တင္ထက္ပိုင္
ဥေရာပသမဂၢ (EU) သည္ ျပည္ေထာင္စု ေရြးေကာက္ပြဲ ေကာ္မရွင္ (UEC) ၏ ဖိတ္ၾကားခ်က္အရ အဖြဲ႔ဝင္ ၁၀၁ ဦး ပါဝင္သည့္ ေရြးေကာက္ပြဲ ေစာင့္ၾကည့္ ေလ့လာေရးအဖြဲ႔ကို ျမန္မာႏုိင္ငံသို႔ ပထမဆံုး အႀကိမ္အျဖစ္ ေစလႊတ္ေပးမည္ဟု စက္တင္ဘာလ ၂၉ ရက္ ေန႔က ထုတ္ျပန္လိုက္သည္။
ေရြးေကာက္ပြဲ ေစာင့္ၾကည့္ေလ့လာေရး အဖြဲ႔ (Election Observation Mission- EOM) တြင္ ေရြးေကာက္ပြဲကို သ႐ုပ္ခြဲဆန္းစစ္သူ ၉ ဦး၊ ေရြးေကာက္ပြဲ ကာလတို ေစာင့္ၾကည့္မည့္သူ ၆၂ ဦးႏွင့္ ကာလရွည္ ေစာင့္ၾကည့္မည့္သူ ၃၀ ဦးတို႔ အသီးသီး ပါဝင္မည္ ျဖစ္ၿပီး ပထမအသုတ္ ေရြးေကာက္ပြဲ ေလ့လာသူ ၉ ဦးသည္ ၂၆ ရက္ေန႔က ျမန္မာႏိုင္ငံသို႔ ေရာက္ရွိခဲ့ေၾကာင္း ထုတ္ျပန္ခ်က္တြင္ ေရးသားထားသည္။
အဖြဲ႔၏ ေခါင္းေဆာင္အျဖစ္ ဥေရာပ ပါလီမန္၏ ဒုတိယ ဥကၠ႒ အလက္ဇန္းဒါး ဂရက္ဖ္ လန္႔စ္ေဒါ့ဖ္က တာဝန္ယူ ေဆာင္ရြက္မည္ ျဖစ္ေၾကာင္း၊ ယင္းအဖြဲ႔သည္ လြတ္လပ္ေသာ အဖြဲ႔တခု ျဖစ္ၿပီး ျမန္မာႏိုင္ငံ၏ ေရြးေကာက္ပြဲ ျဖစ္စဥ္မ်ားကို မည္သည့္နည္းႏွင့္မွ် ဝင္ေရာက္စြက္ဖက္မည္ မဟုတ္ေၾကာင္း ထုတ္ျပန္ခ်က္တြင္ ေျပာဆိုထားသည္။
ဥေရာပ သမဂၢ၏ ဒုဥကၠ႒ မစၥတာ ဖက္ဒရစ္ကာ ေမာ့္ဂါရီနီက “ဒီေရြးေကာက္ပြဲ ေစာင့္ၾကည့္ေရးအဖြဲ႔ ေစလႊတ္ျခင္းဟာ ျမန္မာ့ ဒီမိုကေရစီ အကူးအေျပာင္းအေပၚ ထားရွိထားတဲ့ ဥေရာပသမဂၢရဲ႕ ကတိကဝတ္ေတြကို အတည္ျပဳ ေပးလိုက္တာ ျဖစ္ပါတယ္။ ၿငိမ္းခ်မ္းၿပီးေတာ့ အားလံုးပါဝင္ႏိုင္တဲ့ အသိုင္းအဝန္းမွာ ေရြးေကာက္ပြဲ က်င္းပႏိုင္ျခင္းဟာ တိုင္းျပည္ရဲ႕ ေနာက္ေၾကာင္း ျပန္မလွည့္တဲ့ ျပဳျပင္ေျပာင္းလဲမႈေတြကို ကူညီ ေဖာ္ေဆာင္ေပးႏိုင္ပါလိမ့္မယ္” ဟု ထုတ္ျပန္ခ်က္တြင္ ေဖာ္ျပထားသည္။
ထုတ္ျပန္ခ်က္၏ အဆိုအရ ဥေရာပသမဂၢ၏ ဒုဥကၠ႒ႏွင့္ ျပည္ေထာင္စု ေရြးေကာက္ပြဲ ေကာ္မရွင္တို႔ လက္မွတ္ထိုး သေဘာတူထားသည့္ MOU အရ ႀကိဳတင္မဲ ကိစၥမ်ား အပါအဝင္ ေရြးေကာက္ပြဲ ျဖစ္စဥ္မ်ားအားလံုးကို ျမန္မာႏိုင္ငံ ျပည္နယ္ႏွင့္တိုင္း အႏွံ႔တြင္ EOM အဖြဲ႔ဝင္မ်ားကို ေစာင့္ၾကည့္ခြင့္ေပးမည္ ျဖစ္ေၾကာင္း သိရွိရသည္။
EOM အဖြဲ႔သည္ ေရြးေကာက္ပြဲေန႔အၿပီး ၄၈ နာရီအတြင္း ေရြးေကာက္ပြဲ ေစာင့္ၾကည့္ေရးမွ ေတြ႔ရွိခ်က္မ်ားကို ပဏာမ ေၾကညာခ်က္ တေစာင္အျဖစ္ ထုတ္ျပန္ေပးမည္ ျဖစ္သည္။
ေရြးေကာက္ပြဲ က်င္းပမည့္ ႏိုဝင္ဘာလ ၈ ရက္ေန႔တြင္ ဥေရာပ ပါလီမန္ ကိုယ္စားလွယ္အဖြဲ႔ႏွင့္ ဥေရာပ သမဂၢအဖြဲ႔ဝင္ ႏိုင္ငံမ်ား၏ ျမန္မာႏိုင္ငံ အေျခစိုက္ သံတမန္မ်ားကလည္း ယင္းေစာင့္ၾကည့္ေလ့လာေရး အဖြဲ႔ကို ကူညီေပးမည္ ျဖစ္ေၾကာင္း သိရွိရသည္။
လက္ရွိ အခ်ိန္အထိ ျပည္ေထာင္စု ေရြးေကာက္ပြဲ ေကာ္မရွင္ႏွင့္ MOU ထိုးထားေသာ ႏိုင္ငံတကာ ေရြးေကာက္ပြဲ ေစာင့္ၾကည့္ေရး အဖြဲ႔ ၅ ဖြဲ႔မွာ အေမရိကန္ သမၼတေဟာင္း ဂ်င္မီ ကာတာ (Jimmy Carter) ၏ Carter Centre ေဖာင္ေဒးရွင္း၊ ဥေရာပ သမဂၢ၏ EOM အဖြဲ႔၊ အေမရိကန္ႏို္င္ငံ အေျခစိုက္ International Republican Institute ၊ နယ္သာလန္ ႏိုင္ငံ အေျခစိုက္ Gender Concern International ၊ ဖိလစ္ပိုင္ႏိုင္ငံ အေျခစိုက္ National Citizen Movement for Free Elections – NAMFREL အဖြဲ႔တို႔ ျဖစ္သည္။
