မ်ဳိးခ်စ္သူ / ၀၇ ဇြန္ ၂၀၁၀
ကမ္းလြန္သဘာ၀ ဓာတ္ေငြ႔ပိုက္လိုင္း ထပ္မံေပါက္သြားသည့္အတြက္ ရန္ကုန္ၿမိဳ႕တြင္ လွ်ပ္စစ္ဓာတ္အား ျဖန္႔ျဖဴးမႈသည္ ပုံမႇန္ထက္ ေလ်ာ့က်မည္ဟု ရန္ကုန္ၿမိဳ႕ေတာ္ လွ်ပ္စစ္ေပးေရးအဖြဲ႔၏ တာ၀န္ရွိသူက ေျပာသည္။
၎က “ေမလ ဒုတိယပတ္ကလည္း တခါ ပိုက္ေပါက္သြားတယ္။ အဲဒီမွာ မီးေတြ ပံုမွန္ေပးေနတာ မေပးႏိုင္ျဖစ္သြားတယ္။ အခုလည္း ပိုက္ေပါက္တာ ျပန္ျပင္ေနတယ္ မၿပီးေသးဘူး၊ ပံုမွန္ထက္ က်မွာပဲ” ဟု ေျပာသည္။
အဆုိပါပိုက္လုိင္းေပါက္မႈသည္ ဇြန္ (၂) ရက္တြင္ ျဖစ္ပြားခဲ့ေၾကာင္း သိရေသာ္လည္း မည္သည့္ေဒသအနီး၊ မည္သည့္ကာလတြင္ ျပန္လည္ျပင္ဆင္ၿပီးစီးမည္ဆိုသည္ကိုမူ အဆုိပါ တာ၀န္ရိွသူက ေျပာဆိုျခင္း မရိွေပ။
ရန္ကုန္ၿမိဳ႕ခံမ်ား အဆိုအရ မီးလာခ်ိန္ မမွန္သည့္အျပင္ လာပါကလည္း မၾကာခဏ ျပတ္ေတာက္မႈမ်ား ျဖစ္ေပၚေနေၾကာင္း သိရသည္။
“က်ေနာ္တို႔ စမ္းေခ်ာင္း ဗားကရာ ဘုန္းႀကီးေက်ာင္းတိုက္အနီးက ေနရာေတြကို ဥပမာထားေျပာရရင္ မနက္ (၁၁) နာရီကေန ညေန (၅) နာရီထိ လာတယ္လို႔ ယူဆရတဲ့ ရက္ေတြမွာ မီးကၾကားမွာ (၄) ခါေလာက္ျပတ္တယ္။ လွ်ပ္စစ္က အရင္ ထုတ္ျပန္ထားတဲ့ စာရင္းရွိတယ္ေလ။ နံနက္ (၁၁) နာရီမွ ညေန (၅) နာရီထိ တအုပ္စု ဆိုရမွာေပါ့” ဟု စမ္းေခ်ာင္းၿမိဳ႕နယ္ ေနသူတဦးက ေျပာသည္။
ၿပီးခဲ့သည့္ ေမ (၁၂) ရက္၌ ေပါက္သြားခဲ့သည့္ ပိုက္လိုင္းေနရာမွာ ေရးၿမိဳ႕၊ ေနာင္ပိုရြာအနီးတြင္ျဖစ္ေၾကာင္း၊ ပိုက္ေပါက္သည္မွာ မသမာသူမ်ားေၾကာင့္ မဟုတ္ဘဲ ပိုက္မ်ား ၾကာျမင့္ေနၿပီ ျဖစ္သည့္အတြက္ ေဆြးေျမ့ေပါက္ထြက္ျခင္းျဖစ္ေၾကာင္း ရန္ကုန္ၿမိဳ႕ေတာ္ လွ်ပ္စစ္ေပးေရးအဖြဲ႔၏ တာ၀န္ရွိသူက ေျပာသည္။
ထို႔ေနာက္ ေမ (၁၄) ရက္မွစ၍ စက္မႈဇုန္မ်ား၊ အေသးစားစက္မႈ လုပ္ငန္းမ်ားကို လွ်ပ္စစ္ျဖတ္ေတာက္ရန္ လုပ္ငန္းသံုးမီတာမ်ားကို ျဖဳတ္သိမ္းခဲ့ကာ ေမ (၂၀) တြင္ ျပန္လည္တပ္ဆင္ေပးခဲ့ေသာ္လည္း ယခုတိုင္ လွ်ပ္စစ္မီး ပုံမွန္ မရရွိေသးေၾကာင္း အဆိုပါတာ၀န္ရိွသူက ေျပာသည္။
တနသၤာရီမွ ရန္ကုန္သို႔ သြယ္ထားေသာ သဘာ၀ဓာတ္ေငြ႔ပိုက္လိုင္းမွာ ႏွစ္စဥ္ေပါက္တတ္ေၾကာင္း၊ ပိုက္လိုင္းမ်ား သံေခ်းတက္ကာ ေဆြးေျမ့ေပါက္ထြက္ျခင္းျဖစ္ေၾကာင္း၊ ထို႔အတြက္ ယခုအခါ ရတနာကမ္းလြန္ျပင္မွရေသာ ဓာတ္ေငြ႔ကို (၂၄) လက္မအရြယ္ရွိ ပိုက္လိုင္းမ်ားျဖင့္ သြယ္တန္းထားေၾကာင္း သိရသည္။
သြယ္တန္းထားသည့္ ပုိက္လုိင္းအရွည္မွာ (၁၇၉) မုိင္ရွိၿပီး ကမ္းလြန္ပုိင္းတြင္ (၉၃) မုိင္၊ ကုန္းတြင္းပုိင္းအရွည္ (၈၆) မုိင္ရွည္လ်ားေၾကာင္း စြမ္းအင္၀န္ႀကီးဌာန တာ၀န္ရွိသူက ေျပာသည္။
ယင္း ပုိက္လုိင္းသြယ္တန္းေသာ စီမံကိန္းကုိ အမွတ္ (၁) စက္မႈ၀န္ႀကီးဌာန ၀န္ႀကီး ဦးေအာင္ေသာင္း၏သား ဦးေနေအာင္ ပုိင္ဆုိင္သည့္ IGE ကုမၸဏီလီမိတက္က လုပ္ပုိင္ခြင့္ ရရွိထားျခင္းျဖစ္သည္ဟု ၎ႏွင့္နီးစပ္ေသာ စီးပြားေရးအသိုင္းအ၀ိုင္းက သိရိွရသည္။
အစိုးရက ၂၀၁၀ ျပည့္ႏွစ္ ေမလကုန္တြင္ ရန္ကုန္၌ လွ်ပ္စစ္မီး အျပည့္ေပးမည္ဟု ျပည္သူတို႔ကို ျပည္တြင္း သတင္းဂ်ာနယ္မ်ားမွ တရား၀င္ေျပာၾကားထားေသာ္လည္း ယခုအခါ သြယ္တန္းၿပီးစီးၿပီဆိုေသာ (၂၄) လက္မ သဘာ၀ဓာတ္ေငြ႔ပိုက္လိုင္းမႇ သဘာ၀ဓာတ္ေငြ႔ထုတ္လႊတ္ျခင္း လံုး၀မရွိေသးေၾကာင္း သိရသည္။
ယင္းသို႔ ဓာတ္ေငြ႔မပို႔လႊတ္ႏိုင္ျခင္းသည္ လုပ္ပိုင္ခြင့္ရေသာ IGE ကုမၸဏီမွ အရည္အေသြး ျပည့္မီေသာ ပိုက္မ်ားကို မတပ္ဆင္ေသာေၾကာင့္ျဖစ္ေၾကာင္း သိရသည္။
ျမန္မာႏိုင္ငံ တႏိုင္ငံလံုးတြင္ ေရအားႏွင့္ သဘာ၀ဓာတ္ေငြ႔မ်ားမွ ထုတ္လုပ္ေသာ လွ်ပ္စစ္ပမာဏမွာ (၆၆၀) မဂၢ၀ပ္သာရွိၿပီး ရန္ကုန္တၿမိဳ႕လံုး လိုအပ္ေသာ ပမာဏမွာ မဂၢါ၀ပ္ (၇၀၀) နီးပါးျဖစ္ေၾကာင္း သိရသည္။
ယခုရရွိေသာ မဂၢါ၀ပ္ (၆၆၀) မွ တ၀က္ကို ရန္ကုန္တြင္ သံုးစြဲေနေၾကာင္း လွ်ပ္စစ္ေပးေ၀ေရး၏ မွတ္တမ္းမ်ားအရ သိရသည္။
Monday, June 7, 2010
တရား၀င္ေရႊ႕ေျပာင္းအလုပ္သမားမ်ားအတြက္ အာမခံကုမၸဏီတည္ေထာင္ ခြင့္ေပးမည္
ေဇာ္ႀကီး။
ထုိင္းႏုိင္ငံအတြင္းရွိ ျမန္မာအပါအ၀င္ ႏုိင္ငံျခားသားေရႊ႕ေျပာင္းအလုပ္သမားမ်ားအား အသက္အာမခံေၾကးရရွိႏုိင္ ရန္ ထုိင္းအစုိးရက အာမခံကုမၸဏီတစ္ခု တည္ေထာင္ခြင့္ေပးမည္။
ကုမၸဏီသုိ႔ ေငြေပးရာတြင္ အလုပ္သမားမ်ားထံမွ ေပးသြင္းရန္မလုိဘဲ အလုပ္ရွင္ တစ္ဦးတည္းကသာ အလုပ္ သမားလစာ၏ ၁ ရာခုိင္ႏႈန္းကုိေပးသြင္းရမည္ဟု ျမန္မာႏုိင္ငံ ညႊန္႔ေပါင္းအစိုးရအဖြဲ႕၏ အလုပ္သမားေရးရာ တာ ၀န္ခံ ကုိသက္ခုိင္က ေျပာသည္။
“ဥပမာဆုိလုိတဲ့သေဘာက ငါးေထာင္၀င္ေငြရွိတဲ့သူက တစ္ရာခုိင္ႏႈန္းဆုိလုိ႔ရွိရင္ တစ္လ ငါးဆယ္ေပ့ါ ဗ်ာ။ အဲဒီက်ေတာ့ တႏွစ္ဆုိေတာ့ ၆၀၀ ေပ့ါဗ်ာ။ အာမခံေၾကး တစ္ႏွစ္စာ သြင္းရမယ္။”
ႏုိင္ငံျခားသားေရႊ႕ေျပာင္းအလုပ္သမား စီမံခန္႔ခဲြေရးေကာ္မတီမွ ယမန္ေန႔ကျပဳလုပ္သည့္အစည္းအေ၀းတြင္ ထုိင္း အလုပ္သမားေရး၀န္ႀကီးဌာနက ဆံုးျဖတ္ခ်က္ခ်မွတ္ေပးခဲ့ျခင္း ျဖစ္သည္။
ယင္းလုပ္ငန္းလုပ္ကုိင္ရန္ မည္သည့္ကုမၸဏီအားလုပ္ကုိင္ခြင့္ေပးမည္ဆုိသည့္အခ်က္ကုိ လာမည့္အပတ္အစည္း အေ၀းေရာက္မွသာ ေဆြးေႏြးသြားမည္ျဖစ္သည္။
ယင္းအစီအစဥ္သည္ ထုိင္းအလုပ္သမားမ်ား ရရိွေနေသာ လူမႈဖူလႈံေရးရံပုံေငြႏွင့္ သက္ဆုိင္ျခင္းမရွိဘဲ ပုဂၢလိက အသက္အာမခံကုမၸဏီေတြက ၾကားခံလုပ္ေပးသြားမည္ ျဖစ္သည္။
ေရႊ႕ေျပာင္းအလုပ္သမားမ်ားအား ကုမၸဏီမွအသက္အာမခံေၾကး အမွန္တကယ္ေပးပါက ေကာင္းသည့္လကၡဏာ ျဖစ္ ၍ ႀကိဳဆုိေၾကာင္း ဘန္ေကာက္ရွိ ျမန္မာအလုပ္သမားတစ္ဦးက ၎၏အျမင္ကုိ ယခုလုိေျပာသည္။
“အစတုန္းက က်ေနာ္တုိ႔ေနလာတာက အလုပ္သမားလက္မွတ္နဲ႔ေနတယ္။ ဘာမွအခြင့္အေရးမွ မရွိဘူး ေလ။ ဘာမွလည္းေတာင္းဆုိခြင့္မရွိဘူး။ အခုက်ေနာ္တုိ႔က ပတ္စပုိ႔စ္ ရထားေတာ့ ခံစားခြင့္အျပည့္ အ၀ရလာတယ္။ ေနာက္ၿပီးေတာ့ ေတာင္းဆုိခြင့္အျပည့္အ၀ ရလာတယ္ေပ့ါ။ အမွန္တကယ္ ထုတ္ေပး မယ္ဆုိရင္ေတာ့ေကာင္းပါတယ္ဗ်။ ကုိယ့္ဗမာ ျပည္သားေတြအတြက္ အေထာက္အကူ တစ္ခုျဖစ္တာ ေပ့ါေနာ။”
ယခင္က ျမန္မာႏုိင္ငံသားမ်ားေတာ္ရံုႏွင့္မရႏုိင္သည့္ အခြင့္အေရးမ်ဳိးရလာႏုိင္သည့္အတြက္ ယင္းကိစၥအေပၚ ႀကိဳ ဆုိေသာ္လည္း ကုမၸဏီအား လုပ္ပုိင္ခြင့္ေပးထားသည့္အေပၚ ယင္းကုမၸဏီအေနႏွင့္ လူ႔အခြင့္အေရးအေပၚ အ ေျခခံၿပီး စဥ္းစားမႈရွိမရွိကုိ ေစာင့္ၾကည့္ရန္လုိအပ္သည္ဟု အလုပ္သမားအေရးကို ကူညီေပးေနသူမ်ားက သံုးသပ္ ေျပာဆုိၾကသည္။
လြန္ခဲ့ေသာ ေဖေဖၚ၀ါရီလအထိ ႏုိင္ငံျခားေရႊ႕ေျပာင္းအလုပ္သမားမ်ားအား သက္တမ္း တုိးစဥ္ကာလတြင္ ျမန္မာ အလုပ္သမား ၁သန္းေက်ာ္ တရား၀င္မွတ္ပံုတင္ခဲ့သည္။
ထုိင္းႏုိင္ငံအတြင္းရွိ ျမန္မာအပါအ၀င္ ႏုိင္ငံျခားသားေရႊ႕ေျပာင္းအလုပ္သမားမ်ားအား အသက္အာမခံေၾကးရရွိႏုိင္ ရန္ ထုိင္းအစုိးရက အာမခံကုမၸဏီတစ္ခု တည္ေထာင္ခြင့္ေပးမည္။
ကုမၸဏီသုိ႔ ေငြေပးရာတြင္ အလုပ္သမားမ်ားထံမွ ေပးသြင္းရန္မလုိဘဲ အလုပ္ရွင္ တစ္ဦးတည္းကသာ အလုပ္ သမားလစာ၏ ၁ ရာခုိင္ႏႈန္းကုိေပးသြင္းရမည္ဟု ျမန္မာႏုိင္ငံ ညႊန္႔ေပါင္းအစိုးရအဖြဲ႕၏ အလုပ္သမားေရးရာ တာ ၀န္ခံ ကုိသက္ခုိင္က ေျပာသည္။
“ဥပမာဆုိလုိတဲ့သေဘာက ငါးေထာင္၀င္ေငြရွိတဲ့သူက တစ္ရာခုိင္ႏႈန္းဆုိလုိ႔ရွိရင္ တစ္လ ငါးဆယ္ေပ့ါ ဗ်ာ။ အဲဒီက်ေတာ့ တႏွစ္ဆုိေတာ့ ၆၀၀ ေပ့ါဗ်ာ။ အာမခံေၾကး တစ္ႏွစ္စာ သြင္းရမယ္။”
ႏုိင္ငံျခားသားေရႊ႕ေျပာင္းအလုပ္သမား စီမံခန္႔ခဲြေရးေကာ္မတီမွ ယမန္ေန႔ကျပဳလုပ္သည့္အစည္းအေ၀းတြင္ ထုိင္း အလုပ္သမားေရး၀န္ႀကီးဌာနက ဆံုးျဖတ္ခ်က္ခ်မွတ္ေပးခဲ့ျခင္း ျဖစ္သည္။
ယင္းလုပ္ငန္းလုပ္ကုိင္ရန္ မည္သည့္ကုမၸဏီအားလုပ္ကုိင္ခြင့္ေပးမည္ဆုိသည့္အခ်က္ကုိ လာမည့္အပတ္အစည္း အေ၀းေရာက္မွသာ ေဆြးေႏြးသြားမည္ျဖစ္သည္။
ယင္းအစီအစဥ္သည္ ထုိင္းအလုပ္သမားမ်ား ရရိွေနေသာ လူမႈဖူလႈံေရးရံပုံေငြႏွင့္ သက္ဆုိင္ျခင္းမရွိဘဲ ပုဂၢလိက အသက္အာမခံကုမၸဏီေတြက ၾကားခံလုပ္ေပးသြားမည္ ျဖစ္သည္။
ေရႊ႕ေျပာင္းအလုပ္သမားမ်ားအား ကုမၸဏီမွအသက္အာမခံေၾကး အမွန္တကယ္ေပးပါက ေကာင္းသည့္လကၡဏာ ျဖစ္ ၍ ႀကိဳဆုိေၾကာင္း ဘန္ေကာက္ရွိ ျမန္မာအလုပ္သမားတစ္ဦးက ၎၏အျမင္ကုိ ယခုလုိေျပာသည္။
“အစတုန္းက က်ေနာ္တုိ႔ေနလာတာက အလုပ္သမားလက္မွတ္နဲ႔ေနတယ္။ ဘာမွအခြင့္အေရးမွ မရွိဘူး ေလ။ ဘာမွလည္းေတာင္းဆုိခြင့္မရွိဘူး။ အခုက်ေနာ္တုိ႔က ပတ္စပုိ႔စ္ ရထားေတာ့ ခံစားခြင့္အျပည့္ အ၀ရလာတယ္။ ေနာက္ၿပီးေတာ့ ေတာင္းဆုိခြင့္အျပည့္အ၀ ရလာတယ္ေပ့ါ။ အမွန္တကယ္ ထုတ္ေပး မယ္ဆုိရင္ေတာ့ေကာင္းပါတယ္ဗ်။ ကုိယ့္ဗမာ ျပည္သားေတြအတြက္ အေထာက္အကူ တစ္ခုျဖစ္တာ ေပ့ါေနာ။”
ယခင္က ျမန္မာႏုိင္ငံသားမ်ားေတာ္ရံုႏွင့္မရႏုိင္သည့္ အခြင့္အေရးမ်ဳိးရလာႏုိင္သည့္အတြက္ ယင္းကိစၥအေပၚ ႀကိဳ ဆုိေသာ္လည္း ကုမၸဏီအား လုပ္ပုိင္ခြင့္ေပးထားသည့္အေပၚ ယင္းကုမၸဏီအေနႏွင့္ လူ႔အခြင့္အေရးအေပၚ အ ေျခခံၿပီး စဥ္းစားမႈရွိမရွိကုိ ေစာင့္ၾကည့္ရန္လုိအပ္သည္ဟု အလုပ္သမားအေရးကို ကူညီေပးေနသူမ်ားက သံုးသပ္ ေျပာဆုိၾကသည္။
လြန္ခဲ့ေသာ ေဖေဖၚ၀ါရီလအထိ ႏုိင္ငံျခားေရႊ႕ေျပာင္းအလုပ္သမားမ်ားအား သက္တမ္း တုိးစဥ္ကာလတြင္ ျမန္မာ အလုပ္သမား ၁သန္းေက်ာ္ တရား၀င္မွတ္ပံုတင္ခဲ့သည္။
အေမရိကန္ႏွင့္ ျမန္မာဆက္ဆံေရးတင္းမာႏိုင္ဟု အတိုက္အခံသံုးသပ္
ဖနိဒါ
ခ်င္းမုိင္ (မဇိၩမ) ။ ။ အေမရိကန္ အထက္လႊတ္ေတာ္ အမတ္ မစၥတာ ဂ်င္မ္ဝက္ဘ္ Jim Webb ၏ ခရီးစဥ္ ရပ္ဆုိင္းလုိက္ရျခင္းေၾကာင့္ စစ္အစုိးရႏွင့္ အေမရိကန္ဆက္ဆံေရး တင္းမာလာႏိုင္ေၾကာင္း အမ်ဳိးသားဒီမိုကေရစီအဖြဲ႔ခ်ဳပ္က သံုးသပ္ထားသည္။
ဆီးနိတ္ႏုိင္ငံျခားေရးေကာ္မတီ အာရွွႏွင့္ ပစိဖိတ္ေရးရာ ဆပ္ေကာ္မတီ၏ ဥကၠဌျဖစ္သူ ဂ်င္မ္ဝက္ဘ္ သည္ ျမန္မာႏိုင္ငံသုိ႔ ယေန႔သြားရန္ သတ္မွတ္ထားျပီးမွ အခ်ိန္ကပ္၍ သူ၏ခရီးစဥ္အား ေရႊ႔ဆိုင္းလိုက္ေၾကာင္း ေၾကညာအျပီး ျမန္မာအတိုက္အခံအဖြဲ႔ၾကီးက ေျပာဆုိလုိက္ျခင္းျဖစ္သည္။
“အေမရိကန္နဲ႔ သူတုိ႔ၾကားထဲမွာ ဒီကိစၥေတြ အေၾကာင္းျပဳၿပီးေတာ့ တင္းတင္းမာမာ ဆက္ဆံလာႏုိင္ တယ္” ဟု NLD ဗဟိုအလုပ္အမႈေဆာင္ ဦးဝင္းတင္က ေျပာသည္။
ယခင္ႏွစ္ ေႏွာင္းပုိင္းမွစသည့္ အေမရိကန္ သမၼတသစ္ အိုဘားမား၏ ထိေတြ႔ဆက္ဆံေရးမူဝါဒအသစ္သည္ တုိတက္မႈမရွိဟု သူက ထပ္ေျပာသည္။
မစၥတာ ဂ်င္မ္ဝက္ဘ္သည္ NLD ဒုဥကၠဌ ဦးတင္ဦး၊ ဦးဝင္းတင္၊ ဦးဥာဏ္ဝင္း တို႔အပါအဝင္ ဗဟုိ အလုပ္ အမႈေဆာင္ အဖြဲ႔ဝင္ ၇ ဦးအား လာမည့္ စေနေန႔ မြန္းလြဲပိုင္းတြင္ အေမရိကန္သံမႉး၏ ေနအိမ္၌ ေတြ႔ ဆံုရန္ အစီအစဥ္ရွိခဲ့သည္။
ျမန္မာႏုိင္ငံက ေျမာက္ကိုးရီးယားထံမွ ႏ်ဴကလီးယားရရွိေရး ၾကိဳးပမ္းေနသည့္ စြပ္စြဲခ်က္မ်ား ထြက္ေနသည့္အေပၚ စုိးရိမ္မကင္းျဖစ္ေနျပီး ျမန္မာဘက္က ေကာင္းစြာ ေျဖရွင္းမႈ မေပးႏုိင္မခ်င္း သြားေရာက္ျခင္း မျပဳဟု မစၥတာဂ်င္မ္ဝက္က ယေန႔ ေၾကညာခ်က္ထုတ္ျပန္လိုက္သည္။
သို႔ေသာ္ ယခင္လက အေမရိကန္ အာရွႏွင့္ ပစိဖိတ္ေဒသေရးရာ လက္ေထာက္ႏိုင္ငံျခားေရးဝန္ၾကီး မစၥတာ ကတ္ကမ္းဘဲ Kurt Campbell ႏွင့္ နအဖ ဝန္ၾကီးမ်ား ေနျပည္ေတာ္၌ ေတြ႔ဆံုစဥ္ မစၥတာ ကမ္းဘဲက ျမန္မာႏွင့္ ေျမာက္ကိုရီးယား ဆက္ဆံေရးအေပၚ စိုးရိမ္ေၾကာင္း ေျပာၾကားရာ သိပၸံႏွင့္နည္း ပညာဝန္ၾကီး ဦးေသာင္းက ကုလသမဂၢ လံုၿခံဳေရးေကာင္စီ၏ ဆံုးျဖတ္ခ်က္ (၁၇၁၈) ႏွင့္ (၁၈၇၄) တို႔ အား “အျပည့္အဝ” လိုက္နာမည္ဟု စစ္အစိုးရက ေျပာထားၿပီးျဖစ္ေၾကာင္း၊ သို႔ရာတြင္ “ႏိုင္ငံေတာ္၏ အခ်ဳပ္အျခာအာဏာ” ကို ထိန္းသိမ္းေစာင့္ေရွာက္ရမည့္တာဝန္ရွိေၾကာင္း ျပန္လည္ေျပာၾကားေၾကာင္း စစ္အစိုးရဘက္က ထုတ္ျပန္ခဲ့သည္။
၂ဝဝ၆ ခု ေအာက္တိုဘာ ၉ ရက္တြင္ ေျမာက္ကိုရီးယားက ႏ်ဴကလီးယားစမ္းသပ္မႈ ျပဳလုပ္ခဲ့ၿပီးေနာက္ ကုလလံုၿခံဳေရးေကာင္စီက စီးပြားေရးႏွင့္ ဘ႑ာေရးဆိုင္ရာ ပိတ္ဆို႔မႈျပဳလုပ္ေသာ ဆံုးျဖတ္ ခ်က္အမွတ္ ၁၇၁၈ ကို ေအာက္တိုဘာ ၁၄ ရက္ေန႔တြင္ ခ်မွတ္ခဲ့သည္။
၂ဝဝ၉ ခု ေမလ က ဒုတိယအၾကိမ္ ႏ်ဴကလီးယား စမ္းသပ္ခဲ့ၿပီးေနာက္ ေျမာက္ကိုရီးယား ကုန္တင္ သေဘၤာ၊ ေလယာဥ္တို႔ကို လက္နက္သယ္ေဆာင္လာလွ်င္ ကုလအဖြဲ႔ဝင္ႏိုင္ငံမ်ားက စစ္ေဆးခြင့္ရွိေစမည့္ ဆံုးျဖတ္ခ်က္အမွတ္ ၁၈၇၄ ကို ယင္းႏွစ္ ဇြန္လတြင္ ခ်မွတ္ခဲ့သည္။ ယင္းဆံုး ျဖတ္ခ်က္အရ ေျမာက္ကိုရီးယားအား လက္နက္ေရာင္းခ်ျခင္း သို႔မဟုတ္ သူ႔ထံမွ လက္နက္ဝယ္ယူျခင္းမျပဳရန္ အဖြဲ႔ဝင္ႏိုင္ငံမ်ားကို တားျမစ္ထားသည္။
ျမန္မာႏုိင္ငံအေပၚ ပိတ္ဆုိ႔ အေရးယူမႈမ်ားကုိ မူအားျဖင့္ ကန္႔ကြက္သူ မစၥတာဂ်င္မ္ဝက္ဘ္ ယခင္ႏွစ္ ၾသဂုတ္ လ ၁၅ ရက္ေန႔က စစ္အစုိးရ ေခါင္းေဆာင္ ဗုိလ္ခ်ဳပ္မႉးၾကီး သန္းေရႊႏွင့္ ေတြ႔ဆံုခြင့္ရခဲ့သည္။
စစ္အစုိးရက ေျမာက္ကိုးရီးယားမွ ႏ်ဴကလီးယားလက္နက္မ်ား ဝယ္ယူသည္ဟု အေမရိကန္က သံသယရွိေနသည္ဟု အမ်ဳိးသားဒီိမိုကေရစီအဖြဲ႔ခ်ဳပ္ လြတ္ေျမာက္နယ္ေျမ၏ ႏိုင္ငံျခားေရးတာဝန္ခံ ဦးညိဳအုန္းျမင့္က ေျပာသည္။
၂ဝဝ၈ ခု အတြင္း ဗိုလ္ခ်ဳပ္ၾကီးသူရေရႊမန္း ဦးေဆာင္သည့္ စစ္ဘက္အဆင့္ျမင့္ ကိုယ္စားလွယ္မ်ား သည္ တ႐ုတ္ႏိုင္ငံမွတဆင့္ ေျမာက္ကိုရီးယားသို႔ လွ်ဳိ႕ဝွက္သြားေရာက္ခဲ့ၿပီး ႏွစ္ႏိုင္ငံ စစ္ေရးပူးေပါင္းေဆာင္ရြက္မႈမ်ား ျပဳလုပ္ရန္ သေဘာတူလက္မွတ္ေရးထိုးေၾကာင္း လ်ဳိ႔ဝွက္မွတ္တမ္းမ်ား မဇၩိမက လက္ခံရရွိခဲ့သည္။
အေမရိကန္ကိုယ္စားလွယ္၏ ျမန္မာခရီးစဥ္ ေရႊ႔ဆိုင္းသည့္အခ်ိန္သည္ ေျမာက္ကိုရီးယားႏွင့္ စစ္အစိုးရတို႔၏ မဟာမိတ္ တ႐ုတ္ႏိုင္ငံ၏ ဝန္ၾကီးခ်ဳပ္ ဝမ္ၾကားေပါင္ ေရာက္ရွိေနခ်ိန္ႏွင့္လည္း တိုက္ဆိုင္ေနသည္။
တ႐ုတ္ဝန္ၾကီးခ်ဳပ္သည္ ေနျပည္ေတာ္တြင္ ျမန္မာစစ္ေခါင္းေဆာင္ ဗိုလ္ခ်ဳပ္မႉးၾကီးသန္းေရႊႏွင့္ ေတြ႔ဆံုေဆြးေႏြးမႈ ၾကာသာပေတးေန႔က ျပဳလုပ္ခဲ့သည္။
မစၥတာဝမ္ၾကားေပါင္၏ ခရီးစဥ္အတြင္း စြမ္းအင္၊ ေရအားလ်ွပ္စစ္၊ ေငြေခ်းျခင္းတို႔အပါအဝင္ ႏွစ္ႏိုင္ငံသေဘာတူညီခ်က္စာခ်ဳပ္ အနည္းဆံုး တဒါဇင္လက္မွတ္ေရးထိုးခဲ့သည္ဟု ေနျပည္ေတာ္သတင္းရပ္ကြက္တခုက မဇၩိမသို႔ ေျပာသည္။
မည္သုိ႔ပင္ျဖစ္ေစကာမူ ဂ်င္မ္ဝက္ဘ္သည္ ျမန္မာႏုိင္ငံသုိ႔ သြားေရာက္ရန္ ဆံုးျဖတ္ထားပံု ရွိေနၿပီး မစၥတာဂ်င္မ္ဝက္ဘ္ႏွင့္ သမၼတ အိုဘားမား၏ အစိုးရအဖြဲ႔သည္ ျမန္မာစစ္ဗိုလ္ခ်ဳပ္မ်ား တ႐ုတ္ႏုိင္ငံ၏ ထိပ္တန္းကုိယ္စားလွယ္မ်ားႏွင့္ ေတြဆံုခဲ့သည့္ ရက္သတၱပတ္၌ပင္ ျမန္မာစစ္ဗိုလ္ခ်ဳပ္မ်ားႏွင့္ ေတြ႔ဆံုေဆြးေႏြးရန္ ဆံုးျဖတ္ခဲ့သျဖင့္ ၎တို႔၏ စစ္အစိုးရအေပၚ ေပ်ာ့ေျပာင္းေသာ မူဝါဒသည္ ရီပတ္ဘလစ္ကန္ ႏုိင္ငံေရးသမားမ်ားႏွင့္ ဒီမိုကရက္တစ္ ပါတီဝင္မ်ားစြာတို႔၏ ျပင္းထန္ေသာ ေဝဖန္မွႈႏွင့္ ရင္ဆိုင္ေနရသည္။
ျမန္မာ့ႏုိင္ငံေရး အတိုက္အခံ အင္အားစု မ်ားစြာကလည္း မစၥတာဂ်င္မ္ဝက္ဘ္၏ စစ္အစုိးရအေပၚ သေဘာထားႏွင့္ ျမန္မာႏုိင္ငံ၏ ႏိုင္ငံေရးေျခအေနအေပၚ ထားရွိသည့္ ရွႈေထာင့္ကုိ စုိးရိမ္မကင္း ေစာင့္ၾကည့္ေနၾကသည္။ ၂ဝဝ၈ ခုႏွစ္က ထုတ္ေဝခဲ့သည့္ မစၥတာ ဂ်င္မ္ဝက္ဘ္၏ “ ပ်ံသန္းဖို႔ အခ်ိန္တန္ျပီ (မွ်တ၍ ဂုဏ္သိကၡာရွိေသာ အေမရိကကုိ ျပန္လည္ဆယ္ယူျခင္း)” ဆိုသည့္ စာအုပ္တြင္ သူက အကယ္၍ အေနာက္ႏုိင္ငံမ်ားအေနျဖင့္ စစ္အစိုးရႏွင့္ ေစ့စပ္ညွိႏွိႈင္းမွႈမ်ားကုိ အတိတ္က ပုိမိုျပဳလုပ္ခဲ့လွ်င္ ၂ဝဝ၇ စက္တင္ဘာတြင္ ျဖစ္ပြားခဲ့သည့္ ေရႊဝါေရာင္ ေတာ္လွန္ေရးတြင္ ၿငိမ္းခ်မ္းစြာ ဆႏၵျပေနသည့္ သံဃာေတာ္မ်ားအား စစ္အစိုးရက အၾကမ္းဖက္ ႏွိမ္နင္းခဲ့သည့္အျဖစ္မ်ိဳးကုိ ေရွာင္လႊဲႏုိင္လိမ့္မည္ဟု ေရးသားခဲ့သည္။
မစၥတာဂ်င္မ္ဝက္ဘ္ သတိမထားမိသည္မွာ ၂ဝဝ၇ ခုႏွစ္မွ ယေန႔အခ်ိန္အထိ ျမန္မာစစ္အစုိးရ စီးပြားေရး အျမတ္အစြန္းရရွိမွႈ၏ အဓိကရင္းျမစ္မွာ ျပင္သစ္ တိုတယ္လ္ သဘာဝဓာတ္ေငြ႔ ကုမၸဏီႏွင့္ အေမရိကန္ ခ်က္ဗရြန္ စြမ္းအင္ကုမၸဏီႏွင့္ ဖက္စပ္ျပဳလုပ္ရာမွ ရရွိေသာ ဝင္ေငြမ်ား ျဖစ္သည္။
မစၥတာ ဂ်င္မ္ဝက္ဘ္၏ စစ္အစိုးရအေပၚ ေပ်ာ့ေျပာင္းလြန္းေသာ သေဘာထားျဖင့္ ခ်ဥ္းကပ္ေနမွႈကို ျမန္မာအတိုက္အခံမ်ားက မေက်နပ္ၾကေပ။
ျမန္မာႏုိင္ငံလံုးဆုိင္ရာ သံဃာ့တပ္ေပါင္းစုအား တည္ေထာင္ခဲ့သူမ်ားထဲမွ တဦးျဖစ္သူ ဦးပညာေဇာတက မစၥတာဂ်င္မ္ဝက္ဘ္၏ စစ္အစုိးရေခါင္းေဆာင္ ဗိုလ္ခ်ဳပ္မႉးၾကီးသန္းေရႊႏွင့္ ၿပီးခဲ့သည့္ ႏွစ္က ေတြ႔ဆံုေဆြးေႏြးခဲ့မွႈအေပၚ ဧရာဝတီ မဂၢဇင္းတြင္ ျပင္းထန္စြာ ေဝဖန္ေရးသားခဲ့ဖူးသည္။
ႏိုင္ငံေရး အက်ဥ္းသားေဟာင္းျဖစ္သူ ဦးပညာေဇာတက “ အခုဆိုရင္ ျမန္မာျပည္သူျပည္သားေတြဟာ မစၥတာဂ်င္မ္ဝက္ဘ္ကုိ စက္ဆုပ္မုန္းတီး ကုန္ၾကပါျပီ။ တကယ္လို႔ သူ႔အေနနဲ႔ အေမရိကန္အစိုးရရဲ႕ စစ္အစိုးရအေပၚ ပိတ္ဆို႔အေရးယူထားမွႈေတြကုိ ႐ုပ္သိမ္းသြားၿပီး မူဝါဒေျပာင္းေအာင္ စြမ္းေဆာင္ႏုိင္ခဲ့မယ္ဆိုရင္ ျမန္မာ့ႏုိင္ငံေရးသမိုင္းမွာ စစ္အာဏာရွင္ သန္းေရႊကုိ အဓိက အေထာက္အပံ့ ေပးခဲ့သူတဦးအျဖစ္ သမိုင္းမွာ သူ႔အတြက္ တေနရာ ေသခ်ာသြားမွာပါ” ဟု ေရးသားခဲ့သည္။
ခ်င္းမုိင္ (မဇိၩမ) ။ ။ အေမရိကန္ အထက္လႊတ္ေတာ္ အမတ္ မစၥတာ ဂ်င္မ္ဝက္ဘ္ Jim Webb ၏ ခရီးစဥ္ ရပ္ဆုိင္းလုိက္ရျခင္းေၾကာင့္ စစ္အစုိးရႏွင့္ အေမရိကန္ဆက္ဆံေရး တင္းမာလာႏိုင္ေၾကာင္း အမ်ဳိးသားဒီမိုကေရစီအဖြဲ႔ခ်ဳပ္က သံုးသပ္ထားသည္။
ဆီးနိတ္ႏုိင္ငံျခားေရးေကာ္မတီ အာရွွႏွင့္ ပစိဖိတ္ေရးရာ ဆပ္ေကာ္မတီ၏ ဥကၠဌျဖစ္သူ ဂ်င္မ္ဝက္ဘ္ သည္ ျမန္မာႏိုင္ငံသုိ႔ ယေန႔သြားရန္ သတ္မွတ္ထားျပီးမွ အခ်ိန္ကပ္၍ သူ၏ခရီးစဥ္အား ေရႊ႔ဆိုင္းလိုက္ေၾကာင္း ေၾကညာအျပီး ျမန္မာအတိုက္အခံအဖြဲ႔ၾကီးက ေျပာဆုိလုိက္ျခင္းျဖစ္သည္။
“အေမရိကန္နဲ႔ သူတုိ႔ၾကားထဲမွာ ဒီကိစၥေတြ အေၾကာင္းျပဳၿပီးေတာ့ တင္းတင္းမာမာ ဆက္ဆံလာႏုိင္ တယ္” ဟု NLD ဗဟိုအလုပ္အမႈေဆာင္ ဦးဝင္းတင္က ေျပာသည္။
ယခင္ႏွစ္ ေႏွာင္းပုိင္းမွစသည့္ အေမရိကန္ သမၼတသစ္ အိုဘားမား၏ ထိေတြ႔ဆက္ဆံေရးမူဝါဒအသစ္သည္ တုိတက္မႈမရွိဟု သူက ထပ္ေျပာသည္။
မစၥတာ ဂ်င္မ္ဝက္ဘ္သည္ NLD ဒုဥကၠဌ ဦးတင္ဦး၊ ဦးဝင္းတင္၊ ဦးဥာဏ္ဝင္း တို႔အပါအဝင္ ဗဟုိ အလုပ္ အမႈေဆာင္ အဖြဲ႔ဝင္ ၇ ဦးအား လာမည့္ စေနေန႔ မြန္းလြဲပိုင္းတြင္ အေမရိကန္သံမႉး၏ ေနအိမ္၌ ေတြ႔ ဆံုရန္ အစီအစဥ္ရွိခဲ့သည္။
ျမန္မာႏုိင္ငံက ေျမာက္ကိုးရီးယားထံမွ ႏ်ဴကလီးယားရရွိေရး ၾကိဳးပမ္းေနသည့္ စြပ္စြဲခ်က္မ်ား ထြက္ေနသည့္အေပၚ စုိးရိမ္မကင္းျဖစ္ေနျပီး ျမန္မာဘက္က ေကာင္းစြာ ေျဖရွင္းမႈ မေပးႏုိင္မခ်င္း သြားေရာက္ျခင္း မျပဳဟု မစၥတာဂ်င္မ္ဝက္က ယေန႔ ေၾကညာခ်က္ထုတ္ျပန္လိုက္သည္။
သို႔ေသာ္ ယခင္လက အေမရိကန္ အာရွႏွင့္ ပစိဖိတ္ေဒသေရးရာ လက္ေထာက္ႏိုင္ငံျခားေရးဝန္ၾကီး မစၥတာ ကတ္ကမ္းဘဲ Kurt Campbell ႏွင့္ နအဖ ဝန္ၾကီးမ်ား ေနျပည္ေတာ္၌ ေတြ႔ဆံုစဥ္ မစၥတာ ကမ္းဘဲက ျမန္မာႏွင့္ ေျမာက္ကိုရီးယား ဆက္ဆံေရးအေပၚ စိုးရိမ္ေၾကာင္း ေျပာၾကားရာ သိပၸံႏွင့္နည္း ပညာဝန္ၾကီး ဦးေသာင္းက ကုလသမဂၢ လံုၿခံဳေရးေကာင္စီ၏ ဆံုးျဖတ္ခ်က္ (၁၇၁၈) ႏွင့္ (၁၈၇၄) တို႔ အား “အျပည့္အဝ” လိုက္နာမည္ဟု စစ္အစိုးရက ေျပာထားၿပီးျဖစ္ေၾကာင္း၊ သို႔ရာတြင္ “ႏိုင္ငံေတာ္၏ အခ်ဳပ္အျခာအာဏာ” ကို ထိန္းသိမ္းေစာင့္ေရွာက္ရမည့္တာဝန္ရွိေၾကာင္း ျပန္လည္ေျပာၾကားေၾကာင္း စစ္အစိုးရဘက္က ထုတ္ျပန္ခဲ့သည္။
၂ဝဝ၆ ခု ေအာက္တိုဘာ ၉ ရက္တြင္ ေျမာက္ကိုရီးယားက ႏ်ဴကလီးယားစမ္းသပ္မႈ ျပဳလုပ္ခဲ့ၿပီးေနာက္ ကုလလံုၿခံဳေရးေကာင္စီက စီးပြားေရးႏွင့္ ဘ႑ာေရးဆိုင္ရာ ပိတ္ဆို႔မႈျပဳလုပ္ေသာ ဆံုးျဖတ္ ခ်က္အမွတ္ ၁၇၁၈ ကို ေအာက္တိုဘာ ၁၄ ရက္ေန႔တြင္ ခ်မွတ္ခဲ့သည္။
၂ဝဝ၉ ခု ေမလ က ဒုတိယအၾကိမ္ ႏ်ဴကလီးယား စမ္းသပ္ခဲ့ၿပီးေနာက္ ေျမာက္ကိုရီးယား ကုန္တင္ သေဘၤာ၊ ေလယာဥ္တို႔ကို လက္နက္သယ္ေဆာင္လာလွ်င္ ကုလအဖြဲ႔ဝင္ႏိုင္ငံမ်ားက စစ္ေဆးခြင့္ရွိေစမည့္ ဆံုးျဖတ္ခ်က္အမွတ္ ၁၈၇၄ ကို ယင္းႏွစ္ ဇြန္လတြင္ ခ်မွတ္ခဲ့သည္။ ယင္းဆံုး ျဖတ္ခ်က္အရ ေျမာက္ကိုရီးယားအား လက္နက္ေရာင္းခ်ျခင္း သို႔မဟုတ္ သူ႔ထံမွ လက္နက္ဝယ္ယူျခင္းမျပဳရန္ အဖြဲ႔ဝင္ႏိုင္ငံမ်ားကို တားျမစ္ထားသည္။
ျမန္မာႏုိင္ငံအေပၚ ပိတ္ဆုိ႔ အေရးယူမႈမ်ားကုိ မူအားျဖင့္ ကန္႔ကြက္သူ မစၥတာဂ်င္မ္ဝက္ဘ္ ယခင္ႏွစ္ ၾသဂုတ္ လ ၁၅ ရက္ေန႔က စစ္အစုိးရ ေခါင္းေဆာင္ ဗုိလ္ခ်ဳပ္မႉးၾကီး သန္းေရႊႏွင့္ ေတြ႔ဆံုခြင့္ရခဲ့သည္။
စစ္အစုိးရက ေျမာက္ကိုးရီးယားမွ ႏ်ဴကလီးယားလက္နက္မ်ား ဝယ္ယူသည္ဟု အေမရိကန္က သံသယရွိေနသည္ဟု အမ်ဳိးသားဒီိမိုကေရစီအဖြဲ႔ခ်ဳပ္ လြတ္ေျမာက္နယ္ေျမ၏ ႏိုင္ငံျခားေရးတာဝန္ခံ ဦးညိဳအုန္းျမင့္က ေျပာသည္။
၂ဝဝ၈ ခု အတြင္း ဗိုလ္ခ်ဳပ္ၾကီးသူရေရႊမန္း ဦးေဆာင္သည့္ စစ္ဘက္အဆင့္ျမင့္ ကိုယ္စားလွယ္မ်ား သည္ တ႐ုတ္ႏိုင္ငံမွတဆင့္ ေျမာက္ကိုရီးယားသို႔ လွ်ဳိ႕ဝွက္သြားေရာက္ခဲ့ၿပီး ႏွစ္ႏိုင္ငံ စစ္ေရးပူးေပါင္းေဆာင္ရြက္မႈမ်ား ျပဳလုပ္ရန္ သေဘာတူလက္မွတ္ေရးထိုးေၾကာင္း လ်ဳိ႔ဝွက္မွတ္တမ္းမ်ား မဇၩိမက လက္ခံရရွိခဲ့သည္။
အေမရိကန္ကိုယ္စားလွယ္၏ ျမန္မာခရီးစဥ္ ေရႊ႔ဆိုင္းသည့္အခ်ိန္သည္ ေျမာက္ကိုရီးယားႏွင့္ စစ္အစိုးရတို႔၏ မဟာမိတ္ တ႐ုတ္ႏိုင္ငံ၏ ဝန္ၾကီးခ်ဳပ္ ဝမ္ၾကားေပါင္ ေရာက္ရွိေနခ်ိန္ႏွင့္လည္း တိုက္ဆိုင္ေနသည္။
တ႐ုတ္ဝန္ၾကီးခ်ဳပ္သည္ ေနျပည္ေတာ္တြင္ ျမန္မာစစ္ေခါင္းေဆာင္ ဗိုလ္ခ်ဳပ္မႉးၾကီးသန္းေရႊႏွင့္ ေတြ႔ဆံုေဆြးေႏြးမႈ ၾကာသာပေတးေန႔က ျပဳလုပ္ခဲ့သည္။
မစၥတာဝမ္ၾကားေပါင္၏ ခရီးစဥ္အတြင္း စြမ္းအင္၊ ေရအားလ်ွပ္စစ္၊ ေငြေခ်းျခင္းတို႔အပါအဝင္ ႏွစ္ႏိုင္ငံသေဘာတူညီခ်က္စာခ်ဳပ္ အနည္းဆံုး တဒါဇင္လက္မွတ္ေရးထိုးခဲ့သည္ဟု ေနျပည္ေတာ္သတင္းရပ္ကြက္တခုက မဇၩိမသို႔ ေျပာသည္။
မည္သုိ႔ပင္ျဖစ္ေစကာမူ ဂ်င္မ္ဝက္ဘ္သည္ ျမန္မာႏုိင္ငံသုိ႔ သြားေရာက္ရန္ ဆံုးျဖတ္ထားပံု ရွိေနၿပီး မစၥတာဂ်င္မ္ဝက္ဘ္ႏွင့္ သမၼတ အိုဘားမား၏ အစိုးရအဖြဲ႔သည္ ျမန္မာစစ္ဗိုလ္ခ်ဳပ္မ်ား တ႐ုတ္ႏုိင္ငံ၏ ထိပ္တန္းကုိယ္စားလွယ္မ်ားႏွင့္ ေတြဆံုခဲ့သည့္ ရက္သတၱပတ္၌ပင္ ျမန္မာစစ္ဗိုလ္ခ်ဳပ္မ်ားႏွင့္ ေတြ႔ဆံုေဆြးေႏြးရန္ ဆံုးျဖတ္ခဲ့သျဖင့္ ၎တို႔၏ စစ္အစိုးရအေပၚ ေပ်ာ့ေျပာင္းေသာ မူဝါဒသည္ ရီပတ္ဘလစ္ကန္ ႏုိင္ငံေရးသမားမ်ားႏွင့္ ဒီမိုကရက္တစ္ ပါတီဝင္မ်ားစြာတို႔၏ ျပင္းထန္ေသာ ေဝဖန္မွႈႏွင့္ ရင္ဆိုင္ေနရသည္။
ျမန္မာ့ႏုိင္ငံေရး အတိုက္အခံ အင္အားစု မ်ားစြာကလည္း မစၥတာဂ်င္မ္ဝက္ဘ္၏ စစ္အစုိးရအေပၚ သေဘာထားႏွင့္ ျမန္မာႏုိင္ငံ၏ ႏိုင္ငံေရးေျခအေနအေပၚ ထားရွိသည့္ ရွႈေထာင့္ကုိ စုိးရိမ္မကင္း ေစာင့္ၾကည့္ေနၾကသည္။ ၂ဝဝ၈ ခုႏွစ္က ထုတ္ေဝခဲ့သည့္ မစၥတာ ဂ်င္မ္ဝက္ဘ္၏ “ ပ်ံသန္းဖို႔ အခ်ိန္တန္ျပီ (မွ်တ၍ ဂုဏ္သိကၡာရွိေသာ အေမရိကကုိ ျပန္လည္ဆယ္ယူျခင္း)” ဆိုသည့္ စာအုပ္တြင္ သူက အကယ္၍ အေနာက္ႏုိင္ငံမ်ားအေနျဖင့္ စစ္အစိုးရႏွင့္ ေစ့စပ္ညွိႏွိႈင္းမွႈမ်ားကုိ အတိတ္က ပုိမိုျပဳလုပ္ခဲ့လွ်င္ ၂ဝဝ၇ စက္တင္ဘာတြင္ ျဖစ္ပြားခဲ့သည့္ ေရႊဝါေရာင္ ေတာ္လွန္ေရးတြင္ ၿငိမ္းခ်မ္းစြာ ဆႏၵျပေနသည့္ သံဃာေတာ္မ်ားအား စစ္အစိုးရက အၾကမ္းဖက္ ႏွိမ္နင္းခဲ့သည့္အျဖစ္မ်ိဳးကုိ ေရွာင္လႊဲႏုိင္လိမ့္မည္ဟု ေရးသားခဲ့သည္။
မစၥတာဂ်င္မ္ဝက္ဘ္ သတိမထားမိသည္မွာ ၂ဝဝ၇ ခုႏွစ္မွ ယေန႔အခ်ိန္အထိ ျမန္မာစစ္အစုိးရ စီးပြားေရး အျမတ္အစြန္းရရွိမွႈ၏ အဓိကရင္းျမစ္မွာ ျပင္သစ္ တိုတယ္လ္ သဘာဝဓာတ္ေငြ႔ ကုမၸဏီႏွင့္ အေမရိကန္ ခ်က္ဗရြန္ စြမ္းအင္ကုမၸဏီႏွင့္ ဖက္စပ္ျပဳလုပ္ရာမွ ရရွိေသာ ဝင္ေငြမ်ား ျဖစ္သည္။
မစၥတာ ဂ်င္မ္ဝက္ဘ္၏ စစ္အစိုးရအေပၚ ေပ်ာ့ေျပာင္းလြန္းေသာ သေဘာထားျဖင့္ ခ်ဥ္းကပ္ေနမွႈကို ျမန္မာအတိုက္အခံမ်ားက မေက်နပ္ၾကေပ။
ျမန္မာႏုိင္ငံလံုးဆုိင္ရာ သံဃာ့တပ္ေပါင္းစုအား တည္ေထာင္ခဲ့သူမ်ားထဲမွ တဦးျဖစ္သူ ဦးပညာေဇာတက မစၥတာဂ်င္မ္ဝက္ဘ္၏ စစ္အစုိးရေခါင္းေဆာင္ ဗိုလ္ခ်ဳပ္မႉးၾကီးသန္းေရႊႏွင့္ ၿပီးခဲ့သည့္ ႏွစ္က ေတြ႔ဆံုေဆြးေႏြးခဲ့မွႈအေပၚ ဧရာဝတီ မဂၢဇင္းတြင္ ျပင္းထန္စြာ ေဝဖန္ေရးသားခဲ့ဖူးသည္။
ႏိုင္ငံေရး အက်ဥ္းသားေဟာင္းျဖစ္သူ ဦးပညာေဇာတက “ အခုဆိုရင္ ျမန္မာျပည္သူျပည္သားေတြဟာ မစၥတာဂ်င္မ္ဝက္ဘ္ကုိ စက္ဆုပ္မုန္းတီး ကုန္ၾကပါျပီ။ တကယ္လို႔ သူ႔အေနနဲ႔ အေမရိကန္အစိုးရရဲ႕ စစ္အစိုးရအေပၚ ပိတ္ဆို႔အေရးယူထားမွႈေတြကုိ ႐ုပ္သိမ္းသြားၿပီး မူဝါဒေျပာင္းေအာင္ စြမ္းေဆာင္ႏုိင္ခဲ့မယ္ဆိုရင္ ျမန္မာ့ႏုိင္ငံေရးသမိုင္းမွာ စစ္အာဏာရွင္ သန္းေရႊကုိ အဓိက အေထာက္အပံ့ ေပးခဲ့သူတဦးအျဖစ္ သမိုင္းမွာ သူ႔အတြက္ တေနရာ ေသခ်ာသြားမွာပါ” ဟု ေရးသားခဲ့သည္။
ဘူးသီးေတာင္ထဲရွိ ႏိုင္ငံေရး အက်ဥ္းသားမ်ားကို ရာဇ၀တ္သားမ်ားႏွင့္ အတူထား
Narinjara News
ဘူးသီးေတာင္ေထာင္ထဲရွိ ႏိုင္ငံေရး အက်ဥ္းသား အမ်ားအျပားကို သီးသန္႕ မထားဘဲ ရာဇ၀တ္ ျပစ္မူ က်ဴးလြန္ သူမ်ားႏွင့္ အတူေရာထား သျဖင့္ ႏိုင္ငံေရး အက်ဥ္းသားမ်ား အေနျဖင့္ အခက္ၾကံဳေနရေၾကာင္း သတင္း ရရွိသည္။
မ်ားမၾကာမွီက ေထာင္ထဲမွ လြတ္လာသူ တဦးက � အခု ေလာေလာဆယ္ ရာဇ၀တ္သားေတြနဲ႕ အတူ ေရာထားတာက ႏိုင္ငံေရးသမား ၅ ဦး ျဖစ္ပါတယ္။ သူတို႕ကိုကၽြန္ေတာ္တို႕ေနတဲ့ အေဆာင္ ၃ မွာထားပါတယ္။� ဟု ေျပာသည္။
ရာဇ၀တ္သားမ်ားႏွင့္ အတူ ထားခံရသည့္ ႏိုင္ငံေရးသမား ၅ ဦးမွာ ၂၀၀၇ ခုႏွစ္ စစ္ေတြ ေရႊ၀ါေရာင္ေတာ္လွန္ေရးကို ဦးေဆာင္ခဲ့သျဖင့္ ဖမ္းဆီး လူ၀တ္လဲခံရသူ ဦးအိသရိယ၊ ေတာင္ကုတ္ျမိဳ႕မွ အဖြဲ႕ခ်ဳပ္ လူငယ္မ်ား ျဖစ္ၾကသည့္ ကုိမိုးေနစိုး၊ ကိုခ်စ္ေမာင္ေမာင္၊ ကုိသန္းေဌးႏွင့္ ကိုေမာင္ေမာင္သက္ တို႕ ျဖစ္ၾကသည္။
ခုလို ရာဇ၀တ္ ျပစ္မူ က်ဴးလြန္တဲ့ ေထာင္သားေတြ အတူထားတဲ့ အတြက္ သူတို႕ လံုျခံဳေရးကို စိုးရိမ္ရတယ္။ ေထာင္ထဲမွာက ၾကီးႏိုင္ ငယ္ညွဥ္း စနစ္ ေတြရွိပါတယ္။ ပီးရင္ မၾကာခဏ ေထာင္သားေတြ ရန္ျဖစ္ တာေတြလည္း ရွိပါတယ္။ ေထာင္အာဏာပိုင္ေတြကို ေနရာ ေျပာင္းေရႊ႕ေပးဖို႕ ေျပာေပမယ့္ လည္း ေထာင္အာဏာာပိုင္ေတြက ေဆာင္ရြက္ေပးမယ္ဆိုပီး ဘယ္ေတာ့မွ မေျပာင္းေပးဘူး။ ခ်ိဳးမယ့္ ေရဆိုရင္လည္း သူတို႕က တျခား ေထာင္သား ေတြလိုဘဲ ၆ ဖလားဘဲ ရပါတယ္။ ေကၽြးတဲ့ ထမင္းကလည္း ပံုစံ ထမင္း ျဖစ္ပါတယ္� ဟု သူက ဆက္ေျပာသည္။
ရွစ္ဆယ္ရွစ္ ေက်ာင္းသား ေခါင္းေဆာင္ ကိုေဌးၾကြယ္ကိုမူ အတြင္း ေထာင္္တြင္ သီးသန္႕ထားရွိျပီး တီဗီြ တလံုးႏွင့္ မီးစက္ တလံုးအား မ်ားမၾကာမွီက တပ္ဆင္ ေပးထားသည္ဟု သူက ေျပာသည္။
� ကုိေဌးၾကြယ္နဲ႕ ေထာင္သားေတြကို ေတြ႕ခြင့္မေပးပါဘူး။ သူ႕ကို သီးသန္႕ထားပါတယ္။ သူကုိေတြ႕ႏိုင္တာက ဥပုတ္ေန႕ေတြမွာဆိုရင္ ဘုရား ၀တ္ျပဳတဲ့ ခမ္းမေဆာင္မွာ ေတြ႕ႏိုင္ပါတယ္။ ဒါေပမယ့္လည္း ေထာင္သား ေတြက အမ်ားၾကီးဆိုေတာ့ စကားေျပာရဖို႕ဆိုတာ မလြယ္ပါဘူး။ သူ႕ကို သတင္းစာ ဖတ္ခြင့္ေပးတယ္။ လတိုင္း အစားအေသာက္နဲ႕ ေဆး၀ါးေတြ အျပင္က ပံုမွန္လာပါတယ္။ တျခားေထာင္ထဲက ႏိုင္ငံေရး အက်ဥ္းသား ေတြကို သူက စားစရာ ေသာက္စရာေတြနဲ႕ ေဆး၀ါးေတြ မွ်ေ၀ေပးပါတယ္။ သူ႕ရဲ႕ အေျခအေနက ေကာင္းတယ္လို႕ ေျပာမယ္ဆိုရင္ ေျပာလို႕ ရမယ္ထင္ပါတယ္။ ဒါေပမယ့္ ကၽြန္ေတာ္ထြက္မလာခင္ ကုိေဌးၾကြယ္ ေနမေကာင္း ျဖစ္ေနတယ္လို႕ ၾကားခဲ့ရပါတယ္။�
