တခ်ိန္က ျပည္ပသုိ႔ ဆန္ အလံုးအရင္း ပုိ႔ႏိုင္ခဲ့ေသာ ျမန္မာ ႏိုင္ငံတြင္ ထုတ္ကုန္ တိုးျမွင့္လာ မႈေၾကာင့္ လက္ရိွ ကမၻာေပၚတြင္ ဆန္အမ်ားဆံုး တင္ပုိ႔ေနသည့္ အိမ္နီးခ်င္း ထုိင္းႏုိင္ငံက စႏိုးစေနာင့္ ျဖစ္ေနရသည္။
၂ဝဝ၉ ခုႏွစ္တြင္ ျမန္မာႏိုင္ငံက ဆန္တန္ခ်ိန္ ၁ ဒသမ ၃ သန္း ျပည္ပပုိ႔ႏုိင္ခဲ့ေသာေၾကာင့္ ထိုင္း ဆန္ တင္ပို႔သူမ်ား အသင္း (Thai Rice Exporters Association - TREA) က ႏိုင္ငံျခားပုိ႔ကုန္ ပမာဏကို ဆက္လက္ အာရံုစိုက္ရမည္ ေလာ၊ ျမန္မာႏိုင္ငံကဲ့သို႔ ၿပိဳင္ဘက္ အသစ္မ်ားကုိ ေနရာဖယ္ေပးမည္ေလာ၊ အရည္အေသြးေကာင္း ေစ်းကြက္ကို အရ လွမ္းယူမည္ေလာ ဟူ၍ ေမးခြန္းထုတ္ သုံးသပ္ေနရသည္။
တေက်ာ့ျပန္ အားေကာင္းလာေသာ ျမန္မာ့ဆန္လုပ္ငန္းသည္ ႏွစ္စဥ္ ပုိ႔ကုန္ပမာဏ တန္ခ်ိန္ ၂ ဒသမ ၅ သန္းမွ မၾကာမီ ၃ သန္းအထိရိွလာမည္ဟု ခန္႔မွန္းရေၾကာင္း ထိုင္း ဆန္စက္ လုပ္ငန္းရွင္မ်ား အသင္းက မတ္လတြင္ သတိ ေပးခဲ့ဖူးသည္။
ယခုႏွစ္အေစာပုိင္းက ျမန္မာႏုိင္ငံ ဆန္စပါးလုပ္ငန္း အသင္း (MRIA) ကို ဆန္ ထုတ္လုပ္ ေရာင္းခ်ေသာ အုပ္စု သံုးစုျဖင့္ ဖဲြ႔စည္းခဲ့သည္။ ျမန္မာ့ဆန္လုပ္ငန္းကုိ ျပည္တြင္း ဆန္ထုတ္လုပ္မႈ လုပ္ငန္းမ်ားျဖင့္ ျပန္လည္ စုစည္း အား ျဖည့္လိုက္ျခင္း ျဖစ္သည္။
၂ဝဝ၈ ခုႏွစ္ နာဂစ္ဆိုင္ကလုန္း အႀကီးအက်ယ္ တိုက္ခုိက္ခံရေသာ ဧရာဝတီ ျမစ္ဝကၽြန္းေပၚ ေဒသတြင္ အခက္အခဲ မ်ား ဆက္လက္ ျဖစ္ေပၚေနျခင္း၊ ရင္းႏွီး ျမွဳပ္ႏံွမႈ နည္းပါးျခင္း စသည့္ ျပႆနာမ်ား ရိွေနေသာ္လည္း ျမန္မာ့ ဆန္ ထုတ္လုပ္မႈက တိုးျမင့္လာေနဆဲ ျဖစ္သည္။
