ေအးျမင့္စန္း
ေကာ့ေသာင္းၿမိဳ႕ အေနာက္ေျမာက္ဘက္ ျမန္မာ့ပင္လယ္ျပင္မွ မေလးရွားႏုိင္ငံသုိ႔ ဦးတည္ေနသည့္ စက္ေလွေပၚပါ မူးယစ္ေဆး၀ါးမ်ားကုိ တင္သြင္းသူေနာက္ကြယ္ ဂုိဏ္းအဖြဲ႔ကုိ တပ္မေတာ္ႏွင့္ ပူးေပါင္းကာ ရွာေဖြေနသည္ဟု မူးယစ္ေဆး၀ါး တားဆီးႏွိမ္နင္းေရးတပ္ဖြဲ႔ ရဲမွဴးခ်ဳပ္ ေက်ာ္၀င္းက မဇၩိမကုိ ေျပာသည္။
“ေနာက္ကြယ္မွာ ႀကီးမားတဲ့ ဂိုဏ္းတစ္ခုက အုပ္စုဖြဲ႔ သယ္တာျဖစ္မယ္။ အဓိကအဖြဲ႔ကုိ မေဖာ္ထုတ္ႏုိင္ေသးဘူး။ နယ္ေျမရဲတပ္ဖြဲ႕၊ မူးယစ္တုိက္ဖ်က္ေရးတပ္ဖြဲ႕ေတြနဲ႔ အင္အား မႏုိင္ဘူး။ တပ္မေတာ္နဲ႔ ပူးေပါင္း ရွာေဖြေနတယ္။ အဖြဲ႕အစည္းေပါင္းစံုလုိက္ရမွ၊ ဖမ္းမိထားသူေတြကို စစ္ေနတာေတာ့ မၾကာပါဘူး။ ကြင္းဆက္လိုက္ေနတာ ၾကာလိမ့္မယ္။ အလြယ္တကူ ေဖာ္ေလ့ေဖာ္ထ မရွိဘူး။ အဖြဲ႕အစည္းေပါင္းစံု လုိက္ရမွာ” ဟု ၎က ေျပာသည္။
ယင္းသည္ ျမန္မာႏုိုင္ငံမူးယစ္ေဆး၀ါးဖမ္းဆီးရမိမႈတြင္ အမ်ားဆံုးစံခ်ိန္တင္ ဖမ္းဆီးရမိခဲ့သည့္ ကူးသန္းေရာင္း၀ယ္မႈႀကီး ျဖစ္သည္။ Ecstasy အမ်ဳိးအစား မူးယစ္ေဆးျပား အေရအတြက္ ၂ ဒသမ ၃၈၅ သန္း၊ က်ပ္သန္းေပါင္း ၁၇ သန္းဖိုးခန္႔ ဖမ္းမိထားသည္ဟု ျမန္မာႏိုင္ငံရဲတပ္ဖြဲ႕က သတင္းထုတ္ျပန္ထားသည္။
တရားခံမ်ားကို စစ္ေဆးမႈမ်ားအရ ျဖစ္စဥ္အတြင္း ျပည္ပမွ မူးယစ္ေဆး၀ါး ကူးသန္းေရာင္း၀ယ္သူမ်ား ပါ၀င္ေနပါက ႏိုင္ငံတကာရွိ ႏုိင္ငံျဖတ္ေက်ာ္ မႈခင္းတပ္ဖြဲ႔မ်ားႏွင့္ ခ်ိတ္ဆက္ကာ ေဖာ္ထုတ္ရန ္စီစဥ္ေနသည္ဟု ရဲမွဴးခ်ဳပ္ေက်ာ္၀င္းက မဇၩိမကို ေျပာသည္။
မူးယစ္ေဆး၀ါးႏွင့္အတူ က်ိဳက္ခမီ၊ က်ဳိက္ထို၊ ေမာ္လၿမိဳင္ၿမိဳ႕နယ္အတြင္း ေနထုိင္သူမ်ားကို ဖမ္းမိခဲ့ၿပီး ေကာ့ေသာင္းအက်ဥ္းေထာင္တြင္ ထိန္းသိမ္းထားသည္။ ၎တို႔ကို ေကာ့ေသာင္း မယ(ပ) ၃၂/ ၂၀၁၄၊ မူးစိတ္ ပုဒ္မ ၁၅/၁၉(က)(ခ)၊ပုဒ္မ ၂၀(က)၊ (ခ)၊ ပုဒ္မ ၂၁ တို႔ျဖင့္ အမႈ ဖြင့္ထားသည္။
ရဲမွဴးခ်ဳပ္ေက်ာ္၀င္းက “ဖမ္းမိတဲ့ ေဆးျပားေတြက ဒီႏုိင္င္ငံက ထုတ္လုပ္တာ မဟုတ္ဘူး။ ႏုိင္ငံတစ္ခုက ေရာက္လာၿပီး ျပည္တြင္းမွာ သုိေလွာင္ထားမယ္။ ေနာက္သယ္လို႔လြယ္မယ့္ လမ္းေၾကာင္းကသယ္လာတာ”ဟု ေျပာသည္။
Tuesday, September 2, 2014
ဦးေက်ာ္သူရဲ႔ ကာခ်ဳပ္ၾကီးထံ အိတ္ဖြင့္ေပးစာ မိတ္ဆက္
DVB
ရန္ကုန္ တကၠသိုလ္၊ ေကာလိပ္မ်ား အနီးရွိ တည္းခိုခန္းမ်ား စိစစ္ရန္ လႊတ္ေတာ္တြင္ ေဆြးေႏြး
ေမခ
ရန္ကုန္တိုင္းေဒသႀကီး အတြင္း တကၠသိုလ္၊ ေကာလိပ္မ်ား အနီးတြင္ ဖြင့္လွစ္ထားေသာ တည္းခိုခန္းမ်ားႏွင့္ ပတ္သက္ၿပီး စိစစ္ရန္ ရန္ကုန္တိုင္း လႊတ္ေတာ္၌ ေမးျမန္း ေဆြးေႏြးရာတြင္ တရား၀င္ ခြင့္ျပဳထားေသာ တည္းခိုခန္း ၁ ခုသာ ရွိသည္ဟု ရန္ကုန္ ၿမိဳ႕ေတာ္ ဝန္ ဦးလွျမင့္ က ေျပာသည္။
“ရန္ကုန္တိုင္း ေဒသႀကီးထဲမွာ ေကာလိပ္ စုစုေပါင္း ၁၀၀ ေက်ာ္ ရွိတဲ့အထဲ ဒဂံုတကၠသိုလ္ အနီးမွာသာ တည္းခိုခန္း တခုရွိပါတယ္။ အဲဒါက ေပ ၈၀၀၀ ခန္႔ အကြာမွာသာ ဖြင့္လွစ္ခြင့္ ေပးထားတာပါ။ ေပးထားတဲ့ တည္းခိုခန္း နာမည္က သေျပ တည္းခို ခန္း တခုသာ ရွိပါတယ္”ဟု ၿမိဳ႕ေတာ္၀န္ ဦးလွျမင့္က ၾသဂုတ္ ၂၉ ရက္က က်င္းပသည့္ ရန္ကုန္တုိင္း ေဒသႀကီး လႊတ္ေတာ္ တြင္ ေျပာသည္။
ရန္ကုန္တိုင္း ေဒသႀကီး အတြင္းရွိ တကၠသိုလ္မ်ား၊ ေကာလိပ္မ်ား အနီးတြင္ တည္းခိုခန္းမ်ားကို ေတြ႔ေနရေၾကာင္း၊ တကၠသိုလ္၊ ေကာလိပ္မ်ား အနီးရွိ တည္းခိုခန္းမ်ားေၾကာင့္ ေက်ာင္းသား၊ ေက်ာင္းသူမ်ား၏ စာရိတၱမ႑ိဳင္ ပ်က္စီးသြားမည္ကို စိုးရိမ္သည့္အတြက္ ခြင့္ျပဳထားေသာ လိုင္စင္မ်ားကို ျပန္လည္ စိစစ္ရန္ ဒဂံုၿမိဳ႕သစ္ (ေျမာက္ပိုင္း) မဲဆႏၵနယ္မွ တုိင္းေဒသႀကီး လႊတ္ေတာ္ ကိုယ္စားလွယ္ ဦးထြန္းလြင္က လႊတ္ေတာ္သို႔ တင္ျပခဲ့ရာ၌ ၿမိဳ႕ေတာ္၀န္ ဦးလွျမင့္က အထက္ပါကတိုင္း ျပန္လည္ ေျဖၾကားျခင္း ျဖစ္သည္။
ဦးထြန္းလြင္ကမူ ရန္ကုန္တိုင္း ေဒသႀကီး အတြင္းရွိ တကၠသိုလ္၊ ေကာလိပ္၊ စာသင္ေက်ာင္းမ်ား အနီးရွိ တည္းခိုခန္း၊ ဧည့္ ရိပ္ သာမ်ားကို စိစစ္ႀကီးၾကပ္မႈ လြန္စြာ အားနည္းေနသည့္အတြက္ တည္းခိုခန္း တခ်ိဳ႕သည္ ပံုမွန္ တည္းခိုခန္း လုပ္ငန္းကို လုပ္ ကိုင္သည္ထက္ ဇိမ္ခန္းမ်ားသဖြယ္ လုပ္ေဆာင္ေနၾကသည္ဟု ၾကားသိရသည့္ အတြက္ လႊတ္ေတာ္သို႔ တင္သြင္း ေမးျမန္းျခင္း ျဖစ္ေၾကာင္း ေျပာဆိုသည္။
“တကၠသိုလ္နားမွာ တည္းခိုခန္းေတြက မိႈလို ေပါက္ေနတာပါ။ သူတို႔က ခ်ေပးထားတာ မရွိေတာ့။ ဒါေတြက တရားမဝင္တာ လို႔ ေျပာရမယ္။ သိရသေလာက္ သူတို႔မွာ အခြန္ေဆာင္ ေျပစာေတြ ရွိေနတယ္။ ဒါက တရားမဝင္ ဖြင့္တာလား။ ေအာက္ေျခ က လူေတြက မဟုတ္တာ လုပ္ေနလား ဆိုတာကို ေတြးရေတာ့မယ္”ဟု ဦးထြန္းလြင္က ဆိုသည္။
ရန္ကုန္တုိင္း ေဒသႀကီး အစိုးရ အဖဲြ႔၏ လမ္းၫႊန္ခ်က္အရ တကၠသိုလ္ေက်ာင္းမ်ား အနီးတြင္ တည္းခိုခန္းမ်ား ဖြင့္လွစ္မႈမရွိေစ ရန္ ၂၀၁၄ ခုႏွစ္ ဧၿပီလမွ စၿပီး အသစ္ေလွ်ာက္ထားသည့္ တည္းခိုခန္းမ်ားကို ေကာ္မတီ စစ္ေဆးေရး အဖဲြ႔ႏွင့္ ေျမျပင္ကြင္း ဆင္း စစ္ေဆးၾကပ္မတ္လ်က္ ရွိေၾကာင္း၊ ခြင့္ျပဳၿပီးသည့့္ တည္းခိုခန္းမ်ား စည္းကမ္း ေဖာက္ဖ်က္ပါက လိုင္စင္ပိတ္သိမ္းသည္ အထိ အေရးယူ ေဆာင္ရြက္သြားမည္ ျဖစ္ေၾကာင္း ၿမိဳ႕ေတာ္၀န္ ဦးလွျမင့္က လႊတ္ေတာ္သို႔ ျပန္လည္တင္ျပခဲ့သည္။
လက္ရွိအခ်ိန္တြင္ ဒဂံုတကၠသိုလ္ အနီး၌ပင္ တည္းခိုခန္း အလံုးေပါင္း ၁၀ လံုး ထက္ မနည္းရွိေနၿပီး အဆိုပါ တည္းခိုခန္းမ်ားကို ထပ္မံစစ္ေဆးရန္ လိုအပ္ေသာ္လည္း အစိုးရပိုင္းမွ မည္သည့္ စစ္ေဆးမႈ ျပဳလုပ္ေပးမည္ကို တိက်စြာ ေျပာၾကားခဲ့ျခင္း မရွိေၾကာင္း ဦးထြန္းလြင္က ေျပာသည္။
ရန္ကုန္ အေရွ႕ပိုင္း(တာဝ) တကၠသိုလ္တြင္ တက္ေရာက္ေနသည့္ တကၠသိုလ္ ေက်ာင္းသား ရဲကိုကိုက“တာဝ နားမွာဆိုပိုမ်ားေသးတယ္။ တခ်ိဳ႕ တည္းခိုခန္းေတြဆို လာတည္းတဲ့ ေက်ာင္းသားေတြကို ေရွာင္တခင္ စစ္ေဆးတာ မရွိေအာင္ လံုၿခံဳေရး လုပ္ေပးတယ္။ တခ်ိဳ႕က်ေတာ့ အိမ္လိုလို လုပ္ထားတာ။ ေဆးေတြလည္း စံုလို႔။ ကာမေဆးေတြေတာင္ ေရာင္းေနတာပါ”ဟု ေျပာသည္။
ရန္ကုန္ ၿမိဳ႕ေတာ္ဝန္ ဦးလွျမင့္၏ ေျပာၾကားခ်က္အရ ရန္ကုန္ၿမိဳ႕ေတာ္ စည္ပင္သာယာေရး ေကာ္မတီ နယ္နိမိတ္အတြင္း ခြင့္ျပဳ ၿပီး တည္းခိုခန္းေပါင္း ၃၈၂ ခု ရွိေၾကာင္း သိရသည္။
ရန္ကုန္တိုင္းေဒသႀကီး အတြင္း တကၠသိုလ္၊ ေကာလိပ္မ်ား အနီးတြင္ ဖြင့္လွစ္ထားေသာ တည္းခိုခန္းမ်ားႏွင့္ ပတ္သက္ၿပီး စိစစ္ရန္ ရန္ကုန္တိုင္း လႊတ္ေတာ္၌ ေမးျမန္း ေဆြးေႏြးရာတြင္ တရား၀င္ ခြင့္ျပဳထားေသာ တည္းခိုခန္း ၁ ခုသာ ရွိသည္ဟု ရန္ကုန္ ၿမိဳ႕ေတာ္ ဝန္ ဦးလွျမင့္ က ေျပာသည္။
“ရန္ကုန္တိုင္း ေဒသႀကီးထဲမွာ ေကာလိပ္ စုစုေပါင္း ၁၀၀ ေက်ာ္ ရွိတဲ့အထဲ ဒဂံုတကၠသိုလ္ အနီးမွာသာ တည္းခိုခန္း တခုရွိပါတယ္။ အဲဒါက ေပ ၈၀၀၀ ခန္႔ အကြာမွာသာ ဖြင့္လွစ္ခြင့္ ေပးထားတာပါ။ ေပးထားတဲ့ တည္းခိုခန္း နာမည္က သေျပ တည္းခို ခန္း တခုသာ ရွိပါတယ္”ဟု ၿမိဳ႕ေတာ္၀န္ ဦးလွျမင့္က ၾသဂုတ္ ၂၉ ရက္က က်င္းပသည့္ ရန္ကုန္တုိင္း ေဒသႀကီး လႊတ္ေတာ္ တြင္ ေျပာသည္။
ရန္ကုန္တိုင္း ေဒသႀကီး အတြင္းရွိ တကၠသိုလ္မ်ား၊ ေကာလိပ္မ်ား အနီးတြင္ တည္းခိုခန္းမ်ားကို ေတြ႔ေနရေၾကာင္း၊ တကၠသိုလ္၊ ေကာလိပ္မ်ား အနီးရွိ တည္းခိုခန္းမ်ားေၾကာင့္ ေက်ာင္းသား၊ ေက်ာင္းသူမ်ား၏ စာရိတၱမ႑ိဳင္ ပ်က္စီးသြားမည္ကို စိုးရိမ္သည့္အတြက္ ခြင့္ျပဳထားေသာ လိုင္စင္မ်ားကို ျပန္လည္ စိစစ္ရန္ ဒဂံုၿမိဳ႕သစ္ (ေျမာက္ပိုင္း) မဲဆႏၵနယ္မွ တုိင္းေဒသႀကီး လႊတ္ေတာ္ ကိုယ္စားလွယ္ ဦးထြန္းလြင္က လႊတ္ေတာ္သို႔ တင္ျပခဲ့ရာ၌ ၿမိဳ႕ေတာ္၀န္ ဦးလွျမင့္က အထက္ပါကတိုင္း ျပန္လည္ ေျဖၾကားျခင္း ျဖစ္သည္။
ဦးထြန္းလြင္ကမူ ရန္ကုန္တိုင္း ေဒသႀကီး အတြင္းရွိ တကၠသိုလ္၊ ေကာလိပ္၊ စာသင္ေက်ာင္းမ်ား အနီးရွိ တည္းခိုခန္း၊ ဧည့္ ရိပ္ သာမ်ားကို စိစစ္ႀကီးၾကပ္မႈ လြန္စြာ အားနည္းေနသည့္အတြက္ တည္းခိုခန္း တခ်ိဳ႕သည္ ပံုမွန္ တည္းခိုခန္း လုပ္ငန္းကို လုပ္ ကိုင္သည္ထက္ ဇိမ္ခန္းမ်ားသဖြယ္ လုပ္ေဆာင္ေနၾကသည္ဟု ၾကားသိရသည့္ အတြက္ လႊတ္ေတာ္သို႔ တင္သြင္း ေမးျမန္းျခင္း ျဖစ္ေၾကာင္း ေျပာဆိုသည္။
“တကၠသိုလ္နားမွာ တည္းခိုခန္းေတြက မိႈလို ေပါက္ေနတာပါ။ သူတို႔က ခ်ေပးထားတာ မရွိေတာ့။ ဒါေတြက တရားမဝင္တာ လို႔ ေျပာရမယ္။ သိရသေလာက္ သူတို႔မွာ အခြန္ေဆာင္ ေျပစာေတြ ရွိေနတယ္။ ဒါက တရားမဝင္ ဖြင့္တာလား။ ေအာက္ေျခ က လူေတြက မဟုတ္တာ လုပ္ေနလား ဆိုတာကို ေတြးရေတာ့မယ္”ဟု ဦးထြန္းလြင္က ဆိုသည္။
ရန္ကုန္တုိင္း ေဒသႀကီး အစိုးရ အဖဲြ႔၏ လမ္းၫႊန္ခ်က္အရ တကၠသိုလ္ေက်ာင္းမ်ား အနီးတြင္ တည္းခိုခန္းမ်ား ဖြင့္လွစ္မႈမရွိေစ ရန္ ၂၀၁၄ ခုႏွစ္ ဧၿပီလမွ စၿပီး အသစ္ေလွ်ာက္ထားသည့္ တည္းခိုခန္းမ်ားကို ေကာ္မတီ စစ္ေဆးေရး အဖဲြ႔ႏွင့္ ေျမျပင္ကြင္း ဆင္း စစ္ေဆးၾကပ္မတ္လ်က္ ရွိေၾကာင္း၊ ခြင့္ျပဳၿပီးသည့့္ တည္းခိုခန္းမ်ား စည္းကမ္း ေဖာက္ဖ်က္ပါက လိုင္စင္ပိတ္သိမ္းသည္ အထိ အေရးယူ ေဆာင္ရြက္သြားမည္ ျဖစ္ေၾကာင္း ၿမိဳ႕ေတာ္၀န္ ဦးလွျမင့္က လႊတ္ေတာ္သို႔ ျပန္လည္တင္ျပခဲ့သည္။
လက္ရွိအခ်ိန္တြင္ ဒဂံုတကၠသိုလ္ အနီး၌ပင္ တည္းခိုခန္း အလံုးေပါင္း ၁၀ လံုး ထက္ မနည္းရွိေနၿပီး အဆိုပါ တည္းခိုခန္းမ်ားကို ထပ္မံစစ္ေဆးရန္ လိုအပ္ေသာ္လည္း အစိုးရပိုင္းမွ မည္သည့္ စစ္ေဆးမႈ ျပဳလုပ္ေပးမည္ကို တိက်စြာ ေျပာၾကားခဲ့ျခင္း မရွိေၾကာင္း ဦးထြန္းလြင္က ေျပာသည္။
ရန္ကုန္ အေရွ႕ပိုင္း(တာဝ) တကၠသိုလ္တြင္ တက္ေရာက္ေနသည့္ တကၠသိုလ္ ေက်ာင္းသား ရဲကိုကိုက“တာဝ နားမွာဆိုပိုမ်ားေသးတယ္။ တခ်ိဳ႕ တည္းခိုခန္းေတြဆို လာတည္းတဲ့ ေက်ာင္းသားေတြကို ေရွာင္တခင္ စစ္ေဆးတာ မရွိေအာင္ လံုၿခံဳေရး လုပ္ေပးတယ္။ တခ်ိဳ႕က်ေတာ့ အိမ္လိုလို လုပ္ထားတာ။ ေဆးေတြလည္း စံုလို႔။ ကာမေဆးေတြေတာင္ ေရာင္းေနတာပါ”ဟု ေျပာသည္။
ရန္ကုန္ ၿမိဳ႕ေတာ္ဝန္ ဦးလွျမင့္၏ ေျပာၾကားခ်က္အရ ရန္ကုန္ၿမိဳ႕ေတာ္ စည္ပင္သာယာေရး ေကာ္မတီ နယ္နိမိတ္အတြင္း ခြင့္ျပဳ ၿပီး တည္းခိုခန္းေပါင္း ၃၈၂ ခု ရွိေၾကာင္း သိရသည္။
အေသးစားႏွင့္ အလတ္စားလုပ္ငန္းမ်ား ဖြံ႔ၿဖိဳးေရးလုပ္ေဆာင္မႈ ခရီးမေပါက္ဟု ဒုတိယသမၼတ ေျပာ
ထင္လင္းေအာင္
ျမန္မာႏုိင္ငံ၏ အေသးစားႏွင့္ အလတ္စားလုပ္ငန္းမ်ား (SMEs) ဖြံ႕ၿဖိဳးတုိးတက္ေရးေဖာ္ေဆာင္မႈမ်ားမွာ ေမွ်ာ္မွန္းသေလာက္ ခရီးမေပါက္ဘဲ စိန္ေခၚခ်က္မ်ားႏွင့္ ရင္ဆုိင္မႈမ်ားစြာ ႀကံဳေတြ႔ေနရသည္ဟု အေသးစားႏွင့္ အလတ္စားစီးပြားေရးလုပ္ငန္းမ်ား ဖြံ႔ၿဖိဳးတုိးတက္ေရး လုပ္ငန္းေကာ္မတီဥကၠ႒ ျမန္မာႏုိင္ငံေတာ္ ဒုတိယသမၼတ ဦးၪဏ္ထြန္းက ေျပာသည္။
အေသးစားႏွင့္ အလတ္စား စီးပြားေရးလုပ္ငန္းမ်ား ဖြံ႔ၿဖိဳးတုိးတက္ေရးအတြက္ ေနျပည္ေတာ္ရွိ စက္မႈ၀န္ႀကီးဌာန အစည္းအေ၀းခန္းမတြင္ လုပ္ငန္းေကာ္မတီ အစည္းအေ၀း၌ ေျပာသည္ဟု သမၼတ႐ုံး၀က္ဘ္ဆုိက္ စာမ်က္ႏွာတြင္ ေဖာ္ျပထားသည္။
ထုိ႔ျပင္ အာဆီယံအေသးစားႏွင့္ အလတ္စားစီးပြားေရးလုပ္ငန္း မူ၀ါဒၫႊန္းကိန္းမ်ား ၂၀၁၄ (ASEAN SMEs Policy Index ၂၀၁၄)တြင္လည္း အေကာင္းဆံုးႏုိင္ငံမ်ား၏ ရမွတ္မွာ ၅ ဒသမ ၄ ရွိေနေသာ္လည္း ျမန္မာႏုိင္ငံအေနက ၂ ဒသမ ၉ ရာခုိင္ႏႈန္းသာရွိေနျခင္းျဖစ္ရာ ျမန္မာ့အေသးစားႏွင့္ အလတ္စား စီးပြားေရးလုပ္ငန္းမ်ားအတြက္ စီးပြားေရးတုိးတက္မႈ ပတ္၀န္းက်င္ေကာင္းမ်ားကုိ ဖန္တီးသြားရန္ အထူးလုိအပ္သည္ဟု ထုတ္ျပန္ခ်က္တြင္ ပါရွိသည္။
“မူ၀ါဒ လမ္းၫႊန္ခ်က္မ်ားအတုိင္း အေကာင္အထည္ေဖာ္ရန္ မူ၀ါဒ၊ ဥပေဒ၊ ဆက္စပ္ဥပေဒမ်ား ျပဳစုေရးဆြဲေရး၊ လုပ္ငန္းစတင္ေရး ၊ ေငြေၾကးအရင္းအႏွီးလြယ္ကူေစေရး၊ လူ႔အရင္းအျမစ္ တုိးတက္ေရး၊ နည္းပညာ ျမႇင့္တင္မႈ စံခ်ိန္စံၫႊန္းမ်ား သတ္မွတ္ေရး ၊ သတင္းအခ်က္အလက္ႏွင့္ သုေတသနမ်ားလုပ္ေဆာင္ေရး၊ ယွဥ္ၿပိဳင္ႏုိင္စြမ္းႏွင့္ ေစ်းကြက္ျမႇင့္တင္ေရး၊ ေစာင့္ၾကည့္အကဲျဖတ္ေရးႏွင့္ လုပ္ငန္းအစုအဖြဲ႔မ်ား ဖြဲ႔စည္းလုပ္ေနေသာ္လည္း ေမွ်ာ္မွန္းသေလာက္ ခရီးမေပါက္ဘဲ SMEs ဖံြ႕ၿဖိဳးမႈမ်ားအတြက္ လုိအပ္ခ်က္ႏွင့္ စိန္ေခၚခ်က္မ်ား ရင္ဆုိင္ေနရတယ္”ဟု ဒုတိယသမၼတ ဦးၪဏ္ထြန္းက ေျပာသည္။
သုိ႔ျဖစ္ရာ ဖြံ႕ၿဖိဳးမႈမိတ္ဖက္မ်ား၊ ႏုိင္ငံတကာ အဖြဲ႔အစည္းမ်ား၏ နည္းပညာအကူအညီမ်ားႏွင့္ ပူးေပါင္း ေဆာင္ရြက္မႈမ်ားရယူျခင္း၊ အစုိးရကလည္း စီးပြားေရးလုပ္ငန္းဆုိင္ရာ စည္းမ်ဥ္း၊ စည္းကမ္း၊ လုပ္ထုံးလုပ္နည္းမ်ားႏွင့္ စပ္လ်ဥ္း၍ ေကာင္းက်ဳိးဆုိးက်ဳိး သက္ေရာက္မႈမ်ားကုိ တာ၀န္ခံမႈ ( Regulatory Inpact Analysis - RIA) ပုိမုိတုိးတက္လာေစရန္ စနစ္တက်ေဆာင္ရြက္ေရးတုိ႔အတြက္ ၎က တိုက္တြန္းသည္။
ျပည္တြင္း စီးပြားေရးလုပ္ငန္းရွင္မ်ားကမူ ျမန္မာႏုိင္ငံသည္ စီးပြားေရးတုိးတက္မႈဆုိင္ရာ အေကာင္အထည္ ေဖာ္ေဆာင္ရာတြင္ မူ၀ါဒ၊ ဥပေဒ၊ စည္းမ်ဥ္းစည္းကမ္းမ်ားကုိသာ ေဆာင္ရြက္ေနေသာ္လည္း သက္ဆုိင္ရာ ၀န္ႀကီးဌာန တာ၀န္ရွိသူမ်ားက ေအာက္ေျခသုိ႔ ဆင္းၾကည့္ကာ လုိအပ္သည္မ်ားကုိ ပုဂၢလိကလုပ္ငန္းရွင္မ်ားႏွင့္ ပူးေပါင္းေဆာင္ရြက္မႈ အားနည္းလ်က္ရွိသည္ဟု ျမန္မာႏုိင္ငံဆန္စပါးအသင္းခ်ဳပ္ ဥကၠ႒ ဦးခ်စ္ခုိင္က မီဒီယာမ်ားကုိ ေျပာထားသည္။
စီးပြာေရးပညာရွင္ ဦးလွေမာင္က “SMEs တစ္ခုတည္း မဟုတ္ပါဘူး စီးပြားေရး တုိးတက္မႈေတြကို လုပ္တဲ့ ေနရာမွာ မူေတြ၊ ဥပေဒေတြ ထုတ္ျပန္ေန႐ုံနဲ႕မၿပီးဘူး တကယ္အေကာင္အထည္ေပၚလာဖုိ႔ ဘာေတြလုပ္ရမယ္ဆုိတာကုိ လုပ္ငန္းရွင္ေတြနဲ႔ ပူးေပါင္းေဆာင္ရြက္မႈေတြလည္း လုိအပ္တယ္။ ဒီအပုိင္းေတြက ဟုိးအရင္ကတည္းက အားနည္းသလုိ အခုလည္း အားနည္းတုန္းပါပဲ”ဟု မဇ္ၥ်ိမကုိ ေျပာသည္။
အာဆီယံအေသးစားႏွင့္ အလတ္စားစီးပြားေရးလုပ္ငန္း မူ၀ါဒၫႊန္းကိန္းမ်ား ၂၀၁၄(ASEAN SME Policy Index ၂၀၁၄) ကုိမူ အေရွ႕အာရွစီးပြားေရးသုေတသနအဖြဲ႔ (Economic Reserch Institute of ASEAN and East Asia-ERIA) က ျပဳစုထုတ္ေ၀ခဲ့ျခင္းျဖစ္သည္။ ယင္းမွတ္တမ္းတြင္မူ အေကာင္းဆုံးႏုိင္ငံ၏ ၫႊန္းကိန္းရမွတ္ကုိ ၅ ဒသမ ၄ ႏွင့္ ပ်မ္းမွ်ၫႊန္းကိန္းရမွတ္ကုိ ၃ ဒသမ ၇ ရာခုိင္ႏႈန္းသတ္မွတ္ခဲ့ျခင္းျဖစ္ရာ ျမန္မာႏုိင္ငံသည္ ပ်မ္းမွ်ရမွတ္ေအာက္သုိ႔ က်ဆင္းျခင္းျဖစ္သည္။
ျမန္မာႏုိင္ငံ၏ အေသးစားႏွင့္ အလတ္စားလုပ္ငန္းမ်ား (SMEs) ဖြံ႕ၿဖိဳးတုိးတက္ေရးေဖာ္ေဆာင္မႈမ်ားမွာ ေမွ်ာ္မွန္းသေလာက္ ခရီးမေပါက္ဘဲ စိန္ေခၚခ်က္မ်ားႏွင့္ ရင္ဆုိင္မႈမ်ားစြာ ႀကံဳေတြ႔ေနရသည္ဟု အေသးစားႏွင့္ အလတ္စားစီးပြားေရးလုပ္ငန္းမ်ား ဖြံ႔ၿဖိဳးတုိးတက္ေရး လုပ္ငန္းေကာ္မတီဥကၠ႒ ျမန္မာႏုိင္ငံေတာ္ ဒုတိယသမၼတ ဦးၪဏ္ထြန္းက ေျပာသည္။
အေသးစားႏွင့္ အလတ္စား စီးပြားေရးလုပ္ငန္းမ်ား ဖြံ႔ၿဖိဳးတုိးတက္ေရးအတြက္ ေနျပည္ေတာ္ရွိ စက္မႈ၀န္ႀကီးဌာန အစည္းအေ၀းခန္းမတြင္ လုပ္ငန္းေကာ္မတီ အစည္းအေ၀း၌ ေျပာသည္ဟု သမၼတ႐ုံး၀က္ဘ္ဆုိက္ စာမ်က္ႏွာတြင္ ေဖာ္ျပထားသည္။
ထုိ႔ျပင္ အာဆီယံအေသးစားႏွင့္ အလတ္စားစီးပြားေရးလုပ္ငန္း မူ၀ါဒၫႊန္းကိန္းမ်ား ၂၀၁၄ (ASEAN SMEs Policy Index ၂၀၁၄)တြင္လည္း အေကာင္းဆံုးႏုိင္ငံမ်ား၏ ရမွတ္မွာ ၅ ဒသမ ၄ ရွိေနေသာ္လည္း ျမန္မာႏုိင္ငံအေနက ၂ ဒသမ ၉ ရာခုိင္ႏႈန္းသာရွိေနျခင္းျဖစ္ရာ ျမန္မာ့အေသးစားႏွင့္ အလတ္စား စီးပြားေရးလုပ္ငန္းမ်ားအတြက္ စီးပြားေရးတုိးတက္မႈ ပတ္၀န္းက်င္ေကာင္းမ်ားကုိ ဖန္တီးသြားရန္ အထူးလုိအပ္သည္ဟု ထုတ္ျပန္ခ်က္တြင္ ပါရွိသည္။
“မူ၀ါဒ လမ္းၫႊန္ခ်က္မ်ားအတုိင္း အေကာင္အထည္ေဖာ္ရန္ မူ၀ါဒ၊ ဥပေဒ၊ ဆက္စပ္ဥပေဒမ်ား ျပဳစုေရးဆြဲေရး၊ လုပ္ငန္းစတင္ေရး ၊ ေငြေၾကးအရင္းအႏွီးလြယ္ကူေစေရး၊ လူ႔အရင္းအျမစ္ တုိးတက္ေရး၊ နည္းပညာ ျမႇင့္တင္မႈ စံခ်ိန္စံၫႊန္းမ်ား သတ္မွတ္ေရး ၊ သတင္းအခ်က္အလက္ႏွင့္ သုေတသနမ်ားလုပ္ေဆာင္ေရး၊ ယွဥ္ၿပိဳင္ႏုိင္စြမ္းႏွင့္ ေစ်းကြက္ျမႇင့္တင္ေရး၊ ေစာင့္ၾကည့္အကဲျဖတ္ေရးႏွင့္ လုပ္ငန္းအစုအဖြဲ႔မ်ား ဖြဲ႔စည္းလုပ္ေနေသာ္လည္း ေမွ်ာ္မွန္းသေလာက္ ခရီးမေပါက္ဘဲ SMEs ဖံြ႕ၿဖိဳးမႈမ်ားအတြက္ လုိအပ္ခ်က္ႏွင့္ စိန္ေခၚခ်က္မ်ား ရင္ဆုိင္ေနရတယ္”ဟု ဒုတိယသမၼတ ဦးၪဏ္ထြန္းက ေျပာသည္။
သုိ႔ျဖစ္ရာ ဖြံ႕ၿဖိဳးမႈမိတ္ဖက္မ်ား၊ ႏုိင္ငံတကာ အဖြဲ႔အစည္းမ်ား၏ နည္းပညာအကူအညီမ်ားႏွင့္ ပူးေပါင္း ေဆာင္ရြက္မႈမ်ားရယူျခင္း၊ အစုိးရကလည္း စီးပြားေရးလုပ္ငန္းဆုိင္ရာ စည္းမ်ဥ္း၊ စည္းကမ္း၊ လုပ္ထုံးလုပ္နည္းမ်ားႏွင့္ စပ္လ်ဥ္း၍ ေကာင္းက်ဳိးဆုိးက်ဳိး သက္ေရာက္မႈမ်ားကုိ တာ၀န္ခံမႈ ( Regulatory Inpact Analysis - RIA) ပုိမုိတုိးတက္လာေစရန္ စနစ္တက်ေဆာင္ရြက္ေရးတုိ႔အတြက္ ၎က တိုက္တြန္းသည္။