ေတာင္ကုတ္ျမိဳ႕မွ ေက်ာင္းသူ တဦးျဖစ္သူ မနီနီေမျမင့္ကိုလည္း အတြင္းေဆာင္တြင္ အမ်ိဳးသမီးမ်ားႏွင့္ အတူထားသျဖင့္ သူမ၏ အေျခအေနကို တိတိက်က် မသိရွိေၾကာင္းသူက ေျပာသည္။
ဘူးသီးေတာင္ေထာင္ထဲတြင္ ေထာင္သား ၁၄၅၀ ဦးရွိျပီး ႏိုင္ငံေရး အက်ဥ္းသား ၂၀ ေက်ာ္ရွိေၾကာင္း သိရသည္။ တေန႕အတြက္ ဆန္အိတ္ ၂၄ လံုး ထုတ္ေပးေသာ္လည္း ၁၇ အိတ္ကို ခ်က္ျပီး က်န္ ၇ အိတ္ကို ေထာင္ပိုင္၊ ေထာင္မွဴးမ်ားက ေရာင္းစားၾကသည္ဟု သူက ေျပာသည္။
လက္ရွိ ဘူးသီးေတာင္ ေထာင္ပိုင္မွာ ဦးတင့္ေဆြ ျဖစ္ျပီး ေထာင္မွဴးမွာ ဦးၾကည္ဦး ျဖစ္ေၾကာင္း သိရသည္။
၎ျပင္ ဘူးသီးေတာင္ ေထာင္ထဲတြင္ လြတ္ရက္နီး ေထာင္သားမ်ားကို အျပင္သုိ႕ ထုတ္ကာ အလုပ္ခိုင္းေစေလ့ရွိျပီး အလုပ္ မလုပ္လိုသူ ေထာင္သားမ်ား အေနျဖင့္ ေထာင္ပိုင္၊ ေထာင္မွဴးတို႕ကို ေငြ ၃၀၀၀၀ က်ပ္ကေန တသိန္းထိေပးရသည္ဟု သူက ေျပာသည္။
ဘူးသီးေတာင္ေထာင္ထဲရွိ ႏိုင္ငံေရး အက်ဥ္းသား အမ်ားအျပားကို သီးသန္႕ မထားဘဲ ရာဇ၀တ္ ျပစ္မူ က်ဴးလြန္ သူမ်ားႏွင့္ အတူေရာထား သျဖင့္ ႏိုင္ငံေရး အက်ဥ္းသားမ်ား အေနျဖင့္ အခက္ၾကံဳေနရေၾကာင္း သတင္း ရရွိသည္။ မ်ားမၾကာမွီက ေထာင္ထဲမွ လြတ္လာသူ တဦးက � အခု ေလာေလာဆယ္ ရာဇ၀တ္သားေတြနဲ႕ အတူ ေရာထားတာက ႏိုင္ငံေရးသမား ၅ ဦး ျဖစ္ပါတယ္။ သူတို႕ကိုကၽြန္ေတာ္တို႕ေနတဲ့ အေဆာင္ ၃ မွာထားပါတယ္။� ဟု ေျပာသည္။
ရာဇ၀တ္သားမ်ားႏွင့္ အတူ ထားခံရသည့္ ႏိုင္ငံေရးသမား ၅ ဦးမွာ ၂၀၀၇ ခုႏွစ္ စစ္ေတြ ေရႊ၀ါေရာင္ေတာ္လွန္ေရးကို ဦးေဆာင္ခဲ့သျဖင့္ ဖမ္းဆီး လူ၀တ္လဲခံရသူ ဦးအိသရိယ၊ ေတာင္ကုတ္ျမိဳ႕မွ အဖြဲ႕ခ်ဳပ္ လူငယ္မ်ား ျဖစ္ၾကသည့္ ကုိမိုးေနစိုး၊ ကိုခ်စ္ေမာင္ေမာင္၊ ကုိသန္းေဌးႏွင့္ ကိုေမာင္ေမာင္သက္ တို႕ ျဖစ္ၾကသည္။
ခုလို ရာဇ၀တ္ ျပစ္မူ က်ဴးလြန္တဲ့ ေထာင္သားေတြ အတူထားတဲ့ အတြက္ သူတို႕ လံုျခံဳေရးကို စိုးရိမ္ရတယ္။ ေထာင္ထဲမွာက ၾကီးႏိုင္ ငယ္ညွဥ္း စနစ္ ေတြရွိပါတယ္။ ပီးရင္ မၾကာခဏ ေထာင္သားေတြ ရန္ျဖစ္ တာေတြလည္း ရွိပါတယ္။ ေထာင္အာဏာပိုင္ေတြကို ေနရာ ေျပာင္းေရႊ႕ေပးဖို႕ ေျပာေပမယ့္ လည္း ေထာင္အာဏာာပိုင္ေတြက ေဆာင္ရြက္ေပးမယ္ဆိုပီး ဘယ္ေတာ့မွ မေျပာင္းေပးဘူး။ ခ်ိဳးမယ့္ ေရဆိုရင္လည္း သူတို႕က တျခား ေထာင္သား ေတြလိုဘဲ ၆ ဖလားဘဲ ရပါတယ္။ ေကၽြးတဲ့ ထမင္းကလည္း ပံုစံ ထမင္း ျဖစ္ပါတယ္� ဟု သူက ဆက္ေျပာသည္။
ရွစ္ဆယ္ရွစ္ ေက်ာင္းသား ေခါင္းေဆာင္ ကိုေဌးၾကြယ္ကိုမူ အတြင္း ေထာင္္တြင္ သီးသန္႕ထားရွိျပီး တီဗီြ တလံုးႏွင့္ မီးစက္ တလံုးအား မ်ားမၾကာမွီက တပ္ဆင္ ေပးထားသည္ဟု သူက ေျပာသည္။
� ကုိေဌးၾကြယ္နဲ႕ ေထာင္သားေတြကို ေတြ႕ခြင့္မေပးပါဘူး။ သူ႕ကို သီးသန္႕ထားပါတယ္။ သူကုိေတြ႕ႏိုင္တာက ဥပုတ္ေန႕ေတြမွာဆိုရင္ ဘုရား ၀တ္ျပဳတဲ့ ခမ္းမေဆာင္မွာ ေတြ႕ႏိုင္ပါတယ္။ ဒါေပမယ့္လည္း ေထာင္သား ေတြက အမ်ားၾကီးဆိုေတာ့ စကားေျပာရဖို႕ဆိုတာ မလြယ္ပါဘူး။ သူ႕ကို သတင္းစာ ဖတ္ခြင့္ေပးတယ္။ လတိုင္း အစားအေသာက္နဲ႕ ေဆး၀ါးေတြ အျပင္က ပံုမွန္လာပါတယ္။ တျခားေထာင္ထဲက ႏိုင္ငံေရး အက်ဥ္းသား ေတြကို သူက စားစရာ ေသာက္စရာေတြနဲ႕ ေဆး၀ါးေတြ မွ်ေ၀ေပးပါတယ္။ သူ႕ရဲ႕ အေျခအေနက ေကာင္းတယ္လို႕ ေျပာမယ္ဆိုရင္ ေျပာလို႕ ရမယ္ထင္ပါတယ္။ ဒါေပမယ့္ ကၽြန္ေတာ္ထြက္မလာခင္ ကုိေဌးၾကြယ္ ေနမေကာင္း ျဖစ္ေနတယ္လို႕ ၾကားခဲ့ရပါတယ္။�
ေတာင္ကုတ္ျမိဳ႕မွ ေက်ာင္းသူ တဦးျဖစ္သူ မနီနီေမျမင့္ကိုလည္း အတြင္းေဆာင္တြင္ အမ်ိဳးသမီးမ်ားႏွင့္ အတူထားသျဖင့္ သူမ၏ အေျခအေနကို တိတိက်က် မသိရွိေၾကာင္းသူက ေျပာသည္။
ဘူးသီးေတာင္ေထာင္ထဲတြင္ ေထာင္သား ၁၄၅၀ ဦးရွိျပီး ႏိုင္ငံေရး အက်ဥ္းသား ၂၀ ေက်ာ္ရွိေၾကာင္း သိရသည္။ တေန႕အတြက္ ဆန္အိတ္ ၂၄ လံုး ထုတ္ေပးေသာ္လည္း ၁၇ အိတ္ကို ခ်က္ျပီး က်န္ ၇ အိတ္ကို ေထာင္ပိုင္၊ ေထာင္မွဴးမ်ားက ေရာင္းစားၾကသည္ဟု သူက ေျပာသည္။
လက္ရွိ ဘူးသီးေတာင္ ေထာင္ပိုင္မွာ ဦးတင့္ေဆြ ျဖစ္ျပီး ေထာင္မွဴးမွာ ဦးၾကည္ဦး ျဖစ္ေၾကာင္း သိရသည္။
၎ျပင္ ဘူးသီးေတာင္ ေထာင္ထဲတြင္ လြတ္ရက္နီး ေထာင္သားမ်ားကို အျပင္သုိ႕ ထုတ္ကာ အလုပ္ခိုင္းေစေလ့ရွိျပီး အလုပ္ မလုပ္လိုသူ ေထာင္သားမ်ား အေနျဖင့္ ေထာင္ပိုင္၊ ေထာင္မွဴးတို႕ကို ေငြ ၃၀၀၀၀ က်ပ္ကေန တသိန္းထိေပးရသည္ဟု သူက ေျပာသည္။
အႏၲရာယ္ၾကားက သတင္းသမားမ်ား
ေအးခ်မ္းေျမ႕
အင္တာနက္ ဆိုင္၏ အေနအထားကို အရင္ၾကည့္ၿပီးမွ သူ ဆုိင္ထဲသို႔ဝင္သည္။ ဆုိင္က လူသိပ္ရွင္းေနလား၊ သူ႔ကို သတိထား မိမလား၊ သူ႔ကို ဂရုစိုက္ ၾကည့္ေနသူေတြ ရွိမလားဆိုတာ ေလ့လာရသည္။ ဆိုင္မွာ သူထုိင္မယ့္ေနရာက လူအသြားအလာလုပ္ဖို႔ မလြယ္တဲ့ေနရာ ျဖစ္ဖို႔ေတာ့လိုသည္။
အားလံုး သတိ အေန အထား ျဖစ္ၿပီဆိုမွ အိမ္က အဆင္သင့္ ရိုက္ယူ လာေသာ ဖိုင္ကို ဂ်ီေမးလ္က တဆင့္ ပို႔ဖို႔ ျပင္ဆင္ ရသည္။ ပို႔ေနသည့္ အခ်ိန္ တြင္လည္း မ်က္စိဖြင့္၊ နားစြင့္ ထားရသည္။ သူ႔သတင္း ေလွ်ာေလွ်ာ ရွဴရွဴ ပို႔ၿပီးၿပီ ဆိုမွ သက္ျပင္း ခ်ႏိုင္သည္။ ၿပီးတာႏွင့္ ခ်က္ခ်င္း ေျခရာ၊ လက္ရာ ေဖ်ာက္ကာ ထိုဆိုင္မွ အျမန္ ျပန္ထြက္ သြားဖို႔ေတာ့ လိုအပ္သည္။
ျပည္ပ သတင္း ဌာနမ်ားကို သတင္း ေပးပို႔ေနသည့္ သတင္း ေထာက္မ်ား အတြက္ အဓိက စိန္ေခၚမႈက လံုၿခံဳေရး ျဖစ္သည္ဟု ေသာ္ညိမ္းက ေျပာျပသည္။ သူက ျပည္ပ အေျခစိုက္ ဧရာဝတီ မဂၢဇင္း အတြက္ ပံုမွန္ သတင္း ေရးသား ေပးပို႔ ေနသူ ျဖစ္သည္။
“တကယ္အေရးႀကီးတဲ့ သတင္းေတြကို ႀကံဳတဲ့ဆိုင္က ခ်က္ခ်င္း အေရးေပၚပို႔ရမယ္ဆိုရင္ေတာ့ ဆိုင္ကို အကဲခပ္ရတာေပါ့။ ဂိမ္း ဆိုင္ေတြဆိုရင္ေတာ့ ပိုေကာင္းတယ္။ လူ သိပ္ရွင္းေနရင္ေတာ့ သတိပိုထားရတယ္” ဟု သူက ဆုိသည္။
နာဂစ္ဆိုင္ကလုန္း တိုက္ခတ္ခဲ့သည့္ ၂၀၀၈ ခုႏွစ္ ေမလက ဗီဒီယိုသတင္းေထာက္ (VJ) အျဖစ္ ဧရာဝတီတိုင္းအတြင္း လွည့္လည္ ရိုက္ကူးကာ ဒီမိုကရက္တစ္ ျမန္မာ့အသံ (DVB) သို႔ သတင္းမ်ား ေပးပို႔ႏိုင္ခဲ့သည့္ သတင္းေထာက္ ဇက္ (Z) က သတင္း ယူခဲ့ရသည့္ အခ်ိန္တြင္ အလြန္ထိတ္လန္႔ခဲ့ရသည္ဟု ေျပာသည္။
“အဲဒီကာလက မီဒီယာေတြကို လံုးဝပိတ္ပင္ထားတဲ့အခ်ိန္၊ ဗီဒီယို ကင္မရာ မေျပာနဲ႔ ရိုးရိုးကင္မရာ ထုတ္ဖို႔ေတာင္ ေတာ္ေတာ္ ခက္တဲ့အခ်ိန္ပါ” ဟု သူက ဆုိသည္။
ၿဗိတိန္ႏုိင္ငံ အေျခစိုက္ ႏိုင္ငံတကာလြတ္ၿငိမ္းခ်မ္းသာခြင့္ အဖြဲ႕ (AI) က ျမန္မာမီဒီယာ သမားမ်ားကို “ၿခိမ္းေျခာက္မႈေအာက္မွ စာနယ္ဇင္း” ဆိုသည့္ ဂုဏ္ျပဳဆု တဆု ယမန္ေန႔က ခ်ီးျမႇင့္လိုက္သည္။ အဆိုပါ ဂုဏ္ျပဳဆု ခ်ီးျမႇင့္ပြဲသို႔ ၿဗိတိန္ႏိုင္ငံရွိ အထင္ကရ သတင္းစာမ်ား၊ ေအာင္ျမင္ေက်ာ္ၾကားသူမ်ား တက္ေရာက္ေၾကာင္း သိရသည္။
ယခင္က အဆိုပါဆုကို တဦးခ်င္းစီအား ခ်ီးျမႇင့္ျခင္း ျဖစ္ေသာ္လည္း ယခုႏွစ္တြင္ ျမန္မာႏုိင္ငံတြင္းရွိ လြတ္လပ္ေသာ သတင္းသမား တိုင္းကုိ ခ်ီးျမႇင့္သည္ဟု AI အဖြဲ႕၏ ထုတ္ျပန္ခ်က္တြင္ ပါရွိသည္။
“ျမန္မာသတင္းေထာက္ေတြက အလုပ္လုပ္ရတာ အရမ္းကိုခက္ခဲပါတယ္။ တခါတေလမွာ အႏၱရာယ္ၾကားက သတင္းယူရတာပါ။ စြန္႔စားရတဲ့ သူတို႔ဟာ တခါတေလ အာဏာပိုင္ေတြရဲ႕ ၿခိမ္းေျခာက္မႈေတြ၊ ဖမ္းဆီးအေရးယူမႈေတြ၊ ဖိႏွိပ္ခ်ဳပ္ခ်ယ္မႈေတြ ခံစား ၾကရပါတယ္” ဟု ယင္း ထုတ္ျပန္ခ်က္တြင္ ေဖာ္ျပထားသည္။
၂၀၀၇ စက္တင္ဘာ ေရႊဝါေရာင္ေတာ္လွန္ေရး ကာလက အခက္အခဲၾကားမွ ဗီဒီယို ရိုက္ကူးကာ DVB သို႔ သတင္းေပးပို႔ခဲ့သည့္ ျမန္မာ သတင္းသမားမ်ား အေၾကာင္း ရိုက္ကူးထားေသာ Burma VJ သတင္းရုပ္ရွင္မွာ ယခုႏွစ္ ေဟာလိဝုဒ္ ေအာ္စကာ ဆုေပးပြဲတြင္ ဆန္ခါတင္ ၅ ကား စာရင္းဝင္ခဲ့သည္။
အေတြ႕အႀကံဳမ်ားလာသည္ႏွင့္အမွ် အႏၱရာယ္ကို မည္သို႔ ေရွာင္ရွားသင့္ေၾကာင္း ပိုမို နားလည္လာသည္ဟု ဧရာဝတီသို႔ သတင္း ေပးပို႔ေနသည့္ ခိုင္သြယ္က ရွင္းျပသည္။
“ဧရာဝတီမွာ သတင္းပါလာလို႔ ကိုယ့္ရဲ႕ သတင္းရင္းျမစ္က သိသြားရင္ ျပန္ေမးတာမ်ိဳး ခံရတယ္။ အဲဒီလို အေမးခံရတာေတြ ရွိေတာ့ ကိုယ္က ဘယ္လို အေၾကာင္းျပမလဲ ဆိုတာ အၿမဲစဥ္းစားထားရတယ္။ တခါတေလလည္း ကိုယ္မဟုတ္သလို ရူးခ်င္ေယာင္ ေဆာင္တတ္ ရတယ္” ဟု သူ႔အေတြ႕အႀကံဳကို ေျပာျပသည္။
၂၀၀၇ ေရႊဝါေရာင္ေတာ္လွန္ေရး၊ ၂၀၀၈ နာဂစ္ဆိုင္ကလုန္းမုန္တုိင္း စသည္ျဖင့္ ႀကီးမားသည့္ အေရးအခင္းမ်ား ျဖစ္ပြားခဲ့ၿပီး ေနာက္တြင္ ျပည္တြင္းအေျခစိုက္ သတင္းေထာက္မ်ား ပိုမို ထားရွိလာႏုိင္ေသာ္လည္း ဗီဒီယို သတင္းသမားမ်ားမွာ ယခင္ထက္ ပိုမို ခက္ခဲလာေၾကာင္း DVB ဒါရိုက္တာအဖြဲ႕ဝင္တဦး ျဖစ္သူ ဦးေအးခ်မ္းႏိုင္က ရွင္းျပသည္။
“ဘာမွ ႏုိင္ငံေရးနဲ႔ မပတ္သက္တဲ့ ကိစၥ၊ ဥပမာ - ေစ်းထဲမွာဆုိပါစုိ႔။ ဆႏၵျပပြဲႀကီးကို ရိုက္ေနတာ မဟုတ္ဘူး။ သာမန္ လႈပ္ရွား သြားလာေနတဲ့ ဟာေတြ ရိုက္တာေတာင္မွ အႏၱရာယ္ ေတာ္ေတာ္ႀကီးတယ္။ ကင္မရာ ထုတ္တာနဲ႔ လာေမးတယ္၊ မင္း ဘာလုပ္တာလဲ၊ ဘယ္ကလဲ၊ ဘာအတြက္ ရိုက္တာလဲ။ သတင္းစာရွင္းလင္းပဲြေတြ သြားရင္လည္း အဲဒီလုိ လာေမးတာေတြ ရွိတယ္။ သူတုိ႔ဘက္က ေစာင့္ၾကည့္တာလည္း ပိုမ်ားလာတယ္” ဟု သူက ဧရာဝတီမဂၢဇင္းႏွင့္ အင္တာဗ်ဴးတြင္ ေျပာသည္။
ယခု လက္ရွိတြင္ မဂၤလာေစ်းမီးေၾကာင့္ ဆိုင္ခန္းမ်ား ေျပာင္းေရႊ႕ေနရာခ်ထားသည္ကို မည္သည့္ ပုဂၢလိက ဂ်ာနယ္မ်ားကိုမဆို သတင္းဓာတ္ပံု ရိုက္ယူခြင့္ မျပဳေတာ့ေၾကာင္း ရန္ကုန္အေျခစိုက္ သတင္းေထာက္တဦးက ဆိုသည္။
“ဂ်ာနယ္ေတြက မမွန္တဲ့သတင္းေတြ ေရးတယ္ဆိုၿပီး ဘယ္သူ႔ကိုမွ ရိုက္ခြင့္မေပးေတာ့ဘူး။ အစိုးရပိုင္ MRTV တို႔ MRTV4 တို႔ MI တို႔ကိုပဲ ရိုက္ခြင့္ေပးေတာ့တယ္” ဟု သူက ေျပာသည္။
ေသာ္ညိမ္း၏ ေျပာျပခ်က္အရ ရန္ကုန္ၿမိဳ႕ေတာ္စည္ပင္ႏွင့္ ဆိုင္သည့္ သတင္းတပုဒ္ ဧရာဝတီ အင္တာနက္ စာမ်က္ႏွာတြင္ တက္အၿပီး စာနယ္ဇင္းသမားမ်ားကို ၿမိဳ႕ေတာ္ဝန္ ဗိုလ္မႉးခ်ဳပ္ေအာင္သိန္းလင္းက ေခၚ၍ ဆူပူသည္ဟု သိရသည္။
“အဲဒီလိုက်ေတာ့လည္း မသိခ်င္ေယာင္ ေဆာင္ေနၾကရတာေပါ့။ ၿမိဳ႕ေတာ္ဝန္က ေနာက္တခါဆိုရင္ မလြယ္ဘူးလို႔ ဆူတာ” ဟု သူကေျပာျပသည္။
ယခုႏွစ္သႀကၤန္အၾကတ္ေန႔ ဗံုးေပါက္ကြဲသည့္ေနရာတြင္ ဗီဒီယို ကင္မရာရိုက္ကူးေနသည္ကို ေတြ႕ရေသာေၾကာင့္ လူငယ္ တဦး အဖမ္းဆီးခံခဲ့ရသည္။ သူ႔ဖခင္ျဖစ္သူကို ဖုန္းဆက္ အေၾကာင္းၾကားမိေသာေၾကာင့္ ဖခင္ျဖစ္သူကိုပါ ဖမ္းဆီးခဲ့ေၾကာင္း ၾကားသိရသည္။
ျမန္မာႏိုင္ငံသည္ သတင္းသမားမ်ားကုိ ဖမ္းဆီးေထာင္ခ်သည့္ ေနရာ၌ ဖိႏွိပ္ခ်ဳပ္ခ်ယ္မႈ အဆိုးဆံုး ၅ ႏိုင္ငံ စာရင္းထဲတြင္ ပါ၀င္ေနေၾကာင္း အေမရိကန္ႏိုင္ငံ အေျခစိုက္ စာနယ္ဇင္းသမားမ်ား အကာအကြယ္ေပးေရးအဖြဲ႕(CPJ)က လြန္ခဲ့သည့္ ဒီဇင္ဘာ လဆန္းပုိင္း၌ ထုတ္ျပန္ထားသည္။
သတင္းေထာက္မ်ားကုိ ဖမ္းဆီး ေထာင္ခ်သည့္ အဆိုးဆုံးႏိုင္ငံမ်ားသည္လည္း တရုတ္၊ အီရန္၊ က်ဴးဘား၊ အီရီထရီးယားႏွင့္ ျမန္မာႏိုင္ငံ တို႔ျဖစ္ေၾကာင္း သိရသည္။
၂၀၀၈ ခုႏွစ္ ဒီဇင္ဘာလမွ ၂၀၀၉ ဒီဇင္ဘာ ၁ ရက္ေန႔ထိ တႏွစ္တာ စာရင္းအရ ကမၻာတ၀န္းရွိ သတင္းေထာက္၊ သတင္း အယ္ဒီ တာ၊ ဓာတ္ပံုသတင္းေထာက္ႏွင့္ သတင္းမီဒီယာ လုပ္ငန္းလုပ္ကုိင္သူ စုစုေပါင္း ၁၃၆ ဦးတို႔သည္ ေထာင္ဒဏ္ အျပစ္ေပးခံထား ရေၾကာင္း CPJ အဖြဲ႔က ဆိုသည္။
ထိုသို႔ ဖမ္းဆီးေထာင္ခ် ခံထားရသူမ်ားထဲတြင္ ၂၀၀၇ ေရႊဝါေရာင္ေတာ္လွန္ေရးအတြင္း ျပည္ပမီဒီယာမ်ားသို႔ သတင္းေပးပို႔သူမ်ား၊ ၂၀၀၈ နာဂစ္ဆိုင္ကလုန္း မုန္တိုင္းလြန္ကာလက သတင္းယူသူမ်ားပါဝင္သည္။
ဖမ္းဆီးခဲ့သည့္ သတင္းသမားမ်ားကို စြဲခ်က္တင္ရာတြင္ အီလက္ထရြန္နစ္ ပုဒ္မ ဟူသည့္ ပုဒ္မ တခု ပါဝင္ၿပီး ယင္းပုဒ္မမွာ ေထာင္ဒဏ္ ၁၅ ႏွစ္ က်ခံေစရမည္ဟု သတ္မွတ္ထားသည္။
၂၀၀၇ ေရႊဝါေရာင္ေတာ္လွန္ေရးအၿပီး အဖမ္းအဆီး ခံရသည့္ သတင္းသမားမ်ားထဲတြင္ ဘေလာ့ဂါ ေနဘုန္းလတ္လည္း ပါဝင္သည္။ ကိုေနဘုန္းလတ္ကို ၂၀၀၈ ခုႏွစ္ ႏို၀င္ဘာလတြင္ ရန္ကုန္အင္းစိန္ ေထာင္တြင္းရွိ အေနာက္ပိုင္း ခ႐ိုင္ တရား႐ုံးက ဗီဒီယုိ အက္ဥပေဒ၊ အီလက္ထ႐ြန္နစ္ အက္ဥပေဒမ်ားျဖင့္ စုစုေပါင္း ျပစ္ဒဏ္ အႏွစ္၂၀ ႏွင့္ ၆ လ ခ်မွတ္ခဲ့သည္။ ၂၀၀၉ ခုႏွစ္ ေဖေဖာ္ဝါရီတြင္ ရန္ကုန္တိုင္း တရား႐ုံးက ပုဒ္မ ၂ ခုအတြက္ ေထာင္ဒဏ္ ၈ ႏွစ္ႏွင့္ ၆ လ ေလွ်ာ့ခ်ေပးခဲ့သည္။
ေထာင္ဒဏ္ ၁၂ ႏွစ္ ခ်ခံထားရေသာ အသက္ ၂၉ ႏွစ္ အရြယ္ရွိ ကိုေနဘုန္းလတ္ (ေခၚ) ကိုေနမ်ိဳးေက်ာ္ကို လြတ္လပ္စြာ ထုတ္ေဖာ္ ေရးသားခြင့္ အတြက္ ႀကိဳးပမ္းခဲ့ ေသာေၾကာင့္၂၀၁၀ ေရႊကေလာင္ဆု (2010 PEN/Barbara Goldsmith Freedom to Write Award) ကို ေပးအပ္ျခင္း ခံရသည္။
ျမန္မာျပည္တြင္းမွ စာနယ္ဇင္းသမားမ်ားသည္ စာေပစိစစ္ေရး လက္ေအာက္တြင္ အတတ္ႏိုင္ဆံုး ႀကိဳးစားကာ ျပည္သူလူထုကို သတင္း ေပးပို႔ေနၾကရသည္။ မၾကာေသးမီက မင္းသမီးထက္ထက္မိုးဦး သတင္းကို စာေပစိစစ္ေရးက ပိတ္ပင္သည့္ၾကားမွ သတင္း ထုတ္ျပန္ခဲ့ေသာေၾကာင့္ The Voice ဂ်ာနယ္ႏွင့္ Fast Music ဂ်ာနယ္ ၂ ေစာင္ကို တပတ္စီ ထုတ္ေဝခြင့္ပိတ္ပင္ခဲ့သည္။
စာနယ္ဇင္းလုပ္ငန္းသည္ ျမန္မာျပည္တြင္ အလြန္ အႏၱရာယ္ရိွေသာ လုပ္ငန္းတခုျဖစ္ၿပီး ကမၻာေပၚတြင္ ဆင္ဆာ အျဖတ္ဆုံး ႏုိင္ငံ တခုျဖစ္ေၾကာင္း CPJ ၏ အစီ ရင္ခံစာက ေဖာ္ျပေသာ္လည္း VJ ဇက္ က အမ်ိဳးသားေရး စိတ္ဓာတ္တခုတည္း ေၾကာင့္သာ ယခုကဲ့သို႔ အႏၱရာယ္ၾကားမွ စြန္႔စား၍ သတင္းရယူသည့္ အလုပ္ကို လုပ္ေနျခင္း ျဖစ္ေၾကာင္း ေျပာသည္။
“ျပည္သူလူထုကို၊ ႏုိင္ငံတကာကို သိေစခ်င္တယ္ ဆိုတဲ့ စိတ္ဓာတ္ တခုတည္းပဲ။ ျမန္မာႏိုင္ငံက သူမ်ားႏိုင္ငံေတြထက္ အစစ အရာရာ ေနာက္က်က်န္ခဲ့တယ္။ အာဏာရွင္ စနစ္ကို ျပဳတ္က်ေစခ်င္တယ္။ အစိုးရကို ပုဂၢိဳလ္ေရးအရ မုန္းတီးတာမ်ိဳး မရွိေပမယ့္ လုပ္ရပ္ကို မႀကိဳက္တဲ့အတြက္ မႀကိဳက္ေၾကာင္းကို ေဖာ္ျပခ်င္တယ္။ အဲဒါေၾကာင့္ပဲ ဒီအလုပ္ကို လုပ္ျဖစ္တာပါ” ဟု သူက ဆိုသည္။
အင္တာနက္ ဆိုင္၏ အေနအထားကို အရင္ၾကည့္ၿပီးမွ သူ ဆုိင္ထဲသို႔ဝင္သည္။ ဆုိင္က လူသိပ္ရွင္းေနလား၊ သူ႔ကို သတိထား မိမလား၊ သူ႔ကို ဂရုစိုက္ ၾကည့္ေနသူေတြ ရွိမလားဆိုတာ ေလ့လာရသည္။ ဆိုင္မွာ သူထုိင္မယ့္ေနရာက လူအသြားအလာလုပ္ဖို႔ မလြယ္တဲ့ေနရာ ျဖစ္ဖို႔ေတာ့လိုသည္။အားလံုး သတိ အေန အထား ျဖစ္ၿပီဆိုမွ အိမ္က အဆင္သင့္ ရိုက္ယူ လာေသာ ဖိုင္ကို ဂ်ီေမးလ္က တဆင့္ ပို႔ဖို႔ ျပင္ဆင္ ရသည္။ ပို႔ေနသည့္ အခ်ိန္ တြင္လည္း မ်က္စိဖြင့္၊ နားစြင့္ ထားရသည္။ သူ႔သတင္း ေလွ်ာေလွ်ာ ရွဴရွဴ ပို႔ၿပီးၿပီ ဆိုမွ သက္ျပင္း ခ်ႏိုင္သည္။ ၿပီးတာႏွင့္ ခ်က္ခ်င္း ေျခရာ၊ လက္ရာ ေဖ်ာက္ကာ ထိုဆိုင္မွ အျမန္ ျပန္ထြက္ သြားဖို႔ေတာ့ လိုအပ္သည္။
ျပည္ပ သတင္း ဌာနမ်ားကို သတင္း ေပးပို႔ေနသည့္ သတင္း ေထာက္မ်ား အတြက္ အဓိက စိန္ေခၚမႈက လံုၿခံဳေရး ျဖစ္သည္ဟု ေသာ္ညိမ္းက ေျပာျပသည္။ သူက ျပည္ပ အေျခစိုက္ ဧရာဝတီ မဂၢဇင္း အတြက္ ပံုမွန္ သတင္း ေရးသား ေပးပို႔ ေနသူ ျဖစ္သည္။
“တကယ္အေရးႀကီးတဲ့ သတင္းေတြကို ႀကံဳတဲ့ဆိုင္က ခ်က္ခ်င္း အေရးေပၚပို႔ရမယ္ဆိုရင္ေတာ့ ဆိုင္ကို အကဲခပ္ရတာေပါ့။ ဂိမ္း ဆိုင္ေတြဆိုရင္ေတာ့ ပိုေကာင္းတယ္။ လူ သိပ္ရွင္းေနရင္ေတာ့ သတိပိုထားရတယ္” ဟု သူက ဆုိသည္။
နာဂစ္ဆိုင္ကလုန္း တိုက္ခတ္ခဲ့သည့္ ၂၀၀၈ ခုႏွစ္ ေမလက ဗီဒီယိုသတင္းေထာက္ (VJ) အျဖစ္ ဧရာဝတီတိုင္းအတြင္း လွည့္လည္ ရိုက္ကူးကာ ဒီမိုကရက္တစ္ ျမန္မာ့အသံ (DVB) သို႔ သတင္းမ်ား ေပးပို႔ႏိုင္ခဲ့သည့္ သတင္းေထာက္ ဇက္ (Z) က သတင္း ယူခဲ့ရသည့္ အခ်ိန္တြင္ အလြန္ထိတ္လန္႔ခဲ့ရသည္ဟု ေျပာသည္။
“အဲဒီကာလက မီဒီယာေတြကို လံုးဝပိတ္ပင္ထားတဲ့အခ်ိန္၊ ဗီဒီယို ကင္မရာ မေျပာနဲ႔ ရိုးရိုးကင္မရာ ထုတ္ဖို႔ေတာင္ ေတာ္ေတာ္ ခက္တဲ့အခ်ိန္ပါ” ဟု သူက ဆုိသည္။
ၿဗိတိန္ႏုိင္ငံ အေျခစိုက္ ႏိုင္ငံတကာလြတ္ၿငိမ္းခ်မ္းသာခြင့္ အဖြဲ႕ (AI) က ျမန္မာမီဒီယာ သမားမ်ားကို “ၿခိမ္းေျခာက္မႈေအာက္မွ စာနယ္ဇင္း” ဆိုသည့္ ဂုဏ္ျပဳဆု တဆု ယမန္ေန႔က ခ်ီးျမႇင့္လိုက္သည္။ အဆိုပါ ဂုဏ္ျပဳဆု ခ်ီးျမႇင့္ပြဲသို႔ ၿဗိတိန္ႏိုင္ငံရွိ အထင္ကရ သတင္းစာမ်ား၊ ေအာင္ျမင္ေက်ာ္ၾကားသူမ်ား တက္ေရာက္ေၾကာင္း သိရသည္။
ယခင္က အဆိုပါဆုကို တဦးခ်င္းစီအား ခ်ီးျမႇင့္ျခင္း ျဖစ္ေသာ္လည္း ယခုႏွစ္တြင္ ျမန္မာႏုိင္ငံတြင္းရွိ လြတ္လပ္ေသာ သတင္းသမား တိုင္းကုိ ခ်ီးျမႇင့္သည္ဟု AI အဖြဲ႕၏ ထုတ္ျပန္ခ်က္တြင္ ပါရွိသည္။
“ျမန္မာသတင္းေထာက္ေတြက အလုပ္လုပ္ရတာ အရမ္းကိုခက္ခဲပါတယ္။ တခါတေလမွာ အႏၱရာယ္ၾကားက သတင္းယူရတာပါ။ စြန္႔စားရတဲ့ သူတို႔ဟာ တခါတေလ အာဏာပိုင္ေတြရဲ႕ ၿခိမ္းေျခာက္မႈေတြ၊ ဖမ္းဆီးအေရးယူမႈေတြ၊ ဖိႏွိပ္ခ်ဳပ္ခ်ယ္မႈေတြ ခံစား ၾကရပါတယ္” ဟု ယင္း ထုတ္ျပန္ခ်က္တြင္ ေဖာ္ျပထားသည္။
၂၀၀၇ စက္တင္ဘာ ေရႊဝါေရာင္ေတာ္လွန္ေရး ကာလက အခက္အခဲၾကားမွ ဗီဒီယို ရိုက္ကူးကာ DVB သို႔ သတင္းေပးပို႔ခဲ့သည့္ ျမန္မာ သတင္းသမားမ်ား အေၾကာင္း ရိုက္ကူးထားေသာ Burma VJ သတင္းရုပ္ရွင္မွာ ယခုႏွစ္ ေဟာလိဝုဒ္ ေအာ္စကာ ဆုေပးပြဲတြင္ ဆန္ခါတင္ ၅ ကား စာရင္းဝင္ခဲ့သည္။
အေတြ႕အႀကံဳမ်ားလာသည္ႏွင့္အမွ် အႏၱရာယ္ကို မည္သို႔ ေရွာင္ရွားသင့္ေၾကာင္း ပိုမို နားလည္လာသည္ဟု ဧရာဝတီသို႔ သတင္း ေပးပို႔ေနသည့္ ခိုင္သြယ္က ရွင္းျပသည္။
“ဧရာဝတီမွာ သတင္းပါလာလို႔ ကိုယ့္ရဲ႕ သတင္းရင္းျမစ္က သိသြားရင္ ျပန္ေမးတာမ်ိဳး ခံရတယ္။ အဲဒီလို အေမးခံရတာေတြ ရွိေတာ့ ကိုယ္က ဘယ္လို အေၾကာင္းျပမလဲ ဆိုတာ အၿမဲစဥ္းစားထားရတယ္။ တခါတေလလည္း ကိုယ္မဟုတ္သလို ရူးခ်င္ေယာင္ ေဆာင္တတ္ ရတယ္” ဟု သူ႔အေတြ႕အႀကံဳကို ေျပာျပသည္။
၂၀၀၇ ေရႊဝါေရာင္ေတာ္လွန္ေရး၊ ၂၀၀၈ နာဂစ္ဆိုင္ကလုန္းမုန္တုိင္း စသည္ျဖင့္ ႀကီးမားသည့္ အေရးအခင္းမ်ား ျဖစ္ပြားခဲ့ၿပီး ေနာက္တြင္ ျပည္တြင္းအေျခစိုက္ သတင္းေထာက္မ်ား ပိုမို ထားရွိလာႏုိင္ေသာ္လည္း ဗီဒီယို သတင္းသမားမ်ားမွာ ယခင္ထက္ ပိုမို ခက္ခဲလာေၾကာင္း DVB ဒါရိုက္တာအဖြဲ႕ဝင္တဦး ျဖစ္သူ ဦးေအးခ်မ္းႏိုင္က ရွင္းျပသည္။
“ဘာမွ ႏုိင္ငံေရးနဲ႔ မပတ္သက္တဲ့ ကိစၥ၊ ဥပမာ - ေစ်းထဲမွာဆုိပါစုိ႔။ ဆႏၵျပပြဲႀကီးကို ရိုက္ေနတာ မဟုတ္ဘူး။ သာမန္ လႈပ္ရွား သြားလာေနတဲ့ ဟာေတြ ရိုက္တာေတာင္မွ အႏၱရာယ္ ေတာ္ေတာ္ႀကီးတယ္။ ကင္မရာ ထုတ္တာနဲ႔ လာေမးတယ္၊ မင္း ဘာလုပ္တာလဲ၊ ဘယ္ကလဲ၊ ဘာအတြက္ ရိုက္တာလဲ။ သတင္းစာရွင္းလင္းပဲြေတြ သြားရင္လည္း အဲဒီလုိ လာေမးတာေတြ ရွိတယ္။ သူတုိ႔ဘက္က ေစာင့္ၾကည့္တာလည္း ပိုမ်ားလာတယ္” ဟု သူက ဧရာဝတီမဂၢဇင္းႏွင့္ အင္တာဗ်ဴးတြင္ ေျပာသည္။
ယခု လက္ရွိတြင္ မဂၤလာေစ်းမီးေၾကာင့္ ဆိုင္ခန္းမ်ား ေျပာင္းေရႊ႕ေနရာခ်ထားသည္ကို မည္သည့္ ပုဂၢလိက ဂ်ာနယ္မ်ားကိုမဆို သတင္းဓာတ္ပံု ရိုက္ယူခြင့္ မျပဳေတာ့ေၾကာင္း ရန္ကုန္အေျခစိုက္ သတင္းေထာက္တဦးက ဆိုသည္။
“ဂ်ာနယ္ေတြက မမွန္တဲ့သတင္းေတြ ေရးတယ္ဆိုၿပီး ဘယ္သူ႔ကိုမွ ရိုက္ခြင့္မေပးေတာ့ဘူး။ အစိုးရပိုင္ MRTV တို႔ MRTV4 တို႔ MI တို႔ကိုပဲ ရိုက္ခြင့္ေပးေတာ့တယ္” ဟု သူက ေျပာသည္။
ေသာ္ညိမ္း၏ ေျပာျပခ်က္အရ ရန္ကုန္ၿမိဳ႕ေတာ္စည္ပင္ႏွင့္ ဆိုင္သည့္ သတင္းတပုဒ္ ဧရာဝတီ အင္တာနက္ စာမ်က္ႏွာတြင္ တက္အၿပီး စာနယ္ဇင္းသမားမ်ားကို ၿမိဳ႕ေတာ္ဝန္ ဗိုလ္မႉးခ်ဳပ္ေအာင္သိန္းလင္းက ေခၚ၍ ဆူပူသည္ဟု သိရသည္။
“အဲဒီလိုက်ေတာ့လည္း မသိခ်င္ေယာင္ ေဆာင္ေနၾကရတာေပါ့။ ၿမိဳ႕ေတာ္ဝန္က ေနာက္တခါဆိုရင္ မလြယ္ဘူးလို႔ ဆူတာ” ဟု သူကေျပာျပသည္။
ယခုႏွစ္သႀကၤန္အၾကတ္ေန႔ ဗံုးေပါက္ကြဲသည့္ေနရာတြင္ ဗီဒီယို ကင္မရာရိုက္ကူးေနသည္ကို ေတြ႕ရေသာေၾကာင့္ လူငယ္ တဦး အဖမ္းဆီးခံခဲ့ရသည္။ သူ႔ဖခင္ျဖစ္သူကို ဖုန္းဆက္ အေၾကာင္းၾကားမိေသာေၾကာင့္ ဖခင္ျဖစ္သူကိုပါ ဖမ္းဆီးခဲ့ေၾကာင္း ၾကားသိရသည္။
ျမန္မာႏိုင္ငံသည္ သတင္းသမားမ်ားကုိ ဖမ္းဆီးေထာင္ခ်သည့္ ေနရာ၌ ဖိႏွိပ္ခ်ဳပ္ခ်ယ္မႈ အဆိုးဆံုး ၅ ႏိုင္ငံ စာရင္းထဲတြင္ ပါ၀င္ေနေၾကာင္း အေမရိကန္ႏိုင္ငံ အေျခစိုက္ စာနယ္ဇင္းသမားမ်ား အကာအကြယ္ေပးေရးအဖြဲ႕(CPJ)က လြန္ခဲ့သည့္ ဒီဇင္ဘာ လဆန္းပုိင္း၌ ထုတ္ျပန္ထားသည္။
သတင္းေထာက္မ်ားကုိ ဖမ္းဆီး ေထာင္ခ်သည့္ အဆိုးဆုံးႏိုင္ငံမ်ားသည္လည္း တရုတ္၊ အီရန္၊ က်ဴးဘား၊ အီရီထရီးယားႏွင့္ ျမန္မာႏိုင္ငံ တို႔ျဖစ္ေၾကာင္း သိရသည္။
၂၀၀၈ ခုႏွစ္ ဒီဇင္ဘာလမွ ၂၀၀၉ ဒီဇင္ဘာ ၁ ရက္ေန႔ထိ တႏွစ္တာ စာရင္းအရ ကမၻာတ၀န္းရွိ သတင္းေထာက္၊ သတင္း အယ္ဒီ တာ၊ ဓာတ္ပံုသတင္းေထာက္ႏွင့္ သတင္းမီဒီယာ လုပ္ငန္းလုပ္ကုိင္သူ စုစုေပါင္း ၁၃၆ ဦးတို႔သည္ ေထာင္ဒဏ္ အျပစ္ေပးခံထား ရေၾကာင္း CPJ အဖြဲ႔က ဆိုသည္။
ထိုသို႔ ဖမ္းဆီးေထာင္ခ် ခံထားရသူမ်ားထဲတြင္ ၂၀၀၇ ေရႊဝါေရာင္ေတာ္လွန္ေရးအတြင္း ျပည္ပမီဒီယာမ်ားသို႔ သတင္းေပးပို႔သူမ်ား၊ ၂၀၀၈ နာဂစ္ဆိုင္ကလုန္း မုန္တိုင္းလြန္ကာလက သတင္းယူသူမ်ားပါဝင္သည္။
ဖမ္းဆီးခဲ့သည့္ သတင္းသမားမ်ားကို စြဲခ်က္တင္ရာတြင္ အီလက္ထရြန္နစ္ ပုဒ္မ ဟူသည့္ ပုဒ္မ တခု ပါဝင္ၿပီး ယင္းပုဒ္မမွာ ေထာင္ဒဏ္ ၁၅ ႏွစ္ က်ခံေစရမည္ဟု သတ္မွတ္ထားသည္။
၂၀၀၇ ေရႊဝါေရာင္ေတာ္လွန္ေရးအၿပီး အဖမ္းအဆီး ခံရသည့္ သတင္းသမားမ်ားထဲတြင္ ဘေလာ့ဂါ ေနဘုန္းလတ္လည္း ပါဝင္သည္။ ကိုေနဘုန္းလတ္ကို ၂၀၀၈ ခုႏွစ္ ႏို၀င္ဘာလတြင္ ရန္ကုန္အင္းစိန္ ေထာင္တြင္းရွိ အေနာက္ပိုင္း ခ႐ိုင္ တရား႐ုံးက ဗီဒီယုိ အက္ဥပေဒ၊ အီလက္ထ႐ြန္နစ္ အက္ဥပေဒမ်ားျဖင့္ စုစုေပါင္း ျပစ္ဒဏ္ အႏွစ္၂၀ ႏွင့္ ၆ လ ခ်မွတ္ခဲ့သည္။ ၂၀၀၉ ခုႏွစ္ ေဖေဖာ္ဝါရီတြင္ ရန္ကုန္တိုင္း တရား႐ုံးက ပုဒ္မ ၂ ခုအတြက္ ေထာင္ဒဏ္ ၈ ႏွစ္ႏွင့္ ၆ လ ေလွ်ာ့ခ်ေပးခဲ့သည္။
ေထာင္ဒဏ္ ၁၂ ႏွစ္ ခ်ခံထားရေသာ အသက္ ၂၉ ႏွစ္ အရြယ္ရွိ ကိုေနဘုန္းလတ္ (ေခၚ) ကိုေနမ်ိဳးေက်ာ္ကို လြတ္လပ္စြာ ထုတ္ေဖာ္ ေရးသားခြင့္ အတြက္ ႀကိဳးပမ္းခဲ့ ေသာေၾကာင့္၂၀၁၀ ေရႊကေလာင္ဆု (2010 PEN/Barbara Goldsmith Freedom to Write Award) ကို ေပးအပ္ျခင္း ခံရသည္။
ျမန္မာျပည္တြင္းမွ စာနယ္ဇင္းသမားမ်ားသည္ စာေပစိစစ္ေရး လက္ေအာက္တြင္ အတတ္ႏိုင္ဆံုး ႀကိဳးစားကာ ျပည္သူလူထုကို သတင္း ေပးပို႔ေနၾကရသည္။ မၾကာေသးမီက မင္းသမီးထက္ထက္မိုးဦး သတင္းကို စာေပစိစစ္ေရးက ပိတ္ပင္သည့္ၾကားမွ သတင္း ထုတ္ျပန္ခဲ့ေသာေၾကာင့္ The Voice ဂ်ာနယ္ႏွင့္ Fast Music ဂ်ာနယ္ ၂ ေစာင္ကို တပတ္စီ ထုတ္ေဝခြင့္ပိတ္ပင္ခဲ့သည္။
စာနယ္ဇင္းလုပ္ငန္းသည္ ျမန္မာျပည္တြင္ အလြန္ အႏၱရာယ္ရိွေသာ လုပ္ငန္းတခုျဖစ္ၿပီး ကမၻာေပၚတြင္ ဆင္ဆာ အျဖတ္ဆုံး ႏုိင္ငံ တခုျဖစ္ေၾကာင္း CPJ ၏ အစီ ရင္ခံစာက ေဖာ္ျပေသာ္လည္း VJ ဇက္ က အမ်ိဳးသားေရး စိတ္ဓာတ္တခုတည္း ေၾကာင့္သာ ယခုကဲ့သို႔ အႏၱရာယ္ၾကားမွ စြန္႔စား၍ သတင္းရယူသည့္ အလုပ္ကို လုပ္ေနျခင္း ျဖစ္ေၾကာင္း ေျပာသည္။
“ျပည္သူလူထုကို၊ ႏုိင္ငံတကာကို သိေစခ်င္တယ္ ဆိုတဲ့ စိတ္ဓာတ္ တခုတည္းပဲ။ ျမန္မာႏိုင္ငံက သူမ်ားႏိုင္ငံေတြထက္ အစစ အရာရာ ေနာက္က်က်န္ခဲ့တယ္။ အာဏာရွင္ စနစ္ကို ျပဳတ္က်ေစခ်င္တယ္။ အစိုးရကို ပုဂၢိဳလ္ေရးအရ မုန္းတီးတာမ်ိဳး မရွိေပမယ့္ လုပ္ရပ္ကို မႀကိဳက္တဲ့အတြက္ မႀကိဳက္ေၾကာင္းကို ေဖာ္ျပခ်င္တယ္။ အဲဒါေၾကာင့္ပဲ ဒီအလုပ္ကို လုပ္ျဖစ္တာပါ” ဟု သူက ဆိုသည္။
ယေန႔ ျမန္မာ့ေရးရာ သတင္းမ်ား June,7th,2010
( 28 )ကြမ္းၿခံကုန္း ဓားျပမႈ KNU ႏွင့္ ပတ္သက္ျခင္း မရွိဟု ျငင္းဆို
( 27 )Burma Snubs Asean Election Offer
( 26 )လံုၿခံဳေရး ေဆြးေႏြးပြဲ ျမန္မာ ဗိုလ္ခ်ဳပ္ မတက္
( 25 )Myanmar to extend loan to farmers to boost paddy cultivation
( 25 )မေလးရွားေရာက္ ရခိုင္မ်ား UNHCR ကို ဆႏၵျပ
( 24 )Yangon faces reduced power supply as old offshore gas pipeline leaks again
( 23 )မေလးရွားေရာက္ ရခုိင္မ်ားကို ဒုကၡသည္အျဖစ္ အသိအမွတ္ျပဳေပးရန္ UNHCR အား ဆႏၵျပ ေတာင္းဆို
( 22 )Regime ‘Destroying Economy’ Ahead of Elections
( 21 )မေလးရွားတြင္ ဘာသာလူမ်ိဳးခြဲျခားကာ ဒုကၡသည္အျဖစ္ အသိအမွတ္ျပဳခံေနရ
( 20 )Bangladesh, Burma: Maritime Dispute Resolution
( 19 )နယ္စပ္သြင္းကုန္လိုင္စင္ ေစ်းကြက္အရ လုပ္ေဆာင္ခြင့္မရ
( 18 )Burma accused of developing nuclear weapons
( 17 )ကမၻာ့ဖလားသီခ်င္း ဗီဒီယိုတြင္ ျမန္မာ ၂ ဦးပါဝင္
( 16 )Burma accused of developing nuclear weapons
( 15 )Burma and Nuclear Weapons?
( 14 )မေလးရွားတြင္ တရားမဝင္ေရႊ႔ေျပာင္းအလုပ္သမားမ်ား အခက္ခဲမ်ားႏွင့္ရင္ဆိုင္ေနရ
( 13 )Myanmar, N Koreans linked to N-scheme
( 12 )No clear signs Myanmar wants help with elections—Asean
( 11 )မေလးရွားတြင္ ျမန္မာ အက်ဥ္းသားမ်ား ရုန္းရင္းဆန္ခတ္ျဖစ္
( 10 )UN Told To Speed Up Resolving Rohingya Issue
( 9 )ရဲခ်ဳပ္ ခင္ရီ စြပ္စြဲခ်က္ကို ေကအန္ယူ တုန္႔ျပန္
( 8 )'Cabinet to decide BSF deployment along India-Myanmar border'
( 7 )မေလးရွာမွာ လူကုန္ကူးခံရသည့္ ကေလးမ်ားကို ေနရပ္ျပန္ပို႔
( 6 )200 detainees riot in M'sia
( 5 )ျမန္မာေတြရွိရာ မေလးရွားေထာင္ ဆူပူမႈျဖစ္
( 4 )ULFA leaders in Bangladesh, Myanmar to surrender
( 3 )မယ္လ ဒုကၡသည္စခန္းမွာ ၀မ္းေရာဂါ ဆက္လက္ပ်ံ႕ႏွံ႔
( 2 )an intimate witness to rebellion in Burma
( 1 )Riot Attempt At Ajil Detention Depot Foiled
( 27 )Burma Snubs Asean Election Offer
( 26 )လံုၿခံဳေရး ေဆြးေႏြးပြဲ ျမန္မာ ဗိုလ္ခ်ဳပ္ မတက္
( 25 )Myanmar to extend loan to farmers to boost paddy cultivation
( 25 )မေလးရွားေရာက္ ရခိုင္မ်ား UNHCR ကို ဆႏၵျပ
( 24 )Yangon faces reduced power supply as old offshore gas pipeline leaks again
( 23 )မေလးရွားေရာက္ ရခုိင္မ်ားကို ဒုကၡသည္အျဖစ္ အသိအမွတ္ျပဳေပးရန္ UNHCR အား ဆႏၵျပ ေတာင္းဆို
( 22 )Regime ‘Destroying Economy’ Ahead of Elections
( 21 )မေလးရွားတြင္ ဘာသာလူမ်ိဳးခြဲျခားကာ ဒုကၡသည္အျဖစ္ အသိအမွတ္ျပဳခံေနရ
( 20 )Bangladesh, Burma: Maritime Dispute Resolution
( 19 )နယ္စပ္သြင္းကုန္လိုင္စင္ ေစ်းကြက္အရ လုပ္ေဆာင္ခြင့္မရ
( 18 )Burma accused of developing nuclear weapons
( 17 )ကမၻာ့ဖလားသီခ်င္း ဗီဒီယိုတြင္ ျမန္မာ ၂ ဦးပါဝင္
( 16 )Burma accused of developing nuclear weapons
( 15 )Burma and Nuclear Weapons?