ျမစ္ဝ ကၽြန္းေပၚ ေဒသ ဆန္ထုတ္လုပ္ႏိုင္မႈသည္ နာဂစ္မတိုင္မီ ကာလထက္ ၅ဝ ရာခိုင္ႏႈန္း ေလ်ာ့က်သြားသည္။ ထိုသုိ႔ ျဖစ္ရျခင္းမွာ စုိက္ပ်ိဳးေျမအတြင္း ေရငန္ ဒီေရျမင့္တက္မႈကို ကာကြယ္မည့္ ကမ္းရိုးတန္း တာတမံ အလံု အေလာက္ မတည္ေဆာက္ႏိုင္ေသာေၾကာင့္ ျဖစ္သည္ဟု ကုလသမဂၢ စားနပ္ရိကၡာ ႏွင့္ စိုက္ပ်ိဳးေရးအဖဲြ႔က ယခုႏွစ္ အစ ပိုင္းတြင္ အစီရင္ခံခဲ့သည္။
ထိုျပႆနာမ်ားရိွေနေသာ္လည္း တႏိုင္ငံလံုး အတိုင္းအတာရ ဆန္ထုတ္လုပ္မႈကို တိုးျမွင့္ႏိုင္ခဲ့သည္။ ေစ်းကြက္ အကဲျဖတ္ ေလ့လာသူမ်ားကလည္း ေနာင္ ႏွစ္အနည္းငယ္အထိ ထိုႏႈန္းထားကို ဆက္လက္ ထိန္းထားႏိုင္မည္ဟု ေမွ်ာ္မွန္း ထားၾကသည္။
ျမန္မာႏိုင္ငံသည္ ၂ဝဝ၉ - ၂ဝ၁ဝ ဘ႑ာႏွစ္၏ ပထမ ၉ လ အတြင္း ဆန္တန္ခ်ိန္ ၁ ဒသမ ၂ သန္း ျပည္ပပုိ႔ႏုိင္ခဲ့ သည္ ဟု ထိုင္းႏိုင္ငံ စိုက္ပ်ိဳးစီးပြားဌာနက ေျပာသည္။ ယခု ဘ႑ာႏွစ္ အကုန္တြင္ တန္ခ်ိန္ ၁ ဒသမ ၅ သန္း အထိ ရိွလာႏိုင္သည္ဟု ဆိုသည္။
ထိုပမာဏသည္ ထိုင္းႏိုင္ငံ၏ ႏွစ္စဥ္ ဆန္တင္ပုိ႔မႈတန္ခ်ိန္ ၈ ဒသမ ၅ သန္းႏွင့္ အလြန္ အလွမ္း ကြာေဝးေနေသာ္ လည္း လြန္ခဲ့သည့္ ၆ ႏွစ္ ကာလႏွင့္ ႏိႈင္းယွဥ္ပါက အႀကီးအက်ယ္ တိုးတက္လာသည္ဟု ဆိုရမည္ ျဖစ္သည္။ ထုိစဥ္က ျမန္မာ့ဆန္ တင္ပို႔မႈမွာ တႏွစ္လွ်င္ တန္ခ်ိန္ တသိန္းခန္႔သာ ရွိခဲ့သည္။
ျမန္မာ၊ ဗီယက္နမ္ ႏွင့္ တျခားတိုင္းျပည္မ်ား၏ ဆန္ထုတ္လုပ္မႈ ျမင့္တက္လာျခင္းသည္ ထုိင္းႏိုင္ငံ၏ ေစ်းကြက္ ယွဥ္ၿပိဳင္မႈ အားေလ်ာ့သြားသည့္ အခ်ိန္ႏွင့္ တိုက္ဆိုင္ေနသည္။ ထိုသုိ႔ အားေလ်ာ့သြားရျခင္း၏ အဓိက အေၾကာင္းမွာ ျပည္တြင္း ကုန္ထုတ္လုပ္မႈ စရိတ္ ႀကီးျခင္းေၾကာင့္ ျဖစ္ၿပီး ျမန္မာႏိုင္ငံႏွင့္ ႏိႈင္းယွဥ္ပါက စရိတ္စက အထူး ကြာဟ သည္ဟု TREA ၏ ဥကၠ႒ ခြၽတ္ကိယက္ အုပ္ဟာဝုန္စီ (Chookiat Ophaswongse) က ဆိုသည္။