ျပည္တြင္း စီးပြားေရးလုပ္ငန္းရွင္မ်ားကမူ ျမန္မာႏုိင္ငံသည္ စီးပြားေရးတုိးတက္မႈဆုိင္ရာ အေကာင္အထည္ ေဖာ္ေဆာင္ရာတြင္ မူ၀ါဒ၊ ဥပေဒ၊ စည္းမ်ဥ္းစည္းကမ္းမ်ားကုိသာ ေဆာင္ရြက္ေနေသာ္လည္း သက္ဆုိင္ရာ ၀န္ႀကီးဌာန တာ၀န္ရွိသူမ်ားက ေအာက္ေျခသုိ႔ ဆင္းၾကည့္ကာ လုိအပ္သည္မ်ားကုိ ပုဂၢလိကလုပ္ငန္းရွင္မ်ားႏွင့္ ပူးေပါင္းေဆာင္ရြက္မႈ အားနည္းလ်က္ရွိသည္ဟု ျမန္မာႏုိင္ငံဆန္စပါးအသင္းခ်ဳပ္ ဥကၠ႒ ဦးခ်စ္ခုိင္က မီဒီယာမ်ားကုိ ေျပာထားသည္။
စီးပြာေရးပညာရွင္ ဦးလွေမာင္က “SMEs တစ္ခုတည္း မဟုတ္ပါဘူး စီးပြားေရး တုိးတက္မႈေတြကို လုပ္တဲ့ ေနရာမွာ မူေတြ၊ ဥပေဒေတြ ထုတ္ျပန္ေန႐ုံနဲ႕မၿပီးဘူး တကယ္အေကာင္အထည္ေပၚလာဖုိ႔ ဘာေတြလုပ္ရမယ္ဆုိတာကုိ လုပ္ငန္းရွင္ေတြနဲ႔ ပူးေပါင္းေဆာင္ရြက္မႈေတြလည္း လုိအပ္တယ္။ ဒီအပုိင္းေတြက ဟုိးအရင္ကတည္းက အားနည္းသလုိ အခုလည္း အားနည္းတုန္းပါပဲ”ဟု မဇ္ၥ်ိမကုိ ေျပာသည္။
အာဆီယံအေသးစားႏွင့္ အလတ္စားစီးပြားေရးလုပ္ငန္း မူ၀ါဒၫႊန္းကိန္းမ်ား ၂၀၁၄(ASEAN SME Policy Index ၂၀၁၄) ကုိမူ အေရွ႕အာရွစီးပြားေရးသုေတသနအဖြဲ႔ (Economic Reserch Institute of ASEAN and East Asia-ERIA) က ျပဳစုထုတ္ေ၀ခဲ့ျခင္းျဖစ္သည္။ ယင္းမွတ္တမ္းတြင္မူ အေကာင္းဆုံးႏုိင္ငံ၏ ၫႊန္းကိန္းရမွတ္ကုိ ၅ ဒသမ ၄ ႏွင့္ ပ်မ္းမွ်ၫႊန္းကိန္းရမွတ္ကုိ ၃ ဒသမ ၇ ရာခုိင္ႏႈန္းသတ္မွတ္ခဲ့ျခင္းျဖစ္ရာ ျမန္မာႏုိင္ငံသည္ ပ်မ္းမွ်ရမွတ္ေအာက္သုိ႔ က်ဆင္းျခင္းျဖစ္သည္။
မင္းႀကီး မင္းေလး ပြဲမွာ စီရင္ခဲ့တဲ့ တရား
ဆူးငွက္
ျမန္မာျပည္မွာ က်င္းပတဲ့ နတ္ပြဲေတြ ထဲမွာ ေတာင္ျပဳန္းပြဲဟာ အေၾကအညာ စံုစံုလင္လင္ စည္စည္ကားကား လာေရာက္ၾကတဲ့ ပြဲပါပဲ။ အနယ္နယ္အရပ္ရပ္က မႏၲေလးကို ေရာက္လာၾကၿပီး မႏၲေလးကေန ေတာင္ျပဳန္းကို ကားနဲ႔၊ မီးရထားနဲ႔ သြားလာၾကတယ္။ အရင္ေခတ္တုန္းက ေတာင္ျပဳန္းကို ေလွေတြနဲ႔သြားၾကတယ္။ မႏၲေလး ေစ်းခ်ိဳေတာ္ရဲ႕ အေနာက္ဘက္က ကပ္စီးတဲ့ ေရႊတေခ်ာင္းေျမာင္းကေန ေတာင္ျပဳန္းအထိ ေလွေတြနဲ႔ သြားၾက တယ္ဆိုရင္ အေတာ္ အံ့ဩၾကမွာ ပါပဲ။
ဒီလိုသြားၾကတာ က်ေနာ္တို႔ေတာင္မွ မမီခဲ့ပါဘူး။ က်ေနာ္တို႔ မိဘမ်ားေခတ္ ျဖစ္မွာေပါ့။ “ႏွဲကုပ္သို” လို႔ အမည္ရတဲ့ ေရႊတေခ်ာင္းေျမာင္းဟာ ဘိုးေတာ္ဘုရား လက္ထက္ကတည္းက မတၱရာကေန အမရပူရ ေနျပည္ေတာ္ တက္သိမ္းအင္း အထိ ေဖာက္သြယ္ခဲ့တဲ့ ေျမာင္း ျဖစ္ပါတယ္။ တာေပါင္း ၂၇၀ဝ ရွည္သတဲ့။
လယ္ေတြကို ေရေပးေဝဖို႔ အျပင္ မတၱရာနဲ႔ အမရပူရ ေနျပည္ေတာ္ ဆက္သြယ္သြားလာေရး အတြက္ ေရလမ္း အျဖစ္ အသံုးျပဳခဲ့တာ ေပါ့။ ရတနာပံု ေခတ္မွာေတာ့ ေရႊတေခ်ာင္းေျမာင္း အမည္နဲ႔ ေရရွင္ ေရေကာင္းေတြ စီးဆင္းခဲ့ၿပီး မတၱရာ နယ္မွာ လယ္ေရ ေပးေဝေရးနဲ႔ မႏၲေလး ေရႊၿမိဳ႕ေတာ္မွာ သံုးေရ ခ်ိဳးေရ သံုးေရ အတြက္ သာမက မတၱရာနယ္ က သစ္သီးသစ္ႏွံ ေတြကို မႏၲေလး ေစ်းခ်ိဳေတာ္ဆီ ေလွမ်ားနဲ႔ ပို႔ေဆာင္ဖို႔ အသံုးဝင္ ခဲ့တယ္။
ေတာင္ျပဳန္း ပြဲေတာ္အခါ ေရာက္ရင္ လူစည္ကားတဲ့ ေစ်းခ်ိဳေတာ္ ကေန ေလွေတြနဲ႔ ဆိုင္းေတြ ဗံုေတြနဲ႔ ေတာင္ျပဳန္းပြဲေတာ္ဆီ ေရႊတေခ်ာင္းေျမာင္း အတိုင္း သြားၾကတာ တဲ့။ သီေပါမင္းေခတ္မွာ ေတာင္ျပဳန္းပြဲေတာ္ က်င္းပတဲ့ အခါ ပြဲေတာ္အုပ္ခ်ဳပ္ေရး အတြက္ ရေနာင္ေမာင္ေမာင္တုတ္ကို လႊဲအပ္ထားတာ တဲ့။ သိၾကတဲ့ အတိုင္းပဲ ရေနာင္ေမာင္ေမာင္တုတ္ ဆိုတာက သီေပါဘုရင္ရဲ႕ “သူ႔ဓားႏွင့္ မေသေစရ” လို႔ ပစားေပးထားခဲ့ရ သူပါ။
ဒီေတာ့ ေတာင္ျပဳန္းပြဲကို ရေနာင္ေမာင္ေမာင္ တုတ္လက္ ဝကြက္အပ္ထားတဲ့ အခါ ပြဲေတာ္နဲ႔ ပတ္သက္တဲ့ မႈခင္းမႈရာေတြ ကိုလည္း ေနျပည္ေတာ္က လႊတ္႐ံုး အဆင့္ဆင့္ဆီ တရားနည္းလမ္းက်စြာ ဥပေဒနဲ႔အညီ ဓမၼသတ္ ရာဇသတ္မ်ားနဲ႔ အညီ တက္ေရာက္စရာ မလိုဘူး။ ရေနာင္ေမာင္ေမာင္တုတ္ရဲ႕ တဦးတည္း အမိန္႔အာဏာနဲ႔ သေဘာက် စီရင္ေစရတယ္။
ေတာင္ျပဳန္းပြဲ ဆိုတာကလည္း အခုမွ မဟုတ္ဘူး။ ရတနာပံု ေခတ္ကတည္းက မူးယစ္ရမ္းကား အေပ်ာ္ၾကဴးၾကတဲ့ပြဲလို႔ ဆိုတယ္။ ခိုးၾကမယ္၊ ဝွက္ၾကမယ္။ တိုက္ၾကမယ္၊ သတ္ၾကမယ္၊ ႐ိုက္ၾကမယ္။ အဲ.. အဲ… မိန္းကေလးေတြကို ကာယိေႁႏၵ ပ်က္ေအာင္ ေစာ္ကားၾကမယ္။ ဒီလိုကိုး။ ဒီေတာ့ ပြဲေတာ္တြင္း အျပစ္က်ဴးလြန္သူ မွန္သမွ်၊ အျပစ္က်ဴးလြန္ သူလို႔ ယူဆသူ မွန္သမွ်၊ မ်က္မုန္းက်ိဳးသူ မွန္သမွ်၊ အမိန္႔ အာဏာ ဖီဆန္သူ မွန္သမွ် ထင္ရင္ထင္သလို၊ မထင္ရင္ မထင္သလို ရေနာင္ေမာင္ေမာင္တုတ္ရဲ႕ တဦးတည္း သေဘာနဲ႔ တရားစီရင္ သတဲ့။ ရွင္းပါတယ္။ “ရေနာင့္တရား႐ံုး” ရဲ႕ စီရင္ခ်က္က တမ်ိဳးတည္းပါပဲ။ “သတ္ေစ” ေပါ့။
ဒီေတာ့ မႏၲေလးကေန ေတာင္ျပဳန္းကို ပြဲေတာ္ လာသူေတြ ဖီးလိမ္း၊ ဝတ္စား ျပင္ဆင္ၿပီး ဆိုင္းသံ ဗံုသံ တညံညံနဲ႔ ေပ်ာ္ေပ်ာ္ပါးပါး အမ်ားဆံုး လာၾကတဲ့ လမ္းျဖစ္တဲ့ ေရႊတေခ်ာင္းေျမာင္း ေပါင္မွာ မႏၲေလး ေရႊၿမိဳ႕ေတာ္က အထြက္၊ ေတာင္ျပဳန္း ပြဲခင္းအထိ ေျမာင္းေဘး တေလွ်ာက္မွာ ကားစင္ေတြ ဆင္ထားသတဲ့။ အဲဒီ ကားစင္ေတြမွာ ရာဇဝတ္သားလို႔ ယူဆသူတိုင္းကို ကားစင္တင္ သတ္တယ္။
သတ္ၿပီးရင္ သုႆာန္ေတြမွာ ခ်က္ခ်င္းျမႇဳပ္ႏွံတာ မဟုတ္ဘူး။ ကားစင္ေပၚမွာပဲ ရင္ကိုခြဲ၊ အတြင္းက ကလီစာေတြ ႏုတ္၊ ေတာ္ရာျမႇဳပ္ၿပီး က်န္ လူေသေကာင္ႀကီးကို ကားစင္ေပၚမွာပဲ ေျခကားရား လက္ကားရားနဲ႔ ေရနံေခ်း သုတ္ထားတာ ပြဲေတာ္ၿပီးတဲ့ အထိ ဒီအတိုင္း ထားသတဲ့။
ဒါေၾကာင့္ ေတာင္ျပဳန္းပြဲလာၾကတဲ့ ပြဲေတာ္လာ ေတြထဲက မိန္းမပ်ိဳ၊ မိန္းမအိုေတြ၊ အသည္းငယ္တဲ့ ေယာက္်ားသား ေတြဟာ မႏၲေလးေရႊၿမိဳ႕ေတာ္ အိုးဘိုရပ္ လြန္တာနဲ႔ ေရႊတေခ်ာင္းေျမာင္းအတိုင္း ခပ္လွမ္းလွမ္းက ကားစင္ႀကီးေတြ ႐ိုးတိုးရိပ္တိတ္ အျမင္မွာတင္ ေလွဝမ္းမွာ ေမွာက္ၿပီး မ်က္ႏွာဝွက္ၾက ဆိုသကိုး။ ပြဲေတာ္လာသူေတြ ရေနာင္ရဲ႕ အမိန္႔အာဏာ မဖီဆန္ရဲေအာင္ ႀကိဳၿပီး သတိေပးတဲ့ သေဘာေပါ့။
ေတာင္ျပဳန္းပြဲေတာ္ရက္ အတြင္း ျဖစ္ပြားတဲ့ အမႈအခင္းကို ခ်ဳပ္ရင္ခ်ဳပ္၊ သတ္ရင္သတ္၊ လႊတ္ရင္ လႊတ္၊ ပြဲေတာ္ အတြင္းမွာပဲ အၿပီးစီရင္ရတာတဲ့။ အဲဒီ အမႈအခင္းကို ဒီ့ျပင္႐ံုး အထိ သယ္ယူ မလာရဘူးတဲ့။ ေတာင္ျပဳန္းပြဲ အတြင္းပဲ အျပတ္စီရင္၊ ဒီလိုကိုး။ ဒါကို “ေတာင္ျပဳန္းတရား” လို႔ ေခၚသတဲ့။
ဒီအစဥ္ အလာေၾကာင့္ ေနာက္ပိုင္းမွာ အမႈအခင္း တခုခုကို တရားနည္းလမ္းအရ သက္ေသသကၠာရနဲ႔ ဥပေဒေၾကာင္း အရ စစ္ေဆး၊ ေရွ႕ေန ေရွ႕ရပ္နဲ႔ ေလွ်ာက္လဲ၊ ခံု႐ံုး အဆင့္ဆင့္နဲ႔ ဥပေဒေၾကာင္း အရ တရားနည္း လမ္းက်စြာ ဆံုးျဖတ္၊ အျပစ္မေပးဘဲ တဦးတေယာက္၊ တဖြဲ႔ရဲ႕ အာဏာနဲ႔၊ လုပ္ပိုင္ခြင့္နဲ႔ မ်က္စိ စံုမွိတ္ၿပီး တခ်က္လႊတ္ အမိန္႔ခ် အျပစ္ေပးရင္ “ေတာင္ျပဳန္း တရား စီရင္တယ္” လို႔ ေျပာစမွတ္ ရွိၾကတယ္။
“ေတာင္ျပဳန္းတရား” ဆိုတာ ေရေျမလိုက္တာ ေနမွာေပါ့။ တ႐ုတ္ျပည္က အေနာ္ရထာမင္း ျပန္အလာ၊ ေတာင္ျပဳန္း ရပ္မွာ စစ္နားတုန္း ဆုေတာင္း ျပည့္ေစတီ တည္တယ္ မဟုတ္လား။ ျပည္သူျပည္သား၊ မင္းမႈထမ္းေတြနဲ႔ တဦးခ်င္းစီ လုပ္အားနဲ႔ ေစတီတည္ေတာ့ ကေလးအရြယ္ ေရႊဖ်ဥ္းႀကီး၊ ေရႊဖ်ဥ္းေလးတို႔ အေပ်ာ္မက္ၿပီး ေစတီေတာ္မွာ လုပ္အားဒါန မပါႏိုင္ဘဲ အုတ္ ၂ ခ်ပ္လပ္ေရာ မဟုတ္လား။ ဒီအျပစ္ အတြက္ ဘုရင္က ေျမးေတာ္ ေရႊဖ်ဥ္းႀကီး၊ ေရႊဖ်ဥ္းေလး ညီေနာင္ကို ေရႊႀကိမ္လံုးနဲ႔ ဆံုးမလိုက္ပါဆိုတာကို မင္းအလိုလိုက္ မင္းႀကိဳက္လိုက္႐ံုမက သည္းသည္း လႈပ္ေတြက လြန္ႀကိဳးနဲ႔တုပ္ၿပီး ဝါးရင္းတုတ္နဲ႔ ႐ိုက္ သတ္လိုက္တာ မဟုတ္လား။
ဒီအစဥ္အလာ၊ ဒီေရခံ ေျမခံေၾကာင့္ ထင္ပါရဲ႕၊ သီေပါမင္း လက္ထက္၊ ရေနာင္ ေမာင္ေမာင္တုတ္ လက္ထက္ ေတာင္ျပဳန္း ပြဲေတာ္ကို “ဝ” ကြက္ အပ္ထားခ်ိန္ ရာဇဝင္တြင္ေလာက္တဲ့ “ေတာင္ျပဳန္းတရား” ဆိုတာ ေျပာစမွတ္ ျဖစ္ခဲ့ၾကရ တာပါပဲ။
က်ေနာ္တို႔လည္း နတ္ျဖစ္သြားတဲ့ မင္းႀကီး မင္းေလးရဲ႕ အာဏာစက္က တျပည္လံုး ျဖန္႔ၾကက္ သြားခဲ့ ထင္ပါရဲ႕။ “ေတာင္ျပဳန္းတရား” အစီအရင္ေတြ ဆယ္စုႏွစ္ေပါင္း မ်ားစြာ တျပည္လံုး ခါးေကာ့ေအာင္ ခံခဲ့ရၿပီပဲ။ အခုလည္း “ေတာင္ျပဳန္းတရား” အစီအရင္မ်ားက လြတ္ၾကပါၿပီလား။ ။
ျမန္မာျပည္မွာ က်င္းပတဲ့ နတ္ပြဲေတြ ထဲမွာ ေတာင္ျပဳန္းပြဲဟာ အေၾကအညာ စံုစံုလင္လင္ စည္စည္ကားကား လာေရာက္ၾကတဲ့ ပြဲပါပဲ။ အနယ္နယ္အရပ္ရပ္က မႏၲေလးကို ေရာက္လာၾကၿပီး မႏၲေလးကေန ေတာင္ျပဳန္းကို ကားနဲ႔၊ မီးရထားနဲ႔ သြားလာၾကတယ္။ အရင္ေခတ္တုန္းက ေတာင္ျပဳန္းကို ေလွေတြနဲ႔သြားၾကတယ္။ မႏၲေလး ေစ်းခ်ိဳေတာ္ရဲ႕ အေနာက္ဘက္က ကပ္စီးတဲ့ ေရႊတေခ်ာင္းေျမာင္းကေန ေတာင္ျပဳန္းအထိ ေလွေတြနဲ႔ သြားၾက တယ္ဆိုရင္ အေတာ္ အံ့ဩၾကမွာ ပါပဲ။
ဒီလိုသြားၾကတာ က်ေနာ္တို႔ေတာင္မွ မမီခဲ့ပါဘူး။ က်ေနာ္တို႔ မိဘမ်ားေခတ္ ျဖစ္မွာေပါ့။ “ႏွဲကုပ္သို” လို႔ အမည္ရတဲ့ ေရႊတေခ်ာင္းေျမာင္းဟာ ဘိုးေတာ္ဘုရား လက္ထက္ကတည္းက မတၱရာကေန အမရပူရ ေနျပည္ေတာ္ တက္သိမ္းအင္း အထိ ေဖာက္သြယ္ခဲ့တဲ့ ေျမာင္း ျဖစ္ပါတယ္။ တာေပါင္း ၂၇၀ဝ ရွည္သတဲ့။
လယ္ေတြကို ေရေပးေဝဖို႔ အျပင္ မတၱရာနဲ႔ အမရပူရ ေနျပည္ေတာ္ ဆက္သြယ္သြားလာေရး အတြက္ ေရလမ္း အျဖစ္ အသံုးျပဳခဲ့တာ ေပါ့။ ရတနာပံု ေခတ္မွာေတာ့ ေရႊတေခ်ာင္းေျမာင္း အမည္နဲ႔ ေရရွင္ ေရေကာင္းေတြ စီးဆင္းခဲ့ၿပီး မတၱရာ နယ္မွာ လယ္ေရ ေပးေဝေရးနဲ႔ မႏၲေလး ေရႊၿမိဳ႕ေတာ္မွာ သံုးေရ ခ်ိဳးေရ သံုးေရ အတြက္ သာမက မတၱရာနယ္ က သစ္သီးသစ္ႏွံ ေတြကို မႏၲေလး ေစ်းခ်ိဳေတာ္ဆီ ေလွမ်ားနဲ႔ ပို႔ေဆာင္ဖို႔ အသံုးဝင္ ခဲ့တယ္။
ေတာင္ျပဳန္း ပြဲေတာ္အခါ ေရာက္ရင္ လူစည္ကားတဲ့ ေစ်းခ်ိဳေတာ္ ကေန ေလွေတြနဲ႔ ဆိုင္းေတြ ဗံုေတြနဲ႔ ေတာင္ျပဳန္းပြဲေတာ္ဆီ ေရႊတေခ်ာင္းေျမာင္း အတိုင္း သြားၾကတာ တဲ့။ သီေပါမင္းေခတ္မွာ ေတာင္ျပဳန္းပြဲေတာ္ က်င္းပတဲ့ အခါ ပြဲေတာ္အုပ္ခ်ဳပ္ေရး အတြက္ ရေနာင္ေမာင္ေမာင္တုတ္ကို လႊဲအပ္ထားတာ တဲ့။ သိၾကတဲ့ အတိုင္းပဲ ရေနာင္ေမာင္ေမာင္တုတ္ ဆိုတာက သီေပါဘုရင္ရဲ႕ “သူ႔ဓားႏွင့္ မေသေစရ” လို႔ ပစားေပးထားခဲ့ရ သူပါ။
ဒီေတာ့ ေတာင္ျပဳန္းပြဲကို ရေနာင္ေမာင္ေမာင္ တုတ္လက္ ဝကြက္အပ္ထားတဲ့ အခါ ပြဲေတာ္နဲ႔ ပတ္သက္တဲ့ မႈခင္းမႈရာေတြ ကိုလည္း ေနျပည္ေတာ္က လႊတ္႐ံုး အဆင့္ဆင့္ဆီ တရားနည္းလမ္းက်စြာ ဥပေဒနဲ႔အညီ ဓမၼသတ္ ရာဇသတ္မ်ားနဲ႔ အညီ တက္ေရာက္စရာ မလိုဘူး။ ရေနာင္ေမာင္ေမာင္တုတ္ရဲ႕ တဦးတည္း အမိန္႔အာဏာနဲ႔ သေဘာက် စီရင္ေစရတယ္။
ေတာင္ျပဳန္းပြဲ ဆိုတာကလည္း အခုမွ မဟုတ္ဘူး။ ရတနာပံု ေခတ္ကတည္းက မူးယစ္ရမ္းကား အေပ်ာ္ၾကဴးၾကတဲ့ပြဲလို႔ ဆိုတယ္။ ခိုးၾကမယ္၊ ဝွက္ၾကမယ္။ တိုက္ၾကမယ္၊ သတ္ၾကမယ္၊ ႐ိုက္ၾကမယ္။ အဲ.. အဲ… မိန္းကေလးေတြကို ကာယိေႁႏၵ ပ်က္ေအာင္ ေစာ္ကားၾကမယ္။ ဒီလိုကိုး။ ဒီေတာ့ ပြဲေတာ္တြင္း အျပစ္က်ဴးလြန္သူ မွန္သမွ်၊ အျပစ္က်ဴးလြန္ သူလို႔ ယူဆသူ မွန္သမွ်၊ မ်က္မုန္းက်ိဳးသူ မွန္သမွ်၊ အမိန္႔ အာဏာ ဖီဆန္သူ မွန္သမွ် ထင္ရင္ထင္သလို၊ မထင္ရင္ မထင္သလို ရေနာင္ေမာင္ေမာင္တုတ္ရဲ႕ တဦးတည္း သေဘာနဲ႔ တရားစီရင္ သတဲ့။ ရွင္းပါတယ္။ “ရေနာင့္တရား႐ံုး” ရဲ႕ စီရင္ခ်က္က တမ်ိဳးတည္းပါပဲ။ “သတ္ေစ” ေပါ့။
ဒီေတာ့ မႏၲေလးကေန ေတာင္ျပဳန္းကို ပြဲေတာ္ လာသူေတြ ဖီးလိမ္း၊ ဝတ္စား ျပင္ဆင္ၿပီး ဆိုင္းသံ ဗံုသံ တညံညံနဲ႔ ေပ်ာ္ေပ်ာ္ပါးပါး အမ်ားဆံုး လာၾကတဲ့ လမ္းျဖစ္တဲ့ ေရႊတေခ်ာင္းေျမာင္း ေပါင္မွာ မႏၲေလး ေရႊၿမိဳ႕ေတာ္က အထြက္၊ ေတာင္ျပဳန္း ပြဲခင္းအထိ ေျမာင္းေဘး တေလွ်ာက္မွာ ကားစင္ေတြ ဆင္ထားသတဲ့။ အဲဒီ ကားစင္ေတြမွာ ရာဇဝတ္သားလို႔ ယူဆသူတိုင္းကို ကားစင္တင္ သတ္တယ္။
သတ္ၿပီးရင္ သုႆာန္ေတြမွာ ခ်က္ခ်င္းျမႇဳပ္ႏွံတာ မဟုတ္ဘူး။ ကားစင္ေပၚမွာပဲ ရင္ကိုခြဲ၊ အတြင္းက ကလီစာေတြ ႏုတ္၊ ေတာ္ရာျမႇဳပ္ၿပီး က်န္ လူေသေကာင္ႀကီးကို ကားစင္ေပၚမွာပဲ ေျခကားရား လက္ကားရားနဲ႔ ေရနံေခ်း သုတ္ထားတာ ပြဲေတာ္ၿပီးတဲ့ အထိ ဒီအတိုင္း ထားသတဲ့။
ဒါေၾကာင့္ ေတာင္ျပဳန္းပြဲလာၾကတဲ့ ပြဲေတာ္လာ ေတြထဲက မိန္းမပ်ိဳ၊ မိန္းမအိုေတြ၊ အသည္းငယ္တဲ့ ေယာက္်ားသား ေတြဟာ မႏၲေလးေရႊၿမိဳ႕ေတာ္ အိုးဘိုရပ္ လြန္တာနဲ႔ ေရႊတေခ်ာင္းေျမာင္းအတိုင္း ခပ္လွမ္းလွမ္းက ကားစင္ႀကီးေတြ ႐ိုးတိုးရိပ္တိတ္ အျမင္မွာတင္ ေလွဝမ္းမွာ ေမွာက္ၿပီး မ်က္ႏွာဝွက္ၾက ဆိုသကိုး။ ပြဲေတာ္လာသူေတြ ရေနာင္ရဲ႕ အမိန္႔အာဏာ မဖီဆန္ရဲေအာင္ ႀကိဳၿပီး သတိေပးတဲ့ သေဘာေပါ့။
ေတာင္ျပဳန္းပြဲေတာ္ရက္ အတြင္း ျဖစ္ပြားတဲ့ အမႈအခင္းကို ခ်ဳပ္ရင္ခ်ဳပ္၊ သတ္ရင္သတ္၊ လႊတ္ရင္ လႊတ္၊ ပြဲေတာ္ အတြင္းမွာပဲ အၿပီးစီရင္ရတာတဲ့။ အဲဒီ အမႈအခင္းကို ဒီ့ျပင္႐ံုး အထိ သယ္ယူ မလာရဘူးတဲ့။ ေတာင္ျပဳန္းပြဲ အတြင္းပဲ အျပတ္စီရင္၊ ဒီလိုကိုး။ ဒါကို “ေတာင္ျပဳန္းတရား” လို႔ ေခၚသတဲ့။
ဒီအစဥ္ အလာေၾကာင့္ ေနာက္ပိုင္းမွာ အမႈအခင္း တခုခုကို တရားနည္းလမ္းအရ သက္ေသသကၠာရနဲ႔ ဥပေဒေၾကာင္း အရ စစ္ေဆး၊ ေရွ႕ေန ေရွ႕ရပ္နဲ႔ ေလွ်ာက္လဲ၊ ခံု႐ံုး အဆင့္ဆင့္နဲ႔ ဥပေဒေၾကာင္း အရ တရားနည္း လမ္းက်စြာ ဆံုးျဖတ္၊ အျပစ္မေပးဘဲ တဦးတေယာက္၊ တဖြဲ႔ရဲ႕ အာဏာနဲ႔၊ လုပ္ပိုင္ခြင့္နဲ႔ မ်က္စိ စံုမွိတ္ၿပီး တခ်က္လႊတ္ အမိန္႔ခ် အျပစ္ေပးရင္ “ေတာင္ျပဳန္း တရား စီရင္တယ္” လို႔ ေျပာစမွတ္ ရွိၾကတယ္။
“ေတာင္ျပဳန္းတရား” ဆိုတာ ေရေျမလိုက္တာ ေနမွာေပါ့။ တ႐ုတ္ျပည္က အေနာ္ရထာမင္း ျပန္အလာ၊ ေတာင္ျပဳန္း ရပ္မွာ စစ္နားတုန္း ဆုေတာင္း ျပည့္ေစတီ တည္တယ္ မဟုတ္လား။ ျပည္သူျပည္သား၊ မင္းမႈထမ္းေတြနဲ႔ တဦးခ်င္းစီ လုပ္အားနဲ႔ ေစတီတည္ေတာ့ ကေလးအရြယ္ ေရႊဖ်ဥ္းႀကီး၊ ေရႊဖ်ဥ္းေလးတို႔ အေပ်ာ္မက္ၿပီး ေစတီေတာ္မွာ လုပ္အားဒါန မပါႏိုင္ဘဲ အုတ္ ၂ ခ်ပ္လပ္ေရာ မဟုတ္လား။ ဒီအျပစ္ အတြက္ ဘုရင္က ေျမးေတာ္ ေရႊဖ်ဥ္းႀကီး၊ ေရႊဖ်ဥ္းေလး ညီေနာင္ကို ေရႊႀကိမ္လံုးနဲ႔ ဆံုးမလိုက္ပါဆိုတာကို မင္းအလိုလိုက္ မင္းႀကိဳက္လိုက္႐ံုမက သည္းသည္း လႈပ္ေတြက လြန္ႀကိဳးနဲ႔တုပ္ၿပီး ဝါးရင္းတုတ္နဲ႔ ႐ိုက္ သတ္လိုက္တာ မဟုတ္လား။
ဒီအစဥ္အလာ၊ ဒီေရခံ ေျမခံေၾကာင့္ ထင္ပါရဲ႕၊ သီေပါမင္း လက္ထက္၊ ရေနာင္ ေမာင္ေမာင္တုတ္ လက္ထက္ ေတာင္ျပဳန္း ပြဲေတာ္ကို “ဝ” ကြက္ အပ္ထားခ်ိန္ ရာဇဝင္တြင္ေလာက္တဲ့ “ေတာင္ျပဳန္းတရား” ဆိုတာ ေျပာစမွတ္ ျဖစ္ခဲ့ၾကရ တာပါပဲ။
က်ေနာ္တို႔လည္း နတ္ျဖစ္သြားတဲ့ မင္းႀကီး မင္းေလးရဲ႕ အာဏာစက္က တျပည္လံုး ျဖန္႔ၾကက္ သြားခဲ့ ထင္ပါရဲ႕။ “ေတာင္ျပဳန္းတရား” အစီအရင္ေတြ ဆယ္စုႏွစ္ေပါင္း မ်ားစြာ တျပည္လံုး ခါးေကာ့ေအာင္ ခံခဲ့ရၿပီပဲ။ အခုလည္း “ေတာင္ျပဳန္းတရား” အစီအရင္မ်ားက လြတ္ၾကပါၿပီလား။ ။
ေျမာင္းျမၿမဳိ႔က ေရေျမာင္းထဲ ေသဆုုံးသူအေလာင္း ေတြ႔
DVB
နယ္စပ္သစ္ေမွာင္ခိုထုတ္မႈမ်ား ထိန္းခ်ဳပ္ေရး အစိုးရက အားျဖည့္လုပ္ရန္ လိုအပ္ေန
ႏုိင္ႏုိင္ေဇာ္
သစ္လံုးတင္ပို႔မႈ ရပ္နားေသာ္လည္း နယ္စပ္ေမွာင္ခို သစ္ခုိးထုတ္မႈမ်ားကုိ ထိန္းခ်ဳပ္ႏိုင္ရန္ ျမန္မာအစိုးရ၏ သံတမန္စြမ္းရည္အေရးႀကီးေနသည္ဟု ျပည္တြင္း သစ္လုပ္ငန္းရွင္မ်ားက ေထာက္ျပသည္။
၂၀၁၄ ခုႏွစ္ မတ္လ ၃၀ ရက္မွစတင္ကာ အစိုးရက ပင္လယ္ရပ္ျခားသို႔ သစ္အလံုး လိုက္တင္ပို႔မႈ ရပ္ဆိုင္းကာ သစ္ေတာသယံဇာတတိုးတက္ေရး ဦးတည္လုပ္ေဆာင္ေနေသာ္လည္း နယ္စပ္ဘက္က သစ္ခိုးထုတ္မႈမ်ား ရွိေနေသးသည္ကို ထိန္းခ်ဳပ္ႏုိင္ရန္ အေရးႀကီးလ်က္ရွိေနေသးသည္ဟု သစ္လုပ္ငန္းရွင္မ်ားက ေျပာဆိုသည္။
ျမန္မာႏိုင္ငံ သစ္လုပ္ငန္းရွင္အသင္း အတြင္းေရးမွဴး ဦးဘာဘာခ်ဳိက “Normal Trade (ပင္လယ္ေရေၾကာင္း ကုန္သြယ္ေရး) ကေန သစ္အလံုးလိုက္ တင္ပို႔မႈ ရပ္တယ္ဆိုေပမယ့္ နယ္စပ္ဘက္ေတြကေန သစ္ခိုး ထုတ္မႈေတြကိုလည္း ထိန္းခ်ဳပ္ႏိုင္ဖို႔ လိုတယ္။ တစ္ဖက္က ပိတ္ၿပီး ခုိးထုတ္မႈကို မတားႏိုင္ရင္ ဘာမွထူးမွာ မဟုတ္ဘူး။ အပစ္အခတ္ရွိတဲ့ေနရာေတြမွာဆိုရင္ သစ္ခိုးထုတ္မႈေတြ အမ်ားဆံုးျဖစ္ေနတယ္”ဟုဆိုသည္။
နယ္စပ္သစ္ေမွာင္ခိုအမ်ားစုမွာ တ႐ုတ္ယူနန္သို႔ စီးထြက္ေနေသာ္လည္း အစိုးရဘက္က ေအာင္ျမင္စြာ တားဆီးႏိုင္ျခင္း မရွိဘဲ ေမွာင္ခိုထုတ္မႈမ်ား ဆက္ရွိေနသည္ကို သစ္လုပ္ငန္းရွင္မ်ားက ေထာက္ျပေျပာဆိုျခင္းျဖစ္သည္။
၂၀၀၁ ခုႏွစ္မွ ၁၀ ႏွစ္တာ ေနာက္ပိုင္း တ႐ုတ္နယ္စပ္တစ္ေလွ်ာက္ သစ္ခိုးထုတ္မႈအမ်ားဆံုး ျဖစ္ေပၚခဲ့ၿပီး ေမွာင္ခိုကုန္သြယ္မႈ တန္ခ်ိန္ ၁၀ ဒသမ ၂ သန္းအထိ ျမင့္တက္ခဲ့သည္ဟု လန္ဒန္အေျခစိုက္ သဘာ၀ပတ္၀န္းက်င္ ေလ့လာေစာင့္ၾကည့္ေရးအဖြဲ႕က ယခုႏွစ္ ဧၿပီလအတြင္း ထုတ္ျပန္ထားသည္။
အဆိုပါပမာဏမွာ ျမန္မာႏိုင္ငံ၏ ၁၀ ႏွစ္တာ သစ္တင္ပို႔မႈစုစုေပါင္း၏ ၆၂ ရာခိုင္ႏႈန္းႏွင့္ ညီမွ်ေနေၾကာင္း ၊ ယင္းမွာ ျမန္မာ့သစ္ေတာျပဳန္းတီးမႈ၏ အဓိကအေၾကာင္းရင္း ျဖစ္ေနျခင္းေၾကာင့္ အစိုးရက သစ္လံုးတင္ပို႔မႈ ရပ္ဆိုင္းမႈႏွင့္အတူ နယ္စပ္သစ္ေမွာင္ခိုမႈမ်ားကိုလည္း အေရးတႀကီး ကိုင္တြယ္ရန္ လိုအပ္ေနေၾကာင္း အဆိုပါအဖြဲ႔က ေထာက္ျပထားသည္။