( 14 )မေလးရွားတြင္ တရားမဝင္ေရႊ႔ေျပာင္းအလုပ္သမားမ်ား အခက္ခဲမ်ားႏွင့္ရင္ဆိုင္ေနရ
( 13 )Myanmar, N Koreans linked to N-scheme
( 12 )No clear signs Myanmar wants help with elections—Asean
( 11 )မေလးရွားတြင္ ျမန္မာ အက်ဥ္းသားမ်ား ရုန္းရင္းဆန္ခတ္ျဖစ္
( 10 )UN Told To Speed Up Resolving Rohingya Issue
( 9 )ရဲခ်ဳပ္ ခင္ရီ စြပ္စြဲခ်က္ကို ေကအန္ယူ တုန္႔ျပန္
( 8 )'Cabinet to decide BSF deployment along India-Myanmar border'
( 7 )မေလးရွာမွာ လူကုန္ကူးခံရသည့္ ကေလးမ်ားကို ေနရပ္ျပန္ပို႔
( 6 )200 detainees riot in M'sia
( 5 )ျမန္မာေတြရွိရာ မေလးရွားေထာင္ ဆူပူမႈျဖစ္
( 4 )ULFA leaders in Bangladesh, Myanmar to surrender
( 3 )မယ္လ ဒုကၡသည္စခန္းမွာ ၀မ္းေရာဂါ ဆက္လက္ပ်ံ႕ႏွံ႔
( 2 )an intimate witness to rebellion in Burma
( 1 )Riot Attempt At Ajil Detention Depot Foiled
Sunday, June 6, 2010
ခ်င္းမိုင္ညေစ်းရွိျမန္မာေရႊ႕ေျပာင္းအလုပ္သမားမ်ား အလုပ္ျပဳတ္
အားမီ။
ထိုင္းႏိုင္ငံ ေျမာက္ပိုင္း၊ ခ်င္းမိုင္ၿမိဳ႕ ရွိ နာမည္ႀကီး Night Bazaar ေခၚ ညေစ်းတြင္ ႏုိင္ငံျခားသားမ်ား လာေရာက္ လည္ပတ္မႈ နည္းပါး သျဖင့္ ယင္းေစ်းမွ ျမန္မာ အလုပ္ သမားမ်ား ယခု လဆန္းပိုင္း မွစတင္ကာ အလုပ္ လက္မဲ့ျဖစ္သူ မ်ားျပား လာသည္။
ညေစ်းထဲတြင္ ၄ ႏွစ္ၾကာအလုပ္လုပ္ေနေသာ ျမန္မာေရႊ႕ေျပာင္းအလုပ္သမားတဦးမွာ ယခုလဆန္းပိုင္းတြင္ စ တင္ႀကံဳေတြ႕ရေသာ ျပႆနာအား ယခုလိုေျပာျပသည္။
“ဒီလ ၁ ရက္ေန႔ကေနစတာေပါ့ဗ်ာ။ လစာမရွိေတာ့ဘူး။ သူေဌးနဲ႔တေယာက္တဝက္ ေပါ့ေနာ္။ အခုခ်ိန္ မွာေတာ့ လံုးဝအဆင္မေျပဘူးဆိုေတာ့ေနာ္ သူေဌးလဲသူ႔အတြက္ အဆင္မေျပဘူးေလ။ ဘယ္သူ႔အ တြက္မွ သိပ္အဆင္မေျပဘူးေလ၊ နားလည္မႈနဲ႔ သည္းခံၿပီးေတာ့ တေယာက္နဲ႔တေယာက္ ဆက္လုပ္ေန ၾကတာေလ။”
လက္ရွိညေစ်းတြင္ အလုပ္လုပ္ေနေသာ ျမန္မာအလုပ္သမားမ်ားသည္ အလုပ္ျပဳတ္ခံရျခင္း၊ လစာအေလ်ာ့ခံရ ျခင္း၊ လစာဆိုင္းင့ံခံရျခင္း အခက္အခဲမ်ား ႀကံဳေတြ႕ေနၾကရသည္။
အခ်ဳိ႕ အလုပ္ရွင္မ်ားက ေရာင္းရသည့္ပစၥည္းအေပၚ အျမတ္ေငြမ်ားကိုတေယာက္တဝက္ယူၿပီး ေရာင္းေနရေသာ အလုပ္သမားမ်ားရွိသလို အခ်ဳိ႕မွာ လုပ္အားခေလ်ာ့ခံရသည္ဟု နာရီဆုိင္တြင္အလုပ္လုပ္ေနသူ ကိုအားေခါင္က ေျပာသည္။
“က်ေနာ္ သူေဌးဆီမွာက ျမန္မာအလုပ္သမား ၃ ေယာက္ရွိတယ္။ တေယာက္ကိုေတာ့ အလုပ္ျဖဳတ္ တယ္။ က်ေနာ္ ကိုေတာ့ ရာခိုင္ႏႈန္းေပးေနတာမေပးေတာ့ဘူး။ လစာကလည္း ၅၀၀ ေလ်ာ့လို္က္တယ္ ေလ။”
ယခင္က ပစၥည္းမ်ား ေရာင္းအားေကာင္းခဲ့ၿပီး ယခု ေစ်းဦးေပါက္ရန္ပင္မနည္း ႀကိဳးစား ေရာင္းေနရသည့္ အေျခ အေနမ်ဳိးျဖစ္သျဖင့္ သူေဌးမ်ားမွာ အလုပ္သမားမငွားေတာ့ဘဲ ကိုယ္တုိင္ေရာင္းေနသည္ဟု ၎ကဆက္ေျပာ သည္။
“သူေဌးေတြက ေစ်းမေရာင္းေကာင္းေတာ့ သူတို႔ကိုယ္တိုင္ ေရာင္းတာလည္းရွိတယ္။ ဆိုင္ပိတ္လိုက္ တာလည္း ရွိတယ္။ ေစ်းေရာင္းမေကာင္းေတာ့ အလုပ္သမားမငွားေတာ့ဘူး။ ဧည့္သည္ကမရွိဘူးေလ။ ရွိေနတဲ့ ဧည့္သည္ကလည္း ေစ်းမဝယ္ဘူးေလ။ အရင္တုန္းက ဆိုရင္ေတာ့ ေရာင္းရတာေပါ့ဗ်ာ။ ဒါ ေပမယ့္ အခုဟာက ေစ်းဦးေပါက္ဖို႔ေတာင္ ေတာ္ေတာ္ေလးခက္တာ မနည္းႀကိဳးစားေရာင္းရတာ ေလ။”
အျခားအလုပ္သမားတဦးက ေနထိုင္ရန္ အခန္းခေပးရန္ပင္ အခက္ႀကံဳေနရသျဖင့္ အိမ္ျပန္ ရန္သာရိွေတာ့ ေၾကာင္း ယခုလိုေျပာသည္။
“ေစ်းေရာင္းမေကာင္းေတာ့။ သူေဌးကိုနားလည္ေပးရတာေပါ့ေနာ္။ အလုပ္သမားေတြ ကလည္း ခက္ ကုန္တယ္ေလ။ အခန္းခအတြက္လိုက္ေခ်းေနရတယ္။ ဒီလိုပဲသာျဖစ္ေနမယ္ ဆိုရင္ေတာ့ အလုပ္ ေျပာင္းရွာ၊ ဒါမွမဟုတ္ အိမ္ျပန္ရမလုိေတာင္ျဖစ္ေနတယ္။ တလ၊ ႏွစ္လေတာ့ ေစာင့္ၾကည့္ၿပီး ဘာ လုပ္ရမယ္ဆိုတာဆံုးျဖတ္မယ္။ ေလာေလာဆယ္ေတာ့ စုထားတာေလးနဲ႔စားရံုေပါ့။”
ယခုလို ေရာင္းအားက်သြားျခင္းသည္ ထုိင္းႏိုင္ငံေရးအေျခအေနေၾကာင့္ျဖစ္သည္ဟု ညေစ်းထဲတြင္ ကိုယ္ပိုင္ဆိ္ုင္ ဖြင့္ထားေသာ ျမန္မာအလုပ္သမားတဦးျဖစ္သည့္ မနားနား က ယခုလိုေျပာသည္။
“ေတာ္ေတာ္ကိုဆိုးတယ္။ ဧည့္သည္မွမလာတာ၊ ပံုမွန္ဆိုရင္ ဒီရာသီက ႏို္င္ငံျခားသား ရွိတဲ့ရာသီပဲေလ၊ ဒါေပမယ့္ ဒီႏွစ္ေတာ့မရွိဘူး။ ဒါေပမယ့္ ႏိုင္ငံေရးအေျခေနေကာင္းသြား ရင္ေတာ့ ဧည့္သည္လာမွာပါ။ ထုိင္းႏို္င္ငံကေတာ့လာဖို႔ကို ႏိုင္ငံတကာကႀကိဳက္တယ္ေလေနာ္။ဒါကေတာ့ ႏိုင္ငံေရးအေျခေနေၾကာင့္ ပဲ ေလ။”
ယခုႏွစ္ မတ္လ ၁၂ ရက္မွ ေမလ ၁၉ ရက္ေန႔ထိ ၂ လေက်ာ္ၾကာ ဆႏၵုျပခဲ့ေသာ ရွပ္အက်ႌ အနီႏွင့္ ထုိင္းအစိုးရ ၾကားျဖစ္ပြားသည့္ ျပႆနာေၾကာင့္ ႏုိင္ငံျခားသား ခရီးသြားဧည့္သည္ မ်ား အလာနည္းပါးခဲ့သည္။
ၿပီးခဲ့သည့္လအတြင္းက ညမထြက္ရအမိန္႕ထုတ္ျပန္ခဲ့ေသာေၾကာင့္ ဆိုင္ဖြင့္ခ်ိန္၊ ပိတ္ခ်ိန္မ်ား အေျပာင္းလဲရွိခဲ့ၿပီး ယခုလဆန္းပိုင္းတြင္မူ ညေစ်းတြင္အလုပ္လုပ္ကိုင္ေနေသာ ျမန္မာအလုပ္သမားမ်ားမွာ အလုပ္လက္မဲ့ ျဖစ္ၾက ရသည္။
ခ်င္းမိုင္ညေစ်းတြင္ လုပ္လုပ္ကို္င္ေနေသာ ျမန္မာေရႊ႕ေျပာင္းအလုပ္သမားဦးေရမွာ ၂၀၀ ေက်ာ္ခန္႕ ရွိသည္။
ထိုင္းႏိုင္ငံ ေျမာက္ပိုင္း၊ ခ်င္းမိုင္ၿမိဳ႕ ရွိ နာမည္ႀကီး Night Bazaar ေခၚ ညေစ်းတြင္ ႏုိင္ငံျခားသားမ်ား လာေရာက္ လည္ပတ္မႈ နည္းပါး သျဖင့္ ယင္းေစ်းမွ ျမန္မာ အလုပ္ သမားမ်ား ယခု လဆန္းပိုင္း မွစတင္ကာ အလုပ္ လက္မဲ့ျဖစ္သူ မ်ားျပား လာသည္။
ညေစ်းထဲတြင္ ၄ ႏွစ္ၾကာအလုပ္လုပ္ေနေသာ ျမန္မာေရႊ႕ေျပာင္းအလုပ္သမားတဦးမွာ ယခုလဆန္းပိုင္းတြင္ စ တင္ႀကံဳေတြ႕ရေသာ ျပႆနာအား ယခုလိုေျပာျပသည္။
“ဒီလ ၁ ရက္ေန႔ကေနစတာေပါ့ဗ်ာ။ လစာမရွိေတာ့ဘူး။ သူေဌးနဲ႔တေယာက္တဝက္ ေပါ့ေနာ္။ အခုခ်ိန္ မွာေတာ့ လံုးဝအဆင္မေျပဘူးဆိုေတာ့ေနာ္ သူေဌးလဲသူ႔အတြက္ အဆင္မေျပဘူးေလ။ ဘယ္သူ႔အ တြက္မွ သိပ္အဆင္မေျပဘူးေလ၊ နားလည္မႈနဲ႔ သည္းခံၿပီးေတာ့ တေယာက္နဲ႔တေယာက္ ဆက္လုပ္ေန ၾကတာေလ။”
လက္ရွိညေစ်းတြင္ အလုပ္လုပ္ေနေသာ ျမန္မာအလုပ္သမားမ်ားသည္ အလုပ္ျပဳတ္ခံရျခင္း၊ လစာအေလ်ာ့ခံရ ျခင္း၊ လစာဆိုင္းင့ံခံရျခင္း အခက္အခဲမ်ား ႀကံဳေတြ႕ေနၾကရသည္။
အခ်ဳိ႕ အလုပ္ရွင္မ်ားက ေရာင္းရသည့္ပစၥည္းအေပၚ အျမတ္ေငြမ်ားကိုတေယာက္တဝက္ယူၿပီး ေရာင္းေနရေသာ အလုပ္သမားမ်ားရွိသလို အခ်ဳိ႕မွာ လုပ္အားခေလ်ာ့ခံရသည္ဟု နာရီဆုိင္တြင္အလုပ္လုပ္ေနသူ ကိုအားေခါင္က ေျပာသည္။
“က်ေနာ္ သူေဌးဆီမွာက ျမန္မာအလုပ္သမား ၃ ေယာက္ရွိတယ္။ တေယာက္ကိုေတာ့ အလုပ္ျဖဳတ္ တယ္။ က်ေနာ္ ကိုေတာ့ ရာခိုင္ႏႈန္းေပးေနတာမေပးေတာ့ဘူး။ လစာကလည္း ၅၀၀ ေလ်ာ့လို္က္တယ္ ေလ။”
ယခင္က ပစၥည္းမ်ား ေရာင္းအားေကာင္းခဲ့ၿပီး ယခု ေစ်းဦးေပါက္ရန္ပင္မနည္း ႀကိဳးစား ေရာင္းေနရသည့္ အေျခ အေနမ်ဳိးျဖစ္သျဖင့္ သူေဌးမ်ားမွာ အလုပ္သမားမငွားေတာ့ဘဲ ကိုယ္တုိင္ေရာင္းေနသည္ဟု ၎ကဆက္ေျပာ သည္။
“သူေဌးေတြက ေစ်းမေရာင္းေကာင္းေတာ့ သူတို႔ကိုယ္တိုင္ ေရာင္းတာလည္းရွိတယ္။ ဆိုင္ပိတ္လိုက္ တာလည္း ရွိတယ္။ ေစ်းေရာင္းမေကာင္းေတာ့ အလုပ္သမားမငွားေတာ့ဘူး။ ဧည့္သည္ကမရွိဘူးေလ။ ရွိေနတဲ့ ဧည့္သည္ကလည္း ေစ်းမဝယ္ဘူးေလ။ အရင္တုန္းက ဆိုရင္ေတာ့ ေရာင္းရတာေပါ့ဗ်ာ။ ဒါ ေပမယ့္ အခုဟာက ေစ်းဦးေပါက္ဖို႔ေတာင္ ေတာ္ေတာ္ေလးခက္တာ မနည္းႀကိဳးစားေရာင္းရတာ ေလ။”
အျခားအလုပ္သမားတဦးက ေနထိုင္ရန္ အခန္းခေပးရန္ပင္ အခက္ႀကံဳေနရသျဖင့္ အိမ္ျပန္ ရန္သာရိွေတာ့ ေၾကာင္း ယခုလိုေျပာသည္။
“ေစ်းေရာင္းမေကာင္းေတာ့။ သူေဌးကိုနားလည္ေပးရတာေပါ့ေနာ္။ အလုပ္သမားေတြ ကလည္း ခက္ ကုန္တယ္ေလ။ အခန္းခအတြက္လိုက္ေခ်းေနရတယ္။ ဒီလိုပဲသာျဖစ္ေနမယ္ ဆိုရင္ေတာ့ အလုပ္ ေျပာင္းရွာ၊ ဒါမွမဟုတ္ အိမ္ျပန္ရမလုိေတာင္ျဖစ္ေနတယ္။ တလ၊ ႏွစ္လေတာ့ ေစာင့္ၾကည့္ၿပီး ဘာ လုပ္ရမယ္ဆိုတာဆံုးျဖတ္မယ္။ ေလာေလာဆယ္ေတာ့ စုထားတာေလးနဲ႔စားရံုေပါ့။”
ယခုလို ေရာင္းအားက်သြားျခင္းသည္ ထုိင္းႏိုင္ငံေရးအေျခအေနေၾကာင့္ျဖစ္သည္ဟု ညေစ်းထဲတြင္ ကိုယ္ပိုင္ဆိ္ုင္ ဖြင့္ထားေသာ ျမန္မာအလုပ္သမားတဦးျဖစ္သည့္ မနားနား က ယခုလိုေျပာသည္။
“ေတာ္ေတာ္ကိုဆိုးတယ္။ ဧည့္သည္မွမလာတာ၊ ပံုမွန္ဆိုရင္ ဒီရာသီက ႏို္င္ငံျခားသား ရွိတဲ့ရာသီပဲေလ၊ ဒါေပမယ့္ ဒီႏွစ္ေတာ့မရွိဘူး။ ဒါေပမယ့္ ႏိုင္ငံေရးအေျခေနေကာင္းသြား ရင္ေတာ့ ဧည့္သည္လာမွာပါ။ ထုိင္းႏို္င္ငံကေတာ့လာဖို႔ကို ႏိုင္ငံတကာကႀကိဳက္တယ္ေလေနာ္။ဒါကေတာ့ ႏိုင္ငံေရးအေျခေနေၾကာင့္ ပဲ ေလ။”
ယခုႏွစ္ မတ္လ ၁၂ ရက္မွ ေမလ ၁၉ ရက္ေန႔ထိ ၂ လေက်ာ္ၾကာ ဆႏၵုျပခဲ့ေသာ ရွပ္အက်ႌ အနီႏွင့္ ထုိင္းအစိုးရ ၾကားျဖစ္ပြားသည့္ ျပႆနာေၾကာင့္ ႏုိင္ငံျခားသား ခရီးသြားဧည့္သည္ မ်ား အလာနည္းပါးခဲ့သည္။
ၿပီးခဲ့သည့္လအတြင္းက ညမထြက္ရအမိန္႕ထုတ္ျပန္ခဲ့ေသာေၾကာင့္ ဆိုင္ဖြင့္ခ်ိန္၊ ပိတ္ခ်ိန္မ်ား အေျပာင္းလဲရွိခဲ့ၿပီး ယခုလဆန္းပိုင္းတြင္မူ ညေစ်းတြင္အလုပ္လုပ္ကိုင္ေနေသာ ျမန္မာအလုပ္သမားမ်ားမွာ အလုပ္လက္မဲ့ ျဖစ္ၾက ရသည္။
ခ်င္းမိုင္ညေစ်းတြင္ လုပ္လုပ္ကို္င္ေနေသာ ျမန္မာေရႊ႕ေျပာင္းအလုပ္သမားဦးေရမွာ ၂၀၀ ေက်ာ္ခန္႕ ရွိသည္။
ေက်ာင္းေၾကး ပိုမေတာင္းရ တားျမစ္ခ်က္ကို လိုက္နာႏိုင္မည္ မဟုတ္ေၾကာင္း ေက်ာင္းဆရာမ တဦးက ေျပာ
ထြန္းထြန္း
ယခုႏွစ္ ေက်ာင္းဖြင့္ခ်ိန္တြင္ ေက်ာင္းသား ေက်ာင္းသားမ်ားထံမွ သတ္မွတ္ ေငြထက္ ပုိျပီး ေက်ာင္း၀င္ေၾကး ေတာင္းခံပါက တိုင္ၾကားႏိုင္ျပီး သက္ဆိုင္ရာက အေရး ယူမည္ ျဖစ္ေၾကာင္း အေျခခံ ပညာ ဦးစီးဌာနမွ ထုတ္ျပန္ ထားေသာ္လည္း အဆိိုပါ ထုတ္ျပန္ခ်က္ကို မိမိတုိ႕ လုိက္နာႏိုင္မည္ မဟုတ္ေၾကာင္း အလယ္တန္းျပ ဆရာမ တဦးက ေျပာသည္။
“ ဘယ္သူမဆို မေကာင္းမူကို လုပ္ခ်င္ၾကမွာ မဟုတ္ဘူး။ ဆရာဆရာမေတြ ဆိုရင္ ပိုပီး မလုပ္ခ်င္ ၾကပါဘူး။ နာသံုးနာနဲ႕ အလုပ္ လုပ္ေနၾကရတဲ့ ဆရာ ဆရာမေတြ ျဖစ္တဲ့ အတြက္ ျဖစ္တယ္။ ပီးေတာ့ ကုိယ္ရဲ႕ တပည့္ေတြဆီက ဘယ္ဆရာ ဆရာမမွ ခုလို ေငြေတြကို အပိုေတာင္းခံခ်င္ၾကမွာ မဟုတ္ဘူး။ ဒါေပမယ့္ ကၽြန္မတို႕ အေနနဲ႕ ေက်ာင္း၀င္ေၾကးေတြ စာအုပ္ဖိုးေတြကို ပိုယူ ေနရၾကရတယ္။ ခုလို လုပ္ရတာက ကၽြန္မတို႕ ရတဲ့ လစာနဲ႕ ကၽြန္မတို႕ မိသားစု စား၀တ္ေနေရး မလံုေလာက္တဲ့ အတြက္ ျဖစ္တယ္။ ခုလို အပို၀င္ေငြေတြ မရရင္ ကၽြန္မတို႕ အခ်ိန္ျပည့္ စာျပႏိုင္မွာ မဟုတ္ဘူး။ အဲသလို ဆိုရင္ ေက်ာင္းသား ေတြကို ပိုနစ္နာ ေစႏိုင္ပါတယ္။”
အဆိုပါ ေက်ာင္း၀င္ေၾကး ပိုမေတာင္းရ အမိန္႕ကို အေျခခံ ပညာ ဦးစီးဌာနက သက္ဆိုင္ရာ ျပည္နယ္ႏွင့္ တိုင္း ေက်ာင္းမ်ား အသီးသီးသို႕ ေမလ ၃ ရက္ေန႕က ထုတ္ျပန္ခဲ့သည္။
၎ျပင္ ဆရာမက “ကၽြန္မ အခု အလယ္တန္းျပ ဆရာမပါ။ လစာက က်ပ္ ၇၀၀၀၀ ျဖစ္ပါတယ္။ ဒီလစာနဲ႔ ဘယ္လိုနည္းနဲ႕မွ မိသားစု စား၀တ္ေနေရးကို ေျဖရွင္းလို႕ မရပါ။ ဒါေၾကာင္း ေခါင္းစဥ္ အမ်ိဳးမ်ိဳးနဲ႕ လွည့္ျပီး ေတာင္းခံ ေနရတာ ျဖစ္ပါတယ္။ ဒီအလုပ္ကို လုပ္ခ်င္လို႔ လုပ္တာ မဟုတ္ဘူး။ ၀မ္းေရး အတြက္ ျဖစ္ပါတယ္။ အလုပ္လက္မဲ့ သူေတြကလည္း မ်ားေနေတာ့ တျခား အလုပ္ တခု ရဖို႔လည္း မလြယ္ေတာ့ ေက်ာင္းဆရာ လုပ္ျပီး ျဖစ္သလို ရုန္းကန္ေနရတာဘဲ ျဖစ္ပါတယ္” ဟု သူမက ဆက္ေျပာသည္။
ျမန္မာႏိုင္ငံတြင္ အထက္တန္း ေက်ာင္းအုပ္ ဆရာၾကီး၏ လစာမွာ တလကို ၁၀၀၀၀၀ က်ပ္၊ အထက္တန္းျပႏွင့္ အလယ္တန္းျပ ဆရာ တဦး၏ လစာမွာ ၇၀၀၀၀ က်ပ္ႏွင့္ မႈလတန္းျပ ေက်ာင္းဆရာတေယာက္၏ လစာက ၅၀၀၀၀ က်ပ္ ျဖစ္ေၾကာင္း သိရသည္။
စစ္ေတြျမိဳ႕ အတိုင္းအတာအရ မိသားစု ၆ ဦးရွိေသာ အစိုးရ အမႈထမ္း မိသားစု တစုအတြက္ တလတာ အနိမ့္ဆံုး အသံုးစရိတ္မွာ က်ပ္ ၃ သိန္းခြဲ ခန္႔ လိုအပ္သျဖင့္ ေက်ာင္သားမ်ားကို သူမဆီတြင္ က်ဴရွင္ တက္ရန္ ေျပာၾကားထားသည္ဟု သူမက ေျပာသည္။
“ကၽြန္မကေတာ့ ကၽြန္မ ကိုင္တဲ့ အတန္းသားေတြကို က်ဴရွင္လာတတ္ဖို႕ ေျပာထားပါတယ္။ က်ဴရွင္လိုရင္ ကၽြန္မဆီမွာ တက္ၾကပါ။ က်ဴရွင္ မျပရင္ ဘယ္သူမွ ရတဲ့ လစာနဲ႕ စား၀တ္ေနေရးကို ေျဖရွင္းႏိုင္ၾကမွာ မဟုတ္ပါဘူး။ ဘယ္သူဘဲ တားတား ေျပာေျပာ က်ဴရွင္ျပသြားဖို႕ စီစဥ္ထားပါတယ္။ ”
ေတာင္ကုတ္ျမိဳ႕ ဦးဥကၱမေစ်း အနီးက အင္ဂ်င္နီယာ တဦးကလည္း “ ကၽြန္ေတာ္က အီလက္ထေရာနစ္ အင္ဂ်င္နီယာတ ေယာက္ ျဖစ္ပါတယ္။ လစာက တလကို ၆၀၀၀၀ က်ပ္ ရပါတယ္။ မိသားစု မ်ားေတာ့ ဒီလစာနဲ႔ မလံု ေလာက္ဘူး။ မျဖစ္သာ လို႔သာ လုပ္ေနရတာပါ” ဟုေျပာသည္။
ျမန္မာႏိုင္ငံတြင္ အစိုးရ အမႈထမ္းမ်ား ျဖစ္ၾကသည့္ ေက်ာင္းဆရာ ဆရာမမ်ား ၊ အင္ဂ်ာနီယာမ်ား၊ တျခား ဌာနဆိုင္ရာ ၀န္ထမ္းမ်ား၊ သူနာျပဳ သားဖြား ဆရာမႏွင့္ ေအာက္ေျခရွိ စစ္သားမ်ားႏွင့္ ရဲသားမ်ား အစိုးရမွ ေပးေသာ လစာျဖင့္ မလံုေလာက္သျဖင့္ ဆင္းရဲ က်ပ္တည္းမႈ အဖံုဖံုကို ရင္ဆိုင္ျပီး ဘ၀ကုိ ရုန္းကန္ ေနၾကရေၾကာင္း သိရွိရသည္။
ယခုႏွစ္ ေက်ာင္းဖြင့္ခ်ိန္တြင္ ေက်ာင္းသား ေက်ာင္းသားမ်ားထံမွ သတ္မွတ္ ေငြထက္ ပုိျပီး ေက်ာင္း၀င္ေၾကး ေတာင္းခံပါက တိုင္ၾကားႏိုင္ျပီး သက္ဆိုင္ရာက အေရး ယူမည္ ျဖစ္ေၾကာင္း အေျခခံ ပညာ ဦးစီးဌာနမွ ထုတ္ျပန္ ထားေသာ္လည္း အဆိိုပါ ထုတ္ျပန္ခ်က္ကို မိမိတုိ႕ လုိက္နာႏိုင္မည္ မဟုတ္ေၾကာင္း အလယ္တန္းျပ ဆရာမ တဦးက ေျပာသည္။
“ ဘယ္သူမဆို မေကာင္းမူကို လုပ္ခ်င္ၾကမွာ မဟုတ္ဘူး။ ဆရာဆရာမေတြ ဆိုရင္ ပိုပီး မလုပ္ခ်င္ ၾကပါဘူး။ နာသံုးနာနဲ႕ အလုပ္ လုပ္ေနၾကရတဲ့ ဆရာ ဆရာမေတြ ျဖစ္တဲ့ အတြက္ ျဖစ္တယ္။ ပီးေတာ့ ကုိယ္ရဲ႕ တပည့္ေတြဆီက ဘယ္ဆရာ ဆရာမမွ ခုလို ေငြေတြကို အပိုေတာင္းခံခ်င္ၾကမွာ မဟုတ္ဘူး။ ဒါေပမယ့္ ကၽြန္မတို႕ အေနနဲ႕ ေက်ာင္း၀င္ေၾကးေတြ စာအုပ္ဖိုးေတြကို ပိုယူ ေနရၾကရတယ္။ ခုလို လုပ္ရတာက ကၽြန္မတို႕ ရတဲ့ လစာနဲ႕ ကၽြန္မတို႕ မိသားစု စား၀တ္ေနေရး မလံုေလာက္တဲ့ အတြက္ ျဖစ္တယ္။ ခုလို အပို၀င္ေငြေတြ မရရင္ ကၽြန္မတို႕ အခ်ိန္ျပည့္ စာျပႏိုင္မွာ မဟုတ္ဘူး။ အဲသလို ဆိုရင္ ေက်ာင္းသား ေတြကို ပိုနစ္နာ ေစႏိုင္ပါတယ္။”
အဆိုပါ ေက်ာင္း၀င္ေၾကး ပိုမေတာင္းရ အမိန္႕ကို အေျခခံ ပညာ ဦးစီးဌာနက သက္ဆိုင္ရာ ျပည္နယ္ႏွင့္ တိုင္း ေက်ာင္းမ်ား အသီးသီးသို႕ ေမလ ၃ ရက္ေန႕က ထုတ္ျပန္ခဲ့သည္။
၎ျပင္ ဆရာမက “ကၽြန္မ အခု အလယ္တန္းျပ ဆရာမပါ။ လစာက က်ပ္ ၇၀၀၀၀ ျဖစ္ပါတယ္။ ဒီလစာနဲ႔ ဘယ္လိုနည္းနဲ႕မွ မိသားစု စား၀တ္ေနေရးကို ေျဖရွင္းလို႕ မရပါ။ ဒါေၾကာင္း ေခါင္းစဥ္ အမ်ိဳးမ်ိဳးနဲ႕ လွည့္ျပီး ေတာင္းခံ ေနရတာ ျဖစ္ပါတယ္။ ဒီအလုပ္ကို လုပ္ခ်င္လို႔ လုပ္တာ မဟုတ္ဘူး။ ၀မ္းေရး အတြက္ ျဖစ္ပါတယ္။ အလုပ္လက္မဲ့ သူေတြကလည္း မ်ားေနေတာ့ တျခား အလုပ္ တခု ရဖို႔လည္း မလြယ္ေတာ့ ေက်ာင္းဆရာ လုပ္ျပီး ျဖစ္သလို ရုန္းကန္ေနရတာဘဲ ျဖစ္ပါတယ္” ဟု သူမက ဆက္ေျပာသည္။
ျမန္မာႏိုင္ငံတြင္ အထက္တန္း ေက်ာင္းအုပ္ ဆရာၾကီး၏ လစာမွာ တလကို ၁၀၀၀၀၀ က်ပ္၊ အထက္တန္းျပႏွင့္ အလယ္တန္းျပ ဆရာ တဦး၏ လစာမွာ ၇၀၀၀၀ က်ပ္ႏွင့္ မႈလတန္းျပ ေက်ာင္းဆရာတေယာက္၏ လစာက ၅၀၀၀၀ က်ပ္ ျဖစ္ေၾကာင္း သိရသည္။
စစ္ေတြျမိဳ႕ အတိုင္းအတာအရ မိသားစု ၆ ဦးရွိေသာ အစိုးရ အမႈထမ္း မိသားစု တစုအတြက္ တလတာ အနိမ့္ဆံုး အသံုးစရိတ္မွာ က်ပ္ ၃ သိန္းခြဲ ခန္႔ လိုအပ္သျဖင့္ ေက်ာင္သားမ်ားကို သူမဆီတြင္ က်ဴရွင္ တက္ရန္ ေျပာၾကားထားသည္ဟု သူမက ေျပာသည္။
“ကၽြန္မကေတာ့ ကၽြန္မ ကိုင္တဲ့ အတန္းသားေတြကို က်ဴရွင္လာတတ္ဖို႕ ေျပာထားပါတယ္။ က်ဴရွင္လိုရင္ ကၽြန္မဆီမွာ တက္ၾကပါ။ က်ဴရွင္ မျပရင္ ဘယ္သူမွ ရတဲ့ လစာနဲ႕ စား၀တ္ေနေရးကို ေျဖရွင္းႏိုင္ၾကမွာ မဟုတ္ပါဘူး။ ဘယ္သူဘဲ တားတား ေျပာေျပာ က်ဴရွင္ျပသြားဖို႕ စီစဥ္ထားပါတယ္။ ”
ေတာင္ကုတ္ျမိဳ႕ ဦးဥကၱမေစ်း အနီးက အင္ဂ်င္နီယာ တဦးကလည္း “ ကၽြန္ေတာ္က အီလက္ထေရာနစ္ အင္ဂ်င္နီယာတ ေယာက္ ျဖစ္ပါတယ္။ လစာက တလကို ၆၀၀၀၀ က်ပ္ ရပါတယ္။ မိသားစု မ်ားေတာ့ ဒီလစာနဲ႔ မလံု ေလာက္ဘူး။ မျဖစ္သာ လို႔သာ လုပ္ေနရတာပါ” ဟုေျပာသည္။
ျမန္မာႏိုင္ငံတြင္ အစိုးရ အမႈထမ္းမ်ား ျဖစ္ၾကသည့္ ေက်ာင္းဆရာ ဆရာမမ်ား ၊ အင္ဂ်ာနီယာမ်ား၊ တျခား ဌာနဆိုင္ရာ ၀န္ထမ္းမ်ား၊ သူနာျပဳ သားဖြား ဆရာမႏွင့္ ေအာက္ေျခရွိ စစ္သားမ်ားႏွင့္ ရဲသားမ်ား အစိုးရမွ ေပးေသာ လစာျဖင့္ မလံုေလာက္သျဖင့္ ဆင္းရဲ က်ပ္တည္းမႈ အဖံုဖံုကို ရင္ဆိုင္ျပီး ဘ၀ကုိ ရုန္းကန္ ေနၾကရေၾကာင္း သိရွိရသည္။
ဂ်င္မ္ ဝက္ဘ္ သို႔မဟုတ္ ၿမံႇဳးထဲကငါး
ထက္ေအာင္
အေမရိကန္ အထက္ လႊတ္ေတာ္ အမတ္ ဂ်င္မ္ ဝက္ဘ္ဟာ ဇြန္လ ၄ ရက္ေန႕မွာ ျမန္မာ ႏိုင္ငံကို ၃ ရက္ၾကာ ေနာက္ တႀကိမ္ အလည္ အပတ္ခရီးစဥ္ စတင္ ပါလိမ့္မယ္။ သူဟာ ၿပီးခဲ့တဲ့ ၾသဂုတ္လတုန္းက ျမန္မာႏိုင္ငံကို သြားေရာက္ခဲ့ၿပီး ႏွစ္ေပါင္း ၂၀ အတြင္း ျမန္မာစစ္အစိုးရ ေခါင္းေဆာင္ ဗိုလ္ခ်ဳပ္မႉးႀကီး သန္းေရႊနဲ႔ ပထမဦးဆံုး ေတြ႔ခြင့္ရတဲ့ အေမရိကန္ အဆင့္ျမင့္အရာရိွ ျဖစ္ပါတယ္။
သူ႔ခရီးစဥ္ အေသးစိတ္ကို မသိရေသးေပမယ့္ အေမရိကန္ အထက္လႊတ္ေတာ္ ႏိုင္ငံျခားေရးေကာ္မတီရဲ႕ အေရွ႕ အာရွနဲ႔ ပဖိစိတ္ေရးရာ ေကာ္မတီခြဲ ဥကၠ႒ျဖစ္သူ ဂ်င္မ္ ဝက္ဘ္ တေယာက္ စစ္အစိုးရအႀကီး အကဲနဲ႔ ေနာက္တႀကိမ္ ေတြ႕ခြင့္ရမရအေပၚ ေလ့လာေစာင့္ၾကည့္သူေတြက အကဲျဖတ္ေနၾကပါတယ္။
လက္ေ၀ွ႔သမားေဟာင္း ဂ်င္မ္ ဝက္ဘ္ကို ဗိုလ္ခ်ဳပ္မႉးႀကီး သန္းေရႊက မေတြ႔ႏိုင္ဘူးဆိုတဲ့ ညာေျဖာင့္လက္သီးနဲ႔ အလဲ ထိုး လိုက္ေလမလား၊ ဒါမွမဟုတ္လည္း ဂ်င္မ္ ဝက္ဘ္ဟာ လူေတြ႔မခံတဲ့ ဗိုလ္ခ်ဳပ္ႀကီးနဲ႔ ဒုတိယအႀကိမ္ ေတြ႔ခြင့္ရၿပီး ရင္းရင္းႏွီးႏွီး ဆက္ဆံေရး တည္ေဆာက္ႏိုင္တဲ့ ရွားရွားပါးပါး အေမရိကန္ ျဖစ္လာေလမလား ေစာင့္ၾကည့္ရမွာ ျဖစ္ပါ တယ္။
ပထမအႀကိမ္ ခရီးစဥ္မွာ ဂ်င္မ္ ဝက္ဘ္ တင္ျပေဆြးေႏြးခဲ့တဲ့ အေၾကာင္းအရာေတြထဲက အေရးအႀကီးဆံုး အခ်က္ ကေတာ့ အေမရိကန္ႏိုင္ငံရဲ႕လံုၿခံဳေရးနဲ႔ အမ်ိဳးသားအက်ိဳးစီးပြားကို ထပ္ဆင့္ ၿခိမ္းေျခာက္လာႏိုင္တဲ့ ျမန္မာႏိုင္ငံနဲ႔ ေဒသတြင္းအေပၚ တ႐ုတ္ႏိုင္ငံရဲ႕ ၾသဇာလႊမ္းမိုးမႈ ႀကီးမားလာတဲ့ အခ်က္ပါပဲ။
ဒါေပမယ့္ တ႐ုတ္လႊမ္းမိုးမႈနဲ႔ ပတ္သက္တဲ့ သူ႔စိုးရိမ္ခ်က္ေတြကို ဗိုလ္ခ်ဳပ္မႉးႀကီးနဲ႔ တိုက္႐ိုက္ ေဆြးေႏြးခဲ့ျခင္း ရွိမရွိ ကိုေတာ့ မသိရပါဘူး။ ဗိုလ္ခ်ဳပ္မႉးႀကီးက တ႐ုတ္ေခါင္းေဆာင္ေတြနဲ႔ အလြန္နီးစပ္တာမို႔ တကယ္လို႔ ဂ်င္မ္ ဝက္ဘ္က ေျပာခဲ့ရင္ေတာင္မွပဲ ဗိုလ္ခ်ဳပ္မႉးႀကီးက ဘယ္လို တုံ႔ျပန္လိုက္တယ္ ဆိုတာကိုလည္း မသိႏိုင္ပါဘူး။
တကယ္လို႔ ဒီတႀကိမ္မွာ ဂ်င္မ္ ဝက္ဘ္အေနနဲ႔ ဗိုလ္ခ်ဳပ္မႉးႀကီးနဲ႔ ေတြ႔ခြင့္ရမယ္ ဆိုရင္ အေမရိကန္ျပည္ေထာင္စုရဲ႕ ျမန္မာႏိုင္ငံ အေပၚထားရိွတဲ့ ဒဏ္ခတ္ ပိတ္ဆို႔မႈေတြ ႐ုပ္သိမ္းေရးနဲ႔ပတ္သက္ၿပီး သူ႔ရဲ႕ ႀကိဳးပမ္းခ်က္ေတြေၾကာင့္သာ ျဖစ္ပါလိမ့္မယ္။
“ျမန္မာႏုိင္ငံကို မ်က္ႏွာလႊဲ ခဲပစ္ လုပ္လို႔မရပါဘူး”လုိ႔ အမည္ရတဲ့ ေဆာင္းပါးမွာ ဂ်င္မ္ ဝက္ဘ္က ျမန္မာႏိုင္ငံအေပၚ ဒဏ္ခတ္အေရးယူမႈေတြနဲ႔ ပတ္သက္ၿပီး ေ၀ဖန္ေရးသားခဲ့ဖူးပါတယ္။ အဲဒီ ေဆာင္းပါးကို သူ႔ရဲ႕ ျမန္မာႏိုင္ငံ ပထမ အႀကိမ္ ခရီးစဥ္ကေန ၀ါရွင္တန္ျပန္ေရာက္ၿပီး မေရွးမေႏွာင္းမွာပဲ နယူးေရာက္ တိုင္းမ္စ္ သတင္းစာမွာ ေဖာ္ျပခဲ့တာပါ။
“တကယ့္လက္ေတြ႔တြင္ ဒဏ္ခတ္ ပိတ္ဆို႔မႈမ်ားေၾကာင့္ ျမန္မာႏိုင္ငံအေပၚ တ႐ုတ္ႏိုင္ငံ၏ စီးပြားေရးႏွင့္္ ႏိုင္ငံေရး ၾသဇာ သိသိသာသာ တိုးတက္လာခဲ့သျဖင့္ ေဒသအတြင္း အႏၲရာယ္ရိွေသာ မဟာဗ်ဴဟာ ခ်ိန္ခြင္လွ်ာ မမွ်တမႈကို ျဖစ္ေပၚေစသည္”လို႔ ဂ်င္မ္ ဝက္ဘ္က သူ႔ေဆာင္းပါမွာ ထည့္သြင္း ေရးသားခဲ့ပါတယ္။
ျမန္မာႏိုင္ငံအေပၚ ထားရွိတဲ့ အေမရိကန္ျပည္ေထာင္စုရဲ႕ဒဏ္ခတ္ ပိတ္ဆို႔မႈေတြကို ဖယ္ရွားပစ္လိုက္ရင္ ျမန္မာႏိုင္ငံနဲ႔ ေဒသတြင္းမွာရိွတဲ့ တ႐ုတ္ၾသဇာကို ထိန္းထားႏုိင္မယ္ဆိုတဲ့ ယုတၱိေဗဒကို လက္ခံဖို႔ေတာ့ ခက္ခဲလွပါတယ္။
ပထမအႀကိမ္ ခရီးစဥ္အတြင္းမွာ ဂ်င္မ္ ဝက္ဘ္က သူ႔အျမင္္ေတြကို ဒီမိုကေရစီေခါင္းေဆာင္ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္နဲ႔ လည္း ေဆြးေႏြးခဲ့ပါေသးတယ္။ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ကေတာ့ တ႐ုတ္ႏိုင္ငံကို ဂ်င္မ္ ဝက္ဘ္ လိုမ်ိဳး “ေၾကာက္မက္ဖြယ္ရာ အရွိန္အ၀ါ” အျဖစ္ မျမင္တဲ့အျပင္ ဒဏ္ခတ္ပိတ္ဆို႔မႈ ဖယ္ရွားပစ္ေရးနဲ႔ ပတ္သက္တဲ့ ဂ်င္မ္ ဝက္ဘ္ ရဲ႕အျမင္ကိုပါ လံုး၀ ပယ္ခ်ခဲ့ပါတယ္။
“တ႐ုတ္ႏိုင္ငံဟာ ျမန္မာႏုိင္ငံရဲ႕ အိမ္နီနားခ်င္း ႏိုင္ငံျဖစ္သလို ျမန္မာျပည္ရဲ႕ မိတ္ေဆြေကာင္း ျဖစ္ခ်င္တဲ့ ႏိုင္ငံလည္း ျဖစ္ပါတယ္”လုိ႔ ဂ်င္မ္ ဝက္ဘ္ ခရီးစဥ္အၿပီးမွာ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္က ျပည္သူေတြကို သူ႔ေရွ႕ေနကတဆင့္ စကားပါး ခဲ့ပါတယ္။
ဂ်င္မ္ ဝက္ဘ္အေနနဲ႔ စစ္ေအးေခတ္ အျမင္နဲ႔ တခ်ိဳ႕လူေတြကို နားခ်ႏိုင္ရင္ေတာင္မွပဲ ဗိုလ္ခ်ဳပ္ႀကီး ေန၀င္းက စလို႔ ျမန္မာ စစ္ေခါင္းေဆာင္ အဆက္ဆက္က အေမရိကန္ျပည္ေထာင္စုကို ဘယ္ေသာအခါမွ အျပည့္အ၀ မယံုၾကည္ဘူး ဆိုတဲ့ အခ်က္ကိုေတာ့ မ်က္ကြယ္ မျပဳသင့္ပါဘူး။ ဒါ့အျပင္ တခ်ိန္ စစ္ေအးကာလတုန္းက အေမရိကန္နဲ႔ ႐ုရွား အင္အားႀကီး ႏွစ္ႏိုင္ငံအၾကား အသံုးခ်မခံရေအာင္ ျမန္မာစစ္တပ္က စြမ္းေဆာင္ႏိုင္ခဲ့တယ္ ဆိုတာကုိလည္း ဗီယက္နမ္ စစ္ျပန္ ဂ်င္မ္ ဝက္ဘ္ သတိခ်ပ္သင့္ပါတယ္။
အထက္လႊတ္ေတာ္ အမတ္ ဂ်င္မ္ ဝက္ဘ္ရဲ႕ ဇြန္လ ၄ ရက္ခရီးစဥ္က ဇြန္ ၂ ရက္ေန႔မွာ ျမန္မာႏိုင္ငံကို လာေရာက္ လည္ပတ္မယ့္ တ႐ုတ္၀န္ႀကီးခ်ဳပ္ ၀မ္က်ားေပါင္ရဲ႕ခရီးစဥ္အၿပီးနဲ႔ တဆက္တည္း ျဖစ္ေနပါတယ္။ တုိက္ဆိုင္တယ္လို႔ ေတာင္ ဆိုႏိုင္ပါတယ္။ တ႐ုတ္ႏိုင္ငံ ႏိုင္ငံျခားေရး၀န္ႀကီးဌာန အဆိုအရ တ႐ုတ္၀န္ႀကီးခ်ဳပ္က ခရီးစဥ္အတြင္းမွာ စြမ္းအင္နဲ႔ အေထာက္အပံ့ကိစၥေတြ ေဆြးေႏြးမယ္လို႔ သိရပါတယ္။
ဗိုလ္ခ်ဳပ္မႉးႀကီးအေနနဲ႔ တ႐ုတ္ျပည္က သူ႔ေပါက္ေဖာ္ႀကီးကို ေကာ္ေဇာနီခင္းၿပီး ႀကိဳမယ္ဆိုတာကို သံသယ လံုး၀မရိွ ေပမယ့္ အေမရိကန္က သူ႔မိတ္ေဆြကိုေတာ့ ဘယ္သို႔ဘယ္ပံု ႀကိဳမယ္ဆိုတာ စိတ္၀င္စားစရာပါ။
တကယ္လို႔ စစ္အစိုးရေခါင္းေဆာင္က တ႐ုတ္၀န္ႀကီးခ်ဳပ္ရဲ႕ အလည္အပတ္ခရီးစဥ္အၿပီးမွာ အေမရိကန္က တ႐ုတ္ ဆန္႔က်င္ေရးလံႈ႔ေဆာ္သူကို ေတြ႔ဆံုဖို႔ စိတ္၀င္စားတယ္ဆိုရင္ေတာ့ အေမရိကန္ရဲ႕ဒဏ္ခတ္ပိတ္ဆို႔မႈ ဖယ္ရွားေရး ဆိုတာေတာင္ သူ႔အတြက္ ဒုတိယဦးစားေပး ျဖစ္မွာပါပဲ။
ဂ်င္မ္ ဝက္ဘ္ကို သူေတြ႔လိုတဲ့ အဓိက ရည္ရြယ္ခ်က္က ၂၀၁၀ ေရြးေကာက္ပြဲကို အေမရိကန္နဲ႔ ႏိုင္ငံတကာအျမင္မွာ တရား၀င္ ျဖစ္ေရးပဲ ျဖစ္ပါလိမ့္မယ္။
တရား၀င္ အသိအမွတ္ျပဳခံရေရးနဲ႔ ဒဏ္ခတ္ပိတ္ဆို႔မႈ ဖယ္ရွားေရးဆိုတဲ့ ငါးကိုရဖို႔ ဗိုလ္ခ်ဳပ္မႉးႀကီးသန္းေရႊ ငါးရွာထြက္ မယ္ ဆိုရင္္ေတာ့ အေမရိကန္ အထက္လႊတ္ေတာ္အမတ္ ဂ်င္မ္ ဝက္ဘ္ဟာ စစ္အစိုးရရဲ႕ ၿမံႇဳးထဲက ငါးႀကီးတေကာင္ ျဖစ္ေနပါေတာ့တယ္။
အေမရိကန္ အထက္ လႊတ္ေတာ္ အမတ္ ဂ်င္မ္ ဝက္ဘ္ဟာ ဇြန္လ ၄ ရက္ေန႕မွာ ျမန္မာ ႏိုင္ငံကို ၃ ရက္ၾကာ ေနာက္ တႀကိမ္ အလည္ အပတ္ခရီးစဥ္ စတင္ ပါလိမ့္မယ္။ သူဟာ ၿပီးခဲ့တဲ့ ၾသဂုတ္လတုန္းက ျမန္မာႏိုင္ငံကို သြားေရာက္ခဲ့ၿပီး ႏွစ္ေပါင္း ၂၀ အတြင္း ျမန္မာစစ္အစိုးရ ေခါင္းေဆာင္ ဗိုလ္ခ်ဳပ္မႉးႀကီး သန္းေရႊနဲ႔ ပထမဦးဆံုး ေတြ႔ခြင့္ရတဲ့ အေမရိကန္ အဆင့္ျမင့္အရာရိွ ျဖစ္ပါတယ္။
သူ႔ခရီးစဥ္ အေသးစိတ္ကို မသိရေသးေပမယ့္ အေမရိကန္ အထက္လႊတ္ေတာ္ ႏိုင္ငံျခားေရးေကာ္မတီရဲ႕ အေရွ႕ အာရွနဲ႔ ပဖိစိတ္ေရးရာ ေကာ္မတီခြဲ ဥကၠ႒ျဖစ္သူ ဂ်င္မ္ ဝက္ဘ္ တေယာက္ စစ္အစိုးရအႀကီး အကဲနဲ႔ ေနာက္တႀကိမ္ ေတြ႕ခြင့္ရမရအေပၚ ေလ့လာေစာင့္ၾကည့္သူေတြက အကဲျဖတ္ေနၾကပါတယ္။
လက္ေ၀ွ႔သမားေဟာင္း ဂ်င္မ္ ဝက္ဘ္ကို ဗိုလ္ခ်ဳပ္မႉးႀကီး သန္းေရႊက မေတြ႔ႏိုင္ဘူးဆိုတဲ့ ညာေျဖာင့္လက္သီးနဲ႔ အလဲ ထိုး လိုက္ေလမလား၊ ဒါမွမဟုတ္လည္း ဂ်င္မ္ ဝက္ဘ္ဟာ လူေတြ႔မခံတဲ့ ဗိုလ္ခ်ဳပ္ႀကီးနဲ႔ ဒုတိယအႀကိမ္ ေတြ႔ခြင့္ရၿပီး ရင္းရင္းႏွီးႏွီး ဆက္ဆံေရး တည္ေဆာက္ႏိုင္တဲ့ ရွားရွားပါးပါး အေမရိကန္ ျဖစ္လာေလမလား ေစာင့္ၾကည့္ရမွာ ျဖစ္ပါ တယ္။
ပထမအႀကိမ္ ခရီးစဥ္မွာ ဂ်င္မ္ ဝက္ဘ္ တင္ျပေဆြးေႏြးခဲ့တဲ့ အေၾကာင္းအရာေတြထဲက အေရးအႀကီးဆံုး အခ်က္ ကေတာ့ အေမရိကန္ႏိုင္ငံရဲ႕လံုၿခံဳေရးနဲ႔ အမ်ိဳးသားအက်ိဳးစီးပြားကို ထပ္ဆင့္ ၿခိမ္းေျခာက္လာႏိုင္တဲ့ ျမန္မာႏိုင္ငံနဲ႔ ေဒသတြင္းအေပၚ တ႐ုတ္ႏိုင္ငံရဲ႕ ၾသဇာလႊမ္းမိုးမႈ ႀကီးမားလာတဲ့ အခ်က္ပါပဲ။
ဒါေပမယ့္ တ႐ုတ္လႊမ္းမိုးမႈနဲ႔ ပတ္သက္တဲ့ သူ႔စိုးရိမ္ခ်က္ေတြကို ဗိုလ္ခ်ဳပ္မႉးႀကီးနဲ႔ တိုက္႐ိုက္ ေဆြးေႏြးခဲ့ျခင္း ရွိမရွိ ကိုေတာ့ မသိရပါဘူး။ ဗိုလ္ခ်ဳပ္မႉးႀကီးက တ႐ုတ္ေခါင္းေဆာင္ေတြနဲ႔ အလြန္နီးစပ္တာမို႔ တကယ္လို႔ ဂ်င္မ္ ဝက္ဘ္က ေျပာခဲ့ရင္ေတာင္မွပဲ ဗိုလ္ခ်ဳပ္မႉးႀကီးက ဘယ္လို တုံ႔ျပန္လိုက္တယ္ ဆိုတာကိုလည္း မသိႏိုင္ပါဘူး။
တကယ္လို႔ ဒီတႀကိမ္မွာ ဂ်င္မ္ ဝက္ဘ္အေနနဲ႔ ဗိုလ္ခ်ဳပ္မႉးႀကီးနဲ႔ ေတြ႔ခြင့္ရမယ္ ဆိုရင္ အေမရိကန္ျပည္ေထာင္စုရဲ႕ ျမန္မာႏိုင္ငံ အေပၚထားရိွတဲ့ ဒဏ္ခတ္ ပိတ္ဆို႔မႈေတြ ႐ုပ္သိမ္းေရးနဲ႔ပတ္သက္ၿပီး သူ႔ရဲ႕ ႀကိဳးပမ္းခ်က္ေတြေၾကာင့္သာ ျဖစ္ပါလိမ့္မယ္။
“ျမန္မာႏုိင္ငံကို မ်က္ႏွာလႊဲ ခဲပစ္ လုပ္လို႔မရပါဘူး”လုိ႔ အမည္ရတဲ့ ေဆာင္းပါးမွာ ဂ်င္မ္ ဝက္ဘ္က ျမန္မာႏိုင္ငံအေပၚ ဒဏ္ခတ္အေရးယူမႈေတြနဲ႔ ပတ္သက္ၿပီး ေ၀ဖန္ေရးသားခဲ့ဖူးပါတယ္။ အဲဒီ ေဆာင္းပါးကို သူ႔ရဲ႕ ျမန္မာႏိုင္ငံ ပထမ အႀကိမ္ ခရီးစဥ္ကေန ၀ါရွင္တန္ျပန္ေရာက္ၿပီး မေရွးမေႏွာင္းမွာပဲ နယူးေရာက္ တိုင္းမ္စ္ သတင္းစာမွာ ေဖာ္ျပခဲ့တာပါ။
“တကယ့္လက္ေတြ႔တြင္ ဒဏ္ခတ္ ပိတ္ဆို႔မႈမ်ားေၾကာင့္ ျမန္မာႏိုင္ငံအေပၚ တ႐ုတ္ႏိုင္ငံ၏ စီးပြားေရးႏွင့္္ ႏိုင္ငံေရး ၾသဇာ သိသိသာသာ တိုးတက္လာခဲ့သျဖင့္ ေဒသအတြင္း အႏၲရာယ္ရိွေသာ မဟာဗ်ဴဟာ ခ်ိန္ခြင္လွ်ာ မမွ်တမႈကို ျဖစ္ေပၚေစသည္”လို႔ ဂ်င္မ္ ဝက္ဘ္က သူ႔ေဆာင္းပါမွာ ထည့္သြင္း ေရးသားခဲ့ပါတယ္။
ျမန္မာႏိုင္ငံအေပၚ ထားရွိတဲ့ အေမရိကန္ျပည္ေထာင္စုရဲ႕ဒဏ္ခတ္ ပိတ္ဆို႔မႈေတြကို ဖယ္ရွားပစ္လိုက္ရင္ ျမန္မာႏိုင္ငံနဲ႔ ေဒသတြင္းမွာရိွတဲ့ တ႐ုတ္ၾသဇာကို ထိန္းထားႏုိင္မယ္ဆိုတဲ့ ယုတၱိေဗဒကို လက္ခံဖို႔ေတာ့ ခက္ခဲလွပါတယ္။
ပထမအႀကိမ္ ခရီးစဥ္အတြင္းမွာ ဂ်င္မ္ ဝက္ဘ္က သူ႔အျမင္္ေတြကို ဒီမိုကေရစီေခါင္းေဆာင္ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္နဲ႔ လည္း ေဆြးေႏြးခဲ့ပါေသးတယ္။ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ကေတာ့ တ႐ုတ္ႏိုင္ငံကို ဂ်င္မ္ ဝက္ဘ္ လိုမ်ိဳး “ေၾကာက္မက္ဖြယ္ရာ အရွိန္အ၀ါ” အျဖစ္ မျမင္တဲ့အျပင္ ဒဏ္ခတ္ပိတ္ဆို႔မႈ ဖယ္ရွားပစ္ေရးနဲ႔ ပတ္သက္တဲ့ ဂ်င္မ္ ဝက္ဘ္ ရဲ႕အျမင္ကိုပါ လံုး၀ ပယ္ခ်ခဲ့ပါတယ္။
“တ႐ုတ္ႏိုင္ငံဟာ ျမန္မာႏုိင္ငံရဲ႕ အိမ္နီနားခ်င္း ႏိုင္ငံျဖစ္သလို ျမန္မာျပည္ရဲ႕ မိတ္ေဆြေကာင္း ျဖစ္ခ်င္တဲ့ ႏိုင္ငံလည္း ျဖစ္ပါတယ္”လုိ႔ ဂ်င္မ္ ဝက္ဘ္ ခရီးစဥ္အၿပီးမွာ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္က ျပည္သူေတြကို သူ႔ေရွ႕ေနကတဆင့္ စကားပါး ခဲ့ပါတယ္။
ဂ်င္မ္ ဝက္ဘ္အေနနဲ႔ စစ္ေအးေခတ္ အျမင္နဲ႔ တခ်ိဳ႕လူေတြကို နားခ်ႏိုင္ရင္ေတာင္မွပဲ ဗိုလ္ခ်ဳပ္ႀကီး ေန၀င္းက စလို႔ ျမန္မာ စစ္ေခါင္းေဆာင္ အဆက္ဆက္က အေမရိကန္ျပည္ေထာင္စုကို ဘယ္ေသာအခါမွ အျပည့္အ၀ မယံုၾကည္ဘူး ဆိုတဲ့ အခ်က္ကိုေတာ့ မ်က္ကြယ္ မျပဳသင့္ပါဘူး။ ဒါ့အျပင္ တခ်ိန္ စစ္ေအးကာလတုန္းက အေမရိကန္နဲ႔ ႐ုရွား အင္အားႀကီး ႏွစ္ႏိုင္ငံအၾကား အသံုးခ်မခံရေအာင္ ျမန္မာစစ္တပ္က စြမ္းေဆာင္ႏိုင္ခဲ့တယ္ ဆိုတာကုိလည္း ဗီယက္နမ္ စစ္ျပန္ ဂ်င္မ္ ဝက္ဘ္ သတိခ်ပ္သင့္ပါတယ္။
အထက္လႊတ္ေတာ္ အမတ္ ဂ်င္မ္ ဝက္ဘ္ရဲ႕ ဇြန္လ ၄ ရက္ခရီးစဥ္က ဇြန္ ၂ ရက္ေန႔မွာ ျမန္မာႏိုင္ငံကို လာေရာက္ လည္ပတ္မယ့္ တ႐ုတ္၀န္ႀကီးခ်ဳပ္ ၀မ္က်ားေပါင္ရဲ႕ခရီးစဥ္အၿပီးနဲ႔ တဆက္တည္း ျဖစ္ေနပါတယ္။ တုိက္ဆိုင္တယ္လို႔ ေတာင္ ဆိုႏိုင္ပါတယ္။ တ႐ုတ္ႏိုင္ငံ ႏိုင္ငံျခားေရး၀န္ႀကီးဌာန အဆိုအရ တ႐ုတ္၀န္ႀကီးခ်ဳပ္က ခရီးစဥ္အတြင္းမွာ စြမ္းအင္နဲ႔ အေထာက္အပံ့ကိစၥေတြ ေဆြးေႏြးမယ္လို႔ သိရပါတယ္။
ဗိုလ္ခ်ဳပ္မႉးႀကီးအေနနဲ႔ တ႐ုတ္ျပည္က သူ႔ေပါက္ေဖာ္ႀကီးကို ေကာ္ေဇာနီခင္းၿပီး ႀကိဳမယ္ဆိုတာကို သံသယ လံုး၀မရိွ ေပမယ့္ အေမရိကန္က သူ႔မိတ္ေဆြကိုေတာ့ ဘယ္သို႔ဘယ္ပံု ႀကိဳမယ္ဆိုတာ စိတ္၀င္စားစရာပါ။
တကယ္လို႔ စစ္အစိုးရေခါင္းေဆာင္က တ႐ုတ္၀န္ႀကီးခ်ဳပ္ရဲ႕ အလည္အပတ္ခရီးစဥ္အၿပီးမွာ အေမရိကန္က တ႐ုတ္ ဆန္႔က်င္ေရးလံႈ႔ေဆာ္သူကို ေတြ႔ဆံုဖို႔ စိတ္၀င္စားတယ္ဆိုရင္ေတာ့ အေမရိကန္ရဲ႕ဒဏ္ခတ္ပိတ္ဆို႔မႈ ဖယ္ရွားေရး ဆိုတာေတာင္ သူ႔အတြက္ ဒုတိယဦးစားေပး ျဖစ္မွာပါပဲ။
ဂ်င္မ္ ဝက္ဘ္ကို သူေတြ႔လိုတဲ့ အဓိက ရည္ရြယ္ခ်က္က ၂၀၁၀ ေရြးေကာက္ပြဲကို အေမရိကန္နဲ႔ ႏိုင္ငံတကာအျမင္မွာ တရား၀င္ ျဖစ္ေရးပဲ ျဖစ္ပါလိမ့္မယ္။
တရား၀င္ အသိအမွတ္ျပဳခံရေရးနဲ႔ ဒဏ္ခတ္ပိတ္ဆို႔မႈ ဖယ္ရွားေရးဆိုတဲ့ ငါးကိုရဖို႔ ဗိုလ္ခ်ဳပ္မႉးႀကီးသန္းေရႊ ငါးရွာထြက္ မယ္ ဆိုရင္္ေတာ့ အေမရိကန္ အထက္လႊတ္ေတာ္အမတ္ ဂ်င္မ္ ဝက္ဘ္ဟာ စစ္အစိုးရရဲ႕ ၿမံႇဳးထဲက ငါးႀကီးတေကာင္ ျဖစ္ေနပါေတာ့တယ္။
သွ်မ္းျပည္ (ေျမာက္ပိုင္း) ၌ ေရြးေကာက္ပြဲဆိုင္ရာ သင္တန္းပို႔ခ်
သွ်မ္းသံေတာ္ဆင့္
ေရြးေကာက္ပြဲ လုပ္ထံုးလုပ္နည္းဆိုင္ရာမ်ားႏွင့္ ပတ္သက္၍ သွ်မ္းျပည္ (ေျမာက္ပုိင္း) မူစယ္ၿမိဳ႕ ၿမိဳ႕ေတာ္ခန္းမတြင္ ေမလ ကုန္ပိုင္း၌ ၂ ရက္ၾကာ သင္တန္းပို႔ခ်ခဲ့ေၾကာင္း ေရြးေကာက္ပြဲေကာ္မရွင္ႏွင့္ နီးစပ္သူတစ္ဦးက သွ်မ္းသံေတာ္ဆင့္သို႔ ေျပာသည္။
နအဖ ေနျပည္ေတာ္၏ဗဟိုေရြးေကာက္ပြဲ ေကာ္မရွင္မွ ဦးစီးက်င္းပသည့္ အဆိုပါ သင္တန္းတြင္ မူစယ္ ခရိုင္ႏွင့္ၿမိဳ႕နယ္ ေရြးေကာက္ပြဲေကာ္မရွင္အဖြဲ႔ခြဲမွ သင္တန္းသား ၃၀ ဦးခန္႔ တက္ေရာက္ခဲ့သည္။