ျမန္မာႏိုင္ငံတြင္ ဆန္ တတန္ ထုတ္လုပ္မႈ စရိတ္သည္ ထုိင္းႏုိင္ငံထက္ ထက္၀က္ သက္သာသည္။ အေရွ႕ေတာင္ အာရွ ႏိုင္ငံမ်ားရွိ ကုန္က်စရိတ္ နည္းနည္းျဖင့္ ထုတ္လုပ္ႏုိင္သူမ်ား ယခုထက္ ပို၍ ျပင္းျပင္းထန္ထန္ ၿပိဳင္ဆိုင္လာပါက ထိုင္းႏိုင္ငံ၏ ေစ်းကြက္တည္ၿငိမ္မႈ အားနည္းသြားမည္ကို TREA အဖဲြ႔က စိုးရိမ္ေနသည္။
ျမန္မာႏိုင္ငံတြင္ စပါးစိုက္ပ်ိဳးရန္ အေျခအေနေကာင္းမ်ား ရိွေသာေၾကာင့္ ဆက္လက္ အက်ိဳး ျဖစ္ထြန္းေနၿပီး ၂ဝဝ၉ ခုႏွစ္ ပုိ႔ကုန္ ပမာဏထက္ အနည္းဆံုး ႏွစ္ဆ တင္ပုိ႔ရန္ ျပႆနာ မရိွႏိုင္ဟု အုပ္ဟာဝုန္စီ က ဆိုသည္။
ျမန္မာႏိုင္ငံသည္ ၁၉၃ဝ အေစာပိုင္းႏွစ္မ်ားက တန္ခ်ိန္ ၇ သန္း ႏွစ္စဥ္ တင္ပုိ႔ႏိုင္ခဲ့သျဖင့္ ကမၻာ့ “စပါးက်ီ” ဟူ၍ တင္စားခံခဲ့ရသည္။ ထုိအေျခအေနသုိ႔ ျပန္ေရာက္ရိွမရွိ ဆိုသည္က ေမးခြန္းထုတ္စရာ ျဖစ္ေနသည္။
ထိုင္းႏုိင္ငံ၏ ဆန္ထုတ္လုပ္သူမ်ား သိသိသာသာ စိတ္လႈပ္ရွားေနခ်ိန္၌ ျမန္မာ့ စီးပြားေရး ေလ့လာသူမ်ားက စစ္တပ္၏ အစဥ္အဆက္ ဗိုလ္က်ခ်ယ္လွယ္မႈကို အေျဖတခု အျဖစ္ ေထာက္ျပၾကသည္။
“ျမန္မာ့ပုဂၢလိက ဆန္တင္ပုိ႔သူေတြက တင္ပုိ႔မႈ အရည္အေသြးနဲ႔အေရအတြက္ ႏွစ္မ်ိဳးစလံုး တိုးျမွင့္လာေအာင္ ႀကိဳးစား ေနတာေတြကို က်ေနာ္တို႔ ႀကိဳဆိုပါတယ္”ဟု ျမန္မာ့ စီးပြားေရး အေျခအေနကုိ ေစာင့္ၾကည့္ေနသည့္ ပါေမာကၡ ေရွာင္တာနဲလ္ (Sean Turnell) က ေျပာသည္။
“ဒါေပမယ့္ အဲဒီလိုမ်ိဳး ႀကိဳးစားမႈေတြေၾကာင့္ လုပ္ငန္းတခုလံုး အက်ိဳးနည္းေစမယ့္ အတားအဆီးေတြကိုလည္း ျမန္ျမန္ ေတြ႔ရပါလိမ့္မယ္။ အဲဒီ အခက္အခဲေတြကေတာ့ ေက်းလက္ ေတာင္သူေတြကုိ အသိအမွတ္ ျပဳမႈ မရိွတာကေန အစိုးရ ရဲ႕ နက္နက္ ရိႈင္းရိႈင္း ၾကားဝင္ စြက္ဖက္မႈေတြ၊ အက်င့္ပ်က္ ခ်စားမႈေတြ အထိေပါ့။ ဒါေတြကလည္း အျမစ္တြယ္ေနၿပီး အၿမဲတေစ ျဖစ္ေနတာပါ”ဟု သူက ဆက္ေျပာျပသည္။
ဆန္ေစ်းကြက္အေပၚ လက္ဝါးႀကီး အုပ္ထားသည့္ ထိုင္း ႏိုင္ငံသည္ အိမ္နီးခ်င္းမ်ား၏ စိန္ေခၚမႈႏွင့္ ရင္ဆိုင္ေနရသည္။