ဆက္လက္ၿပီး အာဆီယံ ႏိုင္ငံတခ်ိဳ႕မွ တျခား ေရြးေကာက္ပြဲ ေစာင့္ၾကည့္ေရး အဖြဲ႔မ်ားကိုလည္း ထပ္မံ ဖိတ္ေခၚရန္ ရွိေသးေၾကာင္း သိရွိရသည္။
၂၀၁၅ ေရြးေကာက္ပြဲကို လြတ္လပ္၍ တရားမွ်တေသာ ေရြးေကာက္ပြဲ ျဖစ္ေစရန္ ႏိုင္ငံတကာ အဖြဲ႔အစည္းမ်ား၊ NGO မ်ား၊ ျပည္တြင္း/ျပည္ပ အရပ္ဖက္ အဖြဲ႔အစည္းမ်ားက ဘက္ေပါင္းစံုမွ ေစာင့္ၾကည့္ေလ့လာသြားရန္ အစီအစဥ္မ်ားလည္း ရွိေနသည္ဟု သိရသည္။
ယင္းကဲ့သို႔ ႏိုင္ငံတကာ အကူအညီမ်ား ရွိေနေသာ္လည္း တဖက္တြင္ ေရြးေကာက္ပြဲ၏ အေရးႀကီးေသာ အစိတ္အပိုင္း တခု ျဖစ္သည့္ မဲစာရင္းတြင္ပင္ အမွားအယြင္းမ်ားစြာ ရွိေနျခင္းေၾကာင့္ ေဝဖန္မႈမ်ား ထြက္ေပၚလ်က္ ရွိသည္။
Thursday, October 1, 2015
႐ုရွား ႏုိင္ငံျခားရင္းႏွီးျမႇဳပ္ႏွံမႈမ်ား လာေရာက္ရန္ ဗိုလ္ခ်ဳပ္မွဴးႀကီး မင္းေအာင္လႈိင္ ဖိတ္ေခၚ
မဇၩိမ
ျမန္မာ-႐ုရွား စစ္ဘက္ႏွင့္ အရပ္ဘက္ဆက္ဆံေရး တိုးျမႇင့္ရန္ႏွင့္ ပညာေတာ္သင္မ်ား ေစလႊတ္ေရးတို႔အတြက္ ဗိုလ္ခ်ဳပ္မွဴးႀကီး မင္းေအာင္လိႈင္ႏွင့္ ႐ုရွား-ျမန္မာ စစ္ဘက္နည္းပညာ ပူးေပါင္းေဆာင္႐ြက္ေရး ပူးတြဲေကာ္မရွင္ဥကၠ႒ မစၥတာ အလက္ဖန္ဒါဖိုမင္တို႔ ေတြ႔ဆံုေဆြးေႏြးခဲ့ၾကသည္။
စက္တင္ဘာ ၂၉ အစည္းအေ၀းသို႔ ျမန္မာဖက္က ဒုတိယတပ္မေတာ္ ကာကြယ္ေရးဦးစီးခ်ဳပ္ ကာကြယ္ေရး ဦးစီးခ်ဳပ္ (ၾကည္း) ဒုတိယ ဗိုလ္ခ်ဳပ္မွဴးႀကီး စိုးဝင္းႏွင့္ ကာကြယ္ေရးဦးစီးခ်ဳပ္႐ုံးမွ တပ္မေတာ္အရာရွိႀကီးမ်ား၊ ႐ုရွားဖက္မွ ျမန္မာႏိုင္ငံဆိုင္ရာ ႐ုရွားသံအမတ္ႀကီး၊ ႐ုရွားစစ္သံမွဴးႏွင့္ တာဝန္ရွိသူမ်ားလည္း တက္ေရာက္ၾကသည္။
ယင္းမတိုင္မီ စက္တင္ဘာ ၂၈ ရက္ေန႔ကလည္း မစၥတာ အလက္ဖန္ဒါဖိုမင္ႏွင့္ ကိုယ္စားလွယ္အဖြဲ႔သည္ ဒုတိယသမၼတ ဦးဥာဏ္ထြန္းႏွင့္ ေတြ႔ဆံုခဲ့ၿပီး ျမန္မာႏိုင္ငံစစ္ဘက္ႏွင့္ အရပ္ဘက္တြင္ အသံုးျပဳႏိုင္ရန္ ရဟတ္ယာဥ္ႏွင့္ ဆက္စပ္လုပ္ငန္း မ်ား လာေရာက္ရင္းႏွီးျမႇဳပ္ႏွံေရး၊ ရင္းႏွီးျမႇဳပ္ႏွံမႈ အကာကြယ္ေပးေရး သေဘာတူစာခ်ဳပ္ လက္မွတ္ထိုးေရး၊ ကုန္သြယ္မႈျမႇင့္တင္ေရးကိစၥမ်ား ေဆြးေႏြးၾကေသးေၾကာင္း ႏိုင္ငံပိုင္ သတင္းစာမ်ားကေဖာ္ျပသည္။
ယင္းသို႔ေတြ႔ဆံုစဥ္ ႏိုင္ငံျခားေရး ဒုတိယ၀န္ႀကီးမ်ားျဖစ္သည့္ ဦးတင္ဦးလြင္၊ ဦးဇင္ေယာ္ႏွင့္ အမ်ဳိးသား စီမံကိန္းႏွင့္ စီးပြားေရးဖြံ႕ၿဖိဳးတုိးတက္မႈ ၀န္ႀကီးဌာန ဒုတိယ၀န္ႀကီး ေဒၚလဲ့လဲ့သိန္း၊ ျမန္မာႏိုင္ငံဆိုင္ရာ ႐ုရွားသံအမတ္ႀကီး တို႔လည္းတက္ေရာက္ၾကသည္။
၂၀၁၃ ခု ဇြန္လအတြင္းကလည္း တပ္မေတာ္ကာကြယ္ေရးဦးစီးခ်ဳပ္သည္ ႐ုရွားႏိုင္ငံသို႔ အလည္အပတ္ေရာက္ခဲ့ၿပီး ႏွစ္ႏိုင္ငံ တပ္မေတာ္အၾကား ပူးေပါင္းေဆာင္ရြက္ေရး ေဆြးေႏြးမႈမ်ားရွိခဲ့ၿပီး ေမာ္စကို စက္မႈဇုန္၊ တိုက္ေလယာဥ္ စက္႐ံုမ်ားႏွင့္ ယဥ္ေက်းမႈ နယ္ေျမမ်ားသို႔ သြားေရာက္ေလ့လာခဲ့ေသးေၾကာင္း သတင္းမ်ားတြင္ ေဖာ္ျပခဲ့သည္။