အစုိးရအရာရွိေဟာင္းမ်ားျဖင့္ ဖြဲ႔စည္းထားသည့္ သစ္ေတာထိန္းသိမ္းေစာင့္ေရွာက္မႈအသင္း ဥကၠ႒ ဦးစိုး၀င္းလႈိင္က “နယ္စပ္က ပတ္၀န္းက်င္ႏိုင္ငံေတြနဲ႔ ထိေတြ႕မႈ အရမ္းမ်ားတဲ့အတြက္ သူတစ္ဦးတည္းနဲ႔ ဒါကို ေအာင္ျမင္ေအာင္ ထိန္းခ်ဳပ္ႏိုင္ဖို႔ဆိုတာ မလြယ္ဘူး။ အဲဒီအတြက္ ကၽြန္ေတာ္တို႔လို NGO ေတြ၊ တျခား သက္ဆိုင္ရာ အဖြဲ႔အစည္းေတြအားလံုး စုေပါင္းလုပ္ေဆာင္ဖုိ႔ လိုအပ္ေနပါတယ္”ဟု ဆိုသည္။
ႏိုင္ငံနယ္စပ္ သစ္ေမွာင္ခိုအမ်ားစုမွာ တ႐ုတ္ယူနန္ေစ်းကြက္သို႔ အမ်ားဆံုးေရာက္ရွိေနျခင္းေၾကာင့္ ျမန္မာအစိုးရပိုင္းက တ႐ုတ္အစိုးရႏွင့္ သံတမန္ေရးရာျဖင့္ ဆက္ဆံေျဖရွင္းနည္းကိုလည္း ေအာင္ျမင္ေအာင္ ေဆာင္ရြက္သင့္သည္ဟု သစ္လုပ္ငန္းရွင္ အသင္းတာ၀န္ရွိသူမ်ားက အႀကံျပဳ ေျပာဆိုသည္။
သစ္ေတာဦးစီးဌာနႏွင့္ သစ္ေတာအသင္းအဖြဲ႔မ်ား၏ ေျပာဆိုမႈအရ ျမန္မာႏိုင္ငံ၏ သစ္ေတာဖံုးလႊမ္း ဧရိယာသည္ တစ္ႏိုင္ငံလံုးအတိုင္းအတာျဖင့္ ၄၆ ရာခိုင္ႏႈန္းအထိ က်န္ရွိေနသည္ဟုဆိုေသာ္လည္း အမွန္တကယ္ အဖိုးတန္သည့္ သစ္ေတာဧရိယာမွာ တစ္ႏုိင္ငံလံုးတြင္ ၂၂ ရာခိုင္ႏႈန္းခန္႔သာ က်န္ရွိေတာ့သည္။
သစ္လံုးတင္ပို႔မႈ ရပ္နားေသာ္လည္း နယ္စပ္ေမွာင္ခို သစ္ခုိးထုတ္မႈမ်ားကုိ ထိန္းခ်ဳပ္ႏိုင္ရန္ ျမန္မာအစိုးရ၏ သံတမန္စြမ္းရည္အေရးႀကီးေနသည္ဟု ျပည္တြင္း သစ္လုပ္ငန္းရွင္မ်ားက ေထာက္ျပသည္။
၂၀၁၄ ခုႏွစ္ မတ္လ ၃၀ ရက္မွစတင္ကာ အစိုးရက ပင္လယ္ရပ္ျခားသို႔ သစ္အလံုး လိုက္တင္ပို႔မႈ ရပ္ဆိုင္းကာ သစ္ေတာသယံဇာတတိုးတက္ေရး ဦးတည္လုပ္ေဆာင္ေနေသာ္လည္း နယ္စပ္ဘက္က သစ္ခိုးထုတ္မႈမ်ား ရွိေနေသးသည္ကို ထိန္းခ်ဳပ္ႏုိင္ရန္ အေရးႀကီးလ်က္ရွိေနေသးသည္ဟု သစ္လုပ္ငန္းရွင္မ်ားက ေျပာဆိုသည္။
ျမန္မာႏိုင္ငံ သစ္လုပ္ငန္းရွင္အသင္း အတြင္းေရးမွဴး ဦးဘာဘာခ်ဳိက “Normal Trade (ပင္လယ္ေရေၾကာင္း ကုန္သြယ္ေရး) ကေန သစ္အလံုးလိုက္ တင္ပို႔မႈ ရပ္တယ္ဆိုေပမယ့္ နယ္စပ္ဘက္ေတြကေန သစ္ခိုး ထုတ္မႈေတြကိုလည္း ထိန္းခ်ဳပ္ႏိုင္ဖို႔ လိုတယ္။ တစ္ဖက္က ပိတ္ၿပီး ခုိးထုတ္မႈကို မတားႏိုင္ရင္ ဘာမွထူးမွာ မဟုတ္ဘူး။ အပစ္အခတ္ရွိတဲ့ေနရာေတြမွာဆိုရင္ သစ္ခိုးထုတ္မႈေတြ အမ်ားဆံုးျဖစ္ေနတယ္”ဟုဆိုသည္။
နယ္စပ္သစ္ေမွာင္ခိုအမ်ားစုမွာ တ႐ုတ္ယူနန္သို႔ စီးထြက္ေနေသာ္လည္း အစိုးရဘက္က ေအာင္ျမင္စြာ တားဆီးႏိုင္ျခင္း မရွိဘဲ ေမွာင္ခိုထုတ္မႈမ်ား ဆက္ရွိေနသည္ကို သစ္လုပ္ငန္းရွင္မ်ားက ေထာက္ျပေျပာဆိုျခင္းျဖစ္သည္။
၂၀၀၁ ခုႏွစ္မွ ၁၀ ႏွစ္တာ ေနာက္ပိုင္း တ႐ုတ္နယ္စပ္တစ္ေလွ်ာက္ သစ္ခိုးထုတ္မႈအမ်ားဆံုး ျဖစ္ေပၚခဲ့ၿပီး ေမွာင္ခိုကုန္သြယ္မႈ တန္ခ်ိန္ ၁၀ ဒသမ ၂ သန္းအထိ ျမင့္တက္ခဲ့သည္ဟု လန္ဒန္အေျခစိုက္ သဘာ၀ပတ္၀န္းက်င္ ေလ့လာေစာင့္ၾကည့္ေရးအဖြဲ႕က ယခုႏွစ္ ဧၿပီလအတြင္း ထုတ္ျပန္ထားသည္။
အဆိုပါပမာဏမွာ ျမန္မာႏိုင္ငံ၏ ၁၀ ႏွစ္တာ သစ္တင္ပို႔မႈစုစုေပါင္း၏ ၆၂ ရာခိုင္ႏႈန္းႏွင့္ ညီမွ်ေနေၾကာင္း ၊ ယင္းမွာ ျမန္မာ့သစ္ေတာျပဳန္းတီးမႈ၏ အဓိကအေၾကာင္းရင္း ျဖစ္ေနျခင္းေၾကာင့္ အစိုးရက သစ္လံုးတင္ပို႔မႈ ရပ္ဆိုင္းမႈႏွင့္အတူ နယ္စပ္သစ္ေမွာင္ခိုမႈမ်ားကိုလည္း အေရးတႀကီး ကိုင္တြယ္ရန္ လိုအပ္ေနေၾကာင္း အဆိုပါအဖြဲ႔က ေထာက္ျပထားသည္။
အစုိးရအရာရွိေဟာင္းမ်ားျဖင့္ ဖြဲ႔စည္းထားသည့္ သစ္ေတာထိန္းသိမ္းေစာင့္ေရွာက္မႈအသင္း ဥကၠ႒ ဦးစိုး၀င္းလႈိင္က “နယ္စပ္က ပတ္၀န္းက်င္ႏိုင္ငံေတြနဲ႔ ထိေတြ႕မႈ အရမ္းမ်ားတဲ့အတြက္ သူတစ္ဦးတည္းနဲ႔ ဒါကို ေအာင္ျမင္ေအာင္ ထိန္းခ်ဳပ္ႏိုင္ဖို႔ဆိုတာ မလြယ္ဘူး။ အဲဒီအတြက္ ကၽြန္ေတာ္တို႔လို NGO ေတြ၊ တျခား သက္ဆိုင္ရာ အဖြဲ႔အစည္းေတြအားလံုး စုေပါင္းလုပ္ေဆာင္ဖုိ႔ လိုအပ္ေနပါတယ္”ဟု ဆိုသည္။
ႏိုင္ငံနယ္စပ္ သစ္ေမွာင္ခိုအမ်ားစုမွာ တ႐ုတ္ယူနန္ေစ်းကြက္သို႔ အမ်ားဆံုးေရာက္ရွိေနျခင္းေၾကာင့္ ျမန္မာအစိုးရပိုင္းက တ႐ုတ္အစိုးရႏွင့္ သံတမန္ေရးရာျဖင့္ ဆက္ဆံေျဖရွင္းနည္းကိုလည္း ေအာင္ျမင္ေအာင္ ေဆာင္ရြက္သင့္သည္ဟု သစ္လုပ္ငန္းရွင္ အသင္းတာ၀န္ရွိသူမ်ားက အႀကံျပဳ ေျပာဆိုသည္။
သစ္ေတာဦးစီးဌာနႏွင့္ သစ္ေတာအသင္းအဖြဲ႔မ်ား၏ ေျပာဆိုမႈအရ ျမန္မာႏိုင္ငံ၏ သစ္ေတာဖံုးလႊမ္း ဧရိယာသည္ တစ္ႏိုင္ငံလံုးအတိုင္းအတာျဖင့္ ၄၆ ရာခိုင္ႏႈန္းအထိ က်န္ရွိေနသည္ဟုဆိုေသာ္လည္း အမွန္တကယ္ အဖိုးတန္သည့္ သစ္ေတာဧရိယာမွာ တစ္ႏုိင္ငံလံုးတြင္ ၂၂ ရာခိုင္ႏႈန္းခန္႔သာ က်န္ရွိေတာ့သည္။
ဘဂၤလားေဒ့ရွ္ေရာက္ ျမန္မာေတြကို ႏွစ္လ အတြင္း ျပန္လည္ ေခၚယူမယ္
ABC
ဘဂၤလားေဒ့ရွ္ႏိုင္ငံမွာ ေရာက္ရွိခိုလွဳံေနတဲ့ ျမန္မာႏိုင္ငံ သားေတြ ကို ႏွစ္လ အတြင္း ျပန္လည္ ေခၚယူဖို႔ ျမန္မာ အစိုးရက တနဂၤေႏြေန႔က သေဘာတူတဲ့ အေၾကာင္း သိရပါတယ္။
ျမန္မာႏိုင္ငံသား အျဖစ္ အသိအမွတ္ ျပဳထား သူေတြကို ျမန္မာ အစိုးရက ျပန္လည္ ေခၚယူမွာျဖစ္ၿပီး ဒါဟာ ၂၀၀၅ ခုႏွစ္ေနာက္ပိုင္း ပထမဆုံး အႀကိမ္ ျပန္လည္ လုပ္ေဆာင္ ျခင္းျဖစ္ တယ္လို႔ ဘဂၤလားေဒ့ရွ္ ႏိုင္ငံထုတ္ Prathom သတင္းမွာ ေဖာ္ျပ ထားပါတယ္။
ဘဂၤလားေဒ့ရွ္ ႏိုင္ငံမွာ ျမန္မာႏိုင္ငံသား ၃၂၀၀၀ ရွိေၾကာင္း တရားဝင္ စာရင္းအရ သိရၿပီး အဲ့ဒီထဲက လူေပါင္း ၂၄၀၀ ေက်ာ္ကို ပထမဆုံး ျပန္လည္ ေခၚယူမွာ ျဖစ္ပါတယ္။
ဒီကိစၥနဲ႔ ပတ္သက္ၿပီး လာမယ့္ႏွစ္မွာ က်င္းပမယ့္ ႏွစ္ႏိုင္ငံ ႏိုင္ငံျခားေရး ဝန္ႀကီး အဆင့္ ေဆြးေႏြးပြဲမွာ ျပန္လည္ ဆန္းစစ္မွာ ျဖစ္ပါတယ္။
ဒါ့အျပင္ ျမန္မာႏိုင္ငံမွာ ထိန္းသိမ္း ခံေနရတဲ့ ဘဂၤလားေဒ့ရွ္ ႏိုင္ငံသား အေယာက္ေပါင္း ၁၉၀ ကို ဘဂၤလားေဒ့ရွ္ ႏိုင္ငံ ျပန္ပို႔ဖို႔နဲ႔ ဘဂၤလားေဒ့ရွ္ အက်ဥ္းေထာင္ အတြင္းက ျမန္မာႏိုင္ငံသား အေယာက္ေပါင္း ၁၁၀ ကို ျပန္လည္ေခၚယူဖို႔ ကိစၥေတြကိုလည္း ေဆြးေႏြး ခဲ့ၾကပါတယ္။
ဘဂၤလားေဒ့ရွ္နဲ႔ ျမန္မာအၾကား တရားမဝင္ မူးယစ္ေဆးဝါး ေရာင္းဝယ္မႈနဲ႔ လူကုန္ကူးမႈေတြကို ပူးေပါင္း တိုက္ခိုက္ဖို႔ လည္း သေဘာတူ ခဲ့ၾကသလို သဘာဝ ဓာတ္ေငြ႔အစရွိတဲ့ စြမ္းအင္ ပိုင္းဆိုင္ရာ မွာလည္း ပိုမိုပူးေပါင္းမႈ လုပ္ဖို႔ ေဆြးေႏြးခဲ့ၾကပါတယ္။
ျမန္မာႏိုင္ငံ ဒုႏိုင္ငံျခားေရးဝန္ႀကီး ဦးသန္႔ေက်ာ္ ဦးေဆာင္တဲ့ ကိုယ္စားလွယ္အဖြဲ႔ရဲ့ ေလးရက္ၾကာ ဘဂၤလားေဒ့ရွ္ႏိုင္ငံ ခရီးစဥ္အတြင္း ေဆြးေႏြးမႈေတြ ျပဳလုပ္ခဲ့ၾကတာ ျဖစ္ပါတယ္။
ဘဂၤလားေဒ့ရွ္ႏိုင္ငံမွာ ေရာက္ရွိခိုလွဳံေနတဲ့ ျမန္မာႏိုင္ငံ သားေတြ ကို ႏွစ္လ အတြင္း ျပန္လည္ ေခၚယူဖို႔ ျမန္မာ အစိုးရက တနဂၤေႏြေန႔က သေဘာတူတဲ့ အေၾကာင္း သိရပါတယ္။
ျမန္မာႏိုင္ငံသား အျဖစ္ အသိအမွတ္ ျပဳထား သူေတြကို ျမန္မာ အစိုးရက ျပန္လည္ ေခၚယူမွာျဖစ္ၿပီး ဒါဟာ ၂၀၀၅ ခုႏွစ္ေနာက္ပိုင္း ပထမဆုံး အႀကိမ္ ျပန္လည္ လုပ္ေဆာင္ ျခင္းျဖစ္ တယ္လို႔ ဘဂၤလားေဒ့ရွ္ ႏိုင္ငံထုတ္ Prathom သတင္းမွာ ေဖာ္ျပ ထားပါတယ္။
ဘဂၤလားေဒ့ရွ္ ႏိုင္ငံမွာ ျမန္မာႏိုင္ငံသား ၃၂၀၀၀ ရွိေၾကာင္း တရားဝင္ စာရင္းအရ သိရၿပီး အဲ့ဒီထဲက လူေပါင္း ၂၄၀၀ ေက်ာ္ကို ပထမဆုံး ျပန္လည္ ေခၚယူမွာ ျဖစ္ပါတယ္။
ဒီကိစၥနဲ႔ ပတ္သက္ၿပီး လာမယ့္ႏွစ္မွာ က်င္းပမယ့္ ႏွစ္ႏိုင္ငံ ႏိုင္ငံျခားေရး ဝန္ႀကီး အဆင့္ ေဆြးေႏြးပြဲမွာ ျပန္လည္ ဆန္းစစ္မွာ ျဖစ္ပါတယ္။
ဒါ့အျပင္ ျမန္မာႏိုင္ငံမွာ ထိန္းသိမ္း ခံေနရတဲ့ ဘဂၤလားေဒ့ရွ္ ႏိုင္ငံသား အေယာက္ေပါင္း ၁၉၀ ကို ဘဂၤလားေဒ့ရွ္ ႏိုင္ငံ ျပန္ပို႔ဖို႔နဲ႔ ဘဂၤလားေဒ့ရွ္ အက်ဥ္းေထာင္ အတြင္းက ျမန္မာႏိုင္ငံသား အေယာက္ေပါင္း ၁၁၀ ကို ျပန္လည္ေခၚယူဖို႔ ကိစၥေတြကိုလည္း ေဆြးေႏြး ခဲ့ၾကပါတယ္။
ဘဂၤလားေဒ့ရွ္နဲ႔ ျမန္မာအၾကား တရားမဝင္ မူးယစ္ေဆးဝါး ေရာင္းဝယ္မႈနဲ႔ လူကုန္ကူးမႈေတြကို ပူးေပါင္း တိုက္ခိုက္ဖို႔ လည္း သေဘာတူ ခဲ့ၾကသလို သဘာဝ ဓာတ္ေငြ႔အစရွိတဲ့ စြမ္းအင္ ပိုင္းဆိုင္ရာ မွာလည္း ပိုမိုပူးေပါင္းမႈ လုပ္ဖို႔ ေဆြးေႏြးခဲ့ၾကပါတယ္။
ျမန္မာႏိုင္ငံ ဒုႏိုင္ငံျခားေရးဝန္ႀကီး ဦးသန္႔ေက်ာ္ ဦးေဆာင္တဲ့ ကိုယ္စားလွယ္အဖြဲ႔ရဲ့ ေလးရက္ၾကာ ဘဂၤလားေဒ့ရွ္ႏိုင္ငံ ခရီးစဥ္အတြင္း ေဆြးေႏြးမႈေတြ ျပဳလုပ္ခဲ့ၾကတာ ျဖစ္ပါတယ္။
ယေန႔ ျမန္မာ့ေရးရာသတင္းမ်ား September,2nd,2014
( 50 )ေအာင္ဘာေလထီ တိုးထုတ္ေတာ့မည္
( 49 )Sagaing students protest controversial Education Bill
( 48 )ထိန္းသိမ္းခံ ျမန္မာႏုိင္ငံသားမ်ား မေလးရွားမွ ျပန္ေရာက္
( 47 )President Thein Sein embarks for Europe
( 46 )တရား၀င္ေတာင္းပန္မွ သရဖူျပန္အပ္မည္ဟု ေမျမတ္ႏုိးေျပာ
( 45 )Burmese mountaineers scale Hkakabo Razi
( 44 )ၿငိမ္းခ်မ္းေရးျဖစ္စဥ္ အရပ္ဘက္လူမႈအဖြဲ႔မ်ားကုိ မြန္ျပည္သစ္ပါတီ ရွင္းလင္း
( 43 )Myanmar launches online visa applications
( 42 )UNFC ႏွင့္ ျပည္တြင္းအင္အားစုမ်ား ၿငိမ္းခ်မ္းေရးအတြက္ ပူးေပါင္းမည္
( 41 )Mud volcano erupts in Arakan
( 40 )ေအာ္ရီဒူး အင္တာနက္ အသုံးျပဳခ ေလွ်ာ့ခ်
( 39 )သမၼတ ဦးသိန္းစိန္ ဥေရာပခရီးစဥ္ ထြက္ခြာ
( 38 )ရန္ကုန္တြင္ ေစ်းသစ္ ၁၀ ေစ်း တပ္ေဆာက္မည္
( 37 )Myanmar’s Controversial Census
( 36 )ဆက္သြယ္ေရး ဆင္းကတ္မ်ား အေရာင္းဆုိင္ကေန စတင္ေရာင္းခ်
( 35 )Kiatisak not yet satisfied despite win
( 34 )သမၼတဦးသိန္းစိန္ ဥေရာပ ၃ ႏုိင္ငံခရီးစတင္
( 33 )Solar plant to power 12% of Myanmar
( 32 )UNFC အဖဲြ႔၀င္အျဖစ္က KNU ေခတၱရပ္ဆုိင္း
( 31 )Myanmar targets five million tourists with e-visa
( 30 )UNFC အဖြဲ႕မွာ မပါေတာ့လို႔ KNU အဖဲြ႔ စာေပးပို႔
( 29 )တိုက္ဆိုင္မႈရွိလွ်င္ ႐ုပ္ရွင္ဇာတ္ကား ကိုခံစားတင္ျပျခင္း
( 28 )e-Visa စနစ္ ျမန္မာႏိုင္ငံမွာစတင္
( 27 )ျမန္မာဆန္ ပိုးမႊားကင္းစင္ေၾကာင္း စစ္ေဆးမႈ သေဘာတူညီခ်က္ လက္မွတ္ထုိးမည္
( 26 )ပီနန္ဆရာေတာ္ရဲ႕ ေပးစာ သက္ေသခံအျဖစ္ စစ္ေဆးမည္
( 25 )စစ္ကုိင္းတြင္ တကၠသိုလ္ ေက်ာင္းသားမ်ား ဆႏၵျပ
( 24 )ဘဂၤလားေဒ့ရွ္ေရာက္ ႐ုိဟင္ဂ်ာတခ်ဳိ႕ကုိ ျမန္မာအစုိးရ ျပန္လက္ခံေတာ့မည္
( 23 )Yangon U-turns on US$8b housing deal
( 22 )အမ်ိဳးသား ပညာေရးဥပေဒကို စစ္ကိုင္းေက်ာင္းသားမ်ား ဆႏၵျပ
( 21 )Myanmar introduces e-visa to boost tourism
( 20 )အပစ္ခတ္ရပ္ေရး ေဆြးေႏြးပြဲ မြန္ျပည္သစ္ပါတီက ရွင္းလင္း
( 19 )Ooredoo Myanmar start-up focusing on pay-as-you-go
( 18 )မြတ္စလင္မ်ား ေနရာခ်ထားေရး အစီအစဥ္ ရခိုင္မ်ားလက္မခံ
( 17 )Burma's e-Visa application service opens
( 16 )Myanmar city backs down on housing deal
( 15 )Qatar telco's Myanmar start-up focuses on pay-as-you-go
( 14 )Ooredoo to add pre-paid customers in Myanmar
( 13 )Semen Indonesia pursues negotiations for JV in Myanmar
( 12 )Myanmar to repatriate Rohingya refugees in Bangladesh
( 11 )KNU suspends membership of ethnic alliance
( 10 )ေမာင္ေမာင္ဝမ္း ေရးသားထုတ္ေဝခဲ့သည့္ "ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္၏ ႏွလံုးသားပံုရိပ္မ်ား" စာအုပ္
( 9 )Young Rohingya woman chases dream of peace and justice in Myanmar
( 8 )ဆက္သြယ္ေရး ဆင္းကတ္မ်ား အေရာင္းဆုိင္ကေန စတင္ေရာင္းခ်
( 7 )Myanmar targets 5 million tourists with e-visa
( 6 )ပန္းခ်ီေမာင္သီဟ၏ စတုတၳအႀကိမ္ေျမာက္ "ေက်းလက္ေတာရြာျမင္ကြင္း" ပန္းခ်ီျပပြဲ က်င္းပမည္
( 5 )Protesting Karenni farmers threatened by army commander
( 4 )စက္တင္ဘာတြင္ မိုးလြန္မုန္တိုင္း သတိထားရန္ ေဒါက္တာထြန္းလြင္ေျပာ
( 3 )Yangon U-turns amid outcry over secret $10b housing deal
( 2 )အလွမယ္မ်ား ေအာ္ဂႏုိက္ေဇးရွင္း၏ စကားကို နားေထာင္ႏုိင္ရန္လိုအပ္သည္ဟု သွ်ားထြဋ္အိျႏၵာ ဆို
( 1 )Myanmar city U-turns amid outcry over secret $8 bln housing deal
( 49 )Sagaing students protest controversial Education Bill
( 48 )ထိန္းသိမ္းခံ ျမန္မာႏုိင္ငံသားမ်ား မေလးရွားမွ ျပန္ေရာက္
( 47 )President Thein Sein embarks for Europe
( 46 )တရား၀င္ေတာင္းပန္မွ သရဖူျပန္အပ္မည္ဟု ေမျမတ္ႏုိးေျပာ
( 45 )Burmese mountaineers scale Hkakabo Razi
( 44 )ၿငိမ္းခ်မ္းေရးျဖစ္စဥ္ အရပ္ဘက္လူမႈအဖြဲ႔မ်ားကုိ မြန္ျပည္သစ္ပါတီ ရွင္းလင္း
( 43 )Myanmar launches online visa applications
( 42 )UNFC ႏွင့္ ျပည္တြင္းအင္အားစုမ်ား ၿငိမ္းခ်မ္းေရးအတြက္ ပူးေပါင္းမည္
( 41 )Mud volcano erupts in Arakan
( 40 )ေအာ္ရီဒူး အင္တာနက္ အသုံးျပဳခ ေလွ်ာ့ခ်
( 39 )သမၼတ ဦးသိန္းစိန္ ဥေရာပခရီးစဥ္ ထြက္ခြာ
( 38 )ရန္ကုန္တြင္ ေစ်းသစ္ ၁၀ ေစ်း တပ္ေဆာက္မည္
( 37 )Myanmar’s Controversial Census
( 36 )ဆက္သြယ္ေရး ဆင္းကတ္မ်ား အေရာင္းဆုိင္ကေန စတင္ေရာင္းခ်
( 35 )Kiatisak not yet satisfied despite win
( 34 )သမၼတဦးသိန္းစိန္ ဥေရာပ ၃ ႏုိင္ငံခရီးစတင္
( 33 )Solar plant to power 12% of Myanmar
( 32 )UNFC အဖဲြ႔၀င္အျဖစ္က KNU ေခတၱရပ္ဆုိင္း
( 31 )Myanmar targets five million tourists with e-visa
( 30 )UNFC အဖြဲ႕မွာ မပါေတာ့လို႔ KNU အဖဲြ႔ စာေပးပို႔
( 29 )တိုက္ဆိုင္မႈရွိလွ်င္ ႐ုပ္ရွင္ဇာတ္ကား ကိုခံစားတင္ျပျခင္း
( 28 )e-Visa စနစ္ ျမန္မာႏိုင္ငံမွာစတင္
( 27 )ျမန္မာဆန္ ပိုးမႊားကင္းစင္ေၾကာင္း စစ္ေဆးမႈ သေဘာတူညီခ်က္ လက္မွတ္ထုိးမည္
( 26 )ပီနန္ဆရာေတာ္ရဲ႕ ေပးစာ သက္ေသခံအျဖစ္ စစ္ေဆးမည္
( 25 )စစ္ကုိင္းတြင္ တကၠသိုလ္ ေက်ာင္းသားမ်ား ဆႏၵျပ
( 24 )ဘဂၤလားေဒ့ရွ္ေရာက္ ႐ုိဟင္ဂ်ာတခ်ဳိ႕ကုိ ျမန္မာအစုိးရ ျပန္လက္ခံေတာ့မည္
( 23 )Yangon U-turns on US$8b housing deal
( 22 )အမ်ိဳးသား ပညာေရးဥပေဒကို စစ္ကိုင္းေက်ာင္းသားမ်ား ဆႏၵျပ
( 21 )Myanmar introduces e-visa to boost tourism
( 20 )အပစ္ခတ္ရပ္ေရး ေဆြးေႏြးပြဲ မြန္ျပည္သစ္ပါတီက ရွင္းလင္း
( 19 )Ooredoo Myanmar start-up focusing on pay-as-you-go
( 18 )မြတ္စလင္မ်ား ေနရာခ်ထားေရး အစီအစဥ္ ရခိုင္မ်ားလက္မခံ
( 17 )Burma's e-Visa application service opens
( 16 )Myanmar city backs down on housing deal
( 15 )Qatar telco's Myanmar start-up focuses on pay-as-you-go
( 14 )Ooredoo to add pre-paid customers in Myanmar
( 13 )Semen Indonesia pursues negotiations for JV in Myanmar
( 12 )Myanmar to repatriate Rohingya refugees in Bangladesh
( 11 )KNU suspends membership of ethnic alliance
( 10 )ေမာင္ေမာင္ဝမ္း ေရးသားထုတ္ေဝခဲ့သည့္ "ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္၏ ႏွလံုးသားပံုရိပ္မ်ား" စာအုပ္
( 9 )Young Rohingya woman chases dream of peace and justice in Myanmar
( 8 )ဆက္သြယ္ေရး ဆင္းကတ္မ်ား အေရာင္းဆုိင္ကေန စတင္ေရာင္းခ်
( 7 )Myanmar targets 5 million tourists with e-visa
( 6 )ပန္းခ်ီေမာင္သီဟ၏ စတုတၳအႀကိမ္ေျမာက္ "ေက်းလက္ေတာရြာျမင္ကြင္း" ပန္းခ်ီျပပြဲ က်င္းပမည္
( 5 )Protesting Karenni farmers threatened by army commander
( 4 )စက္တင္ဘာတြင္ မိုးလြန္မုန္တိုင္း သတိထားရန္ ေဒါက္တာထြန္းလြင္ေျပာ
( 3 )Yangon U-turns amid outcry over secret $10b housing deal
( 2 )အလွမယ္မ်ား ေအာ္ဂႏုိက္ေဇးရွင္း၏ စကားကို နားေထာင္ႏုိင္ရန္လိုအပ္သည္ဟု သွ်ားထြဋ္အိျႏၵာ ဆို
( 1 )Myanmar city U-turns amid outcry over secret $8 bln housing deal
Monday, September 1, 2014
ထြန္တုံးတိုက္ပြဲ၀င္ ကရင္နီေတာင္သူမ်ားကုိ စစ္တပ္က ၿခိမ္းေျခာက္
နန္းျမနဒီ
ကယားျပည္နယ္ ဖရူဆိုၿမိဳ႕နယ္ ဆိုလ်ားကူးရြာမွာ အသိမ္းခံရတဲ့ ေျမေတြ ျပန္လည္ ရရွိေရး ကာကြယ္ေရးဦးစီးခ်ဳပ္ဆီ စာေရး ေတာင္းဆိုခဲ့တဲ့ ေတာင္သူေတြကို ေဒသခံ စစ္တပ္တာ၀န္ရွိသူေတြက ေခၚယူ ၿခိမ္းေျခာက္တယ္လို႔ ေတာင္သူေတြက ေျပာပါတယ္။
ေဒသကြပ္ကဲေရး စစ္ဌာနခ်ဳပ္က ေဒသ ကြပ္ကဲေရးစစ္ဌာနမွဴး ဗိုလ္မွဴးေစာမင္းဟာ ၿပီးခဲ့တဲ့ ၾသဂုတ္ ၂၉ ရက္ေန႔က ေျမသိမ္းခံေတာင္သူ ကိုယ္စားလွယ္ေတြျဖစ္ တဲ့ ဦးဆူရယ္နဲ႔ ဦးဒီးဒီတို႔ ၂ ဦးကိုေရာ၊ ဌာန ဆိုင္ရာ အႀကီးအကဲေတြ ပါ ေခၚယူၿပီး သိမ္းထား တဲ့ေျမေတြ ျပန္ေပးဖို႔ မရွိေၾကာင္းနဲ႔ ေနာက္ထပ္ ထြန္တံုးတိုက္ပြဲ၀င္ရင္ အင္အားသံုး အေရးယူမယ္လို႔ ၿခိမ္းေျခာက္ ေျပာဆိုခဲ့တာလို႔ ဆိုလ်ားကူးရြာသား ဦးတူရယ္က ဒီဗြီဘီကို ေျပာပါတယ္။