ဗီယက္နမ္ႏွင့္ပင္ ေစ်းၿပိဳင္ ေလွ်ာ့ေရာင္းခဲ့ရဖူးသည္။ ၂ဝဝ၉ ခုႏွစ္တြင္ ဗီယက္နမ္က ဆန္တန္ခ်ိန္ ၆ သန္း တင္ပုိ႔ႏိုင္ သျဖင့္ အေပးအယူ ျပဳလုပ္ရန္ ထိုင္း စီးပြားေရး ဝန္ႀကီးဌာနက ဗီယက္နမ္သို႔ ကုိယ္စားလွယ္အဖဲြ႔ ေစလႊတ္ခဲ့ရသည္။
ျမန္မာႏိုင္ငံက သီးႏွံ အရည္အေသြး တိုးတက္လာေစရန္ အကူအညီေတာင္းခံထားရာ မည္သုိ႔ တုံ႔ျပန္ရမည္ကို ထိုင္း ႏိုင္ငံ က ေသခ်ာ စဥ္းစားေနခ်ိန္တြင္ ဂ်ပန္အစိုးရ ေအဂ်င္စီ တခု ျဖစ္ေသာ ဂ်ပန္ ျပင္ပ ကူးသန္း ေရာင္းဝယ္ေရး အဖဲြ႔ (Japan External Trade Organization)၏ နည္းပညာအကူအညီကို ျမန္မာႏိုင္ငံက ရရိွေနသည္။
ထိုင္းႏိုင္ငံသည္ အရည္အေသြးည့ံ၊ ေစ်းေပါသည့္ ဆန္ေစ်းကြက္ကို စြန္႔လႊတ္သင့္ေၾကာင္း၊ ကာလတခုအထိ ျမန္မာ ႏိုင္ငံ က လုိက္မီႏုိင္ဖြယ္မရိွသည့္ အရည္အေသြးျမင့္ ဆန္အမ်ိဳးအစားမ်ားကို အာရံုစိုက္သင့္ေၾကာင္း TREA အဖဲြ႔က အၾကံျပဳထားသည္။
ကမၻာ့ဆန္ေစ်းကြက္သည္ ေစ်းႏႈန္း အတက္ အက် ဆိုးဆုိးဝါးဝါး ျဖစ္သည့္ ကာလတခုကို ေက်ာ္လြန္ၿပီးေနာက္ ယခု ျပန္လည္ တည္ၿငိမ္သြားၿပီဟု ႏိုင္ငံတကာ ဆန္သုေတသနအဖြဲ႔ (IRRI) က မတ္လတြင္ ေျပာဆိုခဲ့သည္။ သုိ႔ေသာ္ စပါးထုတ္လုပ္မႈ ေလ်ာ့က်သည့္ ျပႆနာကို ရင္ဆိုင္ရဖြယ္ ရိွသည္ ဟုလည္း ထုိအဖဲြ႔က သတိေပးထားသည္။
စပါးစုိက္ပ်ိဳးေျမပမာဏသည္ တမၻာလံုး အႏွံ႕တိုးတက္လာေနေသာ္လည္း ထြက္ႏႈန္း က်ဆင္းလာေနသည္ဟု ဖိလစ္ပိုင္ အေျခစိုက္ IRRI အဖဲြ႔က ဆိုသည္။
စပါးထြက္ႏႈန္း က်ဆင္းလာျခင္းမွာ ဆန္ေစ်းႏႈန္းထက္ ျပႆနာ ပိုႀကီးေနသည္။ အဘယ့္ေၾကာင့္ ဆိုေသာ္ ကမၻာ့ လူဦးေရ၏ ထက္ဝက္သည္ ဆန္ကို အဓိက အစားအစာအျဖစ္ မီွခိုေနရျခင္းေၾကာင့္ ျဖစ္သည္ဟု ထုိအဖြဲ႔ကေျပာသည္။