မူစယ္ခရိုင္ႏွင့္ၿမိဳ႕နယ္ ေကာ္မရွင္အဖြဲ႔ခြဲကို ခရိုင္ဥကၠ႒ ဦးခ်ိဳေအး ၿမိဳ႕နယ္ ဥကၠ႒ ဦးအုန္းျမင့္ တို႔အပါအ၀င္ လူ ၃၀ ဦးျဖင့္ ေမလ ၂၃ ရက္ေန႔က ဖြဲ႔စည္းခဲ့ရာ အဆိုပါ အဖြဲ႔၀င္မ်ား သင္တန္းတက္ခဲ့ျခင္း ျဖစ္သည္။
“သင္တန္းမွာ ေရြးေကာက္ပြဲဆိုင္ရာ လုပ္ထံုးလုပ္နည္းေတြေပးသြားပါတယ္ ေကာ္မရွင္အဖြဲ႔အေနနဲ႔ လုပ္ပိုင္ခြင့္ေတြ အမ်ား ႀကီးရိွပါတယ္”
“ဒီအထဲက ေရြးေကာက္ တင္ေျမာက္ခံရတဲ့ လြတ္ေတာ္ ကိုယ္စားလွယ္ေတြနဲ႔ ပတ္သက္လို႔ သူ႔သေဘာက် လုပ္ခြင့္ေပး ထားတာေတြရိွပါတယ္”
“ဥပမာ အမတ္တစ္ဦးဦးက အေၾကာင္းအမ်ိဳးမ်ိဳးေၾကာင့္ ျပဳတ္က်သြားလို႔ရိွရင္ ေကာ္မရွင္ကေနၿပီး သူ႔စိတ္ႀကိုက္လူကို တင္ေျမႇာက္ႏိုင္တယ္၊ လူထုမႀကိဳက္လည္း ေကာ္မရွင္ကို ျပန္တရားစြဲဆိုပိုင္ခြင့္ မရိွဘူး ဒါမ်ိဳးေတြေပါ႔” ဟု နီးစပ္သူက ဆိုသည္။
မူစယ္ခရိုင္ေရြးေကာက္ပြဲ ေကာ္မရွင္အဖြဲ႔ခြဲတြင္ ခရိုင္ႏွင့္ၿမိဳ႕နယ္ အဖြဲ႔ခြဲ၀င္ ၁၅ ဦးစီပါ၀င္ကာ ၄ႏွစ္ သက္တမ္းရိွမည္ျဖစ္ၿပီး က်န္းမာေရး ပညာေရး ေျမစာရင္း ဥပေဒ စည္ပင္ စီမံကိန္း စသည့္ ႒ာနဆိုင္ရာ၀န္ထမ္းကိုယ္စားလွယ္မ်ားျဖင့္ ဖြဲ႔စည္း ထားေၾကာင္း သိရသည္။
သွ်မ္းျပည္ (ေျမာက္ပိုင္း) အတြင္းရိွ ကြမ္းလံု ႏွင့္ ေလာက္ကိုင္ခရိုင္မ်ား (လူအင္အား 40 လားရႈိးသို႕ ေရြးေကာက္ပြဲ ဆိုင္ရာသင္တန္းသြားျပီး ေမ 27 ကိုးကန္႕ေဒသသို႕ျပန္လည္ေရာက္ရွိ) တြင္လည္း ေရြးေကာက္ပြဲေကာ္မရွင္အဖြဲ႔ခြဲမ်ား ဖြဲ႔စည္းၿပီး ေရြးေကာက္ပြဲဆိုင္ရာ သင္တန္းေပးၿပီးျဖစ္ေၾကာင္း သိရသည္။
ေရြးေကာက္ပြဲ လုပ္ထံုးလုပ္နည္းဆိုင္ရာမ်ားႏွင့္ ပတ္သက္၍ သွ်မ္းျပည္ (ေျမာက္ပုိင္း) မူစယ္ၿမိဳ႕ ၿမိဳ႕ေတာ္ခန္းမတြင္ ေမလ ကုန္ပိုင္း၌ ၂ ရက္ၾကာ သင္တန္းပို႔ခ်ခဲ့ေၾကာင္း ေရြးေကာက္ပြဲေကာ္မရွင္ႏွင့္ နီးစပ္သူတစ္ဦးက သွ်မ္းသံေတာ္ဆင့္သို႔ ေျပာသည္။
နအဖ ေနျပည္ေတာ္၏ဗဟိုေရြးေကာက္ပြဲ ေကာ္မရွင္မွ ဦးစီးက်င္းပသည့္ အဆိုပါ သင္တန္းတြင္ မူစယ္ ခရိုင္ႏွင့္ၿမိဳ႕နယ္ ေရြးေကာက္ပြဲေကာ္မရွင္အဖြဲ႔ခြဲမွ သင္တန္းသား ၃၀ ဦးခန္႔ တက္ေရာက္ခဲ့သည္။
မူစယ္ခရိုင္ႏွင့္ၿမိဳ႕နယ္ ေကာ္မရွင္အဖြဲ႔ခြဲကို ခရိုင္ဥကၠ႒ ဦးခ်ိဳေအး ၿမိဳ႕နယ္ ဥကၠ႒ ဦးအုန္းျမင့္ တို႔အပါအ၀င္ လူ ၃၀ ဦးျဖင့္ ေမလ ၂၃ ရက္ေန႔က ဖြဲ႔စည္းခဲ့ရာ အဆိုပါ အဖြဲ႔၀င္မ်ား သင္တန္းတက္ခဲ့ျခင္း ျဖစ္သည္။
“သင္တန္းမွာ ေရြးေကာက္ပြဲဆိုင္ရာ လုပ္ထံုးလုပ္နည္းေတြေပးသြားပါတယ္ ေကာ္မရွင္အဖြဲ႔အေနနဲ႔ လုပ္ပိုင္ခြင့္ေတြ အမ်ား ႀကီးရိွပါတယ္”
“ဒီအထဲက ေရြးေကာက္ တင္ေျမာက္ခံရတဲ့ လြတ္ေတာ္ ကိုယ္စားလွယ္ေတြနဲ႔ ပတ္သက္လို႔ သူ႔သေဘာက် လုပ္ခြင့္ေပး ထားတာေတြရိွပါတယ္”
“ဥပမာ အမတ္တစ္ဦးဦးက အေၾကာင္းအမ်ိဳးမ်ိဳးေၾကာင့္ ျပဳတ္က်သြားလို႔ရိွရင္ ေကာ္မရွင္ကေနၿပီး သူ႔စိတ္ႀကိုက္လူကို တင္ေျမႇာက္ႏိုင္တယ္၊ လူထုမႀကိဳက္လည္း ေကာ္မရွင္ကို ျပန္တရားစြဲဆိုပိုင္ခြင့္ မရိွဘူး ဒါမ်ိဳးေတြေပါ႔” ဟု နီးစပ္သူက ဆိုသည္။
မူစယ္ခရိုင္ေရြးေကာက္ပြဲ ေကာ္မရွင္အဖြဲ႔ခြဲတြင္ ခရိုင္ႏွင့္ၿမိဳ႕နယ္ အဖြဲ႔ခြဲ၀င္ ၁၅ ဦးစီပါ၀င္ကာ ၄ႏွစ္ သက္တမ္းရိွမည္ျဖစ္ၿပီး က်န္းမာေရး ပညာေရး ေျမစာရင္း ဥပေဒ စည္ပင္ စီမံကိန္း စသည့္ ႒ာနဆိုင္ရာ၀န္ထမ္းကိုယ္စားလွယ္မ်ားျဖင့္ ဖြဲ႔စည္း ထားေၾကာင္း သိရသည္။
သွ်မ္းျပည္ (ေျမာက္ပိုင္း) အတြင္းရိွ ကြမ္းလံု ႏွင့္ ေလာက္ကိုင္ခရိုင္မ်ား (လူအင္အား 40 လားရႈိးသို႕ ေရြးေကာက္ပြဲ ဆိုင္ရာသင္တန္းသြားျပီး ေမ 27 ကိုးကန္႕ေဒသသို႕ျပန္လည္ေရာက္ရွိ) တြင္လည္း ေရြးေကာက္ပြဲေကာ္မရွင္အဖြဲ႔ခြဲမ်ား ဖြဲ႔စည္းၿပီး ေရြးေကာက္ပြဲဆိုင္ရာ သင္တန္းေပးၿပီးျဖစ္ေၾကာင္း သိရသည္။
ရွီးေဖာ ႀကိဳးမိန္႔
ရန္ကုန္သားတာေတ
ေမွာင္ႏွင့္ မည္းမည္း ျဖစ္ေနေသာ အခန္းတြင္းတြင္ ဖေလာင္းတိုင္မီးက တျဖည္းျဖည္း လင္းလာသည္။ အေရးႀကီး ပုဂၢိဳလ္ ၂ ေယာက္ လာမည္ ဆိုကာမွ ၾကပ္ေျပး ေနပူေတာ္တြင္ လွ်ပ္စစ္မီး မမွန္သည္မွာ ၄ ရက္ေလာက္ရွိၿပီျဖစ္၍ ခ်ိဳကုပ္ဒူးႀကီး စိတ္မၾကည္ေခ်။
“မီးမလာတာ ဂတ္စ္ပိုက္ ေပါက္ေနလို႔တဲ့၊ ဂက္စ္ပိုက္ကို တာဝန္ယူတာက ဦးေအာင္ေတာင္းရဲ႕ သား ေနေၾကာင္ (အီးအိုင္ဂ်ီး) ဆိုတဲ့ အေကာင္ပဲ။ ဒင္းကိုေတာ့ မွတ္ေလာက္သားေလာက္ေအာင္ လုပ္ငန္းေတြ ခ်မေပးဘဲ ေနဦးမွ” ဟု ခ်ိဳကုပ္ဒူးႀကီးက ႀကိမ္းဝါးေနေလသည္။
အေရးႀကီး ပုဂၢိဳလ္မ်ား လာမည့္ပြဲသို႔ ခ်ိဳကုပ္ဒူးႀကီးက ဖိတ္ၾကားသျဖင့္ ေလ့လာသူ အျဖစ္ ေရာက္ေနေသာ ခ်င္းမိုင္ ဦး႐ုကၡစိုးႀကီးမွာလည္း ေနပူေတာ္အရွိန္ေၾကာင့္ ပူစပ္ပူေလာင္ ျဖစ္ေနေလသည္။
သတင္းယူရန္ ေရာက္ေနေသာ ဖိုး႐ႈပ္ႏွင့္ လူလစ္လွ်င္ တ႐ုတ္ ဝင္ၾကီးဂ်ဳပ္ ဝင္ၾကားေခ်ာင္နဲ႔ ေျပာရေျပာရ၊ မိုးပ်ံ လႊတ္ေတာ္အမတ္ မစၥတာ ၾကင္ဝက္ႏွင့္ ေျပာရေျပာရ ျမန္မာျပည္အေရး ကန္စြန္းပလိန္း (အဲေလ …) ကြန္ပလိန္းတက္လိုက္မည္ဟု ၾကံေနေသာ ႂကြက္စုတ္ တို႔က မလွမ္းမကမ္းတြင္ တီးတိုးတီးတိုးႏွင့္ အတင္းေျပာေနၾကေလသည္။
“ေနပူေတာ္တဲ့ကြာ … နာမည္နဲ႔ လိုက္ပ … ၾကက္ေတြေျပးမယ္ဆို ေျပးေလာက္စရာပဲ” ဟု ဖိုး႐ႈပ္က ညည္း၏။
ႂကြက္စုတ္က ဝင္ျဖည့္သည္။
“ခုရက္ထဲ မီးပ်က္ေနတယ္ဆိုပဲ။ လာတဲ့ မီးကလည္း ခရမ္းခ်ဥ္သီး တိုင္မွာ ခ်ိတ္ထားသလား မွတ္ရတယ္”
ခ်ိဳကုပ္ဒူးႀကီးမွာ အေရးႀကီး ပုဂၢိဳလ္မ်ား ေရာက္လာလွ်င္ ေဒါသအိုး မ်က္ႏွာႀကီး ျဖစ္မေနေစရန္ ႏႈတ္ခမ္းကို စူပြစူပြႏွင့္ အျပံဳးက်င့္ ေနေလသည္။ တၿပိဳင္နက္တည္းတြင္ အလြတ္က်က္ထားေသာ တ႐ုတ္စကားႏွင့္ သိုးေဆာင္းစကားမ်ားကိုလည္း ရြတ္ေနရေသးသည္။
“နိေဟာင္ … ၾကည့္ေရွာင္ …
ေတြးပူခ်ိ … ေဘးလူသိ …
ရွဲရွဲနီ … အသည္းစြဲသည္ …
ကမ္းေပး … အလွမ္းမေဝး”
“ဝဲလ္ကမ္း … အကဲစမ္း …
ေဟာင္းဒူး ယူဒူး … မေတာင္းဘူး မယူဘူး …
သင့္ခ္ယူ … နင့္ အပူ
စီးယူ ဂြတ္ဘိုင္ … နီးသူ ခြ်တ္ကိုင္”
ထိုအခိုက္ တရုတ္ေမာင္းသံမ်ား ဆူညံသြားသည္။
“ဒူ ဝမ္ … ေဒါင္ … ဒြမ္”
တ႐ုတ္သိုင္းကားထဲမွာ ေပါင္ခ်ိန္လာရင္ ႀကိဳဆိုၾကသလို ဝမ္းေခါင္းသံႀကီးလည္း ထြက္လာသည္။
“ဝယ္ ….. ဝယ္ …. ဝူ … ဝူ”
“ဝယ္ … တဲ့။ ဝယ္ဖို႔ လာတာေတာ့ ေသခ်ာၿပီ၊ ေရနံနဲ႔ သဘာဝ ဓာတ္ေငြ႔ပဲ ျဖစ္မယ္” ဟု ဖိုး႐ႈပ္က မွတ္စုတြင္ ေရးမွတ္၏။
အလင္းေရာင္ သိပ္မရေသာ အခန္းတြင္းသို႔ ေမွာက္လ်က္မလဲေစရန္ ေျခစမ္း သိုင္းကြက္ျဖင့္ ခ်ဥ္းနင္းဝင္ေရာက္လာသူမွာ တ႐ုတ္ ဝင္ႀကီးဂ်ဳပ္ ဝင္ၾကားေခ်ာင္ပင္ ျဖစ္ေလေတာ့သည္။ ဝင္ၾကားေခ်ာင္ကို ခ်ိဳကုပ္ဒူးႀကီးက လာေနၾက ေဖာက္သည္ႀကီးလို ဝမ္းသာအားရ ႏႈတ္ဆက္သည္။
ခ်ိဳကုပ္ဒူးႀကီး ။ ။ ေပါက္ေဖာ္ တာကိုး … နိေဟာင္
ဝင္ၾကားေခ်ာင္ ။ ။ ေဟာင္ … ေဟာင္
ခ်ိဳကုပ္ဒူးႀကီး ။ ။ ဝုတ္ … ဝုတ္
ဦး႐ုကၡစိုးႏွင့္ ဖိုး႐ႈပ္ကို တ႐ုတ္သိုင္းကားမ်ား ၾကည့္၍ တ႐ုတ္အေရး ကြ်မ္းက်င္သူ ျဖစ္လာသည့္ ႂကြက္စုတ္က ဘာသာျပန္ေပးသည္။
“တာကိုး နိေဟာင္ ဆိုတာ ဘရားသားႀကီး ေနေကာင္းလား တဲ့။ ေဟာင္ ဆိုတာ ေကာင္းပါတယ္၊ ဝုတ္ဝုတ္ ဆိုတာကေတာ့ ဘာ ဘာသာစကားလည္း က်ဳပ္မသိဘူး” တဲ့။
ဦး႐ုကၡစိုးႀကီးႏွင့္ ဖိုး႐ႈပ္မွာ အေငးသားႏွင့္ နားေထာင္ေနၾကေလသည္။
ဝင္ၾကားေခ်ာင္ က “တာကိုး တန္းေခြ် (သန္းေရႊ) … လယပ္စစ္ မီးအား တိတ္ ေႁခြတာလယ္၊ ေကာင္းလယ္၊ ေႁခြတာေတာ့ 'ဝ' တို႔က ဝယ္မွာေပါ့ေလ” ဟု ေျပာသည္။
မည္သို႔ဆိုေစ ခ်ိဳကုပ္ဒူးႀကီးမွာ နည္းနည္းေတာ့ ေနသာထိုင္သာ ရွိသြားေလသည္။ အရွက္ကေတာ့ အစကတည္းမရွိသျဖင့္ ရွက္ရေကာင္းမွန္းကိုကား မသိေပ။
“ဝင္ႀကီးဂ်ဳပ္နဲ႔ ၂ မိနစ္ အကြာ ျခားၿပီး အေရးႀကီး ပုဂၢိဳလ္ တေယာက္ ေရာက္လာပါဦးမယ္ခင္ဗ်ား”
ေျပာရင္း ဆိုရင္း “႐ိုင္းတဲ့ စင္ေရာ္” ေနာက္ခံေတးျဖင့္ ဝင္ေရာက္လာသူမွာ ေရတပ္အရာရွိေဟာင္း၊ အေမရိကန္ မိုးပ်ံလႊတ္ေတာ္ အမတ္မင္း မစၥတာ ၾကင္ဝက္ ျဖစ္ေလသည္။
“ေဟာင္း အာယူ၊ ဟိုင္း၊ မင္ဂလာပါ ... စီနီၾကာ ဂ်င္ဂ်င္လယ္ တန္းေဆြ”
ၾကင္ဝက္က အခန္းတြင္းကို စမ္းတဝါးဝါး ဝင္လာရင္း ႏႈတ္ဆက္၏။
ဖေယာင္းတိုင္ ထြန္းထားေသာ စားပြဲတြင္ ဧည့္သည္ေတာ္ ၂ ဦးႏွင့္ အလယ္၌ ခ်ိဳကုပ္ဒူးႀကီးက အသီးသီး ေနရာယူလိုက္ၾကသည္။ ခ်ိဳကုပ္ဒူးႀကီးက အိမ္ရွင္ျဖစ္သည့္ အတိုင္း မိတ္ဆက္ေပးသည္။
ခ်ိဳကုပ္ဒူးႀကီး ။ ။ အေဆြေတာ္မ်ားကို မိတ္ဆက္ေပးပါရေစ၊ ဒါကေတာ့ ဦးစြာေရာက္ႏွင့္တဲ့ ႏိုင္ငံေရး ေပါလစ္သုတ္ထားတဲ့ ဗီ႐ို သံသရာဆက္တိုင္း ေကာ္မတီဝင္၊ ေနာက္ၿပီး တ႐ုတ္ ဦးေရွာင္ ပါတီဝင္မ်ားအဖြဲ႔ အျပင္ေရးမႉး ဝင္ႀကီးဂ်ဳပ္ ဝင္ၾကားေခ်ာင္ပါပဲ။ ဒီက ပုဂၢိဳလ္ကေတာ့ မိုးပ်ံ လႊတ္ေတာ္ ေရျခားေျမျခားေရးရာ ေကာ္မတီရဲ႕ အာေခါင္ရွလို႔ ပိစိေလး ဖိတ္သြားတဲ့ ေကာ္မတီ ဥကၠ႒ ျဖစ္ပါတယ္။
ခ်ိဳကုပ္ဒူးႀကီးမွာ ရွည္လ်ားေသာ ရာထူးရာခံမ်ားေၾကာင့္ ေမာသြားသျဖင့္ ေရတခြက္ ေသာက္လိုက္ရေသး၏။
ၾကင္ဝက္ ။ ။ ဘယ့္ႏွယ့္လည္း ၿပိဳင္းမီနီစတာ ဝင္ၾကားေခ်ာင္၊ ေတာင္ကိုရီးယား ေမာ္ေတာ္ဘုတ္ကို ေျမာက္ကိုရီးယားက ေတာ္ပီဒိုနဲ႔ ၾကင္ၾကင္နာနာ ထိုးလိုက္တာ ဘာမွ ဝင္ေျပာသံ မၾကားပါလားဗ်။
မစၥတာ ၾကင္ဝက္က စစခ်င္း အပ္ႏွင့္ ထြင္းသည္။
ဝင္ၾကားေခ်ာင္ ။ ။ အခ်စ္စမ္းၾကတာပါပ်ာ။ 'ေဝၚအိုက္ညီ' ေနၾကတာ။ ခင္ပ်ားတို႔ ထင္သလို မဟုတ္ပါဘူး။ 'ဝ' တို႔ အိမ္ငွားအေရး အဲေလ … အိမ္နီးနားခ်င္းအေရး 'ဝ' တို႔က အတိဆံုးပါ။
အေျခအေနကား အစၥေရးႏွင့္ ပါလက္စတိုင္းကဲ့သို႔ တင္းမာဖြယ္ရွိသည္ဟု ဖိုး႐ႈပ္က ဦး႐ုကၡစိုးကို တီးတိုး သံုးသပ္ျပသည္။ ခ်ိဳကုပ္ဒူးႀကီးက ဝင္ေရာက္ဖ်န္ေျဖသည္။
ခ်ိဳကုပ္ဒူးႀကီး ။ ။ တာကိုးတို႔။ လာေရာက္လည္ပတ္တာ ရွဲရွဲနီ၊ သိုင္းက်ဴးပါပဲ။ ဝင္ၾကီးခ်ဳပ္ ဝင္ၾကားေခ်ာင္နဲ႔ 'စီးပြားေရး ရင္းႏွီး အျပဳတ္ႏွံမႈ'ေတြ လုပ္ႏိုင္ၿပီး မစၥတာ ၾကင္ဝက္နဲ႔လည္း လာမယ့္ ၂၀၁၀ ေရြးခန္႔ပြဲႀကီး 'ပိတ္ပိန္း မျမင္သာေရး'ကို ေဆြးေႏြးသြားဖို႔ ေမွ်ာ္လင့္ပါတယ္။
ဝင္ၾကားေခ်ာင္ ။ ။ 'ဝ' တို႔ကေတာ့ စီးပြားေရးပဲ စိတ္ဝင္စားတယ္ေလ။ ေရြးေကာက္ပြဲက သူ႔ ျပည္တြင္းေရးပါပဲ။ ဒါေၾကာင့္ 'ေမကြမ္းရွိ'။ ခင္ပ်ားတို႔ အေမလိကန္ မသိပါဘူး။
ဘယ့္ႏွယ့္ ကြမ္းေတြ ကြမ္းသီးေတြ ပါလာသလဲဟု ဦး႐ုကၡစိုးက ေမးသျဖင့္ “ေမကြမ္းရွိ” ဆိုသည္မွာ “ျပႆနာ မရွိပါဘူး” ဟု အဓိပၸာယ္ရေၾကာင္း ႂကြက္စုတ္က ရွင္းျပသည္။
ၾကင္ဝက္ ။ ။ ေမကြမ္းက ရွိရမယ္ဗ်။ မရွိလို႔ မျဖစ္ဘူး။ အာရွမွာ ထိန္းထိန္းသိမ္းသိမ္း ခင္ဗ်ားတို႔က မကြန္ထ႐ိုးႏိုင္ရင္ က်ေနာ္တို႔က ၾကားဝင္ရမွာပဲ မစၥတာ ဝင္ၾကားေခ်ာင္ ရဲ႕။
ဝင္ၾကားေခ်ာင္ႏွင့္ ၾကင္ဝက္မွာ ခ်ိဳကုပ္ဒူးႀကီးကို အလယ္တြင္ထား၍ ဝါေယာစစ္ပြဲ (ေခၚ) ေလတိုက္ပြဲ အရွိန္ျမင့္လာရကား ငယ္က်ိဳးငယ္နာ ေဖာ္ၾကေလသည္။
ၾကင္ဝက္ ။ ။ ဝင္ၾကီးဂ်ဳပ္ ဝင္ၾကားေခ်ာင္ ... ဒါေၾကာင့္လည္းပဲ အဂၤလန္ကို မႏွစ္က ဂိုးေတာ့ ကိန္းဗလစ္ တကၠသိုလ္မွာ ဖိနပ္နဲ႔ အေပါက္ခံရတာပဲ … အဟား
ဝင္ၾကားေခ်ာင္မွာ ႐ံႈမဲ့သြားၿပီး ျပန္လည္ ေခ်ပသည္။
ဝင္ၾကားေခ်ာင္ ။ ။ ေအာင္မယ္ ... 'ဝ' ကို ေျပာခ်င္ရင္ ကိုယ့္ကိုယ္ကိုယ္ အရင္ၾကည့္ပါ၊ ဟိုးအရင္က ခင္ပ်ား 'မိန္းမေတြ ဖိုက္တင္ မခ်ႏိုင္ပါ' ဆိုတဲ့ 'ဝူးမင္း ကန္႔ ဖိုက္' ဆိုတဲ့ ေဆာင္းပါးေရးလယ္၊ မိန္းမေတြ ခင္ပ်ားကို ဝိုင္းတီးလယ္၊ 'ဝ' တိလယ္။
အေရးႀကီး ဧည့္သည္ေတာ္မ်ားမွာ အလြန္ပင္ ေလ့လာအား ေကာင္းလွေပသည္ဟု ေတြးမိရင္း ခ်ိဳကုပ္ဒူးႀကီးမွာ ကိုယ့္စိတ္ ကိုယ္မလံု ျဖစ္ေနေလသည္။
ၾကင္ဝက္ ။ ။ မစၥတာ ဝင္ၾကားေခ်ာင္၊ က်ေနာ္တို႔က ဒီမိုးကေရစီးတာ ရွိတယ္။ တ႐ုတ္ဟာ ကိုယ္တိုင္လည္း မစီး အဲေလ … မရွိ၊ သူမ်ားကို ရွိေအာင္လည္း မလုပ္ႏိုင္ပါလားဗ်ာ။
ဝင္ၾကားေခ်ာင္ ။ ။ မစၥတာ ၾကက္ေတာဆိုတာ ရန္ကုန္မွာ ေရဆင္းကူးလယ္၊ တာကိုး တန္းေခြ်က ဖမ္းလယ္၊ ခင္ပ်ား လာျပန္ေခၚသြားတယ္၊ ဘာေကာင္းသလဲ ဒီမိုးကေရစီးတာ။
ခ်ိဳကုပ္ဒူးႀကီးမွာ သူေျပာခ်င္သည့္ ေတာ့ပစ္မ်ား ေပ်ာက္ကုန္ၿပီး ေခြ်းဒီးဒီးက်လာေလသည္။ အေတြ႔အၾကံဳမ်ားေနျပီ ျဖစ္ေသာ ဦး႐ုကၡစိုးေရာ ဖိုး႐ႈပ္ႏွင့္ ႂကြက္စုတ္ပါ အေမရိကန္-တ႐ုတ္ ဝါေယာ စစ္ပြဲမွသည္ ပထဝီ၊ ေတေဇာ စစ္ပြဲႏွင့္ ေျဖရွင္းသည္အထိ ေရာက္လာလွ်င္ မလြယ္ေသာေၾကာင့္ ေျပးဖို႔ အေပါက္ကို အရင္ ၾကည့္ထားရေလသည္။
ခ်ိဳကုပ္ဒူးႀကီး ။ ။ ေတြးပူခ်ိ … ေဘးလူေတြ သိကုန္ၿပီ လူႀကီးမင္းမ်ား ခင္ဗ်ာ။ ကမ္း ေဒါင္း (Clam Down) မလုပ္ရင္ အရမ္း ေဖာင္း (Foul) ကုန္ၾကပါလိမ့္မယ္။ ရွဲရွဲနီ၊ သိုင္းက်ဴးပါ။ က်ေနာ္ ေျပာပါရေစ၊ 'ရင္းႏွီး အျပဳတ္ႏွံဖို႔'နဲ႔ 'ပိတ္ပိန္း မျမင္သာ' ေရြးခန္႔ … ခန္႔ … ခန္႔ …
ဝင္ၾကားေခ်ာင္ ။ ။ တာကိုး တန္းေခြ်၊ 'ဝ' တီကို လာတယ္၊ ရင္းႏွီး အျပဳတ္ႏွံမႈေတြ အမ်ားၾကီး လုပ္သြားမယ္၊ စိတ္ခ်၊ တာေပမယ့္ ေနာက္ေန႔မွ ထပ္ေတြ႔မယ္၊ 'ဝ' နားဦးမယ္။ မႏၲေလးမွာ ေဆြမ်ိဳးေတြ သြားေတြ႔လိုက္ဦးမယ္။
ၾကင္ဝက္။ ။ ဒီယားမိုင္ ဖရန္႔ တန္းေဆြ၊ ဘယ္သူမွ လာမၾကည့္ႏိုင္လို႔ ပိတ္ပိန္း မျမင္သာ ေရြးခန္႔ပြဲႀကီးကို ဗဲဒီးဂြတ္သြားမယ္ ဆိုတာ ထရပ္စ္ ၿပီးသားပါ။ ေနာက္ထပ္ မစၥတာ ၾကက္ေတာ တေယာက္ လႊတ္လုိက္ဖို႔ မိုင္ ဂ်ဴတီ ထားပါ။ ခုေတာ့ ျပန္ဦးမယ္။
ခ်ိဳကုပ္ဒူးႀကီး ။ ။ မျပန္ပါနဲ႔ဦး မစၥတာ ၾကင္ဝက္နဲ႔ ဝင္ၾကီးဂ်ဳပ္ ဝင္ၾကားေခ်ာင္။ မစၥတာ ၾကင္ဝက္ကို “ေဘာင္းဘီခြ်တ္၍ လႊတ္လုိက္သည္” ဆိုတဲ့ ဝတၳဳေလးလည္း ေပးလိုက္ပါရေစဦး။ ဝင္ၾကီးဂ်ဳပ္ ဝမ္ အတြက္လည္း “မႏၲေလးသား စစ္စစ္ႀကီးပါဗ်ာ” ဆိုတဲ့ ျပဇာတ္ေခြကေလး ေပးလိုက္ပါရေစဦး။
ဝင္ၾကားေခ်ာင္ ။ ။ ေဝ့ … ထက္ထက္မိုးျပဴး တ႐ုပ္ေဆာင္သလား၊ ထက္ထက္မိုးျပဴးဆို 'ဝ' ႀကိဳက္လယ္။
ၾကင္ဝက္ ။ ။ သိပ္ ဒစ္ဖစ္ကဲလ္တယ္ ဝင္ဂ်ီးဂ်ဳပ္။ ဂ်ာနယ္လစ္ကို ေဆာ္ပေလာ္ တီးလိုက္တယ္။ ဒါဟာ ဒီမိုးကေရစီးတဲ့ မူနဲ႔ဆို လက္မခံႏိုင္ဘူး။ သိပ္ ပေရာ္ဗလမ္ ရွိတယ္။
ဝင္ၾကားေခ်ာင္ေရာ ၾကင္ဝက္ပါ ေဒါသအထြတ္အထိပ္ ေရာက္ၿပီး ျပန္မည္ျပင္ေသာအခါ နဂိုကတည္းက ပ်က္ၿပီးသား မ်က္ႏွာႀကီးကို အိေျႏၵမဆည္ႏိုင္ဘဲ ခ်ိဳကုပ္ဒူးႀကီးက ဦး႐ုကၡစိုးႏွင့္ ၾကြက္စုတ္တို႔ ဘက္သို႔ အေမာတေကာ လွမ္းေအာ္ေျပာလိုက္ေလသည္။
“ရွီးေဖာ ... ႀကိဳ႕မိန္႔”
ႀကိဳးမိန္႔ဟု ၾကားလိုက္သျဖင့္ လန္႔ျဖန္႔သြားေသာ ဦး႐ုကၡစိုးသည္ “ေဟ့ ၾကိဳးမိန္႔ေတြ ဘာေတြ တို႔ဘက္ေတာ့ လွည့္မလာနဲ႔၊ ၂ ေယာက္ ဆံု ခ်ိန္းတဲ့ ဂ်ိဳကုပ္ႀကီးေရ … ကိုယ့္ကိုယ္ကိုယ္သာ ၾကိဳးမိန္႔ ခ်လိုက္ေတာ့ေဟ့” ဟု ျပန္ေအာ္ကာ ဖိုး႐ႈပ္ႏွင့္ ႂကြက္စုတ္ကို ဂုတ္က ေကာက္ဆြဲလ်က္ ဝင္ၾကားေခ်ာင္ႏွင့္ ၾကင္ဝက္ထက္ ဦးေအာင္ ေဘးေပါက္မွ အေျပးထြက္ေလသည္။
အေတာ္ေဝးေဝးေရာက္မွ စကားျပန္ ႂကြက္စုတ္က လက္ကို ဆြဲထားၿပီး ေအာက္ပါအတိုင္း ရွင္းျပရေလသည္။
စြတ္မေျပးပါနဲ႔ဦး ဦး႐ုကၡစိုးရယ္၊ “ရွီးေဖာ ... ႀကိဳ႕မိန္႔” ဆိုတာ တ႐ုတ္လို “အာစရိ … ကယ္ပါဦး” လို႔ ေျပာတာဟု ရွင္းျပေသာအခါ ဦး႐ုကၡစိုးႏွင့္ ဖိုး႐ႈပ္က သူတို႔တတ္ထားေသာ တလံုးတည္းေသာ တ႐ုတ္စကားျဖင့္ ျပန္ေျပာလိုက္ၾကေလသတည္း။
“ေဝၚ ပု က်ိ ေတာက္” (မသိဘူးေလ)
ေမွာင္ႏွင့္ မည္းမည္း ျဖစ္ေနေသာ အခန္းတြင္းတြင္ ဖေလာင္းတိုင္မီးက တျဖည္းျဖည္း လင္းလာသည္။ အေရးႀကီး ပုဂၢိဳလ္ ၂ ေယာက္ လာမည္ ဆိုကာမွ ၾကပ္ေျပး ေနပူေတာ္တြင္ လွ်ပ္စစ္မီး မမွန္သည္မွာ ၄ ရက္ေလာက္ရွိၿပီျဖစ္၍ ခ်ိဳကုပ္ဒူးႀကီး စိတ္မၾကည္ေခ်။“မီးမလာတာ ဂတ္စ္ပိုက္ ေပါက္ေနလို႔တဲ့၊ ဂက္စ္ပိုက္ကို တာဝန္ယူတာက ဦးေအာင္ေတာင္းရဲ႕ သား ေနေၾကာင္ (အီးအိုင္ဂ်ီး) ဆိုတဲ့ အေကာင္ပဲ။ ဒင္းကိုေတာ့ မွတ္ေလာက္သားေလာက္ေအာင္ လုပ္ငန္းေတြ ခ်မေပးဘဲ ေနဦးမွ” ဟု ခ်ိဳကုပ္ဒူးႀကီးက ႀကိမ္းဝါးေနေလသည္။
အေရးႀကီး ပုဂၢိဳလ္မ်ား လာမည့္ပြဲသို႔ ခ်ိဳကုပ္ဒူးႀကီးက ဖိတ္ၾကားသျဖင့္ ေလ့လာသူ အျဖစ္ ေရာက္ေနေသာ ခ်င္းမိုင္ ဦး႐ုကၡစိုးႀကီးမွာလည္း ေနပူေတာ္အရွိန္ေၾကာင့္ ပူစပ္ပူေလာင္ ျဖစ္ေနေလသည္။
သတင္းယူရန္ ေရာက္ေနေသာ ဖိုး႐ႈပ္ႏွင့္ လူလစ္လွ်င္ တ႐ုတ္ ဝင္ၾကီးဂ်ဳပ္ ဝင္ၾကားေခ်ာင္နဲ႔ ေျပာရေျပာရ၊ မိုးပ်ံ လႊတ္ေတာ္အမတ္ မစၥတာ ၾကင္ဝက္ႏွင့္ ေျပာရေျပာရ ျမန္မာျပည္အေရး ကန္စြန္းပလိန္း (အဲေလ …) ကြန္ပလိန္းတက္လိုက္မည္ဟု ၾကံေနေသာ ႂကြက္စုတ္ တို႔က မလွမ္းမကမ္းတြင္ တီးတိုးတီးတိုးႏွင့္ အတင္းေျပာေနၾကေလသည္။
“ေနပူေတာ္တဲ့ကြာ … နာမည္နဲ႔ လိုက္ပ … ၾကက္ေတြေျပးမယ္ဆို ေျပးေလာက္စရာပဲ” ဟု ဖိုး႐ႈပ္က ညည္း၏။
ႂကြက္စုတ္က ဝင္ျဖည့္သည္။
“ခုရက္ထဲ မီးပ်က္ေနတယ္ဆိုပဲ။ လာတဲ့ မီးကလည္း ခရမ္းခ်ဥ္သီး တိုင္မွာ ခ်ိတ္ထားသလား မွတ္ရတယ္”
ခ်ိဳကုပ္ဒူးႀကီးမွာ အေရးႀကီး ပုဂၢိဳလ္မ်ား ေရာက္လာလွ်င္ ေဒါသအိုး မ်က္ႏွာႀကီး ျဖစ္မေနေစရန္ ႏႈတ္ခမ္းကို စူပြစူပြႏွင့္ အျပံဳးက်င့္ ေနေလသည္။ တၿပိဳင္နက္တည္းတြင္ အလြတ္က်က္ထားေသာ တ႐ုတ္စကားႏွင့္ သိုးေဆာင္းစကားမ်ားကိုလည္း ရြတ္ေနရေသးသည္။
“နိေဟာင္ … ၾကည့္ေရွာင္ …
ေတြးပူခ်ိ … ေဘးလူသိ …
ရွဲရွဲနီ … အသည္းစြဲသည္ …
ကမ္းေပး … အလွမ္းမေဝး”
“ဝဲလ္ကမ္း … အကဲစမ္း …
ေဟာင္းဒူး ယူဒူး … မေတာင္းဘူး မယူဘူး …
သင့္ခ္ယူ … နင့္ အပူ
စီးယူ ဂြတ္ဘိုင္ … နီးသူ ခြ်တ္ကိုင္”
ထိုအခိုက္ တရုတ္ေမာင္းသံမ်ား ဆူညံသြားသည္။
“ဒူ ဝမ္ … ေဒါင္ … ဒြမ္”
တ႐ုတ္သိုင္းကားထဲမွာ ေပါင္ခ်ိန္လာရင္ ႀကိဳဆိုၾကသလို ဝမ္းေခါင္းသံႀကီးလည္း ထြက္လာသည္။
“ဝယ္ ….. ဝယ္ …. ဝူ … ဝူ”
“ဝယ္ … တဲ့။ ဝယ္ဖို႔ လာတာေတာ့ ေသခ်ာၿပီ၊ ေရနံနဲ႔ သဘာဝ ဓာတ္ေငြ႔ပဲ ျဖစ္မယ္” ဟု ဖိုး႐ႈပ္က မွတ္စုတြင္ ေရးမွတ္၏။
အလင္းေရာင္ သိပ္မရေသာ အခန္းတြင္းသို႔ ေမွာက္လ်က္မလဲေစရန္ ေျခစမ္း သိုင္းကြက္ျဖင့္ ခ်ဥ္းနင္းဝင္ေရာက္လာသူမွာ တ႐ုတ္ ဝင္ႀကီးဂ်ဳပ္ ဝင္ၾကားေခ်ာင္ပင္ ျဖစ္ေလေတာ့သည္။ ဝင္ၾကားေခ်ာင္ကို ခ်ိဳကုပ္ဒူးႀကီးက လာေနၾက ေဖာက္သည္ႀကီးလို ဝမ္းသာအားရ ႏႈတ္ဆက္သည္။
ခ်ိဳကုပ္ဒူးႀကီး ။ ။ ေပါက္ေဖာ္ တာကိုး … နိေဟာင္
ဝင္ၾကားေခ်ာင္ ။ ။ ေဟာင္ … ေဟာင္
ခ်ိဳကုပ္ဒူးႀကီး ။ ။ ဝုတ္ … ဝုတ္
ဦး႐ုကၡစိုးႏွင့္ ဖိုး႐ႈပ္ကို တ႐ုတ္သိုင္းကားမ်ား ၾကည့္၍ တ႐ုတ္အေရး ကြ်မ္းက်င္သူ ျဖစ္လာသည့္ ႂကြက္စုတ္က ဘာသာျပန္ေပးသည္။
“တာကိုး နိေဟာင္ ဆိုတာ ဘရားသားႀကီး ေနေကာင္းလား တဲ့။ ေဟာင္ ဆိုတာ ေကာင္းပါတယ္၊ ဝုတ္ဝုတ္ ဆိုတာကေတာ့ ဘာ ဘာသာစကားလည္း က်ဳပ္မသိဘူး” တဲ့။
ဦး႐ုကၡစိုးႀကီးႏွင့္ ဖိုး႐ႈပ္မွာ အေငးသားႏွင့္ နားေထာင္ေနၾကေလသည္။
ဝင္ၾကားေခ်ာင္ က “တာကိုး တန္းေခြ် (သန္းေရႊ) … လယပ္စစ္ မီးအား တိတ္ ေႁခြတာလယ္၊ ေကာင္းလယ္၊ ေႁခြတာေတာ့ 'ဝ' တို႔က ဝယ္မွာေပါ့ေလ” ဟု ေျပာသည္။
မည္သို႔ဆိုေစ ခ်ိဳကုပ္ဒူးႀကီးမွာ နည္းနည္းေတာ့ ေနသာထိုင္သာ ရွိသြားေလသည္။ အရွက္ကေတာ့ အစကတည္းမရွိသျဖင့္ ရွက္ရေကာင္းမွန္းကိုကား မသိေပ။
“ဝင္ႀကီးဂ်ဳပ္နဲ႔ ၂ မိနစ္ အကြာ ျခားၿပီး အေရးႀကီး ပုဂၢိဳလ္ တေယာက္ ေရာက္လာပါဦးမယ္ခင္ဗ်ား”
ေျပာရင္း ဆိုရင္း “႐ိုင္းတဲ့ စင္ေရာ္” ေနာက္ခံေတးျဖင့္ ဝင္ေရာက္လာသူမွာ ေရတပ္အရာရွိေဟာင္း၊ အေမရိကန္ မိုးပ်ံလႊတ္ေတာ္ အမတ္မင္း မစၥတာ ၾကင္ဝက္ ျဖစ္ေလသည္။
“ေဟာင္း အာယူ၊ ဟိုင္း၊ မင္ဂလာပါ ... စီနီၾကာ ဂ်င္ဂ်င္လယ္ တန္းေဆြ”
ၾကင္ဝက္က အခန္းတြင္းကို စမ္းတဝါးဝါး ဝင္လာရင္း ႏႈတ္ဆက္၏။
ဖေယာင္းတိုင္ ထြန္းထားေသာ စားပြဲတြင္ ဧည့္သည္ေတာ္ ၂ ဦးႏွင့္ အလယ္၌ ခ်ိဳကုပ္ဒူးႀကီးက အသီးသီး ေနရာယူလိုက္ၾကသည္။ ခ်ိဳကုပ္ဒူးႀကီးက အိမ္ရွင္ျဖစ္သည့္ အတိုင္း မိတ္ဆက္ေပးသည္။
ခ်ိဳကုပ္ဒူးႀကီး ။ ။ အေဆြေတာ္မ်ားကို မိတ္ဆက္ေပးပါရေစ၊ ဒါကေတာ့ ဦးစြာေရာက္ႏွင့္တဲ့ ႏိုင္ငံေရး ေပါလစ္သုတ္ထားတဲ့ ဗီ႐ို သံသရာဆက္တိုင္း ေကာ္မတီဝင္၊ ေနာက္ၿပီး တ႐ုတ္ ဦးေရွာင္ ပါတီဝင္မ်ားအဖြဲ႔ အျပင္ေရးမႉး ဝင္ႀကီးဂ်ဳပ္ ဝင္ၾကားေခ်ာင္ပါပဲ။ ဒီက ပုဂၢိဳလ္ကေတာ့ မိုးပ်ံ လႊတ္ေတာ္ ေရျခားေျမျခားေရးရာ ေကာ္မတီရဲ႕ အာေခါင္ရွလို႔ ပိစိေလး ဖိတ္သြားတဲ့ ေကာ္မတီ ဥကၠ႒ ျဖစ္ပါတယ္။
ခ်ိဳကုပ္ဒူးႀကီးမွာ ရွည္လ်ားေသာ ရာထူးရာခံမ်ားေၾကာင့္ ေမာသြားသျဖင့္ ေရတခြက္ ေသာက္လိုက္ရေသး၏။
ၾကင္ဝက္ ။ ။ ဘယ့္ႏွယ့္လည္း ၿပိဳင္းမီနီစတာ ဝင္ၾကားေခ်ာင္၊ ေတာင္ကိုရီးယား ေမာ္ေတာ္ဘုတ္ကို ေျမာက္ကိုရီးယားက ေတာ္ပီဒိုနဲ႔ ၾကင္ၾကင္နာနာ ထိုးလိုက္တာ ဘာမွ ဝင္ေျပာသံ မၾကားပါလားဗ်။
မစၥတာ ၾကင္ဝက္က စစခ်င္း အပ္ႏွင့္ ထြင္းသည္။
ဝင္ၾကားေခ်ာင္ ။ ။ အခ်စ္စမ္းၾကတာပါပ်ာ။ 'ေဝၚအိုက္ညီ' ေနၾကတာ။ ခင္ပ်ားတို႔ ထင္သလို မဟုတ္ပါဘူး။ 'ဝ' တို႔ အိမ္ငွားအေရး အဲေလ … အိမ္နီးနားခ်င္းအေရး 'ဝ' တို႔က အတိဆံုးပါ။
အေျခအေနကား အစၥေရးႏွင့္ ပါလက္စတိုင္းကဲ့သို႔ တင္းမာဖြယ္ရွိသည္ဟု ဖိုး႐ႈပ္က ဦး႐ုကၡစိုးကို တီးတိုး သံုးသပ္ျပသည္။ ခ်ိဳကုပ္ဒူးႀကီးက ဝင္ေရာက္ဖ်န္ေျဖသည္။
ခ်ိဳကုပ္ဒူးႀကီး ။ ။ တာကိုးတို႔။ လာေရာက္လည္ပတ္တာ ရွဲရွဲနီ၊ သိုင္းက်ဴးပါပဲ။ ဝင္ၾကီးခ်ဳပ္ ဝင္ၾကားေခ်ာင္နဲ႔ 'စီးပြားေရး ရင္းႏွီး အျပဳတ္ႏွံမႈ'ေတြ လုပ္ႏိုင္ၿပီး မစၥတာ ၾကင္ဝက္နဲ႔လည္း လာမယ့္ ၂၀၁၀ ေရြးခန္႔ပြဲႀကီး 'ပိတ္ပိန္း မျမင္သာေရး'ကို ေဆြးေႏြးသြားဖို႔ ေမွ်ာ္လင့္ပါတယ္။
ဝင္ၾကားေခ်ာင္ ။ ။ 'ဝ' တို႔ကေတာ့ စီးပြားေရးပဲ စိတ္ဝင္စားတယ္ေလ။ ေရြးေကာက္ပြဲက သူ႔ ျပည္တြင္းေရးပါပဲ။ ဒါေၾကာင့္ 'ေမကြမ္းရွိ'။ ခင္ပ်ားတို႔ အေမလိကန္ မသိပါဘူး။
ဘယ့္ႏွယ့္ ကြမ္းေတြ ကြမ္းသီးေတြ ပါလာသလဲဟု ဦး႐ုကၡစိုးက ေမးသျဖင့္ “ေမကြမ္းရွိ” ဆိုသည္မွာ “ျပႆနာ မရွိပါဘူး” ဟု အဓိပၸာယ္ရေၾကာင္း ႂကြက္စုတ္က ရွင္းျပသည္။
ၾကင္ဝက္ ။ ။ ေမကြမ္းက ရွိရမယ္ဗ်။ မရွိလို႔ မျဖစ္ဘူး။ အာရွမွာ ထိန္းထိန္းသိမ္းသိမ္း ခင္ဗ်ားတို႔က မကြန္ထ႐ိုးႏိုင္ရင္ က်ေနာ္တို႔က ၾကားဝင္ရမွာပဲ မစၥတာ ဝင္ၾကားေခ်ာင္ ရဲ႕။
ဝင္ၾကားေခ်ာင္ႏွင့္ ၾကင္ဝက္မွာ ခ်ိဳကုပ္ဒူးႀကီးကို အလယ္တြင္ထား၍ ဝါေယာစစ္ပြဲ (ေခၚ) ေလတိုက္ပြဲ အရွိန္ျမင့္လာရကား ငယ္က်ိဳးငယ္နာ ေဖာ္ၾကေလသည္။
ၾကင္ဝက္ ။ ။ ဝင္ၾကီးဂ်ဳပ္ ဝင္ၾကားေခ်ာင္ ... ဒါေၾကာင့္လည္းပဲ အဂၤလန္ကို မႏွစ္က ဂိုးေတာ့ ကိန္းဗလစ္ တကၠသိုလ္မွာ ဖိနပ္နဲ႔ အေပါက္ခံရတာပဲ … အဟား
ဝင္ၾကားေခ်ာင္မွာ ႐ံႈမဲ့သြားၿပီး ျပန္လည္ ေခ်ပသည္။
ဝင္ၾကားေခ်ာင္ ။ ။ ေအာင္မယ္ ... 'ဝ' ကို ေျပာခ်င္ရင္ ကိုယ့္ကိုယ္ကိုယ္ အရင္ၾကည့္ပါ၊ ဟိုးအရင္က ခင္ပ်ား 'မိန္းမေတြ ဖိုက္တင္ မခ်ႏိုင္ပါ' ဆိုတဲ့ 'ဝူးမင္း ကန္႔ ဖိုက္' ဆိုတဲ့ ေဆာင္းပါးေရးလယ္၊ မိန္းမေတြ ခင္ပ်ားကို ဝိုင္းတီးလယ္၊ 'ဝ' တိလယ္။
အေရးႀကီး ဧည့္သည္ေတာ္မ်ားမွာ အလြန္ပင္ ေလ့လာအား ေကာင္းလွေပသည္ဟု ေတြးမိရင္း ခ်ိဳကုပ္ဒူးႀကီးမွာ ကိုယ့္စိတ္ ကိုယ္မလံု ျဖစ္ေနေလသည္။
ၾကင္ဝက္ ။ ။ မစၥတာ ဝင္ၾကားေခ်ာင္၊ က်ေနာ္တို႔က ဒီမိုးကေရစီးတာ ရွိတယ္။ တ႐ုတ္ဟာ ကိုယ္တိုင္လည္း မစီး အဲေလ … မရွိ၊ သူမ်ားကို ရွိေအာင္လည္း မလုပ္ႏိုင္ပါလားဗ်ာ။
ဝင္ၾကားေခ်ာင္ ။ ။ မစၥတာ ၾကက္ေတာဆိုတာ ရန္ကုန္မွာ ေရဆင္းကူးလယ္၊ တာကိုး တန္းေခြ်က ဖမ္းလယ္၊ ခင္ပ်ား လာျပန္ေခၚသြားတယ္၊ ဘာေကာင္းသလဲ ဒီမိုးကေရစီးတာ။
ခ်ိဳကုပ္ဒူးႀကီးမွာ သူေျပာခ်င္သည့္ ေတာ့ပစ္မ်ား ေပ်ာက္ကုန္ၿပီး ေခြ်းဒီးဒီးက်လာေလသည္။ အေတြ႔အၾကံဳမ်ားေနျပီ ျဖစ္ေသာ ဦး႐ုကၡစိုးေရာ ဖိုး႐ႈပ္ႏွင့္ ႂကြက္စုတ္ပါ အေမရိကန္-တ႐ုတ္ ဝါေယာ စစ္ပြဲမွသည္ ပထဝီ၊ ေတေဇာ စစ္ပြဲႏွင့္ ေျဖရွင္းသည္အထိ ေရာက္လာလွ်င္ မလြယ္ေသာေၾကာင့္ ေျပးဖို႔ အေပါက္ကို အရင္ ၾကည့္ထားရေလသည္။
ခ်ိဳကုပ္ဒူးႀကီး ။ ။ ေတြးပူခ်ိ … ေဘးလူေတြ သိကုန္ၿပီ လူႀကီးမင္းမ်ား ခင္ဗ်ာ။ ကမ္း ေဒါင္း (Clam Down) မလုပ္ရင္ အရမ္း ေဖာင္း (Foul) ကုန္ၾကပါလိမ့္မယ္။ ရွဲရွဲနီ၊ သိုင္းက်ဴးပါ။ က်ေနာ္ ေျပာပါရေစ၊ 'ရင္းႏွီး အျပဳတ္ႏွံဖို႔'နဲ႔ 'ပိတ္ပိန္း မျမင္သာ' ေရြးခန္႔ … ခန္႔ … ခန္႔ …
ဝင္ၾကားေခ်ာင္ ။ ။ တာကိုး တန္းေခြ်၊ 'ဝ' တီကို လာတယ္၊ ရင္းႏွီး အျပဳတ္ႏွံမႈေတြ အမ်ားၾကီး လုပ္သြားမယ္၊ စိတ္ခ်၊ တာေပမယ့္ ေနာက္ေန႔မွ ထပ္ေတြ႔မယ္၊ 'ဝ' နားဦးမယ္။ မႏၲေလးမွာ ေဆြမ်ိဳးေတြ သြားေတြ႔လိုက္ဦးမယ္။
ၾကင္ဝက္။ ။ ဒီယားမိုင္ ဖရန္႔ တန္းေဆြ၊ ဘယ္သူမွ လာမၾကည့္ႏိုင္လို႔ ပိတ္ပိန္း မျမင္သာ ေရြးခန္႔ပြဲႀကီးကို ဗဲဒီးဂြတ္သြားမယ္ ဆိုတာ ထရပ္စ္ ၿပီးသားပါ။ ေနာက္ထပ္ မစၥတာ ၾကက္ေတာ တေယာက္ လႊတ္လုိက္ဖို႔ မိုင္ ဂ်ဴတီ ထားပါ။ ခုေတာ့ ျပန္ဦးမယ္။
ခ်ိဳကုပ္ဒူးႀကီး ။ ။ မျပန္ပါနဲ႔ဦး မစၥတာ ၾကင္ဝက္နဲ႔ ဝင္ၾကီးဂ်ဳပ္ ဝင္ၾကားေခ်ာင္။ မစၥတာ ၾကင္ဝက္ကို “ေဘာင္းဘီခြ်တ္၍ လႊတ္လုိက္သည္” ဆိုတဲ့ ဝတၳဳေလးလည္း ေပးလိုက္ပါရေစဦး။ ဝင္ၾကီးဂ်ဳပ္ ဝမ္ အတြက္လည္း “မႏၲေလးသား စစ္စစ္ႀကီးပါဗ်ာ” ဆိုတဲ့ ျပဇာတ္ေခြကေလး ေပးလိုက္ပါရေစဦး။
ဝင္ၾကားေခ်ာင္ ။ ။ ေဝ့ … ထက္ထက္မိုးျပဴး တ႐ုပ္ေဆာင္သလား၊ ထက္ထက္မိုးျပဴးဆို 'ဝ' ႀကိဳက္လယ္။
ၾကင္ဝက္ ။ ။ သိပ္ ဒစ္ဖစ္ကဲလ္တယ္ ဝင္ဂ်ီးဂ်ဳပ္။ ဂ်ာနယ္လစ္ကို ေဆာ္ပေလာ္ တီးလိုက္တယ္။ ဒါဟာ ဒီမိုးကေရစီးတဲ့ မူနဲ႔ဆို လက္မခံႏိုင္ဘူး။ သိပ္ ပေရာ္ဗလမ္ ရွိတယ္။
ဝင္ၾကားေခ်ာင္ေရာ ၾကင္ဝက္ပါ ေဒါသအထြတ္အထိပ္ ေရာက္ၿပီး ျပန္မည္ျပင္ေသာအခါ နဂိုကတည္းက ပ်က္ၿပီးသား မ်က္ႏွာႀကီးကို အိေျႏၵမဆည္ႏိုင္ဘဲ ခ်ိဳကုပ္ဒူးႀကီးက ဦး႐ုကၡစိုးႏွင့္ ၾကြက္စုတ္တို႔ ဘက္သို႔ အေမာတေကာ လွမ္းေအာ္ေျပာလိုက္ေလသည္။
“ရွီးေဖာ ... ႀကိဳ႕မိန္႔”
ႀကိဳးမိန္႔ဟု ၾကားလိုက္သျဖင့္ လန္႔ျဖန္႔သြားေသာ ဦး႐ုကၡစိုးသည္ “ေဟ့ ၾကိဳးမိန္႔ေတြ ဘာေတြ တို႔ဘက္ေတာ့ လွည့္မလာနဲ႔၊ ၂ ေယာက္ ဆံု ခ်ိန္းတဲ့ ဂ်ိဳကုပ္ႀကီးေရ … ကိုယ့္ကိုယ္ကိုယ္သာ ၾကိဳးမိန္႔ ခ်လိုက္ေတာ့ေဟ့” ဟု ျပန္ေအာ္ကာ ဖိုး႐ႈပ္ႏွင့္ ႂကြက္စုတ္ကို ဂုတ္က ေကာက္ဆြဲလ်က္ ဝင္ၾကားေခ်ာင္ႏွင့္ ၾကင္ဝက္ထက္ ဦးေအာင္ ေဘးေပါက္မွ အေျပးထြက္ေလသည္။
အေတာ္ေဝးေဝးေရာက္မွ စကားျပန္ ႂကြက္စုတ္က လက္ကို ဆြဲထားၿပီး ေအာက္ပါအတိုင္း ရွင္းျပရေလသည္။
စြတ္မေျပးပါနဲ႔ဦး ဦး႐ုကၡစိုးရယ္၊ “ရွီးေဖာ ... ႀကိဳ႕မိန္႔” ဆိုတာ တ႐ုတ္လို “အာစရိ … ကယ္ပါဦး” လို႔ ေျပာတာဟု ရွင္းျပေသာအခါ ဦး႐ုကၡစိုးႏွင့္ ဖိုး႐ႈပ္က သူတို႔တတ္ထားေသာ တလံုးတည္းေသာ တ႐ုတ္စကားျဖင့္ ျပန္ေျပာလိုက္ၾကေလသတည္း။
“ေဝၚ ပု က်ိ ေတာက္” (မသိဘူးေလ)
ယေန႔ ျမန္မာ့ေရးရာ သတင္းမ်ား June,6th,2010
( 8 )Chinese cultural troupe stages performance in Yangon for Sino-Myanmar anniversary
( 7 )200 illegal immigrants stage riot at Ajil detention camp
( 6 )တရုတ္ျပည္ သစ္မ်ား ခိုးထုတ္ ေဒသခံ အာဏာပိုင္မ်ား ကူညီေပး
( 5 )On Mae Sai time
( 4 )ျမန္မာ အစိုးရ ႏ်ဴးကလီးယား အစီအစဥ္ ေသခ်ာ
( 3 )CNPC begins work on oil, gas pipelines in Myanmar
( 2 )ခိုင္မိုးလင္း က်ဆုံးျခင္း ၃၃ ႏွစ္ျပည့္ အခမ္းအနား
( 1 )Myanmar seeking to build nuclear weapon, says report
( 7 )200 illegal immigrants stage riot at Ajil detention camp
( 6 )တရုတ္ျပည္ သစ္မ်ား ခိုးထုတ္ ေဒသခံ အာဏာပိုင္မ်ား ကူညီေပး
( 5 )On Mae Sai time
( 4 )ျမန္မာ အစိုးရ ႏ်ဴးကလီးယား အစီအစဥ္ ေသခ်ာ
( 3 )CNPC begins work on oil, gas pipelines in Myanmar
( 2 )ခိုင္မိုးလင္း က်ဆုံးျခင္း ၃၃ ႏွစ္ျပည့္ အခမ္းအနား
( 1 )Myanmar seeking to build nuclear weapon, says report
Saturday, June 5, 2010
မယ္လဒုကၡသည္စခန္းတြင္း ကာလဝမ္းေရာဂါ ဆက္လက္ျဖစ္ပြား
ဘုန္းခုိင္။
မယ္လ ဒုကၡသည္စခန္းတြင္း ဒုကၡသည္ (၁၁)ဦး ကာလဝမ္းေရာဂါ ျဖစ္ပြားခဲ့ၿပီး ယခုအခ်ိန္ထိ ၀မ္းေရာဂါျဖစ္သည့္ လူနာ (၂၀)ဦး စခန္းတြင္းရွိ ေအအမ္အိုင္ေဆး႐ံုတြင္ တက္ေရာက္ကုသမႈ ခံယူေနရသည္။
မယ္လဒုကၡသည္စခန္းတြင္း ၀မ္းေရာဂါျဖင့္ တက္ေရာက္ခဲ့သည္လူနာ (၅၀)ဦးတြင္ ကာလ၀မ္းေရာဂါပိုးေတြ႔ရွိသည့္ လူနာ (၁၁) ဦးရွိခဲ့ၿပီး အခုလက္ရွိ ကာလ၀မ္းေရာဂါသည္ေတြႏွင့္ ဝမ္းေရာဂါသည္ေတြ တက္ေရာက္ကုသေနမႈ အေျခအေနကို မယ္လဒုကၡသည္စခန္း ေဆး႐ံုတာ၀န္ခံ ဆရာ ေစာေနဆဲလ္က “မယ္လဒုကၡသည္စခန္းမွာ ကာလဝမ္းေရာဂါ ျဖစ္တဲ့လူနာ (၁၁) ေယာက္ရွိၿပီ။ ဒါက စျဖစ္တဲ့ ၿပီးခဲ့တဲ့လ (၂၇) ရက္ေန႔ကေန ဒီေန႔ထိေပါ့ေလ။ အခု လက္ရွိေဆး႐ံုမွာ ကာလ၀မ္းေရာဂါ လူနာ (၃)ဦး ရွိတယ္။ တခ်ဳိ႕သက္သာတဲ့သူေတြ ေဆး႐ံုက ျပန္ဆင္းခိုင္းလိုက္ၿပီ၊ ၀မ္းေရာဂါနဲ႔ လူနာက မေန႔ကနဲ႔ ဒီေန႔ထိ အေယာက္ (၂၀) ေဆး႐ံုမွာ ထပ္ေရာက္လာတယ္္။ က်ေနာ္တို႔စခန္းထဲက ေဆး႐ံုမွာ ကုသေရးနဲ႔ ေဆး၀ါးအလံုအေလာက္ရွိတယ္”ဟု ေျပာသည္။
“ကာလ၀မ္းေရာဂါ ျဖစ္ပြားရသည့္ အဓိကအေၾကာင္းအရင္းမွာ မသန္႔ရွင္းသည့္ ေသာက္သံုးေရႏွင့္ အစားအေသာက္မ်ားေၾကာင့္” ဟု ဆရာ ေစာေနဆဲလ္က ေျပာသည္။
“မယ္လ ဒုကၡသည္ စခန္းမွာက အစားအစာနဲ႔ပါတ္သက္လို႔ လတ္လတ္ဆက္ဆက္ မစားႏိုင္ၾကဘူး၊ ၿပီးေတာ့ ေကာင္းေကာင္းမြန္မြန္ မခ်က္ဘူး၊ တကုိယ္ေရ သန္႔ရွင္းေရးကိစၥေတြ မရွိတဲ့အတြက္ေၾကာင့္ ျဖစ္တယ္၊ ေရမလံုေလာက္တာ ျပႆနာတခု၊ ေသာက္ေရရွားပါးေတာ့ သူတို႔ဟာသူတို႔ တူးၿပီးေသာက္တဲ့ေရကို သန္႔ရွင္းေအာင္မလုပ္တာေတြလည္း ပါတယ္” ဟု ဆရာ ေစာေနဆလ္က ဆက္ေျပာသည္။
ယင္းကဲ့သုိ႔ အေျခအေနမ်ားေၾကာင့္ ကာလဝမ္းေရာဂါ စတင္ျဖစ္ပြားခဲ့သည့္ ဇုန္စီရွိ၊ စီ၀မ္းေအႏွင့္ စီ၀မ္းဘီရပ္ကြက္တြင္းတြင္ လူေနထူထပ္သည့္အတြက္ ကာလ၀မ္းေရာဂါ ကူးစက္မႈမ်ား ျဖစ္ပြားေနေၾကာင္း ၎ကဆက္ေျပာသည္။
“ပထဦးဆံုး ကာလဝမ္းေရာဂါျဖစ္တဲ့သူရဲ႕ အိမ္ေဘးမွာ ႏွစ္အိမ္သံုးအိမ္က အဲလိုေရာဂါေတြ ျဖစ္ေနတာ။ ၿပီးေတာ့ ေဆး႐ံုထဲမွာ လာျပတဲ့အထဲက အဲဒီလူအိမ္ေဘးနားက လူေတြပဲ မ်ားတယ္၊ စခန္းတြင္းမွာ solidarity အဖြဲ႔က ေရကိုသန္႔ စင္ေအာင္လုပ္တာ။ ေဆးထည့္တာတို႔လုပ္ထားေပးတယ္” ဟု ေျပာသည္။
မယ္လဒုကၡသည္စခန္းတြင္း ကာလဝမ္းေရာဂါျဖစ္ပြားမႈကို စခန္းေဆး႐ံုသို႔ ၀မ္းေရာဂါျဖင့္ တက္ေရာက္ကုသမႈ ခံယူေနသည့္ အသက္ (၃၈) ႏွစ္အရြယ္ အမ်ဳိးသားတဦးကို ေဆးစစ္ၾကည့္ရာမွ ၿပီးခဲ့သည့္လ (၂၇) ရက္ေန႔တြင္ ေရာဂါပိုး ရွိေနေၾကာင္းကို သိရွိခဲ့ၿပီး အဆိုပါေန႔က စခန္းေဆး႐ံုတြင္ ကာလဝမ္းေရာဂါ သံသယရွိသူ လူနာ (၇) ဦးလည္း ရွိေနသည္။