“သူေျပာတာက ဒီေျမကို ျပန္ေပးဖို႔ လာေဆြးေႏြးတာ မဟုတ္ဘူးတဲ့၊ လံုး၀ျပန္ေပးမွာ မဟုတ္ဘူး။ သူတို႔ တူးထားတဲ့ ကတုတ္က်င္းေတြ မထိဖို႔ လာသတိေပးတာ၊ ရြာသားေတြ စိုက္ထားတဲ့အပင္ကို စစ္တပ္က အခ်ိန္မေရြး ဖ်က္ဆီးလို႔ ရတယ္။ ဒါေပမယ့္ ဒီႏွစ္ စိုက္ပ်ိဳးရာသီေတာ့ သနားလို႔ ဘာမွ မလုပ္ဘူး၊ စပါးရိတ္ၿပီးရင္ ရြာသားေတြနဲ႔ မဆိုင္ေတာ့ဘူး၊ အတင္း၀င္စိုက္ရင္ အင္အားနဲ႔ ေျဖရွင္းမယ္။ လိုအပ္ရင္ လက္နက္သံုးမယ္။ စစ္တပ္မွာရွိတဲ့ လက္နက္ေတြ အမ်ားႀကီးက အလကား ကိုင္ထားတာ မဟုတ္ဘူးလို႔ ေျပာသြားတယ္။”
ဒီေျပာဆိုခ်က္နဲ႔ ပတ္သက္လို႔ ေဒသကြပ္ကဲေရးစစ္ဌာနမွဴး ဗိုလ္မွဴးေစာမင္းကို ဆက္သြယ္ ေမးျမန္းဖို႔ ႀကိဳးစားေပမယ့္ မရပါဘူး။
ခုလို အၿခိမ္းေျခာက္ခံရေပမယ့္ ရြာသားေတြကေတာ့ ေနာက္မဆုတ္ဘဲ မိမိေျမယာရရွိေရးအတြက္ ဆက္လက္ ႀကိဳးစားသြားမယ္၊ ေနျပည္ေတာ္က လယ္ယာေျမနဲ႔ အျခားေျမမ်ား သိမ္းဆည္းခံရမႈ စံုစမ္းေရးေကာ္မရွင္ ဥကၠ႒နဲ႔ ျပည္ေထာင္စုလႊတ္ေတာ္ဆီကိုပါ အျမန္ဆံုး စာထပ္တင္မယ္လို႔ ရြာသားေတြက ေျပာပါတယ္။
ရြာသားေတြဟာ ၾသဂုတ္ ၁၈ ရက္ေန႔ကလည္း ေျမယာကိစၥေျဖရွင္းေပးဖို႔နဲ႔ ခမရ ၅၃၁ တပ္ရင္းကို အေရးယူေပးဖို႔ ကာကြယ္ေရးဦးစီးခ်ဳပ္ ဗိုလ္ခ်ဳပ္မွဴးႀကီးမင္းေအာင္လိႈင္ဆီ စာေပးပို႔ ေတာင္းဆိုခဲ့ၾကပါတယ္။
ကာခ်ဳပ္ဆီက တစံုတရာျပန္ၾကားခ်က္မရတဲ့အျပင္ အခုလို ထပ္မံ ၿခိမ္းေျခာက္ခံ ခဲ့ရတာျဖစ္ေၾကာင္း၊ မိမိတို႔ ဘိုးဘြားစဥ္ဆက္ လုပ္ကိုင္စားေသာက္လာတဲ့ ေျမေတြ အသိမ္းခံ ရတဲ့အျပင္ အခုလို လက္နက္အားကိုးၿပီး ၿခိမ္းေျခာက္တဲ့ကိစၥကို ကန္႔ကြက္ရႈတ္ခ်တယ္လို႔ ဦးတူရယ္က ေျပာပါတယ္။
ဒီကိစၥနဲ႔ ပတ္သက္ၿပီး ကရင္နီအမ်ဳိးသား တိုးတက္ေရးပါတီ (ေကအန္ပီပီ) ကိုလည္း တိုင္ၾကားခဲ့ၿပီး ေကအန္ပီပီအေနနဲ႔ အစိုးရနဲ႔ ထပ္မံေဆြးေႏြးတဲ့အခါမွာ ေျမသိမ္းယာသိမ္းျပႆနာ ေျဖရွင္းေရးကိစၥပါ ေဆြးေႏြးဖို႔ ေတာင္းဆိုခဲ့တယ္လို႔ ရြာသားေတြက ေျပာပါတယ္။
ဆိုလ်ားကူးေက်းရြာဟာ ကယားျပည္နယ္ ဖရူဆိုၿမိဳ႕နယ္ထဲက အႀကီးဆံုးရြာတရြာ ျဖစ္ၿပီး လူဦးေရလည္း အမ်ားဆံုးရွိတဲ့ ရြာတရြာ ျဖစ္ပါတယ္။
ဒီေဒသမွာ စစ္တပ္က လြန္ခဲ့တဲ့ ၁၉၉၃ ခုႏွစ္ကတည္းက သိမ္းယူထားတဲ့ေျမဧကေပါင္း ၁၂၀၀ ရွိၿပီး ရြာသားေပါင္း ၂၀၀ ေက်ာ္ဟာ ၿပီးခဲ့တဲ့ေမလကုန္ပိုင္းက အဲဒီေျမေပၚမွာ ထြန္တံုး တိုက္ပြဲ၀င္ၿပီး တပ္သိမ္းေျမေတြ ျပန္ရေရး ေတာင္းဆိုခဲ့ၾကဖူးပါတယ္။
ကယားျပည္နယ္ ဖရူဆိုၿမိဳ႕နယ္ ဆိုလ်ားကူးရြာမွာ အသိမ္းခံရတဲ့ ေျမေတြ ျပန္လည္ ရရွိေရး ကာကြယ္ေရးဦးစီးခ်ဳပ္ဆီ စာေရး ေတာင္းဆိုခဲ့တဲ့ ေတာင္သူေတြကို ေဒသခံ စစ္တပ္တာ၀န္ရွိသူေတြက ေခၚယူ ၿခိမ္းေျခာက္တယ္လို႔ ေတာင္သူေတြက ေျပာပါတယ္။
ေဒသကြပ္ကဲေရး စစ္ဌာနခ်ဳပ္က ေဒသ ကြပ္ကဲေရးစစ္ဌာနမွဴး ဗိုလ္မွဴးေစာမင္းဟာ ၿပီးခဲ့တဲ့ ၾသဂုတ္ ၂၉ ရက္ေန႔က ေျမသိမ္းခံေတာင္သူ ကိုယ္စားလွယ္ေတြျဖစ္ တဲ့ ဦးဆူရယ္နဲ႔ ဦးဒီးဒီတို႔ ၂ ဦးကိုေရာ၊ ဌာန ဆိုင္ရာ အႀကီးအကဲေတြ ပါ ေခၚယူၿပီး သိမ္းထား တဲ့ေျမေတြ ျပန္ေပးဖို႔ မရွိေၾကာင္းနဲ႔ ေနာက္ထပ္ ထြန္တံုးတိုက္ပြဲ၀င္ရင္ အင္အားသံုး အေရးယူမယ္လို႔ ၿခိမ္းေျခာက္ ေျပာဆိုခဲ့တာလို႔ ဆိုလ်ားကူးရြာသား ဦးတူရယ္က ဒီဗြီဘီကို ေျပာပါတယ္။
“သူေျပာတာက ဒီေျမကို ျပန္ေပးဖို႔ လာေဆြးေႏြးတာ မဟုတ္ဘူးတဲ့၊ လံုး၀ျပန္ေပးမွာ မဟုတ္ဘူး။ သူတို႔ တူးထားတဲ့ ကတုတ္က်င္းေတြ မထိဖို႔ လာသတိေပးတာ၊ ရြာသားေတြ စိုက္ထားတဲ့အပင္ကို စစ္တပ္က အခ်ိန္မေရြး ဖ်က္ဆီးလို႔ ရတယ္။ ဒါေပမယ့္ ဒီႏွစ္ စိုက္ပ်ိဳးရာသီေတာ့ သနားလို႔ ဘာမွ မလုပ္ဘူး၊ စပါးရိတ္ၿပီးရင္ ရြာသားေတြနဲ႔ မဆိုင္ေတာ့ဘူး၊ အတင္း၀င္စိုက္ရင္ အင္အားနဲ႔ ေျဖရွင္းမယ္။ လိုအပ္ရင္ လက္နက္သံုးမယ္။ စစ္တပ္မွာရွိတဲ့ လက္နက္ေတြ အမ်ားႀကီးက အလကား ကိုင္ထားတာ မဟုတ္ဘူးလို႔ ေျပာသြားတယ္။”
ဒီေျပာဆိုခ်က္နဲ႔ ပတ္သက္လို႔ ေဒသကြပ္ကဲေရးစစ္ဌာနမွဴး ဗိုလ္မွဴးေစာမင္းကို ဆက္သြယ္ ေမးျမန္းဖို႔ ႀကိဳးစားေပမယ့္ မရပါဘူး။
ခုလို အၿခိမ္းေျခာက္ခံရေပမယ့္ ရြာသားေတြကေတာ့ ေနာက္မဆုတ္ဘဲ မိမိေျမယာရရွိေရးအတြက္ ဆက္လက္ ႀကိဳးစားသြားမယ္၊ ေနျပည္ေတာ္က လယ္ယာေျမနဲ႔ အျခားေျမမ်ား သိမ္းဆည္းခံရမႈ စံုစမ္းေရးေကာ္မရွင္ ဥကၠ႒နဲ႔ ျပည္ေထာင္စုလႊတ္ေတာ္ဆီကိုပါ အျမန္ဆံုး စာထပ္တင္မယ္လို႔ ရြာသားေတြက ေျပာပါတယ္။
ရြာသားေတြဟာ ၾသဂုတ္ ၁၈ ရက္ေန႔ကလည္း ေျမယာကိစၥေျဖရွင္းေပးဖို႔နဲ႔ ခမရ ၅၃၁ တပ္ရင္းကို အေရးယူေပးဖို႔ ကာကြယ္ေရးဦးစီးခ်ဳပ္ ဗိုလ္ခ်ဳပ္မွဴးႀကီးမင္းေအာင္လိႈင္ဆီ စာေပးပို႔ ေတာင္းဆိုခဲ့ၾကပါတယ္။
ကာခ်ဳပ္ဆီက တစံုတရာျပန္ၾကားခ်က္မရတဲ့အျပင္ အခုလို ထပ္မံ ၿခိမ္းေျခာက္ခံ ခဲ့ရတာျဖစ္ေၾကာင္း၊ မိမိတို႔ ဘိုးဘြားစဥ္ဆက္ လုပ္ကိုင္စားေသာက္လာတဲ့ ေျမေတြ အသိမ္းခံ ရတဲ့အျပင္ အခုလို လက္နက္အားကိုးၿပီး ၿခိမ္းေျခာက္တဲ့ကိစၥကို ကန္႔ကြက္ရႈတ္ခ်တယ္လို႔ ဦးတူရယ္က ေျပာပါတယ္။
ဒီကိစၥနဲ႔ ပတ္သက္ၿပီး ကရင္နီအမ်ဳိးသား တိုးတက္ေရးပါတီ (ေကအန္ပီပီ) ကိုလည္း တိုင္ၾကားခဲ့ၿပီး ေကအန္ပီပီအေနနဲ႔ အစိုးရနဲ႔ ထပ္မံေဆြးေႏြးတဲ့အခါမွာ ေျမသိမ္းယာသိမ္းျပႆနာ ေျဖရွင္းေရးကိစၥပါ ေဆြးေႏြးဖို႔ ေတာင္းဆိုခဲ့တယ္လို႔ ရြာသားေတြက ေျပာပါတယ္။
ဆိုလ်ားကူးေက်းရြာဟာ ကယားျပည္နယ္ ဖရူဆိုၿမိဳ႕နယ္ထဲက အႀကီးဆံုးရြာတရြာ ျဖစ္ၿပီး လူဦးေရလည္း အမ်ားဆံုးရွိတဲ့ ရြာတရြာ ျဖစ္ပါတယ္။
ဒီေဒသမွာ စစ္တပ္က လြန္ခဲ့တဲ့ ၁၉၉၃ ခုႏွစ္ကတည္းက သိမ္းယူထားတဲ့ေျမဧကေပါင္း ၁၂၀၀ ရွိၿပီး ရြာသားေပါင္း ၂၀၀ ေက်ာ္ဟာ ၿပီးခဲ့တဲ့ေမလကုန္ပိုင္းက အဲဒီေျမေပၚမွာ ထြန္တံုး တိုက္ပြဲ၀င္ၿပီး တပ္သိမ္းေျမေတြ ျပန္ရေရး ေတာင္းဆိုခဲ့ၾကဖူးပါတယ္။
ေရၾကီး ပ်က္ဆီးမႈမ်ားေၾကာင့္ စာသင္ရန္အခက္ခဲၾကံဳ
စူးမယ္
ပီးခဲ့သည့္ ၾသဂုတ္လ ၂၆ ရက္ေန႕ ကရင္နီအမွတ္ ၁ ဒုကၡသည္စခန္းတြင္း မိုးေရၾကီးမႈေၾကာင့္ စခန္းတြင္းရွိ ဆယ္တန္းလြန္ေက်ာင္း တေက်ာင္းျဖစ္သည့္ SDC (Social Development Center) ေက်ာင္း၏ စာသင္ေဆာင္ ေမ်ာပါပ်က္ဆီးသြားျပီး စာသင္ရန္ အခက္ခဲၾကံဳေနရသည္ဟု SDC ဒုတာဝန္ခံ ေျပာသည္။
တာဝန္ခံ ဆရာ ျမာရယ္က “က်ေနာ္တုိ႔ ဒီလိုမ်ိဳးၾကံဳေနရတာ အရင္ကေတာ႔ ဒီေလာက္ထိ အေျခအနမဆိုးဘူးေပါ႔ အခုက တအားဆိုးေနတဲ႔ အေျခေနမ်ိဳးျဖစ္သြားေတာ႔ က်ေနာ္တုိ႔ အစီစဥ္ေလး ေတာ္ေတာ္ပ်က္တာေပါ႔ေလ။ က်ေနာ္တုိ႔ စာသင္ဖုိ႔ အမ်ားၾကီး ေနာက္က်သြားတာေပါ႔ေနာ္။ က်ေနာ္တုိ႔ Plan ထားတဲ႔ဟာနဲ႔ ေနာက္က်သြားတာေပါ႔ေလ။ ေနွာက္ေနွးေစတာေတာ႔ အမွန္ပဲ” ဟု ေျပာသည္။
လက္ရွိတြင္ အေရးေပၚ စာျပန္လည္သင္ၾကားနိုင္ေရးအတြက္ ေက်ာင္းေဆာင္သစ္ တေဆာင္လိုအပ္ေနျပီး အဆိုပါ ေက်ာင္းေဆာင္သစ္အား ျပန္လည္ေဆာက္လုပ္ေပးရန္ ကုန္က်စရိတ္ကို ျပဳစုျပီး စခန္းေကာ္မတီသို႕ တင္ျပေနေၾကာင္းသိရသည္။
ဆံုးရႈံးသြားသည့္ ေက်ာင္းေဆာင္သစ္အားျပန္လည္ ေဆာက္လုပ္ေပးမည့္ ကိစၥႏွင့္ ပါတ္သက္ျပီး စခန္းေကာ္မတီ ဒုဥကၠဌ မခူေဖါ က “ပ်က္သြားတဲ႔ေက်ာင္းက ဆံုးရံႈးသြားတဲ႔ပစၥည္းေတြကို ျပန္ရဖုိ႔အတြက္ က်မတုိ႔ စခန္းေကာ္မတီမွာ အင္အားမရွိဘူးေပါ႔ေနာ္။ က်မတုိ႔စခန္းေကာ္မတီအေနနဲ႔ NGOs ေတြကို ဖိအားေပးေပးမယ္။ စရင္းစယားေတြကို ျပဳစုျပီးေတာ႔မွ စခန္းေကာ္မတီကို တင္ေပးပါလို႔ ေျပာထားပါတယ္”ဟု ေျပာသည္။
၎မိုးေရၾကီးမႈေၾကာင့္ SDC ေက်ာင္း၏ စာသင္ေဆာင္မ်ားႏွင့္ ေက်ာင္းသားအိပ္ေဆာင္မ်ား ပ်က္ဆီးခဲ့ရျပီး ေက်ာင္းသား၊ ေက်ာင္းသူ အခ်ိဳ႕မွာလည္း စိတ္ပိုင္းဆိုင္ရာထိခိုက္မႈမ်ားလည္း ရွိေၾကာင္း ဒုတာ၀န္ခံကဆိုသည္။
“က်ေနာ္တုိ႔ ေက်ာင္းမရွိေတာ႔ဘူး စာသင္ဖုိ႔က ခက္သြားျပီ။ က်ေနာ္႔အတြက္ကေတာ႔ စာကို ဆက္သင္ခ်င္ေနေသးတယ္” ဟု SDCေက်ာင္းသား နဲ႔ရယ္က ဆိုသည္။
SDC ေက်ာင္းသည္ ယခုနွစ္အတြင္း ေက်ာင္းသား၊ ေက်ာင္းသူ ၅၀ဦးကို လက္ခံထားရွိေၾကာင္း သိရသည္။ မိုးေရးၾကီးမႈေၾကာင့္ စာသင္ေဆာင္တလံုး အျပင္ ေက်ာင္းသံုးပစၥည္းမ်ားျဖစ္သည္႔ ထိုင္ခံု ၇၈လံုး၊ စားပြဲ ၂၆လံုး၊ ပရိုဂ်င္တာ၊ တီဗီ၊ စေလာင္း၊ ေအာက္စက္၊ ဗီဒိုသံုးလံုးနဲ႔ စာရြက္စာတမ္းမ်ား ပါသြားေၾကာင္း ဒုတာဝန္ခံက ဆိုသည္။
“တျခားေနရာကို သြားလုပ္ခ်င္တယ္။ လံုျခံဳတဲ႔ေနရာမွာေနခ်င္တယ္ ဒါေပမယ္႔ ေနရာေတြကရွားသြားျပီေလ။ ဆံုးရႈံးသြားတဲ႔ ပစၥည္းကိုလည္း အရမ္းနွေျမာတယ္။ ေက်ာင္းကိုျမန္ျမန္ျပီးေစခ်င္ျပီးေတာ႔ စာကို ျမန္ျမန္ျပန္သင္ခ်င္တယ္” ဟု ေက်ာင္းသား နဲ႕ရယ္က ဆက္ေျပာသည္။
ၾသဂုတ္လ ၂၆ ရက္ေန႕ည ကရင္နီအမွတ္ ၁ ဒုကၡသည္စခန္းတြင္း ေတာင္က်ေခ်ာင္းေရၾကီးမႈေၾကာင့္ ေနအိမ္ ၁၅၄လံုး ထိခိုက္ပ်က္စီးသြားေၾကာင္း စခန္းေကာ္မတီမွ သိရသည္။
ပီးခဲ့သည့္ ၾသဂုတ္လ ၂၆ ရက္ေန႕ ကရင္နီအမွတ္ ၁ ဒုကၡသည္စခန္းတြင္း မိုးေရၾကီးမႈေၾကာင့္ စခန္းတြင္းရွိ ဆယ္တန္းလြန္ေက်ာင္း တေက်ာင္းျဖစ္သည့္ SDC (Social Development Center) ေက်ာင္း၏ စာသင္ေဆာင္ ေမ်ာပါပ်က္ဆီးသြားျပီး စာသင္ရန္ အခက္ခဲၾကံဳေနရသည္ဟု SDC ဒုတာဝန္ခံ ေျပာသည္။
တာဝန္ခံ ဆရာ ျမာရယ္က “က်ေနာ္တုိ႔ ဒီလိုမ်ိဳးၾကံဳေနရတာ အရင္ကေတာ႔ ဒီေလာက္ထိ အေျခအနမဆိုးဘူးေပါ႔ အခုက တအားဆိုးေနတဲ႔ အေျခေနမ်ိဳးျဖစ္သြားေတာ႔ က်ေနာ္တုိ႔ အစီစဥ္ေလး ေတာ္ေတာ္ပ်က္တာေပါ႔ေလ။ က်ေနာ္တုိ႔ စာသင္ဖုိ႔ အမ်ားၾကီး ေနာက္က်သြားတာေပါ႔ေနာ္။ က်ေနာ္တုိ႔ Plan ထားတဲ႔ဟာနဲ႔ ေနာက္က်သြားတာေပါ႔ေလ။ ေနွာက္ေနွးေစတာေတာ႔ အမွန္ပဲ” ဟု ေျပာသည္။
လက္ရွိတြင္ အေရးေပၚ စာျပန္လည္သင္ၾကားနိုင္ေရးအတြက္ ေက်ာင္းေဆာင္သစ္ တေဆာင္လိုအပ္ေနျပီး အဆိုပါ ေက်ာင္းေဆာင္သစ္အား ျပန္လည္ေဆာက္လုပ္ေပးရန္ ကုန္က်စရိတ္ကို ျပဳစုျပီး စခန္းေကာ္မတီသို႕ တင္ျပေနေၾကာင္းသိရသည္။
ဆံုးရႈံးသြားသည့္ ေက်ာင္းေဆာင္သစ္အားျပန္လည္ ေဆာက္လုပ္ေပးမည့္ ကိစၥႏွင့္ ပါတ္သက္ျပီး စခန္းေကာ္မတီ ဒုဥကၠဌ မခူေဖါ က “ပ်က္သြားတဲ႔ေက်ာင္းက ဆံုးရံႈးသြားတဲ႔ပစၥည္းေတြကို ျပန္ရဖုိ႔အတြက္ က်မတုိ႔ စခန္းေကာ္မတီမွာ အင္အားမရွိဘူးေပါ႔ေနာ္။ က်မတုိ႔စခန္းေကာ္မတီအေနနဲ႔ NGOs ေတြကို ဖိအားေပးေပးမယ္။ စရင္းစယားေတြကို ျပဳစုျပီးေတာ႔မွ စခန္းေကာ္မတီကို တင္ေပးပါလို႔ ေျပာထားပါတယ္”ဟု ေျပာသည္။
၎မိုးေရၾကီးမႈေၾကာင့္ SDC ေက်ာင္း၏ စာသင္ေဆာင္မ်ားႏွင့္ ေက်ာင္းသားအိပ္ေဆာင္မ်ား ပ်က္ဆီးခဲ့ရျပီး ေက်ာင္းသား၊ ေက်ာင္းသူ အခ်ိဳ႕မွာလည္း စိတ္ပိုင္းဆိုင္ရာထိခိုက္မႈမ်ားလည္း ရွိေၾကာင္း ဒုတာ၀န္ခံကဆိုသည္။
“က်ေနာ္တုိ႔ ေက်ာင္းမရွိေတာ႔ဘူး စာသင္ဖုိ႔က ခက္သြားျပီ။ က်ေနာ္႔အတြက္ကေတာ႔ စာကို ဆက္သင္ခ်င္ေနေသးတယ္” ဟု SDCေက်ာင္းသား နဲ႔ရယ္က ဆိုသည္။
SDC ေက်ာင္းသည္ ယခုနွစ္အတြင္း ေက်ာင္းသား၊ ေက်ာင္းသူ ၅၀ဦးကို လက္ခံထားရွိေၾကာင္း သိရသည္။ မိုးေရးၾကီးမႈေၾကာင့္ စာသင္ေဆာင္တလံုး အျပင္ ေက်ာင္းသံုးပစၥည္းမ်ားျဖစ္သည္႔ ထိုင္ခံု ၇၈လံုး၊ စားပြဲ ၂၆လံုး၊ ပရိုဂ်င္တာ၊ တီဗီ၊ စေလာင္း၊ ေအာက္စက္၊ ဗီဒိုသံုးလံုးနဲ႔ စာရြက္စာတမ္းမ်ား ပါသြားေၾကာင္း ဒုတာဝန္ခံက ဆိုသည္။
“တျခားေနရာကို သြားလုပ္ခ်င္တယ္။ လံုျခံဳတဲ႔ေနရာမွာေနခ်င္တယ္ ဒါေပမယ္႔ ေနရာေတြကရွားသြားျပီေလ။ ဆံုးရႈံးသြားတဲ႔ ပစၥည္းကိုလည္း အရမ္းနွေျမာတယ္။ ေက်ာင္းကိုျမန္ျမန္ျပီးေစခ်င္ျပီးေတာ႔ စာကို ျမန္ျမန္ျပန္သင္ခ်င္တယ္” ဟု ေက်ာင္းသား နဲ႕ရယ္က ဆက္ေျပာသည္။
ၾသဂုတ္လ ၂၆ ရက္ေန႕ည ကရင္နီအမွတ္ ၁ ဒုကၡသည္စခန္းတြင္း ေတာင္က်ေခ်ာင္းေရၾကီးမႈေၾကာင့္ ေနအိမ္ ၁၅၄လံုး ထိခိုက္ပ်က္စီးသြားေၾကာင္း စခန္းေကာ္မတီမွ သိရသည္။
ဘုရင့္ေနာင္တံတားသစ္ေဆာက္ရန္ ေရလမ္းေၾကာင္း ႏွစ္လေက်ာ္ၾကာ ပိတ္ထားမည္
ထြန္းကိုကို
ဘုရင့္ေနာင္ တံတားအမွတ္(၂) ေဆာက္လုပ္ေရးစီမံကိန္းေၾကာင့္ ေရလယ္ခန္းေပါက္မွ ျဖတ္သန္းသြားလာမႈ ၾသဂုတ္လ ၃၁ ရက္က စတင္ကာ ႏွစ္လေက်ာ္ၾကာ ပိတ္ထားမည္ဟု ဘုရင့္ေနာင္တံတား အမွတ္(၂) အထူးစီမံကိန္းႀကီးအဖြဲ႕မွ အင္ဂ်င္နီယာမွဴးႀကီး ဦးတင့္လြင္က ေျပာသည္။
အဆိုပါစီမံကိန္းေၾကာင့္ မရမ္းကုန္းၿမိဳ႕နယ္ႏွင့္ လႈိင္သာယာၿမိဳ႕နယ္ဘက္ျခမ္း ေရလမ္းေၾကာင္းမ်ားကိုမူ ညေန ၆ နာရီမွ နံနက္ ၆ နာရီအထိ ႏွစ္လၾကာ ျဖတ္သန္းသြားလာခြင့္ ပိတ္ထားမည္ဟု ၎က ဆိုသည္။
အဆိုပါတံတားသစ္မွ မရမ္းကုန္းၿမိဳ႕နယ္ဘက္ျခမ္း ေရလမ္းေၾကာင္းကိုသာ လက္ရွိတြင္ နံနက္ ၇ နာရီမွ ညေန ၅ နာရီအထိ ေရယာဥ္ျဖတ္သန္းခြင့္ျပဳထားျခင္းၿဖစ္ၿပီး စက္တင္ဘာ ၁၅ ရက္မွသာ လႈိင္သာယာၿမိဳ႕နယ္ဘက္ျခမ္း ေရလမ္းေၾကာင္းကို ေန႔ဘက္ျဖတ္သန္းသြားလာခြင့္ျပဳသြားမည္ျဖစ္သည္။
“တံတားေဆာက္တာက ႏို၀င္ဘာလေလာက္မွာ ၿပီးႏိုင္မယ္။ ေရလယ္ခန္းတည္ေဆာက္မႈၿပီးသြားရင္ တံတားကို ခ်က္ခ်င္းဖြင့္သြားမွာပါ”ဟု ဦးတင့္လြင္ကေျပာသည္။
ယင္းတံတားတည္ေဆာက္ေနမႈကာလအတြင္း၌ ေရလမ္းေၾကာင္းပိတ္ထားရျခင္းမွာ လုပ္ငန္းခြင္အတြင္း အႏၱရာယ္ကင္းရွင္းေစရန္၊ အျခားေသာ ကုန္တင္သေဘၤာမ်ားက အဟန္႔အတားမ်ား မျဖစ္ေစရန္ ပိတ္ထားျခင္းျဖစ္သည္ဟု ဦးတင့္လြင္က ဆိုသည္။
ဘုရင့္ေနာင္တံတားအမွတ္(၂) တည္ေဆာက္ေရးစီမံကိန္း ေရယာဥ္ျဖတ္သန္းမႈႏွင့္ ပတ္သက္ၿပီး ၾသဂုတ္ လ ၃၁ ရက္က သတိေပးႏႈိးေဆာ္ခ်က္ကို ျပင္ဆင္ထုတ္ျပန္ခဲ့သည္။
ထိုထုတ္ျပန္ခ်က္အရ ည ၆ နာရီမွ နံနက္ ၆ နာရီအတြင္း မည္သည့္ေရယာဥ္မွ ျဖတ္သန္းသြားလာျခင္း မျပဳရန္၊ ေရယာဥ္အားလံုး ေရဆန္ျဖင့္သာ ျဖတ္သန္းခြင့္ျပဳရန္၊ အရွည္ ေပ ၁၂၀၊ အက်ယ္ ၂၅ ေပထက္မပိုေသာ (ကုန္မပါ)စက္တပ္ယာဥ္မ်ားသာ ျဖတ္သန္းခြင့္ျပဳရန္၊ ဘုရင့္ေနာင္တံတားအထက္ဘက္ ေအာင္ေဇယ်ႀကိဳးတံတားႏွင့္ ေအာက္ဘက္ သီရိမဂၤလာေစ်းၾကား ေရျပင္အတြင္း မည္သည့္ေရယာဥ္မွ ေက်ာက္ခ်ရပ္နားခြင့္မျပဳရန္၊ တြဲေရယာဥ္၊ တြန္းေရယာဥ္မ်ား ျဖတ္သန္းခြင့္မျပဳရန္၊ သဲသမၺန္မ်ား လံုး၀ျဖတ္သန္းခြင့္မျပဳရန္စသည့္ အခ်က္ ရွစ္ခ်က္ပါ သတိေပးႏႈိးေဆာ္ခ်က္ကို ထုတ္ျပန္ထားသည္။
ယင္းသို႔ ေရလမ္းေၾကာင္းမ်ား ပိတ္ထားမႈရွိေနေသာ္လည္း ကုန္စိမ္း၊ သဲ၊ ေက်ာက္မ်ားကို ကုန္တင္ပို႔မႈမ်ားမွာ လက္ရွိအခ်ိန္အထိ ဆံုး႐ႈံးမႈ၊ ႏွစ္နာမႈႏွင့္ ကုန္ေစ်းႏႈန္းတက္ျခင္းမ်ားစသည့္ အက်ဳိးသက္ေရာက္မႈ တစ္စံုတစ္ရာ အက်ဳိးသက္ေရာက္မႈမရွိဟု သဲ၊ ေက်ာက္လုပ္ငန္းလုပ္သူမ်ားႏွင့္ သီရိမဂၤလာေစ်းရွိ ကုန္စိမ္းေရာင္းသူမ်ားက ဆိုသည္။
ဘုရင့္ေနာင္ တံတားအမွတ္(၂) ေဆာက္လုပ္ေရးစီမံကိန္းေၾကာင့္ ေရလယ္ခန္းေပါက္မွ ျဖတ္သန္းသြားလာမႈ ၾသဂုတ္လ ၃၁ ရက္က စတင္ကာ ႏွစ္လေက်ာ္ၾကာ ပိတ္ထားမည္ဟု ဘုရင့္ေနာင္တံတား အမွတ္(၂) အထူးစီမံကိန္းႀကီးအဖြဲ႕မွ အင္ဂ်င္နီယာမွဴးႀကီး ဦးတင့္လြင္က ေျပာသည္။
အဆိုပါစီမံကိန္းေၾကာင့္ မရမ္းကုန္းၿမိဳ႕နယ္ႏွင့္ လႈိင္သာယာၿမိဳ႕နယ္ဘက္ျခမ္း ေရလမ္းေၾကာင္းမ်ားကိုမူ ညေန ၆ နာရီမွ နံနက္ ၆ နာရီအထိ ႏွစ္လၾကာ ျဖတ္သန္းသြားလာခြင့္ ပိတ္ထားမည္ဟု ၎က ဆိုသည္။
အဆိုပါတံတားသစ္မွ မရမ္းကုန္းၿမိဳ႕နယ္ဘက္ျခမ္း ေရလမ္းေၾကာင္းကိုသာ လက္ရွိတြင္ နံနက္ ၇ နာရီမွ ညေန ၅ နာရီအထိ ေရယာဥ္ျဖတ္သန္းခြင့္ျပဳထားျခင္းၿဖစ္ၿပီး စက္တင္ဘာ ၁၅ ရက္မွသာ လႈိင္သာယာၿမိဳ႕နယ္ဘက္ျခမ္း ေရလမ္းေၾကာင္းကို ေန႔ဘက္ျဖတ္သန္းသြားလာခြင့္ျပဳသြားမည္ျဖစ္သည္။
“တံတားေဆာက္တာက ႏို၀င္ဘာလေလာက္မွာ ၿပီးႏိုင္မယ္။ ေရလယ္ခန္းတည္ေဆာက္မႈၿပီးသြားရင္ တံတားကို ခ်က္ခ်င္းဖြင့္သြားမွာပါ”ဟု ဦးတင့္လြင္ကေျပာသည္။
ယင္းတံတားတည္ေဆာက္ေနမႈကာလအတြင္း၌ ေရလမ္းေၾကာင္းပိတ္ထားရျခင္းမွာ လုပ္ငန္းခြင္အတြင္း အႏၱရာယ္ကင္းရွင္းေစရန္၊ အျခားေသာ ကုန္တင္သေဘၤာမ်ားက အဟန္႔အတားမ်ား မျဖစ္ေစရန္ ပိတ္ထားျခင္းျဖစ္သည္ဟု ဦးတင့္လြင္က ဆိုသည္။
ဘုရင့္ေနာင္တံတားအမွတ္(၂) တည္ေဆာက္ေရးစီမံကိန္း ေရယာဥ္ျဖတ္သန္းမႈႏွင့္ ပတ္သက္ၿပီး ၾသဂုတ္ လ ၃၁ ရက္က သတိေပးႏႈိးေဆာ္ခ်က္ကို ျပင္ဆင္ထုတ္ျပန္ခဲ့သည္။
ထိုထုတ္ျပန္ခ်က္အရ ည ၆ နာရီမွ နံနက္ ၆ နာရီအတြင္း မည္သည့္ေရယာဥ္မွ ျဖတ္သန္းသြားလာျခင္း မျပဳရန္၊ ေရယာဥ္အားလံုး ေရဆန္ျဖင့္သာ ျဖတ္သန္းခြင့္ျပဳရန္၊ အရွည္ ေပ ၁၂၀၊ အက်ယ္ ၂၅ ေပထက္မပိုေသာ (ကုန္မပါ)စက္တပ္ယာဥ္မ်ားသာ ျဖတ္သန္းခြင့္ျပဳရန္၊ ဘုရင့္ေနာင္တံတားအထက္ဘက္ ေအာင္ေဇယ်ႀကိဳးတံတားႏွင့္ ေအာက္ဘက္ သီရိမဂၤလာေစ်းၾကား ေရျပင္အတြင္း မည္သည့္ေရယာဥ္မွ ေက်ာက္ခ်ရပ္နားခြင့္မျပဳရန္၊ တြဲေရယာဥ္၊ တြန္းေရယာဥ္မ်ား ျဖတ္သန္းခြင့္မျပဳရန္၊ သဲသမၺန္မ်ား လံုး၀ျဖတ္သန္းခြင့္မျပဳရန္စသည့္ အခ်က္ ရွစ္ခ်က္ပါ သတိေပးႏႈိးေဆာ္ခ်က္ကို ထုတ္ျပန္ထားသည္။