႐ုရွားႏိုင္ငံမွ MiG-29၊ Mil Mi-17၊ Mil Mi-24 ေလယာဥ္မ်ား ၀ယ္ယူအသံုးျပဳေနေၾကာင္း Wikipedia အရ သိရသည္။
စက္တင္ဘာ ၂၂ ရက္ကလည္း ျမန္မာယဥ္ေက်းမႈဝန္ႀကီးဌာနႏွင့္ ႐ုရွား ယဥ္ေက်းမႈ ဝန္ႀကီးဌာနတို႔အၾကား ယဥ္ေက်းမႈႏွင့္ အႏုပညာနယ္ပယ္ ပူးေပါင္းေဆာင္ရြက္ေရး သေဘာတူစာခ်ဳပ္ကို ယဥ္ေက်းမႈဝန္ႀကီးဌာနကိုယ္စား ဒုတိယဝန္ႀကီး ေဒၚစႏၵာခင္ႏွင့္ ႐ုရွား ယဥ္ေက်းမႈဝန္ႀကီးဌာနကိုယ္စား ဒုတိယဝန္ႀကီး Madam. A Yu Manilova တို႔က ႐ုရွားႏိုင္ငံ ေမာ္စကိုၿမိဳ႕၌ လက္မွတ္ေရးထိုးခဲ့ၾကသည္။
ျမန္မာ-႐ုရွား စစ္ဘက္ႏွင့္ အရပ္ဘက္ဆက္ဆံေရး တိုးျမႇင့္ရန္ႏွင့္ ပညာေတာ္သင္မ်ား ေစလႊတ္ေရးတို႔အတြက္ ဗိုလ္ခ်ဳပ္မွဴးႀကီး မင္းေအာင္လိႈင္ႏွင့္ ႐ုရွား-ျမန္မာ စစ္ဘက္နည္းပညာ ပူးေပါင္းေဆာင္႐ြက္ေရး ပူးတြဲေကာ္မရွင္ဥကၠ႒ မစၥတာ အလက္ဖန္ဒါဖိုမင္တို႔ ေတြ႔ဆံုေဆြးေႏြးခဲ့ၾကသည္။
စက္တင္ဘာ ၂၉ အစည္းအေ၀းသို႔ ျမန္မာဖက္က ဒုတိယတပ္မေတာ္ ကာကြယ္ေရးဦးစီးခ်ဳပ္ ကာကြယ္ေရး ဦးစီးခ်ဳပ္ (ၾကည္း) ဒုတိယ ဗိုလ္ခ်ဳပ္မွဴးႀကီး စိုးဝင္းႏွင့္ ကာကြယ္ေရးဦးစီးခ်ဳပ္႐ုံးမွ တပ္မေတာ္အရာရွိႀကီးမ်ား၊ ႐ုရွားဖက္မွ ျမန္မာႏိုင္ငံဆိုင္ရာ ႐ုရွားသံအမတ္ႀကီး၊ ႐ုရွားစစ္သံမွဴးႏွင့္ တာဝန္ရွိသူမ်ားလည္း တက္ေရာက္ၾကသည္။
ယင္းမတိုင္မီ စက္တင္ဘာ ၂၈ ရက္ေန႔ကလည္း မစၥတာ အလက္ဖန္ဒါဖိုမင္ႏွင့္ ကိုယ္စားလွယ္အဖြဲ႔သည္ ဒုတိယသမၼတ ဦးဥာဏ္ထြန္းႏွင့္ ေတြ႔ဆံုခဲ့ၿပီး ျမန္မာႏိုင္ငံစစ္ဘက္ႏွင့္ အရပ္ဘက္တြင္ အသံုးျပဳႏိုင္ရန္ ရဟတ္ယာဥ္ႏွင့္ ဆက္စပ္လုပ္ငန္း မ်ား လာေရာက္ရင္းႏွီးျမႇဳပ္ႏွံေရး၊ ရင္းႏွီးျမႇဳပ္ႏွံမႈ အကာကြယ္ေပးေရး သေဘာတူစာခ်ဳပ္ လက္မွတ္ထိုးေရး၊ ကုန္သြယ္မႈျမႇင့္တင္ေရးကိစၥမ်ား ေဆြးေႏြးၾကေသးေၾကာင္း ႏိုင္ငံပိုင္ သတင္းစာမ်ားကေဖာ္ျပသည္။
ယင္းသို႔ေတြ႔ဆံုစဥ္ ႏိုင္ငံျခားေရး ဒုတိယ၀န္ႀကီးမ်ားျဖစ္သည့္ ဦးတင္ဦးလြင္၊ ဦးဇင္ေယာ္ႏွင့္ အမ်ဳိးသား စီမံကိန္းႏွင့္ စီးပြားေရးဖြံ႕ၿဖိဳးတုိးတက္မႈ ၀န္ႀကီးဌာန ဒုတိယ၀န္ႀကီး ေဒၚလဲ့လဲ့သိန္း၊ ျမန္မာႏိုင္ငံဆိုင္ရာ ႐ုရွားသံအမတ္ႀကီး တို႔လည္းတက္ေရာက္ၾကသည္။
၂၀၁၃ ခု ဇြန္လအတြင္းကလည္း တပ္မေတာ္ကာကြယ္ေရးဦးစီးခ်ဳပ္သည္ ႐ုရွားႏိုင္ငံသို႔ အလည္အပတ္ေရာက္ခဲ့ၿပီး ႏွစ္ႏိုင္ငံ တပ္မေတာ္အၾကား ပူးေပါင္းေဆာင္ရြက္ေရး ေဆြးေႏြးမႈမ်ားရွိခဲ့ၿပီး ေမာ္စကို စက္မႈဇုန္၊ တိုက္ေလယာဥ္ စက္႐ံုမ်ားႏွင့္ ယဥ္ေက်းမႈ နယ္ေျမမ်ားသို႔ သြားေရာက္ေလ့လာခဲ့ေသးေၾကာင္း သတင္းမ်ားတြင္ ေဖာ္ျပခဲ့သည္။
႐ုရွားႏိုင္ငံမွ MiG-29၊ Mil Mi-17၊ Mil Mi-24 ေလယာဥ္မ်ား ၀ယ္ယူအသံုးျပဳေနေၾကာင္း Wikipedia အရ သိရသည္။
စက္တင္ဘာ ၂၂ ရက္ကလည္း ျမန္မာယဥ္ေက်းမႈဝန္ႀကီးဌာနႏွင့္ ႐ုရွား ယဥ္ေက်းမႈ ဝန္ႀကီးဌာနတို႔အၾကား ယဥ္ေက်းမႈႏွင့္ အႏုပညာနယ္ပယ္ ပူးေပါင္းေဆာင္ရြက္ေရး သေဘာတူစာခ်ဳပ္ကို ယဥ္ေက်းမႈဝန္ႀကီးဌာနကိုယ္စား ဒုတိယဝန္ႀကီး ေဒၚစႏၵာခင္ႏွင့္ ႐ုရွား ယဥ္ေက်းမႈဝန္ႀကီးဌာနကိုယ္စား ဒုတိယဝန္ႀကီး Madam. A Yu Manilova တို႔က ႐ုရွားႏိုင္ငံ ေမာ္စကိုၿမိဳ႕၌ လက္မွတ္ေရးထိုးခဲ့ၾကသည္။