ထိုင္း-ျမန္မာနယ္စပ္ မဲေဆာက္ၿမိဳ႕ေျမာက္ဖက္ (၆၅)ကီလိုမီတာအကြာတြင္ ရွိသည့္ မယ္လဒုကၡသည္စခန္းသည္ ျမန္မာျပည္သား ဒုကၡသည္ (၅၀၀၀၀) ငါးေသာင္းေနထိုင္လ်က္ရွိၿပီး ၂၀၀၇ ခုႏွစ္၊ ၾသဂုတ္လအတြင္းကလည္း ကာလ၀မ္းေရာဂါပိုးေတြ႔သည့္ လူနာ (၁၀) ဦး ရွိခဲ့သည္။
မယ္လ ဒုကၡသည္စခန္းတြင္း ဒုကၡသည္ (၁၁)ဦး ကာလဝမ္းေရာဂါ ျဖစ္ပြားခဲ့ၿပီး ယခုအခ်ိန္ထိ ၀မ္းေရာဂါျဖစ္သည့္ လူနာ (၂၀)ဦး စခန္းတြင္းရွိ ေအအမ္အိုင္ေဆး႐ံုတြင္ တက္ေရာက္ကုသမႈ ခံယူေနရသည္။မယ္လဒုကၡသည္စခန္းတြင္း ၀မ္းေရာဂါျဖင့္ တက္ေရာက္ခဲ့သည္လူနာ (၅၀)ဦးတြင္ ကာလ၀မ္းေရာဂါပိုးေတြ႔ရွိသည့္ လူနာ (၁၁) ဦးရွိခဲ့ၿပီး အခုလက္ရွိ ကာလ၀မ္းေရာဂါသည္ေတြႏွင့္ ဝမ္းေရာဂါသည္ေတြ တက္ေရာက္ကုသေနမႈ အေျခအေနကို မယ္လဒုကၡသည္စခန္း ေဆး႐ံုတာ၀န္ခံ ဆရာ ေစာေနဆဲလ္က “မယ္လဒုကၡသည္စခန္းမွာ ကာလဝမ္းေရာဂါ ျဖစ္တဲ့လူနာ (၁၁) ေယာက္ရွိၿပီ။ ဒါက စျဖစ္တဲ့ ၿပီးခဲ့တဲ့လ (၂၇) ရက္ေန႔ကေန ဒီေန႔ထိေပါ့ေလ။ အခု လက္ရွိေဆး႐ံုမွာ ကာလ၀မ္းေရာဂါ လူနာ (၃)ဦး ရွိတယ္။ တခ်ဳိ႕သက္သာတဲ့သူေတြ ေဆး႐ံုက ျပန္ဆင္းခိုင္းလိုက္ၿပီ၊ ၀မ္းေရာဂါနဲ႔ လူနာက မေန႔ကနဲ႔ ဒီေန႔ထိ အေယာက္ (၂၀) ေဆး႐ံုမွာ ထပ္ေရာက္လာတယ္္။ က်ေနာ္တို႔စခန္းထဲက ေဆး႐ံုမွာ ကုသေရးနဲ႔ ေဆး၀ါးအလံုအေလာက္ရွိတယ္”ဟု ေျပာသည္။
“ကာလ၀မ္းေရာဂါ ျဖစ္ပြားရသည့္ အဓိကအေၾကာင္းအရင္းမွာ မသန္႔ရွင္းသည့္ ေသာက္သံုးေရႏွင့္ အစားအေသာက္မ်ားေၾကာင့္” ဟု ဆရာ ေစာေနဆဲလ္က ေျပာသည္။
“မယ္လ ဒုကၡသည္ စခန္းမွာက အစားအစာနဲ႔ပါတ္သက္လို႔ လတ္လတ္ဆက္ဆက္ မစားႏိုင္ၾကဘူး၊ ၿပီးေတာ့ ေကာင္းေကာင္းမြန္မြန္ မခ်က္ဘူး၊ တကုိယ္ေရ သန္႔ရွင္းေရးကိစၥေတြ မရွိတဲ့အတြက္ေၾကာင့္ ျဖစ္တယ္၊ ေရမလံုေလာက္တာ ျပႆနာတခု၊ ေသာက္ေရရွားပါးေတာ့ သူတို႔ဟာသူတို႔ တူးၿပီးေသာက္တဲ့ေရကို သန္႔ရွင္းေအာင္မလုပ္တာေတြလည္း ပါတယ္” ဟု ဆရာ ေစာေနဆလ္က ဆက္ေျပာသည္။
ယင္းကဲ့သုိ႔ အေျခအေနမ်ားေၾကာင့္ ကာလဝမ္းေရာဂါ စတင္ျဖစ္ပြားခဲ့သည့္ ဇုန္စီရွိ၊ စီ၀မ္းေအႏွင့္ စီ၀မ္းဘီရပ္ကြက္တြင္းတြင္ လူေနထူထပ္သည့္အတြက္ ကာလ၀မ္းေရာဂါ ကူးစက္မႈမ်ား ျဖစ္ပြားေနေၾကာင္း ၎ကဆက္ေျပာသည္။
“ပထဦးဆံုး ကာလဝမ္းေရာဂါျဖစ္တဲ့သူရဲ႕ အိမ္ေဘးမွာ ႏွစ္အိမ္သံုးအိမ္က အဲလိုေရာဂါေတြ ျဖစ္ေနတာ။ ၿပီးေတာ့ ေဆး႐ံုထဲမွာ လာျပတဲ့အထဲက အဲဒီလူအိမ္ေဘးနားက လူေတြပဲ မ်ားတယ္၊ စခန္းတြင္းမွာ solidarity အဖြဲ႔က ေရကိုသန္႔ စင္ေအာင္လုပ္တာ။ ေဆးထည့္တာတို႔လုပ္ထားေပးတယ္” ဟု ေျပာသည္။
မယ္လဒုကၡသည္စခန္းတြင္း ကာလဝမ္းေရာဂါျဖစ္ပြားမႈကို စခန္းေဆး႐ံုသို႔ ၀မ္းေရာဂါျဖင့္ တက္ေရာက္ကုသမႈ ခံယူေနသည့္ အသက္ (၃၈) ႏွစ္အရြယ္ အမ်ဳိးသားတဦးကို ေဆးစစ္ၾကည့္ရာမွ ၿပီးခဲ့သည့္လ (၂၇) ရက္ေန႔တြင္ ေရာဂါပိုး ရွိေနေၾကာင္းကို သိရွိခဲ့ၿပီး အဆိုပါေန႔က စခန္းေဆး႐ံုတြင္ ကာလဝမ္းေရာဂါ သံသယရွိသူ လူနာ (၇) ဦးလည္း ရွိေနသည္။
ထိုင္း-ျမန္မာနယ္စပ္ မဲေဆာက္ၿမိဳ႕ေျမာက္ဖက္ (၆၅)ကီလိုမီတာအကြာတြင္ ရွိသည့္ မယ္လဒုကၡသည္စခန္းသည္ ျမန္မာျပည္သား ဒုကၡသည္ (၅၀၀၀၀) ငါးေသာင္းေနထိုင္လ်က္ရွိၿပီး ၂၀၀၇ ခုႏွစ္၊ ၾသဂုတ္လအတြင္းကလည္း ကာလ၀မ္းေရာဂါပိုးေတြ႔သည့္ လူနာ (၁၀) ဦး ရွိခဲ့သည္။
အာဇာနည္ ဗုိလ္ခိုင္မိုးလင္း အထိမ္းအမွတ္ေန႕ က်င္းပ
စံလင္း (နိရဥၥရာ)
၃၃ ႏွစ္ေျမာက္ ရခိုင္ျပည္လြတ္ေျမာက္ေရးပါတီ ဥကၠဌၾကီး ခိုင္မိုးလင္း က်သည့္ေန႕ ေအာက္ေမ့ဖြယ္ အထိမ္းအမွတ္ အခမ္းအနားကို ရခိုင္ျပည္ လြတ္ေျမာက္ေရး ပါတီ ဌာနခ်ဳပ္ႏွင့္ ဘဂၤလာေဒခ်္႕ ႏိုင္ငံတို႕တြင္ က်င္းပခဲ့ၾကသည္။
အိႏၵိယ- ျမန္မာနယ္စပ္ရွိ ဗဟုိဌာနခ်ဳပ္တြင္ ျပဳလုပ္ေသာ အခမ္းအနားသို႕ လူေပါင္း ၉၀ တက္ေရာက္ျပီး တိုင္းျပည္အတြက္ ျမင့္ျမတ္စြာ အသက္ေပးဆပ္ တိုက္ပြဲ၀င္သြားသူ ဗိုလ္ခိုင္မိုးလင္းအား တက္ေရာက္ ဦးညႊတ္ အေလးျပဳခဲ့ၾကသည္။
ရခိုင္ျပည္လြတ္ေျမာက္ေရးပါတီ စည္းရံုးေရးႏွင့္ ျပန္ၾကားေရးဌာန ဒုတာဝန္ခံ ခိုင္ထြန္းလင္းက အခမ္းအနား က်င္းပရျခင္း ရည္ရြယ္ခ်က္ကို ယခုကဲ့သို႕ ေျပာသည္။
“ဥကၠဌၾကီး ခိုင္မိုးလင္း က်ဆံုးခဲ့ရတဲ့ ဇြန္လ ၄ ရက္ေန႔ကို ေရာက္တိုင္း က်ေနာ္တို႔ ရခိုင္ျပည္လြတ္ေျမာက္ေရး ပါတီ အေနနဲ႕ အခမ္းနားေတြ ထုတ္ျပန္ခ်က္ေတြ ထုတ္ရတဲ့ ရည္ရြယ္ခ်က္ကေတာ့ အဖရခိုင္ျပည္ၾကီးနဲ႕ ရခိုင္အမ်ိဳးသားေတြ လြတ္ေျမာက္ေရး အတြက္ စြမ္းစြမ္းတမံ ၾကိဳးပမ္းေဆာင္ရြက္ခဲ့တဲ့ ဥကၠဌၾကီး ခိုင္မိုးလင္းရဲ႕ ဂုဏ္ေက်းဇူးေတြကို အစဥ္ သတိရေနေစရန္နဲ႕ သူ႕ရဲ႕ ဂုဏ္ေက်းဇူးေတြကို ေဖၚထုတ္လိုတဲ့ အတြက္ ျပဳလုပ္ရတာ ျဖစ္ပါတယ္။ ရခိုင္ျပည္ေတာ္လွန္ေရးမွာ ကိုယ့္အသက္ကို မဌဲ႕ကြက္ဘဲ ေပးဆပ္ တိုက္ပြဲ ၀င္သြားခဲ့တဲ့ ဥကၠဌၾကီး ခုိင္မိုးလင္းကို အထူး ဂါရဝဦးညြတ္ အေလးျပဳလိုတဲ့ အတြက္ ခုလို အခမ္းအနားကို က်င္းပ ျပဳလုပ္ရတာ ျဖစ္ပါတယ္။”
၎ျပင္သူက “ေနာက္ျပီးေတာ့ ဥကၠဌၾကီး ခိုင္မိုးလင္းရဲ႕ ရခုိင္ျပည္ လြတ္ေျမာက္ေရး အတြက္ စိတ္ရွည္ျခင္း သေဘာထား ၾကီးျခင္း စြန္႔လြတ္ အနစ္နာခံျခင္းႏွင့္ သူမတူ ထူးျခားတဲ့ ဇဲြလံုးလ ဝိရီယ ေတြကို အနာဂတ္ ရခိုင္မ်ိဳးဆက္ လူငယ္ေတြ အတုယူႏိုင္ေအာင္ ရည္ရြယ္ပီး က်င္းပ ျပဳလုပ္ရတာလည္း ျဖစ္ပါတယ္” ဟု ေျပာသည္။
အခမ္းအနားတြင္ တက္ေရာက္သူမ်ားက ဥကၠၾကီး ဗိုလ္ခိုင္မိုးလင္း၏ တိုင္းျပည္ႏွင့္ လူမ်ိဳးအတြက္ ကိုယ္က်ိဳးစြန္႕ အနစ္နာခံ ၾကိဳးပမ္းမူမ်ားကို ေဖၚက်ဴးေသာ မိန္းခြန္းစကားမ်ားကို ေျပာၾကားခဲ့သည္ဟု သိရသည္။
ဥကၠဌၾကီး ခုိင္မိုးလင္းသည္ ရခိုင္ျပည္ လြတ္ေျမာက္ေရး တပ္မေတာ္ တပ္အင္အား ၁၀၀ ေက်ာ္ကို ဦးစီးျပီး ကရင္ မဟာမိတ္ နယ္ေျမမွ ၁၉၇၆ ခုႏွစ္ ဇြန္လ ၂၀ ရက္ေန႔တြင္ ရခိုင္ျပည္သို႕ စတင္ခ်ီတက္ခဲ့သည္။ ကရင္နယ္ေျမမွ ကရင္နီ၊ ရွမ္း၊ ကခ်င္ ေဒသမ်ားကို ျဖတ္ေက်ာ္ျပီး မိုင္ေပါင္း ၂၀၀၀ ေက်ာ္ခရီးကို ခ်ီတက္ျပီးေနာက္ ရခိုင္ႏွင့္ ခ်င္းနယ္စပ္ အေရာက္တြင္ ဗမာ စစ္တပ္မွ ဝိုင္းဝန္းပိတ္ဆို႔ တိုက္ခိုက္ျခင္းကို ခံခဲ့ရသည္။
ဗမာ စစ္တပ္ ဝိုင္းဝန္းပိတ္ဆို႔ တိုက္ခိုက္မူ အတြင္း ရဲေဘာ္အမ်ားအျပား က်ဆံုးသြားခဲ့ျပီး အမ်ား အျပားလည္း ဖမ္းဆီးခံခဲ့ရသည္။ ၎ေနာက္ပိုင္း ၁၉၇၇ ခုႏွစ္ ဇြန္လ ၄ ရက္ေန႔ အေရာက္တြင္ ဥကၠဌၾကီး ခိုင္မိုးလင္းသည္ ဗမာ စစ္တပ္လက္မွ မလႊတ္ေျမာက္ႏိုင္သည္ကို သိသျဖင့္ ရန္သူထံတြင္ လက္ေျမွာက္ ဒူးေထာက္ အရံႈးေပးျခင္း မရွိဘဲ သူရဲေကာင္း ပီသစြာျဖင့္ ပါလာေသာ ပစၥတိုျဖင့္ မိမိကိုယ္ကို အဆံုးစီရင္သြားခဲ့သည္။
ဥကၠဌၾကီး ခိုင္မိုးလင္း က်ဆံုးခဲ့တဲ့ ၃၃ ႏွစ္ေျမာက္ ဝမ္းနည္းဖြယ္ အထိမ္းအမွတ္ေန႔ ဆုေတာင္းပဲြ အခမ္းအနား တရပ္ကို ဘဂၤလားေဒ့ခ်္ ႏိုင္ငံ ဖေလာင္းခ်ိတ္တြင္ ယေန႔ (ဇြန္လ ၄ ရက္) က ရခိုင္အမ်ိဳးသမီး အစည္းအရံုးမွလည္း က်င္းပျပဳလုပ္ခဲ့သည္ဟု သတင္း ရရိွသည္။
၃၃ ႏွစ္ေျမာက္ ရခိုင္ျပည္လြတ္ေျမာက္ေရးပါတီ ဥကၠဌၾကီး ခိုင္မိုးလင္း က်သည့္ေန႕ ေအာက္ေမ့ဖြယ္ အထိမ္းအမွတ္ အခမ္းအနားကို ရခိုင္ျပည္ လြတ္ေျမာက္ေရး ပါတီ ဌာနခ်ဳပ္ႏွင့္ ဘဂၤလာေဒခ်္႕ ႏိုင္ငံတို႕တြင္ က်င္းပခဲ့ၾကသည္။အိႏၵိယ- ျမန္မာနယ္စပ္ရွိ ဗဟုိဌာနခ်ဳပ္တြင္ ျပဳလုပ္ေသာ အခမ္းအနားသို႕ လူေပါင္း ၉၀ တက္ေရာက္ျပီး တိုင္းျပည္အတြက္ ျမင့္ျမတ္စြာ အသက္ေပးဆပ္ တိုက္ပြဲ၀င္သြားသူ ဗိုလ္ခိုင္မိုးလင္းအား တက္ေရာက္ ဦးညႊတ္ အေလးျပဳခဲ့ၾကသည္။
ရခိုင္ျပည္လြတ္ေျမာက္ေရးပါတီ စည္းရံုးေရးႏွင့္ ျပန္ၾကားေရးဌာန ဒုတာဝန္ခံ ခိုင္ထြန္းလင္းက အခမ္းအနား က်င္းပရျခင္း ရည္ရြယ္ခ်က္ကို ယခုကဲ့သို႕ ေျပာသည္။
“ဥကၠဌၾကီး ခိုင္မိုးလင္း က်ဆံုးခဲ့ရတဲ့ ဇြန္လ ၄ ရက္ေန႔ကို ေရာက္တိုင္း က်ေနာ္တို႔ ရခိုင္ျပည္လြတ္ေျမာက္ေရး ပါတီ အေနနဲ႕ အခမ္းနားေတြ ထုတ္ျပန္ခ်က္ေတြ ထုတ္ရတဲ့ ရည္ရြယ္ခ်က္ကေတာ့ အဖရခိုင္ျပည္ၾကီးနဲ႕ ရခိုင္အမ်ိဳးသားေတြ လြတ္ေျမာက္ေရး အတြက္ စြမ္းစြမ္းတမံ ၾကိဳးပမ္းေဆာင္ရြက္ခဲ့တဲ့ ဥကၠဌၾကီး ခိုင္မိုးလင္းရဲ႕ ဂုဏ္ေက်းဇူးေတြကို အစဥ္ သတိရေနေစရန္နဲ႕ သူ႕ရဲ႕ ဂုဏ္ေက်းဇူးေတြကို ေဖၚထုတ္လိုတဲ့ အတြက္ ျပဳလုပ္ရတာ ျဖစ္ပါတယ္။ ရခိုင္ျပည္ေတာ္လွန္ေရးမွာ ကိုယ့္အသက္ကို မဌဲ႕ကြက္ဘဲ ေပးဆပ္ တိုက္ပြဲ ၀င္သြားခဲ့တဲ့ ဥကၠဌၾကီး ခုိင္မိုးလင္းကို အထူး ဂါရဝဦးညြတ္ အေလးျပဳလိုတဲ့ အတြက္ ခုလို အခမ္းအနားကို က်င္းပ ျပဳလုပ္ရတာ ျဖစ္ပါတယ္။”
၎ျပင္သူက “ေနာက္ျပီးေတာ့ ဥကၠဌၾကီး ခိုင္မိုးလင္းရဲ႕ ရခုိင္ျပည္ လြတ္ေျမာက္ေရး အတြက္ စိတ္ရွည္ျခင္း သေဘာထား ၾကီးျခင္း စြန္႔လြတ္ အနစ္နာခံျခင္းႏွင့္ သူမတူ ထူးျခားတဲ့ ဇဲြလံုးလ ဝိရီယ ေတြကို အနာဂတ္ ရခိုင္မ်ိဳးဆက္ လူငယ္ေတြ အတုယူႏိုင္ေအာင္ ရည္ရြယ္ပီး က်င္းပ ျပဳလုပ္ရတာလည္း ျဖစ္ပါတယ္” ဟု ေျပာသည္။
အခမ္းအနားတြင္ တက္ေရာက္သူမ်ားက ဥကၠၾကီး ဗိုလ္ခိုင္မိုးလင္း၏ တိုင္းျပည္ႏွင့္ လူမ်ိဳးအတြက္ ကိုယ္က်ိဳးစြန္႕ အနစ္နာခံ ၾကိဳးပမ္းမူမ်ားကို ေဖၚက်ဴးေသာ မိန္းခြန္းစကားမ်ားကို ေျပာၾကားခဲ့သည္ဟု သိရသည္။
ဥကၠဌၾကီး ခုိင္မိုးလင္းသည္ ရခိုင္ျပည္ လြတ္ေျမာက္ေရး တပ္မေတာ္ တပ္အင္အား ၁၀၀ ေက်ာ္ကို ဦးစီးျပီး ကရင္ မဟာမိတ္ နယ္ေျမမွ ၁၉၇၆ ခုႏွစ္ ဇြန္လ ၂၀ ရက္ေန႔တြင္ ရခိုင္ျပည္သို႕ စတင္ခ်ီတက္ခဲ့သည္။ ကရင္နယ္ေျမမွ ကရင္နီ၊ ရွမ္း၊ ကခ်င္ ေဒသမ်ားကို ျဖတ္ေက်ာ္ျပီး မိုင္ေပါင္း ၂၀၀၀ ေက်ာ္ခရီးကို ခ်ီတက္ျပီးေနာက္ ရခိုင္ႏွင့္ ခ်င္းနယ္စပ္ အေရာက္တြင္ ဗမာ စစ္တပ္မွ ဝိုင္းဝန္းပိတ္ဆို႔ တိုက္ခိုက္ျခင္းကို ခံခဲ့ရသည္။
ဗမာ စစ္တပ္ ဝိုင္းဝန္းပိတ္ဆို႔ တိုက္ခိုက္မူ အတြင္း ရဲေဘာ္အမ်ားအျပား က်ဆံုးသြားခဲ့ျပီး အမ်ား အျပားလည္း ဖမ္းဆီးခံခဲ့ရသည္။ ၎ေနာက္ပိုင္း ၁၉၇၇ ခုႏွစ္ ဇြန္လ ၄ ရက္ေန႔ အေရာက္တြင္ ဥကၠဌၾကီး ခိုင္မိုးလင္းသည္ ဗမာ စစ္တပ္လက္မွ မလႊတ္ေျမာက္ႏိုင္သည္ကို သိသျဖင့္ ရန္သူထံတြင္ လက္ေျမွာက္ ဒူးေထာက္ အရံႈးေပးျခင္း မရွိဘဲ သူရဲေကာင္း ပီသစြာျဖင့္ ပါလာေသာ ပစၥတိုျဖင့္ မိမိကိုယ္ကို အဆံုးစီရင္သြားခဲ့သည္။
ဥကၠဌၾကီး ခိုင္မိုးလင္း က်ဆံုးခဲ့တဲ့ ၃၃ ႏွစ္ေျမာက္ ဝမ္းနည္းဖြယ္ အထိမ္းအမွတ္ေန႔ ဆုေတာင္းပဲြ အခမ္းအနား တရပ္ကို ဘဂၤလားေဒ့ခ်္ ႏိုင္ငံ ဖေလာင္းခ်ိတ္တြင္ ယေန႔ (ဇြန္လ ၄ ရက္) က ရခိုင္အမ်ိဳးသမီး အစည္းအရံုးမွလည္း က်င္းပျပဳလုပ္ခဲ့သည္ဟု သတင္း ရရိွသည္။
ပတ္ဝန္းက်င္ ထိန္းသိမ္းေရး အခမ္းအနား က်င္းပ
႐ိုးမ ၃။
သဘာဝပတ္ဝန္းက်င္ ထိန္းသိမ္းေရး အခမ္းအနားကို ထို္င္းႏိုင္ငံ၊ မဲေဆာင္ၿမိဳ႕ရွိ (SAW) စာသင္ေက်ာင္းတြင္ ေက်ာင္း (၈) ေက်ာင္း ပူးေပါင္းကာ ယေန႔နံနက္ပိုင္းတြင္ ျပဳလုပ္ခဲဲ့သည္။
အဆိုပါ အခမ္းအနားတြင္ ေက်ာင္းသား (၁၀၀) ေက်ာ္ပါဝင္၍ ပတ္ဝန္းက်င္မွ စြန္႔ပစ္ပစၥည္းမ်ားကို စနစ္တက် အသံုးျပဳႏိုင္ရန္အတြက္ ျပဳလုပ္ခဲ့ျခင္းျဖစ္သည္ဟု (SAW) စာသင္ေက်ာင္းမွ ေက်ာင္းဆရာ ကိုသီဟေမာင္ေမာင္က ေျပာသည္။
“ပထမ ရည္ရြယ္ခ်က္ကေတာ့ က်ေနာ္တို႔ေက်ာင္းရဲ႕ ဒီေန႔ ေဆာင္ပုဒ္ေလးတစ္ခုကေတာ့ က်ေနာ္တို႔ လူမႈဘဝမွာ လႊင့္ပစ္စရာဆိုလို႔ က်ေနာ္တို႔က အေတြးအေခၚေဟာင္းေတြ ဆိုးညစ္တဲ့ အေတြးအေခၚေတြကလြဲရင္ ဘာမွလႊင့္ပစ္စရာ မရွိပါဘူးလို႔ ကေလးေတြကို အသိေပးလိုျခင္း ျဖစ္ပါတယ္” ဟု ၎က ေျပာသည္။
ေက်ာင္းသူမ်ားက မိန္းကေလးမ်ား၏ သဘာဝအရ ႀကိဳက္ႏွစ္သက္တတ္ေသာ ပန္းပြင့္ကေလးမ်ား၊ ပန္းစိုက္အိုး ကေလးမ်ားႏွင့္ ခဲတံထည့္ ပစၥည္းမ်ားကို ဖန္တီးေစၿပီး ေယာက္်ားေလးမ်ားအတြက္ ေဆာက္လုပ္ေရးႏွင့္ ပတ္သက္ေသာ အသိပညာေပးျခင္းႏွင့္ ယာဥ္စည္းကမ္း၊ လမ္းစည္းကမ္းႏွင့္ ပတ္သက္ေသာ အသိေပးျခင္းတို႔ကို အဓိကထား လုပ္ေဆာင္ေပးသည္ဟု ၎က ဆက္ေျပာသည္။
ယင္းအခမ္းအနားတြင္ စြန္႔ပစ္ပစၥည္းမ်ားျဖစ္သည့္ စကၠဴ၊ ပလပ္စတစ္၊ ၀ါးေဟာင္း၊ သစ္ေဟာင္းမ်ားႏွင့္ အျခားစြန္႔ပစ္ပစၥည္းမ်ားျဖင့္ ျပဳလုပ္ထားသည္း လူသံုးကုန္းပစၥည္းအသစ္ အမ်ဳိးေပါင္း (၅၀) အလွဆင္ထားသည္။
သဘာဝေဘးအႏၱရာယ္ မျဖစ္ဖို႔၊ လူ႔က်န္းမာေရး မထိခိုက္ေစဖို႔၊ ရာသီဥတု မေဖာက္ျပန္ဖို႔အတြက္ သဘာဝပတ္ဝန္းက်င္ ထိန္းသိမ္းေရးေန႔မွာ စြန္႔ပစ္ပစၥည္းေတြကို အလွဆင္ျခင္းျဖစ္သည္ဟုလည္း အခမ္းအနားတြင္ ပါဝင္သည့္ ေက်ာင္သူတဦးက ေျပာသည္။
“အဲလိုမ်ဳိးလုပ္ျခင္းအားျဖင့္ သဘာဝပတ္ဝန္းက်င္ကို တဖက္ကေန ထိန္းသိမ္းျခင္းျဖစ္တယ္။ စြန္႔ပစ္ထားတဲ့ ပစၥည္းေတြကို ပန္းအမ်ဳိးမ်ဳိးလုပ္လို႔ ရတယ္။ အခ်ဳိေရေသာက္ၿပီးေတာ့ စြန္႔ပစ္ထားတဲ့ ပိုက္ေတြကို ပန္းပံု လုပ္လို႔လည္း ရတယ္။ သဘာဝ ပတ္ဝန္းက်င္ကို ထိန္းသိမ္းရာလည္း ေရာက္ပါတယ္” ဟု အဆိုပါ မိန္းကေလးက ေျပာသည္။
ယေန႔ျပဳလုပ္သည့္ အခမ္းအနားကို SEW, One Dream One World, Sun House, New Light, ဆာမူေထာ၊ လွည္းဘီး၊ မိုးမခ၊ BLSO စသည့္ေက်ာင္းမ်ားမွ ေက်ာင္းသားမ်ား ပူးေပါင္း၍ က်င္းပျခင္းျဖစ္သည္။
သဘာဝပတ္ဝန္းက်င္ ထိန္းသိမ္းေရး အခမ္းအနားကို ထို္င္းႏိုင္ငံ၊ မဲေဆာင္ၿမိဳ႕ရွိ (SAW) စာသင္ေက်ာင္းတြင္ ေက်ာင္း (၈) ေက်ာင္း ပူးေပါင္းကာ ယေန႔နံနက္ပိုင္းတြင္ ျပဳလုပ္ခဲဲ့သည္။အဆိုပါ အခမ္းအနားတြင္ ေက်ာင္းသား (၁၀၀) ေက်ာ္ပါဝင္၍ ပတ္ဝန္းက်င္မွ စြန္႔ပစ္ပစၥည္းမ်ားကို စနစ္တက် အသံုးျပဳႏိုင္ရန္အတြက္ ျပဳလုပ္ခဲ့ျခင္းျဖစ္သည္ဟု (SAW) စာသင္ေက်ာင္းမွ ေက်ာင္းဆရာ ကိုသီဟေမာင္ေမာင္က ေျပာသည္။
“ပထမ ရည္ရြယ္ခ်က္ကေတာ့ က်ေနာ္တို႔ေက်ာင္းရဲ႕ ဒီေန႔ ေဆာင္ပုဒ္ေလးတစ္ခုကေတာ့ က်ေနာ္တို႔ လူမႈဘဝမွာ လႊင့္ပစ္စရာဆိုလို႔ က်ေနာ္တို႔က အေတြးအေခၚေဟာင္းေတြ ဆိုးညစ္တဲ့ အေတြးအေခၚေတြကလြဲရင္ ဘာမွလႊင့္ပစ္စရာ မရွိပါဘူးလို႔ ကေလးေတြကို အသိေပးလိုျခင္း ျဖစ္ပါတယ္” ဟု ၎က ေျပာသည္။
ေက်ာင္းသူမ်ားက မိန္းကေလးမ်ား၏ သဘာဝအရ ႀကိဳက္ႏွစ္သက္တတ္ေသာ ပန္းပြင့္ကေလးမ်ား၊ ပန္းစိုက္အိုး ကေလးမ်ားႏွင့္ ခဲတံထည့္ ပစၥည္းမ်ားကို ဖန္တီးေစၿပီး ေယာက္်ားေလးမ်ားအတြက္ ေဆာက္လုပ္ေရးႏွင့္ ပတ္သက္ေသာ အသိပညာေပးျခင္းႏွင့္ ယာဥ္စည္းကမ္း၊ လမ္းစည္းကမ္းႏွင့္ ပတ္သက္ေသာ အသိေပးျခင္းတို႔ကို အဓိကထား လုပ္ေဆာင္ေပးသည္ဟု ၎က ဆက္ေျပာသည္။
ယင္းအခမ္းအနားတြင္ စြန္႔ပစ္ပစၥည္းမ်ားျဖစ္သည့္ စကၠဴ၊ ပလပ္စတစ္၊ ၀ါးေဟာင္း၊ သစ္ေဟာင္းမ်ားႏွင့္ အျခားစြန္႔ပစ္ပစၥည္းမ်ားျဖင့္ ျပဳလုပ္ထားသည္း လူသံုးကုန္းပစၥည္းအသစ္ အမ်ဳိးေပါင္း (၅၀) အလွဆင္ထားသည္။
သဘာဝေဘးအႏၱရာယ္ မျဖစ္ဖို႔၊ လူ႔က်န္းမာေရး မထိခိုက္ေစဖို႔၊ ရာသီဥတု မေဖာက္ျပန္ဖို႔အတြက္ သဘာဝပတ္ဝန္းက်င္ ထိန္းသိမ္းေရးေန႔မွာ စြန္႔ပစ္ပစၥည္းေတြကို အလွဆင္ျခင္းျဖစ္သည္ဟုလည္း အခမ္းအနားတြင္ ပါဝင္သည့္ ေက်ာင္သူတဦးက ေျပာသည္။
“အဲလိုမ်ဳိးလုပ္ျခင္းအားျဖင့္ သဘာဝပတ္ဝန္းက်င္ကို တဖက္ကေန ထိန္းသိမ္းျခင္းျဖစ္တယ္။ စြန္႔ပစ္ထားတဲ့ ပစၥည္းေတြကို ပန္းအမ်ဳိးမ်ဳိးလုပ္လို႔ ရတယ္။ အခ်ဳိေရေသာက္ၿပီးေတာ့ စြန္႔ပစ္ထားတဲ့ ပိုက္ေတြကို ပန္းပံု လုပ္လို႔လည္း ရတယ္။ သဘာဝ ပတ္ဝန္းက်င္ကို ထိန္းသိမ္းရာလည္း ေရာက္ပါတယ္” ဟု အဆိုပါ မိန္းကေလးက ေျပာသည္။
ယေန႔ျပဳလုပ္သည့္ အခမ္းအနားကို SEW, One Dream One World, Sun House, New Light, ဆာမူေထာ၊ လွည္းဘီး၊ မိုးမခ၊ BLSO စသည့္ေက်ာင္းမ်ားမွ ေက်ာင္းသားမ်ား ပူးေပါင္း၍ က်င္းပျခင္းျဖစ္သည္။
စစ္အစိုးရ၏ ႏ်ဴကလီးယား စီမံကိန္း ေပါက္ၾကား
ခက္ထန္ Friday, June 04, 2010
ျပည္ပသို႔ တိမ္းေရွာင္ လာေသာ စစ္ဘက္ အရာရွိတဦးက ရာႏွင့္ခ်ီေသာ ထိပ္တန္း လွ်ိဳ႕ဝွက္ခ်က္ စာရြက္ စာတမ္းႏွင့္ ဓာတ္ပံု အေထာက္ အထားမ်ားကို ထုတ္ေဖာ္ လိုက္သည့္ အတြက္ စစ္အစိုးရ၏ ႏ်ဴကလီးယား လွ်ိဳ႕ဝွက္ စီမံကိန္း ႏိုင္ငံတကာသို႔ ေပါက္ၾကားသြားသည္။
စစ္အစိုးရ၏ ႏ်ဴကလီးယား စီမံကိန္း အေၾကာင္း ေျပာဆိုမႈမ်ား ရွိေန ေသာ္လည္း ဗိုလ္မႉး စိုင္းသိန္းဝင္း ယူေဆာင္ လာသည့္ အေထာက္ အထား မ်ားေၾကာင့္ စစ္အစိုးရ၏ လွ်ိဳ႕ဝွက္ အစီအစဥ္မ်ား ပိုမိုခိုင္မာ လာၿပီး ႏိုင္ငံတကာႏွင့္ ေဒသတြင္းတြင္ လံုၿခံဳေရး ၿခိမ္းေျခာက္မႈမ်ား ျဖစ္လာ ႏိုင္ေၾကာင္း ေလ့လာ သူမ်ားက သံုးသပ္ၾကသည္။
“သူတို႔ တကယ္ လိုခ်င္တာက အဏုျမဴဗံုးပဲ။ အဲဒါ သူတို႔ရဲ႕ အဓိက ရည္မွန္းခ်က္ပဲ။ ဒံုးက်ည္ေတြ ႏ်ဴကလီးယား ထိပ္ဖူးေတြ ပိုင္ဆိုင္ ခ်င္တယ္” ဟု ဗိုလ္မႉး စိုင္းသိန္းဝင္းက ေနာ္ေဝ အေျခစိုက္ ဒီမိုကရက္တစ္ ျမန္မာ့အသံ (DVB) ႏွင့္ အယ္လ္ဂ်ာ ဇီးယားတို႔ ပူးေပါင္း ထုတ္လႊင့္သည့္ သတင္း မွတ္တမ္းတြင္ ေျပာသည္။
စစ္သက္ ၁၅ ႏွစ္ရွိ ဗိုလ္မႉး စိုင္းသိန္းဝင္းသည္ ဒံုးပ်ံ အင္ဂ်င္ အထူးျပဳ ဘာသာရပ္ႏွင့္ ႐ုရွားမွ ဘြဲ႔ရခဲ့သူ ျဖစ္ၿပီး မေကြးတိုင္း ပခုကၠဴခရုိင္ ၿမိဳင္ၿမိဳ႕နယ္ အတြင္းရွိ လွ်ိဳ႕၀ွက္ စစ္လက္နက္ပစၥည္း ထုတ္လုပ္ေရးစက္ရုံမွ ဒုတိယ အႀကီးအကဲျဖစ္ခဲ့သည္။ ထိပ္တန္း လွ်ိဳ႕ဝွက္ စာရြက္စာတမ္းမ်ားကို ယူေဆာင္၍ ၂၀၁၀ ေဖေဖာ္ဝါရီလတြင္ ျပည္ပသို႔ ထြက္ေျပး တိမ္းေရွာင္လာခဲ့သည္။
ရရွိလာေသာ စာရြက္စာတမ္းႏွင့္ အေထာက္အထားမ်ားကို သံုးသပ္ေရးသားထားသည့္ စာမ်က္ႏွာ ၂၀ ေက်ာ္ရွိေသာ “ျမန္မာႏိုင္ငံ ႏ်ဴကလီးယား ဆိုင္ရာ လူပ္ရွားမႈမ်ား” စာတမ္းတြင္ အေထာက္အထား အခ်က္အလက္ႏွင့္ ဓာတ္ပံု၊ ေျမပံုမ်ားျဖင့္ ေဖာ္ျပထားသည္။
ဗိုလ္မႉး စိုင္းသိန္းဝင္း ယူေဆာင္လာေသာ အခ်က္အလက္မ်ားကို ႏိုင္ငံတကာ အဏုျမဴစြမ္းအင္ ေအဂ်င္စီ (IAEA) ၏ ၫႊန္ၾကားေရးမႉးေဟာင္း ေရာဘတ္ ကယ္လီက လႏွင့္ခ်ီ၍ ေလ့လာဆန္းစစ္ၿပီးေနာက္ စာရြက္စာတမ္းႏွင့္ ဓာတ္ပံုအေထာက္အထားမ်ားတြင္ပါရွိေသာ စက္ယႏၲရား ပစၥည္းမ်ားသည္ ႏ်ဴကလီးယား ဆိုင္ရာ လက္နက္မ်ား ထုတ္လုပ္ရန္ အသံုးဝင္သည္ဟု မွတ္ခ်က္ခ်ေၾကာင္း သိရသည္။
ျမန္မာ့အေရးေလ့လာသူ ဆြီဒင္လူမ်ိဳး သတင္းစာဆရာ ဘာေတးလ္ လစ္တနာက “ျမန္မာျပည္က ဒီလိုမ်ိဳး အေထာက္အထား စာရြက္စာတမ္းေတြ ထြက္လာတာ တခါမွ မေတြ႔ဖူးဘူး” ဟု အယ္လ္ဂ်ာဇီးယားသတင္းဌာနႏွင့္ အင္တာဗ်ဴးတြင္ ေျပာထားသည္။
ဝါရွင္တန္ အေျခစိုက္ လက္နက္ ထိန္းခ်ဳပ္ေရးႏွင့္ မျပန္႔ပြားေရး ဌာနမွ အမႈေဆာင္ ၫႊန္ၾကားေရးမႉး ဂြ်န္ အိုင္ဆက္စ္ ကမူ စစ္အစိုးရ၏ ႏ်ဴကလီးယား စီမံကိန္းကို သံသယ ရွိေသာ္လည္း အတိအက် ေကာက္ခ်က္ခ်ရန္ အသင့္ မျဖစ္ေသးေၾကာင္း အယ္လ္ဂ်ာဇီးယားႏွင့္ အင္တာဗ်ဴးတြင္ မွတ္ခ်က္ေပးသည္။
ဥမင္ လိုဏ္ေခါင္းမ်ားမွာ သာမန္ ရည္ရြယ္ခ်က္ အတြက္သံုးရန္ ဆိုေသာ္လည္း တခ်ိဳ႕မွာ ေဘာလံုးကြင္း ၂ ခုစာမွ် က်ယ္ေနေၾကာင္း ဗိုလ္မႉး စိုင္းသိန္းဝင္းက အယ္လ္ဂ်ာဇီးယား သို႔ ေျပာသည္။
စစ္အစိုးရသည္ ကားသြားလာႏိုင္ေလာက္ေအာင္ က်ယ္ဝန္းသည့္ လိုဏ္ေခါင္းမ်ား၊ ျပင္ပမွ ပစ္ခတ္ တိုက္ခိုက္ျခင္း မရွိေအာင္ တည္ေဆာက္ထားသည့္ ဥမင္မ်ား၊ ခ်ိတ္ဆက္ထားသည့္ ဥမင္လမ္းရွည္မ်ား ရွိေနေၾကာင္း စစ္တပ္မွ ထြက္ေျပးတိမ္းေရွာင္လာသည့္ တျခား စစ္ဘက္အရာရွိမ်ားကို ကိုးကား၍ အယ္လ္ဂ်ာဇီးယားက ထုတ္လႊင့္သြားသည္။
“ျမန္မာႏိုင္ငံ ႏ်ဴကလီးယား ဆိုင္ရာ လူပ္ရွားမႈမ်ား” သံုးသပ္ခ်က္ စာတမ္းအရ ဥမင္လိုဏ္ေခါင္းမ်ားကို ေျမာက္ကိုရီးယားအကူအညီႏွင့္ တည္ေဆာက္ရာတြင္ ခန္႔မွန္းေျခ ကုန္က်စရိတ္ အေမရိကန္ ေဒၚလာ ၃ ဘီလီယံ ရွိမည္ဟု ေဖာ္ျပထားသည္။
အယ္လ္ဂ်ာဇီးယားႏွင့္ အင္တာဗ်ဴးတြင္ ဗိုလ္မႉး စိုင္းသိန္းဝင္းက စစ္အစိုးရသည္ ႏ်ဴကလီးယား စီမံကိန္းအတြက္ ေငြမ်ားကို ရတနာ ကမ္းလြန္ သဘာဝ ဓာတ္ေင႔ြ လုပ္ငန္းမွ ရရွိေသာ အက်ိဳးအျမတ္မ်ားျဖင့္ လုပ္ေဆာင္ေနသည္ဟု ေျပာသြားသည္။ ရတနာ ကမ္းလြန္ ဘသာဝ ဓာတ္ေငြ႔ လုပ္ငန္းမွ အေမရိကန္ ေဒၚလာ ၇.၅ သန္း ရရွိသည္။ စစ္ေရး ေငြမ်ား ပိုမို သံုးစြဲရန္ ေရႊ ကမ္းလြန္ သဘာဝ ဓာတ္ေငြ႔ လုပ္ငန္းမွ ရေငြမ်ားကို တိုးခ်ဲ႕ သံုးစြဲသြားဖြယ္ ရွိသည္ဟုလည္း ေျပာသြားသည္။ ေရႊဂက္စ္ လႈပ္ရွားမႈ အဖြဲ႔၏ အဆိုအရ စစ္အစိုးရသည္ ယင္းလုပ္ငန္းမွ ႏွစ္စဥ္ အေမရိကန္ ေဒၚလာ ၁.၂ သန္း ရရွိသည္ဟု သိရသည္။
စစ္အစိုးရ၏ လွ်ိဳ႕ဝွက္ ႏ်ဴကလီးယား စီမံကိန္းအေၾကာင္း DVB ႏွင့္ အယ္လ္ဂ်ာဇီးယားတို႔ ပူးေပါင္း ထုတ္လႊင့္မႈမတိုင္ခင္ ဇြန္လ ၃ ရက္ေန႔တြင္ အေမရိကန္ အထက္ လႊတ္ေတာ္ အမတ္ ဂ်င္မ္ ဝက္ဘ္က ျမန္မာျပည္သို႔ လာေရာက္မည့္ ခရီးစဥ္ကို ႐ုတ္တရက္ ဖ်က္သိမ္းလိုက္သည္။ ေျမာက္ကိုရီးယားႏွင့္ ျမန္မာ၏ ႏ်ဴကလီးယားဆိုင္ရာ သံသယ ျဖစ္ဖြယ္ ဆက္ဆံေရးေၾကာင့္ ျဖစ္သည္ဟု ေၾကညာခ်က္ ထုတ္ျပန္ခဲ့ၿပီး အိုဘားမား အစိုးရအေနႏွင့္ ေတြ႔ဆံုေဆြးေႏြးေရးအတြက္ ကိုယ္စားလွယ္ အျမန္ဆံုး ေစလႊတ္သင့္ေၾကာင္း တိုက္တြန္းထားသည္။
ဇြန္လ ၃ ရက္ေန႔က ဘန္ေကာက္တြင္ ျပဳလုပ္သည့္ သတင္းစာရွင္းလင္းပြဲတြင္ ဂ်င္မ္ ဝက္ဘ္က “ထိုအေရးကိစၥမ်ားကို မရွင္းလင္းဘဲ ဤအခ်ိန္တြင္ ျမန္မာႏိုင္ငံသို႔ သြားေရာက္လည္ပတ္လွ်င္ အေျမာ္အျမင္ကင္းမဲ့ၿပီး အက်ိဳးယုတ္ရာ က်မည္ဟု ယံုၾကည္သည္” ဟု ေျပာသည္။
လန္ဒန္ အေျခစိုက္ ႏိုင္ငံတကာ မဟာဗ်ဴဟာ ေလ့လာေရး ဌာန၏ ရွန္ဂရီလာ ဒိုင္ယာေလာ့ဂ္ (Shangri-La Dialogue) ေဆြးေႏြးပြဲ ေခၚ ၉ ႀကိမ္ေျမာက္ အာရွ လံုျခံဳေရး ထိပ္သီးေဆြးေႏြးပြဲကို ယေန႔မွ စ၍ ၆ ရက္ေန႔ အထိ စင္ကာပူတြင္ က်င္းပေနသည္။ အာရွႏွင့္ ပစိဖိတ္ ေဒသတြင္း ကာကြယ္ေရးႏွင့္ လံုၿခံဳေရး မူဝါဒမ်ား ေဆြးေႏြးေရးအတြက္ အေရးပါေသာ ပြဲျဖစ္ၿပီး ယေန႔ ထြက္ေပၚလာေသာ ျမန္မာ ႏ်ဴကလီးယား လႈပ္ရွားမႈ အေထာက္ အထားမ်ားႏွင့္ ပတ္သက္၍ ေဆြးေႏြးဖြယ္ ရွိသည္။
ယခုႏွစ္ ရွန္ဂရီလာ ဒိုင္ယာေလာ့ဂ္ သို႔ ႏိုင္ငံေပါင္း ၂၇ ႏိုင္ငံမွ ကာကြယ္ေရးဝန္ႀကီးမ်ား၊ စစ္တပ္ အႀကီးအကဲမ်ား၊ လံုၿခံဳေရးဆိုင္မရာ မူဝါဒ ခ်မွတ္သူမ်ား တက္ေရာက္ေသာ္လည္း စစ္အစိုးရဘက္မွ မည္သူ တက္ေရာက္ေၾကာင္း မသိရွိရေသးေပ။ ယမန္ႏွစ္က ကာကြယ္ေရး ဝန္ႀကီးဌာန ဒုတိယဝန္ႀကီး ဗိုလ္ခ်ဳပ္ ေအးျမင့္ တက္ေရာက္ခဲ့သည္။
ယေန႔တြင္ ရွန္ဂရီလာ ဒိုင္ယာေလာ့ဂ္၌ မိန္႔ခြန္းေျပာရာတြင္ ေတာင္ကိုရီးယား သမၼတ လီေျမာင္ဘတ္က “ကိုရီးယား ကြ်န္းဆြယ္ႏွင့္ ေျမာက္အာရွတြင္ ျငိမ္းခ်မ္းေရးႏွင့္ တည္ၿငိမ္မႈကို ပ်က္ျပားေစသည့္ ေျမာက္ကိုရီးယား၏ ၿခိမ္းေျခာက္မႈကို ႏိုင္ငံတကာက ေလးေလးနက္နက္ တံု႔ျပန္သင့္သည္” ဟု ေျပာသြားသည္။
ၿပီးခဲ့သည့္ ေမလ ၂၇ ရက္ေန႔တြင္ ကုလသမဂၢ ကြ်မ္းက်င္ သူမ်ားထံမွ ေပါက္ၾကား လာသည့္ ၄၇ မ်က္ႏွာရွိ အစီရင္ခံစာ တေစာင္ကို ေအပီသတင္း ဌာနက ကိုးကား ေဖာ္ျပရာ၌ ေျမာက္ကိုရီးယား ႏိုင္ငံသည္ လက္နက္မ်ားကို ျမန္မာႏိုင္ငံ အပါအ၀င္ အီရန္ႏွင့္ ဆီးရီးယား ႏိုင္ငံမ်ားသို႔ တင္ပို႔လ်က္ ရွိၿပီး ကုလ သမဂၢ၏ အေရး ယူမႈမ်ားကို ေရွာင္ရွားရန္ အတြက္ ၾကားခံ ကုမၸဏီမ်ား၊ တျခားေသာ အဆက္ အသြယ္မ်ားကို အသုံးျပဳလ်က္ ရွိသည္ဟု ဆိုထားသည္။
စစ္အစိုးရသည္ အေရွ႕ေတာင္အာရွ ေဒသတြင္း အဏုျမဴလက္နက္ ကင္းစင္ေသာဇုန္နယ္အျဖစ္ သတ္မွတ္ေရး သေဘာတူညီခ်က္ (ဘန္ေကာက္သေဘာတူညီခ်က္) ကို ၁၉၉၅ ခုႏွစ္တြင္ လက္မွတ္ ေရးထိုးခဲ့သည္။ ေနာက္တႏွစ္ အၾကာတြင္ ဘက္စံု အဏုျမဴစမ္းသပ္မႈမ်ား တားျမစ္ေရး သေဘာတူညီခ်က္ကိုလည္း လက္မွတ္ေရးထိုး ခဲ့ေသးသည္။
အဏုျမဴစြမ္းအင္ ဦးစီးဌာနကုိ ၁၉၉၇ ေအာက္တုိဘာလတြင္ အသစ္ ဖဲြ႔စည္းခ့ဲၿပီး သိပၸံႏွင့္ နည္းပညာ ဝန္ႀကီးဌာန၏ ေအာက္တြင္ ထားရိွသည္ဟု အစုိးရ၏ ထုတ္ျပန္ခ်က္မ်ားအရ သိရသည္။
၂၀၀၂ ခုႏွစ္၊ ဇန္န၀ါရီလတြင္ ျမန္မာစစ္အစိုးရက "ၿငိမ္းခ်မ္းေသာ ရည္ရြယ္ခ်က္ျဖင့္ အသံုးခ်ေရး အတြက္" အဏုျမဴ သုေတသနဓာတ္ေပါင္းဖို တခုတည္ ေဆာက္ရန္ အစီအစဥ္ကို အတည္ျပဳေျပာဆိုလာခဲ့သည္။ ထိုအခ်ိန္ က ႏိုင္ငံျခားေရး၀န္ႀကီးဌာန ဒု-၀န္ႀကီး ဦးခင္ေမာင္၀င္းက "ျမန္မာႏိုင္ငံ၏ အဏုျမဴစြမ္းအင္အေပၚ ၿငိမ္းခ်မ္းေသာ ရည္ရြယ္ခ်က္ျဖင့္ စိတ္၀င္စားမႈမွာ ကာလၾကာရွည္ကတည္းက ရွိေနခဲ့သည္" ဟု ထုတ္ေဖာ္ေျပာဆိုခဲ့သည္။
၂၀၀၃ ဇူလိုင္လတြင္ ေျမာက္ကိုရီးယား ပညာရွင္ ၁၅ ဦးမွ ၂၀ အထိ ရန္ကုန္ရွိ ေရတပ္စခန္းတခုႏွင့္ ကာကြယ္ေရး ဝန္ႀကီးဌာန၏ ဧည့္ရိပ္သာ တခုတြင္ ေတြ႕ရေၾကာင္း ေဟာင္ေကာင္ အေျခစိုက္ အေရွ႕ဖ်ားေဒသ စီးပြားေရးရာ စာေစာင္ က ေရးသားေဖာ္ျပခဲ့သည္။
ေျမာက္ကုိရီးယားသည္ ျမန္မာျပည္ကုိ ဒုံးက်ည္မ်ား ေရာင္းခ်ေနသည္ဟု အေမရိကန္ အစိုးရ အရာရွိတို႔က ၂ဝဝ၄ ခုႏွစ္ကလည္း ထုတ္ေဖာ္ ေျပာၾကားခဲ့သည္။
၂၀၀၈ ခုႏွစ္ ႏို၀င္ဘာလအတြင္း ဗုိလ္ခ်ဳပ္ႀကီး သူရေရႊမန္း ေခါင္းေဆာင္ေသာ ကိုယ္စားလွယ္ အဖြဲ႔သည္ ေျမာက္ကိုရီးယားသုိ႔ လွ်ဳိ႕၀ွက္ သြားေရာက္ခဲ့ေသာ္လည္း ေနာက္ပုိင္းတြင္ သတင္း ေပါက္ၾကားခဲ့သည္။ ထိုခရီးစဥ္တြင္ ေျမာက္ကိုရီးယား စစ္ဦးစီး အရာရွိခ်ဳပ္ ဗိုလ္ခ်ဳပ္ ကင္မ္က်ဳတ္ဆစ္ ႏွင့္ စစ္ေရး အရ ပူးေပါင္း ေဆာင္ရြက္မႈျပဳလုပ္ရန္ သေဘာတူ လက္မွတ္ ေရးထိုးခဲ့ၾကသည္။
၂၀၀၉ ခုႏွစ္ ဇြန္လတြင္လည္း လက္နက္မ်ား တင္ေဆာင္လာသည္ဟု ယူဆရသည့္ ေျမာက္ကုိရီးယား သေဘၤာတစီး ျမန္မာျပည္သုိ႔ ဦးတည္ ခုတ္ေမာင္းသြားသည့္ သတင္းက ကမၻာ့မီဒီယာ၌ ထိပ္တန္းသုိ႔ ေရာက္ရွိခဲ့သည္။ တခ်ိန္တည္းမွာပင္ ျမန္မာ စစ္အစိုးရ၏ ႏ်ဴကလီးယား ထုတ္လုပ္မည့္ အစီအစဥ္ႏွင့္ ပတ္သက္ႏိုင္ဖြယ္ရွိေသာ ေျမေအာက္ ဥမင္မ်ား တည္ေဆာက္ေနမႈ ဓာတ္ပုံႏွင့္ ဗီဒီယို မွတ္တမ္းမ်ားကိုလည္း သတင္းဌာနမ်ားတြင္ ထုတ္လႊင့္ျပသခဲ့သည္။
၂၀၀၉ ခုႏွစ္တြင္ ေျမာက္ကိုရီးယား ႏ်ဴကလီးယား အစီအစဥ္ႏွင့္ ပတ္သက္ ဆက္ႏြယ္မႈရွိသည္ဟု ယူဆရေသာ သံလိုက္ဓာတ္အား တိုင္းတာသည့္ ကိရိယာ တမ်ိဳးကို မေလးရွားမွ တဆင့္ ျမန္မာႏိုင္ငံသုိ႔ တင္သြင္းရန္ ႀကိဳးပမ္းခဲ့သူ ၃ ဦးကို ဂ်ပန္ႏိုင္ငံ၌ ဖမ္းဆီးခဲ့သည္။
အေမရိကန္ႏုိင္ငံျခားေရးဝန္ႀကီး မစၥ ဟီလာရီ ကလင္တန္က ေျမာက္ကိုရီးယားသည္ ျမန္မာႏုိင္ငံသို႔ ႏ်ဴကလီးယား နည္းပညာ လႊဲေျပာင္းေပးအပ္ပါက အာဆီယံ ေဒသတြင္း တည္ၿငိမ္မႈကို ၿခိမ္းေျခာက္ႏုိင္ေၾကာင္း ၂၀၀၉ ခုႏွစ္ ဇူလိုင္လတြင္းက ထိုင္းႏုိင္ငံေတာင္ပိုင္း ဖူးကက္တြင္ က်င္းပေသာ အာဆီယံအစည္းအေဝး လုံၿခံဳေရးဆိုင္ရာ ေဆြးေႏြးပြဲတြင္ သတိေပး ေျပာၾကားဖူးသည္။
စစ္အစုိးရသည္ သန္႔စင္ၿပီးသား ယူေရနီယံမ်ားကုိ ေျမာက္ကုိရီးယားႏုိင္ငံ၏ နည္းပညာ အကူအညီျဖင့္ လာမည့္ ၅ ႏွစ္ အတြင္း အဏုျမဴဗုံး ထုတ္လုပ္ရန္ စီစဥ္ေနသည္ဟု ၂၀၀၉ ခုႏွစ္ ၾသဂုတ္လထုတ္ Sydney Morning Herald သတင္းစာ၏ ေဆာင္း ပါးတပုဒ္တြင္ ေဖာ္ျပထားသည္။
ေျမာက္ကိုရီးယားႏွင့္ ျမန္မာႏုိင္ငံ ႏ်ဴကလီးယား နည္းပညာ ပူးေပါင္း ေဆာင္ရြက္မႈမ်ား အတြက္ စိုးရိမ္ ပူပန္မိေၾကာင္း အေမရိကန္ ႏိုင္ငံျခားေရးဌာန ေျပာေရးဆိုခြင့္ရွိသူ P. J Crowleyက ယခုႏွစ္ မတ္လ ပထမပတ္တြင္ ေျပာၾကားခဲ့ေသးသည္။
ျမန္မာႏွင့္ ေျမာက္ကိုရီးယားတို႔သည္ ၂ ႏိုင္ငံ သံတမန္ ပုံမွန္ ဆက္ဆံေရး ရပ္ဆိုင္းခဲ့ရာမွ မၾကာေသး ေသာ ႏွစ္မ်ား အတြင္း တိတ္တဆိတ္ ဆက္ဆံေရးမ်ား ျပဳလုပ္လာခဲ့ကာ ၿပီးခဲ့သည့္ ၂၀၀၇ ခုႏွစ္ ဧၿပီလတြင္ တရား၀င္ ဆက္ဆံေရး ျပန္လည္ စတင္ခဲ့ျခင္း ျဖစ္သည္။
စစ္အစုိးရ၏ လွ်ဳိ႕၀ွက္သတင္းမ်ား ေပါက္ၾကားမႈေၾကာင့္ ထိန္းသိမ္းထားသည့္ စစ္တပ္အရာရွိေဟာင္း ဗုိလ္မႉး ၀င္းႏုိင္ေက်ာ္ကို အင္းစိန္ေထာင္တြင္ ယခုႏွစ္ ဇန္နဝါရီလ ၇ ရက္က ေသဒဏ္ႏွင့္ ေထာင္ဒဏ္ အႏွစ္၂၀ ခ်မွတ္ခဲ့သည္။
ဗိုလ္မႉး ဝင္းႏိုင္ေက်ာ္သည္ စစ္အစုိးရ၏ လွ်ဳိ႕၀ွက္ စီမံကိန္းမ်ားျဖစ္သည့္ ႏ်ဴကလီးယား ဓာတ္ေပါင္းဖုိစီမံကိန္း၊ ေျမေအာက္ လိုဏ္ေခါင္းမ်ား ေဖာက္လုပ္ေရး စီမံကိန္း၊ လွ်ဳိ႕၀ွက္သြားေရာက္ၿပီး လက္နက္၀ယ္ယူခဲ့သည့္ ေျမာက္ကုိရီးယားခရီးစဥ္၊ ရုရွား၊ အိႏၵိယေခါင္းေဆာင္မ်ားႏွင့္ လွ်ဳိ႕၀ွက္ ေဆြးေႏြးခဲ့သည့္မွတ္တမ္းမ်ားႏွင့္ပတ္သက္ၿပီး မီဒီယာမ်ားထံေပါက္ၾကားခဲ့သည့္အတြက္ ဖမ္းဆီး အျပစ္ေပး ခံခဲ့ရျခင္းျဖစ္သည္။
ျပည္ပသို႔ တိမ္းေရွာင္ လာေသာ စစ္ဘက္ အရာရွိတဦးက ရာႏွင့္ခ်ီေသာ ထိပ္တန္း လွ်ိဳ႕ဝွက္ခ်က္ စာရြက္ စာတမ္းႏွင့္ ဓာတ္ပံု အေထာက္ အထားမ်ားကို ထုတ္ေဖာ္ လိုက္သည့္ အတြက္ စစ္အစိုးရ၏ ႏ်ဴကလီးယား လွ်ိဳ႕ဝွက္ စီမံကိန္း ႏိုင္ငံတကာသို႔ ေပါက္ၾကားသြားသည္။စစ္အစိုးရ၏ ႏ်ဴကလီးယား စီမံကိန္း အေၾကာင္း ေျပာဆိုမႈမ်ား ရွိေန ေသာ္လည္း ဗိုလ္မႉး စိုင္းသိန္းဝင္း ယူေဆာင္ လာသည့္ အေထာက္ အထား မ်ားေၾကာင့္ စစ္အစိုးရ၏ လွ်ိဳ႕ဝွက္ အစီအစဥ္မ်ား ပိုမိုခိုင္မာ လာၿပီး ႏိုင္ငံတကာႏွင့္ ေဒသတြင္းတြင္ လံုၿခံဳေရး ၿခိမ္းေျခာက္မႈမ်ား ျဖစ္လာ ႏိုင္ေၾကာင္း ေလ့လာ သူမ်ားက သံုးသပ္ၾကသည္။
“သူတို႔ တကယ္ လိုခ်င္တာက အဏုျမဴဗံုးပဲ။ အဲဒါ သူတို႔ရဲ႕ အဓိက ရည္မွန္းခ်က္ပဲ။ ဒံုးက်ည္ေတြ ႏ်ဴကလီးယား ထိပ္ဖူးေတြ ပိုင္ဆိုင္ ခ်င္တယ္” ဟု ဗိုလ္မႉး စိုင္းသိန္းဝင္းက ေနာ္ေဝ အေျခစိုက္ ဒီမိုကရက္တစ္ ျမန္မာ့အသံ (DVB) ႏွင့္ အယ္လ္ဂ်ာ ဇီးယားတို႔ ပူးေပါင္း ထုတ္လႊင့္သည့္ သတင္း မွတ္တမ္းတြင္ ေျပာသည္။
စစ္သက္ ၁၅ ႏွစ္ရွိ ဗိုလ္မႉး စိုင္းသိန္းဝင္းသည္ ဒံုးပ်ံ အင္ဂ်င္ အထူးျပဳ ဘာသာရပ္ႏွင့္ ႐ုရွားမွ ဘြဲ႔ရခဲ့သူ ျဖစ္ၿပီး မေကြးတိုင္း ပခုကၠဴခရုိင္ ၿမိဳင္ၿမိဳ႕နယ္ အတြင္းရွိ လွ်ိဳ႕၀ွက္ စစ္လက္နက္ပစၥည္း ထုတ္လုပ္ေရးစက္ရုံမွ ဒုတိယ အႀကီးအကဲျဖစ္ခဲ့သည္။ ထိပ္တန္း လွ်ိဳ႕ဝွက္ စာရြက္စာတမ္းမ်ားကို ယူေဆာင္၍ ၂၀၁၀ ေဖေဖာ္ဝါရီလတြင္ ျပည္ပသို႔ ထြက္ေျပး တိမ္းေရွာင္လာခဲ့သည္။
ရရွိလာေသာ စာရြက္စာတမ္းႏွင့္ အေထာက္အထားမ်ားကို သံုးသပ္ေရးသားထားသည့္ စာမ်က္ႏွာ ၂၀ ေက်ာ္ရွိေသာ “ျမန္မာႏိုင္ငံ ႏ်ဴကလီးယား ဆိုင္ရာ လူပ္ရွားမႈမ်ား” စာတမ္းတြင္ အေထာက္အထား အခ်က္အလက္ႏွင့္ ဓာတ္ပံု၊ ေျမပံုမ်ားျဖင့္ ေဖာ္ျပထားသည္။