ယင္းသို႔ ေရလမ္းေၾကာင္းမ်ား ပိတ္ထားမႈရွိေနေသာ္လည္း ကုန္စိမ္း၊ သဲ၊ ေက်ာက္မ်ားကို ကုန္တင္ပို႔မႈမ်ားမွာ လက္ရွိအခ်ိန္အထိ ဆံုး႐ႈံးမႈ၊ ႏွစ္နာမႈႏွင့္ ကုန္ေစ်းႏႈန္းတက္ျခင္းမ်ားစသည့္ အက်ဳိးသက္ေရာက္မႈ တစ္စံုတစ္ရာ အက်ဳိးသက္ေရာက္မႈမရွိဟု သဲ၊ ေက်ာက္လုပ္ငန္းလုပ္သူမ်ားႏွင့္ သီရိမဂၤလာေစ်းရွိ ကုန္စိမ္းေရာင္းသူမ်ားက ဆိုသည္။
ဘဂၤလားေဒ့ရွ္က ဒုကၡသည္မ်ား ျပန္ေခၚရန္ ျမန္မာ သေဘာတူ
ကိုေထြး
ဘဂၤလားေဒ့ရွ္နယ္စပ္မွာ ခုိလႈံေနတဲ့ ဒုကၡသည္ ၂ ေထာင္ေက်ာ္ကို ျပန္ေခၚဖို႔ ဘဂၤလားေဒ့ရွ္ႏုိင္ငံျခားေရး၀န္ႀကီးဌာန တာ၀န္ရွိသူေတြက ျမန္မာဒုႏုိင္ငံျခားေရး၀န္ႀကီး ဦးသန္႔ေက်ာ္ရဲ႕ ဘဂၤလားေဒ့ရွ္ႏိုင္ငံခရီးစဥ္အတြင္းမွာ သေဘာတူညီခဲ့ပါတယ္။
၂၀၀၅ ခုႏွစ္ကတည္းက အခ်က္ ၄ ခ်က္နဲ႔ ျမန္မာႏုိင္ငံသား အျဖစ္ စစ္ေဆး အတည္ျပဳႏုိင္တဲ့ ဒုကၡသည္ ၂၄၁၅ ဦးကို ေခၚယူဖို႔ ၾသဂုတ္ ၃၁ ရက္ေန႔ ဘဂၤလားေဒ့ရွ္ ႏုိင္ ငံျခားေရး၀န္ႀကီး နဲ႔ ျမန္မာဒုႏုိင္ငံျခားေရး ၀န္ႀကီး ဦးသန္႔ေက်ာ္တို႔က သေဘာတူညီခဲ့တာ ျဖစ္ပါတယ္။
၈ ႀကိမ္ေျမာက္ ၂ ႏုိင္ငံ ေဆြးေႏြးပြဲမွာ ဘဂၤလားေဒ့ရွ္ဘက္က ဒုကၡသည္ ၃ ေသာင္းေက်ာ္ကို လက္ခံေပးဖို႔ ေျပာဆိုခဲ့ရာမွာ ၂၀၀၅ ခုႏွစ္က ျမန္မာႏုိင္ငံသားျဖစ္ေၾကာင္း စံႏႈန္း ၄ ခုနဲ႔ ေနာက္ဆုံး စိစစ္ထားတဲ့ ဒုကၡသည္ ၂ ေထာင္ေက်ာ္ကို ေခၚယူဖို႔ သေဘာတူညီခဲ့တာလို႔ ျပန္ၾကားေရး၀န္ႀကီး ဦးရဲထြဋ္က ေျပာပါတယ္။
“အဲဒီတုန္းက အဲဒီဒုကၡသည္ဆုိတဲ့သူေတြက သူတုိ႔ဆႏၵနဲ႔သူတုိ႔ ျပန္လာခ်င္တယ္ဆုိမွ က်ေနာ္တုိ႔က လက္ခံမယ္လုိ႔ ေျပာထားတယ္။ အဲဒီအခ်ိန္တုန္းက အဲဒီဒုကၡသည္ဆုိတဲ့သူေတြက ျပန္မလာခ်င္ဘူးလို႔ေျပာလုိ႔ က်ေနာ္တုိ႔ဘက္က လက္မခံဘဲနဲ႔ ေနခဲ့တယ္။ တကယ္လုိ႔ လက္ခံမယ္ဆုိရင္လည္း အဲတုန္းက သေဘာတူထားတဲ့ ၂၀၀၀ ေက်ာ္ကုိပဲ က်ေနာ္တုိ႔ ျပန္စိစစ္မယ္။ ဒီၾကားထဲမွာ ေသတာရွိတယ္၊ ေမြးဖြားတာရွိတယ္။ အဲဒါေတြအားလုံးကုိ ျပန္စိစစ္ၿပီး မွန္ကန္တယ္ဆုိရင္ မူ ၄ ခ်က္နဲ႔အညီ လက္ခံမယ္လုိ႔ သေဘာတူခဲ့တာျဖစ္ပါတယ္။ ျပန္စိစစ္ႏုိင္ဖုိ႔ ႏွစ္ဖက္ကုိယ္စားလွယ္အဖြဲ႔ကုိ ၂ လအတြင္း ဖြဲ႔ဦးမယ္။ ဖြဲ႔ၿပီးမွာ ဆက္လုပ္ရမယ့္ကိစၥ၊ တခါတည္း လက္ခံတဲ့ကိစၥမဟုတ္ပါဘူး။”
ကုလသမဂၢ ဒုကၡသည္မ်ားဆုိင္ရာ မဟာမင္းႀကီးရုံးကေတာ့ ဘဂၤလားေဒ့ရွ္မွာ ဒုကၡသည္ ၂ သိန္းေက်ာ္ ရွိၿပီး ၃ ေသာင္းဟာ အေထာက္အထားရွိၿပီး ျမန္မာနဲ႔ ၂ ကီလိုမီတာ ေ၀းတဲ့ ဒုကၡသည္ စခန္း ၂ ခုမွာ ေနထုိင္ေနတယ္လို႔ ခန္႔မွန္းထားပါတယ္။
ဦးရဲထြဋ္ကေတာ့ ျမန္မာႏုိင္ငံသားအျဖစ္ အတည္ျပဳႏုိင္တာ ၂ ေထာင္ေက်ာ္သာျဖစ္ၿပီး ဒုကၡသည္ ၃ ေသာင္းဆိုတဲ့ အေရအတြက္ကို သေဘာမတူသလို ေနာက္ထပ္ထပ္မ စစ္ေဆးစရာလည္း မလိုဘူးလို႔ ေျပာပါတယ္။
စံသတ္မွတ္ခ်က္ေတြကေတာ့ ျမန္မာႏုိင္ငံသားျဖစ္ေၾကာင္း ျမန္မာႏုိင္ငံဘက္က အေထာက္အထား ျပသရမွာ ျဖစ္ေၾကာင္း၊ အေထာက္အထားျပသႏုိင္တဲ့ မိဘ ၂ ပါးက ေမြးဖြားသူ ျဖစ္ရမွာ ျဖစ္ေၾကာင္း၊ အေထာက္အထားမရွိပါက သက္ဆိုင္ရာတရားရုံးက စိစစ္ၿပီးသူ ျဖစ္ရမွာ ျဖစ္ေၾကာင္း ဒီဒုကၡသည္ေတြ ျပန္လာဖို႔ကလည္း သူတို႔ သေဘာဆႏၵအေလွ်ာက္ျဖစ္ရမွာ ျဖစ္တယ္လို႔ သူက ေျပာပါတယ္။
ဒုကၡသည္ေတြရဲ႕ ကိစၥဟာ ၂ ႏိုင္ငံဆက္ဆံေရးကို အေႏွာင့္အယွက္ျဖစ္သလို အဓိကရုဏ္းေၾကာင့္ ရခုိင္ကေန ထြက္ေျပးလာတဲ့ ဒုကၡသည္ေတြကိုလည္း ဘဂၤလားေဒ့ရွ္က ခုိလႈံခြင့္ေပးထားတယ္လို႔ ဘဂၤလားေဒ့ရွ္ သတင္းဌာနေတြက ေရးပါတယ္။
ဒုကၡသည္ေတြကို ျမန္မာဘက္က ႏုိင္ငံသားအျဖစ္ အသိအမွတ္ျပဳတာကို ျငင္းပယ္ခဲ့တဲ့ အတြက္ ဒုကၡသည္ ျပန္လည္ ေနရာခ်ထားေရး အစီအစဥ္ဟာ ရပ္ဆုိင္းသြားရတာ ျဖစ္တယ္လို႔ သတင္းေတြက ေဖာ္ျပပါတယ္။
ဘဂၤလားေဒ့ရွ္နယ္စပ္မွာ ခုိလႈံေနတဲ့ ဒုကၡသည္ ၂ ေထာင္ေက်ာ္ကို ျပန္ေခၚဖို႔ ဘဂၤလားေဒ့ရွ္ႏုိင္ငံျခားေရး၀န္ႀကီးဌာန တာ၀န္ရွိသူေတြက ျမန္မာဒုႏုိင္ငံျခားေရး၀န္ႀကီး ဦးသန္႔ေက်ာ္ရဲ႕ ဘဂၤလားေဒ့ရွ္ႏိုင္ငံခရီးစဥ္အတြင္းမွာ သေဘာတူညီခဲ့ပါတယ္။
၂၀၀၅ ခုႏွစ္ကတည္းက အခ်က္ ၄ ခ်က္နဲ႔ ျမန္မာႏုိင္ငံသား အျဖစ္ စစ္ေဆး အတည္ျပဳႏုိင္တဲ့ ဒုကၡသည္ ၂၄၁၅ ဦးကို ေခၚယူဖို႔ ၾသဂုတ္ ၃၁ ရက္ေန႔ ဘဂၤလားေဒ့ရွ္ ႏုိင္ ငံျခားေရး၀န္ႀကီး နဲ႔ ျမန္မာဒုႏုိင္ငံျခားေရး ၀န္ႀကီး ဦးသန္႔ေက်ာ္တို႔က သေဘာတူညီခဲ့တာ ျဖစ္ပါတယ္။
၈ ႀကိမ္ေျမာက္ ၂ ႏုိင္ငံ ေဆြးေႏြးပြဲမွာ ဘဂၤလားေဒ့ရွ္ဘက္က ဒုကၡသည္ ၃ ေသာင္းေက်ာ္ကို လက္ခံေပးဖို႔ ေျပာဆိုခဲ့ရာမွာ ၂၀၀၅ ခုႏွစ္က ျမန္မာႏုိင္ငံသားျဖစ္ေၾကာင္း စံႏႈန္း ၄ ခုနဲ႔ ေနာက္ဆုံး စိစစ္ထားတဲ့ ဒုကၡသည္ ၂ ေထာင္ေက်ာ္ကို ေခၚယူဖို႔ သေဘာတူညီခဲ့တာလို႔ ျပန္ၾကားေရး၀န္ႀကီး ဦးရဲထြဋ္က ေျပာပါတယ္။
“အဲဒီတုန္းက အဲဒီဒုကၡသည္ဆုိတဲ့သူေတြက သူတုိ႔ဆႏၵနဲ႔သူတုိ႔ ျပန္လာခ်င္တယ္ဆုိမွ က်ေနာ္တုိ႔က လက္ခံမယ္လုိ႔ ေျပာထားတယ္။ အဲဒီအခ်ိန္တုန္းက အဲဒီဒုကၡသည္ဆုိတဲ့သူေတြက ျပန္မလာခ်င္ဘူးလို႔ေျပာလုိ႔ က်ေနာ္တုိ႔ဘက္က လက္မခံဘဲနဲ႔ ေနခဲ့တယ္။ တကယ္လုိ႔ လက္ခံမယ္ဆုိရင္လည္း အဲတုန္းက သေဘာတူထားတဲ့ ၂၀၀၀ ေက်ာ္ကုိပဲ က်ေနာ္တုိ႔ ျပန္စိစစ္မယ္။ ဒီၾကားထဲမွာ ေသတာရွိတယ္၊ ေမြးဖြားတာရွိတယ္။ အဲဒါေတြအားလုံးကုိ ျပန္စိစစ္ၿပီး မွန္ကန္တယ္ဆုိရင္ မူ ၄ ခ်က္နဲ႔အညီ လက္ခံမယ္လုိ႔ သေဘာတူခဲ့တာျဖစ္ပါတယ္။ ျပန္စိစစ္ႏုိင္ဖုိ႔ ႏွစ္ဖက္ကုိယ္စားလွယ္အဖြဲ႔ကုိ ၂ လအတြင္း ဖြဲ႔ဦးမယ္။ ဖြဲ႔ၿပီးမွာ ဆက္လုပ္ရမယ့္ကိစၥ၊ တခါတည္း လက္ခံတဲ့ကိစၥမဟုတ္ပါဘူး။”
ကုလသမဂၢ ဒုကၡသည္မ်ားဆုိင္ရာ မဟာမင္းႀကီးရုံးကေတာ့ ဘဂၤလားေဒ့ရွ္မွာ ဒုကၡသည္ ၂ သိန္းေက်ာ္ ရွိၿပီး ၃ ေသာင္းဟာ အေထာက္အထားရွိၿပီး ျမန္မာနဲ႔ ၂ ကီလိုမီတာ ေ၀းတဲ့ ဒုကၡသည္ စခန္း ၂ ခုမွာ ေနထုိင္ေနတယ္လို႔ ခန္႔မွန္းထားပါတယ္။
ဦးရဲထြဋ္ကေတာ့ ျမန္မာႏုိင္ငံသားအျဖစ္ အတည္ျပဳႏုိင္တာ ၂ ေထာင္ေက်ာ္သာျဖစ္ၿပီး ဒုကၡသည္ ၃ ေသာင္းဆိုတဲ့ အေရအတြက္ကို သေဘာမတူသလို ေနာက္ထပ္ထပ္မ စစ္ေဆးစရာလည္း မလိုဘူးလို႔ ေျပာပါတယ္။
စံသတ္မွတ္ခ်က္ေတြကေတာ့ ျမန္မာႏုိင္ငံသားျဖစ္ေၾကာင္း ျမန္မာႏုိင္ငံဘက္က အေထာက္အထား ျပသရမွာ ျဖစ္ေၾကာင္း၊ အေထာက္အထားျပသႏုိင္တဲ့ မိဘ ၂ ပါးက ေမြးဖြားသူ ျဖစ္ရမွာ ျဖစ္ေၾကာင္း၊ အေထာက္အထားမရွိပါက သက္ဆိုင္ရာတရားရုံးက စိစစ္ၿပီးသူ ျဖစ္ရမွာ ျဖစ္ေၾကာင္း ဒီဒုကၡသည္ေတြ ျပန္လာဖို႔ကလည္း သူတို႔ သေဘာဆႏၵအေလွ်ာက္ျဖစ္ရမွာ ျဖစ္တယ္လို႔ သူက ေျပာပါတယ္။
ဒုကၡသည္ေတြရဲ႕ ကိစၥဟာ ၂ ႏိုင္ငံဆက္ဆံေရးကို အေႏွာင့္အယွက္ျဖစ္သလို အဓိကရုဏ္းေၾကာင့္ ရခုိင္ကေန ထြက္ေျပးလာတဲ့ ဒုကၡသည္ေတြကိုလည္း ဘဂၤလားေဒ့ရွ္က ခုိလႈံခြင့္ေပးထားတယ္လို႔ ဘဂၤလားေဒ့ရွ္ သတင္းဌာနေတြက ေရးပါတယ္။
ဒုကၡသည္ေတြကို ျမန္မာဘက္က ႏုိင္ငံသားအျဖစ္ အသိအမွတ္ျပဳတာကို ျငင္းပယ္ခဲ့တဲ့ အတြက္ ဒုကၡသည္ ျပန္လည္ ေနရာခ်ထားေရး အစီအစဥ္ဟာ ရပ္ဆုိင္းသြားရတာ ျဖစ္တယ္လို႔ သတင္းေတြက ေဖာ္ျပပါတယ္။
သမၼတျပန္ေခၚ၍ ျပည္၀င္လာသူ ၁၆၈ ဦးအနက္ ၆၈ ဦးကို ႏိုင္ငံသားျဖစ္ခြင့္ေပးထား
ဟိန္းကိုစိုး
ႏိုင္ငံျပဳျပင္ေျပာင္းလဲေရးလုပ္ငန္းမ်ားတြင္ တတ္အားသေရြ႕ေဆာင္ရြက္ႏိုင္ေရးအတြက္ အမိႏိုင္ငံသို႔ ျပန္လည္ လာေရာက္ရန္ ဦးသိန္းစိန္ ျပန္ေခၚသူမ်ားထဲမွ ႏိုင္ငံသားျပန္လည္ေလွ်ာက္ထားသူ ၁၆၈ ဦးရိွၿပီး ယင္းတို႔အနက္ ၆၈ ဦးကို သမၼတက ခြင့္ျပဳေပးထားသည္ဟု ျမန္မာႏိုင္ငံေရွ႕ေျပး လူဦးေရစာရင္းထုတ္ျပန္သည့္ ၾသဂုတ္လ ၃၀ ရက္တြင္ လူ၀င္မႈႀကီးၾကပ္ေရးႏွင့္ ျပည္သူ႔အင္အား၀န္ႀကီးဌာန ျပည္ေထာင္စု၀န္ႀကီး ဦးခင္ရီက ေျပာသည္။
“ျပန္ေလွ်ာက္တဲ့သူေတြက သူတို႔ ထြက္သြားစဥ္က အမႈေတြနဲ႔ပတ္သက္ၿပီးေတာ့ ျပန္ၿပီ းစိစစ္မႈေတြ ယူရတာေပါ့။ ရာဇ၀တ္မႈဆိုရင္လည္း ျပည္ထဲေရးကေနၿပီး စိစစ္ၿပီးေတာ့မွ ႏိုင္ငံသားအျဖစ္ ျပန္လည္ခြင့္ျပဳပါတယ္”ဟု ၎က ဆိုသည္။
ဦးသိန္းစိန္အစုိးရ တက္ေရာက္လာၿပီးေနာက္ ၂၀၁၂ ခုႏွစ္အတြင္း စစ္အစိုးရေခတ္က အမည္ပ်က္ ေၾကညာထားသူမ်ားထဲမွ အခ်ဳိ႕ကို စာရင္းမွ ပယ္ဖ်က္ၿပီး ႏိုင္ငံတြင္းသို႔ ျပန္လာရန္ ဖိတ္ေခၚခဲ့ျခင္းျဖစ္သည္။
သမၼတဦးသိန္းစိန္ေထာက္ခံခ်က္ျဖင့္ ႏိုင္ငံသားအျဖစ္ ျပန္လည္ေလွ်ာက္ထားသူမ်ားတြင္ ရန္ကုန္တိုင္း၀န္ႀကီး ခ်ဳပ္ဦးျမင့္ေဆြ၏ သားလည္းပါ၀င္ၿပီး ခြင့္ျပဳထားၿပီးၿပီ္ဟု လူ၀င္မႈၾကီးၾကပ္ေရးႏွင့္ ျပည္သူ႔အင္အားဦးစီးဌာနမွ အမည္မေဖာ္လိုသူ အရာရိွတစ္ဦးက ဆိုသည္။
ႏိုင္ငံသားအျဖစ္ ျပန္လည္ေလွ်ာက္ထားသူမ်ားထဲတြင္ ၁၉၈၈ ေနာက္ပိုင္း၌ ရန္ကုန္တိုင္းအတြင္းမွ ထြက္ခြာသြားသူ ၄၀ ေက်ာ္ပါ၀င္ၿပီး က်န္ဦးေရသည္ အျခားတိုင္းႏွင့္ ျပည္နယ္မ်ားမွျဖစ္သည္ဟု ၀န္ႀကီးဌာနစာရင္းမ်ားက ဆိုသည္။
“ၿပီးခဲ့တဲ့ ႏွစ္ပတ္ေလာက္ကပဲ သမၼတ႐ံုးကို တင္ရမယ္ဆိုလို႔ တင္ခဲ့တယ္။ အဲဒါၿပီးရင္ လ၀ကနဲ႔ ျပည္ထဲေရးမွာ စိစစ္ခံရဦးမယ္။ ႏိုင္ငံသားျပန္ေလွ်ာက္တာကို ၂၀၁၂ ေလာက္ကတည္းက သြားလိုက္ျပန္လိုက္လုပ္ၿပီး ေလွ်ာက္ေနတာပါ။ အခုထိ မၿပီးေသးပါဘူး”ဟု အျခားႏိုင္ငံ၏ ႏိုင္ငံကူးလက္မွတ္ကိုင္ေဆာင္ခဲ့သျဖင့္ ျမန္မာႏိုင္ငံသားအျဖစ္မွ ပယ္ဖ်က္ခံခဲ့ရသူ ဦးသန္း၀င္းထြဋ္က ဆိုသည္။
၁၉၈၂ ခုႏွစ္ ႏိုင္ငံသားဥပေဒပုဒ္မ ၁၆ တြင္ ျမန္မာႏုိင္ငံသားတစ္ဦးသည္ ႏိုင္ငံေတာ္မွ အၿပီးအပိုင္ထြက္ခြာလွ်င္ျဖစ္ေစ၊ အျခားႏိုင္ငံ၏ ႏိုင္ငံသားအျဖစ္ကို ခံယူလွ်င္ သို႔မဟုတ္ မွတ္ပံုတင္လွ်င္ျဖစ္ေစ၊ အျခားႏိုင္ငံ၏ ႏုိင္ငံကူးလက္မွတ္ သို႔မဟုတ္ အလားတူလက္မွတ္ကို ထုတ္ယူလွ်င္ျဖစ္ေစ ႏိုင္ငံသားအျဖစ္မွ ရပ္စဲသည္ဟု ပါရိွသည္။
ႏိုင္ငံျပဳျပင္ေျပာင္းလဲေရးလုပ္ငန္းမ်ားတြင္ တတ္အားသေရြ႕ေဆာင္ရြက္ႏိုင္ေရးအတြက္ အမိႏိုင္ငံသို႔ ျပန္လည္ လာေရာက္ရန္ ဦးသိန္းစိန္ ျပန္ေခၚသူမ်ားထဲမွ ႏိုင္ငံသားျပန္လည္ေလွ်ာက္ထားသူ ၁၆၈ ဦးရိွၿပီး ယင္းတို႔အနက္ ၆၈ ဦးကို သမၼတက ခြင့္ျပဳေပးထားသည္ဟု ျမန္မာႏိုင္ငံေရွ႕ေျပး လူဦးေရစာရင္းထုတ္ျပန္သည့္ ၾသဂုတ္လ ၃၀ ရက္တြင္ လူ၀င္မႈႀကီးၾကပ္ေရးႏွင့္ ျပည္သူ႔အင္အား၀န္ႀကီးဌာန ျပည္ေထာင္စု၀န္ႀကီး ဦးခင္ရီက ေျပာသည္။
“ျပန္ေလွ်ာက္တဲ့သူေတြက သူတို႔ ထြက္သြားစဥ္က အမႈေတြနဲ႔ပတ္သက္ၿပီးေတာ့ ျပန္ၿပီ းစိစစ္မႈေတြ ယူရတာေပါ့။ ရာဇ၀တ္မႈဆိုရင္လည္း ျပည္ထဲေရးကေနၿပီး စိစစ္ၿပီးေတာ့မွ ႏိုင္ငံသားအျဖစ္ ျပန္လည္ခြင့္ျပဳပါတယ္”ဟု ၎က ဆိုသည္။
ဦးသိန္းစိန္အစုိးရ တက္ေရာက္လာၿပီးေနာက္ ၂၀၁၂ ခုႏွစ္အတြင္း စစ္အစိုးရေခတ္က အမည္ပ်က္ ေၾကညာထားသူမ်ားထဲမွ အခ်ဳိ႕ကို စာရင္းမွ ပယ္ဖ်က္ၿပီး ႏိုင္ငံတြင္းသို႔ ျပန္လာရန္ ဖိတ္ေခၚခဲ့ျခင္းျဖစ္သည္။
သမၼတဦးသိန္းစိန္ေထာက္ခံခ်က္ျဖင့္ ႏိုင္ငံသားအျဖစ္ ျပန္လည္ေလွ်ာက္ထားသူမ်ားတြင္ ရန္ကုန္တိုင္း၀န္ႀကီး ခ်ဳပ္ဦးျမင့္ေဆြ၏ သားလည္းပါ၀င္ၿပီး ခြင့္ျပဳထားၿပီးၿပီ္ဟု လူ၀င္မႈၾကီးၾကပ္ေရးႏွင့္ ျပည္သူ႔အင္အားဦးစီးဌာနမွ အမည္မေဖာ္လိုသူ အရာရိွတစ္ဦးက ဆိုသည္။
ႏိုင္ငံသားအျဖစ္ ျပန္လည္ေလွ်ာက္ထားသူမ်ားထဲတြင္ ၁၉၈၈ ေနာက္ပိုင္း၌ ရန္ကုန္တိုင္းအတြင္းမွ ထြက္ခြာသြားသူ ၄၀ ေက်ာ္ပါ၀င္ၿပီး က်န္ဦးေရသည္ အျခားတိုင္းႏွင့္ ျပည္နယ္မ်ားမွျဖစ္သည္ဟု ၀န္ႀကီးဌာနစာရင္းမ်ားက ဆိုသည္။
“ၿပီးခဲ့တဲ့ ႏွစ္ပတ္ေလာက္ကပဲ သမၼတ႐ံုးကို တင္ရမယ္ဆိုလို႔ တင္ခဲ့တယ္။ အဲဒါၿပီးရင္ လ၀ကနဲ႔ ျပည္ထဲေရးမွာ စိစစ္ခံရဦးမယ္။ ႏိုင္ငံသားျပန္ေလွ်ာက္တာကို ၂၀၁၂ ေလာက္ကတည္းက သြားလိုက္ျပန္လိုက္လုပ္ၿပီး ေလွ်ာက္ေနတာပါ။ အခုထိ မၿပီးေသးပါဘူး”ဟု အျခားႏိုင္ငံ၏ ႏိုင္ငံကူးလက္မွတ္ကိုင္ေဆာင္ခဲ့သျဖင့္ ျမန္မာႏိုင္ငံသားအျဖစ္မွ ပယ္ဖ်က္ခံခဲ့ရသူ ဦးသန္း၀င္းထြဋ္က ဆိုသည္။
၁၉၈၂ ခုႏွစ္ ႏိုင္ငံသားဥပေဒပုဒ္မ ၁၆ တြင္ ျမန္မာႏုိင္ငံသားတစ္ဦးသည္ ႏိုင္ငံေတာ္မွ အၿပီးအပိုင္ထြက္ခြာလွ်င္ျဖစ္ေစ၊ အျခားႏိုင္ငံ၏ ႏိုင္ငံသားအျဖစ္ကို ခံယူလွ်င္ သို႔မဟုတ္ မွတ္ပံုတင္လွ်င္ျဖစ္ေစ၊ အျခားႏိုင္ငံ၏ ႏုိင္ငံကူးလက္မွတ္ သို႔မဟုတ္ အလားတူလက္မွတ္ကို ထုတ္ယူလွ်င္ျဖစ္ေစ ႏိုင္ငံသားအျဖစ္မွ ရပ္စဲသည္ဟု ပါရိွသည္။
ၿငိမ္းခ်မ္းေရးႏွင့္ဖက္ဒရယ္အတြက္ ပူးေပါင္းၾကရန္ UNFC ႏွင့္ ျပည္တြင္းအင္အားစုမ်ား ထုတ္ျပန္
ဆူးခက္
ပည္တြင္း ၿငိမ္းခ်မ္းေရး၊ နိုင္ငံေရး ေဆြးေႏြး ပြဲမ်ား ေပၚေပါက္ ေရးႏွင့္ ဒီမိုကရက္တစ္ ဖက္ဒရယ္ ျပည္ေထာင္စု တည္ေဆာက္ေရး တို႔အတြက္ မိမိတို႔ အင္အားစု မ်ားအၾကား အျပန္အလွန္ ဆက္စပ္မွု ရွိရွိ ပူးေပါင္း ေဆာင္ရြက္သြားရန္ ညီညြတ္ေသာ တိုင္းရင္းသား လူမ်ိဳးမ်ား ဖက္ဒရယ္ ေကာင္စီ (UNFC) ႏွင့္ ျပည္တြင္း အင္အားစုတို႔ ေတြ႕ဆုံ အၿပီး၌ ႏွစ္ဖက္ သေဘာညီ ထုတ္ျပန္ေၾကညာခဲ့သည္။
“ျပည္တြင္းနဲ႔ ျပည္ပ နိုင္ငံေရး အင္အားစုေတြ ပိုမု ပူးေပါင္း လုပ္ေဆာင္ နိုင္ဖို႔၊၂၀ဝ၈ ဖြဲ႕စည္းပုံ ျပင္ေရး လွုပ္ရွားမွု နဲ႔အတူ လိုအပ္လို႔ ရွိရင္လည္းဖက္ဒရယ္ ျပည္ေထာင္စု ဖြဲ႕စည္းေရး မွာလည္း ပူးတြဲ လုပ္ေဆာင္ နိုင္ၾကဖို႔ အျပန္အလွန္ သေဘာတူညီမွု ရခဲ့ပါတယ္” ဟု UNFC ကြန္ဖရင့္ အစည္းအေဝး က်င္းပေရး အတြင္းေရးမွူး ဗိုလ္မွူးႀကီး ခြန္ဥကၠာက ေျပာသည္။
UNFC ၏ ပထမ အႀကိမ္ ကြန္ဖရင့္အား ၾသဂုတ္လ (၂၅) ရက္ေန႔မွ စတင္ က်င္းပ ခဲ့ၿပီး တဆက္တည္း ေဆြးေႏြးရန္ လ်ာထား ခဲ့ေသာ္လည္း ျပည္တြင္းမွ ေရာက္ရွိလာသည့္ အင္အားစု မ်ားႏွင့္ ေတြ႕ဆုံ နိုင္ရန္ ၾသဂုတ္လ (၂၉) ရက္ေန႔ႏွင့္ (၃၀) ရက္ ႏွစ္ရက္တာ ရပ္နားခဲ့သည္။
ထိုႏွစ္ရက္တာ ရပ္နား၌ ျပည္တြင္းမွ အင္အားစု (၅) ခုမွ ေခါင္းေဆာင္မ်ားႏွင့္ ထိုင္းနိုင္ငံ အေျခစိုက္ အမ်ိဳးသမီးႏွင့္ လူငယ္ အဖြဲ႕မ်ားႏွင့္ ႏွစ္ရက္တာ ေတြ႕ဆုံ ခဲ့အၿပီး၌ ယခုကဲ့သို႔ ထုတ္ျပန္ ခဲ့ျခင္းလည္း ျဖစ္သည္။
၂၀ဝ၈ အေျခခံ ဥပေဒ ျပင္ဆင္ ေရးႏွင့္ တျပည္လုံး အပစ္အခတ္ ရပ္စဲေရး က႑မ်ားကို အားျပဳ၍ ေဆြးေႏြး ခဲ့ေၾကာင္းလည္း ကရင္အမ်ိဳသား အစည္းအ႐ုံး (KNU) အဖြဲ႕ အေထြေထြ အတြင္းေရးမွူး ပဒို ကြယ္ထူးဝင္း က ေျပာသည္။
“လက္ရွိ ကၽႊန္ေတာ္တို႔ တိုင္းရင္းသား လက္နက္ကိုင္ အဖြဲ႕ေတြ ပူးေပါင္း ဖြဲ႕စည္း ထားတဲ့ NCCT ရဲ့ တျပည္လုံး အပစ္အခတ္ ရပ္စဲေရး အေပၚမွာတို႔၊ ေနာက္ တဖြဲ႕ျခင္းရဲ့ ယခု လက္ရွိ ၂၀ဝ၈ ဖြဲ႕စည္းပုံနဲ႔ ပတ္သက္တဲ့ သေဘာထား အျမင္ တို႔ေပါ့ေလ၊ အဲဒါေတြ ေဆြးေႏြး ခဲ့တယ္” ဟု ဗဒိုကြယ္ထူးဝင္းက ဆိုသည္။
ထိုေတြ႕ဆုံ ပြဲအား UNFC တင္းျပည့္ အဖြဲ႕ဝင္မ်ား အပါအဝင္ ဆက္စပ္ UNFC ၏ အဖြဲ႕အစည္းမ်ား ျဖစ္ၾကသည့္ ALP, AA, DKBA, ABSDF, ကရင္ၿငိမ္းခ်မ္းေရး ေကာင္စီ တို႔မွ ကိုယ္စားလွယ္ မ်ားလည္း တက္ေရာက္ခဲ့ၾကာ စုစုေပါင္း ကိုယ္စားလွယ္ (၁၁၃) ဦး တက္ေရာက္ ခဲ့ေၾကာင္း အစည္းအေဝး အၿပီး၌ ထုတ္ျပန္ ေၾကျငာ ခဲ့ပါသည္။
ဤသို႔ ျပည္တြင္း ျပည္ပ နိုင္ငံေရး အင္အားစု မ်ားအၾကား နိုင္ငံေရး ဆိုင္ရာ အျမင္ ဖလွယ္ ေဆြးေႏြးမွုမ်ား မၾကာ ခဏ လုပ္ေဆာင္ နိုင္ေရး ျပည္တြင္း နိုင္ငံေရး အင္အားစု မ်ားမွ အဆိုျပဳ ခဲ့ၾကေၾကာင္း ဗိုလ္မွူးႀကီး ခြန္ဥကၠာက ဆက္ေျပာသည္။
“မၾကာခဏ ေတြ႕ဆုံဖို႔၊ ျပည္တြင္း ၿငိမ္းခ်မ္းေရး လုပ္ငန္းစဥ္မွာ ျပည္သူေတြ ပိုမို ပါဝင္ လာဖို႔ ေနာက္ၿပီးေတာ့ ျပည္တြင္းနဲ႔ ျပည္ပ ပိုမို ပါဝင ္လာနိုင္ဖို႔ သူတို႔ဘက္က လိုလား ေနပါတယ္၊ ျပည္တြင္း နိုင္ငံေရး အင္အား စုေတြ ဘက္ကလည္း တစ္နိုင္ငံလုံး အပစ္အခတ္ ရပ္စဲေရး လက္မွတ္ ထိုးရာမွာ ဘယ္လို လုပ္ေဆာင္ သင့္သလဲ ဆိုတာနဲ႔ ပတ္သက္ၿပီး ေဆြးေႏြး အၾကဳံျပဳ ခဲ့တာလည္း ရွိပါတယ္” ဟု ခြန္ဥကၠာက ဆက္ေျပာသည္။
ၿပီးခဲ့သည့္ ၾသဂုတ္လ ၁၈ ရက္ေန႔က ရန္ကုန္ၿမိဳ႕ ျမန္မာ့ၿငိမ္းခ်မ္းေရး စင္တာ၌ တစ္နိုင္ငံလုံး အပစ္အခတ္ ရပ္စဲေရး ညႇိႏွိုင္းေရး အဖြဲ႕ (NCCT) ႏွင့္ ျပည္တြင္းရွိ နိ္ုင္ငံေရးပါတီ (၄၃) ခုတို႔ ေတြ႕ဆုံ ခဲ့ၾကစဥ္၌လည္း တစ္လ တစ္ႀကိမ္ ေတြ႕ဆုံ နိုင္ရန္ ျပည္တြင္း နိုင္ငံေရး ပါတီမ်ားက ေတာင္းဆိုခဲ့ၾက ေသာ္လည္း NCCT မွ တစ္လ တစ္ႀကိမ္ ေတြ႕ဆုံရန္မွာ မလြယ္ကူေၾကာင္း သေဘာထား ျပဳထားပါသည္။
ထို႔ျပင္ ယခု ေတြ႕ဆုံပြဲ၌ တင္ၿပ ခဲ့သကဲ့ သို႔ပင္ ဖက္ဒရယ္ ျပည္ေထာင္စုအား စာရြက္ေပၚ၌သာ မဟုတ္ပဲ အပီအျပင္ ေဖာ္ေဆာင္ နိုင္ေရး အတြက္လည္း နိုင္ငံေရး ပါတီမ်ားက တိုက္တြန္း ေျပာၾကား ခဲ့ၾကပါသည္။
ျပည္တြင္း နိုင္ငံေရး ပါတီမ်ားႏွင့္ ေတြ႕ဆုံ ေဆြးေႏြးပြဲ ၿပီးေနာက္ ၾသဂုတ္လ (၃၁) ရက္ေန႔ႏွင့္ စက္တင္ဘာလ (၁) ရက္ေန႔မ်ားတြင္ UNFC ကြန္ဖရင့္၏ မၿပီးျပတ္ေသးသည့္ အစည္းအေဝး မ်ားကို ဆက္လက္ က်င္းပ သြားမည္ ျဖစ္ေၾကာင္း UNFC ေခါင္းေဆာင္ မ်ားက ဆိုသည္။