ပါတီမိတ္ျခင္း(ကရင္ဒီမုိကရက္တစ္ပါတီ)
ေျမာက္ဦးတြင္ လည္ပင္း ဓားဒဏ္ရာျဖင့္ ဘုန္းၾကီးေသဆံုးမႈႏွင့္ ပတ္သက္ျပီး ျမိ္ဳ႕နယ္ရဲမွဴးက ျမိဳ႕လူထုကို ေခၚယူုရွင္းလင္း
နိရဥၥရာ
ရခိုင္ျပည္နယ္ ေျမာက္ဦးျမိဳ႕တြင္ တစ္ပါးတည္း ေတာရပ္ ေဆာက္တည္ေနသည့္ ဘုန္းေတာ္ၾကီး တစ္ပါး လည္ပင္းတြင္ ဓါးဒဏ္ရာျဖင့္ ေသဆံုးေနမႈႏွင့္ ပတ္သက္ျပီး ေျမာက္ဦးျမိဳ႕နယ္ ရဲမွဴး ျမင့္ေသာင္းက ျမိဳ႕လူထုကို ေခၚယူျပီး ရွင္းလင္းပြဲ တစ္ရပ္ကို စက္တင္ဘာလ ၂၆ ရက ္ေန႕လယ္ တစ္နာရီက ျပဳလုပ္ခဲ့သည္။
ထိုသို႕ ရွင္းလင္းရျခင္းမွာ ရဟန္းေတာ္မ်ားႏွင့္ ေဒသခံမ်ားမွ ၎ဘုန္းၾကီး ေသဆံုးမႈမွာ မိမိကုိယ္ကို သတ္ေသဆံုး ျခင္း မဟုတ္ဘဲ၊ လုပ္ၾကံသတ္ျဖတ္ခံရျခင္း ျဖစ္သည္ဟု သံသယမ်ားရွိေနၾကသည့္ အျပင္ ေျပာဆိုေနမႈမ်ားလည္း က်ယ္က်ယ္ျပန္႕ျပန္႕ ထြက္ေပၚေနေသာေၾကာင္း ျဖစ္သည္ဟု သိရသည္။
ျမိဳ႕နယ္ ရဲမွဴး ျမင့္ေသာင္းက “ ကၽြန္ေတာ္တို႕က ဘာမွ အမႈကို ျဖစ္တဲ့ အတိုင္း အမွန္ မေျပာစရာ အေၾကာင္း မရွိပါဘူး။ ဘုန္းၾကီးရဲ႕ အစ္ကိုေတာ္စပ္သူ ဦးျမသာရဲ႕ ထြက္ဆိုခ်က္၊ ေျမျပင္ အေနအထား၊ ေသဆံုးတဲ့ ဘုန္းေတာ္ၾကီးရဲ႕ အနီးပတ္၀န္းက်င္ အေျခအေနေတြကို စစ္ေဆးျပီးေတာ့မွ ဘုန္းၾကီးက ကိုယ္ကိုကိုယ္ သတ္ေသႏိုင္တဲ့ အေနအထားမ်ိဳး ရွိတာကို စစ္ေဆး ေတြ႕ရတဲ့ အတြက္ ခုလို မ်ိဳး သတ္ေသတာ ျဖစ္ႏိုင္တယ္လို႕ ေျပာဆိုရတာ ျဖစ္ပါတယ္” ဟု ၎ ရွင္းလင္းပြဲတြင္ ေျပာၾကားသည္။
အခင္းျဖစ္ပြားျပီးေနာက္ ဘုန္းေတာ္ၾကီး ဦးခႏၱီစာရ ဆြမ္းခံ မထြက္သည္မွာ ႏွစ္ရက္ခန္႕ ရွိေနျပီ ျဖစ္ေသာ ေၾကာင့္ အစ္ကို ျဖစ္သူ ဦးျမသာႏွင့္ ေဆြမ်ိဳးေတာ္စပ္သူ ေမာင္ေစာေခ်တို႕ သြားေရာက္ ၾကည့္ရွဳ႕စဥ္ ေက်ာင္း၀င္း ျခံတံခါးကို ပိတ္ထားသည္ကို ေတြ႕ရသျဖင့္ ျခံစည္းရိုး တံခါးကို ဖြင့္၀င္ခဲ့ေၾကာင္း၊ ေက်ာင္းေရွ႕သို႕ ေရာက္စဥ္ ေက်ာင္းတံခါးကိုလည္း ပိတ္ထားသည္ကို ေတြ႕ရေၾကာင္း၊ တြန္းၾကည့္ရာ ၀င္၍ မရေၾကာင္း၊ သုိ႕အတြက္ ေက်ာင္းေနာက္ေဘး တံခါးေပါက္မွ အတင္းတြန္း၀င္ရာ ေက်ာင္းထဲသို႕ ေရာက္ေၾကာင္း၊ ေက်ာင္းထဲတြင္ ဦးခႏၱီစာရ က်ိန္းေသာ အခန္းကိုလည္း တံခါးပိတ္ထားရာ တြန္း၀င္ရေၾကာင္း၊ အထဲကို ေရာက္မွ ဘုန္းၾကီးမွာ လည္ပင္းတြင္ ဓားဒဏ္ရာျဖင့္ ေသဆံုးေနသည္ကို ေတြ႕ရေၾကာင္း၊ ဘုန္းၾကီး အနီးတြင္ ေသြးမ်ားကို ခံထားေသာ ေထြးခံတစ္လံုးႏွင့္ မီးဖိုေခ်ာင္သံုး ဓားငယ္ တစ္လက္ကို ေသြးအနည္းငယ္ ပယ္၍ ေတြ႕ရေၾကာင္း၊ ယင္းအျပင္ ဘုန္းၾကီး၏ လည္ပင္းေအာက္တြင္ သစ္သားအမာ တစ္ခုကို လည္ပင္းေအာက္က ခံ၍ ေတြ႕ရွိသည္ဟု အစ္ကို ျဖစ္သူက ေျပာေၾကာင္း၊ ယင္းေတြ႕ရွိခ်က္မ်ားကို သံုးသပ္ ၾကည့္ရွဳ႕ျခင္း အားျဖင့္ မိမိကိုယ္ကို သတ္ေသပံုရေၾကာင္း၊ အကယ္၍ တစ္ဖြဲ႕ဖြဲ႕က ေသာ္လည္းေကာင္း၊ တစ္စံုတစ္ေယာက္ကလည္း ေသာ္လည္းေကာင္း သတ္ပါက ေက်ာင္းတံခါးမ်ား၊ ျခံစည္းရိုးမ်ား ပြင့္၍ ရွိရမည္ ျဖစ္ပါေၾကာင္း ေျပာဆိုသည္။