ဗိုလ္မႉး စိုင္းသိန္းဝင္း ယူေဆာင္လာေသာ အခ်က္အလက္မ်ားကို ႏိုင္ငံတကာ အဏုျမဴစြမ္းအင္ ေအဂ်င္စီ (IAEA) ၏ ၫႊန္ၾကားေရးမႉးေဟာင္း ေရာဘတ္ ကယ္လီက လႏွင့္ခ်ီ၍ ေလ့လာဆန္းစစ္ၿပီးေနာက္ စာရြက္စာတမ္းႏွင့္ ဓာတ္ပံုအေထာက္အထားမ်ားတြင္ပါရွိေသာ စက္ယႏၲရား ပစၥည္းမ်ားသည္ ႏ်ဴကလီးယား ဆိုင္ရာ လက္နက္မ်ား ထုတ္လုပ္ရန္ အသံုးဝင္သည္ဟု မွတ္ခ်က္ခ်ေၾကာင္း သိရသည္။
ျမန္မာ့အေရးေလ့လာသူ ဆြီဒင္လူမ်ိဳး သတင္းစာဆရာ ဘာေတးလ္ လစ္တနာက “ျမန္မာျပည္က ဒီလိုမ်ိဳး အေထာက္အထား စာရြက္စာတမ္းေတြ ထြက္လာတာ တခါမွ မေတြ႔ဖူးဘူး” ဟု အယ္လ္ဂ်ာဇီးယားသတင္းဌာနႏွင့္ အင္တာဗ်ဴးတြင္ ေျပာထားသည္။
ဝါရွင္တန္ အေျခစိုက္ လက္နက္ ထိန္းခ်ဳပ္ေရးႏွင့္ မျပန္႔ပြားေရး ဌာနမွ အမႈေဆာင္ ၫႊန္ၾကားေရးမႉး ဂြ်န္ အိုင္ဆက္စ္ ကမူ စစ္အစိုးရ၏ ႏ်ဴကလီးယား စီမံကိန္းကို သံသယ ရွိေသာ္လည္း အတိအက် ေကာက္ခ်က္ခ်ရန္ အသင့္ မျဖစ္ေသးေၾကာင္း အယ္လ္ဂ်ာဇီးယားႏွင့္ အင္တာဗ်ဴးတြင္ မွတ္ခ်က္ေပးသည္။
ဥမင္ လိုဏ္ေခါင္းမ်ားမွာ သာမန္ ရည္ရြယ္ခ်က္ အတြက္သံုးရန္ ဆိုေသာ္လည္း တခ်ိဳ႕မွာ ေဘာလံုးကြင္း ၂ ခုစာမွ် က်ယ္ေနေၾကာင္း ဗိုလ္မႉး စိုင္းသိန္းဝင္းက အယ္လ္ဂ်ာဇီးယား သို႔ ေျပာသည္။
စစ္အစိုးရသည္ ကားသြားလာႏိုင္ေလာက္ေအာင္ က်ယ္ဝန္းသည့္ လိုဏ္ေခါင္းမ်ား၊ ျပင္ပမွ ပစ္ခတ္ တိုက္ခိုက္ျခင္း မရွိေအာင္ တည္ေဆာက္ထားသည့္ ဥမင္မ်ား၊ ခ်ိတ္ဆက္ထားသည့္ ဥမင္လမ္းရွည္မ်ား ရွိေနေၾကာင္း စစ္တပ္မွ ထြက္ေျပးတိမ္းေရွာင္လာသည့္ တျခား စစ္ဘက္အရာရွိမ်ားကို ကိုးကား၍ အယ္လ္ဂ်ာဇီးယားက ထုတ္လႊင့္သြားသည္။
“ျမန္မာႏိုင္ငံ ႏ်ဴကလီးယား ဆိုင္ရာ လူပ္ရွားမႈမ်ား” သံုးသပ္ခ်က္ စာတမ္းအရ ဥမင္လိုဏ္ေခါင္းမ်ားကို ေျမာက္ကိုရီးယားအကူအညီႏွင့္ တည္ေဆာက္ရာတြင္ ခန္႔မွန္းေျခ ကုန္က်စရိတ္ အေမရိကန္ ေဒၚလာ ၃ ဘီလီယံ ရွိမည္ဟု ေဖာ္ျပထားသည္။
အယ္လ္ဂ်ာဇီးယားႏွင့္ အင္တာဗ်ဴးတြင္ ဗိုလ္မႉး စိုင္းသိန္းဝင္းက စစ္အစိုးရသည္ ႏ်ဴကလီးယား စီမံကိန္းအတြက္ ေငြမ်ားကို ရတနာ ကမ္းလြန္ သဘာဝ ဓာတ္ေင႔ြ လုပ္ငန္းမွ ရရွိေသာ အက်ိဳးအျမတ္မ်ားျဖင့္ လုပ္ေဆာင္ေနသည္ဟု ေျပာသြားသည္။ ရတနာ ကမ္းလြန္ ဘသာဝ ဓာတ္ေငြ႔ လုပ္ငန္းမွ အေမရိကန္ ေဒၚလာ ၇.၅ သန္း ရရွိသည္။ စစ္ေရး ေငြမ်ား ပိုမို သံုးစြဲရန္ ေရႊ ကမ္းလြန္ သဘာဝ ဓာတ္ေငြ႔ လုပ္ငန္းမွ ရေငြမ်ားကို တိုးခ်ဲ႕ သံုးစြဲသြားဖြယ္ ရွိသည္ဟုလည္း ေျပာသြားသည္။ ေရႊဂက္စ္ လႈပ္ရွားမႈ အဖြဲ႔၏ အဆိုအရ စစ္အစိုးရသည္ ယင္းလုပ္ငန္းမွ ႏွစ္စဥ္ အေမရိကန္ ေဒၚလာ ၁.၂ သန္း ရရွိသည္ဟု သိရသည္။
စစ္အစိုးရ၏ လွ်ိဳ႕ဝွက္ ႏ်ဴကလီးယား စီမံကိန္းအေၾကာင္း DVB ႏွင့္ အယ္လ္ဂ်ာဇီးယားတို႔ ပူးေပါင္း ထုတ္လႊင့္မႈမတိုင္ခင္ ဇြန္လ ၃ ရက္ေန႔တြင္ အေမရိကန္ အထက္ လႊတ္ေတာ္ အမတ္ ဂ်င္မ္ ဝက္ဘ္က ျမန္မာျပည္သို႔ လာေရာက္မည့္ ခရီးစဥ္ကို ႐ုတ္တရက္ ဖ်က္သိမ္းလိုက္သည္။ ေျမာက္ကိုရီးယားႏွင့္ ျမန္မာ၏ ႏ်ဴကလီးယားဆိုင္ရာ သံသယ ျဖစ္ဖြယ္ ဆက္ဆံေရးေၾကာင့္ ျဖစ္သည္ဟု ေၾကညာခ်က္ ထုတ္ျပန္ခဲ့ၿပီး အိုဘားမား အစိုးရအေနႏွင့္ ေတြ႔ဆံုေဆြးေႏြးေရးအတြက္ ကိုယ္စားလွယ္ အျမန္ဆံုး ေစလႊတ္သင့္ေၾကာင္း တိုက္တြန္းထားသည္။
ဇြန္လ ၃ ရက္ေန႔က ဘန္ေကာက္တြင္ ျပဳလုပ္သည့္ သတင္းစာရွင္းလင္းပြဲတြင္ ဂ်င္မ္ ဝက္ဘ္က “ထိုအေရးကိစၥမ်ားကို မရွင္းလင္းဘဲ ဤအခ်ိန္တြင္ ျမန္မာႏိုင္ငံသို႔ သြားေရာက္လည္ပတ္လွ်င္ အေျမာ္အျမင္ကင္းမဲ့ၿပီး အက်ိဳးယုတ္ရာ က်မည္ဟု ယံုၾကည္သည္” ဟု ေျပာသည္။
လန္ဒန္ အေျခစိုက္ ႏိုင္ငံတကာ မဟာဗ်ဴဟာ ေလ့လာေရး ဌာန၏ ရွန္ဂရီလာ ဒိုင္ယာေလာ့ဂ္ (Shangri-La Dialogue) ေဆြးေႏြးပြဲ ေခၚ ၉ ႀကိမ္ေျမာက္ အာရွ လံုျခံဳေရး ထိပ္သီးေဆြးေႏြးပြဲကို ယေန႔မွ စ၍ ၆ ရက္ေန႔ အထိ စင္ကာပူတြင္ က်င္းပေနသည္။ အာရွႏွင့္ ပစိဖိတ္ ေဒသတြင္း ကာကြယ္ေရးႏွင့္ လံုၿခံဳေရး မူဝါဒမ်ား ေဆြးေႏြးေရးအတြက္ အေရးပါေသာ ပြဲျဖစ္ၿပီး ယေန႔ ထြက္ေပၚလာေသာ ျမန္မာ ႏ်ဴကလီးယား လႈပ္ရွားမႈ အေထာက္ အထားမ်ားႏွင့္ ပတ္သက္၍ ေဆြးေႏြးဖြယ္ ရွိသည္။
ယခုႏွစ္ ရွန္ဂရီလာ ဒိုင္ယာေလာ့ဂ္ သို႔ ႏိုင္ငံေပါင္း ၂၇ ႏိုင္ငံမွ ကာကြယ္ေရးဝန္ႀကီးမ်ား၊ စစ္တပ္ အႀကီးအကဲမ်ား၊ လံုၿခံဳေရးဆိုင္မရာ မူဝါဒ ခ်မွတ္သူမ်ား တက္ေရာက္ေသာ္လည္း စစ္အစိုးရဘက္မွ မည္သူ တက္ေရာက္ေၾကာင္း မသိရွိရေသးေပ။ ယမန္ႏွစ္က ကာကြယ္ေရး ဝန္ႀကီးဌာန ဒုတိယဝန္ႀကီး ဗိုလ္ခ်ဳပ္ ေအးျမင့္ တက္ေရာက္ခဲ့သည္။
ယေန႔တြင္ ရွန္ဂရီလာ ဒိုင္ယာေလာ့ဂ္၌ မိန္႔ခြန္းေျပာရာတြင္ ေတာင္ကိုရီးယား သမၼတ လီေျမာင္ဘတ္က “ကိုရီးယား ကြ်န္းဆြယ္ႏွင့္ ေျမာက္အာရွတြင္ ျငိမ္းခ်မ္းေရးႏွင့္ တည္ၿငိမ္မႈကို ပ်က္ျပားေစသည့္ ေျမာက္ကိုရီးယား၏ ၿခိမ္းေျခာက္မႈကို ႏိုင္ငံတကာက ေလးေလးနက္နက္ တံု႔ျပန္သင့္သည္” ဟု ေျပာသြားသည္။
ၿပီးခဲ့သည့္ ေမလ ၂၇ ရက္ေန႔တြင္ ကုလသမဂၢ ကြ်မ္းက်င္ သူမ်ားထံမွ ေပါက္ၾကား လာသည့္ ၄၇ မ်က္ႏွာရွိ အစီရင္ခံစာ တေစာင္ကို ေအပီသတင္း ဌာနက ကိုးကား ေဖာ္ျပရာ၌ ေျမာက္ကိုရီးယား ႏိုင္ငံသည္ လက္နက္မ်ားကို ျမန္မာႏိုင္ငံ အပါအ၀င္ အီရန္ႏွင့္ ဆီးရီးယား ႏိုင္ငံမ်ားသို႔ တင္ပို႔လ်က္ ရွိၿပီး ကုလ သမဂၢ၏ အေရး ယူမႈမ်ားကို ေရွာင္ရွားရန္ အတြက္ ၾကားခံ ကုမၸဏီမ်ား၊ တျခားေသာ အဆက္ အသြယ္မ်ားကို အသုံးျပဳလ်က္ ရွိသည္ဟု ဆိုထားသည္။ စစ္အစိုးရသည္ အေရွ႕ေတာင္အာရွ ေဒသတြင္း အဏုျမဴလက္နက္ ကင္းစင္ေသာဇုန္နယ္အျဖစ္ သတ္မွတ္ေရး သေဘာတူညီခ်က္ (ဘန္ေကာက္သေဘာတူညီခ်က္) ကို ၁၉၉၅ ခုႏွစ္တြင္ လက္မွတ္ ေရးထိုးခဲ့သည္။ ေနာက္တႏွစ္ အၾကာတြင္ ဘက္စံု အဏုျမဴစမ္းသပ္မႈမ်ား တားျမစ္ေရး သေဘာတူညီခ်က္ကိုလည္း လက္မွတ္ေရးထိုး ခဲ့ေသးသည္။
အဏုျမဴစြမ္းအင္ ဦးစီးဌာနကုိ ၁၉၉၇ ေအာက္တုိဘာလတြင္ အသစ္ ဖဲြ႔စည္းခ့ဲၿပီး သိပၸံႏွင့္ နည္းပညာ ဝန္ႀကီးဌာန၏ ေအာက္တြင္ ထားရိွသည္ဟု အစုိးရ၏ ထုတ္ျပန္ခ်က္မ်ားအရ သိရသည္။
၂၀၀၂ ခုႏွစ္၊ ဇန္န၀ါရီလတြင္ ျမန္မာစစ္အစိုးရက "ၿငိမ္းခ်မ္းေသာ ရည္ရြယ္ခ်က္ျဖင့္ အသံုးခ်ေရး အတြက္" အဏုျမဴ သုေတသနဓာတ္ေပါင္းဖို တခုတည္ ေဆာက္ရန္ အစီအစဥ္ကို အတည္ျပဳေျပာဆိုလာခဲ့သည္။ ထိုအခ်ိန္ က ႏိုင္ငံျခားေရး၀န္ႀကီးဌာန ဒု-၀န္ႀကီး ဦးခင္ေမာင္၀င္းက "ျမန္မာႏိုင္ငံ၏ အဏုျမဴစြမ္းအင္အေပၚ ၿငိမ္းခ်မ္းေသာ ရည္ရြယ္ခ်က္ျဖင့္ စိတ္၀င္စားမႈမွာ ကာလၾကာရွည္ကတည္းက ရွိေနခဲ့သည္" ဟု ထုတ္ေဖာ္ေျပာဆိုခဲ့သည္။
၂၀၀၃ ဇူလိုင္လတြင္ ေျမာက္ကိုရီးယား ပညာရွင္ ၁၅ ဦးမွ ၂၀ အထိ ရန္ကုန္ရွိ ေရတပ္စခန္းတခုႏွင့္ ကာကြယ္ေရး ဝန္ႀကီးဌာန၏ ဧည့္ရိပ္သာ တခုတြင္ ေတြ႕ရေၾကာင္း ေဟာင္ေကာင္ အေျခစိုက္ အေရွ႕ဖ်ားေဒသ စီးပြားေရးရာ စာေစာင္ က ေရးသားေဖာ္ျပခဲ့သည္။
ေျမာက္ကုိရီးယားသည္ ျမန္မာျပည္ကုိ ဒုံးက်ည္မ်ား ေရာင္းခ်ေနသည္ဟု အေမရိကန္ အစိုးရ အရာရွိတို႔က ၂ဝဝ၄ ခုႏွစ္ကလည္း ထုတ္ေဖာ္ ေျပာၾကားခဲ့သည္။
၂၀၀၈ ခုႏွစ္ ႏို၀င္ဘာလအတြင္း ဗုိလ္ခ်ဳပ္ႀကီး သူရေရႊမန္း ေခါင္းေဆာင္ေသာ ကိုယ္စားလွယ္ အဖြဲ႔သည္ ေျမာက္ကိုရီးယားသုိ႔ လွ်ဳိ႕၀ွက္ သြားေရာက္ခဲ့ေသာ္လည္း ေနာက္ပုိင္းတြင္ သတင္း ေပါက္ၾကားခဲ့သည္။ ထိုခရီးစဥ္တြင္ ေျမာက္ကိုရီးယား စစ္ဦးစီး အရာရွိခ်ဳပ္ ဗိုလ္ခ်ဳပ္ ကင္မ္က်ဳတ္ဆစ္ ႏွင့္ စစ္ေရး အရ ပူးေပါင္း ေဆာင္ရြက္မႈျပဳလုပ္ရန္ သေဘာတူ လက္မွတ္ ေရးထိုးခဲ့ၾကသည္။
၂၀၀၉ ခုႏွစ္ ဇြန္လတြင္လည္း လက္နက္မ်ား တင္ေဆာင္လာသည္ဟု ယူဆရသည့္ ေျမာက္ကုိရီးယား သေဘၤာတစီး ျမန္မာျပည္သုိ႔ ဦးတည္ ခုတ္ေမာင္းသြားသည့္ သတင္းက ကမၻာ့မီဒီယာ၌ ထိပ္တန္းသုိ႔ ေရာက္ရွိခဲ့သည္။ တခ်ိန္တည္းမွာပင္ ျမန္မာ စစ္အစိုးရ၏ ႏ်ဴကလီးယား ထုတ္လုပ္မည့္ အစီအစဥ္ႏွင့္ ပတ္သက္ႏိုင္ဖြယ္ရွိေသာ ေျမေအာက္ ဥမင္မ်ား တည္ေဆာက္ေနမႈ ဓာတ္ပုံႏွင့္ ဗီဒီယို မွတ္တမ္းမ်ားကိုလည္း သတင္းဌာနမ်ားတြင္ ထုတ္လႊင့္ျပသခဲ့သည္။
၂၀၀၉ ခုႏွစ္တြင္ ေျမာက္ကိုရီးယား ႏ်ဴကလီးယား အစီအစဥ္ႏွင့္ ပတ္သက္ ဆက္ႏြယ္မႈရွိသည္ဟု ယူဆရေသာ သံလိုက္ဓာတ္အား တိုင္းတာသည့္ ကိရိယာ တမ်ိဳးကို မေလးရွားမွ တဆင့္ ျမန္မာႏိုင္ငံသုိ႔ တင္သြင္းရန္ ႀကိဳးပမ္းခဲ့သူ ၃ ဦးကို ဂ်ပန္ႏိုင္ငံ၌ ဖမ္းဆီးခဲ့သည္။
အေမရိကန္ႏုိင္ငံျခားေရးဝန္ႀကီး မစၥ ဟီလာရီ ကလင္တန္က ေျမာက္ကိုရီးယားသည္ ျမန္မာႏုိင္ငံသို႔ ႏ်ဴကလီးယား နည္းပညာ လႊဲေျပာင္းေပးအပ္ပါက အာဆီယံ ေဒသတြင္း တည္ၿငိမ္မႈကို ၿခိမ္းေျခာက္ႏုိင္ေၾကာင္း ၂၀၀၉ ခုႏွစ္ ဇူလိုင္လတြင္းက ထိုင္းႏုိင္ငံေတာင္ပိုင္း ဖူးကက္တြင္ က်င္းပေသာ အာဆီယံအစည္းအေဝး လုံၿခံဳေရးဆိုင္ရာ ေဆြးေႏြးပြဲတြင္ သတိေပး ေျပာၾကားဖူးသည္။
စစ္အစုိးရသည္ သန္႔စင္ၿပီးသား ယူေရနီယံမ်ားကုိ ေျမာက္ကုိရီးယားႏုိင္ငံ၏ နည္းပညာ အကူအညီျဖင့္ လာမည့္ ၅ ႏွစ္ အတြင္း အဏုျမဴဗုံး ထုတ္လုပ္ရန္ စီစဥ္ေနသည္ဟု ၂၀၀၉ ခုႏွစ္ ၾသဂုတ္လထုတ္ Sydney Morning Herald သတင္းစာ၏ ေဆာင္း ပါးတပုဒ္တြင္ ေဖာ္ျပထားသည္။
ေျမာက္ကိုရီးယားႏွင့္ ျမန္မာႏုိင္ငံ ႏ်ဴကလီးယား နည္းပညာ ပူးေပါင္း ေဆာင္ရြက္မႈမ်ား အတြက္ စိုးရိမ္ ပူပန္မိေၾကာင္း အေမရိကန္ ႏိုင္ငံျခားေရးဌာန ေျပာေရးဆိုခြင့္ရွိသူ P. J Crowleyက ယခုႏွစ္ မတ္လ ပထမပတ္တြင္ ေျပာၾကားခဲ့ေသးသည္။
ျမန္မာႏွင့္ ေျမာက္ကိုရီးယားတို႔သည္ ၂ ႏိုင္ငံ သံတမန္ ပုံမွန္ ဆက္ဆံေရး ရပ္ဆိုင္းခဲ့ရာမွ မၾကာေသး ေသာ ႏွစ္မ်ား အတြင္း တိတ္တဆိတ္ ဆက္ဆံေရးမ်ား ျပဳလုပ္လာခဲ့ကာ ၿပီးခဲ့သည့္ ၂၀၀၇ ခုႏွစ္ ဧၿပီလတြင္ တရား၀င္ ဆက္ဆံေရး ျပန္လည္ စတင္ခဲ့ျခင္း ျဖစ္သည္။
စစ္အစုိးရ၏ လွ်ဳိ႕၀ွက္သတင္းမ်ား ေပါက္ၾကားမႈေၾကာင့္ ထိန္းသိမ္းထားသည့္ စစ္တပ္အရာရွိေဟာင္း ဗုိလ္မႉး ၀င္းႏုိင္ေက်ာ္ကို အင္းစိန္ေထာင္တြင္ ယခုႏွစ္ ဇန္နဝါရီလ ၇ ရက္က ေသဒဏ္ႏွင့္ ေထာင္ဒဏ္ အႏွစ္၂၀ ခ်မွတ္ခဲ့သည္။
ဗိုလ္မႉး ဝင္းႏိုင္ေက်ာ္သည္ စစ္အစုိးရ၏ လွ်ဳိ႕၀ွက္ စီမံကိန္းမ်ားျဖစ္သည့္ ႏ်ဴကလီးယား ဓာတ္ေပါင္းဖုိစီမံကိန္း၊ ေျမေအာက္ လိုဏ္ေခါင္းမ်ား ေဖာက္လုပ္ေရး စီမံကိန္း၊ လွ်ဳိ႕၀ွက္သြားေရာက္ၿပီး လက္နက္၀ယ္ယူခဲ့သည့္ ေျမာက္ကုိရီးယားခရီးစဥ္၊ ရုရွား၊ အိႏၵိယေခါင္းေဆာင္မ်ားႏွင့္ လွ်ဳိ႕၀ွက္ ေဆြးေႏြးခဲ့သည့္မွတ္တမ္းမ်ားႏွင့္ပတ္သက္ၿပီး မီဒီယာမ်ားထံေပါက္ၾကားခဲ့သည့္အတြက္ ဖမ္းဆီး အျပစ္ေပး ခံခဲ့ရျခင္းျဖစ္သည္။
ထိုင္းနယ္စပ္အနီး လားဟူနယ္ျခားေစာင့္တပ္ရင္း ေဆာက္လုပ္ရန္သစ္တန္ခ်ိန္ ၁၀၀၀ ပါမစ္ရ
ေမြေခါ၀္
သွ်မ္းျပည္အေရွ႕ေတာင္ပိုင္း မိုင္းတံုၿမိဳ႕နယ္ ပံုပါက်င္ၿမိဳ႕နယ္ခြဲ ေတာ္ေလ (ကိုးကန္႔ရြာ) အနီး လားဟူနယ္ျခားေစာင့္ တပ္ရင္းေဆာက္လုပ္ေနေသာ ေဆာက္လုပ္ေရးကုမၸဏီအား နအဖအာဏာပိုင္မ်ား တန္ခ်ိန္ ၁၀၀၀ သစ္ခုတ္ခြင့္ေပး ေၾကာင္း စံုစမ္းသိရွိရသည္။
ေမလလယ္မွစ၍ ပံုပါက်င္ေတာင္ဘက္ (BP.1လမ္းမေပၚရွိ) ေတာ္ေလရြာအနီးတြင္ လားဟူျပည္သူ႔စစ္ (နယ္ျခားေစာင့္တပ္ရင္း ၁၀၀၇)တပ္ရင္းတည္ေဆာက္ရန္ က်ဳိင္းတံုၿမိဳ႕မွ ေနာင္တံုကုမၸဏီဦးစီးၿပီး လူအား၊ စက္အား မ်ားျဖင့္ ေဆာက္လုပ္ေရးစတင္လ်က္ရွိုသည္။
“က်ဳိင္းတံုဘက္ကသွ်မ္းေတြ၊ဗမာေတြလဲပါတယ္။ ကေလးလူႀကီးေပါင္းအားလံုး ၇၀၀ ေလာက္ရွိမယ္။ တခ်ဳိ႕ကေလး ေတြ ေက်ာင္းပိတ္တုန္း ေဆာက္လုပ္ေရးမွာ ေန႔စားသြားေရာက္လုပ္ကိုင္ၾကတယ္” ဟု ေဒသခံတစ္ဦးက ေျပာပါသည္။
ပံုပါက်င္အေျခစိုက္ လားဟူနယ္ျခားေစာင့္တပ္ရင္း ၁၀၀၇ တပ္ရင္းဌါနခ်ဳပ္အား အစပိုင္း၌ နားေကာင္းမူး အေနာက္ေတာင္ဘက္ (၂ မိုင္ခန္႔အကြာ) မိုင္းကၽြက္သြားလမ္း (ဂ်လယ္ သခၤ်ဳိင္းကုန္း)တြင္ တပ္စခန္းေဆာက္လုပ္ရန္ လ်ာထားခဲ့ေသာ္လည္း မေဆာက္လုပ္ျဖစ္ခဲ့ဟုဆို၏။
ဂ်ပီးကြယ္ဦးေဆာင္ေသာ လားဟူျပည္သူ႔စစ္ (နယ္ျခားေစာင့္တပ္ရင္း ၁၀၀၇) တပ္ရင္းဌါနခ်ဳပ္ေဆာက္လုပ္ရန္ နအဖ အာဏာပိုင္မ်ားထံမွ သံုးႏွစ္စာ သစ္တန္ခ်ိန္ ၁၀၀၀ ခုတ္ခြင့္ေပးထားေၾကာင္း အမည္မေဖာ္လိုသည့္ ေနာင္တံုကုမၸဏီ ၀န္ထမ္းတစ္ဦးက ေျပာပါသည္။
“သစ္မာပင္အႀကီးစားေတြမွ သိပ္မက်န္ေတာ့တာ။ ဘယ္နားကသစ္ပင္ကိုသြားခုတ္မလဲမသိဘူး။ သစ္တန္ခ်ိန္ ၁၀၀၀ ပါမစ္စာရြက္က သစ္တန္ခ်ိန္ေထာင္ေပါင္းမ်ားစြာ/ေတာလံုးေျပာင္ေအာင္ အခြင့္ထူးယူၿပီးခုတ္ျဖတ္လို႔ရတယ္” ဟု အဆိုပါကုမၸဏီ၀န္ထမ္းကဆက္ေျပာပါသည္။
ၿမိဳ႕ခံတစ္ဦးကလည္း “သူတို႔ တန္ခ်ိန္ ၁၀၀၀ လုံုးခုတ္ၿပီး တပ္ေဆာက္တဲ့ေနရာမွာ အားလံုးဘယ္သံုးမွာလဲ။ သံုးေလးရာေလာက္သံုးၿပီး က်န္တာေတြကို ေရာင္းစားမွာေပါ့” ဟု ေျပာၾကားပါသည္။
ပံုပါက်င္အေျခစိုက္ ဂ်ပီးကြယ္ ဦးေဆာင္ေသာ လားဟူျပည္သူ႔စစ္တပ္အား နအဖက မတ္လဆန္းပိုင္းတြင္နယ္ျခား ေစာင့္တပ္ရင္းအမွတ္ ၁၀၀၇ အျဖစ္ စရဖအရာရွိခ်ဳပ္ဗိုလ္ခ်ဳပ္ရဲျမင့္ကိုယ္တိုင္ တိုးျမွင့္အပ္ႏွင္းေပးခဲ့သည္။
ယခုကဲ့သို႔တပ္ရင္းဌါနခ်ဳပ္အႀကီးအက်ယ္ေဆာက္လုပ္ေနေသာ္လည္း တဘက္တြင္ လားဟူတပ္သားမ်ား ေန႔စဥ္ႏွင့္ အမွ် ထြက္ေျပးေနသည္ဟုလည္း သိရွိရပါသည္။
စိုင္းအြမ္တစ္ပိုင္ေနာင္တံုကုမၸဏီသည္ ယခုလက္ရွိလားဟူနယ္ျခားေစာင့္တပ္ရင္းဌါနခ်ဳပ္ ေဆာက္လုပ္ေနသည့္အျပင္ မိုးနဲဲ-က်ဳိင္းတံုမီးရထားလမ္း၊ က်ဳိင္းတံုအေနာက္ဘက္ က်ဳိင္းေဖာင္း (က်ဳိင္းတံုဘူတာႀကီး) ဘူတာ႐ံု ေဆာက္လုပ္ေရး ကန္ထ႐ိုက္ရရွိထားရွိထားေသာ ကုမၸဏီလည္းျဖစ္ပါသည္။
သွ်မ္းျပည္အေရွ႕ေတာင္ပိုင္း မိုင္းတံုၿမိဳ႕နယ္ ပံုပါက်င္ၿမိဳ႕နယ္ခြဲ ေတာ္ေလ (ကိုးကန္႔ရြာ) အနီး လားဟူနယ္ျခားေစာင့္ တပ္ရင္းေဆာက္လုပ္ေနေသာ ေဆာက္လုပ္ေရးကုမၸဏီအား နအဖအာဏာပိုင္မ်ား တန္ခ်ိန္ ၁၀၀၀ သစ္ခုတ္ခြင့္ေပး ေၾကာင္း စံုစမ္းသိရွိရသည္။
ေမလလယ္မွစ၍ ပံုပါက်င္ေတာင္ဘက္ (BP.1လမ္းမေပၚရွိ) ေတာ္ေလရြာအနီးတြင္ လားဟူျပည္သူ႔စစ္ (နယ္ျခားေစာင့္တပ္ရင္း ၁၀၀၇)တပ္ရင္းတည္ေဆာက္ရန္ က်ဳိင္းတံုၿမိဳ႕မွ ေနာင္တံုကုမၸဏီဦးစီးၿပီး လူအား၊ စက္အား မ်ားျဖင့္ ေဆာက္လုပ္ေရးစတင္လ်က္ရွိုသည္။
“က်ဳိင္းတံုဘက္ကသွ်မ္းေတြ၊ဗမာေတြလဲပါတယ္။ ကေလးလူႀကီးေပါင္းအားလံုး ၇၀၀ ေလာက္ရွိမယ္။ တခ်ဳိ႕ကေလး ေတြ ေက်ာင္းပိတ္တုန္း ေဆာက္လုပ္ေရးမွာ ေန႔စားသြားေရာက္လုပ္ကိုင္ၾကတယ္” ဟု ေဒသခံတစ္ဦးက ေျပာပါသည္။
ပံုပါက်င္အေျခစိုက္ လားဟူနယ္ျခားေစာင့္တပ္ရင္း ၁၀၀၇ တပ္ရင္းဌါနခ်ဳပ္အား အစပိုင္း၌ နားေကာင္းမူး အေနာက္ေတာင္ဘက္ (၂ မိုင္ခန္႔အကြာ) မိုင္းကၽြက္သြားလမ္း (ဂ်လယ္ သခၤ်ဳိင္းကုန္း)တြင္ တပ္စခန္းေဆာက္လုပ္ရန္ လ်ာထားခဲ့ေသာ္လည္း မေဆာက္လုပ္ျဖစ္ခဲ့ဟုဆို၏။
ဂ်ပီးကြယ္ဦးေဆာင္ေသာ လားဟူျပည္သူ႔စစ္ (နယ္ျခားေစာင့္တပ္ရင္း ၁၀၀၇) တပ္ရင္းဌါနခ်ဳပ္ေဆာက္လုပ္ရန္ နအဖ အာဏာပိုင္မ်ားထံမွ သံုးႏွစ္စာ သစ္တန္ခ်ိန္ ၁၀၀၀ ခုတ္ခြင့္ေပးထားေၾကာင္း အမည္မေဖာ္လိုသည့္ ေနာင္တံုကုမၸဏီ ၀န္ထမ္းတစ္ဦးက ေျပာပါသည္။
“သစ္မာပင္အႀကီးစားေတြမွ သိပ္မက်န္ေတာ့တာ။ ဘယ္နားကသစ္ပင္ကိုသြားခုတ္မလဲမသိဘူး။ သစ္တန္ခ်ိန္ ၁၀၀၀ ပါမစ္စာရြက္က သစ္တန္ခ်ိန္ေထာင္ေပါင္းမ်ားစြာ/ေတာလံုးေျပာင္ေအာင္ အခြင့္ထူးယူၿပီးခုတ္ျဖတ္လို႔ရတယ္” ဟု အဆိုပါကုမၸဏီ၀န္ထမ္းကဆက္ေျပာပါသည္။
ၿမိဳ႕ခံတစ္ဦးကလည္း “သူတို႔ တန္ခ်ိန္ ၁၀၀၀ လုံုးခုတ္ၿပီး တပ္ေဆာက္တဲ့ေနရာမွာ အားလံုးဘယ္သံုးမွာလဲ။ သံုးေလးရာေလာက္သံုးၿပီး က်န္တာေတြကို ေရာင္းစားမွာေပါ့” ဟု ေျပာၾကားပါသည္။
ပံုပါက်င္အေျခစိုက္ ဂ်ပီးကြယ္ ဦးေဆာင္ေသာ လားဟူျပည္သူ႔စစ္တပ္အား နအဖက မတ္လဆန္းပိုင္းတြင္နယ္ျခား ေစာင့္တပ္ရင္းအမွတ္ ၁၀၀၇ အျဖစ္ စရဖအရာရွိခ်ဳပ္ဗိုလ္ခ်ဳပ္ရဲျမင့္ကိုယ္တိုင္ တိုးျမွင့္အပ္ႏွင္းေပးခဲ့သည္။
ယခုကဲ့သို႔တပ္ရင္းဌါနခ်ဳပ္အႀကီးအက်ယ္ေဆာက္လုပ္ေနေသာ္လည္း တဘက္တြင္ လားဟူတပ္သားမ်ား ေန႔စဥ္ႏွင့္ အမွ် ထြက္ေျပးေနသည္ဟုလည္း သိရွိရပါသည္။
စိုင္းအြမ္တစ္ပိုင္ေနာင္တံုကုမၸဏီသည္ ယခုလက္ရွိလားဟူနယ္ျခားေစာင့္တပ္ရင္းဌါနခ်ဳပ္ ေဆာက္လုပ္ေနသည့္အျပင္ မိုးနဲဲ-က်ဳိင္းတံုမီးရထားလမ္း၊ က်ဳိင္းတံုအေနာက္ဘက္ က်ဳိင္းေဖာင္း (က်ဳိင္းတံုဘူတာႀကီး) ဘူတာ႐ံု ေဆာက္လုပ္ေရး ကန္ထ႐ိုက္ရရွိထားရွိထားေသာ ကုမၸဏီလည္းျဖစ္ပါသည္။
နအဖစစ္အုပ္စုကို တရားစြဲျခင္း
ဂါမဏိ
နအဖစစ္အုပ္စုကို တရားစြဲ အေရးယူဖို႔နဲ႔ပတ္သက္ၿပီး သေဘာတရားအရ ၾကည့္ရင္ေတာ့ အဓိကနည္းလမ္း (၆) မ်ဳိး ရွိေနပါတယ္။ အဲဒါေတြကေတာ့ …
(၁) ႏိုင္ငံတကာတရား႐ံုး ICJ ကေန မလိုက္နာလို႔မရတဲ့ စီရင္ခ်က္ခ်ေစျခင္း၊
(၂) ႏိုင္ငံတကာတရား႐ံုး ICJ ကေန သေဘာထားအႀကံျပဳခ်က္ ခ်ေစျခင္း၊
(၃) ႏိုင္ငံတကာရာဇဝတ္တရား႐ံုး ICC ကေန စီရင္ခ်က္ခ်ေစျခင္း၊
(၄) အေရးေပၚ သီးသန္႔ခံု႐ံုးတည္ေထာင္ၿပီး မလိုက္နာလို႔မရတဲ့ စီရင္ခ်က္ခ်ေစျခင္း၊
(၅) ျပည္ပႏိုင္ငံတခုရဲ႕တရား႐ံုးတခုကေန စီရင္ခ်က္ခ်ေစျခင္း၊
(၆) ျမန္မာႏိုင္ငံတြင္း တရား႐ံုးတခုကေန စီရင္ခ်က္ခ်ေစျခင္းတို႔ျဖစ္ပါတယ္။
ပထမနည္းလမ္း (၅) ခုက ႏိုင္ငံတကာတရားေရးလမ္းေၾကာင္းေတြျဖစ္ၿပီး ႏိုင္ငံတကာအဖြဲ႔အစည္းတခု သို႔မဟုတ္ တျခားႏိုင္ငံတႏိုင္ငံကေန အစခ်ီရမယ့္ နည္းလမ္းေတြ ျဖစ္ပါတယ္။ ေနာက္ဆံုးနည္းလမ္းကေတာ့ ကိုယ့္ျပည္တြင္း တရား႐ံုးေတြမွာပဲ ကိုယ့္အစိုးရကို ႏိုင္ငံတကာသေဘာတူညီခ်က္ေဖာက္ဖ်က္မႈ သို႔မဟုတ္ ႏိုင္ငံ့ဥပေဒခ်ဳိးေဖာက္မႈနဲ႔ တရားျပန္စြဲဖို႔ျဖစ္ၿပီး အလားအလာမရွိဆံုး နည္းလမ္းလည္းျဖစ္ပါတယ္။
၁။ ႏိုင္ငံတကာတရား႐ံုး ICJ ဟာ ကုလသမဂၢရဲ႕ အဓိကတရားေရးအဖြဲ႔ျဖစ္ၿပီး ႏိုင္ငံေတြအၾကား တရားေရးဆိုင္ရာ အျငင္းအခံုေတြကို ႏိုင္ငံတကာဥပေဒနဲ႔အညီ ေျဖရွင္းဆံုးျဖတ္ေပးရပါတယ္။ ဒါ့အျပင္ ကုလသမဂၢအဖြဲ႔အစည္းေတြ ဌာနေတြက ေမးျမန္းတင္ျပလာတဲ့ ဥပေဒေရးရာျပႆနာေတြအေပၚမွာလည္း သေဘာထားအႀကံျပဳခ်က္ ေပးရပါတယ္။
ႏိုင္ငံတကာ့တရား႐ံုးမွာ တရားဆိုင္ရင္ ကုလသမဂၢအဖြဲ႔ဝင္ႏိုင္ငံေတြနဲ႔ ICJ ဖြဲ႔စည္းပံုစည္းမ်ဥ္းဥပေဒကို လက္မွတ္ထိုးထားတဲ့ ကုလအဖြဲ႔ဝင္မဟုတ္တဲ့ ႏိုင္ငံေတြပဲ တရားၿပိဳင္ခြင့္ရွိပါတယ္။ ဒါ့အျပင္ တရားၿပိဳင္ႏွစ္ႏိုင္ငံစလံုးက တရား႐ံုးဆံုးျဖတ္ခ်က္ကို လက္ခံမယ္လို႔ သေဘာတူဖုိ႔လိုပါတယ္။ ဒါမွမဟုတ္ ေဖာက္ဖ်က္တယ္လို႔ စြပ္စြဲထားတဲ့ ႏိုင္ငံတကာစာခ်ဳပ္ထဲမွာ ICJ အဆံုးအျဖတ္ကို ခံယူရမယ္လို႔ ျပ႒ာန္းထားတဲ့ အေျခအေနရွိဖို႔လိုပါတယ္။
တရားၿပိဳင္ႏွစ္ဘက္က ICJ မွာ စာနဲ႔ေရာ ႏႈတ္နဲ႔ေရာ ေလွ်ာက္လဲခ်က္ေပး စစ္ေဆးခံၿပီးရင္ တရား႐ံုးက စီရင္ခ်က္ခ်ပါတယ္။ စီရင္ခ်က္ဟာ အၿပီးအျပတ္ျဖစ္ပါတယ္ (အထက္ဆင့္ကို အယူခံစရာမရိွပါ)။ ႏွစ္ဘက္စလံုး မျဖစ္မေန လိုက္နာက်င့္သံုးရပါတယ္။ ကုလသမဂၢအဖြဲ႔ဝင္ျဖစ္ကတည္းက ICJ ဆံုးျဖတ္ခ်က္ကို လိုက္နာပါ့မယ္လို႔ ကတိျပဳ လက္မွတ္ထိုးထားတာျဖစ္တဲ့အတြက္ တရား႐ံုးအဆံုးအျဖတ္ကို မလိုက္နာဘဲေနတာ အင္မတန္ရွားပါတယ္။ တရားၿပိဳင္ႏွစ္ဘက္မွာ တဘက္က တရား႐ံုးကို လာဖို႔ပ်က္ကြက္ရင္လည္း အမႈကို ဆက္စစ္ႏိုင္ပါတယ္။ တရား႐ံုးျပင္ပမွာ ႏွစ္ဘက္ညႇိႏႈိင္းၿပီး ေၾကေအးလို႔လည္းရပါတယ္။ တရား႐ံုးဆံုးျဖတ္ခ်က္ကို မလိုက္နာရင္ေတာ့ လံုၿခံဳေရးေကာင္စီက တရား႐ံုးစီရင္ခ်က္အတိုင္းျဖစ္ေအာင္ ကိုင္တြယ္အေရးယူခြင့္ရွိပါတယ္။
အဓမၼလုပ္အားေပးကိစၥ၊ ကေလးစစ္သားကိစၥ၊ လယ္ယာေျမသိမ္းယူမႈကိစၥေတြေၾကာင့္ အျပည္ျပည္ဆုိင္ရာ အလုပ္သမားအဖြဲ႔ခ်ဳပ္ ILO ရဲ႕ သေဘာတူစာခ်ဳပ္ေတြ ေဖာက္ဖ်က္မႈနဲ႔ ILO အဖြဲ႔ဝင္လည္းျဖစ္ ကုလသမဂၢ အဖြဲ႔ဝင္လည္းျဖစ္တဲ့ တျခားႏိုင္ငံတခုက ျမန္မာႏိုင္ငံကို ICJ မွာ တရားစြဲႏိုင္ပါတယ္။ တရား႐ံုးကေတာ့ ျမန္မာျပည္မွာ အဓမၼလုပ္အားေပးရပ္စဲဖို႔၊ ကေလးစစ္သားရပ္စဲဖို႔ေတြ အမိန္႔ေပးဆံုးျဖတ္ပါလိမ့္မယ္။
ဒါမွမဟုတ္ တိုင္းရင္းသားနယ္ေျမေတြမွာ ဥပေဒမဲ့ သတ္ျဖတ္မႈ၊ မုဒိမ္းက်င့္မႈ၊ ရြာမီး႐ႈိ႕မႈ၊ အဓမၼအိုးအိမ္မဲ့ေစမႈေတြနဲ႔ ဒီပဲယင္းလုပ္ႀကံမႈ၊ ေရႊဝါေရာင္ယုတ္မာမႈေတြေၾကာင့္ ႏိုင္ငံတကာလူသားခ်င္းစာနာေရးဥပေဒ၊ စစ္ပြဲဆိုင္ရာ ဂ်ီနီဗာစာခ်ဳပ္ေတြ ေဖာက္ဖ်က္မႈနဲ႔ ဒီစာခ်ဳပ္ေတြ လက္မွတ္ထိုးထားတဲ့ ကုလသမဂၢအဖြဲ႔ဝင္ တျခားႏိုင္ငံတခုက ျမန္မာႏိုင္ငံကို ICJ မွာ တရားစြဲႏိုင္ပါတယ္။ ICJ ဟာ လူပုဂၢိဳလ္ေတြကို အေရးယူတာေတာ့မရွိဘဲ ေဖာက္ဖ်က္မႈေတြ ရပ္တန္႔ဖို႔ အမိန္႔ခ်ႏိုင္ပါတယ္။ ဒါကိုလိုက္နာဖို႔ လံုၿခံဳေရးေကာင္စီက ၾကပ္မတ္ရမွာျဖစ္ပါတယ္ (ဒါေပမယ့္ လံုၿခံဳေရးေကာင္စီထဲမွာ တ႐ုတ္က ဗီတိုသံုး ကန္႔ကြက္ရင္ ICJ စီရင္ခ်က္ အလကားျဖစ္သြားႏိုင္ပါတယ္၊ တဘက္ကၾကည့္ရင္ေတာ့ ICJ စီရင္ခ်က္ကို ဗီတိုသံုးတဲ့ႏိုင္ငံဟာ ကမာၻမွာ အင္မတန္သိကၡာက်သြားမွာလည္း ျဖစ္ပါတယ္)။
အဓိကအားနည္းခ်က္ေနာက္တခုကေတာ့ ICJ မွာ အမႈဆိုင္တာ အနည္းဆံုး (၂) ႏွစ္ၾကာႏိုင္တဲ့အတြက္ တရားစြဲေပးတဲ့ ႏိုင္ငံက အဲသေလာက္ ဇြဲရွိရွိ စိတ္ဓာတ္ရွိရွိနဲ႔ အခ်ိန္ကုန္ ေငြကုန္ခံလုပ္ပါ့မလား စဥ္းစားစရာပါပဲ။
၂။ ဒုတိယနည္းလမ္းျဖစ္တဲ့ ICJ ကေန သေဘာထားအႀကံျပဳခ်က္ ခ်ေစတာကိုေတာ့ ကုလသမဂၢ ပင္မအေဆာက္အအံုငါးခုနဲ႔ (ILO အပါအဝင္) လက္ေအာက္ခံ ေအဂ်င္စီ (၁၆) ခုကပဲ ေတာင္းဆိုခြင့္ရွိပါတယ္။ အေထြေထြညီလာခံနဲ႔ လံုၿခံဳေရး ေကာင္စီတို႔က “မည္သည့္ဥပေဒေရးရာျပႆနာကိုမဆို” အႀကံဉာဏ္ေတာင္းခံႏုိင္ၿပီး အထူးျပဳ ေအဂ်င္စီေတြကေတာ့ မိမိလုပ္ငန္းအဝန္းအဝိုင္းနဲ႔ဆိုင္တဲ့ ဥပေဒေရးရာျပႆနာကိုပဲ အႀကံဉာဏ္ေတာင္းခံခြင့္ ရွိပါတယ္။ အႀကံဉာဏ္လို႔ဆိုတဲ့အတိုင္း မလိုက္နာမျဖစ္ binding မဟုတ္ပါဘူး။ လိုက္လုပ္ခ်င္လုပ္ မလုပ္ခ်င္လည္း ေနလို႔ရပါတယ္။ ICJ ရဲ႕ သေဘာထား အႀကံျပဳခ်က္ဟာ ဥပေဒေၾကာင္းအရ အင္မတန္ၾသဇာႀကီးတဲ့အတြက္ မလိုက္နာတဲ့ႏိုင္ငံဟာ ႏိုင္ငံတကာ တာဝန္ဝတၱရားေတြကို ခ်ဳိးေဖာက္ေနေၾကာင္း ကမာၻမွာ ပြင့္က်သြားမွာျဖစ္ၿပီး တျခားႏိုင္ငံေတြက အဲဒီႏိုင္ငံအေပၚ ပိုျပင္းထန္တဲ့ ဒဏ္ခတ္ပိတ္ဆို႔မႈေတြ ခ်မွတ္လာႏိုင္ပါတယ္။ ဒါေပမယ့္ ျမန္မာျပည္ကိစၥမွာေတာ့ တ႐ုတ္နဲ႔ ထိုင္းက ဒဏ္ခတ္ပိတ္ဆို႔မႈ မလုပ္ရင္ သိပ္အက်ဳိးမထူးႏုိင္ပါ။
ျမန္မာျပည္က အဓမၼလုပ္အားေပးကိစၥနဲ႔ပတ္သက္ၿပီး ILO က ICJ ဆီက သေဘာထားအႀကံျပဳခ်က္ ေတာင္းႏိုင္သလို လူသားခ်င္းစာနာေရးကိစၥ၊ လူမ်ဳိးသန္႔စင္ေရးကိစၥေတြနဲ႔ပတ္သက္ၿပီး အေထြေထြညီလာခံ၊ လံုၿခံဳေရးေကာင္စီ၊ ယူနက္စကုိ၊ WHO ၊ ILO ၊ FAO တို႔က သေဘာထားအႀကံျပဳခ်က္ ေတာင္းႏိုင္ပါတယ္ (ယူနီဆက္ဖ္၊ လူ႔အခြင့္အေရးေကာင္စီ၊ ဒုကၡသည္မဟာမင္းႀကီး႐ံုး UNHCR ၊ UNDP ၊ UNODC မူးယစ္ေဆး႐ံုး၊ ICRC တို႔မပါ)။ ဒီလိုမေတာင္းခံခင္ ကိုယ့္အဖြဲ႔အစည္းထဲမွာ အမ်ားသေဘာတူဆံုးျဖတ္ခ်က္ အရင္ခ်ဖို႔လိုပါတယ္။ ILO ကေတာ့ ဒီနည္းလမ္းကို ေတာ္ေတာ္ေလး ေလ့လာဆန္းစစ္ထားပါတယ္။
၃။ တတိယနည္းလမ္းျဖစ္တဲ့ ႏိုင္ငံတကာရာဇဝတ္တရား႐ံုး ICC ဟာ ကုလသမဂၢနဲ႔မဆိုင္တဲ့ လြတ္လပ္တဲ့ ခံု႐ံုးျဖစ္ပါတယ္။ ဒီတရား႐ံုးက ႏိုင္ငံေတြကို အမႈစစ္တာမဟုတ္ဘဲ ၂၀၀၂ ခု ဇူလိုင္ (၁) ရက္ေန႔ ေနာက္ပိုင္းမွာျဖစ္တဲ့ က်ဴးေက်ာ္စစ္ျပဳမႈ၊ စစ္ရာဇဝတ္မႈ၊ လူမ်ဳိးတံုးသုတ္သင္မႈနဲ႔ လူသားမ်ဳိးႏြယ္ဆန္႔က်င္တဲ့ ရာဇဝတ္မႈက်ဴးလြန္သူ လူပုဂၢိဳလ္ေတြကို အမႈစစ္တာ ျဖစ္ပါတယ္။ ကုလအတြင္းေရးမႉးခ်ဳပ္ေဟာင္း ကိုဖီအာနန္ အေျပာအတိုင္းဆိုရင္ ဘယ္အာဏာရွင္၊ ဘယ္စစ္အုပ္စု၊ ဘယ္စစ္တပ္မွ လူ႔အခြင့္အေရးေတြကို အဟန္႔အတားမရွိ ခ်ဳိးေဖာက္ေနတာမ်ဳိး မျဖစ္ႏိုင္ေအာင္ ICC ကို ထူေထာင္ထားတာ ျဖစ္ပါတယ္။ ICC ရဲ႕ ဖြဲ႔စည္းပံုစည္းမ်ဥ္းျဖစ္တဲ့ ေရာမစာခ်ဳပ္မွာ ICC ကိုင္တြယ္ႏိုင္တဲ့ ျပစ္မႈေတြကို တိတိက်က် ဖြင့္ဆိုထားပါတယ္။
ICC ရဲ႕ အႀကီးဆံုးျပႆနာက အေမရိကန္ျပည္ေထာင္စုက လက္မွတ္မထိုးထားတာဘဲ ျဖစ္ပါတယ္။ ေနာက္ျပႆနာႀကီးတခုကေတာ့ ျမန္မာႏိုင္ငံကလည္း လက္မွတ္မထိုးတာ ျဖစ္ပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္ ဒီတရား႐ံုးဟာ ျမန္မာျပည္အေပၚ တရားစီရင္ႏိုင္ခြင့္မရွိ ျဖစ္ေနပါတယ္။ ဒါေပမယ့္ ICC အဖြဲ႔ဝင္ႏိုင္ငံတခုခုကျဖစ္ေစ၊ ICC ေရွ႕ေနႀကီးကျဖစ္ေစ၊ ကုလလံုၿခံဳေရးေကာင္စီကျဖစ္ေစ၊ ျမန္မာျပည္အေရးဟာ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးကို ခ်ဳိးေဖာက္ေနတယ္ သို႔မဟုတ္ ၿခိမ္းေျခာက္ေနတယ္လို႔ ဆံုးျဖတ္ၿပီး ICC က ကိုင္တြယ္ဆံုးျဖတ္ဖို႔ ‘ၫႊန္း’ ေပးႏိုင္ပါတယ္။ အဲသလိုဆိုရင္ေတာ့ ICC ဟာ ေရာမစာခ်ဳပ္ လက္မွတ္မထိုးထားတဲ့ ႏိုင္ငံကိုလည္း တရားစစ္ေဆးစီရင္ႏိုင္ပါတယ္။ ဒါေပမယ့္ ICC ဟာ ကုလသမဂၢ လက္ေအာက္ခံ မဟုတ္တဲ့အတြက္ လံုၿခံဳေရးေကာင္စီကၫႊန္းတိုင္း တရားစြဲအမႈစစ္ဖို႔ တာဝန္ရွိတာေတာ့ မဟုတ္ပါဘူး။
လံုၿခံဳေရးေကာင္စီဟာ ႏိုင္ငံတခုက တာဝန္ရွိသူေတြကို ICC ကိုတင္ တရားစြဲဖို႔အတြက္ စံုစမ္းေရးေကာ္မရွင္တခု တည္ေထာင္ၿပီး အဲဒီလူေတြဟာ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးကို ၿခိမ္းေျခာက္ေနေၾကာင္း အခုိင္အမာ သက္ေသထူျပရပါတယ္။ အဲသလို သက္ေသထူျပၿပီးမွ ICC ကို လႊဲလို႔ရပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္ စံုစမ္းေရးေကာ္မရွင္ဖြဲ႔မဖြဲ႔ လံုၿခံဳေရးေကာင္စီတြင္းမွာ ဗီတိုနဲ႔ မကန္႔ကြက္ဘဲ ဆံုးျဖတ္ခ်က္ခ်ႏိုင္ဖို႔ လိုပါတယ္။ (လံုၿခံဳေရးေကာင္စီမွာ မဲခြဲဆံုးျဖတ္ၿပီး အတြင္းေရးမႉးခ်ဳပ္က ေကာ္မရွင္ကို ဖြဲ႔စည္းေပးရတာျဖစ္ပါတယ္။) ဆူဒန္ကိစၥမွာ ေကာ္မရွင္သက္တမ္းကို (၃) လ သတ္မွတ္ခဲ့ပါတယ္။
ေရာမစာခ်ဳပ္ကို လက္မွတ္ထိုးမထားတဲ့ ဆူဒန္ႏုိင္ငံရဲ႕သမၼတ ဘာရွီယာကို တရားစြဲတဲ့ကိစၥမွာ လံုၿခံဳေရးေကာင္စီရဲ႕ စံုစမ္းေရးေကာ္မရွင္က ၫႊန္းေပးလိုက္တာကို ICC က လက္ခံစစ္ေဆးၿပီး တရားစြဲခဲ့တာျဖစ္ပါတယ္။ ဒါေပမယ့္ ICC ရဲ႕ ဆံုးျဖတ္ခ်က္ကို ဆူဒန္က ေျပာင္ေျပာင္တင္းတင္း အာခံေနတဲ့အတြက္ ဆူဒန္သမၼတ ဘာရွီယာကို ICC အေနနဲ႔ တရားစြဲ ဖမ္းဝရမ္းထုတ္တဲ့ အဆင့္ပဲရွိေနေသးၿပီး ဘာရွီယာက စြဲခ်က္ကို လက္မခံဘဲ အတိအလင္း အာခံေနတာကတေၾကာင္း၊ သူသြားလည္တဲ့ တျခားႏိုင္ငံေတြက ဖမ္းမေပးတာကတေၾကာင္းေၾကာင့္ တရား႐ံုးတင္ အမႈစစ္တဲ့အဆင့္ မေရာက္ႏိုင္ေသးပါဘူး။ လံုၿခံဳေရးေကာင္စီကလည္း ဘာရွီယာ တရား႐ံုးေရာက္ေအာင္ မကိုင္ေပးပါဘူး။
ICC ကို မၫႊန္းခင္ စံုစမ္းေရးေကာ္မရွင္ဖြဲ႔ဖို႔ လံုၿခံဳေရးေကာင္စီထဲ ဆံုးျဖတ္ရာမွာ တ႐ုတ္ရဲ႕ဗီတို ႀကံဳႏိုင္သလို (ဆူဒန္ကိစၥမွာ တ႐ုတ္နဲ႔ ႐ုရွက ကန္႔ကြက္မဲ မေပးဘဲ ၾကားေနမဲေပးလို႔ စံုစမ္းေရးေကာ္မရွင္ ဖြဲ႔ႏိုင္ခဲ့ပါတယ္) ICC က တရားစြဲဖို႔ ဆံုးျဖတ္ၿပီးေနာက္မွာလည္း တကယ္တရား႐ံုးေရာက္ေအာင္ အၾကပ္ကိုင္ရာမွာ တ႐ုတ္ဗီတိုနဲ႔ ေတြ႔ႏိုင္ပါေသးတယ္။ ဒါ့အျပင္ အေမရိကန္ကိုယ္တိုင္က ICC အဖြဲ႔ဝင္မဟုတ္၊ ICC ကို မေထာက္ခံတဲ့အျပင္ ဆူဒန္ကိစၥ တစ္လစ္ႀကီးျဖစ္ေနတာ ေတြ႔ထားတဲ့အတြက္ ICC မွာတင္ဖို႔ သိပ္စိတ္ပါမွာမဟုတ္ပါဘူး။ ဒါ့ေၾကာင့္ ဆူဒန္လိုအမႈမ်ဳိး ေနာက္ထပ္ၫႊန္းဖို႔ အလားအလာ နည္းေနပါတယ္။ ဒါ့အျပင္ ICC မွာ အမႈတင္တာ ႏွစ္နဲ႔ခ်ီ ၾကာႏိုင္ပါတယ္။ ဥပမာ - ကြန္ဂိုအမႈဆိုရင္ ၂၀၀၄ မွာ စလက္ခံခဲ့ေပမယ့္ အခုထိမျပတ္ေသးပါ။
၄။ စတုတၳနည္းလမ္းျဖစ္တဲ့ အေရးေပၚသီးသန္႔ခံု႐ံုး ad-hoc tribunal သို႔မဟုတ္ အထူးတရား႐ံုး special court ဖြင့္ စစ္ေဆးစီရင္တာကို ICC မေပၚခင္က ရဝမ္ဒါ၊ ယူဂိုဆလားဗီးယား (ဆားဘီးယား)၊ ခ်တ္ဒ္၊ ဆီယာရာလီယြန္း၊ လိုင္ေဘးရီးယား၊ အေရွ႕တီေမာႏိုင္ငံတို႔က စစ္ရာဇဝတ္မႈေတြ၊ လူသားမ်ဳိးႏြယ္ဆန္႔က်င္ေရးျပစ္မႈေတြအတြက္ က်င့္သံုးခဲ့ပါတယ္။ ICC တည္ေထာင္ၿပီးေနာက္ပိုင္းေတာ့ အေရးေပၚသီးသန္႔ခံု႐ံုးဖြဲ႔စစ္တာ မရွိေတာ့သေလာက္ ျဖစ္သြားပါၿပီ။ မျပတ္ေသးတဲ့အမႈေတြကို ဆက္စစ္ေနတာပဲရွိပါတယ္။
သီးသန္႔ခံု႐ံုးဖြင့္ စစ္ေဆးဆံုးျဖတ္တာကို ILO ကေန အလုပ္သမားအခြင့္အေရးဘက္က လုပ္ႏိုင္သလို ကုလလံုၿခံဳေရးေကာင္စီကေန စစ္ရာဇဝတ္မႈ၊ လူသားမ်ဳိးႏြယ္ဆန္႔က်င္ေရး ျပစ္မႈဘက္ေတြကလည္း လုပ္ႏိုင္ပါတယ္။ ျပႆနာတခုက ဒီလိုသီးသန္႔ခံု႐ံုးဖြင့္ဖို႔ အခ်ိန္အၾကာႀကီးယူရတာျဖစ္ပါတယ္။ စရိတ္စကလည္းႀကီးတဲ့အတြက္ ကုလအဖြဲ႔ဝင္ႏုိင္ငံေတြက ထည့္ဝင္ေထာက္ပံ့ရမွာျဖစ္ပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္ ေငြအကုန္မခံႏိုင္လို႔၊ အကုန္မခံခ်င္လို႔ အထူးခံု႐ံုးဖြင့္ဖို႔ သေဘာမတူတာလည္း ရွိလာႏိုင္ပါတယ္။
ဒီခံု႐ံုးေတြဟာ လူပုဂၢိဳလ္ေတြအေပၚ စီရင္ဆံုးျဖတ္ႏိုင္ၿပီး စီရင္ခ်က္က မလိုက္နာမေနရ binding ျဖစ္ပါတယ္။ စကတည္းက လံုၿခံဳေရးေကာင္စီသေဘာတူညီခ်က္နဲ႔ ထူေထာင္တာျဖစ္လို႔ စီရင္ခ်က္ကို အေကာင္အထည္ေဖာ္ဖို႔ လံုၿခံဳေရးေကာင္စီက အေရးယူဒဏ္ခတ္ပိတ္ဆို႔တာေတြ လုပ္ႏိုင္ပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္ လံုၿခံဳေရးေကာင္စီမွာ ဗီတိုနဲ႔တိုးရင္ ဒီလိုသီးသန္႔ခံု႐ံုး ေပၚမလာႏိုင္ပါဘူး။ (ILO ခံု႐ံုးကေတာ့ လံုၿခံဳေရးေကာင္စီကို ျဖတ္စရာမလိုပါ။)
၅။ ပၪၥမနည္းလမ္းျဖစ္တဲ့ ႏိုင္ငံျခားတိုင္းျပည္တခုခုက တရား႐ံုးမွာ တရားစြဲတာကို အဲဒီႏိုင္ငံရဲ႕ အမ်ဳိးသားဥပေဒအရေရာ ႏိုင္ငံတကာဥပေဒအေျခခံမူေတြအရပါ လုပ္ႏိုင္ပါတယ္။ ဒါကို ပင္လယ္ဓားျပမႈေတြမွာ က်င့္သံုးေနၿပီျဖစ္သလို စစ္ရာဇဝတ္မႈေတြနဲ႔ လူသားမ်ဳိးႏြယ္ဆန္႔က်င္ေရးျပစ္မႈေတြနဲ႔ ပတ္သက္လို႔လည္း အသံုးမ်ားလာၿပီျဖစ္ပါတယ္။ ခ်ီလီအာဏာရွင္ေဟာင္း ပီႏိုေရွးကို ဒီနည္းနဲ႔ ကိုင္ခဲ့ၾကပါတယ္။ဒီနည္းလမ္းရဲ႕ အားနည္းခ်က္ကေတာ့ သက္ဆိုင္ရာ အာဏာရွင္ဟာ အဲဒီျပည္ပႏိုင္ငံကို ေရာက္ေနဖို႔လိုၿပီး အဲသလိုေရာက္မေနဘဲ တရားစြဲရင္ ဘာမွအက်ဳိးမထူးပါဘူး။ ဒါ့ျပင္ အခ်ဳပ္အျခာအာဏာျပႆနာေတြ၊ တရားစြဲခံရတဲ့ႏိုင္ငံက တရားစြဲတဲ့ႏိုင္ငံကို လက္စားေခ်တာေတြလည္း ျဖစ္လာႏိုင္လို႔ ႏိုင္ငံေတြက သိပ္မလုပ္ေစခ်င္ၾကပါဘူး။ နအဖေခါင္းေဆာင္ကို တရားစြဲဖို႔ကေတာ့ အိႏၵိယႏိုင္ငံ လာလည္တုန္း အိႏၵိယတရား႐ံုးမွာ တရားစြဲတာ၊ ကုလသမဂၢ အစည္းအေဝးလာတက္တုန္း အေမရိကန္တရား႐ံုးမွာ တရားစြဲတာ လုပ္ႏိုင္စရာအေၾကာင္းရွိပါတယ္။ ဒါေပမယ့္ တဘက္မွာ သံတမန္ကင္းလြတ္ခြင့္ေတြ ေပးထားတဲ့ ထံုးစံကလည္းရွိေနေတာ့ လက္ေတြ႔တရားစြဲႏိုင္ဖို႔ မလြယ္လွပါဘူး။ အဓိကအားျဖင့္ မိမိျပည္တြင္းမွာ လြတ္ၿငိမ္းခ်မ္းသာခြင့္ရေအာင္ လုပ္ထားတဲ့ အာဏာရွင္‘ေဟာင္း’ေတြကို အျပစ္ေပးဖို႔ေတာ့ ဒီနည္းလမ္းက အင္မတန္ သင့္ေတာ္လွပါတယ္။
