ဗန္းေမာ္ အေျခစိုက္ အမွတ္ (၂၁) စစ္ဆင္ေရး ကြပ္ကဲမႈ စစ္ဌာနခ်ဳပ္ (စကခ) ႏွင့္ ဗန္းေမာ္ၿမိဳ႕နယ္ မယက တို႔က ေရႊလုပ္ငန္း ရွင္မ်ား ထံမွ ရန္ပံုေငြ ေကာက္ခံကာ ကခ်င္ျပည္နယ္ ဗန္းေမာ္ၿမိဳ႕ အနီးတြင္ ေရႊရွာ ေဖြခြင့္ျပဳ လုိက္သည္။ဗန္းေမာ္ၿမိဳ႕အနီးရိွ ဧရာဝတီျမစ္အတြင္း တာပိန္ျမစ္ႏွင့္ မံုးလဲြေခ်ာင္းစီး၀င္ရာ ေနရာတြင္ ေရႊရွာေဖြခြင့္ေပးထားသျဖင့္ ေရႊေဖာင္ဟု ေခၚသည့္ စက္ယႏၲရားမ်ား တပ္ဆင္ထားေသာ စက္ေလွအစီး (၂ဝ) ခန္႔ ယခုအခါ ေရႊရွာေဖြလုပ္ကိုင္ေနေၾကာင္း ေရႊလုပ္ငန္းရွင္မ်ားႏွင့္ နီးစပ္သူ ဗန္းေမာ္ေဒသခံတဦးက ေျပာသည္။
၎က “ဗန္းေမာ္ စကခနဲ႔ ၿမိဳ႕နယ္ မယကတို႔က ရန္ပံုေငြအတြက္ဆိုၿပီး ေရႊရွာခြင့္ ေပးလိုက္တာ။ လြန္ခဲ့တဲ့ (၅) ႏွစ္ ေက်ာ္ကတည္းက အဲဒီေနရာမွာ လုပ္ခဲ့ဖူးတယ္၊ ေရႊလည္း ရၾကတယ္။ အဲဒီနားက ရြာေတြက ဘုန္းႀကီးေတြကိုယ္တိုင္ အထက္ကို စာတင္ေတာ့ ရပ္ထားခဲ့တာ။ အခု ျပန္လုပ္ခြင့္ျပဳေနတယ္။ ေရႊက်င္တဲ့ စက္ေလွတစီးက (၁ဝ) သိန္း အလႉေငြ ထည့္ရတယ္။ စစခ်င္း ေပးရတာ။ ေရႊရရင္ သံုးပံုတပံု ေပးရမယ္။ လုပ္ငန္းသိမ္းခ်ိန္မွာ ထြက္လာတဲ့ေရႊကို အခ်ဳိးက် ထည့္ရမွာေပါ့” ဟု ေျပာသည္။
လြန္ခဲ့သည့္ (၅) ႏွစ္က ယခုေရႊရွာေနသည့္ေနရာတြင္ မႈန္စုပ္စက္ (ေရေအာက္ၾကမ္းျပင္မွ သဲ၊ ခဲမ်ားကို စုပ္ယူသည့္စက္) မ်ား အသံုးျပဳကာ ေရႊအႀကီးအက်ယ္ရွာေဖြခဲ့သျဖင့္ သဲေသာင္မ်ား ထြန္းကာ ေရစီးေၾကာင္း ေျပာင္းလဲၿပီး ဧရာဝတီျမစ္လယ္ အတြင္းရိွ ကၽြန္းရြာမ်ားျဖစ္သည့္ ကမ္းနီ၊ ကမ္းပါးနီ၊ ကုန္းခါးႏွင့္ ကၽြန္းႀကီးရြာတို႔တြင္ ေရႀကီးမႈျဖစ္ေပၚခဲ့သည္ဟု အဆိုပါ ဗန္းေမာ္ေဒသခံက ေျပာသည္။
၎က “ကၽြန္းႀကီးရြာဆိုရင္ အိမ္ေျခ (၁ဝဝ) ေက်ာ္ရိွတယ္၊ ကုန္းခါးလည္း (၁ဝဝ) ေလာက္ရိွမယ္၊ အားလံုး အိမ္ေျခ (၃ဝဝ) ေက်ာ္ေလာက္ရိွမယ္။ မိုးတြင္းအခ်ိန္ဆို အရင္က အဲဒီရြာေတြက ေရမႀကီးဘူး။ ေရႊလုပ္တဲ့ခါက်ေတာ့ ေရေၾကာင္းက ရြာေတြဘက္ ဦးတိုက္လာတယ္၊ ေရႀကီးေရလွ်ံတာေတြ ျဖစ္ခဲ့တယ္။ အဲဒါနဲ႔ နားခဲ့တာ။ အခုျပန္လုပ္ေနတယ္ဆိုေတာ့ ေရႀကီးမွာကို စိုးရိမ္ေနၾကတယ္” ဟု ဗန္းေမာ္ေဒသခံက ေျပာသည္။
ကခ်င္ျပည္နယ္အတြင္း ေနရာအႏံွ႔အျပားတြင္ ေရႊတြင္းလုပ္ငန္းမ်ားကို အာဏာပိုင္မ်ား၏ ခြင့္ျပဳခ်က္ရယူကာ တရားဝင္နည္းလမ္းျဖင့္လည္းေကာင္း၊ ေတာေတာင္မ်ားတြင္ ခိုးတူးသည့္ တရားမဝင္ နည္းလမ္းျဖင့္လည္းေကာင္း လုပ္ကိုင္ေနၾကၿပီး အဆိုပါ ေရႊတြင္းလုပ္ငန္းမ်ားေၾကာင့္ သဘာဝပတ္ဝန္းက်င္ ထိခိုက္ပ်က္စီးမႈမ်ားလည္း ရိွေနသည္။