ပည္တြင္း ၿငိမ္းခ်မ္းေရး၊ နိုင္ငံေရး ေဆြးေႏြး ပြဲမ်ား ေပၚေပါက္ ေရးႏွင့္ ဒီမိုကရက္တစ္ ဖက္ဒရယ္ ျပည္ေထာင္စု တည္ေဆာက္ေရး တို႔အတြက္ မိမိတို႔ အင္အားစု မ်ားအၾကား အျပန္အလွန္ ဆက္စပ္မွု ရွိရွိ ပူးေပါင္း ေဆာင္ရြက္သြားရန္ ညီညြတ္ေသာ တိုင္းရင္းသား လူမ်ိဳးမ်ား ဖက္ဒရယ္ ေကာင္စီ (UNFC) ႏွင့္ ျပည္တြင္း အင္အားစုတို႔ ေတြ႕ဆုံ အၿပီး၌ ႏွစ္ဖက္ သေဘာညီ ထုတ္ျပန္ေၾကညာခဲ့သည္။
“ျပည္တြင္းနဲ႔ ျပည္ပ နိုင္ငံေရး အင္အားစုေတြ ပိုမု ပူးေပါင္း လုပ္ေဆာင္ နိုင္ဖို႔၊၂၀ဝ၈ ဖြဲ႕စည္းပုံ ျပင္ေရး လွုပ္ရွားမွု နဲ႔အတူ လိုအပ္လို႔ ရွိရင္လည္းဖက္ဒရယ္ ျပည္ေထာင္စု ဖြဲ႕စည္းေရး မွာလည္း ပူးတြဲ လုပ္ေဆာင္ နိုင္ၾကဖို႔ အျပန္အလွန္ သေဘာတူညီမွု ရခဲ့ပါတယ္” ဟု UNFC ကြန္ဖရင့္ အစည္းအေဝး က်င္းပေရး အတြင္းေရးမွူး ဗိုလ္မွူးႀကီး ခြန္ဥကၠာက ေျပာသည္။
UNFC ၏ ပထမ အႀကိမ္ ကြန္ဖရင့္အား ၾသဂုတ္လ (၂၅) ရက္ေန႔မွ စတင္ က်င္းပ ခဲ့ၿပီး တဆက္တည္း ေဆြးေႏြးရန္ လ်ာထား ခဲ့ေသာ္လည္း ျပည္တြင္းမွ ေရာက္ရွိလာသည့္ အင္အားစု မ်ားႏွင့္ ေတြ႕ဆုံ နိုင္ရန္ ၾသဂုတ္လ (၂၉) ရက္ေန႔ႏွင့္ (၃၀) ရက္ ႏွစ္ရက္တာ ရပ္နားခဲ့သည္။
ထိုႏွစ္ရက္တာ ရပ္နား၌ ျပည္တြင္းမွ အင္အားစု (၅) ခုမွ ေခါင္းေဆာင္မ်ားႏွင့္ ထိုင္းနိုင္ငံ အေျခစိုက္ အမ်ိဳးသမီးႏွင့္ လူငယ္ အဖြဲ႕မ်ားႏွင့္ ႏွစ္ရက္တာ ေတြ႕ဆုံ ခဲ့အၿပီး၌ ယခုကဲ့သို႔ ထုတ္ျပန္ ခဲ့ျခင္းလည္း ျဖစ္သည္။
၂၀ဝ၈ အေျခခံ ဥပေဒ ျပင္ဆင္ ေရးႏွင့္ တျပည္လုံး အပစ္အခတ္ ရပ္စဲေရး က႑မ်ားကို အားျပဳ၍ ေဆြးေႏြး ခဲ့ေၾကာင္းလည္း ကရင္အမ်ိဳသား အစည္းအ႐ုံး (KNU) အဖြဲ႕ အေထြေထြ အတြင္းေရးမွူး ပဒို ကြယ္ထူးဝင္း က ေျပာသည္။
“လက္ရွိ ကၽႊန္ေတာ္တို႔ တိုင္းရင္းသား လက္နက္ကိုင္ အဖြဲ႕ေတြ ပူးေပါင္း ဖြဲ႕စည္း ထားတဲ့ NCCT ရဲ့ တျပည္လုံး အပစ္အခတ္ ရပ္စဲေရး အေပၚမွာတို႔၊ ေနာက္ တဖြဲ႕ျခင္းရဲ့ ယခု လက္ရွိ ၂၀ဝ၈ ဖြဲ႕စည္းပုံနဲ႔ ပတ္သက္တဲ့ သေဘာထား အျမင္ တို႔ေပါ့ေလ၊ အဲဒါေတြ ေဆြးေႏြး ခဲ့တယ္” ဟု ဗဒိုကြယ္ထူးဝင္းက ဆိုသည္။
ထိုေတြ႕ဆုံ ပြဲအား UNFC တင္းျပည့္ အဖြဲ႕ဝင္မ်ား အပါအဝင္ ဆက္စပ္ UNFC ၏ အဖြဲ႕အစည္းမ်ား ျဖစ္ၾကသည့္ ALP, AA, DKBA, ABSDF, ကရင္ၿငိမ္းခ်မ္းေရး ေကာင္စီ တို႔မွ ကိုယ္စားလွယ္ မ်ားလည္း တက္ေရာက္ခဲ့ၾကာ စုစုေပါင္း ကိုယ္စားလွယ္ (၁၁၃) ဦး တက္ေရာက္ ခဲ့ေၾကာင္း အစည္းအေဝး အၿပီး၌ ထုတ္ျပန္ ေၾကျငာ ခဲ့ပါသည္။
ဤသို႔ ျပည္တြင္း ျပည္ပ နိုင္ငံေရး အင္အားစု မ်ားအၾကား နိုင္ငံေရး ဆိုင္ရာ အျမင္ ဖလွယ္ ေဆြးေႏြးမွုမ်ား မၾကာ ခဏ လုပ္ေဆာင္ နိုင္ေရး ျပည္တြင္း နိုင္ငံေရး အင္အားစု မ်ားမွ အဆိုျပဳ ခဲ့ၾကေၾကာင္း ဗိုလ္မွူးႀကီး ခြန္ဥကၠာက ဆက္ေျပာသည္။
“မၾကာခဏ ေတြ႕ဆုံဖို႔၊ ျပည္တြင္း ၿငိမ္းခ်မ္းေရး လုပ္ငန္းစဥ္မွာ ျပည္သူေတြ ပိုမို ပါဝင္ လာဖို႔ ေနာက္ၿပီးေတာ့ ျပည္တြင္းနဲ႔ ျပည္ပ ပိုမို ပါဝင ္လာနိုင္ဖို႔ သူတို႔ဘက္က လိုလား ေနပါတယ္၊ ျပည္တြင္း နိုင္ငံေရး အင္အား စုေတြ ဘက္ကလည္း တစ္နိုင္ငံလုံး အပစ္အခတ္ ရပ္စဲေရး လက္မွတ္ ထိုးရာမွာ ဘယ္လို လုပ္ေဆာင္ သင့္သလဲ ဆိုတာနဲ႔ ပတ္သက္ၿပီး ေဆြးေႏြး အၾကဳံျပဳ ခဲ့တာလည္း ရွိပါတယ္” ဟု ခြန္ဥကၠာက ဆက္ေျပာသည္။
ၿပီးခဲ့သည့္ ၾသဂုတ္လ ၁၈ ရက္ေန႔က ရန္ကုန္ၿမိဳ႕ ျမန္မာ့ၿငိမ္းခ်မ္းေရး စင္တာ၌ တစ္နိုင္ငံလုံး အပစ္အခတ္ ရပ္စဲေရး ညႇိႏွိုင္းေရး အဖြဲ႕ (NCCT) ႏွင့္ ျပည္တြင္းရွိ နိ္ုင္ငံေရးပါတီ (၄၃) ခုတို႔ ေတြ႕ဆုံ ခဲ့ၾကစဥ္၌လည္း တစ္လ တစ္ႀကိမ္ ေတြ႕ဆုံ နိုင္ရန္ ျပည္တြင္း နိုင္ငံေရး ပါတီမ်ားက ေတာင္းဆိုခဲ့ၾက ေသာ္လည္း NCCT မွ တစ္လ တစ္ႀကိမ္ ေတြ႕ဆုံရန္မွာ မလြယ္ကူေၾကာင္း သေဘာထား ျပဳထားပါသည္။
ထို႔ျပင္ ယခု ေတြ႕ဆုံပြဲ၌ တင္ၿပ ခဲ့သကဲ့ သို႔ပင္ ဖက္ဒရယ္ ျပည္ေထာင္စုအား စာရြက္ေပၚ၌သာ မဟုတ္ပဲ အပီအျပင္ ေဖာ္ေဆာင္ နိုင္ေရး အတြက္လည္း နိုင္ငံေရး ပါတီမ်ားက တိုက္တြန္း ေျပာၾကား ခဲ့ၾကပါသည္။
ျပည္တြင္း နိုင္ငံေရး ပါတီမ်ားႏွင့္ ေတြ႕ဆုံ ေဆြးေႏြးပြဲ ၿပီးေနာက္ ၾသဂုတ္လ (၃၁) ရက္ေန႔ႏွင့္ စက္တင္ဘာလ (၁) ရက္ေန႔မ်ားတြင္ UNFC ကြန္ဖရင့္၏ မၿပီးျပတ္ေသးသည့္ အစည္းအေဝး မ်ားကို ဆက္လက္ က်င္းပ သြားမည္ ျဖစ္ေၾကာင္း UNFC ေခါင္းေဆာင္ မ်ားက ဆိုသည္။
သိမ္းဆည္းေျမ ျပန္ေပးမည္ မဟုတ္ဘဲ လိုအပ္ပါက လက္နက္သံုး ေျဖရွင္းမည္ဟုဆို
ယုေဝ
လြိဳင္ေကာ္ၿမိဳ႕နယ္၊ ဆိုလ်ားကူးေက်းရြာရွိ အမွတ္ ၅၃၁ ေျချမန္တပ္ရင္းမွ သိမ္းယူထားသည္ဟုဆိုေသာ လယ္ ယာေျမမ်ား ျပန္ေပးမည္ မဟုတ္သည့္အျပင္ လိုအပ္ပါက လက္နက္သံုးေျဖရွင္းမည္ဟု ေဒသကြပ္ကဲေရးမႉး စစ္ ဦးစီးခ်ဳပ္က လယ္သမားမ်ားကို ေခၚယူေျပာဆိုခဲ့သည္ဟု ေဒသခံေတာင္သူ ကိုတူရယ္က ေျပာသည္။
အမွတ္ ၅၃၁ ေျချမန္တပ္ရင္း ႐ံုးခန္းတြင္ ဩဂုတ္ ၂၉ရက္က ျပဳလုပ္သည့္ ေဆြးေႏြးပြဲတြင္ ေဒသကြပ္ကဲေရးမႉး စစ္ဦးစီးခ်ဳပ္က ေျပာဆိုခဲ့ျခင္းျဖစ္သည္ဟု ဆိုသည္။
“ ကြ်န္ေတာ္ေတာ့ ဝင္ေဆြးေႏြးခြင့္ မရခဲ့ပါဘူး။ ဒါေပမယ့္ သူတို႔က လယ္ယာေျမေတြကို ျပန္မေပးဘူးလို႔ ေျပာတဲ့ အျပင္ လိုအပ္ရင္ လက္နက္အင္အားသံုးေျဖရွင္းမယ္လုိ႔ သြားေဆြးေႏြးတဲ့သူေတြကို ေျပာပါတယ္” ဟု ကိုတူရ ယ္က ေျပာသည္။
ထိုေဆြးေႏြးပြဲသို႔ ၿမိဳ႕နယ္လယ္ယာေျမစီမံခန္႔ခြဲေရးေကာ္မတီအဖြဲ႔ဝင္ျဖစ္သည့္ ဦးဆူရယ္၊ ေက်းရြာအုပ္ခ်ဳပ္ေရးမႉ း၊ ေဒသကြပ္ကဲေရးမႉး စစ္ဦးစီးခ်ဳပ္၊ ၿမိဳ႕နယ္ အုပ္ခ်ဳပ္ေရးမႉးႏွင့္ ေျမတိုင္းစာ႐င္း႐ံုးမွ တာဝန္ရွိသူမ်ား တက္ေရာ က္ခဲ့သည္။
အဆိုပါ သိမ္းဆည္းခံလယ္ယာေျမမ်ားမ်ား၏ နယ္စပ္တြင္ အက်ယ္ ၃ေပ၊ အနက္ ၄ေပခန္႔ရွိ တူးေျမာင္းကို နယ္ေျမ ကန္႔သတ္သည့္အေနျဖင့္ စစ္တပ္ဘက္က တူးေဖာ္ထားသည့္အတြက္ ဆိုလ်ားကူးေက်းရြာအုပ္ခ်ဳပ္ ေရးမႉးကိုယ္တိုင္ ဩဂုတ္ ၂၆ ရက္က ခ႐ိုင္အုပ္ခ်ဳပ္ေရးမႉးထံ ကန္႔ကြက္စာ ေပးပို႔ခဲ့ေသးသည္။
ယခုကဲ့သို႔ သိမ္းဆည္းေျမမ်ားအား ျပန္မေပးမည့္အျပင္ လိုအပ္ပါက လက္နက္သံုးေျဖရွင္းမည္ဟု ေျပာဆိုမႈ အေပၚ ေဒသခံလယ္သမား တစ္ေထာင္ေက်ာ္က လက္မွတ္ထိုးကာ ေဒသကြပ္ကဲေရးမႉး စစ္ဦးစီးခ်ဳပ္ ေျပာဆိုခဲ့ သည့္ အေၾကာင္းအရာကို စာေရးၿပီး ျပည္ေထာင္စုလႊတ္ေတာ္သို႔ ေပးပို႔မည္ဟု ဆိုသည္။
ေတာင္သူမ်ားအေနျဖင့္ ဘိုးဘြားပုိင္လယ္ေျမျပန္လည္ရရွိရန္ ေမလ ၂ဝ ရက္စြဲျဖင့္သက္ဆုိင္ရာဌာနမ်ားသို႔ အျမန္ဆံုးေျဖရွင္းေပးရန္ အကူအညီေတာင္းခံစာေပးပို႔ျခင္း၊ ေမ၂၅ ရက္တြင္ လူဦးေရ ၄ဝဝ ခန္႔ျဖင့္ လယ္ ယာေျမမ်ားျပန္လည္ရရွိရန္ ဘာသာေရးအရ ဝတ္ျပဳဆုေတာင္းမႈျပဳလုပ္ျခင္း၊ ေမ ၂၇ ရက္က လူအင္အား ၃ဝဝခန္႔ျဖင့္ ထြန္တံုးတိုက္ပြဲဝင္ျခင္းတို႔ ျပဳလုပ္ခဲ့ေသးသည္။
လြိဳင္ေကာ္ၿမိဳ႕နယ္၊ ဆိုလ်ားကူးေက်းရြာရွိ အမွတ္ ၅၃၁ ေျချမန္တပ္ရင္းမွ သိမ္းယူထားသည္ဟုဆိုေသာ လယ္ ယာေျမမ်ား ျပန္ေပးမည္ မဟုတ္သည့္အျပင္ လိုအပ္ပါက လက္နက္သံုးေျဖရွင္းမည္ဟု ေဒသကြပ္ကဲေရးမႉး စစ္ ဦးစီးခ်ဳပ္က လယ္သမားမ်ားကို ေခၚယူေျပာဆိုခဲ့သည္ဟု ေဒသခံေတာင္သူ ကိုတူရယ္က ေျပာသည္။
အမွတ္ ၅၃၁ ေျချမန္တပ္ရင္း ႐ံုးခန္းတြင္ ဩဂုတ္ ၂၉ရက္က ျပဳလုပ္သည့္ ေဆြးေႏြးပြဲတြင္ ေဒသကြပ္ကဲေရးမႉး စစ္ဦးစီးခ်ဳပ္က ေျပာဆိုခဲ့ျခင္းျဖစ္သည္ဟု ဆိုသည္။
“ ကြ်န္ေတာ္ေတာ့ ဝင္ေဆြးေႏြးခြင့္ မရခဲ့ပါဘူး။ ဒါေပမယ့္ သူတို႔က လယ္ယာေျမေတြကို ျပန္မေပးဘူးလို႔ ေျပာတဲ့ အျပင္ လိုအပ္ရင္ လက္နက္အင္အားသံုးေျဖရွင္းမယ္လုိ႔ သြားေဆြးေႏြးတဲ့သူေတြကို ေျပာပါတယ္” ဟု ကိုတူရ ယ္က ေျပာသည္။
ထိုေဆြးေႏြးပြဲသို႔ ၿမိဳ႕နယ္လယ္ယာေျမစီမံခန္႔ခြဲေရးေကာ္မတီအဖြဲ႔ဝင္ျဖစ္သည့္ ဦးဆူရယ္၊ ေက်းရြာအုပ္ခ်ဳပ္ေရးမႉ း၊ ေဒသကြပ္ကဲေရးမႉး စစ္ဦးစီးခ်ဳပ္၊ ၿမိဳ႕နယ္ အုပ္ခ်ဳပ္ေရးမႉးႏွင့္ ေျမတိုင္းစာ႐င္း႐ံုးမွ တာဝန္ရွိသူမ်ား တက္ေရာ က္ခဲ့သည္။
အဆိုပါ သိမ္းဆည္းခံလယ္ယာေျမမ်ားမ်ား၏ နယ္စပ္တြင္ အက်ယ္ ၃ေပ၊ အနက္ ၄ေပခန္႔ရွိ တူးေျမာင္းကို နယ္ေျမ ကန္႔သတ္သည့္အေနျဖင့္ စစ္တပ္ဘက္က တူးေဖာ္ထားသည့္အတြက္ ဆိုလ်ားကူးေက်းရြာအုပ္ခ်ဳပ္ ေရးမႉးကိုယ္တိုင္ ဩဂုတ္ ၂၆ ရက္က ခ႐ိုင္အုပ္ခ်ဳပ္ေရးမႉးထံ ကန္႔ကြက္စာ ေပးပို႔ခဲ့ေသးသည္။
ယခုကဲ့သို႔ သိမ္းဆည္းေျမမ်ားအား ျပန္မေပးမည့္အျပင္ လိုအပ္ပါက လက္နက္သံုးေျဖရွင္းမည္ဟု ေျပာဆိုမႈ အေပၚ ေဒသခံလယ္သမား တစ္ေထာင္ေက်ာ္က လက္မွတ္ထိုးကာ ေဒသကြပ္ကဲေရးမႉး စစ္ဦးစီးခ်ဳပ္ ေျပာဆိုခဲ့ သည့္ အေၾကာင္းအရာကို စာေရးၿပီး ျပည္ေထာင္စုလႊတ္ေတာ္သို႔ ေပးပို႔မည္ဟု ဆိုသည္။
ေတာင္သူမ်ားအေနျဖင့္ ဘိုးဘြားပုိင္လယ္ေျမျပန္လည္ရရွိရန္ ေမလ ၂ဝ ရက္စြဲျဖင့္သက္ဆုိင္ရာဌာနမ်ားသို႔ အျမန္ဆံုးေျဖရွင္းေပးရန္ အကူအညီေတာင္းခံစာေပးပို႔ျခင္း၊ ေမ၂၅ ရက္တြင္ လူဦးေရ ၄ဝဝ ခန္႔ျဖင့္ လယ္ ယာေျမမ်ားျပန္လည္ရရွိရန္ ဘာသာေရးအရ ဝတ္ျပဳဆုေတာင္းမႈျပဳလုပ္ျခင္း၊ ေမ ၂၇ ရက္က လူအင္အား ၃ဝဝခန္႔ျဖင့္ ထြန္တံုးတိုက္ပြဲဝင္ျခင္းတို႔ ျပဳလုပ္ခဲ့ေသးသည္။
ဘဂၤလာတြင္တူးေဖၚထားေသာ ႏွစ္ေပါင္း ၂၀၀ ေက်ာ္က ရခိုင္ေရွးေဟာင္ေလွ ထိမ္းသိမ္းမႈအားနည္း၍ ပ်က္စီးေန
ေမာင္ေအး
ဘဂၤလာေဒ့ခ်္ႏိုင္ငံ ေဘာရီခ်ာေခၚ အ၀ကြ်န္းေဒသတြင္ တူးေဖာ္ရရွိထားသည့္ ႏွစ္ေပါင္း ၂၀၀ ေက်ာ္က ရခိုင္အမ်ိဳးသားတို႕ အသံုးျပဳခဲ့ေသာ ေရွးေဟာင္းေလွမွာ ယခုအခါ ထိမ္းသိမ္းမႈအားနည္းေနသည့္အတြက္ ပ်က္စီးေနေၾကာင္း သိရသည္။
အဆိုပါ ေရွ႕ေဟာင္းေလွကို ပင္လယ္ကမ္းေျခေဒသ တစ္ခုတြင္ နစ္ျမဳပ္ေနရာမွ ဘဂၤလာေဒ့ခ်္ စစ္တပ္ အကူအညီျဖင့္ ေရွ႕ေဟာင္းသု ေတသနဌာနမွ ၂၀၁၂ ခုႏွစ္ ဒီဇင္ဘာလအတြင္း အ၀ကၽြန္းေဒသမွ ကူ၀ါကာတာရြာအနီးရွိကုန္းေပၚသို႕ ေျပာင္းေရြ႕လာခဲ့ျပီး အမ်ားျပည္သူမ်ား ၾကည့္ရွဳ႕ႏိုင္ရန္ ျပသထားသည္။
ယင္းေရွးေဟာင္းေလွကို လူအမ်ားအျပား လာေရာက္လည့္ပတ္ေသာ ပင္လယ္ကမ္းေျခအနီးတြင္ ျပသထားသျဖင့္ ၾကည့္ရွဳ႕သူ မ်ားျပားေသာ္လည္း ေလွကိုအမိုးအကာမဲ့ ထားရွိသည့္အတြက္ ပ်က္စီးမႈမ်ားရွိေနေၾကာင္း ေဒသခံမ်ားကေျပာသည္။
အစိုးရအေနျဖင့္ အဆိုပါေလွအား မပ်က္စီးရေအာင္ ခ်က္ခ်င္းကာကြယ္ေပးသင့္သည့္ဟု ေဒသခံမ်ားက ေတာင္းဆိုေနၾကသည္ဟုလည္း ဘဂၤလာသတင္းမ်ားတြင္ ေဖၚျပသည္။
ေရွ႕ေဟာင္းသုေတသန လက္ေထာက္ဒါရိုက္တာျဖစ္သူ Afroza Khan Mitaက အဆိုပါ ေရွ႕ ေဟာင္း ေလွၾကီးအား အမိုးလုပ္ေပးရန္ စီစဥ္ေနေၾကာင္းႏွင့္ ေအာက္တိုဘာလအတြင္း စတင္လုပ္ ေဆာင္ႏိုင္ မည္ျဖစ္ေၾကာင္း ေျပာဆိုသည္ဟု Dailystar သတင္းစာတြင္ ေရးသားထားသည္။
ယင္းေရွ႕ေဟာင္းေလွမွာ အလွ်ား ၅၂ ေပ၊ အနံ ၂၂ ဒသမ ၅ ေပရွိေၾကာင္းသိရသည္။
အဆိုပါေလွကို ေဒသခံမ်ားက ၂၀၁၂ ခုႏွစ္ ဇူလုိင္လအတြင္းက ပင္လယ္ကမ္းစပ္ သဲေသာင္ျပင္တြင္ နစ္ျမဳပ္ေန သည္ကို ေတြ႕ရွိခဲ့ျခင္းျဖစ္သည္။
၁၇၈၄ ခုႏွစ္တြင္ ဘိုးေတာ္ဘုရားမွ ရခိုင္ႏိုင္ငံကို သိမ္းပိုက္ျပီးေနာက္ ယခုေတြ႕ရွိထားသည့္ ေလွအမ်ိဳးအစား အမ်ားအျပားျဖင့္ ရခိုင္အမ်ိဳးသားအမ်ား အ၀ကြ်န္းေဒသသို႕ လာေရာက္အေျခခ် ေနထိုင္ခဲ့ၾကသည္ဟု ကူ၀ါကာတာရြာမွ အသက္ ၇၀ ခန္႕ရခိုင္လူၾကီး တစ္ဦးမွ ေျပာဆိုေၾကာင္း သတင္းတြင္ ေရးသားသည္။
ဘဂၤလာေဒ့ခ်္ႏိုင္ငံ ေဘာရီခ်ာေခၚ အ၀ကြ်န္းေဒသတြင္ တူးေဖာ္ရရွိထားသည့္ ႏွစ္ေပါင္း ၂၀၀ ေက်ာ္က ရခိုင္အမ်ိဳးသားတို႕ အသံုးျပဳခဲ့ေသာ ေရွးေဟာင္းေလွမွာ ယခုအခါ ထိမ္းသိမ္းမႈအားနည္းေနသည့္အတြက္ ပ်က္စီးေနေၾကာင္း သိရသည္။
အဆိုပါ ေရွ႕ေဟာင္းေလွကို ပင္လယ္ကမ္းေျခေဒသ တစ္ခုတြင္ နစ္ျမဳပ္ေနရာမွ ဘဂၤလာေဒ့ခ်္ စစ္တပ္ အကူအညီျဖင့္ ေရွ႕ေဟာင္းသု ေတသနဌာနမွ ၂၀၁၂ ခုႏွစ္ ဒီဇင္ဘာလအတြင္း အ၀ကၽြန္းေဒသမွ ကူ၀ါကာတာရြာအနီးရွိကုန္းေပၚသို႕ ေျပာင္းေရြ႕လာခဲ့ျပီး အမ်ားျပည္သူမ်ား ၾကည့္ရွဳ႕ႏိုင္ရန္ ျပသထားသည္။
ယင္းေရွးေဟာင္းေလွကို လူအမ်ားအျပား လာေရာက္လည့္ပတ္ေသာ ပင္လယ္ကမ္းေျခအနီးတြင္ ျပသထားသျဖင့္ ၾကည့္ရွဳ႕သူ မ်ားျပားေသာ္လည္း ေလွကိုအမိုးအကာမဲ့ ထားရွိသည့္အတြက္ ပ်က္စီးမႈမ်ားရွိေနေၾကာင္း ေဒသခံမ်ားကေျပာသည္။
အစိုးရအေနျဖင့္ အဆိုပါေလွအား မပ်က္စီးရေအာင္ ခ်က္ခ်င္းကာကြယ္ေပးသင့္သည့္ဟု ေဒသခံမ်ားက ေတာင္းဆိုေနၾကသည္ဟုလည္း ဘဂၤလာသတင္းမ်ားတြင္ ေဖၚျပသည္။
ေရွ႕ေဟာင္းသုေတသန လက္ေထာက္ဒါရိုက္တာျဖစ္သူ Afroza Khan Mitaက အဆိုပါ ေရွ႕ ေဟာင္း ေလွၾကီးအား အမိုးလုပ္ေပးရန္ စီစဥ္ေနေၾကာင္းႏွင့္ ေအာက္တိုဘာလအတြင္း စတင္လုပ္ ေဆာင္ႏိုင္ မည္ျဖစ္ေၾကာင္း ေျပာဆိုသည္ဟု Dailystar သတင္းစာတြင္ ေရးသားထားသည္။
ယင္းေရွ႕ေဟာင္းေလွမွာ အလွ်ား ၅၂ ေပ၊ အနံ ၂၂ ဒသမ ၅ ေပရွိေၾကာင္းသိရသည္။
အဆိုပါေလွကို ေဒသခံမ်ားက ၂၀၁၂ ခုႏွစ္ ဇူလုိင္လအတြင္းက ပင္လယ္ကမ္းစပ္ သဲေသာင္ျပင္တြင္ နစ္ျမဳပ္ေန သည္ကို ေတြ႕ရွိခဲ့ျခင္းျဖစ္သည္။
၁၇၈၄ ခုႏွစ္တြင္ ဘိုးေတာ္ဘုရားမွ ရခိုင္ႏိုင္ငံကို သိမ္းပိုက္ျပီးေနာက္ ယခုေတြ႕ရွိထားသည့္ ေလွအမ်ိဳးအစား အမ်ားအျပားျဖင့္ ရခိုင္အမ်ိဳးသားအမ်ား အ၀ကြ်န္းေဒသသို႕ လာေရာက္အေျခခ် ေနထိုင္ခဲ့ၾကသည္ဟု ကူ၀ါကာတာရြာမွ အသက္ ၇၀ ခန္႕ရခိုင္လူၾကီး တစ္ဦးမွ ေျပာဆိုေၾကာင္း သတင္းတြင္ ေရးသားသည္။
ေရနံဓာတ္ေငြ႔ရည္ လိုအပ္ခ်က္ေၾကာင့္ တန္ခ်ိန္ ၁,၈၀၀ ခန္႔ တင္သြင္းရ
သီဟကိုကို
ျပည္တြင္း လိုအပ္ခ်က္မ်ားေနျခင္းေၾကာင့္ သေဘၤာျဖင့္ ေရနံဓာတ္ေငြ႔ရည္ (LPG)ကို ယခုႏွစ္အတြင္း ပုဂၢလိကပိုင္းက ပထမဆံုးအႀကိမ္ တင္သြင္းခဲ့သည္ဟု စြမ္းအင္၀န္ႀကီးဌာန၊ ျမန္မာ့ေရနံဓာတုေဗဒလုပ္ငန္းမွ တာ၀န္ရွိသူတစ္ဦးက ေျပာသည္။
လုပ္ကိုင္ခြင့္ျပဳထားသည့္ ကုမၸဏီငါးခုက စုေပါင္းကာ ေရနံဓာတ္ေငြ႔ရည္ မက္ထရစ္တန္ ၁,၇၈၀ ကို သေဘၤာျဖင့္ ၾသဂုတ္ ၂၃ ရက္တြင္ တင္သြင္းလာခဲ့ျခင္းျဖစ္သည္။
စြမ္းအင္၀န္ႀကီးဌာန၊ ျမန္မာ့ေရနံဓာတုေဗဒလုပ္ငန္းမွ တာ၀န္ရွိသူတစ္ဦးက “ေရနံ ဓာတ္ေငြ႕ရည္ လိုအပ္ခ်က္ရွိေနလို႔ ကုမၸဏီေတြ စုၿပီးတင္သြင္းလာတာပါ။ အၿမဲေတာ့မသြင္းျဖစ္ပါဘူး။ ျပည္တြင္းကလည္း ထုတ္ေနတာပဲ။ ရွိတာနည္းသြားလို႔ သြင္းျဖစ္တာပါ”ဟု ေျပာသည္။
ေရနံဓာတ္ေငြ႕ရည္ တန္ ၁,၇၈၀ ကို ျမန္မာ့ေရနံဓာတုေဗဒလုပ္ငန္း၊ အမွတ္ (၁) ေရနံခ်က္စက္႐ံု (သန္လ်င္)ရွိ ေရနံဓာတ္ေငြ႕ရည္ သိုေလွာင္ကန္မ်ားတြင္ ထားရွိသြားမည္ျဖစ္ၿပီး ေစ်းကြက္အတြင္းသို႔ ဆက္လက္ ျဖန္႔ျဖဴးေပးမည္ျဖစ္သည္။
ျမန္မာ့ေရနံဓာတုေဗဒလုပ္ငန္း လက္ေအာက္တြင္ မင္းဘူး၊ ေညာင္တုန္း၊ ကၽြန္း ေခ်ာင္းႏွင့္ ေရနံဓာတ္ေငြ႔ရည္စက္႐ံု သံုး႐ံုရွိၿပီး စက္႐ံုမ်ားမွ တစ္ရက္လွ်င္ ေရနံဓာတ္ေငြ႔ရည္ ၄၁ တန္ ထုတ္လုပ္လ်က္ရွိသည္။
ေရနံထြက္ပစၥည္းမ်ား တင္သြင္း၊ သိုေလွာင္၊ သယ္ယူ၊ ျဖန္႔ျဖဴးေရာင္းခ်ျခင္း လုပ္ငန္းလိုင္စင္ကို ျမန္မာ့စီးပြားေရး ဦးပိုင္လီမိတက္၊ Infinite Benevolence Trading Co.,Ltd.၊ Universal Energy Co., Ltd.၊ Asia World Co., Ltd.၊ Myanmar Liquefied Petroleum Co., Ltd.၊ Standard Family Co., Ltd.၊ Yuan Yuan Co., Ltd. တို႔ကို ခြင့္ျပဳေပးထားျခင္းျဖစ္သည္။
ေရနံဓာတ္ေငြ႔ရည္ ေျပာင္းလဲတပ္ဆင္ျခင္းႏွင့္ အေရာင္းဆိုင္ဖြင့္လွစ္ျခင္း၊ ေရနံဓာတ္ေငြ႔ရည္ ဆလင္ဒါမ်ား ျဖန္႔ျဖဴးေရာင္းခ်ျခင္းမ်ားကို ျမန္မာ့ေရနံဓာတုေဗဒလုပ္ငန္းက ပုဂၢလိကကို ခြင့္ျပဳေပးေနသည္။
ျပည္တြင္း လိုအပ္ခ်က္မ်ားေနျခင္းေၾကာင့္ သေဘၤာျဖင့္ ေရနံဓာတ္ေငြ႔ရည္ (LPG)ကို ယခုႏွစ္အတြင္း ပုဂၢလိကပိုင္းက ပထမဆံုးအႀကိမ္ တင္သြင္းခဲ့သည္ဟု စြမ္းအင္၀န္ႀကီးဌာန၊ ျမန္မာ့ေရနံဓာတုေဗဒလုပ္ငန္းမွ တာ၀န္ရွိသူတစ္ဦးက ေျပာသည္။
လုပ္ကိုင္ခြင့္ျပဳထားသည့္ ကုမၸဏီငါးခုက စုေပါင္းကာ ေရနံဓာတ္ေငြ႔ရည္ မက္ထရစ္တန္ ၁,၇၈၀ ကို သေဘၤာျဖင့္ ၾသဂုတ္ ၂၃ ရက္တြင္ တင္သြင္းလာခဲ့ျခင္းျဖစ္သည္။
စြမ္းအင္၀န္ႀကီးဌာန၊ ျမန္မာ့ေရနံဓာတုေဗဒလုပ္ငန္းမွ တာ၀န္ရွိသူတစ္ဦးက “ေရနံ ဓာတ္ေငြ႕ရည္ လိုအပ္ခ်က္ရွိေနလို႔ ကုမၸဏီေတြ စုၿပီးတင္သြင္းလာတာပါ။ အၿမဲေတာ့မသြင္းျဖစ္ပါဘူး။ ျပည္တြင္းကလည္း ထုတ္ေနတာပဲ။ ရွိတာနည္းသြားလို႔ သြင္းျဖစ္တာပါ”ဟု ေျပာသည္။
ေရနံဓာတ္ေငြ႕ရည္ တန္ ၁,၇၈၀ ကို ျမန္မာ့ေရနံဓာတုေဗဒလုပ္ငန္း၊ အမွတ္ (၁) ေရနံခ်က္စက္႐ံု (သန္လ်င္)ရွိ ေရနံဓာတ္ေငြ႕ရည္ သိုေလွာင္ကန္မ်ားတြင္ ထားရွိသြားမည္ျဖစ္ၿပီး ေစ်းကြက္အတြင္းသို႔ ဆက္လက္ ျဖန္႔ျဖဴးေပးမည္ျဖစ္သည္။
ျမန္မာ့ေရနံဓာတုေဗဒလုပ္ငန္း လက္ေအာက္တြင္ မင္းဘူး၊ ေညာင္တုန္း၊ ကၽြန္း ေခ်ာင္းႏွင့္ ေရနံဓာတ္ေငြ႔ရည္စက္႐ံု သံုး႐ံုရွိၿပီး စက္႐ံုမ်ားမွ တစ္ရက္လွ်င္ ေရနံဓာတ္ေငြ႔ရည္ ၄၁ တန္ ထုတ္လုပ္လ်က္ရွိသည္။