၎ျပင္ ယခုအခါ ေသြးမ်ားႏွင့္ သက္ေသခံ အေထာက္အထားမ်ားကို ေနျပည္ေတာ္ CID အဆင့္ျမင့္ စစ္ေဆးရန္ ပို႕ေဆာင္ထားျပီ ျဖစ္ေၾကာင္း၊ မိမိမွာ လုပ္သက္ ၂၀ ခန္႕ ရွိျပီး လူသတ္မႈ ႏွင့္ ပတ္သက္ျပီး အမႈေပါင္းမ်ားစြာကို လိုက္ခဲ့ဖူးသူ ျဖစ္ေၾကာင္း၊ အမွန္တရား အတိုင္း ျဖစ္ေစရမည္ဟု ျမိဳ႕နယ္မွဴးက ေျပာဆိုသည္။
အစ္ကို ျဖစ္သူ ဦးျမသာကလည္း လူထုေရွ႕တြင္ ထြက္ဆိုရာ ၎ေန႕နံနက္ ၁၁ နာရီခြဲတြင္ ေက်ာင္းသို႕ သြားေၾကာင္း၊ သူ၏ ေယာက္ဖ ေတာ္စပ္သူ ေမာင္ေစာေခ်မွာ ၀ိမလေတာင္က ဥပုတ္နဲ႕ လာေၾကာင္း၊ ေက်ာင္း၀ကို ေသ့ာခေလာက္ ခတ္ထားေၾကာင္း၊ ဘုန္းၾကီးေက်ာင္းတစ္ခုလံုးကို ပိတ္ထားသည္ကို ေတြ႕ရေၾကာင္း၊ ဘုန္းၾကီး အနီးတြင္ မီးဖိုေခ်ာင္သံုး ဓါး၊ ေထြးခံ တစ္လံုး၊ ေခါင္းေအာက္တြင္ အမာခံ သစ္သား တစ္ခုတို႕ကို ေတြ႕ရေၾကာင္း။ အခန္းထဲကို ၀င္ၾကည့္ရာတြင္ ဓါးဒဏ္ရာျဖင့္ ေသဆံုးေနသည္ကို ေတြ႕ရေၾကာင္း ေျပာၾကားသည္။
ဆရာေတာ္ ေသဆံုးစဥ္ စတင္ သြားေရာက္ စစ္ေဆးခဲ့သည့္ ေျမာက္ဦးရဲစခန္းမွဴး ဦးသာဇံဦးကလည္း “ ေသဆံုးသူ ဆရာေတာ္၏ ေဘးနားတြင္ ႏွစ္လက္မ အရွည္ ဓါးကေလး တစ္ေခ်ာင္း၊ စတီးလ္ဓါးေပါ့၊ အရိုးက ေလးလက္မ၊ အရွည္က သံုးလက္မ၊ ေပါင္းရင္ ခုႏွစ္လက္မ ရွည္တဲ့ ဓါးကေလး တစ္ေခ်ာင္းကိုေတြ႕ေၾကာင္း၊ အဲဒီ ဓါးမွာ ေသြးေတြ ေပေနတယ္။ ဆရာေတာ္ ေခါင္းရင္းေဘးမွာ တယ္လီဖုန္း တစ္လံုး၊ အဲဒီနားမွာ ႏွစ္ေပ အကြာေလာက္မွာ သစ္သား ပ်ဥ္ကတိုးသစ္သား တစ္ေတာင္ခန္႕ရွိတဲ့ သစ္သားပိုင္း တစ္ပိုင္းေတြ႕တယ္၊ စတီးလ္ ေသြးေတြ ၀င္ေနတဲ့ ေထြးခံေလး တစ္လံုးေတြ႕ပါတယ္။ ဆရာေတာ္မွာ မ်က္မွန္က ႏွစ္လက္ပါ။ စာၾကည့္ မ်က္မွန္လို႕ ယူဆရတဲ့ မ်က္မွန္က ႏွစ္လက္ပါ။ ဆရာေတာ္ရဲ႕ ေဘးနားမွာ ေတြ႕ပါတယ္။ အဲဒီ အေနထားကို မွတ္တမ္းတင္ ဓာတ္ပံုရိုက္ပါတယ္။ သက္ေသ ဟူသမွ်ကို စစ္ေဆးလို႕ ရပါတယ္။ ေသမႈ ေသခင္း ဖြင့္ပါတယ္။ အမူဖြင့္တဲ့ သေဘာပါ။ သို႕ေသာ္ ေလာေလာဆယ္ အေနအထားကို ၾကည့္ေတာ့ ေတြ႕ရတဲ့ အေျခအေနမ်ိဳးက ကုိယ္ကို ျဖစ္နိုင္တယ္။ SUCIDIE လုပ္တ့ဲ အေနအထားမ်ိဳးေပါ့။ ျပည့္ျပည့္စံုစံုကိုေတာ့ မေျပာႏိုင္ေသဘူး။ အခု ေဆးစစ္ဖို႕ ေျမာက္ဦးေဆးရံုကို ပို႕ထားပါတယ္” ဟု ေျပာသည္။
တက္ေရာက္လာေသာ ဆရာေတာ္ တစ္ပါးကမူ အမႈကို တကယ္ျဖစ္ပြားရေသာ အေၾကာင္းျခင္းရာကို အေသးစိတ္ မသိရခင္ မိမိကိုယ္ကို သတ္ေသမႈဟု ထုတ္ျပန္ျခင္းမွာ အခ်ိန္ေစာလြန္းေနသည္ဟု ထင္ေၾကာင္း ေ၀ဖန္ ေထာက္ျပ ေျပာဆိုသည္။
ရွင္းလင္းပြဲသို႕ တက္ေရာက္လာသူ ျမိဳ႕ဦးေခါင္းဆရာေတာ္ ဦး၀႑သာရမွ မိမိတို႕အေနျဖင့္ အမွန္တရားကို သိလိုေၾကာင္း၊ ဆရာေတာ္သည္ အမွန္တကယ္ မိမိကိုယ္ကို သတ္ေသသလား၊ သူတစ္ပါးက လုပ္ၾကံ သတ္ျဖတ္သလားဆိုသည့္ အခ်က္ ႏွစ္ခ်က္ထဲမွ တစ္ခ်က္ကို သိလုိေၾကာင္း ေျပာဆိုသည္။