၆။ ေနာက္ဆံုးနည္းလမ္းျဖစ္တဲ့ ျပည္တြင္းတရား႐ံုးမွာ တရားစြဲစစ္ေဆးဖို႔ကေတာ့ ေဒသႏၲရအာဏာပိုင္အဆင့္မွာ မစုစုေႏြး အမႈႏိုင္သြားတာ ရွိဖူးေပမယ့္ လက္ရွိ အမ်ဳိးသားဒီမိုကေရစီအဖြဲ႔ခ်ဳပ္က နအဖထိပ္သီးေတြကို တရားစြဲဖို႔ ႀကိဳးပမ္းခ်က္ေတြ ၾကည့္ရင္ေတာ့ ျဖစ္ႏိုင္ေျခ အင္မတန္နည္းေနပါတယ္။
ဒီကေန႔ ျမန္မာျပည္က အာဏာရွင္ေတြကို ဥပေဒေၾကာင္းအရ အေရးယူဖို႔ လုပ္ၾကရာမွာ တခ်ဳိ႕က (အလုပ္သမားအခြင့္အေရး၊ အဓမၼလုပ္အားေပး၊ ILO တို႔နဲ႔ ဆက္စပ္ၿပီး) ICJ က သေဘာထားအႀကံျပဳခ်က္ခ်တာကို လိုလားေနၾကသလို တခ်ဳိ႕ကေတာ့ (စစ္ရာဇဝတ္မႈ၊ လူသားမ်ဳိးႏြယ္ဆန္႔က်င္ေရးျပစ္မႈ၊ လူမ်ဳိးတံုးသုတ္သင္မႈတို႔အေပၚ) လံုၿခံဳေရးေကာင္စီက ICC ကို ၫႊန္းဖို႔ စံုစမ္းေရးေကာ္မရွင္ဖြဲ႔တာကို လိုလားေနၾကပါတယ္ (ဆူဒန္ဥပမာအရ တရားစြဲတဲ့အဆင့္ပဲရႏိုင္ၿပီး အမႈစစ္ စီရင္ခ်က္ခ်တဲ့ အဆင့္ မျဖစ္ႏိုင္ပါ)။ ျဖစ္ႏိုင္ေခ် မျဖစ္ႏိုင္ေခ် အားေကာင္းခ်က္ အားနည္းခ်က္ေတြကေတာ့ အထက္မွာေဖာ္ျပထားတဲ့ အတိုင္းပါပဲ။
ႏွစ္မ်ဳိးစလံုးကေတာ့ အဓိကအားျဖင့္ ျပည္တြင္း၊ တပ္တြင္းနဲ႔ ႏိုင္ငံတကာမွာ နအဖ ဂုဏ္သိကၡာ အႀကီးအက်ယ္ က်ဆင္းသြားေစႏိုင္ပါတယ္။ ငပြႀကီးတ႐ုတ္ရွိေနသေရြ႕ ဒီ့ထက္ပိုမေမွ်ာ္လင့္ႏိုင္ပါ။ စိတ္ကူးယဥ္အလြဲေတြ၊ ေမွ်ာ္လင့္ခ်က္အမွားေတြ မရွိဖို႔လိုပါတယ္။ ဒါေပမယ့္ နအဖ ဂုဏ္သိကၡာ အႀကီးအက်ယ္က်သြားရင္ေတာ့ ၁၉၈၇ ခုတုန္းက အဆင္းရဲဆံုးႏိုင္ငံအဆင့္ LDC ျဖစ္သြားခဲ့လို႔ (ရွစ္ေလးလံုးအထိ) ဂယက္႐ိုက္ခဲ့သလိုမ်ဳိး ထပ္ျဖစ္ရင္လည္း ျဖစ္ႏုိင္ပါတယ္။
ဒါေၾကာင့္ ျမန္မာျပည္က နအဖစစ္အုပ္စုရဲ႕ လူ႔အခြင့္အေရးခ်ဳိးေဖာက္မႈေတြ၊ လူသားမ်ဳိးႏြယ္ဆန္႔က်င္ေရးျပစ္မႈေတြ၊ စစ္ရာဇဝတ္မႈေတြ၊ လူမ်ဳိးသန္႔စင္ေရး လူမ်ဳိးျဖဳတ္ေရးျပစ္မႈေတြ အဆံုးသတ္ၿပီး စစ္အာဏာရွင္ေတြကို တကယ္တမ္း အျပစ္ေပးႏိုင္ဖို႔ အေကာင္းဆံုးနည္းလမ္းကေတာ့ အတၳာဟိ အတၳေနာ နာေထာ မိမိကိုယ္သာအားကိုးၿပီး စစ္အာဏာရွင္စနစ္ကို အျမစ္ျပတ္ေခ်မႈန္းဖို႔သာ ရွိပါေတာ့တယ္။ ။
နအဖစစ္အုပ္စုကို တရားစြဲ အေရးယူဖို႔နဲ႔ပတ္သက္ၿပီး သေဘာတရားအရ ၾကည့္ရင္ေတာ့ အဓိကနည္းလမ္း (၆) မ်ဳိး ရွိေနပါတယ္။ အဲဒါေတြကေတာ့ …
(၁) ႏိုင္ငံတကာတရား႐ံုး ICJ ကေန မလိုက္နာလို႔မရတဲ့ စီရင္ခ်က္ခ်ေစျခင္း၊
(၂) ႏိုင္ငံတကာတရား႐ံုး ICJ ကေန သေဘာထားအႀကံျပဳခ်က္ ခ်ေစျခင္း၊
(၃) ႏိုင္ငံတကာရာဇဝတ္တရား႐ံုး ICC ကေန စီရင္ခ်က္ခ်ေစျခင္း၊
(၄) အေရးေပၚ သီးသန္႔ခံု႐ံုးတည္ေထာင္ၿပီး မလိုက္နာလို႔မရတဲ့ စီရင္ခ်က္ခ်ေစျခင္း၊
(၅) ျပည္ပႏိုင္ငံတခုရဲ႕တရား႐ံုးတခုကေန စီရင္ခ်က္ခ်ေစျခင္း၊
(၆) ျမန္မာႏိုင္ငံတြင္း တရား႐ံုးတခုကေန စီရင္ခ်က္ခ်ေစျခင္းတို႔ျဖစ္ပါတယ္။
ပထမနည္းလမ္း (၅) ခုက ႏိုင္ငံတကာတရားေရးလမ္းေၾကာင္းေတြျဖစ္ၿပီး ႏိုင္ငံတကာအဖြဲ႔အစည္းတခု သို႔မဟုတ္ တျခားႏိုင္ငံတႏိုင္ငံကေန အစခ်ီရမယ့္ နည္းလမ္းေတြ ျဖစ္ပါတယ္။ ေနာက္ဆံုးနည္းလမ္းကေတာ့ ကိုယ့္ျပည္တြင္း တရား႐ံုးေတြမွာပဲ ကိုယ့္အစိုးရကို ႏိုင္ငံတကာသေဘာတူညီခ်က္ေဖာက္ဖ်က္မႈ သို႔မဟုတ္ ႏိုင္ငံ့ဥပေဒခ်ဳိးေဖာက္မႈနဲ႔ တရားျပန္စြဲဖို႔ျဖစ္ၿပီး အလားအလာမရွိဆံုး နည္းလမ္းလည္းျဖစ္ပါတယ္။
၁။ ႏိုင္ငံတကာတရား႐ံုး ICJ ဟာ ကုလသမဂၢရဲ႕ အဓိကတရားေရးအဖြဲ႔ျဖစ္ၿပီး ႏိုင္ငံေတြအၾကား တရားေရးဆိုင္ရာ အျငင္းအခံုေတြကို ႏိုင္ငံတကာဥပေဒနဲ႔အညီ ေျဖရွင္းဆံုးျဖတ္ေပးရပါတယ္။ ဒါ့အျပင္ ကုလသမဂၢအဖြဲ႔အစည္းေတြ ဌာနေတြက ေမးျမန္းတင္ျပလာတဲ့ ဥပေဒေရးရာျပႆနာေတြအေပၚမွာလည္း သေဘာထားအႀကံျပဳခ်က္ ေပးရပါတယ္။
ႏိုင္ငံတကာ့တရား႐ံုးမွာ တရားဆိုင္ရင္ ကုလသမဂၢအဖြဲ႔ဝင္ႏိုင္ငံေတြနဲ႔ ICJ ဖြဲ႔စည္းပံုစည္းမ်ဥ္းဥပေဒကို လက္မွတ္ထိုးထားတဲ့ ကုလအဖြဲ႔ဝင္မဟုတ္တဲ့ ႏိုင္ငံေတြပဲ တရားၿပိဳင္ခြင့္ရွိပါတယ္။ ဒါ့အျပင္ တရားၿပိဳင္ႏွစ္ႏိုင္ငံစလံုးက တရား႐ံုးဆံုးျဖတ္ခ်က္ကို လက္ခံမယ္လို႔ သေဘာတူဖုိ႔လိုပါတယ္။ ဒါမွမဟုတ္ ေဖာက္ဖ်က္တယ္လို႔ စြပ္စြဲထားတဲ့ ႏိုင္ငံတကာစာခ်ဳပ္ထဲမွာ ICJ အဆံုးအျဖတ္ကို ခံယူရမယ္လို႔ ျပ႒ာန္းထားတဲ့ အေျခအေနရွိဖို႔လိုပါတယ္။
တရားၿပိဳင္ႏွစ္ဘက္က ICJ မွာ စာနဲ႔ေရာ ႏႈတ္နဲ႔ေရာ ေလွ်ာက္လဲခ်က္ေပး စစ္ေဆးခံၿပီးရင္ တရား႐ံုးက စီရင္ခ်က္ခ်ပါတယ္။ စီရင္ခ်က္ဟာ အၿပီးအျပတ္ျဖစ္ပါတယ္ (အထက္ဆင့္ကို အယူခံစရာမရိွပါ)။ ႏွစ္ဘက္စလံုး မျဖစ္မေန လိုက္နာက်င့္သံုးရပါတယ္။ ကုလသမဂၢအဖြဲ႔ဝင္ျဖစ္ကတည္းက ICJ ဆံုးျဖတ္ခ်က္ကို လိုက္နာပါ့မယ္လို႔ ကတိျပဳ လက္မွတ္ထိုးထားတာျဖစ္တဲ့အတြက္ တရား႐ံုးအဆံုးအျဖတ္ကို မလိုက္နာဘဲေနတာ အင္မတန္ရွားပါတယ္။ တရားၿပိဳင္ႏွစ္ဘက္မွာ တဘက္က တရား႐ံုးကို လာဖို႔ပ်က္ကြက္ရင္လည္း အမႈကို ဆက္စစ္ႏိုင္ပါတယ္။ တရား႐ံုးျပင္ပမွာ ႏွစ္ဘက္ညႇိႏႈိင္းၿပီး ေၾကေအးလို႔လည္းရပါတယ္။ တရား႐ံုးဆံုးျဖတ္ခ်က္ကို မလိုက္နာရင္ေတာ့ လံုၿခံဳေရးေကာင္စီက တရား႐ံုးစီရင္ခ်က္အတိုင္းျဖစ္ေအာင္ ကိုင္တြယ္အေရးယူခြင့္ရွိပါတယ္။
အဓမၼလုပ္အားေပးကိစၥ၊ ကေလးစစ္သားကိစၥ၊ လယ္ယာေျမသိမ္းယူမႈကိစၥေတြေၾကာင့္ အျပည္ျပည္ဆုိင္ရာ အလုပ္သမားအဖြဲ႔ခ်ဳပ္ ILO ရဲ႕ သေဘာတူစာခ်ဳပ္ေတြ ေဖာက္ဖ်က္မႈနဲ႔ ILO အဖြဲ႔ဝင္လည္းျဖစ္ ကုလသမဂၢ အဖြဲ႔ဝင္လည္းျဖစ္တဲ့ တျခားႏိုင္ငံတခုက ျမန္မာႏိုင္ငံကို ICJ မွာ တရားစြဲႏိုင္ပါတယ္။ တရား႐ံုးကေတာ့ ျမန္မာျပည္မွာ အဓမၼလုပ္အားေပးရပ္စဲဖို႔၊ ကေလးစစ္သားရပ္စဲဖို႔ေတြ အမိန္႔ေပးဆံုးျဖတ္ပါလိမ့္မယ္။
ဒါမွမဟုတ္ တိုင္းရင္းသားနယ္ေျမေတြမွာ ဥပေဒမဲ့ သတ္ျဖတ္မႈ၊ မုဒိမ္းက်င့္မႈ၊ ရြာမီး႐ႈိ႕မႈ၊ အဓမၼအိုးအိမ္မဲ့ေစမႈေတြနဲ႔ ဒီပဲယင္းလုပ္ႀကံမႈ၊ ေရႊဝါေရာင္ယုတ္မာမႈေတြေၾကာင့္ ႏိုင္ငံတကာလူသားခ်င္းစာနာေရးဥပေဒ၊ စစ္ပြဲဆိုင္ရာ ဂ်ီနီဗာစာခ်ဳပ္ေတြ ေဖာက္ဖ်က္မႈနဲ႔ ဒီစာခ်ဳပ္ေတြ လက္မွတ္ထိုးထားတဲ့ ကုလသမဂၢအဖြဲ႔ဝင္ တျခားႏိုင္ငံတခုက ျမန္မာႏိုင္ငံကို ICJ မွာ တရားစြဲႏိုင္ပါတယ္။ ICJ ဟာ လူပုဂၢိဳလ္ေတြကို အေရးယူတာေတာ့မရွိဘဲ ေဖာက္ဖ်က္မႈေတြ ရပ္တန္႔ဖို႔ အမိန္႔ခ်ႏိုင္ပါတယ္။ ဒါကိုလိုက္နာဖို႔ လံုၿခံဳေရးေကာင္စီက ၾကပ္မတ္ရမွာျဖစ္ပါတယ္ (ဒါေပမယ့္ လံုၿခံဳေရးေကာင္စီထဲမွာ တ႐ုတ္က ဗီတိုသံုး ကန္႔ကြက္ရင္ ICJ စီရင္ခ်က္ အလကားျဖစ္သြားႏိုင္ပါတယ္၊ တဘက္ကၾကည့္ရင္ေတာ့ ICJ စီရင္ခ်က္ကို ဗီတိုသံုးတဲ့ႏိုင္ငံဟာ ကမာၻမွာ အင္မတန္သိကၡာက်သြားမွာလည္း ျဖစ္ပါတယ္)။
အဓိကအားနည္းခ်က္ေနာက္တခုကေတာ့ ICJ မွာ အမႈဆိုင္တာ အနည္းဆံုး (၂) ႏွစ္ၾကာႏိုင္တဲ့အတြက္ တရားစြဲေပးတဲ့ ႏိုင္ငံက အဲသေလာက္ ဇြဲရွိရွိ စိတ္ဓာတ္ရွိရွိနဲ႔ အခ်ိန္ကုန္ ေငြကုန္ခံလုပ္ပါ့မလား စဥ္းစားစရာပါပဲ။
၂။ ဒုတိယနည္းလမ္းျဖစ္တဲ့ ICJ ကေန သေဘာထားအႀကံျပဳခ်က္ ခ်ေစတာကိုေတာ့ ကုလသမဂၢ ပင္မအေဆာက္အအံုငါးခုနဲ႔ (ILO အပါအဝင္) လက္ေအာက္ခံ ေအဂ်င္စီ (၁၆) ခုကပဲ ေတာင္းဆိုခြင့္ရွိပါတယ္။ အေထြေထြညီလာခံနဲ႔ လံုၿခံဳေရး ေကာင္စီတို႔က “မည္သည့္ဥပေဒေရးရာျပႆနာကိုမဆို” အႀကံဉာဏ္ေတာင္းခံႏုိင္ၿပီး အထူးျပဳ ေအဂ်င္စီေတြကေတာ့ မိမိလုပ္ငန္းအဝန္းအဝိုင္းနဲ႔ဆိုင္တဲ့ ဥပေဒေရးရာျပႆနာကိုပဲ အႀကံဉာဏ္ေတာင္းခံခြင့္ ရွိပါတယ္။ အႀကံဉာဏ္လို႔ဆိုတဲ့အတိုင္း မလိုက္နာမျဖစ္ binding မဟုတ္ပါဘူး။ လိုက္လုပ္ခ်င္လုပ္ မလုပ္ခ်င္လည္း ေနလို႔ရပါတယ္။ ICJ ရဲ႕ သေဘာထား အႀကံျပဳခ်က္ဟာ ဥပေဒေၾကာင္းအရ အင္မတန္ၾသဇာႀကီးတဲ့အတြက္ မလိုက္နာတဲ့ႏိုင္ငံဟာ ႏိုင္ငံတကာ တာဝန္ဝတၱရားေတြကို ခ်ဳိးေဖာက္ေနေၾကာင္း ကမာၻမွာ ပြင့္က်သြားမွာျဖစ္ၿပီး တျခားႏိုင္ငံေတြက အဲဒီႏိုင္ငံအေပၚ ပိုျပင္းထန္တဲ့ ဒဏ္ခတ္ပိတ္ဆို႔မႈေတြ ခ်မွတ္လာႏိုင္ပါတယ္။ ဒါေပမယ့္ ျမန္မာျပည္ကိစၥမွာေတာ့ တ႐ုတ္နဲ႔ ထိုင္းက ဒဏ္ခတ္ပိတ္ဆို႔မႈ မလုပ္ရင္ သိပ္အက်ဳိးမထူးႏုိင္ပါ။
ျမန္မာျပည္က အဓမၼလုပ္အားေပးကိစၥနဲ႔ပတ္သက္ၿပီး ILO က ICJ ဆီက သေဘာထားအႀကံျပဳခ်က္ ေတာင္းႏိုင္သလို လူသားခ်င္းစာနာေရးကိစၥ၊ လူမ်ဳိးသန္႔စင္ေရးကိစၥေတြနဲ႔ပတ္သက္ၿပီး အေထြေထြညီလာခံ၊ လံုၿခံဳေရးေကာင္စီ၊ ယူနက္စကုိ၊ WHO ၊ ILO ၊ FAO တို႔က သေဘာထားအႀကံျပဳခ်က္ ေတာင္းႏိုင္ပါတယ္ (ယူနီဆက္ဖ္၊ လူ႔အခြင့္အေရးေကာင္စီ၊ ဒုကၡသည္မဟာမင္းႀကီး႐ံုး UNHCR ၊ UNDP ၊ UNODC မူးယစ္ေဆး႐ံုး၊ ICRC တို႔မပါ)။ ဒီလိုမေတာင္းခံခင္ ကိုယ့္အဖြဲ႔အစည္းထဲမွာ အမ်ားသေဘာတူဆံုးျဖတ္ခ်က္ အရင္ခ်ဖို႔လိုပါတယ္။ ILO ကေတာ့ ဒီနည္းလမ္းကို ေတာ္ေတာ္ေလး ေလ့လာဆန္းစစ္ထားပါတယ္။၃။ တတိယနည္းလမ္းျဖစ္တဲ့ ႏိုင္ငံတကာရာဇဝတ္တရား႐ံုး ICC ဟာ ကုလသမဂၢနဲ႔မဆိုင္တဲ့ လြတ္လပ္တဲ့ ခံု႐ံုးျဖစ္ပါတယ္။ ဒီတရား႐ံုးက ႏိုင္ငံေတြကို အမႈစစ္တာမဟုတ္ဘဲ ၂၀၀၂ ခု ဇူလိုင္ (၁) ရက္ေန႔ ေနာက္ပိုင္းမွာျဖစ္တဲ့ က်ဴးေက်ာ္စစ္ျပဳမႈ၊ စစ္ရာဇဝတ္မႈ၊ လူမ်ဳိးတံုးသုတ္သင္မႈနဲ႔ လူသားမ်ဳိးႏြယ္ဆန္႔က်င္တဲ့ ရာဇဝတ္မႈက်ဴးလြန္သူ လူပုဂၢိဳလ္ေတြကို အမႈစစ္တာ ျဖစ္ပါတယ္။ ကုလအတြင္းေရးမႉးခ်ဳပ္ေဟာင္း ကိုဖီအာနန္ အေျပာအတိုင္းဆိုရင္ ဘယ္အာဏာရွင္၊ ဘယ္စစ္အုပ္စု၊ ဘယ္စစ္တပ္မွ လူ႔အခြင့္အေရးေတြကို အဟန္႔အတားမရွိ ခ်ဳိးေဖာက္ေနတာမ်ဳိး မျဖစ္ႏိုင္ေအာင္ ICC ကို ထူေထာင္ထားတာ ျဖစ္ပါတယ္။ ICC ရဲ႕ ဖြဲ႔စည္းပံုစည္းမ်ဥ္းျဖစ္တဲ့ ေရာမစာခ်ဳပ္မွာ ICC ကိုင္တြယ္ႏိုင္တဲ့ ျပစ္မႈေတြကို တိတိက်က် ဖြင့္ဆိုထားပါတယ္။
ICC ရဲ႕ အႀကီးဆံုးျပႆနာက အေမရိကန္ျပည္ေထာင္စုက လက္မွတ္မထိုးထားတာဘဲ ျဖစ္ပါတယ္။ ေနာက္ျပႆနာႀကီးတခုကေတာ့ ျမန္မာႏိုင္ငံကလည္း လက္မွတ္မထိုးတာ ျဖစ္ပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္ ဒီတရား႐ံုးဟာ ျမန္မာျပည္အေပၚ တရားစီရင္ႏိုင္ခြင့္မရွိ ျဖစ္ေနပါတယ္။ ဒါေပမယ့္ ICC အဖြဲ႔ဝင္ႏိုင္ငံတခုခုကျဖစ္ေစ၊ ICC ေရွ႕ေနႀကီးကျဖစ္ေစ၊ ကုလလံုၿခံဳေရးေကာင္စီကျဖစ္ေစ၊ ျမန္မာျပည္အေရးဟာ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးကို ခ်ဳိးေဖာက္ေနတယ္ သို႔မဟုတ္ ၿခိမ္းေျခာက္ေနတယ္လို႔ ဆံုးျဖတ္ၿပီး ICC က ကိုင္တြယ္ဆံုးျဖတ္ဖို႔ ‘ၫႊန္း’ ေပးႏိုင္ပါတယ္။ အဲသလိုဆိုရင္ေတာ့ ICC ဟာ ေရာမစာခ်ဳပ္ လက္မွတ္မထိုးထားတဲ့ ႏိုင္ငံကိုလည္း တရားစစ္ေဆးစီရင္ႏိုင္ပါတယ္။ ဒါေပမယ့္ ICC ဟာ ကုလသမဂၢ လက္ေအာက္ခံ မဟုတ္တဲ့အတြက္ လံုၿခံဳေရးေကာင္စီကၫႊန္းတိုင္း တရားစြဲအမႈစစ္ဖို႔ တာဝန္ရွိတာေတာ့ မဟုတ္ပါဘူး။
လံုၿခံဳေရးေကာင္စီဟာ ႏိုင္ငံတခုက တာဝန္ရွိသူေတြကို ICC ကိုတင္ တရားစြဲဖို႔အတြက္ စံုစမ္းေရးေကာ္မရွင္တခု တည္ေထာင္ၿပီး အဲဒီလူေတြဟာ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးကို ၿခိမ္းေျခာက္ေနေၾကာင္း အခုိင္အမာ သက္ေသထူျပရပါတယ္။ အဲသလို သက္ေသထူျပၿပီးမွ ICC ကို လႊဲလို႔ရပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္ စံုစမ္းေရးေကာ္မရွင္ဖြဲ႔မဖြဲ႔ လံုၿခံဳေရးေကာင္စီတြင္းမွာ ဗီတိုနဲ႔ မကန္႔ကြက္ဘဲ ဆံုးျဖတ္ခ်က္ခ်ႏိုင္ဖို႔ လိုပါတယ္။ (လံုၿခံဳေရးေကာင္စီမွာ မဲခြဲဆံုးျဖတ္ၿပီး အတြင္းေရးမႉးခ်ဳပ္က ေကာ္မရွင္ကို ဖြဲ႔စည္းေပးရတာျဖစ္ပါတယ္။) ဆူဒန္ကိစၥမွာ ေကာ္မရွင္သက္တမ္းကို (၃) လ သတ္မွတ္ခဲ့ပါတယ္။
ေရာမစာခ်ဳပ္ကို လက္မွတ္ထိုးမထားတဲ့ ဆူဒန္ႏုိင္ငံရဲ႕သမၼတ ဘာရွီယာကို တရားစြဲတဲ့ကိစၥမွာ လံုၿခံဳေရးေကာင္စီရဲ႕ စံုစမ္းေရးေကာ္မရွင္က ၫႊန္းေပးလိုက္တာကို ICC က လက္ခံစစ္ေဆးၿပီး တရားစြဲခဲ့တာျဖစ္ပါတယ္။ ဒါေပမယ့္ ICC ရဲ႕ ဆံုးျဖတ္ခ်က္ကို ဆူဒန္က ေျပာင္ေျပာင္တင္းတင္း အာခံေနတဲ့အတြက္ ဆူဒန္သမၼတ ဘာရွီယာကို ICC အေနနဲ႔ တရားစြဲ ဖမ္းဝရမ္းထုတ္တဲ့ အဆင့္ပဲရွိေနေသးၿပီး ဘာရွီယာက စြဲခ်က္ကို လက္မခံဘဲ အတိအလင္း အာခံေနတာကတေၾကာင္း၊ သူသြားလည္တဲ့ တျခားႏိုင္ငံေတြက ဖမ္းမေပးတာကတေၾကာင္းေၾကာင့္ တရား႐ံုးတင္ အမႈစစ္တဲ့အဆင့္ မေရာက္ႏိုင္ေသးပါဘူး။ လံုၿခံဳေရးေကာင္စီကလည္း ဘာရွီယာ တရား႐ံုးေရာက္ေအာင္ မကိုင္ေပးပါဘူး။
ICC ကို မၫႊန္းခင္ စံုစမ္းေရးေကာ္မရွင္ဖြဲ႔ဖို႔ လံုၿခံဳေရးေကာင္စီထဲ ဆံုးျဖတ္ရာမွာ တ႐ုတ္ရဲ႕ဗီတို ႀကံဳႏိုင္သလို (ဆူဒန္ကိစၥမွာ တ႐ုတ္နဲ႔ ႐ုရွက ကန္႔ကြက္မဲ မေပးဘဲ ၾကားေနမဲေပးလို႔ စံုစမ္းေရးေကာ္မရွင္ ဖြဲ႔ႏိုင္ခဲ့ပါတယ္) ICC က တရားစြဲဖို႔ ဆံုးျဖတ္ၿပီးေနာက္မွာလည္း တကယ္တရား႐ံုးေရာက္ေအာင္ အၾကပ္ကိုင္ရာမွာ တ႐ုတ္ဗီတိုနဲ႔ ေတြ႔ႏိုင္ပါေသးတယ္။ ဒါ့အျပင္ အေမရိကန္ကိုယ္တိုင္က ICC အဖြဲ႔ဝင္မဟုတ္၊ ICC ကို မေထာက္ခံတဲ့အျပင္ ဆူဒန္ကိစၥ တစ္လစ္ႀကီးျဖစ္ေနတာ ေတြ႔ထားတဲ့အတြက္ ICC မွာတင္ဖို႔ သိပ္စိတ္ပါမွာမဟုတ္ပါဘူး။ ဒါ့ေၾကာင့္ ဆူဒန္လိုအမႈမ်ဳိး ေနာက္ထပ္ၫႊန္းဖို႔ အလားအလာ နည္းေနပါတယ္။ ဒါ့အျပင္ ICC မွာ အမႈတင္တာ ႏွစ္နဲ႔ခ်ီ ၾကာႏိုင္ပါတယ္။ ဥပမာ - ကြန္ဂိုအမႈဆိုရင္ ၂၀၀၄ မွာ စလက္ခံခဲ့ေပမယ့္ အခုထိမျပတ္ေသးပါ။
၄။ စတုတၳနည္းလမ္းျဖစ္တဲ့ အေရးေပၚသီးသန္႔ခံု႐ံုး ad-hoc tribunal သို႔မဟုတ္ အထူးတရား႐ံုး special court ဖြင့္ စစ္ေဆးစီရင္တာကို ICC မေပၚခင္က ရဝမ္ဒါ၊ ယူဂိုဆလားဗီးယား (ဆားဘီးယား)၊ ခ်တ္ဒ္၊ ဆီယာရာလီယြန္း၊ လိုင္ေဘးရီးယား၊ အေရွ႕တီေမာႏိုင္ငံတို႔က စစ္ရာဇဝတ္မႈေတြ၊ လူသားမ်ဳိးႏြယ္ဆန္႔က်င္ေရးျပစ္မႈေတြအတြက္ က်င့္သံုးခဲ့ပါတယ္။ ICC တည္ေထာင္ၿပီးေနာက္ပိုင္းေတာ့ အေရးေပၚသီးသန္႔ခံု႐ံုးဖြဲ႔စစ္တာ မရွိေတာ့သေလာက္ ျဖစ္သြားပါၿပီ။ မျပတ္ေသးတဲ့အမႈေတြကို ဆက္စစ္ေနတာပဲရွိပါတယ္။
သီးသန္႔ခံု႐ံုးဖြင့္ စစ္ေဆးဆံုးျဖတ္တာကို ILO ကေန အလုပ္သမားအခြင့္အေရးဘက္က လုပ္ႏိုင္သလို ကုလလံုၿခံဳေရးေကာင္စီကေန စစ္ရာဇဝတ္မႈ၊ လူသားမ်ဳိးႏြယ္ဆန္႔က်င္ေရး ျပစ္မႈဘက္ေတြကလည္း လုပ္ႏိုင္ပါတယ္။ ျပႆနာတခုက ဒီလိုသီးသန္႔ခံု႐ံုးဖြင့္ဖို႔ အခ်ိန္အၾကာႀကီးယူရတာျဖစ္ပါတယ္။ စရိတ္စကလည္းႀကီးတဲ့အတြက္ ကုလအဖြဲ႔ဝင္ႏုိင္ငံေတြက ထည့္ဝင္ေထာက္ပံ့ရမွာျဖစ္ပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္ ေငြအကုန္မခံႏိုင္လို႔၊ အကုန္မခံခ်င္လို႔ အထူးခံု႐ံုးဖြင့္ဖို႔ သေဘာမတူတာလည္း ရွိလာႏိုင္ပါတယ္။
ဒီခံု႐ံုးေတြဟာ လူပုဂၢိဳလ္ေတြအေပၚ စီရင္ဆံုးျဖတ္ႏိုင္ၿပီး စီရင္ခ်က္က မလိုက္နာမေနရ binding ျဖစ္ပါတယ္။ စကတည္းက လံုၿခံဳေရးေကာင္စီသေဘာတူညီခ်က္နဲ႔ ထူေထာင္တာျဖစ္လို႔ စီရင္ခ်က္ကို အေကာင္အထည္ေဖာ္ဖို႔ လံုၿခံဳေရးေကာင္စီက အေရးယူဒဏ္ခတ္ပိတ္ဆို႔တာေတြ လုပ္ႏိုင္ပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္ လံုၿခံဳေရးေကာင္စီမွာ ဗီတိုနဲ႔တိုးရင္ ဒီလိုသီးသန္႔ခံု႐ံုး ေပၚမလာႏိုင္ပါဘူး။ (ILO ခံု႐ံုးကေတာ့ လံုၿခံဳေရးေကာင္စီကို ျဖတ္စရာမလိုပါ။)
၅။ ပၪၥမနည္းလမ္းျဖစ္တဲ့ ႏိုင္ငံျခားတိုင္းျပည္တခုခုက တရား႐ံုးမွာ တရားစြဲတာကို အဲဒီႏိုင္ငံရဲ႕ အမ်ဳိးသားဥပေဒအရေရာ ႏိုင္ငံတကာဥပေဒအေျခခံမူေတြအရပါ လုပ္ႏိုင္ပါတယ္။ ဒါကို ပင္လယ္ဓားျပမႈေတြမွာ က်င့္သံုးေနၿပီျဖစ္သလို စစ္ရာဇဝတ္မႈေတြနဲ႔ လူသားမ်ဳိးႏြယ္ဆန္႔က်င္ေရးျပစ္မႈေတြနဲ႔ ပတ္သက္လို႔လည္း အသံုးမ်ားလာၿပီျဖစ္ပါတယ္။ ခ်ီလီအာဏာရွင္ေဟာင္း ပီႏိုေရွးကို ဒီနည္းနဲ႔ ကိုင္ခဲ့ၾကပါတယ္။ဒီနည္းလမ္းရဲ႕ အားနည္းခ်က္ကေတာ့ သက္ဆိုင္ရာ အာဏာရွင္ဟာ အဲဒီျပည္ပႏိုင္ငံကို ေရာက္ေနဖို႔လိုၿပီး အဲသလိုေရာက္မေနဘဲ တရားစြဲရင္ ဘာမွအက်ဳိးမထူးပါဘူး။ ဒါ့ျပင္ အခ်ဳပ္အျခာအာဏာျပႆနာေတြ၊ တရားစြဲခံရတဲ့ႏိုင္ငံက တရားစြဲတဲ့ႏိုင္ငံကို လက္စားေခ်တာေတြလည္း ျဖစ္လာႏိုင္လို႔ ႏိုင္ငံေတြက သိပ္မလုပ္ေစခ်င္ၾကပါဘူး။ နအဖေခါင္းေဆာင္ကို တရားစြဲဖို႔ကေတာ့ အိႏၵိယႏိုင္ငံ လာလည္တုန္း အိႏၵိယတရား႐ံုးမွာ တရားစြဲတာ၊ ကုလသမဂၢ အစည္းအေဝးလာတက္တုန္း အေမရိကန္တရား႐ံုးမွာ တရားစြဲတာ လုပ္ႏိုင္စရာအေၾကာင္းရွိပါတယ္။ ဒါေပမယ့္ တဘက္မွာ သံတမန္ကင္းလြတ္ခြင့္ေတြ ေပးထားတဲ့ ထံုးစံကလည္းရွိေနေတာ့ လက္ေတြ႔တရားစြဲႏိုင္ဖို႔ မလြယ္လွပါဘူး။ အဓိကအားျဖင့္ မိမိျပည္တြင္းမွာ လြတ္ၿငိမ္းခ်မ္းသာခြင့္ရေအာင္ လုပ္ထားတဲ့ အာဏာရွင္‘ေဟာင္း’ေတြကို အျပစ္ေပးဖို႔ေတာ့ ဒီနည္းလမ္းက အင္မတန္ သင့္ေတာ္လွပါတယ္။
၆။ ေနာက္ဆံုးနည္းလမ္းျဖစ္တဲ့ ျပည္တြင္းတရား႐ံုးမွာ တရားစြဲစစ္ေဆးဖို႔ကေတာ့ ေဒသႏၲရအာဏာပိုင္အဆင့္မွာ မစုစုေႏြး အမႈႏိုင္သြားတာ ရွိဖူးေပမယ့္ လက္ရွိ အမ်ဳိးသားဒီမိုကေရစီအဖြဲ႔ခ်ဳပ္က နအဖထိပ္သီးေတြကို တရားစြဲဖို႔ ႀကိဳးပမ္းခ်က္ေတြ ၾကည့္ရင္ေတာ့ ျဖစ္ႏိုင္ေျခ အင္မတန္နည္းေနပါတယ္။
ဒီကေန႔ ျမန္မာျပည္က အာဏာရွင္ေတြကို ဥပေဒေၾကာင္းအရ အေရးယူဖို႔ လုပ္ၾကရာမွာ တခ်ဳိ႕က (အလုပ္သမားအခြင့္အေရး၊ အဓမၼလုပ္အားေပး၊ ILO တို႔နဲ႔ ဆက္စပ္ၿပီး) ICJ က သေဘာထားအႀကံျပဳခ်က္ခ်တာကို လိုလားေနၾကသလို တခ်ဳိ႕ကေတာ့ (စစ္ရာဇဝတ္မႈ၊ လူသားမ်ဳိးႏြယ္ဆန္႔က်င္ေရးျပစ္မႈ၊ လူမ်ဳိးတံုးသုတ္သင္မႈတို႔အေပၚ) လံုၿခံဳေရးေကာင္စီက ICC ကို ၫႊန္းဖို႔ စံုစမ္းေရးေကာ္မရွင္ဖြဲ႔တာကို လိုလားေနၾကပါတယ္ (ဆူဒန္ဥပမာအရ တရားစြဲတဲ့အဆင့္ပဲရႏိုင္ၿပီး အမႈစစ္ စီရင္ခ်က္ခ်တဲ့ အဆင့္ မျဖစ္ႏိုင္ပါ)။ ျဖစ္ႏိုင္ေခ် မျဖစ္ႏိုင္ေခ် အားေကာင္းခ်က္ အားနည္းခ်က္ေတြကေတာ့ အထက္မွာေဖာ္ျပထားတဲ့ အတိုင္းပါပဲ။
ႏွစ္မ်ဳိးစလံုးကေတာ့ အဓိကအားျဖင့္ ျပည္တြင္း၊ တပ္တြင္းနဲ႔ ႏိုင္ငံတကာမွာ နအဖ ဂုဏ္သိကၡာ အႀကီးအက်ယ္ က်ဆင္းသြားေစႏိုင္ပါတယ္။ ငပြႀကီးတ႐ုတ္ရွိေနသေရြ႕ ဒီ့ထက္ပိုမေမွ်ာ္လင့္ႏိုင္ပါ။ စိတ္ကူးယဥ္အလြဲေတြ၊ ေမွ်ာ္လင့္ခ်က္အမွားေတြ မရွိဖို႔လိုပါတယ္။ ဒါေပမယ့္ နအဖ ဂုဏ္သိကၡာ အႀကီးအက်ယ္က်သြားရင္ေတာ့ ၁၉၈၇ ခုတုန္းက အဆင္းရဲဆံုးႏိုင္ငံအဆင့္ LDC ျဖစ္သြားခဲ့လို႔ (ရွစ္ေလးလံုးအထိ) ဂယက္႐ိုက္ခဲ့သလိုမ်ဳိး ထပ္ျဖစ္ရင္လည္း ျဖစ္ႏုိင္ပါတယ္။
ဒါေၾကာင့္ ျမန္မာျပည္က နအဖစစ္အုပ္စုရဲ႕ လူ႔အခြင့္အေရးခ်ဳိးေဖာက္မႈေတြ၊ လူသားမ်ဳိးႏြယ္ဆန္႔က်င္ေရးျပစ္မႈေတြ၊ စစ္ရာဇဝတ္မႈေတြ၊ လူမ်ဳိးသန္႔စင္ေရး လူမ်ဳိးျဖဳတ္ေရးျပစ္မႈေတြ အဆံုးသတ္ၿပီး စစ္အာဏာရွင္ေတြကို တကယ္တမ္း အျပစ္ေပးႏိုင္ဖို႔ အေကာင္းဆံုးနည္းလမ္းကေတာ့ အတၳာဟိ အတၳေနာ နာေထာ မိမိကိုယ္သာအားကိုးၿပီး စစ္အာဏာရွင္စနစ္ကို အျမစ္ျပတ္ေခ်မႈန္းဖို႔သာ ရွိပါေတာ့တယ္။ ။
ေငြေကာက္ၾကမ္း၍ ေရတပ္ တပ္ၾကီး ဓါးထိုးခံရ
ခိုင္သိန္း
ရခိုင္ျပည္နယ္ သံတြဲျမိဳ႕နယ္ သျပဳခ်ိဳင္ အေျခစိုက္ ေရတပ္စခန္းမွ တပ္ၾကပ္ၾကီး တဦးကို ေဒသခံ ျပည္သူမ်ားထံမွ မတရား ေငြေကာက္ခံသည့္ အေပၚ မေက်နပ္၍ လူငယ္တဦးက ဓါးႏွင့္ထိုး ေၾကာင္း သတင္း ရရွိသည္။
အဆိုပါ ဓါးထိုးမႈမွာ သျပဳခ်ိဳင္ ေစ်းတြင္ ဇြန္လ ၁ ရက္ေန႕ နံနက္ ၁၀ နာရီခန္႕တြင္ ျဖစ္ပြားခဲ့သည္ဟု သိရသည္။
ဓါးထိုး ခံရသည့္ ေရတပ္ၾကပ္ၾကီးမွာ ေဌးဦးဆိုသူ ျဖစ္ျပီး သျပဳခ်ိဳင္ ေစ်းတြင္ လာေရာက္ေစ်း၀ယ္ေနစဥ္ ယခုကဲ့သို႕ ဓါးထိုးခံရျခင္း ျဖစ္သည္။
ဓါးထိုးသူမွာ သံတြဲျမိဳ႕နယ္ ဇရပ္ေတာင္ေက်းရြာေန အဖ ဦးေမာင္ေရႊသား ကိုလံုးေမာင္ျဖစ္ျပီး ယခုအခါ ကိုေမာင္လံုးမွာ တိမ္းေရွာင္ေနေၾကာင္း ေဒသခံမ်ားက ေျပာသည္။
အဲဒီ တပ္ၾကပ္ၾကီး ေစ်း၀ယ္ေနတုန္းမွာ ကိုလံုးေမာင္က ေနာက္ကေန ဓါးနဲ႕ ထိုးတာပါ။ သံုးခ်က္ ထိုးတယ္။ ဒဏ္ရာ ဘယ္ေလာက္ ျပင္းတယ္ဆိုတာေတာ့ မေျပာႏိုင္ဘူး။ ေဆးရံုကို ခ်က္ခ်င္း ယူသြားတယ္� ဟု ဆင္ေခါင္းေက်း ရြာသား တဦးက ေျပာသည္။
ကိုလံုးေမာင္ထံမွ လစဥ္ အဆိုပါ တပ္ၾကပ္ၾကီးက ပင္လယ္ျပင္ထဲ ငါးဖမ္းခ အျဖစ္ ေငြေကာက္ခံသည့္ အေပၚ မေက်နပ္၍ ဓါးႏွင့္ ထိုးျခင္း ျဖစ္ေၾကာင္း ေက်းရြာသားမ်ားက ေျပာသည္။
� တပ္ၾကပ္ၾကီး ေစ်း၀ယ္စရာရွိတယ္ဆိုပီး ေငြလာေတာင္းတယ္။ ကုိလံုးေမာင္က ငါးဖမ္း မထြက္ႏိုင္တဲ့ အတြက္ ေငြမရွိေသးဘူးလို႕ ေျပာတယ္။ အဲသလို မေပးႏိုင္တဲ့ အေပၚ မေခ်မငံ ေျပာေတာ့ ကိုလံုးေမာင္လည္း အရွက္ရပီး ေစ်းထဲမွာ ေနာက္ကေန ဓါးနဲ႕ထိုးတာ ျဖစ္ပါတယ္။�
ေဒသအတြင္းရွိ ဆင္ေခါင္းေက်းရြာ၊ ဇရပ္ေတာင္၊ ခေမာင္းတန္း၊ ျမိဳေတာင္ ေက်းရြာႏွင့္ တျခားေက်းရြာ သားမ်ားမွာ ေရလုပ္ငန္းျဖင့္ အသက္ေမြးၾကျပီး သူတို႕ အေနျဖင့္ ပယ္လယ္ျပင္တြင္ ထြက္၍ ငါးရွာခြင့္ ရရန္အတြက္ သျပဳခ်ိဳင္ ေရတပ္ကို ပိုက္ဆံ ေပးရသည္။
အဆိုပါ ေဒသမွ ေရလုပ္ငန္းလုပ္ကိုင္သည့္ ငါးဖမ္းစက္ေလွပိုင္ရွင္မ်ား အေနျဖင့္ စက္ေလွတစီးလွ်င္ က်ပ္ေငြ ၁ သိန္းခြဲႏႈန္းျဖင့္ သျပဳခ်ိဳင္ အေျခစုိက္ ေရတပ္စခန္းမွ ဗိုလ္ၾကီး ေသာင္းေရႊအား ေပးရျပီး မေပးပါက ငါးဖမ္းခြင့္ မရွိေၾကာင္း သိရသည္။
ေငြမေပးဘဲ ငါးဖမ္းသည့္ စက္ေလွပိုင္ရွင္မ်ားကို ေရတပ္စခန္းသို႕ ဆင့္ေခၚျပီး ထိတ္တံုးခတ္ကာ ေငြေပးမွ ျပန္လႊတ္ ေပးေလ့ရွိေၾကာင္း ေဒသခံမ်ားက ေျပာသည္။
ဓါးထိုးခံရသည့္ တပ္ၾကပ္ၾကီး ေဌးဦးမွာ ယခုအခါ သံတြဲ ေဆးရံုတြင္ အတြင္းလူနာအျဖစ္ ေဆးကုသ ေနေၾကာင္း သိရသည္။
ရခိုင္ျပည္နယ္ သံတြဲျမိဳ႕နယ္ သျပဳခ်ိဳင္ အေျခစိုက္ ေရတပ္စခန္းမွ တပ္ၾကပ္ၾကီး တဦးကို ေဒသခံ ျပည္သူမ်ားထံမွ မတရား ေငြေကာက္ခံသည့္ အေပၚ မေက်နပ္၍ လူငယ္တဦးက ဓါးႏွင့္ထိုး ေၾကာင္း သတင္း ရရွိသည္။အဆိုပါ ဓါးထိုးမႈမွာ သျပဳခ်ိဳင္ ေစ်းတြင္ ဇြန္လ ၁ ရက္ေန႕ နံနက္ ၁၀ နာရီခန္႕တြင္ ျဖစ္ပြားခဲ့သည္ဟု သိရသည္။
ဓါးထိုး ခံရသည့္ ေရတပ္ၾကပ္ၾကီးမွာ ေဌးဦးဆိုသူ ျဖစ္ျပီး သျပဳခ်ိဳင္ ေစ်းတြင္ လာေရာက္ေစ်း၀ယ္ေနစဥ္ ယခုကဲ့သို႕ ဓါးထိုးခံရျခင္း ျဖစ္သည္။
ဓါးထိုးသူမွာ သံတြဲျမိဳ႕နယ္ ဇရပ္ေတာင္ေက်းရြာေန အဖ ဦးေမာင္ေရႊသား ကိုလံုးေမာင္ျဖစ္ျပီး ယခုအခါ ကိုေမာင္လံုးမွာ တိမ္းေရွာင္ေနေၾကာင္း ေဒသခံမ်ားက ေျပာသည္။
အဲဒီ တပ္ၾကပ္ၾကီး ေစ်း၀ယ္ေနတုန္းမွာ ကိုလံုးေမာင္က ေနာက္ကေန ဓါးနဲ႕ ထိုးတာပါ။ သံုးခ်က္ ထိုးတယ္။ ဒဏ္ရာ ဘယ္ေလာက္ ျပင္းတယ္ဆိုတာေတာ့ မေျပာႏိုင္ဘူး။ ေဆးရံုကို ခ်က္ခ်င္း ယူသြားတယ္� ဟု ဆင္ေခါင္းေက်း ရြာသား တဦးက ေျပာသည္။
ကိုလံုးေမာင္ထံမွ လစဥ္ အဆိုပါ တပ္ၾကပ္ၾကီးက ပင္လယ္ျပင္ထဲ ငါးဖမ္းခ အျဖစ္ ေငြေကာက္ခံသည့္ အေပၚ မေက်နပ္၍ ဓါးႏွင့္ ထိုးျခင္း ျဖစ္ေၾကာင္း ေက်းရြာသားမ်ားက ေျပာသည္။
� တပ္ၾကပ္ၾကီး ေစ်း၀ယ္စရာရွိတယ္ဆိုပီး ေငြလာေတာင္းတယ္။ ကုိလံုးေမာင္က ငါးဖမ္း မထြက္ႏိုင္တဲ့ အတြက္ ေငြမရွိေသးဘူးလို႕ ေျပာတယ္။ အဲသလို မေပးႏိုင္တဲ့ အေပၚ မေခ်မငံ ေျပာေတာ့ ကိုလံုးေမာင္လည္း အရွက္ရပီး ေစ်းထဲမွာ ေနာက္ကေန ဓါးနဲ႕ထိုးတာ ျဖစ္ပါတယ္။�
ေဒသအတြင္းရွိ ဆင္ေခါင္းေက်းရြာ၊ ဇရပ္ေတာင္၊ ခေမာင္းတန္း၊ ျမိဳေတာင္ ေက်းရြာႏွင့္ တျခားေက်းရြာ သားမ်ားမွာ ေရလုပ္ငန္းျဖင့္ အသက္ေမြးၾကျပီး သူတို႕ အေနျဖင့္ ပယ္လယ္ျပင္တြင္ ထြက္၍ ငါးရွာခြင့္ ရရန္အတြက္ သျပဳခ်ိဳင္ ေရတပ္ကို ပိုက္ဆံ ေပးရသည္။
အဆိုပါ ေဒသမွ ေရလုပ္ငန္းလုပ္ကိုင္သည့္ ငါးဖမ္းစက္ေလွပိုင္ရွင္မ်ား အေနျဖင့္ စက္ေလွတစီးလွ်င္ က်ပ္ေငြ ၁ သိန္းခြဲႏႈန္းျဖင့္ သျပဳခ်ိဳင္ အေျခစုိက္ ေရတပ္စခန္းမွ ဗိုလ္ၾကီး ေသာင္းေရႊအား ေပးရျပီး မေပးပါက ငါးဖမ္းခြင့္ မရွိေၾကာင္း သိရသည္။
ေငြမေပးဘဲ ငါးဖမ္းသည့္ စက္ေလွပိုင္ရွင္မ်ားကို ေရတပ္စခန္းသို႕ ဆင့္ေခၚျပီး ထိတ္တံုးခတ္ကာ ေငြေပးမွ ျပန္လႊတ္ ေပးေလ့ရွိေၾကာင္း ေဒသခံမ်ားက ေျပာသည္။
ဓါးထိုးခံရသည့္ တပ္ၾကပ္ၾကီး ေဌးဦးမွာ ယခုအခါ သံတြဲ ေဆးရံုတြင္ အတြင္းလူနာအျဖစ္ ေဆးကုသ ေနေၾကာင္း သိရသည္။
အသည္းကြဲၿမိဳ႕ေတာ္
ႏွင္းပန္းအိမ္
က်မတို႔ေနထိုင္ရတဲ့ ဒုကၡသည္စခန္းေလးက မႏွစ္ကနဲ႔ မတူဘူး။ သိပ္ကိုပူလာတယ္။ မိုးလည္း မရြာဘူး။ ခါတိုင္းဆို ရြာလုိက္တဲ့မိုး။ ေတာေတာင္တခုလံုးက မိုးေရနဲ႔ ရႊဲရႊဲစိုလုိ႔။ တခါတေလ ျမဴခိုးေတြေၾကာင့္ ပတ္ဝန္းက်င္တခုလံုးကို ဘာမွမျမင္ရေတာ့ဘူး။ မိုးမႈန္ေတြက ေလထဲမွာလြင့္လို႔။ ႐ုပ္ရွင္ဗီဒီယိုထဲကလို အထူးျပဳလုပ္ခ်က္ လုပ္ထားတာ မဟုတ္ဘူး။ ဒါ သဘာဝအတိုင္း ျဖစ္ေနတာ။ သဘာဝတရားနဲ႔ နီးနီးကပ္ကပ္ လက္ေရတျပင္တည္း ေနရတဲ့ ဒုကၡသည္စခန္းေလ။
သစ္ရြက္ေၾကြသံ၊ သစ္ရြက္ေတြ သစ္ပင္ေတြကို ေလတိုးသံေတြက စည္းခ်က္ညီညီ။ စည္းခ်က္အတိုင္းဆို အလြမ္းပါတဲ့ စည္းခ်က္ေတြေပါ့။ စိမ္းဖန္႔တဲ့ သစ္ပင္သစ္ေတာေတြၾကားက ဒုကၡသည္ က်မတို႔ဘဝေတြ အလြမ္းေတြထဲ စီးေမ်ာေနရပါတယ္။ လူေတြတင္ မဟုတ္ဘူး၊ တဲအိမ္ေလးေတြပါ လြမ္းလို႔ တူပါရဲ႕။ ၿငိမ္သက္လုိ႔။ ဒါ အိပ္မက္မဟုတ္ဘူး။ အထီးက်န္အားငယ္ေနရတဲ့ ဒုကၡသည္တဲအိမ္ေလးေတြက လူ႔အဖြဲ႔အစည္းအၾကီးၾကီးနဲ႔ ကင္းကြာေနရတာမို႔လား။
ဒီအေတြ႔အၾကံဳ၊ ဒီခံစားခ်က္က ဒုကၡသည္ပန္းခ်ီကားကို ဆြဲမယ္ဆိုရင္ အေျခခံေကာက္ေၾကာင္းေတြပဲ ျဖစ္ပါလိမ့္မယ္။ ဘဝဆိုတာ အိပ္မက္မ်ားစြာနဲ႔ ဖြဲ႔စည္းထားတာပါ။ စိတ္ကူးယဥ္တာေတြ၊ ျဖစ္ခ်င္တာေတြ၊ မျဖစ္ခ်င္တာေတြ၊ ျဖစ္ႏိုင္တာေတြ၊ မျဖစ္ႏိုင္္တာေတြ၊ ခ်စ္ျခင္းေတြ၊ ခြဲခြာျခင္းေတြ၊ မ်က္ရည္ေတြနဲ႔ အိပ္မက္ကို ဒုကၡသည္ေတြ ေန႔ေန႔ညည မက္ေနရပါတယ္။ မိုးက ဟန္ေရးတျပျပ။ ေလာကသဘာဝအတိုင္း ပြင့္ၾကဖူးၾက၊ ေမႊးၾကၾကိဳင္ၾကတာဆိုေပမယ့္ ဒုကၡသည္ေတြ မွီခိုေနရတဲ့ အိမ္ရွင္ႏုိင္ငံရဲ႕ ေသာကအပူကိုလည္း ေမ့ထားလို႔ မရျပန္ဘူး။ အိမ္ေရွ႕ပူ အိမ့္ေနာက္မခ်မ္းသာဆိုတဲ့ ဗမာစကားပံုအတိုင္း မိမိဘဝနဲ႔ယွဥ္ၿပီး ခံစားရပါေသးတယ္။
က်မတို႔ ေနထုိ္င္တဲ့ ဒုကၡသည္စခန္းထဲမွာ PRE .. ပရီနံပါတ္နဲ႔ ေနထိုင္သူ ဒုကၡသည္အသစ္ေလးေတြ ၆ဝဝဝ ေလာက္ ရွိပါတယ္။ ဒုကၡသည္ အသစ္ေလးေတြေရွ႕မွာ ဒုကၡသည္လူေဟာင္းေတြ ရွိပါတယ္။ ၂ဝဝ၅-၂ဝဝ၆ ခုႏွစ္ထဲက စခန္းထဲ ေရာက္ေနတဲ့သူေတြပါ။ သူတို႔နဲ႔အတူ ေရာက္သူေတြ ေထာင္ခ်ီၿပီး ထြက္သြားၾကၿပီ။ သူတို႔ထဲက မိသားစု ၄ဝဝ ေလာက္ ရွိပါေသးတယ္။ ဒုကၡသည္အသစ္ေတြကို ထိုင္းျပည္ထဲေရး လက္ခံလိုက္ၿပီဆိုရင္ MPO ရမယ္လုိ႔ ေျပာၾကတယ္။
MPO ရမွ ဒုကၡသည္စခန္းထဲကို ဒုကၡသည္ေတြ အေျခခ်ေျပာင္းေရႊ႔ေနထိုင္ေရးအတြက္ ႏို္င္ငံတခ်ဳဳိ႕က ေခၚၾကပါတယ္။ အမ်ားဆံုး ေခၚတာက အေမရိကန္ပါ။ အေမရိကန္ ေခၚယူတဲ့အခါ OVERSEAS PROCESSING ENTITY ARRIVAL ဆိုတဲ့ OPE ကို အရင္ျဖတ္ရပါတယ္။ OPE အဆင့္ ေအာင္ျမင္ၿပီးရင္ ဒုကၡသည္စာေမးပြဲကို တဆင့္ျပန္ေျဖရပါတယ္။ DEPRTURE OF HOMELANT SECURITY ဆိုတဲ့ DHS ကို ေျဖရတာပါ။ DHS ေအာင္ျမင္ရင္ အေမရိကန္ႏိုင္ငံရဲ႕ လက္ခံစာကို လပိုင္းေလာက္ေစာင့္ၿပီးရင္ ရပါၿပီ။ နာမည္တူ၊ လက္ေဗြတူဆိုတဲ့ အျဖစ္မ်ဳိးဆိုရင္လည္း အခ်ိန္အကန္႔အသတ္မရွိ ၾကာတတ္ပါတယ္။
အားလံုး ရွင္းလင္းရင္ သိပ္မၾကာခင္မွာပဲ ထြက္ဒိတ္ကို ဒုကၡသည္စခန္း႐ံုးေရွ႕မွာ စာကပ္ထားပါတယ္။ ဒီလုိဆိုရင္ တတိယႏုိင္ငံကို အေျခခ်ေျပာင္းေရႊ႔ေနထိုင္မယ့္သူက ကိုယ္အေျခခ်ေနထုိင္မယ့္ ႏုိင္ငံရဲ႕ ယဥ္ေက်းမႈ ဓေလ့ထံုးစံကို သင္တန္းတက္ရပါတယ္။ ဒီသင္တန္းမွာ ေလယာဥ္စီးရင္ ခံစားရမယ့္ ေလယာဥ္အေတြ႔အၾကံဳကိုပါ သင္တန္းေပးပါတယ္။ သင္တန္းတက္ရတဲ့ ဒုကၡသည္ေတြထဲမွာ ကေလးငယ္ေတြပါရင္ ကေလးငယ္ေတြကို ထိန္းေပးမယ့္သူေတြ ရွိပါတယ္။ ဒီကေလးထိန္းတဲ့ သူေတြကလည္း ဒုကၡသည္ေတြပါပဲ။ တေန႔မွာ ဘတ္ ၈ဝ-၁ဝဝ ရပါတယ္။ ဒါကလည္း ေန႔တို္င္း ထိန္းရတာ မဟုတ္ပါဘူး။ သင္တန္းရွိတဲ့ ရက္မွာပဲ ထိန္းရတာပါ။
ဒုကၡသည္ဘဝမွာ ႏွစ္မ်ားစြာ ေနထိုင္ခဲ့တဲ့ ေနရာေလးဟာ ဟိုတုန္းက စိတ္ဖိစီးမႈေတြေၾကာင့္ စိတ္ဒဏ္ရာေတြနဲ႔ အက်ည္းတန္ခဲ့သမွ် ေနာင္ ဘယ္လိုမွ ျပန္ေတြ႔စရာမလိုေတာ့တဲ့အတြက္ အလြမ္းေတြနဲ႔ ျမင္သမွ် လွေနေတာ့တာ။ ေနာင္ ျပန္ဆံုဖို႔ေရာက္ဖို႔ မလြယ္တဲ့ ေနရာေဒသမွာ အမွတ္တရဓာတ္ပံုေတြ ႐ိုက္ၾကတယ္။ လာ-ဟူး-ၾကာဆိုတဲ့ ေစ်းေန႔ေလးကိုလည္း မေမ့မေလ်ာ့ ဓာတ္ပံု႐ိုက္ၾကတာပဲ။ ရာသီနဲ႔ယွဥ္ၿပီး ေတြ႔ရတဲ့ ေစ်းတန္းေလးက ခါတိုင္းနဲ႔ မတူေတာ့ဘူး။
ေျမျပင္မွာ ခ်ေရာင္းေနတဲ့ ရာသီေပၚ အသီးအႏွံေလးေတြကလည္း စားခ်င္စဖြယ္။ အခုလို မိုးဦးမွာ ဖလံေတာင္ေမႊး ႏုႏုစိမ္းစိမ္းေလးေတြ၊ ဒညင္းသီးႏုႏုေလးေတြ၊ ဝါးပင္ေတြေဘးက တူးတာမဟုတ္ဘဲ ေျမၾကီးထဲက တူးထားတဲ့ မွ်စ္စိမ္းစိမ္းေတြကို အခြံခြာထားလို႔ ေဖြးေဖြးလႈပ္ေနတယ္။ ရာသီမသိ ပန္းနဲ႔မညွိရဘဲ အသီးအႏွံနဲ႔ ညွိေနရတဲ့ ဒုကၡသည္စခန္းေလးပါ။
ဒီလိုနဲ႔ တတိယႏုိင္ငံကို အေျခခ်ေျပာင္းေရႊ႔သြားတဲ့ လူေဟာင္းေတြ တတိတိ ထြက္ခြာသြားေနရတဲ့ အခ်ိန္မွာ Hold (ဆုိင္းငံ့) ၊ Reject (ျငင္းပယ္) ေတြက စိတ္ဒဏ္ရာေတြနဲ႔ ကိုယ့္ကံၾကမၼာကို ေမ့ေပ်ာက္ေနရပါေတာ့တယ္။ ဘယ္အခ်ိန္ ဒုကၡသည္စခန္းက ထြက္ခြာရမယ္ဆိုတာ မသိႏုိင္တဲ့ သူေတြပါ။ ကိုယ့္မိခင္ႏိုင္ငံကိုလည္း ျပန္လို႔မရ၊ အိမ္ရွင္ႏုိင္ငံမွာလည္း တရားဝင္ရပ္တည္ၿပီး လုပ္ကိုင္စားလုိ႔မရနဲ႔ ဒုကၡသည္အျဖစ္နဲ႔ ေလာကဓံဆီမွာ လည္စင္းခံေနရပါေတာ့တယ္။
ဒုကၡသည္တေယာက္ရဲ႕ နိစၥဓူဝေတြကို နားေထာင္ၾကည့္ပါဦး။ ေတာၾကက္၊ အိမ္ေမြးၾကက္ေတြ အသံနဲ႔ မနက္အာ႐ုံကို ႏုိးထရပါတယ္။ စခန္းထဲမွာ ပဲျပဳတ္၊ ေကာက္ညွင္းေပါင္း၊ အီၾကာေကြးဆုိတဲ့ အသံနဲ႔ မနက္အာ႐ံုကို ႏိုးရတာပဲ။ အိပ္ယာကႏုိး၊ မနက္အစာေျပအတြက္ ေငြသံုးႏုိင္သူက အီၾကာေကြး၊ ေကာက္ညွင္းေပါင္းစား၊ မတတ္ႏိုင္သူကလည္း ထမင္းၾကမ္း အစာေျပစား။ ၿပီးတာနဲ႔ ပလပ္စတစ္ဘံုးအျပာ၊ အျဖဴေလးေတြကို ထမ္းပိုးနဲ႔ရိႈ၊ ပုဆိုးနဲ႔သိုင္းၿပီး ေသာက္ေရခပ္ ထြက္ၾကတယ္။ စခန္းတြင္း ဘံုဘိုင္က ထံုးမ်ားလို႔ ထမင္းခ်က္ေသာက္ေရအတြက္ ေတာင္က်ေရကို အားျပဳေနရတယ္။ ဒီေတာ့ ေတာင္က်ေရရွိတဲ့ ေနရာကို ေန႔စဥ္ သြားၿပီး တႏုိင္တပိုင္ ထမ္းၾကပိုးၾက၊ ရြက္ၾကနဲ႔ ေရခပ္ရတယ္။ မိုးဦးက် အခုလုိအခ်ိန္မွာ ဖလံေတာင္ေမႊးလည္း ေရခပ္ရင္း ရွာၾကတယ္။