ေရနံထြက္ပစၥည္းမ်ား တင္သြင္း၊ သိုေလွာင္၊ သယ္ယူ၊ ျဖန္႔ျဖဴးေရာင္းခ်ျခင္း လုပ္ငန္းလိုင္စင္ကို ျမန္မာ့စီးပြားေရး ဦးပိုင္လီမိတက္၊ Infinite Benevolence Trading Co.,Ltd.၊ Universal Energy Co., Ltd.၊ Asia World Co., Ltd.၊ Myanmar Liquefied Petroleum Co., Ltd.၊ Standard Family Co., Ltd.၊ Yuan Yuan Co., Ltd. တို႔ကို ခြင့္ျပဳေပးထားျခင္းျဖစ္သည္။
ေရနံဓာတ္ေငြ႔ရည္ ေျပာင္းလဲတပ္ဆင္ျခင္းႏွင့္ အေရာင္းဆိုင္ဖြင့္လွစ္ျခင္း၊ ေရနံဓာတ္ေငြ႔ရည္ ဆလင္ဒါမ်ား ျဖန္႔ျဖဴးေရာင္းခ်ျခင္းမ်ားကို ျမန္မာ့ေရနံဓာတုေဗဒလုပ္ငန္းက ပုဂၢလိကကို ခြင့္ျပဳေပးေနသည္။
အီတလီက ယူနတီသတင္းေထာက္မ်ားကို ဂုဏ္ျပဳ
ေအးႏိုင္
ႏိုင္ငံေတာ္လွ်ိဳ႕၀ွက္ခ်က္ ေပါက္ၾကားမႈနဲ႔ တရားရင္ဆိုင္ေနရတဲ့ ယူနတီဂ်ာနယ္မွ အမႈေဆာင္ အရာရွိခ်ဳပ္နဲ႔ သတင္းေထာက္ ၄ ဦးတို႔ကို အီတလီႏိုင္ငံ ဆာလာဘာဂန္ဇာၿမိဳ႕ရဲ႕ ဂုဏ္ထူးေဆာင္ၿမိဳ႕သားအျဖစ္ တရား၀င္လာေရာက္ ခ်ီးျမႇင့္ခဲ့တယ္လို႔ ေရွ့ေန ဦးေရာဘတ္စန္းေအာင္က ေျပာပါတယ္။
အီတလီ-ျမန္မာ မိတ္ေဆြမ်ားအသင္း ဥကၠ႒က ၾသဂုတ္လ ၂၇ ရက္ေန႔မွာ လာေရာက္ေပးအပ္ တာျဖစ္ၿပီး ဒီဂုဏ္ ထူးေဆာင္ၿမိဳ႕သား ခ်ီးျမႇင့္မႈကို ကာယကံရွင္ေတြထံ မိတၱဴေပးပို႔ထားၿပီးၿပီလို႔ သူက ေျပာပါတယ္။
“တာ၀န္ရွိတဲ့ Guiseppe Malpeli ဆိုတဲ့ သံတမန္တဦးက လာေပးတာပါ။ ကာယကံရွင္ေတြ တရား၀င္သိသြားပါၿပီ။ က်ေနာ္ရုံးခ်ိိန္းေန႔မွာ ေကာ္ပီကူးၿပီး အားလုံးကို ျဖန္႔ေ၀ေပးလိုက္ပါတယ္” လုိ႔ သတင္းေထာက္ ၄ ဦးရဲ႕ ေရွ႕ေန ဦးေရာဘတ္စန္းေအာင္က ေျပာပါတယ္။
သတင္းေရးသားမႈနဲ႔ ဆက္စပ္ၿပီး ေထာင္ဒဏ္စီရင္ခံရတဲ့ စာနယ္ဇင္းသမားေတြကို ဂုဏ္ထူးေဆာင္ၿမိဳ႕သားအျဖစ္ ခ်ီးျမႇင့္ခံရမႈဟာ ျမန္မာႏိုင္ငံအတြက္ ပထမဆုံးျဖစ္ပါတယ္။
ဆာလာဘာဂန္ဇာၿမိဳ႕ဟာ အီတလီႏိုင္ငံေျမာက္ပိုင္းက လူဦးေရ ၅ ေသာင္း ၅ ေထာင္ေလာက္ ေနထိုင္ၾကတဲ့ ၿမိဳ႕ငယ္ေလး ျဖစ္ပါတယ္။
ဆာလာဘာဂန္ဇာၿမိဳ႕ေတာ္၀န္ ခရစၥတီနာမယ္ရူစီက “လြတ္လပ္တဲ့ႏိုင္ငံတႏိုင္ငံမွာ ဒီမိုကေရစီရဲ႕အေျခခံက သတင္းအခ်က္အလက္ လြတ္လပ္မႈ ျဖစ္တာေၾကာင့္ သတင္းစာနယ္ဇင္းကေနတဆင့္ က်င့္သံုး လုပ္ေဆာင္သြားတဲ့ ယူနတီဂ်ာနယ္ အမႈေဆာင္အရာရွိခ်ဳပ္ ဦးတင့္ဆန္း၊ သတင္းေထာက္ ဦးရာဇာဦး၊ ဦးပုိင္သက္ေက်ာ္္၊ ဦးစည္သူစုိးနဲ႔ ၿမိဳ႕ခံသတင္းေထာက္ ဦးလူေမာ္ႏိုင္တို႔ကို ဂုဏ္ထူးေဆာင္ၿမိဳ႕ေတာ္သားေတြအျဖစ္ ဂုဏ္ျပဳဖို႔ ဆံုးျဖတ္ခဲ့တာ” လုိ႔ ဒီဗီြဘီကို ေျပာပါတယ္။
ဒီႏွစ္ ဇန္န၀ါရီ ၂၅ ရက္ေန႔ထုတ္ ယူနတီသတင္းဂ်ာနယ္မွာ မေကြးခရိုင္ ေပါက္ၿမိဳ႕နယ္က လွ်ိဳ႕၀ွက္ဓာတုလက္နက္စက္ရံုဆိုတဲ့ ေဆာင္းပါးကို ေဖာ္ျပခဲ့ပါတယ္။
ဒီေဆာင္းပါးေၾကာင့္ သတင္းသမားေတြကို ျမန္မာႏုိင္ငံအစိုးရလွ်ိဳ႕၀ွက္ခ်က္ အက္ဥပေဒ ပုဒ္မ ၃ (၁) (က)/ ၉ အရ အလုပ္ၾကမ္းနဲ႔ ေထာင္ဒဏ္ ၁၀ ႏွစ္စီ က်ခံဖို႔ ပခုကၠဴခရိုင္္တရားရံုးက ဇူလိုင္လဆန္း ၁၀ ရက္ေန႔က အမိန္႔ခ်မွတ္ခဲ့ပါတယ္။
လြန္ခဲ့တဲ့ ၂၈ ရက္ေန႔ကေတာ့ သူတို႔အတြက္ ေရွ႕ေနေတြက မေကြးတိုင္း တရားလႊတ္ေတာ္မွာ ေလွ်ာက္လဲခဲ့ၾကပါတယ္။
ႏိုင္ငံေတာ္လွ်ိဳ႕၀ွက္ခ်က္ ေပါက္ၾကားမႈနဲ႔ တရားရင္ဆိုင္ေနရတဲ့ ယူနတီဂ်ာနယ္မွ အမႈေဆာင္ အရာရွိခ်ဳပ္နဲ႔ သတင္းေထာက္ ၄ ဦးတို႔ကို အီတလီႏိုင္ငံ ဆာလာဘာဂန္ဇာၿမိဳ႕ရဲ႕ ဂုဏ္ထူးေဆာင္ၿမိဳ႕သားအျဖစ္ တရား၀င္လာေရာက္ ခ်ီးျမႇင့္ခဲ့တယ္လို႔ ေရွ့ေန ဦးေရာဘတ္စန္းေအာင္က ေျပာပါတယ္။
အီတလီ-ျမန္မာ မိတ္ေဆြမ်ားအသင္း ဥကၠ႒က ၾသဂုတ္လ ၂၇ ရက္ေန႔မွာ လာေရာက္ေပးအပ္ တာျဖစ္ၿပီး ဒီဂုဏ္ ထူးေဆာင္ၿမိဳ႕သား ခ်ီးျမႇင့္မႈကို ကာယကံရွင္ေတြထံ မိတၱဴေပးပို႔ထားၿပီးၿပီလို႔ သူက ေျပာပါတယ္။
“တာ၀န္ရွိတဲ့ Guiseppe Malpeli ဆိုတဲ့ သံတမန္တဦးက လာေပးတာပါ။ ကာယကံရွင္ေတြ တရား၀င္သိသြားပါၿပီ။ က်ေနာ္ရုံးခ်ိိန္းေန႔မွာ ေကာ္ပီကူးၿပီး အားလုံးကို ျဖန္႔ေ၀ေပးလိုက္ပါတယ္” လုိ႔ သတင္းေထာက္ ၄ ဦးရဲ႕ ေရွ႕ေန ဦးေရာဘတ္စန္းေအာင္က ေျပာပါတယ္။
သတင္းေရးသားမႈနဲ႔ ဆက္စပ္ၿပီး ေထာင္ဒဏ္စီရင္ခံရတဲ့ စာနယ္ဇင္းသမားေတြကို ဂုဏ္ထူးေဆာင္ၿမိဳ႕သားအျဖစ္ ခ်ီးျမႇင့္ခံရမႈဟာ ျမန္မာႏိုင္ငံအတြက္ ပထမဆုံးျဖစ္ပါတယ္။
ဆာလာဘာဂန္ဇာၿမိဳ႕ဟာ အီတလီႏိုင္ငံေျမာက္ပိုင္းက လူဦးေရ ၅ ေသာင္း ၅ ေထာင္ေလာက္ ေနထိုင္ၾကတဲ့ ၿမိဳ႕ငယ္ေလး ျဖစ္ပါတယ္။
ဆာလာဘာဂန္ဇာၿမိဳ႕ေတာ္၀န္ ခရစၥတီနာမယ္ရူစီက “လြတ္လပ္တဲ့ႏိုင္ငံတႏိုင္ငံမွာ ဒီမိုကေရစီရဲ႕အေျခခံက သတင္းအခ်က္အလက္ လြတ္လပ္မႈ ျဖစ္တာေၾကာင့္ သတင္းစာနယ္ဇင္းကေနတဆင့္ က်င့္သံုး လုပ္ေဆာင္သြားတဲ့ ယူနတီဂ်ာနယ္ အမႈေဆာင္အရာရွိခ်ဳပ္ ဦးတင့္ဆန္း၊ သတင္းေထာက္ ဦးရာဇာဦး၊ ဦးပုိင္သက္ေက်ာ္္၊ ဦးစည္သူစုိးနဲ႔ ၿမိဳ႕ခံသတင္းေထာက္ ဦးလူေမာ္ႏိုင္တို႔ကို ဂုဏ္ထူးေဆာင္ၿမိဳ႕ေတာ္သားေတြအျဖစ္ ဂုဏ္ျပဳဖို႔ ဆံုးျဖတ္ခဲ့တာ” လုိ႔ ဒီဗီြဘီကို ေျပာပါတယ္။
ဒီႏွစ္ ဇန္န၀ါရီ ၂၅ ရက္ေန႔ထုတ္ ယူနတီသတင္းဂ်ာနယ္မွာ မေကြးခရိုင္ ေပါက္ၿမိဳ႕နယ္က လွ်ိဳ႕၀ွက္ဓာတုလက္နက္စက္ရံုဆိုတဲ့ ေဆာင္းပါးကို ေဖာ္ျပခဲ့ပါတယ္။
ဒီေဆာင္းပါးေၾကာင့္ သတင္းသမားေတြကို ျမန္မာႏုိင္ငံအစိုးရလွ်ိဳ႕၀ွက္ခ်က္ အက္ဥပေဒ ပုဒ္မ ၃ (၁) (က)/ ၉ အရ အလုပ္ၾကမ္းနဲ႔ ေထာင္ဒဏ္ ၁၀ ႏွစ္စီ က်ခံဖို႔ ပခုကၠဴခရိုင္္တရားရံုးက ဇူလိုင္လဆန္း ၁၀ ရက္ေန႔က အမိန္႔ခ်မွတ္ခဲ့ပါတယ္။
လြန္ခဲ့တဲ့ ၂၈ ရက္ေန႔ကေတာ့ သူတို႔အတြက္ ေရွ႕ေနေတြက မေကြးတိုင္း တရားလႊတ္ေတာ္မွာ ေလွ်ာက္လဲခဲ့ၾကပါတယ္။
ကန္ေဒၚလာ သန္း ၄၈၀ ကုန္က်မည့္ ေနစြမ္းအင္သုံး လွ်ပ္စစ္စက္႐ံုႏွစ္႐ုံေဆာက္ရန္ ကန္-ျမန္မာ သေဘာတူ
၀င္းကုိကုိလတ္
မဂၢါ၀ပ္ ၁၅၀ စီထြက္ရွိမည္ျဖစ္ၿပီး ကန္ေဒၚလာ ၄၈၀ သန္းကုန္က်မည့္ ေနစြမ္းအင္သုံး လွ်ပ္စစ္ဓာတ္အားေပး စက္႐ုံႏွစ္႐ုံကုိ မႏၱေလးတုိင္းေဒသႀကီးတြင္ တည္ေဆာက္သြားရန္ အေမရိကန္ႏွင့္ ျမန္မာတုိ႔ သေဘာတူ (MOA) လက္မွတ္ေရးထုိးခဲ့သည္ဟု ရန္ကုန္အေျခစုိက္ကန္သံ႐ုံးက သတင္းထုတ္ျပန္သည္။
ေနျပည္ေတာ္ရွိ အျပည္ျပည္ဆုိင္ရာကြန္ဗန္းရွင္းစင္တာ(၂)တြင္ အေမရိကန္ ႏုိင္ငံအေျခစုိက္ ACO ကုမၸဏီႏွင့္ ျမန္မာႏိုင္ငံ၊ လွ်ပ္စစ္စြမ္းအား၀န္ႀကီးဌာနတုိ႔ ၾသဂုတ္ ၂၈ ရက္တြင္ လက္မွတ္ေရးထုိးခဲ့ျခင္းျဖစ္သည္။
အေမရိကန္ကုန္သြယ္ေရးဌာန၊ ၀န္ႀကီး Micheal Forman က “ဒီလိုမ်ဳိး ႀကိဳးပမ္းအားထုတ္မႈမ်ဳိးဟာ သမၼတ အုိဘားမားရဲ႕ ရင္ထဲကကုန္သြယ္မႈ အာဂ်င္ဒါရဲ႕ ဖြံ႕ၿဖိဳးမႈ အဓိပၸာယ္သတ္မွတ္ခ်က္ေတြကုိ အေထာက္အကူျပဳပါလိမ့္မယ္” ဟု ေျပာသည္။
ယင္းစီမံကိန္းသည္ ကုန္သြယ္မႈႏွင့္ ရင္းႏွီးျမႇဳပ္ႏွံမႈကုိ တုိးတက္ေစျခင္းသည္ ႏွစ္ႏုိင္ငံလုံးမွ အလုပ္သမားမ်ား၊ စီးပြားေရးလုပ္ငန္းရွင္မ်ားကုိ အခြင့္အလမ္းပြင့္ေစမည္ျဖစ္ကာ ျပည္တြင္းႏွင့္ ကမၻာတစ္၀ွမ္း ၀င္ေငြတုိးတက္ေစမည္ျဖစ္ၿပီး စဥ္ဆက္မျပတ္ဖြံ႕ၿဖိဳးမႈ ျဖစ္ေစမည္ဟု ဆုိသည္။
၂၀၁၆ ခုႏွစ္တြင္ ၿပီးစီးမည့္ ယင္းစီမံကိန္းသည္ အေမရိကန္က ျမန္မာႏုိင္ငံအား စီးပြားေရးပိတ္ဆုိ႔မႈအခ်ဳိ႕ ေလွ်ာ့ခ်အၿပီးတြင္ အႀကီးမားဆုံးရင္းႏွီးျမႇဳပ္ႏွံမႈမ်ားအနက္ တစ္ခုအပါအ၀င္ျဖစ္သည္ဟု ဆုိသည္။
ထုိ႔ျပင္ မႏၱေလးတုိင္းေဒသႀကီး၊ ျမင္းၿခံႏွင့္ မိတၳီလာခ႐ုိင္တုိ႔တြင္ တည္ေဆာက္မည္ဟု ေမွ်ာ္မွန္းထားေသာ အဆုိပါစီမံကိန္းသည္ ျမန္မာႏုိင္ငံသားမ်ား လွ်ပ္စစ္ဓာတ္အားရရွိမႈ တည္ၿငိမ္ေရးသာမက ျမန္မာ့စီးပြားေရးကုိ တုိးတက္ေစမည္ျဖစ္ၿပီး ရင္းႏွီးျမႇဳပ္ႏွံမႈကိုလည္း တုိးေစမည္ဟု ဆုိသည္။
အဆုိပါလွ်ပ္စစ္ဓာတ္အားကုိ ျမန္မာႏိုင္ငံအမ်ဳိးသားလွ်ပ္စစ္ဓာတ္အားကြန္ရက္သုိ႔ ထည့္၀င္မည္ျဖစ္ၿပီး ျမန္မာ့လွ်ပ္စစ္ဓာတ္အား ထုတ္လုပ္မႈ၏ ၁၀ ရာခုိင္ႏႈန္းမွ ၁၂ ရာခုိင္ႏႈန္းအထိရွိမည္ျဖစ္သည္။ စီမံကိန္းအေကာင္အထည္ေဖာ္မည့္ ျမင္းၿခံႏွင့္ မိတၳီလာခ႐ုိင္မွ ေဒသခံမ်ားသည္ ယင္းရင္းႏွီးျမႇဳပ္ႏွံမႈမွ သင္တန္းမ်ား၊ အေၿခခံအေဆာက္အအုံမ်ားစသျဖင့္ အက်ဳိးေက်းဇူးရရွိမည္ဟု အေမရိကန္သံ႐ုံးမွ ထုတ္ျပန္ထားသည္။
ယင္းစီမံကိန္း အေကာင္အထည္ေဖာ္မည့္ေဒသမ်ားႏွင့္ ၁၅ မုိင္ခန္႔ကြာေ၀းသည့္ ၿမိဳ႕သာစက္မႈဇုန္အတြက္ ထုတ္လုပ္မႈ၊ အရင္းအျမစ္မ်ား၊ စြမ္းအင္မ်ား ပံ့ပုိးေပးႏုိင္မည္ျဖစ္သည္။
မဂၢါ၀ပ္ ၁၅၀ စီထြက္ရွိမည္ျဖစ္ၿပီး ကန္ေဒၚလာ ၄၈၀ သန္းကုန္က်မည့္ ေနစြမ္းအင္သုံး လွ်ပ္စစ္ဓာတ္အားေပး စက္႐ုံႏွစ္႐ုံကုိ မႏၱေလးတုိင္းေဒသႀကီးတြင္ တည္ေဆာက္သြားရန္ အေမရိကန္ႏွင့္ ျမန္မာတုိ႔ သေဘာတူ (MOA) လက္မွတ္ေရးထုိးခဲ့သည္ဟု ရန္ကုန္အေျခစုိက္ကန္သံ႐ုံးက သတင္းထုတ္ျပန္သည္။
ေနျပည္ေတာ္ရွိ အျပည္ျပည္ဆုိင္ရာကြန္ဗန္းရွင္းစင္တာ(၂)တြင္ အေမရိကန္ ႏုိင္ငံအေျခစုိက္ ACO ကုမၸဏီႏွင့္ ျမန္မာႏိုင္ငံ၊ လွ်ပ္စစ္စြမ္းအား၀န္ႀကီးဌာနတုိ႔ ၾသဂုတ္ ၂၈ ရက္တြင္ လက္မွတ္ေရးထုိးခဲ့ျခင္းျဖစ္သည္။
အေမရိကန္ကုန္သြယ္ေရးဌာန၊ ၀န္ႀကီး Micheal Forman က “ဒီလိုမ်ဳိး ႀကိဳးပမ္းအားထုတ္မႈမ်ဳိးဟာ သမၼတ အုိဘားမားရဲ႕ ရင္ထဲကကုန္သြယ္မႈ အာဂ်င္ဒါရဲ႕ ဖြံ႕ၿဖိဳးမႈ အဓိပၸာယ္သတ္မွတ္ခ်က္ေတြကုိ အေထာက္အကူျပဳပါလိမ့္မယ္” ဟု ေျပာသည္။
ယင္းစီမံကိန္းသည္ ကုန္သြယ္မႈႏွင့္ ရင္းႏွီးျမႇဳပ္ႏွံမႈကုိ တုိးတက္ေစျခင္းသည္ ႏွစ္ႏုိင္ငံလုံးမွ အလုပ္သမားမ်ား၊ စီးပြားေရးလုပ္ငန္းရွင္မ်ားကုိ အခြင့္အလမ္းပြင့္ေစမည္ျဖစ္ကာ ျပည္တြင္းႏွင့္ ကမၻာတစ္၀ွမ္း ၀င္ေငြတုိးတက္ေစမည္ျဖစ္ၿပီး စဥ္ဆက္မျပတ္ဖြံ႕ၿဖိဳးမႈ ျဖစ္ေစမည္ဟု ဆုိသည္။
၂၀၁၆ ခုႏွစ္တြင္ ၿပီးစီးမည့္ ယင္းစီမံကိန္းသည္ အေမရိကန္က ျမန္မာႏုိင္ငံအား စီးပြားေရးပိတ္ဆုိ႔မႈအခ်ဳိ႕ ေလွ်ာ့ခ်အၿပီးတြင္ အႀကီးမားဆုံးရင္းႏွီးျမႇဳပ္ႏွံမႈမ်ားအနက္ တစ္ခုအပါအ၀င္ျဖစ္သည္ဟု ဆုိသည္။
ထုိ႔ျပင္ မႏၱေလးတုိင္းေဒသႀကီး၊ ျမင္းၿခံႏွင့္ မိတၳီလာခ႐ုိင္တုိ႔တြင္ တည္ေဆာက္မည္ဟု ေမွ်ာ္မွန္းထားေသာ အဆုိပါစီမံကိန္းသည္ ျမန္မာႏုိင္ငံသားမ်ား လွ်ပ္စစ္ဓာတ္အားရရွိမႈ တည္ၿငိမ္ေရးသာမက ျမန္မာ့စီးပြားေရးကုိ တုိးတက္ေစမည္ျဖစ္ၿပီး ရင္းႏွီးျမႇဳပ္ႏွံမႈကိုလည္း တုိးေစမည္ဟု ဆုိသည္။
အဆုိပါလွ်ပ္စစ္ဓာတ္အားကုိ ျမန္မာႏိုင္ငံအမ်ဳိးသားလွ်ပ္စစ္ဓာတ္အားကြန္ရက္သုိ႔ ထည့္၀င္မည္ျဖစ္ၿပီး ျမန္မာ့လွ်ပ္စစ္ဓာတ္အား ထုတ္လုပ္မႈ၏ ၁၀ ရာခုိင္ႏႈန္းမွ ၁၂ ရာခုိင္ႏႈန္းအထိရွိမည္ျဖစ္သည္။ စီမံကိန္းအေကာင္အထည္ေဖာ္မည့္ ျမင္းၿခံႏွင့္ မိတၳီလာခ႐ုိင္မွ ေဒသခံမ်ားသည္ ယင္းရင္းႏွီးျမႇဳပ္ႏွံမႈမွ သင္တန္းမ်ား၊ အေၿခခံအေဆာက္အအုံမ်ားစသျဖင့္ အက်ဳိးေက်းဇူးရရွိမည္ဟု အေမရိကန္သံ႐ုံးမွ ထုတ္ျပန္ထားသည္။
ယင္းစီမံကိန္း အေကာင္အထည္ေဖာ္မည့္ေဒသမ်ားႏွင့္ ၁၅ မုိင္ခန္႔ကြာေ၀းသည့္ ၿမိဳ႕သာစက္မႈဇုန္အတြက္ ထုတ္လုပ္မႈ၊ အရင္းအျမစ္မ်ား၊ စြမ္းအင္မ်ား ပံ့ပုိးေပးႏုိင္မည္ျဖစ္သည္။
အေမရိကန္ေတြ ျမန္မာနဲ႔ စီးပြားေရး ျပန္လုပ္ဖို႔ ေျခလွမ္းျပင္
ရဲနည္
သမၼတ ဦးသိန္းစိန္ ကတိကဝတ္ျပဳထားတဲ့ ႏိုင္ငံေရး၊ စီးပြားေရး ျပဳျပင္ေျပာင္းလဲေရးေတြ အရွိန္တန္႕သြားျပီး ဘာသာေရး တင္းမာမႈေတြ ျဖစ္ေနတာ၊ စာနယ္ဇင္း လြတ္လပ္ခြင့္ကို ျခိမ္းေျခာက္လာတာ၊ ျပည္တြင္းစစ္ ရပ္စဲေရး မေဖာ္ေဆာင္ႏိုင္တာ စတဲ့ လူ႕အခြင့္အေရးခ်ိဳးေဖာက္မႈေတြ ဆက္လက္ျဖစ္ပြားေနတာေၾကာင့္ အေမရိကန္-ျမန္မာ ဆက္ဆံေရး ထင္သေလာက္ မေကာင္းလာဘဲ ဒဏ္ခတ္ပိတ္ပင္မႈကလည္း လုံးဝ႐ုတ္သိမ္းသြားေရး မျဖစ္ႏိုင္ေသးဘဲ ရွိေနရပါတယ္။
ဒါေပမယ့္ ျပီးခဲ့တဲ့အပတ္ ၾကာသပေတးေန႕က ႏွစ္ႏိုင္ငံၾကား ဆက္ဆံေရး တိုးလာေစဖို႕ ေကာင္းမြန္တဲ့ ေျခလွမ္းတရပ္ စလွမ္းခဲ့ပါတယ္။ အဲဒါကေတာ့ ျမန္မာျပည္တြင္းမွာ အလုပ္သမား အခြင့္အေရးေတြ အားေကာင္းလာေစေရးနဲ႕ လုပ္ငန္းခြင္ အေျခအေန တိုးတက္ေကာင္းမြန္လာေစေရး အတူတကြ လုပ္ေဆာင္ဖို႕ ႏွစ္ႏိုင္ငံၾကား သေဘာတူခဲ့ၾကတာပါပဲ။ ဒီကိစၥကို အိုင္အယ္လ္အိုကလည္း ေထာက္ခံထားျပီး ကုန္သြယ္ေရးဆိုင္ရာ အေမရိကန္ ကိုယ္စားလွယ္ မိုက္ကယ္ဖ႐ိုမန္းရဲ့ ျမန္မာျပည္ခရီးစဥ္အတြင္း ျဖစ္လာခဲ့တာပါ။ မိုက္ကယ္ဖ႐ိုမန္းဟာ ေနျပည္ေတာ္မွာ အာဆီယံ စီးပြားေရး ဝန္ၾကီးေတြနဲ႕လည္း ေတြ႕ဆံုေဆြးေႏြးခဲ့ပါေသးတယ္။
အေမရိကန္-ျမန္မာ ႏွစ္ႏိုင္ငံၾကား သေဘာတူညီခ်က္ဟာ ျမန္မာျပည္ အလုပ္သမားေရးရာ ဥပေဒေတြကို ျပဳျပင္ေျပာင္းလဲေရး ႏွစ္မ်ားစြာၾကာျမင့္မယ့္ ဗ်ဴဟာကို ခ်မွတ္ေဖာ္ေဆာင္ရာမွာ အေမရိကန္နဲ႕ ျမန္မာ အစိုးရ အရာရွိေတြသာမက စိတ္ပါဝင္စားတဲ့ အစိုးရေတြ၊ စီးပြားေရးလုပ္ငန္းေတြ၊ အလုပ္သမားေတြနဲ႕ အိုင္အယ္လ္အိုလို အလုပ္သမားေရးရာ အဖြဲ႕ေတြ ပါဝင္ၾကမွာျဖစ္တယ္လို႕ သိရပါတယ္။ ရည္ရြယ္ခ်က္က ျမန္မာေတြ လုပ္ရည္ကိုင္ရည္ တက္လာဖို႕၊ ႏိုင္ငံတကာ စံတန္ဖိုးေတြနဲ႕အညီ ျပဳျပင္ေျပာင္းလဲေရးကို ဆက္လက္ေဖာ္ေဆာင္ေရး လိုအပ္တဲ့ စည္းစနစ္ေတြကို ေဖာ္ေဆာင္ႏိုင္ဖို႕နဲ႕ လက္ေတြ႕က်င့္သုံးဖို႕ ကူညီေရးပါ။
ဥပမာျပရရင္ ျမန္မာျပည္မွာ အလုပ္သမားသမဂၢေတြ ဖြဲ႕စည္းခြင့္ ရွိပါတယ္၊ အဖြဲ႕ေတြလည္း ရွိပါတယ္။ ဒါေပမယ့္ အစိုးရ၊ အလုပ္ရွင္နဲ႕ အလုပ္သမားၾကား ဘယ္လို အျပန္အလွန္ ေဆာင္ရြက္လုပ္ကိုင္မလဲဆိုတာ သေဘာေပါက္နားလည္မႈ အနည္းငယ္မွ်ပဲ ရွိပါေသးတယ္။ ေျပာရရင္ အေျခခံလစာကိုေတာင္ မသတ္မွတ္ႏိုင္ၾကေသးပါဘူး။ အခု ႏွစ္ႏိုင္ငံ သေဘာတူညီခ်က္က ဒီအေျခခံ လုပ္ခလစာအေရး ကိုင္တြယ္ႏိုင္မယ္လို႕ ေမွ်ာ္လင့္ရပါတယ္။ ဒါဟာ အလုပ္သမားမ်ားကို လူလိုသူလို ဆက္ဆံဖို႕နဲ႕ ေလးစားဖို႕ဟာ ၂၁ ရာစု စီးပြားေရးရဲ့ တန္ဖိုးတခုလို႕ ျမန္မာအစိုးရနဲ႕ စီးပြားေရးလုပ္ငန္းရွင္ေတြ ျမင္လာေစေအာင္ ၾကိဳးပမ္းခ်က္မို႕ ေကာင္းပါတယ္။
ခ်က္ျခင္းဆိုသလို မႏၲေလးတုိင္း ေဒသႀကီးအတြင္းက ျမင္းၿခံခရုိင္ နဘူးအုိင္နဲ႕ မိထၲီလာခရုိင္ ၀မ္းတြင္း ေဒသမွာ အေမရိကန္က ACO ရင္းႏွီးျမႇဳပ္ႏွံမႈအဖြဲ႕က ျမန္မာ လွ်ပ္စစ္စြမ္းအားဝန္ၾကီးဌာနနဲ႕အတူ လွ်ပ္စစ္ဓာတ္အား မဂၢါ၀ပ္ ၁၅၀ ထုတ္လုပ္မယ့္ ေနစြမ္းအင္သုံး လွ်ပ္စစ္ဓာတ္အားေပးစက္ရုံ ၂ ႐ံု တည္ေဆာက္ဖို႕ ေဒၚလာ သန္း ၄၈၀ ထည့္ဝင္မယ္လို႕ သေဘာတူညီခ်က္ လက္မွတ္ေရးထုိးပါတယ္။ ဒီပေရာဂ်က္က ၂၀၁၆ ခုႏွစ္မွာ ျပီးစီးမွာျဖစ္ျပီး လွ်ပ္စစ္ထုတ္လုပ္မႈဟာ တႏိုင္ငံလုံး ပါဝါဂရစ္ရဲ့ ၁၀ ရာခိုင္ႏႈန္းက ၁၂ ရာခိုင္ႏႈန္းထိ ရွိပါမယ္။ ျမိဳ႕သာစက္မႈဇံုအပါအဝင္ ျမင္းျခံနဲ႕ မိတီၳလာခ႐ိုင္ေတြကို မီးေပးဖို႕ မ်ားပါတယ္။
ဦးသိန္းစိန္တက္လာျပီးစ ႏိုင္ငံေရး ပြင့္လင္းလာမႈ၊ စီးပြားေရး တံခါးဖြင့္လိုမႈေတြေၾကာင့္ အိုဘားမားအစိုးရဟာ ဒဏ္ခတ္ပိတ္ဆို႕မႈေတြကို ဆိုင္းငံ့ထားျပီး ျမန္မာအစိုးရနဲ႕ ထိေတြ႕ဆက္ဆံမႈ ျပန္လုပ္လာခဲ့တယ္။ အေမရိကန္အစိုးရကိုယ္စားလွယ္ေတြ ျမန္မာျပည္ကို ဒီႏွစ္ထဲ ေခ်ာင္းေပါက္မတတ္ လာေနခဲ့ျပီး စစ္ဘက္ဆိုင္ရာဆက္ဆံေရး စတင္ဖို႕နဲ႕ ဒဏ္ခတ္မႈ စာရင္းေတြ ေလွ်ာ့ေပါ့ဖို႕ေတြ ေျပာတာ စၾကားလာရပါတယ္။ မၾကာေသးခင္က ႏိုင္ငံျခားေရးဝန္ၾကီး ဂြၽန္ကယ္ရီ လာသြားခဲ့သလို ႏိုဝင္ဘာမွာ သမၼတ အိုဘားမား ေနျပည္ေတာ္လာဖို႕လည္း ရွိပါတယ္။
ကုန္သြယ္ေရးဆိုင္ရာ အေမရိကန္ ကိုယ္စားလွယ္ မိုက္ကယ္ဖ႐ိုမန္း တက္ေရာက္ခဲ့တဲ့ ျပီးခဲ့တဲ့အပတ္ ေနျပည္ေတာ္က အာဆီယံ စီးပြားေရးဝန္ၾကီးမ်ား ေဆြးေႏြးပြဲမွာ ျမန္မာႏိုင္ငံအေပၚ အေမရိကန္ စီးပြားေရးလုပ္ငန္းေတြက အေကာင္းျမင္တယ္လို႕လည္း သိရတယ္။ ၂၀၁၅ မွာ အာဆီယံ စီးပြားေရး အသိုက္အဝန္း စအေကာင္အထည္ေဖာ္မွာကို အေကာင္းျမင္တဲ့အျပင္ ေဒသတြင္းမွာ ရင္းႏွီးျမႇဳပ္ႏွံမႈ ခ်ဲ႕ထြင္ဖို႕၊ အလုပ္အင္အားစု ၾကီးထြားလာဖို႕၊ အျမတ္ ပိုက်န္ဖို႕ေတြကို ေမွ်ာ္လင့္ၾကေၾကာင္း ေနျပည္ေတာ္အစည္းအေဝးမွာ ေကာက္ယူခဲ့တဲ့ အာဆီယံ စီးပြားေရး အျမင္ စစ္တမ္း Asean Business Outlook Survey က ျပသခဲ့တယ္လို႕ ဘန္ေကာက္ထုတ္ The Nation သတင္းစာမွာ ေရးပါတယ္။
အဲဒီစစ္တမ္းကို အေမရိကန္ကုန္သည္ၾကီးမ်ားအသင္းနဲ႕ အာဆီယံ ၁၀ ႏိုင္ငံမွာ အလုပ္လုပ္ေနတဲ့ အေမရိကန္ ကုမၸဏီ ၅၈၈ ခု ပါဝင္တဲ့ အာဆီယံဆိုင္ရာ အေမရိကန္ကုန္သည္မ်ားအဖြဲ႕ကေန ဒီဇိုင္းဆြဲ ေကာက္ယူခဲ့တာပါ။ စစ္တမ္းမွာ ေျဖၾကားသူ ၉၁ ရာခိုင္ႏႈန္းက ျမန္မာျပည္မွာ လုပ္ငန္းခ်ဲ႕ထြင္ဖို႕ စဥ္းစားေနတယ္လို႕ ဆိုတယ္။
အာဆီယံ စီးပြားေရး အျမင္ စစ္တမ္းမွာ ျမန္မာဟာ အာဆီယံထဲ စီးပြားေရးခ်ဲ႕ထြင္ခ်င္စရာ အေကာင္းဆုံး ႏိုင္ငံတႏိုင္ငံျဖစ္ေၾကာင္း ေဖာ္ျပပါတယ္လို႕ ထိုင္းႏိုင္ငံဆိုင္ရာ အေမရိကန္ကုန္သည္မ်ားအသင္း ျမန္မာဌာနခြဲ ဥကၠ႒ Mariano Vela က ေျပာေၾကာင္း သိရတယ္။