ေျမာက္ဦးျမိဳ႕နယ္တြင္ ယခင္ႏွစ္ကလည္း သက္ေတာ္ ၈၀ ခန္႕ရွိ ရဟန္းေတာ္ တစ္ပါး ဓားဒဏ္ရာမ်ားျဖင့္ ေသဆံုးေနသည္ကို ေတြ႕ရွိခဲ့ရေသာ္လည္း အမႈကို မေဖာ္ထုတ္နိုင္ခဲ့ေၾကာင္း၊ ယခုလည္း ဆရာေတာ္ တစ္ပါး လည္ပင္းတြင္ ဓားဒဏ္ရာျဖင့္ ေသဆံုးေနသည္ကို ေတြ႕ရွိရေသာ္လည္း အမႈမွန္ကို မေဖာ္ထုတ္နိုင္ဘဲ ရွိပါက ေျမာက္ဦးျမိဳ႕နယ္တြင္ သီတင္းသံုးေနေသာ ရဟန္းေတာ္မ်ား အတြက္ စိုးရိမ္စရာ ျဖစ္ေနသျဖင့္ အမႈကို အျမန္ဆံုး ေဖာ္ထုတ္ရန္ လိုအပ္ေၾကာင္း တက္ေရာက္လာေသာ ဆရာေတာ္တစ္ပါးကလည္း တိုက္တြန္း ေျပာဆိုသည္။
ရခိုင္ျပည္နယ္ ေျမာက္ဦးျမိဳ႕တြင္ တစ္ပါးတည္း ေတာရပ္ ေဆာက္တည္ေနသည့္ ဘုန္းေတာ္ၾကီး တစ္ပါး လည္ပင္းတြင္ ဓါးဒဏ္ရာျဖင့္ ေသဆံုးေနမႈႏွင့္ ပတ္သက္ျပီး ေျမာက္ဦးျမိဳ႕နယ္ ရဲမွဴး ျမင့္ေသာင္းက ျမိဳ႕လူထုကို ေခၚယူျပီး ရွင္းလင္းပြဲ တစ္ရပ္ကို စက္တင္ဘာလ ၂၆ ရက ္ေန႕လယ္ တစ္နာရီက ျပဳလုပ္ခဲ့သည္။
ထိုသို႕ ရွင္းလင္းရျခင္းမွာ ရဟန္းေတာ္မ်ားႏွင့္ ေဒသခံမ်ားမွ ၎ဘုန္းၾကီး ေသဆံုးမႈမွာ မိမိကုိယ္ကို သတ္ေသဆံုး ျခင္း မဟုတ္ဘဲ၊ လုပ္ၾကံသတ္ျဖတ္ခံရျခင္း ျဖစ္သည္ဟု သံသယမ်ားရွိေနၾကသည့္ အျပင္ ေျပာဆိုေနမႈမ်ားလည္း က်ယ္က်ယ္ျပန္႕ျပန္႕ ထြက္ေပၚေနေသာေၾကာင္း ျဖစ္သည္ဟု သိရသည္။
ျမိဳ႕နယ္ ရဲမွဴး ျမင့္ေသာင္းက “ ကၽြန္ေတာ္တို႕က ဘာမွ အမႈကို ျဖစ္တဲ့ အတိုင္း အမွန္ မေျပာစရာ အေၾကာင္း မရွိပါဘူး။ ဘုန္းၾကီးရဲ႕ အစ္ကိုေတာ္စပ္သူ ဦးျမသာရဲ႕ ထြက္ဆိုခ်က္၊ ေျမျပင္ အေနအထား၊ ေသဆံုးတဲ့ ဘုန္းေတာ္ၾကီးရဲ႕ အနီးပတ္၀န္းက်င္ အေျခအေနေတြကို စစ္ေဆးျပီးေတာ့မွ ဘုန္းၾကီးက ကိုယ္ကိုကိုယ္ သတ္ေသႏိုင္တဲ့ အေနအထားမ်ိဳး ရွိတာကို စစ္ေဆး ေတြ႕ရတဲ့ အတြက္ ခုလို မ်ိဳး သတ္ေသတာ ျဖစ္ႏိုင္တယ္လို႕ ေျပာဆိုရတာ ျဖစ္ပါတယ္” ဟု ၎ ရွင္းလင္းပြဲတြင္ ေျပာၾကားသည္။
အခင္းျဖစ္ပြားျပီးေနာက္ ဘုန္းေတာ္ၾကီး ဦးခႏၱီစာရ ဆြမ္းခံ မထြက္သည္မွာ ႏွစ္ရက္ခန္႕ ရွိေနျပီ ျဖစ္ေသာ ေၾကာင့္ အစ္ကို ျဖစ္သူ ဦးျမသာႏွင့္ ေဆြမ်ိဳးေတာ္စပ္သူ ေမာင္ေစာေခ်တို႕ သြားေရာက္ ၾကည့္ရွဳ႕စဥ္ ေက်ာင္း၀င္း ျခံတံခါးကို ပိတ္ထားသည္ကို ေတြ႕ရသျဖင့္ ျခံစည္းရိုး တံခါးကို ဖြင့္၀င္ခဲ့ေၾကာင္း၊ ေက်ာင္းေရွ႕သို႕ ေရာက္စဥ္ ေက်ာင္းတံခါးကိုလည္း ပိတ္ထားသည္ကို ေတြ႕ရေၾကာင္း၊ တြန္းၾကည့္ရာ ၀င္၍ မရေၾကာင္း၊ သုိ႕အတြက္ ေက်ာင္းေနာက္ေဘး တံခါးေပါက္မွ အတင္းတြန္း၀င္ရာ ေက်ာင္းထဲသို႕ ေရာက္ေၾကာင္း၊ ေက်ာင္းထဲတြင္ ဦးခႏၱီစာရ က်ိန္းေသာ အခန္းကိုလည္း တံခါးပိတ္ထားရာ တြန္း၀င္ရေၾကာင္း၊ အထဲကို ေရာက္မွ ဘုန္းၾကီးမွာ လည္ပင္းတြင္ ဓားဒဏ္ရာျဖင့္ ေသဆံုးေနသည္ကို ေတြ႕ရေၾကာင္း၊ ဘုန္းၾကီး အနီးတြင္ ေသြးမ်ားကို ခံထားေသာ ေထြးခံတစ္လံုးႏွင့္ မီးဖိုေခ်ာင္သံုး ဓားငယ္ တစ္လက္ကို ေသြးအနည္းငယ္ ပယ္၍ ေတြ႕ရေၾကာင္း၊ ယင္းအျပင္ ဘုန္းၾကီး၏ လည္ပင္းေအာက္တြင္ သစ္သားအမာ တစ္ခုကို လည္ပင္းေအာက္က ခံ၍ ေတြ႕ရွိသည္ဟု အစ္ကို ျဖစ္သူက ေျပာေၾကာင္း၊ ယင္းေတြ႕ရွိခ်က္မ်ားကို သံုးသပ္ ၾကည့္ရွဳ႕ျခင္း အားျဖင့္ မိမိကိုယ္ကို သတ္ေသပံုရေၾကာင္း၊ အကယ္၍ တစ္ဖြဲ႕ဖြဲ႕က ေသာ္လည္းေကာင္း၊ တစ္စံုတစ္ေယာက္ကလည္း ေသာ္လည္းေကာင္း သတ္ပါက ေက်ာင္းတံခါးမ်ား၊ ျခံစည္းရိုးမ်ား ပြင့္၍ ရွိရမည္ ျဖစ္ပါေၾကာင္း ေျပာဆိုသည္။