ကမၻာႏွင့္တ၀န္း ဆန္လိုအပ္ခ်က္က တႏွစ္ ၁ ဒသမ ၅ ရာခိုင္ႏႈန္း တိုးေနေသာ္လည္း စပါး စိုက္ေျမက အကန္႔အသတ္ ျဖင့္သာ ရိွေနေသးသည္။ တခုတည္းေသာ ေျဖရွင္းနည္းမွာ ထြက္ႏႈန္း ေကာင္းေသာ ပ်ိဳးုပင္မ်ားကို ပို၍ စိုက္ပ်ိဳးျခင္း ျဖစ္သည္။ သုိ႔ေသာ္ ျမန္မာႏိုင္ငံကဲ့သုိ႔ ဖြံ႕ၿဖိဳးဆဲႏိုင္ငံမ်ားတြင္ ထိုရည္မွန္းခ်က္ အထေျမာက္ရန္ နည္းပညာ အားနည္း ေန ၾကသည္။
တဆက္တည္းမွာပင္ ျပည္ပပုိ႔ျမန္မာ့ဆန္ အရည္အေသြးကလည္း ေမးခြန္းထုတ္စရာ ျဖစ္ေနသည္။ ဂါနာႏိုင္ငံသို႔ တင္ပို႔ခဲ့သည့္ ဆန္သေဘာၤတစီးသည္ “စားသံုး၍ မရ” ဟု တံဆိပ္ကပ္ခံရၿပီး ယခုႏွစ္ အစပိုင္းတြင္ ျမန္မာျပည္သုိ႔ ျပန္ေရာက္လာသည္။ ဆန္မ်ားက မိႈတက္၍ ပိုးထုိးေနေသာေၾကာင့္ဟု ဆုိသည္။
ပါေမာကၡ ေရွာင္တာနဲလ္၏ အယူအဆမွာ ျမန္မာ့ဆန္ တစခန္း ျပန္ထလာျခင္းကုိ ထုိင္းတုိ႔က စိုးရိမ္မႈကဲေနသည္ ဟူ ၏။ ျမန္မာ့ဆန္ အေျခအေနသည္ စစ္ဗိုလ္ခ်ဳပ္မ်ား ျမန္မာ့ စီးပြားေရးကို ထိန္းခ်ဳပ္ေနသမွ် အကန္႔အသတ္ ျဖစ္ေန ဦး မည္ဟု သူက ယံုၾကည္ထားသည္။
“ဆန္တင္ပို႔ရာမွာ အေရးပါတဲ့ ႏိုင္ငံတႏိုင္ငံ ျဖစ္လာဖို႔ ျမန္မာျပည္ရဲ႕လတ္တေလာ ႀကိဳးပမ္းခ်က္ေတြက လြန္ခဲ့တဲ့ ဆယ္စုႏွစ္ ၅ စု အတြင္း တိုင္းျပည္ရဲ႕စီးပြားေရးက်ဆင္းမႈ အပါအဝင္ ကိစၥ ေတာ္ေတာ္မ်ားမ်ားကို မီးေမာင္း ထိုးျပရာ ေရာက္ပါတယ္”ဟု သူက ဆိုသည္။
“ဒါေပမယ့္ ျပည္ပ တင္ပုိ႔မႈ ပမာဏကေတာ့ ဒုတိယ ကမၻာစစ္ မတိုင္ခင္ ဆန္တင္ပုိ႔မႈ လုပ္ငန္းမွာ ေအာင္ျမင္ခဲ့တဲ့ ႏိုင္ငံေတြထဲက အဆင့္ နံပါတ္ ၁ဝ ေလာက္ပဲ ရွိပါေသးတယ္။ တခ်ိန္တည္းမွာ ထြက္ကုန္ကလည္း အရည္အေသြး ညံ့ဖ်င္းတာမို႔ အာဖရိကရဲ႕ခပ္ေပါေပါ ေစ်းကြက္ေတြထက္ မဆုိသေလာက္ပဲ ပိုရတာပါ”ဟု သူက သုံးသပ္ျပသည္။
WILLIAM BOOT ေရးသားသည့္ Return of the Burmese 'Rice Bowl'? ကုိ ဆီေလ်ာ္ေအာင္ ျပန္ဆုိ ေဖာ္ျပသည္။