ျမန္မာမွာ အလုပ္လာလုပ္ေနၾကတဲ့ ႏိုင္ငံျခားသားအလုပ္အင္အားစုဟာ ဒီမွာ ေနထိုင္ရတာနဲ႕ အလုပ္လုပ္ရတာ စိတ္ေက်နပ္မႈ ရွိတယ္။ ၉၁ ရာခိုင္ႏႈန္းက သူတို႕အလုပ္ကို ေက်နပ္ျပီး ၇၇ ရာခိုင္ႏႈန္းက အခ်ိန္ ပိုေနခ်င္တယ္လို႕လည္း ဆိုတယ္။ ဒါေပမယ့္ ႐ုံးနဲ႕ အိမ္ငွားခ၊ ႏိုင္ငံ့အေျခခံအေဆာက္အဦ (infrastructure)၊ စနစ္တက် ေလ့က်င့္သင္ၾကားထားသူ ရွားပါးမႈတို႕က ျပႆနာလို႕ ဆိုတယ္။
အေမရိကန္ ရင္းႏွီးျမႇဳပ္ႏွံသူေတြအတြက္ ျမန္မာျပည္ဟာ အခက္အခဲေတြ ရွိေနဆဲပါ။ အိုဘားမားအစိုးရဟာ ျမန္မာျပည္မွာ ေဒၚလာ ၅ သိန္းထက္မနည္း ဒါမွမဟုတ္ ေရနံနဲ႕ ဂတ္စ္လုပ္ငန္းမွာ ရင္းႏွီးျမႇဳပ္ႏွံသူ အေမရိကန္ေတြဟာ စီးပြားေရးလုပ္ငန္းနဲ႕ အစီအစဥ္ေတြကို ႏိုင္ငံျခားေရးဝန္ၾကီးဌာနကို အစီရင္ခံရပါတယ္။ ၂၀၁၃ ခုႏွစ္ ဇူလိုင္က စျပီး ကုမၸဏီ ၁၅ ခု အစီရင္ခံပါတယ္။ ၂၀၁၃ ဇြန္မွာ စက္႐ံုစဖြင့္ခဲ့တဲ့ ကိုကာကိုလာ Coca-Cola ရဲ့ အဓိကျပိဳင္ဘက္ ပက္စီ PepsiCo လည္း အခု ျမန္မာျပည္ ဝင္လာခဲ့ပါျပီ။ ဆန္ဖရန္စစ္စကို အေျခစိုက္ Gap အဝတ္အထည္လုပ္ငန္းကလည္း စက္႐ံု ၂ ႐ံု ေထာင္ဖို႕ ျပင္ေနပါတယ္။ Gap ရဲ့ ေၾကညာခ်က္ထဲမွာ “ျမန္မာျပည္မွာ အထည္အပ္ဖို႕ စလုပ္တဲ့ အေမရိကန္ အထည္ လက္လီ အေရာင္းလုပ္ငန္းအေနနဲ႕ က်ေနာ္တို႕နဲ႕ တြဲလုပ္မယ့္သူေတြဟာ အလုပ္သမားေတြကို လံုျခဳံျပီး က်န္းမာေရးနဲ႕ ညီညြတ္တဲ့ သင့္တင့္မွ်တမယ့္ အလုပ္ခြင္ကို အာမခံဖို႕ က်ေနာ္တို႕ တာဝန္ယူရမယ္ဆိုတာ က်ေနာ္တို႕ နားလည္ပါတယ္” လို႕ ေရးပါတယ္။
အေမရိကန္ေတြရဲ့ ျမန္မာျပည္ဆိုင္ရာ စီးပြားေရး ရင္းႏွီးျမႇဳပ္ႏွံမႈဟာ ျမန္မာျပည္တြင္းႏိုင္ငံေရး တည္ျငိမ္မႈကို အာမခံႏိုင္ေရးနဲ႕လည္း တိုက္႐ိုက္ ပတ္သက္ေနျပန္ပါတယ္။ PARAMI ENERGY ကုမၸဏီရဲ႕ အၾကံေပး ဦးတင္ခ်ိဳက “လက္ရွိ ျပည္တြင္း ပဋိပကၡေတြကုိ သူတုိ႔စုိးရိမ္တယ္။ တကယ္လုိ႔ အေရးခင္းေတြက မထိန္းႏုိင္ေအာင္ျဖစ္လုိ႔၊ Constitution ထဲမွာကလည္း မျပင္ေသးေတာ့ တပ္မေတာ္က အခ်ိန္မေရြး အာဏာျပန္သိမ္းလုိ႔ရမယ္။ ဒီလုိေနာက္ေၾကာင္းျပန္္လွည့္သြားၿပီဆုိ သူတုိ႔ ရင္းႏွီးျမွဳပ္ႏွံမႈေတြ ဒီမွာ လက္လြန္ေနရင္ သူတုိ႔ ႏႈတ္ရခက္မယ္”လို႕ ဧရာဝတီကို ေျပာပါတယ္။ စီးပြားေရးပညာရွင္ ေဒါက္တာေအာင္ကုိကုိကလည္း ႏုိင္ငံျခားေရး၀န္ႀကီး ဂြ်န္ကယ္ရီလာတုန္းက တိုက္တြန္း ေျပာဆုိသြားတဲ့ ၂၀၁၅ ေရြးေကာက္ပြဲကို လြတ္လပ္ မွ်တၿပီး ပြင့္လင္းဖုိ႔ လုိတယ္ဆုိတာကို ေထာက္ျပျပီး “ဒီအခ်က္ကလည္း အေမရိကန္ရဲ႕ ႏုိင္ငံျခားေရး မူ၀ါဒမွာ အေရးႀကီးတဲ့ အခ်က္တခ်က္ ျဖစ္ေနေသးတယ္လုိ႔ ေတြ႔ရပါတယ္။ ၂၀၁၅ အလြန္ ႏိုင္ငံေရးအကူးအေျပာင္း တည္ျငိမ္မွ ႏုိင္ငံတကာ ရင္းႏွီးျမွဳပ္ႏွံမႈေတြမွာ အေမရိကန္ရဲ႕ ရင္းႏွီးျမွဳပ္ႏွံမႈေတြလည္း ၀င္လာႏုိင္မွာပါ”လုိ႔ ေျပာပါတယ္။
သမၼတ ဦးသိန္းစိန္ ကတိကဝတ္ျပဳထားတဲ့ ႏိုင္ငံေရး၊ စီးပြားေရး ျပဳျပင္ေျပာင္းလဲေရးေတြ အရွိန္တန္႕သြားျပီး ဘာသာေရး တင္းမာမႈေတြ ျဖစ္ေနတာ၊ စာနယ္ဇင္း လြတ္လပ္ခြင့္ကို ျခိမ္းေျခာက္လာတာ၊ ျပည္တြင္းစစ္ ရပ္စဲေရး မေဖာ္ေဆာင္ႏိုင္တာ စတဲ့ လူ႕အခြင့္အေရးခ်ိဳးေဖာက္မႈေတြ ဆက္လက္ျဖစ္ပြားေနတာေၾကာင့္ အေမရိကန္-ျမန္မာ ဆက္ဆံေရး ထင္သေလာက္ မေကာင္းလာဘဲ ဒဏ္ခတ္ပိတ္ပင္မႈကလည္း လုံးဝ႐ုတ္သိမ္းသြားေရး မျဖစ္ႏိုင္ေသးဘဲ ရွိေနရပါတယ္။
ဒါေပမယ့္ ျပီးခဲ့တဲ့အပတ္ ၾကာသပေတးေန႕က ႏွစ္ႏိုင္ငံၾကား ဆက္ဆံေရး တိုးလာေစဖို႕ ေကာင္းမြန္တဲ့ ေျခလွမ္းတရပ္ စလွမ္းခဲ့ပါတယ္။ အဲဒါကေတာ့ ျမန္မာျပည္တြင္းမွာ အလုပ္သမား အခြင့္အေရးေတြ အားေကာင္းလာေစေရးနဲ႕ လုပ္ငန္းခြင္ အေျခအေန တိုးတက္ေကာင္းမြန္လာေစေရး အတူတကြ လုပ္ေဆာင္ဖို႕ ႏွစ္ႏိုင္ငံၾကား သေဘာတူခဲ့ၾကတာပါပဲ။ ဒီကိစၥကို အိုင္အယ္လ္အိုကလည္း ေထာက္ခံထားျပီး ကုန္သြယ္ေရးဆိုင္ရာ အေမရိကန္ ကိုယ္စားလွယ္ မိုက္ကယ္ဖ႐ိုမန္းရဲ့ ျမန္မာျပည္ခရီးစဥ္အတြင္း ျဖစ္လာခဲ့တာပါ။ မိုက္ကယ္ဖ႐ိုမန္းဟာ ေနျပည္ေတာ္မွာ အာဆီယံ စီးပြားေရး ဝန္ၾကီးေတြနဲ႕လည္း ေတြ႕ဆံုေဆြးေႏြးခဲ့ပါေသးတယ္။
အေမရိကန္-ျမန္မာ ႏွစ္ႏိုင္ငံၾကား သေဘာတူညီခ်က္ဟာ ျမန္မာျပည္ အလုပ္သမားေရးရာ ဥပေဒေတြကို ျပဳျပင္ေျပာင္းလဲေရး ႏွစ္မ်ားစြာၾကာျမင့္မယ့္ ဗ်ဴဟာကို ခ်မွတ္ေဖာ္ေဆာင္ရာမွာ အေမရိကန္နဲ႕ ျမန္မာ အစိုးရ အရာရွိေတြသာမက စိတ္ပါဝင္စားတဲ့ အစိုးရေတြ၊ စီးပြားေရးလုပ္ငန္းေတြ၊ အလုပ္သမားေတြနဲ႕ အိုင္အယ္လ္အိုလို အလုပ္သမားေရးရာ အဖြဲ႕ေတြ ပါဝင္ၾကမွာျဖစ္တယ္လို႕ သိရပါတယ္။ ရည္ရြယ္ခ်က္က ျမန္မာေတြ လုပ္ရည္ကိုင္ရည္ တက္လာဖို႕၊ ႏိုင္ငံတကာ စံတန္ဖိုးေတြနဲ႕အညီ ျပဳျပင္ေျပာင္းလဲေရးကို ဆက္လက္ေဖာ္ေဆာင္ေရး လိုအပ္တဲ့ စည္းစနစ္ေတြကို ေဖာ္ေဆာင္ႏိုင္ဖို႕နဲ႕ လက္ေတြ႕က်င့္သုံးဖို႕ ကူညီေရးပါ။
ဥပမာျပရရင္ ျမန္မာျပည္မွာ အလုပ္သမားသမဂၢေတြ ဖြဲ႕စည္းခြင့္ ရွိပါတယ္၊ အဖြဲ႕ေတြလည္း ရွိပါတယ္။ ဒါေပမယ့္ အစိုးရ၊ အလုပ္ရွင္နဲ႕ အလုပ္သမားၾကား ဘယ္လို အျပန္အလွန္ ေဆာင္ရြက္လုပ္ကိုင္မလဲဆိုတာ သေဘာေပါက္နားလည္မႈ အနည္းငယ္မွ်ပဲ ရွိပါေသးတယ္။ ေျပာရရင္ အေျခခံလစာကိုေတာင္ မသတ္မွတ္ႏိုင္ၾကေသးပါဘူး။ အခု ႏွစ္ႏိုင္ငံ သေဘာတူညီခ်က္က ဒီအေျခခံ လုပ္ခလစာအေရး ကိုင္တြယ္ႏိုင္မယ္လို႕ ေမွ်ာ္လင့္ရပါတယ္။ ဒါဟာ အလုပ္သမားမ်ားကို လူလိုသူလို ဆက္ဆံဖို႕နဲ႕ ေလးစားဖို႕ဟာ ၂၁ ရာစု စီးပြားေရးရဲ့ တန္ဖိုးတခုလို႕ ျမန္မာအစိုးရနဲ႕ စီးပြားေရးလုပ္ငန္းရွင္ေတြ ျမင္လာေစေအာင္ ၾကိဳးပမ္းခ်က္မို႕ ေကာင္းပါတယ္။
ခ်က္ျခင္းဆိုသလို မႏၲေလးတုိင္း ေဒသႀကီးအတြင္းက ျမင္းၿခံခရုိင္ နဘူးအုိင္နဲ႕ မိထၲီလာခရုိင္ ၀မ္းတြင္း ေဒသမွာ အေမရိကန္က ACO ရင္းႏွီးျမႇဳပ္ႏွံမႈအဖြဲ႕က ျမန္မာ လွ်ပ္စစ္စြမ္းအားဝန္ၾကီးဌာနနဲ႕အတူ လွ်ပ္စစ္ဓာတ္အား မဂၢါ၀ပ္ ၁၅၀ ထုတ္လုပ္မယ့္ ေနစြမ္းအင္သုံး လွ်ပ္စစ္ဓာတ္အားေပးစက္ရုံ ၂ ႐ံု တည္ေဆာက္ဖို႕ ေဒၚလာ သန္း ၄၈၀ ထည့္ဝင္မယ္လို႕ သေဘာတူညီခ်က္ လက္မွတ္ေရးထုိးပါတယ္။ ဒီပေရာဂ်က္က ၂၀၁၆ ခုႏွစ္မွာ ျပီးစီးမွာျဖစ္ျပီး လွ်ပ္စစ္ထုတ္လုပ္မႈဟာ တႏိုင္ငံလုံး ပါဝါဂရစ္ရဲ့ ၁၀ ရာခိုင္ႏႈန္းက ၁၂ ရာခိုင္ႏႈန္းထိ ရွိပါမယ္။ ျမိဳ႕သာစက္မႈဇံုအပါအဝင္ ျမင္းျခံနဲ႕ မိတီၳလာခ႐ိုင္ေတြကို မီးေပးဖို႕ မ်ားပါတယ္။
ဦးသိန္းစိန္တက္လာျပီးစ ႏိုင္ငံေရး ပြင့္လင္းလာမႈ၊ စီးပြားေရး တံခါးဖြင့္လိုမႈေတြေၾကာင့္ အိုဘားမားအစိုးရဟာ ဒဏ္ခတ္ပိတ္ဆို႕မႈေတြကို ဆိုင္းငံ့ထားျပီး ျမန္မာအစိုးရနဲ႕ ထိေတြ႕ဆက္ဆံမႈ ျပန္လုပ္လာခဲ့တယ္။ အေမရိကန္အစိုးရကိုယ္စားလွယ္ေတြ ျမန္မာျပည္ကို ဒီႏွစ္ထဲ ေခ်ာင္းေပါက္မတတ္ လာေနခဲ့ျပီး စစ္ဘက္ဆိုင္ရာဆက္ဆံေရး စတင္ဖို႕နဲ႕ ဒဏ္ခတ္မႈ စာရင္းေတြ ေလွ်ာ့ေပါ့ဖို႕ေတြ ေျပာတာ စၾကားလာရပါတယ္။ မၾကာေသးခင္က ႏိုင္ငံျခားေရးဝန္ၾကီး ဂြၽန္ကယ္ရီ လာသြားခဲ့သလို ႏိုဝင္ဘာမွာ သမၼတ အိုဘားမား ေနျပည္ေတာ္လာဖို႕လည္း ရွိပါတယ္။
ကုန္သြယ္ေရးဆိုင္ရာ အေမရိကန္ ကိုယ္စားလွယ္ မိုက္ကယ္ဖ႐ိုမန္း တက္ေရာက္ခဲ့တဲ့ ျပီးခဲ့တဲ့အပတ္ ေနျပည္ေတာ္က အာဆီယံ စီးပြားေရးဝန္ၾကီးမ်ား ေဆြးေႏြးပြဲမွာ ျမန္မာႏိုင္ငံအေပၚ အေမရိကန္ စီးပြားေရးလုပ္ငန္းေတြက အေကာင္းျမင္တယ္လို႕လည္း သိရတယ္။ ၂၀၁၅ မွာ အာဆီယံ စီးပြားေရး အသိုက္အဝန္း စအေကာင္အထည္ေဖာ္မွာကို အေကာင္းျမင္တဲ့အျပင္ ေဒသတြင္းမွာ ရင္းႏွီးျမႇဳပ္ႏွံမႈ ခ်ဲ႕ထြင္ဖို႕၊ အလုပ္အင္အားစု ၾကီးထြားလာဖို႕၊ အျမတ္ ပိုက်န္ဖို႕ေတြကို ေမွ်ာ္လင့္ၾကေၾကာင္း ေနျပည္ေတာ္အစည္းအေဝးမွာ ေကာက္ယူခဲ့တဲ့ အာဆီယံ စီးပြားေရး အျမင္ စစ္တမ္း Asean Business Outlook Survey က ျပသခဲ့တယ္လို႕ ဘန္ေကာက္ထုတ္ The Nation သတင္းစာမွာ ေရးပါတယ္။
အဲဒီစစ္တမ္းကို အေမရိကန္ကုန္သည္ၾကီးမ်ားအသင္းနဲ႕ အာဆီယံ ၁၀ ႏိုင္ငံမွာ အလုပ္လုပ္ေနတဲ့ အေမရိကန္ ကုမၸဏီ ၅၈၈ ခု ပါဝင္တဲ့ အာဆီယံဆိုင္ရာ အေမရိကန္ကုန္သည္မ်ားအဖြဲ႕ကေန ဒီဇိုင္းဆြဲ ေကာက္ယူခဲ့တာပါ။ စစ္တမ္းမွာ ေျဖၾကားသူ ၉၁ ရာခိုင္ႏႈန္းက ျမန္မာျပည္မွာ လုပ္ငန္းခ်ဲ႕ထြင္ဖို႕ စဥ္းစားေနတယ္လို႕ ဆိုတယ္။
အာဆီယံ စီးပြားေရး အျမင္ စစ္တမ္းမွာ ျမန္မာဟာ အာဆီယံထဲ စီးပြားေရးခ်ဲ႕ထြင္ခ်င္စရာ အေကာင္းဆုံး ႏိုင္ငံတႏိုင္ငံျဖစ္ေၾကာင္း ေဖာ္ျပပါတယ္လို႕ ထိုင္းႏိုင္ငံဆိုင္ရာ အေမရိကန္ကုန္သည္မ်ားအသင္း ျမန္မာဌာနခြဲ ဥကၠ႒ Mariano Vela က ေျပာေၾကာင္း သိရတယ္။
ျမန္မာမွာ အလုပ္လာလုပ္ေနၾကတဲ့ ႏိုင္ငံျခားသားအလုပ္အင္အားစုဟာ ဒီမွာ ေနထိုင္ရတာနဲ႕ အလုပ္လုပ္ရတာ စိတ္ေက်နပ္မႈ ရွိတယ္။ ၉၁ ရာခိုင္ႏႈန္းက သူတို႕အလုပ္ကို ေက်နပ္ျပီး ၇၇ ရာခိုင္ႏႈန္းက အခ်ိန္ ပိုေနခ်င္တယ္လို႕လည္း ဆိုတယ္။ ဒါေပမယ့္ ႐ုံးနဲ႕ အိမ္ငွားခ၊ ႏိုင္ငံ့အေျခခံအေဆာက္အဦ (infrastructure)၊ စနစ္တက် ေလ့က်င့္သင္ၾကားထားသူ ရွားပါးမႈတို႕က ျပႆနာလို႕ ဆိုတယ္။
အေမရိကန္ ရင္းႏွီးျမႇဳပ္ႏွံသူေတြအတြက္ ျမန္မာျပည္ဟာ အခက္အခဲေတြ ရွိေနဆဲပါ။ အိုဘားမားအစိုးရဟာ ျမန္မာျပည္မွာ ေဒၚလာ ၅ သိန္းထက္မနည္း ဒါမွမဟုတ္ ေရနံနဲ႕ ဂတ္စ္လုပ္ငန္းမွာ ရင္းႏွီးျမႇဳပ္ႏွံသူ အေမရိကန္ေတြဟာ စီးပြားေရးလုပ္ငန္းနဲ႕ အစီအစဥ္ေတြကို ႏိုင္ငံျခားေရးဝန္ၾကီးဌာနကို အစီရင္ခံရပါတယ္။ ၂၀၁၃ ခုႏွစ္ ဇူလိုင္က စျပီး ကုမၸဏီ ၁၅ ခု အစီရင္ခံပါတယ္။ ၂၀၁၃ ဇြန္မွာ စက္႐ံုစဖြင့္ခဲ့တဲ့ ကိုကာကိုလာ Coca-Cola ရဲ့ အဓိကျပိဳင္ဘက္ ပက္စီ PepsiCo လည္း အခု ျမန္မာျပည္ ဝင္လာခဲ့ပါျပီ။ ဆန္ဖရန္စစ္စကို အေျခစိုက္ Gap အဝတ္အထည္လုပ္ငန္းကလည္း စက္႐ံု ၂ ႐ံု ေထာင္ဖို႕ ျပင္ေနပါတယ္။ Gap ရဲ့ ေၾကညာခ်က္ထဲမွာ “ျမန္မာျပည္မွာ အထည္အပ္ဖို႕ စလုပ္တဲ့ အေမရိကန္ အထည္ လက္လီ အေရာင္းလုပ္ငန္းအေနနဲ႕ က်ေနာ္တို႕နဲ႕ တြဲလုပ္မယ့္သူေတြဟာ အလုပ္သမားေတြကို လံုျခဳံျပီး က်န္းမာေရးနဲ႕ ညီညြတ္တဲ့ သင့္တင့္မွ်တမယ့္ အလုပ္ခြင္ကို အာမခံဖို႕ က်ေနာ္တို႕ တာဝန္ယူရမယ္ဆိုတာ က်ေနာ္တို႕ နားလည္ပါတယ္” လို႕ ေရးပါတယ္။
အေမရိကန္ေတြရဲ့ ျမန္မာျပည္ဆိုင္ရာ စီးပြားေရး ရင္းႏွီးျမႇဳပ္ႏွံမႈဟာ ျမန္မာျပည္တြင္းႏိုင္ငံေရး တည္ျငိမ္မႈကို အာမခံႏိုင္ေရးနဲ႕လည္း တိုက္႐ိုက္ ပတ္သက္ေနျပန္ပါတယ္။ PARAMI ENERGY ကုမၸဏီရဲ႕ အၾကံေပး ဦးတင္ခ်ိဳက “လက္ရွိ ျပည္တြင္း ပဋိပကၡေတြကုိ သူတုိ႔စုိးရိမ္တယ္။ တကယ္လုိ႔ အေရးခင္းေတြက မထိန္းႏုိင္ေအာင္ျဖစ္လုိ႔၊ Constitution ထဲမွာကလည္း မျပင္ေသးေတာ့ တပ္မေတာ္က အခ်ိန္မေရြး အာဏာျပန္သိမ္းလုိ႔ရမယ္။ ဒီလုိေနာက္ေၾကာင္းျပန္္လွည့္သြားၿပီဆုိ သူတုိ႔ ရင္းႏွီးျမွဳပ္ႏွံမႈေတြ ဒီမွာ လက္လြန္ေနရင္ သူတုိ႔ ႏႈတ္ရခက္မယ္”လို႕ ဧရာဝတီကို ေျပာပါတယ္။ စီးပြားေရးပညာရွင္ ေဒါက္တာေအာင္ကုိကုိကလည္း ႏုိင္ငံျခားေရး၀န္ႀကီး ဂြ်န္ကယ္ရီလာတုန္းက တိုက္တြန္း ေျပာဆုိသြားတဲ့ ၂၀၁၅ ေရြးေကာက္ပြဲကို လြတ္လပ္ မွ်တၿပီး ပြင့္လင္းဖုိ႔ လုိတယ္ဆုိတာကို ေထာက္ျပျပီး “ဒီအခ်က္ကလည္း အေမရိကန္ရဲ႕ ႏုိင္ငံျခားေရး မူ၀ါဒမွာ အေရးႀကီးတဲ့ အခ်က္တခ်က္ ျဖစ္ေနေသးတယ္လုိ႔ ေတြ႔ရပါတယ္။ ၂၀၁၅ အလြန္ ႏိုင္ငံေရးအကူးအေျပာင္း တည္ျငိမ္မွ ႏုိင္ငံတကာ ရင္းႏွီးျမွဳပ္ႏွံမႈေတြမွာ အေမရိကန္ရဲ႕ ရင္းႏွီးျမွဳပ္ႏွံမႈေတြလည္း ၀င္လာႏုိင္မွာပါ”လုိ႔ ေျပာပါတယ္။
အိႏိၵယ-ျမန္မာ-ထုိင္းသံုးႏုိင္ငံ အေ၀းေျပးလမ္းမႀကီး အသံုးျပဳႏုိင္ေရး ေဆြးေႏြးမႈမ်ား စတင္ရန္ အဆိုျပဳ
ဖက္စ္ပုိ႔စ္
အိႏိၵယက ၂၀၁၆ ခုႏွစ္တြင္ ျမန္မာ၊ ထိုင္းႏွင့္ အိႏိၵယ သံုးႏုိင္ငံကို ဆက္သြယ္ႏိုင္ရန္ စီစဥ္ထားသည့္ သံုးႏုိင္ငံ အေ၀းေျပးလမ္းမႀကီးအတြက္ ႏုိင္ငံျဖတ္ကူး သယ္ယူပို႔ေဆာင္ေရး သေဘာတူညီခ်က္ႏွင့္ ပတ္သက္ေသာ ေဆြးေႏြးပြဲမ်ားကို စတင္လုပ္ေဆာင္သြားရန္ အဆိုျပဳထားေၾကာင္း အိႏိၵယထိပ္တန္း အရာရွိတစ္ဦးက ေျပာၾကားသည္။
ႏုိင္ငံျခားေရး၀န္ႀကီးဌာန အတြင္း၀န္ (အေရွ႕) အန္နီးလ္၀ဒၵ၀က ဟႏိြဳင္းၿမိဳ႕တြင္ က်င္းပသည့္ အာဆီယံ-အိႏိၵယ ပညာရွင္ကြန္ရက္အစည္းအေ၀းတြင္ ေျပာၾကားရာ၌ စီးပြားေရးစႀကၤ ံမ်ားေပၚ ယာဥ္မ်ားႏွင့္ ကုန္ စည္မ်ား သယ္ယူပုိ႔ေဆာင္ႏုိင္ခြင့္အတြက္ လိုအပ္ေသာသေဘာတူညီခ်က္ ရရွိၿပီးမွသာလွ်င္ အေရွ႕ေတာင္ အာရွႏွင့္ ဆက္သြယ္ေပးမည့္ ဆက္သြယ္ေရးစႀကၤ ံ၏ လမ္းတံတားမ်ားကို အသံုးျပဳ၍ရႏုိင္မည္ျဖစ္ေၾကာင္း ေျပာၾကားသြားသည္။
“ဒါေၾကာင့္မို႔ ကၽြန္ေတာ္တို႔က အိႏိၵယ၊ ျမန္မာနဲ႔ ထိုင္းႏုိင္ငံတို႔ သံုးႏိုင္ငံ အေ၀းေျပးလမ္းမအတြက္ သယ္ယူ ပို႔ေဆာင္ေရး သေဘာတူညီခ်က္နဲ႔ ပတ္သက္လို႔ ညိႇႏိႈင္းေဆြးေႏြးပဲြေတြ စတင္လုပ္ေဆာင္ဖုိ႔ အဆိုျပဳထားပါ တယ္”ဟု ၎က ေျပာသည္။
အိႏိၵယအေနျဖင့္ ႏုိင္ငံတြင္းရွိသည့္ ဒုတိယအလႊာႏွင့္ တတိယအလႊာ ၿမိဳ႕ႀကီးမ်ားသည္ အာဆီယံတြင္ရွိ ေသာ ၿမိဳ႕ႀကီးမ်ားႏွင့္ တစ္ႏွစ္ပတ္လံုးေဆာင္ရြက္မႈမ်ဳိးျဖင့္ စီးပြားေရးလုပ္ငန္းမ်ားႏွင့္ ခရီးသြားလုပ္ငန္းမ်ား ကို မည္သုိ႔ဆက္သြယ္သြားႏုိင္မည္ကို ၾကည့္ရမည္ျဖစ္ေၾကာင္းလည္း ၎က ဆုိသည္။
ယင္းသုိ႔ေဆာင္ရြက္ႏုိင္ပါက အာဆီယံတြင္ရွိေသာ ၿမိဳ႕ေတာ္မ်ားႏွင့္ အိႏိၵယတြင္ရွိေသာ ၿမိဳ႕ႀကီးမ်ားသာမက ပဲ ေလေၾကာင္းဆက္သြယ္မႈ တိုးခ်ဲ႕က်ယ္ျပန္႔လာေရးအတြက္ အေထာက္အကူ ျဖစ္သြားလိမ့္မည္ျဖစ္ ေၾကာင္းလည္း ၎က ေျပာသည္။
အိႏိၵယႏွင့္ စီးပြားေရး ပြင့္လန္းလာစ အေရွ႕ေတာင္အာရွေဒသၾကား ကုန္သြယ္ေရးႏွင့္ ဆက္ဆံမႈ ပိုမိုျမႇင့္ တင္ရန္ အိႏိၵယ အေရွ႕ေမွ်ာ္၀ါဒအတြက္လည္း အေရးႀကီးဆံုးအပိုင္းျဖစ္ေသာ ျမန္မာႏွင့္ အိႏိၵယကုန္းတြင္း ပိတ္ အေရွ႕ေျမာက္ေဒသၾကား ေပါင္းကူးလမ္းစီမံကိန္း အခ်ိန္မီၿပီးစီးရန္ လိုအပ္ေၾကာင္း ပညာရွင္မ်ားက ေျပာသည္။
အိႏိၵယ-ျမန္မာ ေပါင္းကူးစႀကၤ ံလမ္း ဖြံ႕ၿဖိဳးေရးဆီသုိ႔ဟူေသာ အစီရင္ခံစာတစ္ရပ္လည္း ထုတ္ျပန္ထားရာ အေရွ႕ေျမာက္ပိုင္း ျပည္နယ္ ေလးျပည္နယ္ႏွင့္ နယ္စပ္ခ်င္း ကီလိုမီတာ ၁,၆၀၀ ေက်ာ္ ထိစပ္လ်က္ရွိသည့္ ျမန္မာႏိုင္ငံသည္ အိႏိၵယ အေရွ႕ေျမာက္ေဒသမ်ား ဖြံ႕ၿဖိဳးေရးအတြက္ အခရာက် အေရးပါလ်က္ရွိသည္။
အိႏိၵယက ၂၀၁၆ ခုႏွစ္တြင္ ျမန္မာ၊ ထိုင္းႏွင့္ အိႏိၵယ သံုးႏုိင္ငံကို ဆက္သြယ္ႏိုင္ရန္ စီစဥ္ထားသည့္ သံုးႏုိင္ငံ အေ၀းေျပးလမ္းမႀကီးအတြက္ ႏုိင္ငံျဖတ္ကူး သယ္ယူပို႔ေဆာင္ေရး သေဘာတူညီခ်က္ႏွင့္ ပတ္သက္ေသာ ေဆြးေႏြးပြဲမ်ားကို စတင္လုပ္ေဆာင္သြားရန္ အဆိုျပဳထားေၾကာင္း အိႏိၵယထိပ္တန္း အရာရွိတစ္ဦးက ေျပာၾကားသည္။
ႏုိင္ငံျခားေရး၀န္ႀကီးဌာန အတြင္း၀န္ (အေရွ႕) အန္နီးလ္၀ဒၵ၀က ဟႏိြဳင္းၿမိဳ႕တြင္ က်င္းပသည့္ အာဆီယံ-အိႏိၵယ ပညာရွင္ကြန္ရက္အစည္းအေ၀းတြင္ ေျပာၾကားရာ၌ စီးပြားေရးစႀကၤ ံမ်ားေပၚ ယာဥ္မ်ားႏွင့္ ကုန္ စည္မ်ား သယ္ယူပုိ႔ေဆာင္ႏုိင္ခြင့္အတြက္ လိုအပ္ေသာသေဘာတူညီခ်က္ ရရွိၿပီးမွသာလွ်င္ အေရွ႕ေတာင္ အာရွႏွင့္ ဆက္သြယ္ေပးမည့္ ဆက္သြယ္ေရးစႀကၤ ံ၏ လမ္းတံတားမ်ားကို အသံုးျပဳ၍ရႏုိင္မည္ျဖစ္ေၾကာင္း ေျပာၾကားသြားသည္။
“ဒါေၾကာင့္မို႔ ကၽြန္ေတာ္တို႔က အိႏိၵယ၊ ျမန္မာနဲ႔ ထိုင္းႏုိင္ငံတို႔ သံုးႏိုင္ငံ အေ၀းေျပးလမ္းမအတြက္ သယ္ယူ ပို႔ေဆာင္ေရး သေဘာတူညီခ်က္နဲ႔ ပတ္သက္လို႔ ညိႇႏိႈင္းေဆြးေႏြးပဲြေတြ စတင္လုပ္ေဆာင္ဖုိ႔ အဆိုျပဳထားပါ တယ္”ဟု ၎က ေျပာသည္။
အိႏိၵယအေနျဖင့္ ႏုိင္ငံတြင္းရွိသည့္ ဒုတိယအလႊာႏွင့္ တတိယအလႊာ ၿမိဳ႕ႀကီးမ်ားသည္ အာဆီယံတြင္ရွိ ေသာ ၿမိဳ႕ႀကီးမ်ားႏွင့္ တစ္ႏွစ္ပတ္လံုးေဆာင္ရြက္မႈမ်ဳိးျဖင့္ စီးပြားေရးလုပ္ငန္းမ်ားႏွင့္ ခရီးသြားလုပ္ငန္းမ်ား ကို မည္သုိ႔ဆက္သြယ္သြားႏုိင္မည္ကို ၾကည့္ရမည္ျဖစ္ေၾကာင္းလည္း ၎က ဆုိသည္။
ယင္းသုိ႔ေဆာင္ရြက္ႏုိင္ပါက အာဆီယံတြင္ရွိေသာ ၿမိဳ႕ေတာ္မ်ားႏွင့္ အိႏိၵယတြင္ရွိေသာ ၿမိဳ႕ႀကီးမ်ားသာမက ပဲ ေလေၾကာင္းဆက္သြယ္မႈ တိုးခ်ဲ႕က်ယ္ျပန္႔လာေရးအတြက္ အေထာက္အကူ ျဖစ္သြားလိမ့္မည္ျဖစ္ ေၾကာင္းလည္း ၎က ေျပာသည္။
အိႏိၵယႏွင့္ စီးပြားေရး ပြင့္လန္းလာစ အေရွ႕ေတာင္အာရွေဒသၾကား ကုန္သြယ္ေရးႏွင့္ ဆက္ဆံမႈ ပိုမိုျမႇင့္ တင္ရန္ အိႏိၵယ အေရွ႕ေမွ်ာ္၀ါဒအတြက္လည္း အေရးႀကီးဆံုးအပိုင္းျဖစ္ေသာ ျမန္မာႏွင့္ အိႏိၵယကုန္းတြင္း ပိတ္ အေရွ႕ေျမာက္ေဒသၾကား ေပါင္းကူးလမ္းစီမံကိန္း အခ်ိန္မီၿပီးစီးရန္ လိုအပ္ေၾကာင္း ပညာရွင္မ်ားက ေျပာသည္။
အိႏိၵယ-ျမန္မာ ေပါင္းကူးစႀကၤ ံလမ္း ဖြံ႕ၿဖိဳးေရးဆီသုိ႔ဟူေသာ အစီရင္ခံစာတစ္ရပ္လည္း ထုတ္ျပန္ထားရာ အေရွ႕ေျမာက္ပိုင္း ျပည္နယ္ ေလးျပည္နယ္ႏွင့္ နယ္စပ္ခ်င္း ကီလိုမီတာ ၁,၆၀၀ ေက်ာ္ ထိစပ္လ်က္ရွိသည့္ ျမန္မာႏိုင္ငံသည္ အိႏိၵယ အေရွ႕ေျမာက္ေဒသမ်ား ဖြံ႕ၿဖိဳးေရးအတြက္ အခရာက် အေရးပါလ်က္ရွိသည္။
Subscribe to:
Posts (Atom)