၎ျပင္ ယခုအခါ ေသြးမ်ားႏွင့္ သက္ေသခံ အေထာက္အထားမ်ားကို ေနျပည္ေတာ္ CID အဆင့္ျမင့္ စစ္ေဆးရန္ ပို႕ေဆာင္ထားျပီ ျဖစ္ေၾကာင္း၊ မိမိမွာ လုပ္သက္ ၂၀ ခန္႕ ရွိျပီး လူသတ္မႈ ႏွင့္ ပတ္သက္ျပီး အမႈေပါင္းမ်ားစြာကို လိုက္ခဲ့ဖူးသူ ျဖစ္ေၾကာင္း၊ အမွန္တရား အတိုင္း ျဖစ္ေစရမည္ဟု ျမိဳ႕နယ္မွဴးက ေျပာဆိုသည္။
အစ္ကို ျဖစ္သူ ဦးျမသာကလည္း လူထုေရွ႕တြင္ ထြက္ဆိုရာ ၎ေန႕နံနက္ ၁၁ နာရီခြဲတြင္ ေက်ာင္းသို႕ သြားေၾကာင္း၊ သူ၏ ေယာက္ဖ ေတာ္စပ္သူ ေမာင္ေစာေခ်မွာ ၀ိမလေတာင္က ဥပုတ္နဲ႕ လာေၾကာင္း၊ ေက်ာင္း၀ကို ေသ့ာခေလာက္ ခတ္ထားေၾကာင္း၊ ဘုန္းၾကီးေက်ာင္းတစ္ခုလံုးကို ပိတ္ထားသည္ကို ေတြ႕ရေၾကာင္း၊ ဘုန္းၾကီး အနီးတြင္ မီးဖိုေခ်ာင္သံုး ဓါး၊ ေထြးခံ တစ္လံုး၊ ေခါင္းေအာက္တြင္ အမာခံ သစ္သား တစ္ခုတို႕ကို ေတြ႕ရေၾကာင္း။ အခန္းထဲကို ၀င္ၾကည့္ရာတြင္ ဓါးဒဏ္ရာျဖင့္ ေသဆံုးေနသည္ကို ေတြ႕ရေၾကာင္း ေျပာၾကားသည္။
ဆရာေတာ္ ေသဆံုးစဥ္ စတင္ သြားေရာက္ စစ္ေဆးခဲ့သည့္ ေျမာက္ဦးရဲစခန္းမွဴး ဦးသာဇံဦးကလည္း “ ေသဆံုးသူ ဆရာေတာ္၏ ေဘးနားတြင္ ႏွစ္လက္မ အရွည္ ဓါးကေလး တစ္ေခ်ာင္း၊ စတီးလ္ဓါးေပါ့၊ အရိုးက ေလးလက္မ၊ အရွည္က သံုးလက္မ၊ ေပါင္းရင္ ခုႏွစ္လက္မ ရွည္တဲ့ ဓါးကေလး တစ္ေခ်ာင္းကိုေတြ႕ေၾကာင္း၊ အဲဒီ ဓါးမွာ ေသြးေတြ ေပေနတယ္။ ဆရာေတာ္ ေခါင္းရင္းေဘးမွာ တယ္လီဖုန္း တစ္လံုး၊ အဲဒီနားမွာ ႏွစ္ေပ အကြာေလာက္မွာ သစ္သား ပ်ဥ္ကတိုးသစ္သား တစ္ေတာင္ခန္႕ရွိတဲ့ သစ္သားပိုင္း တစ္ပိုင္းေတြ႕တယ္၊ စတီးလ္ ေသြးေတြ ၀င္ေနတဲ့ ေထြးခံေလး တစ္လံုးေတြ႕ပါတယ္။ ဆရာေတာ္မွာ မ်က္မွန္က ႏွစ္လက္ပါ။ စာၾကည့္ မ်က္မွန္လို႕ ယူဆရတဲ့ မ်က္မွန္က ႏွစ္လက္ပါ။ ဆရာေတာ္ရဲ႕ ေဘးနားမွာ ေတြ႕ပါတယ္။ အဲဒီ အေနထားကို မွတ္တမ္းတင္ ဓာတ္ပံုရိုက္ပါတယ္။ သက္ေသ ဟူသမွ်ကို စစ္ေဆးလို႕ ရပါတယ္။ ေသမႈ ေသခင္း ဖြင့္ပါတယ္။ အမူဖြင့္တဲ့ သေဘာပါ။ သို႕ေသာ္ ေလာေလာဆယ္ အေနအထားကို ၾကည့္ေတာ့ ေတြ႕ရတဲ့ အေျခအေနမ်ိဳးက ကုိယ္ကို ျဖစ္နိုင္တယ္။ SUCIDIE လုပ္တ့ဲ အေနအထားမ်ိဳးေပါ့။ ျပည့္ျပည့္စံုစံုကိုေတာ့ မေျပာႏိုင္ေသဘူး။ အခု ေဆးစစ္ဖို႕ ေျမာက္ဦးေဆးရံုကို ပို႕ထားပါတယ္” ဟု ေျပာသည္။
တက္ေရာက္လာေသာ ဆရာေတာ္ တစ္ပါးကမူ အမႈကို တကယ္ျဖစ္ပြားရေသာ အေၾကာင္းျခင္းရာကို အေသးစိတ္ မသိရခင္ မိမိကိုယ္ကို သတ္ေသမႈဟု ထုတ္ျပန္ျခင္းမွာ အခ်ိန္ေစာလြန္းေနသည္ဟု ထင္ေၾကာင္း ေ၀ဖန္ ေထာက္ျပ ေျပာဆိုသည္။
ရွင္းလင္းပြဲသို႕ တက္ေရာက္လာသူ ျမိဳ႕ဦးေခါင္းဆရာေတာ္ ဦး၀႑သာရမွ မိမိတို႕အေနျဖင့္ အမွန္တရားကို သိလိုေၾကာင္း၊ ဆရာေတာ္သည္ အမွန္တကယ္ မိမိကိုယ္ကို သတ္ေသသလား၊ သူတစ္ပါးက လုပ္ၾကံ သတ္ျဖတ္သလားဆိုသည့္ အခ်က္ ႏွစ္ခ်က္ထဲမွ တစ္ခ်က္ကို သိလုိေၾကာင္း ေျပာဆိုသည္။