အိမ္ျပန္ေရာက္ေတာ့ ထမင္းခ်က္ျပဳတ္ရင္း ေရဒီယိုသတင္း နားေထာင္ရတယ္။ ျမန္မာျပည္သတင္းေတြ နားေထာင္ၿပီး အပူခ်ိန္ျမင့္ေနတဲ့အခ်ိန္ အမိအဖေဆြမ်ဳိးေတြ၊ မိတ္ေဆြေတြ၊ ျပည္သူေတြ ဘယ္လုိေနပါ့မလဲလို႔ ပူရေသးတယ္။ ႏုိင္ငံေရးရာသီဥတုေရာ၊ သဘာဝရာသီဥတုပါ ျမန္မာႏုိင္ငံမွာ သိပ္ကို ပူျပင္းေနတာမို႔လား။ မီးမလာေရမလာနဲ႔ အပူဒဏ္ကို လည္စင္းခံေနရတဲ့ ျမန္မာျပည္သူေတြအတြက္ ေရအလႉရွင္ေတြကို က်မတို႔က သာဓုေခၚရပါတယ္။ သူတပါးအကူအညီကို ကိုယ့္အကူအညီ၊ သူတပါးနာမည္ကို ကိုယ့္နာမည္၊ သူတပါးေပးဆပ္မႈကို ကိုယ့္ေပးဆပ္မႈအျဖစ္ ဆိုင္းဘုတ္ေျပာင္း ေခါင္းစီးေျပာင္းတတ္သူ အလံတခု အရင္းျပဳထားတဲ့ ၾကံံ႕ခိုင္ေရးေတြ ေရအလႉရွင္ေတြကို ဒုကၡေပးေနတာကိုလည္း နားမသက္သာစရာ ၾကားေနရပါတယ္။
ဒီၾကံ႕ခိုင္ေရးေတြကို စစ္အာဏာရွင္က အကာအကြယ္ေပးေနတယ္။ စစ္အစိုးရက သူတို႔ အက်ဳိးစီးပြားနဲ႔ အမုန္းတရားေအာက္မွာပဲ ဥပေဒကို ျပ႒ာန္းတာပါ။ က်မတို႔ ျမန္မာႏုိင္ငံမွာ စစ္အာဏာရွင္ ရွိေနသေရြ႔ ႏိုင္ငံေရးအက်ဥ္းသား၊ လက္နက္ကို္င္ ေတာ္လွန္ေရး၊ စစ္ေရးႏုိင္ငံေရး ဒုကၡသည္ေတြ မျပတ္ရွိေနမွာပါ။
က်မတို႔ ဒုကၡသည္စခန္းမွာ ေရအတြက္ မပူရပါဘူး။ ဒုကၡသည္စခန္းအတြင္းမွာ ဘံုဘိုငုတ္တုိင္ေတြ အမ်ားၾကီး ရွိပါတယ္။ ဒါေပမဲ့ ဒုကၡသည္ေတြမွာ ေရသိုေလွာင္စရာ ေရတိုင္ကီ၊ အုတ္ကန္မရွိတဲ့အတြက္ ေရခ်ိန္မွတ္ၿပီး ေရထည့္ရပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္ အိမ္တိုင္းမွာ ေရခ်ိန္ေလးေတြ ကပ္ထားရတယ္။ အလွည့္က်ေရခ်ိန္ တေန႔ ၄ ၾကိမ္ ရပါတယ္။ ပလပ္စတစ္အိတ္ကို ပီနံအိတ္စြတ္၊ ဝါးနဲ႔ကြတ္ၿပီး ေရအိ္တ္လုပ္ထားတဲ့အထဲ ေရထည့္ရတာပါ။ ဒီေတာ့ ေရဆိုတာ မရွိမျဖစ္မို႔ ကိုယ့္အခ်ိန္တုိင္း ေရလုိခ်င္ၾကသူခ်ည္းပါ။ ေန႔စြဲမွားၿပီး ေရခ်ိန္မွားတပ္မိလို႔ တခါတရံ ျပႆနာသံ စကားက်ယ္က်ယ္ေလာင္ေလာင္ေတြလည္း ၾကားရတတ္ပါတယ္။ ဒီလိုျပႆနာေတြထဲမွာ င႐ုတ္္သီးေညွာ္ျပႆနာကလည္း ဒုကၡတခုပါ။ အစပ္ဆိုတာ ခံတြင္းၿမိန္တာမို႔ င႐ုတ္သီးေၾကာ္က မျပတ္ဘူး။ တဲအိမ္ေလးေတြကလည္း ပြတ္သီးပြတ္သပ္မို႔ ေညွာ္တာပါ။ တခါတရံ ဘာမွ ျပႆနာမျဖစ္ေပမယ့္ တခါတရံေတာ့ ဒါကလည္း မခံမရပ္ႏုိင္တဲ့ အေငါ့အေထ့ေလးေတြ ျဖစ္ရပါေတာ့တယ္။ မျပည့္စံုမႈ၊ စိတ္ဖိစီးမႈေၾကာင့္ ဆူပြက္လာတဲ့ ဒုကၡထုထည္ကို ႏႈတ္နဲ႔ပဲ ၿဖိဳဖ်က္ေနရတယ္ဆိုတာကို နားလည္ၿပီး အျပန္အလွန္ ခြင့္လႊတ္ေနၾကရပါတယ္။
စခန္းတြင္း အုပ္ခ်ဳပ္ေရးအဆင့္ဆင့္မွာ လမ္းမႉး၊ လမ္းလူၾကီး၊ လံုၿခံဳေရးတာဝန္ရွိသူဆိုတာ ရွိပါတယ္။ လမ္းမႉးနဲ႔အတူ လံုၿခံဳေရးတာဝန္ရွိသူမ်ားက က်မတို႔ စခန္းတြင္း လုိက္နာရမယ့္ စည္းကမး္ေတြကို ဟန္းစပီကာနဲ႔ ေၾကညာေပးတယ္။ ဝမ္းေရာဂါ၊ ၾကက္ငွက္တုတ္ေကြးေရာဂါ ကာကြယ္ေရးအတြက္ အသိေပးေၾကညာခ်က္ေတြ ထုတ္ျပန္တယ္။ က်န္းမာေရး ပညာေပးေဟာေျပာပြဲေတြ လာေရာက္နားေထာင္ဖို႔ အသိေပးတယ္။ ၃ ႏွစ္ေအာက္ ကေလးေတြ တလတခါ ကီလိုခ်ိန္ဖို႔ ေၾကညာေပးတယ္။ တလတခါ ရိကၡာထုတ္ဖို႔ အရင္ဆံုး လူစစ္ပါတယ္။ ရပ္ကြက္ ၁ ကေန ၁၆ အထိ ရွိတာမို႔ လူစစ္-ရိကၡာထုတ္က ရိကၡာ႐ံုမွာ ျပတ္တယ္မရွိပါဘူး။ ရိကၡာ႐ံုက က်မတို႔ တဲအိမ္ေလးေတြနဲ႔ အေတာ္ေဝးပါတယ္။ လူစစ္ေခၚတတ္တာက မနက္ ၉ နာရီ ခ်က္ခ်ိန္ျပဳတ္ခ်ိန္ၾကီးမို႔ ထမင္းအိုးဟင္းအုိးထားၿပီး ေျပးရတာ မ်ားပါတယ္။ အေရာင္စံု၊ အရြယ္စံု၊ အေသြးစံု၊ အနိမ့္အျမင့္ ျဖတ္သန္းရတဲ့ ဘဝမတူညီမႈေတြက ဒီအခ်ိန္မွာ တေျပးညီသြားတတ္ပါတယ္။
ရိကၡာလူစစ္ၿပီး မၾကာခင္ ဆန္ထုတ္ရတတ္ပါတယ္။ တခါတရံေတာ့လည္း မနက္လူစစ္ ညေနဆန္ထုတ္ရပါတယ္။ ဒီလိုဆိုရင္ ဆန္ထုတ္ၿပီး လွည္းသမားကို အိမ္အေရာက္ ၁ဝ ဘတ္ေပးရင္ ကိုယ္ထမ္းစရာ မလိုေတာ့ဘူး။ က်မတို႔ ျမန္မာျပည္က စပါးက်ီလို႔ တင္စားရတဲ့ စိုက္ပ်ဳိးေရးႏို္င္ငံပါ။ ဆန္ဆိုတာ အမ်ဳိးအစားစံု၊ ေႏြစပါး၊ မိုးစပါးဆိုၿပီး ေစ်းသတ္မွတ္တယ္။ မိုးစပါးက ဆန္ေၾကာမာတယ္။ သိုေလွာင္လုိ႔ ေကာင္းတဲ့အတြက္ မုိးစပါးကို ပိုၾကိဳက္ၾကတယ္။ ဆန္ဆို ကိုယ့္ဝင္ေငြေပၚ မူတည္ၿပီး ဆန္ေခ်ာ၊ ဆန္ေကာင္း စားၾကတယ္။ ေတာင္ပ်ံ၊ ေပၚဆန္ေမႊး၊ ေကာက္ၾကီး၊ ေပၚကြ်ဲ၊ ဧရာမင္း၊ မေနာ္ဟရီ၊ ဧည့္မထ အစရွိတဲ့ ဆန္ေတြ ဘယ္လုိလဲဆိုတာကို သတိရမိေသးတယ္။ က်မတို႔ စားေနရတဲ့ ဆန္က သံုးလြန္းတင္။ က်မက ေရေႏြးဆူေအာင္ တည္ၿပီးမွ ဆန္ခတ္ခ်က္တယ္။ ထမင္းနပ္ရင္ ထမင္းအုိး အေပၚဖံုးမွာ မီးေသြးခဲေလးတင္ၿပီး ႏွပ္ထားလို္က္တာ။ ဒီနည္းက က်မတုိ႔ အဘြား ဇကြဲထမင္းခ်က္တဲ့ နည္းေလ။ မွတ္မိေနတဲ့ က်မအတြက္ ဟန္ကိုက်လို႔။
မနက္စာညစာကို ေတာေတာင္ထဲ၊ ရြာထဲ၊ ကန္႔ထဲ အသီးအရြက္ကို ဟင္းျဖစ္ေအာင္ ခ်က္စားၿပီး ညေန လမ္းေလွ်ာက္ထြက္ၾကတယ္။ အင္ဖက္အမိုး နိမ့္နိမ့္ေလး ၁၂ ေပေလာက္ရွိတဲ့ ဝါးတဲေလးထဲမွာ ေညာင္းခ်ိေနတဲ့ သူေတြအဖို႔ အမိုးအကာမရွိတဲ့ ေကာင္းကင္က်ယ္က်ယ္ေအာက္မွာ လမ္းေလွ်ာက္ရတဲ့ အရသာကို ခံုခံုမင္မင္ ရွိၾကတယ္။ စိတ္လက္ေပါ့ပါး စိတ္လက္ၾကည္လင္သြားတယ္ဆိုတာ ညေနခင္း ေလေျပေအာက္ လမ္းေလွ်ာက္ဖူးသူေတြ သိၾကမယ္။
က်မေနတဲ့ ဒုကၡသည္စခန္းရဲ႕ ေတာေတာင္႐ႈခင္းက သိပ္ကို သာယာပါတယ္။ ေတာပန္းေတာင္ပန္းေတြရဲ႕ ရနံ႔က သင္းသင္းပ်ံ႕ပ်ံံ႕၊ ေတာင္ကုန္းေပၚကေန စခန္းထဲကို လွမ္းၾကည့္ရင္ တဲအိမ္ေလးေတြက ျပားဝပ္လုိ႔။ ရြာမယ္ဟန္ တျပင္ျပင္နဲ႔ ၿခိမ္းေျခာက္ေနတဲ့ မိုးတေပါက္ႏွစ္ေပါက္က်ၿပီး မၾကာခင္ သက္တန္႔ေရာင္စံု ခံုးခံုးေလး ေပၚလာတတ္တယ္။ ေတာင္ေတြေနာက္က သက္တန္႔ကိုၾကည့္ၿပီး ဝမ္းသာအားရ ေအာ္ဟစ္တတ္တဲ့ ကေလးေတြရဲ႕ အသံက ေတာေတာင္ေတြေပၚမွာ ပဲ့တင္ထပ္ေနတယ္။ ေတာေတာင္ရဲ႕ ႏွလံုးခုန္သံကိုလည္း က်မတို႔ နားေထာင္ၾကတယ္။ က်မတို႔ ဒုကၡသည္ေတြကို တဒဂၤမွာ ေကာင္းကင္က ပုခက္ၾကိဳးလႊဲေပးၿပီး ေျမၾကီးက ၾကင္ၾကင္နာနာနဲ႔ ေခ်ာ့သိပ္ေတာ့တာပဲ။ က်မတို႔ေခါင္းေပၚက တိမ္ေတြကလည္း က်မတို႔ကို အားက်ၿပီး ေတာင္ေတြၾကားမွာ ပုခက္စီးေနၾကတာေပါ့။ ေတာပန္းေတာင္ပန္းေတြရဲ႕ ရနံ႔ကလည္း က်မတို႔ကို အေမာေျပေအာင္ လုပ္ေပးေသးတာ။
”အမ်ဳိးအမည္မသိတဲ့ ပန္းေတြမို႔ ဘာပန္းေတြရယ္လို႔ သိႏုိင္တတ္ၿပီ။ မငံုတခ်ဳိ႕ ငံုတခ်ဳိ႕ႏွင့္ မႈန္လို႔စီ” ဆိုတဲ့ ဝိဇယျပဇာတ္ထဲက စေလဦးပုညရဲ႕ စာေတြလည္း သတိရေနမိတယ္။ ေနလံုးက ေတာင္ေတြေနာက္ ပုန္းလွ်ဳိးသြားမွ က်မတို႔ေတြ ကိုယ့္ဝပ္က်င္းေလးေတြရွိရာ ျပန္လာၾကတယ္။ ည ၉ နာရီအထိပဲ မီးထြန္းခြင့္ရွိတဲ့ ဒုကၡသည္စခန္းေလးဟာ အိပ္ခ်င္ခ်င္၊ မအိပ္ခ်င္ခ်င္ အိပ္ေပ်ာ္ေအာင္ ၾကိဳးစားရတယ္။ ညလူေျခတိတ္ခ်ိန္မွာ ခံစားခ်က္ေတြ ဖြင့္ထုတ္တတ္တဲ့ ABSDF က ရဲေဘာ္တဦးရဲ႕ ရင္ထဲက ထြက္ေပၚလာတဲ့ ခံစားခ်က္သီခ်င္းသံက ၾကားရသူ က်မတို႔ကို အေတြးေတြနဲ႔အတူ ခံစားခ်က္မ်ဳိးစံု ေပးေတာ့တယ္။ ၂ဝဝ၅ ခုႏွစ္ကတည္းက ဒုကၡသည္စခန္းကို ေရာက္ေနတဲ့ ရဲေဘာ္တဦး။ သူ႔ရဲ႕ ဘဝျဖတ္သန္းမႈက တတိယႏုိင္ငံ အေျခခ်ေျပာင္းေရႊ႔နဲ႔ ၿငိေနတယ္။
ဘယ္ေန႔ဘယ္အခ်ိန္ ဘယ္ကာလမွ ဒုကၡသည္စခန္းထဲက ထြက္ခြာရမွန္း မသိတဲ့သူ။ သူ႔သီခ်ငိးသံၾကားရင္ ေက်ာင္းသားက သူပုန္ျဖစ္ရတဲ့၊ စာသင္ခန္းေတြပိတ္၊ အက်ဥ္းေထာင္ေတြဖြင့္တဲ့ စစ္အာဏာရွင္ကို က်မ တူးတူးခါးခါး နာက်ည္းလာတယ္။ သူ႔ရဲ႕ ငယ္ရြယ္နပ်ဳိမႈကို ေတာတြင္းလက္နက္ကိုင္ ေတာ္လွန္ေရးမွာ ေပးဆပ္ခဲ့ရတယ္။ သူ႔ရဲ႕ လူလတ္ဘဝကို ဒုကၡသည္စခန္းထဲမွာ ေပးဆပ္ေနရတယ္။ သူ႔ရင္ထဲက ခံစားခ်က္ကို က်မ သိလည္း သိခ်င္တယ္။ ဒါေပမဲ့ မေမးရက္ဘူး။ သူ႔ခံစားခ်က္ ျဖစ္ေပၚလာဖို႔ အေၾကာင္းတရားေတြက ဘယ္ေလာက္မ်ား ေၾကကြဲဝမ္းနည္းစရာေတြ ပါလုိက္မလဲ။ ”ထိခိုက္မႈေတြ မ်ားလြန္းလို႔ က်ေနာ့္မွာ ဘယ္ဒဏ္ရာက ပိုနာတယ္လုိ႔ ေရြးမေျပာတတ္ေတာ့ဘူး” လို႔ ေျပာလာရင္ က်မ ဘယ္လုိမွ နားေထာင္ရက္မွာ မဟုတ္ဘူး။
ဒီလုိနဲ႔ က်မတို႔ ဒုကၡသည္ေတြ မိုးလင္းမိုးခ်ဳပ္ ေလာကဓံနဲ႔ အသက္ရွင္လုပ္တန္း ကစားေနရတယ္။ ဒုကၡသည္စခန္းမွာ ဝါႏွစ္ခါဆိုၿပီးတဲ့ က်မ အရင္ေရာက္ႏွင့္သူေတြ ဒုကၡသည္ေတြရဲ႕ စိတ္ဒဏ္ရာကို ကိုယ္ခ်င္းစာနာႏုိင္ခဲ့ပါတယ္။ က်မတို႔ ဒုကၡသည္အသစ္ေတြက တတိယႏုိင္ငံ အေျခခ်ေနထိုင္ေရးအတြက္ အင္တာဗ်ဴးဖို႔ေဝး ထို္င္းျပည္ထဲေရးကေပးတဲ့ ဒုကၡသည္အျဖစ္ အသိအမွတ္ျပဳတဲ့ MPO ေတာင္ မရေသးဘူး။ လူေဟာင္းေတြလုိ က်မတို႔ ဘဝစာေမးပြဲ မေျဖရေသးသလို ခက္ခဲတဲ့ ေမးခြန္းေတြနဲ႔ မဆံုရေသးဘူး။ က်မတို႔ လူ႔အဖြဲ႔အစည္းၾကီးမွာ မၾကားရ၊ မၾကံဳရတဲ့ အျဖစ္အပ်က္ေတြလည္း အမ်ားၾကီး ရွိပါတယ္။ မိသားစု၊ ဇနီးေမာင္ႏွံ၊ သားသမီးနဲ႔ မိဘ ခ်စ္ျခင္းေတြ အနာဂတ္ေတြကိုလည္း တျခားသူဆီမွာ ပံုအပ္ထားရတာ။ အိမ္ေထာင္ဦးစီးရဲ႕ ဘဝျဖတ္သန္းမႈက တတိယႏုိင္ငံရဲ႕ အေျခခ်ေျပာင္းေရႊ႔ေနထိုင္ေရးမွာ လက္မခံႏိုင္စရာ၊ သံသယျဖစ္စရာျဖစ္လို႔ ေႏွာင့္ေႏွးၾကန္႔ၾကာေနရတယ္။
ဒီလုိၾကန္႔ၾကာေနသူေတြရဲ႕ ဘဝကလည္း နာၾကင္ေၾကကြဲစရာ။ အခ်ိ္န္ၾကာလာတာနဲ႔အမွ် သူတို႔သားသမီးေတြ ဒုကၡသည္စခန္းထဲမွာ တျဖည္းျဖည္း အရြယ္ေရာက္လာေတာ့ သူတို႔ရဲ႕ ပညာေရး၊ လက္ရွိစားဝတ္ေနေရး၊ က်န္းမာေရးက မိသားစုခ်စ္ျခင္းေမတၱာကိုပါ ထိခိုက္လာရတယ္။ ကိုယ့္နဲ႔အတူ ေအးအတူပူအမွ် ဒုကၡကို မွ်ေဝခံစားခဲ့တဲ့ ဘဝတူေတြထဲက တတိယႏုိင္ငံကိုေရာက္လုိ႔ အေျခက်ေနၿပီ။ ရာသီေတြ အလီလီေျပာင္းေပမယ့္ ကိုယ္က မသြားရေသးဘူး။ ဒီေတာ့ အိမ္ေထာင္ဦးစီးက သူဘာလုပ္ရမလဲ။ သူ႔ဘဝရဲ႕ သမုိင္းျဖတ္သန္းမႈုျဖစ္စဥ္ကို သူ လည္စင္းခံမယ္။ သူ႔မိသားစုကို သူနဲ႔ ခြဲထုတ္မယ္လို႔ ပိုင္းျဖတ္တယ္။ စခန္းထဲကို UN ေရာက္လာရင္ သြားေတြ႔ၿပီး သူတုိ႔ကို အက်ဳိးအေၾကာင္း ေျပာျပတယ္။
သူ႔ရဲ႕ လက္႐ံုးရည္၊ ႏွလံုးရည္နဲ႔ သူ႔မိသားစုကို သူ႔ဘုိင္အိုနဲ႔မတြဲဘဲ ခြဲထုတ္ဖို႔ အၾကံျပဳတယ္။ ဒုကၡသည္စခန္းမွာ အခ်ိန္ျပည့္ ပရဟိတအလုပ္ေတြလုပ္ၿပီး ေခါင္းေပၚေက်ာေပၚမွာ ရာသီကုန္ မျပတ္ေရာင္းၿပီး ဘဝရပ္တည္ေနရတဲ့ မင္းသားၾကီး ႏို႔႔ဖိုး ဖိုးခ်စ္က သူ႔စိတ္ဒဏ္ရာကို အရက္နဲ႔ ဒဏ္ေၾကေဆးလိမ္းသလို လိမ္းတယ္။ သူမူးေနရင္ေတာ့ သူ႔မိန္းမနဲ႔ ကေလးေတြကို သူ႔ဒုကၡသည္ဘဝထဲက ခြဲထုတ္မယ္။ သူကေတာ့ ဒုကၡသည္စခန္းထဲမွာပဲ ထားတဲ့အထိ ေနေတာ့မယ္တဲ့။ သူမမူးရင္ေတာ့ သားသမီး ၅ ေယာက္နဲ႔ သူ႔မိန္းမကို မခြဲႏိုင္ဘူး။ ”ငါတို႔ ျပန္ဆံုဖို႔ ဘယ္လြယ္မလဲ။ ငါ ေနပူမေရွာင္ မိုးရြာမေရွာင္ လုပ္ေၾကြးမယ္။ ဘယ့္ေလာက္ပင္ပန္းပါေစဟယ္။ မိသားစုနဲ႔ေတာ့ မခြဲႏိုင္ဘူး။ ခြဲရရင္ ငါ ေသမွာ” လို႔ သူ႔ဝမ္းနည္းမႈ၊ နာက်င္မႈကို ခ်ျပတယ္။ တဖက္က မိသားစုအေပၚ ထားတဲ့ ခ်စ္ျခင္းေမတၱာ၊ တဖက္က သူ႔မိသားစု ဒုကၡသည္ဘဝက လြတ္ေျမာက္ၿပီး တတိယႏုိင္ငံ အေျခခ်ေနထိုင္ေရးဆိုတဲ့ အားၿပိဳင္မႈေတြနဲ႔ သူ႔စိတ္ေတြ လြန္ဆြဲေနရတယ္။ ၾကာေတာ့ သူ႔ခႏၶာကိုယ္ေလးဟာ တျဖည္းျဖည္း ပါးလွပ္လာတယ္။
ABSDF က ရဲေဘာ္တဦးကေတာ့ သားသမီးမရွိေပမယ့္ သူ႔ဇနီးကို သူ႔ဒုကၡသည္ဘဝထဲက ခြဲထုတ္ေပးလုိက္တယ္။ သူက ဒုကၡသည္စခန္းထဲမွာ ရင္တြင္းဒဏ္ရာနဲ႔ အတြင္းေၾက ျဖစ္ေနခ်ိန္မွာ သူ႔ဇနီးက ကမၻာ့ေခါင္မိုးလုိ႔ေခၚတဲ့ အေမရိကန္ကို ေရာက္သြားရၿပီ။ သူနဲ႔ သူ႔ဇနီးက တယ္လီဖုန္းေပၚမွာ အင္တာနက္ေပၚမွာပဲ ေတြ႔ႏိုင္ေတာ့တယ္။ ဒီေတာ့ လူခ်င္း ဘယ့္ေလာက္ေဝးေဝး စိတ္ခ်င္းနီးေအာင္ အေၾကာင္းတရား၊ အက်ဳိးတရားေတြနဲ႔အတူ နည္းပညာေတြကလည္း ဘယ့္ေလာက္ထိေအာင္ လုပ္ေပးႏိုင္ပါ့မလဲ။ လင္စံုမယားဘက္ အသိုက္အၿမံဳဆိုတဲ့ စကား ဘယ့္ေလာက္ေလးနက္တယ္ ဆိုတာ ခံစားဖူးသူတုိ္င္း သိမွာပါ။
ဒုကၡသည္ဆိုတာ ကိုယ့္ဘဝ ကိုယ္မပိုင္ဘူး။ ကိုယ့္ကံၾကမၼာ ကိုယ္မပိုင္ဘူး။ ကိုယ့္အနာဂတ္ ကိုယ္မပိုင္ဘူး။ ဒုကၡသည္ဆိုတဲ့ ဇာတိအျဖစ္ ရရွိျခင္းကိုက လက္ပစ္ကူးခန္းေတြခ်ည္းပါပဲ။ ကဗ်ာတပုဒ္ထဲကလုိ ဘဝပလပ္ေခါင္းနဲ႔ ကံၾကမၼာပလပ္ေပါက္ မတည့္မခ်င္း ဒုကၡသည္စခန္းမွာ ဒုကၡသည္ေတြ အသည္းကြဲေနရဦးမွာ ..။
က်မတို႔ေနထိုင္ရတဲ့ ဒုကၡသည္စခန္းေလးက မႏွစ္ကနဲ႔ မတူဘူး။ သိပ္ကိုပူလာတယ္။ မိုးလည္း မရြာဘူး။ ခါတိုင္းဆို ရြာလုိက္တဲ့မိုး။ ေတာေတာင္တခုလံုးက မိုးေရနဲ႔ ရႊဲရႊဲစိုလုိ႔။ တခါတေလ ျမဴခိုးေတြေၾကာင့္ ပတ္ဝန္းက်င္တခုလံုးကို ဘာမွမျမင္ရေတာ့ဘူး။ မိုးမႈန္ေတြက ေလထဲမွာလြင့္လို႔။ ႐ုပ္ရွင္ဗီဒီယိုထဲကလို အထူးျပဳလုပ္ခ်က္ လုပ္ထားတာ မဟုတ္ဘူး။ ဒါ သဘာဝအတိုင္း ျဖစ္ေနတာ။ သဘာဝတရားနဲ႔ နီးနီးကပ္ကပ္ လက္ေရတျပင္တည္း ေနရတဲ့ ဒုကၡသည္စခန္းေလ။
သစ္ရြက္ေၾကြသံ၊ သစ္ရြက္ေတြ သစ္ပင္ေတြကို ေလတိုးသံေတြက စည္းခ်က္ညီညီ။ စည္းခ်က္အတိုင္းဆို အလြမ္းပါတဲ့ စည္းခ်က္ေတြေပါ့။ စိမ္းဖန္႔တဲ့ သစ္ပင္သစ္ေတာေတြၾကားက ဒုကၡသည္ က်မတို႔ဘဝေတြ အလြမ္းေတြထဲ စီးေမ်ာေနရပါတယ္။ လူေတြတင္ မဟုတ္ဘူး၊ တဲအိမ္ေလးေတြပါ လြမ္းလို႔ တူပါရဲ႕။ ၿငိမ္သက္လုိ႔။ ဒါ အိပ္မက္မဟုတ္ဘူး။ အထီးက်န္အားငယ္ေနရတဲ့ ဒုကၡသည္တဲအိမ္ေလးေတြက လူ႔အဖြဲ႔အစည္းအၾကီးၾကီးနဲ႔ ကင္းကြာေနရတာမို႔လား။
ဒီအေတြ႔အၾကံဳ၊ ဒီခံစားခ်က္က ဒုကၡသည္ပန္းခ်ီကားကို ဆြဲမယ္ဆိုရင္ အေျခခံေကာက္ေၾကာင္းေတြပဲ ျဖစ္ပါလိမ့္မယ္။ ဘဝဆိုတာ အိပ္မက္မ်ားစြာနဲ႔ ဖြဲ႔စည္းထားတာပါ။ စိတ္ကူးယဥ္တာေတြ၊ ျဖစ္ခ်င္တာေတြ၊ မျဖစ္ခ်င္တာေတြ၊ ျဖစ္ႏိုင္တာေတြ၊ မျဖစ္ႏိုင္္တာေတြ၊ ခ်စ္ျခင္းေတြ၊ ခြဲခြာျခင္းေတြ၊ မ်က္ရည္ေတြနဲ႔ အိပ္မက္ကို ဒုကၡသည္ေတြ ေန႔ေန႔ညည မက္ေနရပါတယ္။ မိုးက ဟန္ေရးတျပျပ။ ေလာကသဘာဝအတိုင္း ပြင့္ၾကဖူးၾက၊ ေမႊးၾကၾကိဳင္ၾကတာဆိုေပမယ့္ ဒုကၡသည္ေတြ မွီခိုေနရတဲ့ အိမ္ရွင္ႏုိင္ငံရဲ႕ ေသာကအပူကိုလည္း ေမ့ထားလို႔ မရျပန္ဘူး။ အိမ္ေရွ႕ပူ အိမ့္ေနာက္မခ်မ္းသာဆိုတဲ့ ဗမာစကားပံုအတိုင္း မိမိဘဝနဲ႔ယွဥ္ၿပီး ခံစားရပါေသးတယ္။
က်မတို႔ ေနထုိ္င္တဲ့ ဒုကၡသည္စခန္းထဲမွာ PRE .. ပရီနံပါတ္နဲ႔ ေနထိုင္သူ ဒုကၡသည္အသစ္ေလးေတြ ၆ဝဝဝ ေလာက္ ရွိပါတယ္။ ဒုကၡသည္ အသစ္ေလးေတြေရွ႕မွာ ဒုကၡသည္လူေဟာင္းေတြ ရွိပါတယ္။ ၂ဝဝ၅-၂ဝဝ၆ ခုႏွစ္ထဲက စခန္းထဲ ေရာက္ေနတဲ့သူေတြပါ။ သူတို႔နဲ႔အတူ ေရာက္သူေတြ ေထာင္ခ်ီၿပီး ထြက္သြားၾကၿပီ။ သူတို႔ထဲက မိသားစု ၄ဝဝ ေလာက္ ရွိပါေသးတယ္။ ဒုကၡသည္အသစ္ေတြကို ထိုင္းျပည္ထဲေရး လက္ခံလိုက္ၿပီဆိုရင္ MPO ရမယ္လုိ႔ ေျပာၾကတယ္။
MPO ရမွ ဒုကၡသည္စခန္းထဲကို ဒုကၡသည္ေတြ အေျခခ်ေျပာင္းေရႊ႔ေနထိုင္ေရးအတြက္ ႏို္င္ငံတခ်ဳဳိ႕က ေခၚၾကပါတယ္။ အမ်ားဆံုး ေခၚတာက အေမရိကန္ပါ။ အေမရိကန္ ေခၚယူတဲ့အခါ OVERSEAS PROCESSING ENTITY ARRIVAL ဆိုတဲ့ OPE ကို အရင္ျဖတ္ရပါတယ္။ OPE အဆင့္ ေအာင္ျမင္ၿပီးရင္ ဒုကၡသည္စာေမးပြဲကို တဆင့္ျပန္ေျဖရပါတယ္။ DEPRTURE OF HOMELANT SECURITY ဆိုတဲ့ DHS ကို ေျဖရတာပါ။ DHS ေအာင္ျမင္ရင္ အေမရိကန္ႏိုင္ငံရဲ႕ လက္ခံစာကို လပိုင္းေလာက္ေစာင့္ၿပီးရင္ ရပါၿပီ။ နာမည္တူ၊ လက္ေဗြတူဆိုတဲ့ အျဖစ္မ်ဳိးဆိုရင္လည္း အခ်ိန္အကန္႔အသတ္မရွိ ၾကာတတ္ပါတယ္။
အားလံုး ရွင္းလင္းရင္ သိပ္မၾကာခင္မွာပဲ ထြက္ဒိတ္ကို ဒုကၡသည္စခန္း႐ံုးေရွ႕မွာ စာကပ္ထားပါတယ္။ ဒီလုိဆိုရင္ တတိယႏုိင္ငံကို အေျခခ်ေျပာင္းေရႊ႔ေနထိုင္မယ့္သူက ကိုယ္အေျခခ်ေနထုိင္မယ့္ ႏုိင္ငံရဲ႕ ယဥ္ေက်းမႈ ဓေလ့ထံုးစံကို သင္တန္းတက္ရပါတယ္။ ဒီသင္တန္းမွာ ေလယာဥ္စီးရင္ ခံစားရမယ့္ ေလယာဥ္အေတြ႔အၾကံဳကိုပါ သင္တန္းေပးပါတယ္။ သင္တန္းတက္ရတဲ့ ဒုကၡသည္ေတြထဲမွာ ကေလးငယ္ေတြပါရင္ ကေလးငယ္ေတြကို ထိန္းေပးမယ့္သူေတြ ရွိပါတယ္။ ဒီကေလးထိန္းတဲ့ သူေတြကလည္း ဒုကၡသည္ေတြပါပဲ။ တေန႔မွာ ဘတ္ ၈ဝ-၁ဝဝ ရပါတယ္။ ဒါကလည္း ေန႔တို္င္း ထိန္းရတာ မဟုတ္ပါဘူး။ သင္တန္းရွိတဲ့ ရက္မွာပဲ ထိန္းရတာပါ။
ဒုကၡသည္ဘဝမွာ ႏွစ္မ်ားစြာ ေနထိုင္ခဲ့တဲ့ ေနရာေလးဟာ ဟိုတုန္းက စိတ္ဖိစီးမႈေတြေၾကာင့္ စိတ္ဒဏ္ရာေတြနဲ႔ အက်ည္းတန္ခဲ့သမွ် ေနာင္ ဘယ္လိုမွ ျပန္ေတြ႔စရာမလိုေတာ့တဲ့အတြက္ အလြမ္းေတြနဲ႔ ျမင္သမွ် လွေနေတာ့တာ။ ေနာင္ ျပန္ဆံုဖို႔ေရာက္ဖို႔ မလြယ္တဲ့ ေနရာေဒသမွာ အမွတ္တရဓာတ္ပံုေတြ ႐ိုက္ၾကတယ္။ လာ-ဟူး-ၾကာဆိုတဲ့ ေစ်းေန႔ေလးကိုလည္း မေမ့မေလ်ာ့ ဓာတ္ပံု႐ိုက္ၾကတာပဲ။ ရာသီနဲ႔ယွဥ္ၿပီး ေတြ႔ရတဲ့ ေစ်းတန္းေလးက ခါတိုင္းနဲ႔ မတူေတာ့ဘူး။
ေျမျပင္မွာ ခ်ေရာင္းေနတဲ့ ရာသီေပၚ အသီးအႏွံေလးေတြကလည္း စားခ်င္စဖြယ္။ အခုလို မိုးဦးမွာ ဖလံေတာင္ေမႊး ႏုႏုစိမ္းစိမ္းေလးေတြ၊ ဒညင္းသီးႏုႏုေလးေတြ၊ ဝါးပင္ေတြေဘးက တူးတာမဟုတ္ဘဲ ေျမၾကီးထဲက တူးထားတဲ့ မွ်စ္စိမ္းစိမ္းေတြကို အခြံခြာထားလို႔ ေဖြးေဖြးလႈပ္ေနတယ္။ ရာသီမသိ ပန္းနဲ႔မညွိရဘဲ အသီးအႏွံနဲ႔ ညွိေနရတဲ့ ဒုကၡသည္စခန္းေလးပါ။
ဒီလိုနဲ႔ တတိယႏုိင္ငံကို အေျခခ်ေျပာင္းေရႊ႔သြားတဲ့ လူေဟာင္းေတြ တတိတိ ထြက္ခြာသြားေနရတဲ့ အခ်ိန္မွာ Hold (ဆုိင္းငံ့) ၊ Reject (ျငင္းပယ္) ေတြက စိတ္ဒဏ္ရာေတြနဲ႔ ကိုယ့္ကံၾကမၼာကို ေမ့ေပ်ာက္ေနရပါေတာ့တယ္။ ဘယ္အခ်ိန္ ဒုကၡသည္စခန္းက ထြက္ခြာရမယ္ဆိုတာ မသိႏုိင္တဲ့ သူေတြပါ။ ကိုယ့္မိခင္ႏိုင္ငံကိုလည္း ျပန္လို႔မရ၊ အိမ္ရွင္ႏုိင္ငံမွာလည္း တရားဝင္ရပ္တည္ၿပီး လုပ္ကိုင္စားလုိ႔မရနဲ႔ ဒုကၡသည္အျဖစ္နဲ႔ ေလာကဓံဆီမွာ လည္စင္းခံေနရပါေတာ့တယ္။
ဒုကၡသည္တေယာက္ရဲ႕ နိစၥဓူဝေတြကို နားေထာင္ၾကည့္ပါဦး။ ေတာၾကက္၊ အိမ္ေမြးၾကက္ေတြ အသံနဲ႔ မနက္အာ႐ုံကို ႏုိးထရပါတယ္။ စခန္းထဲမွာ ပဲျပဳတ္၊ ေကာက္ညွင္းေပါင္း၊ အီၾကာေကြးဆုိတဲ့ အသံနဲ႔ မနက္အာ႐ံုကို ႏိုးရတာပဲ။ အိပ္ယာကႏုိး၊ မနက္အစာေျပအတြက္ ေငြသံုးႏုိင္သူက အီၾကာေကြး၊ ေကာက္ညွင္းေပါင္းစား၊ မတတ္ႏိုင္သူကလည္း ထမင္းၾကမ္း အစာေျပစား။ ၿပီးတာနဲ႔ ပလပ္စတစ္ဘံုးအျပာ၊ အျဖဴေလးေတြကို ထမ္းပိုးနဲ႔ရိႈ၊ ပုဆိုးနဲ႔သိုင္းၿပီး ေသာက္ေရခပ္ ထြက္ၾကတယ္။ စခန္းတြင္း ဘံုဘိုင္က ထံုးမ်ားလို႔ ထမင္းခ်က္ေသာက္ေရအတြက္ ေတာင္က်ေရကို အားျပဳေနရတယ္။ ဒီေတာ့ ေတာင္က်ေရရွိတဲ့ ေနရာကို ေန႔စဥ္ သြားၿပီး တႏုိင္တပိုင္ ထမ္းၾကပိုးၾက၊ ရြက္ၾကနဲ႔ ေရခပ္ရတယ္။ မိုးဦးက် အခုလုိအခ်ိန္မွာ ဖလံေတာင္ေမႊးလည္း ေရခပ္ရင္း ရွာၾကတယ္။
အိမ္ျပန္ေရာက္ေတာ့ ထမင္းခ်က္ျပဳတ္ရင္း ေရဒီယိုသတင္း နားေထာင္ရတယ္။ ျမန္မာျပည္သတင္းေတြ နားေထာင္ၿပီး အပူခ်ိန္ျမင့္ေနတဲ့အခ်ိန္ အမိအဖေဆြမ်ဳိးေတြ၊ မိတ္ေဆြေတြ၊ ျပည္သူေတြ ဘယ္လုိေနပါ့မလဲလို႔ ပူရေသးတယ္။ ႏုိင္ငံေရးရာသီဥတုေရာ၊ သဘာဝရာသီဥတုပါ ျမန္မာႏုိင္ငံမွာ သိပ္ကို ပူျပင္းေနတာမို႔လား။ မီးမလာေရမလာနဲ႔ အပူဒဏ္ကို လည္စင္းခံေနရတဲ့ ျမန္မာျပည္သူေတြအတြက္ ေရအလႉရွင္ေတြကို က်မတို႔က သာဓုေခၚရပါတယ္။ သူတပါးအကူအညီကို ကိုယ့္အကူအညီ၊ သူတပါးနာမည္ကို ကိုယ့္နာမည္၊ သူတပါးေပးဆပ္မႈကို ကိုယ့္ေပးဆပ္မႈအျဖစ္ ဆိုင္းဘုတ္ေျပာင္း ေခါင္းစီးေျပာင္းတတ္သူ အလံတခု အရင္းျပဳထားတဲ့ ၾကံံ႕ခိုင္ေရးေတြ ေရအလႉရွင္ေတြကို ဒုကၡေပးေနတာကိုလည္း နားမသက္သာစရာ ၾကားေနရပါတယ္။
ဒီၾကံ႕ခိုင္ေရးေတြကို စစ္အာဏာရွင္က အကာအကြယ္ေပးေနတယ္။ စစ္အစိုးရက သူတို႔ အက်ဳိးစီးပြားနဲ႔ အမုန္းတရားေအာက္မွာပဲ ဥပေဒကို ျပ႒ာန္းတာပါ။ က်မတို႔ ျမန္မာႏုိင္ငံမွာ စစ္အာဏာရွင္ ရွိေနသေရြ႔ ႏိုင္ငံေရးအက်ဥ္းသား၊ လက္နက္ကို္င္ ေတာ္လွန္ေရး၊ စစ္ေရးႏုိင္ငံေရး ဒုကၡသည္ေတြ မျပတ္ရွိေနမွာပါ။
က်မတို႔ ဒုကၡသည္စခန္းမွာ ေရအတြက္ မပူရပါဘူး။ ဒုကၡသည္စခန္းအတြင္းမွာ ဘံုဘိုငုတ္တုိင္ေတြ အမ်ားၾကီး ရွိပါတယ္။ ဒါေပမဲ့ ဒုကၡသည္ေတြမွာ ေရသိုေလွာင္စရာ ေရတိုင္ကီ၊ အုတ္ကန္မရွိတဲ့အတြက္ ေရခ်ိန္မွတ္ၿပီး ေရထည့္ရပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္ အိမ္တိုင္းမွာ ေရခ်ိန္ေလးေတြ ကပ္ထားရတယ္။ အလွည့္က်ေရခ်ိန္ တေန႔ ၄ ၾကိမ္ ရပါတယ္။ ပလပ္စတစ္အိတ္ကို ပီနံအိတ္စြတ္၊ ဝါးနဲ႔ကြတ္ၿပီး ေရအိ္တ္လုပ္ထားတဲ့အထဲ ေရထည့္ရတာပါ။ ဒီေတာ့ ေရဆိုတာ မရွိမျဖစ္မို႔ ကိုယ့္အခ်ိန္တုိင္း ေရလုိခ်င္ၾကသူခ်ည္းပါ။ ေန႔စြဲမွားၿပီး ေရခ်ိန္မွားတပ္မိလို႔ တခါတရံ ျပႆနာသံ စကားက်ယ္က်ယ္ေလာင္ေလာင္ေတြလည္း ၾကားရတတ္ပါတယ္။ ဒီလိုျပႆနာေတြထဲမွာ င႐ုတ္္သီးေညွာ္ျပႆနာကလည္း ဒုကၡတခုပါ။ အစပ္ဆိုတာ ခံတြင္းၿမိန္တာမို႔ င႐ုတ္သီးေၾကာ္က မျပတ္ဘူး။ တဲအိမ္ေလးေတြကလည္း ပြတ္သီးပြတ္သပ္မို႔ ေညွာ္တာပါ။ တခါတရံ ဘာမွ ျပႆနာမျဖစ္ေပမယ့္ တခါတရံေတာ့ ဒါကလည္း မခံမရပ္ႏုိင္တဲ့ အေငါ့အေထ့ေလးေတြ ျဖစ္ရပါေတာ့တယ္။ မျပည့္စံုမႈ၊ စိတ္ဖိစီးမႈေၾကာင့္ ဆူပြက္လာတဲ့ ဒုကၡထုထည္ကို ႏႈတ္နဲ႔ပဲ ၿဖိဳဖ်က္ေနရတယ္ဆိုတာကို နားလည္ၿပီး အျပန္အလွန္ ခြင့္လႊတ္ေနၾကရပါတယ္။
စခန္းတြင္း အုပ္ခ်ဳပ္ေရးအဆင့္ဆင့္မွာ လမ္းမႉး၊ လမ္းလူၾကီး၊ လံုၿခံဳေရးတာဝန္ရွိသူဆိုတာ ရွိပါတယ္။ လမ္းမႉးနဲ႔အတူ လံုၿခံဳေရးတာဝန္ရွိသူမ်ားက က်မတို႔ စခန္းတြင္း လုိက္နာရမယ့္ စည္းကမး္ေတြကို ဟန္းစပီကာနဲ႔ ေၾကညာေပးတယ္။ ဝမ္းေရာဂါ၊ ၾကက္ငွက္တုတ္ေကြးေရာဂါ ကာကြယ္ေရးအတြက္ အသိေပးေၾကညာခ်က္ေတြ ထုတ္ျပန္တယ္။ က်န္းမာေရး ပညာေပးေဟာေျပာပြဲေတြ လာေရာက္နားေထာင္ဖို႔ အသိေပးတယ္။ ၃ ႏွစ္ေအာက္ ကေလးေတြ တလတခါ ကီလိုခ်ိန္ဖို႔ ေၾကညာေပးတယ္။ တလတခါ ရိကၡာထုတ္ဖို႔ အရင္ဆံုး လူစစ္ပါတယ္။ ရပ္ကြက္ ၁ ကေန ၁၆ အထိ ရွိတာမို႔ လူစစ္-ရိကၡာထုတ္က ရိကၡာ႐ံုမွာ ျပတ္တယ္မရွိပါဘူး။ ရိကၡာ႐ံုက က်မတို႔ တဲအိမ္ေလးေတြနဲ႔ အေတာ္ေဝးပါတယ္။ လူစစ္ေခၚတတ္တာက မနက္ ၉ နာရီ ခ်က္ခ်ိန္ျပဳတ္ခ်ိန္ၾကီးမို႔ ထမင္းအိုးဟင္းအုိးထားၿပီး ေျပးရတာ မ်ားပါတယ္။ အေရာင္စံု၊ အရြယ္စံု၊ အေသြးစံု၊ အနိမ့္အျမင့္ ျဖတ္သန္းရတဲ့ ဘဝမတူညီမႈေတြက ဒီအခ်ိန္မွာ တေျပးညီသြားတတ္ပါတယ္။
ရိကၡာလူစစ္ၿပီး မၾကာခင္ ဆန္ထုတ္ရတတ္ပါတယ္။ တခါတရံေတာ့လည္း မနက္လူစစ္ ညေနဆန္ထုတ္ရပါတယ္။ ဒီလိုဆိုရင္ ဆန္ထုတ္ၿပီး လွည္းသမားကို အိမ္အေရာက္ ၁ဝ ဘတ္ေပးရင္ ကိုယ္ထမ္းစရာ မလိုေတာ့ဘူး။ က်မတို႔ ျမန္မာျပည္က စပါးက်ီလို႔ တင္စားရတဲ့ စိုက္ပ်ဳိးေရးႏို္င္ငံပါ။ ဆန္ဆိုတာ အမ်ဳိးအစားစံု၊ ေႏြစပါး၊ မိုးစပါးဆိုၿပီး ေစ်းသတ္မွတ္တယ္။ မိုးစပါးက ဆန္ေၾကာမာတယ္။ သိုေလွာင္လုိ႔ ေကာင္းတဲ့အတြက္ မုိးစပါးကို ပိုၾကိဳက္ၾကတယ္။ ဆန္ဆို ကိုယ့္ဝင္ေငြေပၚ မူတည္ၿပီး ဆန္ေခ်ာ၊ ဆန္ေကာင္း စားၾကတယ္။ ေတာင္ပ်ံ၊ ေပၚဆန္ေမႊး၊ ေကာက္ၾကီး၊ ေပၚကြ်ဲ၊ ဧရာမင္း၊ မေနာ္ဟရီ၊ ဧည့္မထ အစရွိတဲ့ ဆန္ေတြ ဘယ္လုိလဲဆိုတာကို သတိရမိေသးတယ္။ က်မတို႔ စားေနရတဲ့ ဆန္က သံုးလြန္းတင္။ က်မက ေရေႏြးဆူေအာင္ တည္ၿပီးမွ ဆန္ခတ္ခ်က္တယ္။ ထမင္းနပ္ရင္ ထမင္းအုိး အေပၚဖံုးမွာ မီးေသြးခဲေလးတင္ၿပီး ႏွပ္ထားလို္က္တာ။ ဒီနည္းက က်မတုိ႔ အဘြား ဇကြဲထမင္းခ်က္တဲ့ နည္းေလ။ မွတ္မိေနတဲ့ က်မအတြက္ ဟန္ကိုက်လို႔။
မနက္စာညစာကို ေတာေတာင္ထဲ၊ ရြာထဲ၊ ကန္႔ထဲ အသီးအရြက္ကို ဟင္းျဖစ္ေအာင္ ခ်က္စားၿပီး ညေန လမ္းေလွ်ာက္ထြက္ၾကတယ္။ အင္ဖက္အမိုး နိမ့္နိမ့္ေလး ၁၂ ေပေလာက္ရွိတဲ့ ဝါးတဲေလးထဲမွာ ေညာင္းခ်ိေနတဲ့ သူေတြအဖို႔ အမိုးအကာမရွိတဲ့ ေကာင္းကင္က်ယ္က်ယ္ေအာက္မွာ လမ္းေလွ်ာက္ရတဲ့ အရသာကို ခံုခံုမင္မင္ ရွိၾကတယ္။ စိတ္လက္ေပါ့ပါး စိတ္လက္ၾကည္လင္သြားတယ္ဆိုတာ ညေနခင္း ေလေျပေအာက္ လမ္းေလွ်ာက္ဖူးသူေတြ သိၾကမယ္။
က်မေနတဲ့ ဒုကၡသည္စခန္းရဲ႕ ေတာေတာင္႐ႈခင္းက သိပ္ကို သာယာပါတယ္။ ေတာပန္းေတာင္ပန္းေတြရဲ႕ ရနံ႔က သင္းသင္းပ်ံ႕ပ်ံံ႕၊ ေတာင္ကုန္းေပၚကေန စခန္းထဲကို လွမ္းၾကည့္ရင္ တဲအိမ္ေလးေတြက ျပားဝပ္လုိ႔။ ရြာမယ္ဟန္ တျပင္ျပင္နဲ႔ ၿခိမ္းေျခာက္ေနတဲ့ မိုးတေပါက္ႏွစ္ေပါက္က်ၿပီး မၾကာခင္ သက္တန္႔ေရာင္စံု ခံုးခံုးေလး ေပၚလာတတ္တယ္။ ေတာင္ေတြေနာက္က သက္တန္႔ကိုၾကည့္ၿပီး ဝမ္းသာအားရ ေအာ္ဟစ္တတ္တဲ့ ကေလးေတြရဲ႕ အသံက ေတာေတာင္ေတြေပၚမွာ ပဲ့တင္ထပ္ေနတယ္။ ေတာေတာင္ရဲ႕ ႏွလံုးခုန္သံကိုလည္း က်မတို႔ နားေထာင္ၾကတယ္။ က်မတို႔ ဒုကၡသည္ေတြကို တဒဂၤမွာ ေကာင္းကင္က ပုခက္ၾကိဳးလႊဲေပးၿပီး ေျမၾကီးက ၾကင္ၾကင္နာနာနဲ႔ ေခ်ာ့သိပ္ေတာ့တာပဲ။ က်မတို႔ေခါင္းေပၚက တိမ္ေတြကလည္း က်မတို႔ကို အားက်ၿပီး ေတာင္ေတြၾကားမွာ ပုခက္စီးေနၾကတာေပါ့။ ေတာပန္းေတာင္ပန္းေတြရဲ႕ ရနံ႔ကလည္း က်မတို႔ကို အေမာေျပေအာင္ လုပ္ေပးေသးတာ။
”အမ်ဳိးအမည္မသိတဲ့ ပန္းေတြမို႔ ဘာပန္းေတြရယ္လို႔ သိႏုိင္တတ္ၿပီ။ မငံုတခ်ဳိ႕ ငံုတခ်ဳိ႕ႏွင့္ မႈန္လို႔စီ” ဆိုတဲ့ ဝိဇယျပဇာတ္ထဲက စေလဦးပုညရဲ႕ စာေတြလည္း သတိရေနမိတယ္။ ေနလံုးက ေတာင္ေတြေနာက္ ပုန္းလွ်ဳိးသြားမွ က်မတို႔ေတြ ကိုယ့္ဝပ္က်င္းေလးေတြရွိရာ ျပန္လာၾကတယ္။ ည ၉ နာရီအထိပဲ မီးထြန္းခြင့္ရွိတဲ့ ဒုကၡသည္စခန္းေလးဟာ အိပ္ခ်င္ခ်င္၊ မအိပ္ခ်င္ခ်င္ အိပ္ေပ်ာ္ေအာင္ ၾကိဳးစားရတယ္။ ညလူေျခတိတ္ခ်ိန္မွာ ခံစားခ်က္ေတြ ဖြင့္ထုတ္တတ္တဲ့ ABSDF က ရဲေဘာ္တဦးရဲ႕ ရင္ထဲက ထြက္ေပၚလာတဲ့ ခံစားခ်က္သီခ်င္းသံက ၾကားရသူ က်မတို႔ကို အေတြးေတြနဲ႔အတူ ခံစားခ်က္မ်ဳိးစံု ေပးေတာ့တယ္။ ၂ဝဝ၅ ခုႏွစ္ကတည္းက ဒုကၡသည္စခန္းကို ေရာက္ေနတဲ့ ရဲေဘာ္တဦး။ သူ႔ရဲ႕ ဘဝျဖတ္သန္းမႈက တတိယႏုိင္ငံ အေျခခ်ေျပာင္းေရႊ႔နဲ႔ ၿငိေနတယ္။
ဘယ္ေန႔ဘယ္အခ်ိန္ ဘယ္ကာလမွ ဒုကၡသည္စခန္းထဲက ထြက္ခြာရမွန္း မသိတဲ့သူ။ သူ႔သီခ်ငိးသံၾကားရင္ ေက်ာင္းသားက သူပုန္ျဖစ္ရတဲ့၊ စာသင္ခန္းေတြပိတ္၊ အက်ဥ္းေထာင္ေတြဖြင့္တဲ့ စစ္အာဏာရွင္ကို က်မ တူးတူးခါးခါး နာက်ည္းလာတယ္။ သူ႔ရဲ႕ ငယ္ရြယ္နပ်ဳိမႈကို ေတာတြင္းလက္နက္ကိုင္ ေတာ္လွန္ေရးမွာ ေပးဆပ္ခဲ့ရတယ္။ သူ႔ရဲ႕ လူလတ္ဘဝကို ဒုကၡသည္စခန္းထဲမွာ ေပးဆပ္ေနရတယ္။ သူ႔ရင္ထဲက ခံစားခ်က္ကို က်မ သိလည္း သိခ်င္တယ္။ ဒါေပမဲ့ မေမးရက္ဘူး။ သူ႔ခံစားခ်က္ ျဖစ္ေပၚလာဖို႔ အေၾကာင္းတရားေတြက ဘယ္ေလာက္မ်ား ေၾကကြဲဝမ္းနည္းစရာေတြ ပါလုိက္မလဲ။ ”ထိခိုက္မႈေတြ မ်ားလြန္းလို႔ က်ေနာ့္မွာ ဘယ္ဒဏ္ရာက ပိုနာတယ္လုိ႔ ေရြးမေျပာတတ္ေတာ့ဘူး” လို႔ ေျပာလာရင္ က်မ ဘယ္လုိမွ နားေထာင္ရက္မွာ မဟုတ္ဘူး။
ဒီလုိနဲ႔ က်မတို႔ ဒုကၡသည္ေတြ မိုးလင္းမိုးခ်ဳပ္ ေလာကဓံနဲ႔ အသက္ရွင္လုပ္တန္း ကစားေနရတယ္။ ဒုကၡသည္စခန္းမွာ ဝါႏွစ္ခါဆိုၿပီးတဲ့ က်မ အရင္ေရာက္ႏွင့္သူေတြ ဒုကၡသည္ေတြရဲ႕ စိတ္ဒဏ္ရာကို ကိုယ္ခ်င္းစာနာႏုိင္ခဲ့ပါတယ္။ က်မတို႔ ဒုကၡသည္အသစ္ေတြက တတိယႏုိင္ငံ အေျခခ်ေနထိုင္ေရးအတြက္ အင္တာဗ်ဴးဖို႔ေဝး ထို္င္းျပည္ထဲေရးကေပးတဲ့ ဒုကၡသည္အျဖစ္ အသိအမွတ္ျပဳတဲ့ MPO ေတာင္ မရေသးဘူး။ လူေဟာင္းေတြလုိ က်မတို႔ ဘဝစာေမးပြဲ မေျဖရေသးသလို ခက္ခဲတဲ့ ေမးခြန္းေတြနဲ႔ မဆံုရေသးဘူး။ က်မတို႔ လူ႔အဖြဲ႔အစည္းၾကီးမွာ မၾကားရ၊ မၾကံဳရတဲ့ အျဖစ္အပ်က္ေတြလည္း အမ်ားၾကီး ရွိပါတယ္။ မိသားစု၊ ဇနီးေမာင္ႏွံ၊ သားသမီးနဲ႔ မိဘ ခ်စ္ျခင္းေတြ အနာဂတ္ေတြကိုလည္း တျခားသူဆီမွာ ပံုအပ္ထားရတာ။ အိမ္ေထာင္ဦးစီးရဲ႕ ဘဝျဖတ္သန္းမႈက တတိယႏုိင္ငံရဲ႕ အေျခခ်ေျပာင္းေရႊ႔ေနထိုင္ေရးမွာ လက္မခံႏိုင္စရာ၊ သံသယျဖစ္စရာျဖစ္လို႔ ေႏွာင့္ေႏွးၾကန္႔ၾကာေနရတယ္။
ဒီလုိၾကန္႔ၾကာေနသူေတြရဲ႕ ဘဝကလည္း နာၾကင္ေၾကကြဲစရာ။ အခ်ိ္န္ၾကာလာတာနဲ႔အမွ် သူတို႔သားသမီးေတြ ဒုကၡသည္စခန္းထဲမွာ တျဖည္းျဖည္း အရြယ္ေရာက္လာေတာ့ သူတို႔ရဲ႕ ပညာေရး၊ လက္ရွိစားဝတ္ေနေရး၊ က်န္းမာေရးက မိသားစုခ်စ္ျခင္းေမတၱာကိုပါ ထိခိုက္လာရတယ္။ ကိုယ့္နဲ႔အတူ ေအးအတူပူအမွ် ဒုကၡကို မွ်ေဝခံစားခဲ့တဲ့ ဘဝတူေတြထဲက တတိယႏုိင္ငံကိုေရာက္လုိ႔ အေျခက်ေနၿပီ။ ရာသီေတြ အလီလီေျပာင္းေပမယ့္ ကိုယ္က မသြားရေသးဘူး။ ဒီေတာ့ အိမ္ေထာင္ဦးစီးက သူဘာလုပ္ရမလဲ။ သူ႔ဘဝရဲ႕ သမုိင္းျဖတ္သန္းမႈုျဖစ္စဥ္ကို သူ လည္စင္းခံမယ္။ သူ႔မိသားစုကို သူနဲ႔ ခြဲထုတ္မယ္လို႔ ပိုင္းျဖတ္တယ္။ စခန္းထဲကို UN ေရာက္လာရင္ သြားေတြ႔ၿပီး သူတုိ႔ကို အက်ဳိးအေၾကာင္း ေျပာျပတယ္။
သူ႔ရဲ႕ လက္႐ံုးရည္၊ ႏွလံုးရည္နဲ႔ သူ႔မိသားစုကို သူ႔ဘုိင္အိုနဲ႔မတြဲဘဲ ခြဲထုတ္ဖို႔ အၾကံျပဳတယ္။ ဒုကၡသည္စခန္းမွာ အခ်ိန္ျပည့္ ပရဟိတအလုပ္ေတြလုပ္ၿပီး ေခါင္းေပၚေက်ာေပၚမွာ ရာသီကုန္ မျပတ္ေရာင္းၿပီး ဘဝရပ္တည္ေနရတဲ့ မင္းသားၾကီး ႏို႔႔ဖိုး ဖိုးခ်စ္က သူ႔စိတ္ဒဏ္ရာကို အရက္နဲ႔ ဒဏ္ေၾကေဆးလိမ္းသလို လိမ္းတယ္။ သူမူးေနရင္ေတာ့ သူ႔မိန္းမနဲ႔ ကေလးေတြကို သူ႔ဒုကၡသည္ဘဝထဲက ခြဲထုတ္မယ္။ သူကေတာ့ ဒုကၡသည္စခန္းထဲမွာပဲ ထားတဲ့အထိ ေနေတာ့မယ္တဲ့။ သူမမူးရင္ေတာ့ သားသမီး ၅ ေယာက္နဲ႔ သူ႔မိန္းမကို မခြဲႏိုင္ဘူး။ ”ငါတို႔ ျပန္ဆံုဖို႔ ဘယ္လြယ္မလဲ။ ငါ ေနပူမေရွာင္ မိုးရြာမေရွာင္ လုပ္ေၾကြးမယ္။ ဘယ့္ေလာက္ပင္ပန္းပါေစဟယ္။ မိသားစုနဲ႔ေတာ့ မခြဲႏိုင္ဘူး။ ခြဲရရင္ ငါ ေသမွာ” လို႔ သူ႔ဝမ္းနည္းမႈ၊ နာက်င္မႈကို ခ်ျပတယ္။ တဖက္က မိသားစုအေပၚ ထားတဲ့ ခ်စ္ျခင္းေမတၱာ၊ တဖက္က သူ႔မိသားစု ဒုကၡသည္ဘဝက လြတ္ေျမာက္ၿပီး တတိယႏုိင္ငံ အေျခခ်ေနထိုင္ေရးဆိုတဲ့ အားၿပိဳင္မႈေတြနဲ႔ သူ႔စိတ္ေတြ လြန္ဆြဲေနရတယ္။ ၾကာေတာ့ သူ႔ခႏၶာကိုယ္ေလးဟာ တျဖည္းျဖည္း ပါးလွပ္လာတယ္။
ABSDF က ရဲေဘာ္တဦးကေတာ့ သားသမီးမရွိေပမယ့္ သူ႔ဇနီးကို သူ႔ဒုကၡသည္ဘဝထဲက ခြဲထုတ္ေပးလုိက္တယ္။ သူက ဒုကၡသည္စခန္းထဲမွာ ရင္တြင္းဒဏ္ရာနဲ႔ အတြင္းေၾက ျဖစ္ေနခ်ိန္မွာ သူ႔ဇနီးက ကမၻာ့ေခါင္မိုးလုိ႔ေခၚတဲ့ အေမရိကန္ကို ေရာက္သြားရၿပီ။ သူနဲ႔ သူ႔ဇနီးက တယ္လီဖုန္းေပၚမွာ အင္တာနက္ေပၚမွာပဲ ေတြ႔ႏိုင္ေတာ့တယ္။ ဒီေတာ့ လူခ်င္း ဘယ့္ေလာက္ေဝးေဝး စိတ္ခ်င္းနီးေအာင္ အေၾကာင္းတရား၊ အက်ဳိးတရားေတြနဲ႔အတူ နည္းပညာေတြကလည္း ဘယ့္ေလာက္ထိေအာင္ လုပ္ေပးႏိုင္ပါ့မလဲ။ လင္စံုမယားဘက္ အသိုက္အၿမံဳဆိုတဲ့ စကား ဘယ့္ေလာက္ေလးနက္တယ္ ဆိုတာ ခံစားဖူးသူတုိ္င္း သိမွာပါ။
ဒုကၡသည္ဆိုတာ ကိုယ့္ဘဝ ကိုယ္မပိုင္ဘူး။ ကိုယ့္ကံၾကမၼာ ကိုယ္မပိုင္ဘူး။ ကိုယ့္အနာဂတ္ ကိုယ္မပိုင္ဘူး။ ဒုကၡသည္ဆိုတဲ့ ဇာတိအျဖစ္ ရရွိျခင္းကိုက လက္ပစ္ကူးခန္းေတြခ်ည္းပါပဲ။ ကဗ်ာတပုဒ္ထဲကလုိ ဘဝပလပ္ေခါင္းနဲ႔ ကံၾကမၼာပလပ္ေပါက္ မတည့္မခ်င္း ဒုကၡသည္စခန္းမွာ ဒုကၡသည္ေတြ အသည္းကြဲေနရဦးမွာ ..။
Subscribe to:
Posts (Atom)