ေျမာက္ဦးျမိဳ႕နယ္တြင္ ယခင္ႏွစ္ကလည္း သက္ေတာ္ ၈၀ ခန္႕ရွိ ရဟန္းေတာ္ တစ္ပါး ဓားဒဏ္ရာမ်ားျဖင့္ ေသဆံုးေနသည္ကို ေတြ႕ရွိခဲ့ရေသာ္လည္း အမႈကို မေဖာ္ထုတ္နိုင္ခဲ့ေၾကာင္း၊ ယခုလည္း ဆရာေတာ္ တစ္ပါး လည္ပင္းတြင္ ဓားဒဏ္ရာျဖင့္ ေသဆံုးေနသည္ကို ေတြ႕ရွိရေသာ္လည္း အမႈမွန္ကို မေဖာ္ထုတ္နိုင္ဘဲ ရွိပါက ေျမာက္ဦးျမိဳ႕နယ္တြင္ သီတင္းသံုးေနေသာ ရဟန္းေတာ္မ်ား အတြက္ စိုးရိမ္စရာ ျဖစ္ေနသျဖင့္ အမႈကို အျမန္ဆံုး ေဖာ္ထုတ္ရန္ လိုအပ္ေၾကာင္း တက္ေရာက္လာေသာ ဆရာေတာ္တစ္ပါးကလည္း တိုက္တြန္း ေျပာဆိုသည္။
တိုက္ပြဲမ်ားျဖစ္ပြားေနသည့္ မန္စီႏွင့္ ေရႊကူ ခရီးစဥ္ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ ဖ်က္သိမ္း
ေဇာ္ခမ္းဟိန္း
အမ်ိဳးသားဒီမိုကေရစီအဖြဲ႔ခ်ဳပ္ဥကၠ႒ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္၏ မန္စီႏွင့္ ေရႊကူၿမိဳ႕နယ္ မဲဆြယ္ စည္းရံုးေရးခရီးစဥ္ကို တိုက္ပြဲမ်ားျဖစ္ပြားေန၍ ဖ်က္သိမ္းလိုက္ေၾကာင္း ပါတီ္၏ ေရြးေကာက္ပြဲ ေအာင္ႏိုင္ေရးအဖြဲ႔မွ သိရသည္။
''ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ ေအာက္တိုဘာ ၂ ရက္ေန႔ ျမစ္ႀကီးနားသြားမွာ အတည္ျဖစ္ပါၿပီ။ တိုက္ပြဲေတြ ျဖစ္ေနတဲ့ မန္စီ ဖက္ေတာ့ မသြားေတာ့ပါဘူး။'' ဟု အမ်ိဳးသားဒီမိုကေရစီပါတီ ဗဟိုေကာ္မတီ၀င္ ေရြးေကာက္ပြဲ ေအာင္ႏိုင္ေရး၊ စည္းရံုးေရးခရီးစဥ္မ်ား ေျပာခြင့္ရွိသူ ဦး၀င္းထိန္က မဇၥ်ိမသို႔ေျပာသည္။
ျမစ္ၾကီးနားမွ ၀ိုင္းေမာ္၊ မိုးညွင္း၊ မိုးေကာင္း၊ ဗန္ေမာ္၊ မိုးေမာက္ၿမိဳ႕နယ္မ်ားသို႔ မဲဆြယ္စည္း႐ုံးၿပီး လူထုေဟာေျပာပြဲမ်ား ျပဳလုပ္မည္ဟု ၄င္းကေျပာဆိုသည္။
ေအာက္တိုဘာ ၂ ရက္ နံနက္ပိုင္းတြင္ ျမစ္ႀကီးနားၿမိဳ႕ စီတာပူရပ္ကြက္ရွိ မေနာကြင္း၌ လူထုႏွင့္ ေတြ႔ဆံုေဟာေျပာၿပီး၊ ညေနပိုင္းတြင္ ၀ိုင္းေမာ္ၿမိဳ႕၊ ေလာ္ေ၀ၚ ယဥ္ေက်းမႈခန္းမ၌ လည္းေကာင္း၊ ၃ ရက္ေန႔တြင္ မိုးေကာင္းၿမိဳ႕၊ ၄ ရက္ေန႔တြင္ မိုးညွင္းၿမိဳ႕ႏွင့္ ေနာင္မြန္းၿမိဳ႕၊ ၅ ရက္ေန႔တြင္ ဗန္းေမာ္ၿမိဳ႕ႏွင့္ မိုးေမာက္ၿမိဳ႕တို႔တြင္ မဲဆြယ္စည္း႐ုံးေဟာေျပာမည္ဟု ကခ်င္ျပည္နယ္ ေရြးေကာက္ပြဲ ေအာင္ႏိုင္ေရး အဖြဲ႔၀င္ ဦးေက်ာ္ေက်ာ္ဦးက ေျပာၾကားသည္။
''အရင္က သြားဖို႔ စီစဥ္ထားတဲ့ မန္စီနဲ႔ ေရႊကူၿမိဳ႕နယ္ ခရီးစဥ္ေတြက အဲ့ဒီဖက္မွာတိုက္ပြဲေတြျဖစ္ေနလို႔ ဖ်က္သိမ္းလိုက္ပါတယ္။''ဟု ကခ်င္ျပည္နယ္၊ မဲဆႏၵနယ္အမွတ္( ၅ ) မွ ၀င္ၿပိဳင္မည့္ွ အမ်ိဳးသား လႊတ္ေတာ္အမတ္ေလာင္းတစ္ဦးလည္းျဖစ္သူ ၄င္းက ေျပာသည္။
ဇြန္လ ၅ ရက္ေန႔က ဗန္ေမာ္-မႏၱေလး ကားလမ္းေဘးတြင္တစ္ႀကိမ္၊ ၾသဂုတ္လ ၁၅ ရက္ေန႔က ကခ်င္ျပည္နယ္၊ မန္စီၿမိဳ႕နယ္ လွ်ပ္စစ္ဦးစီးမွဴး႐ုံး ၀င္ေပါက္ေရွ႕တြင္ တစ္ႀကိမ္၊ ၾသဂုတ္လ ၃၀ ရက္ေန႔ က မန္စီၿမိဳ႕မရဲစခန္းေရွ႕တြင္ တစ္ႀကိမ္ မိုင္းေပါက္ကြဲမႈျဖစ္ခဲ့သည္။
စက္တင္ဘာ ၁၆ ရက္မွ ၁၈ ရက္ထိ မန္စီၿမိဳ႕အေရွ႕ေတာင္ဘက္တစ္မိုင္အကြာတြင္ ၄ ၾကိမ္၊ စက္တင္ဘာ ၇ ရက္မွ ၂၈ ရက္ထိ စခမ္းႀကီးနယ္ေျမတြင္ ၄ ႀကိမ္၊ စက္တင္ဘာ ၁၄ ရက္မွ ၁၈ ရက္ထိ ဆြတ္ဂ်ာနယ္ေျမတြင္ ၆ ႀကိမ္ တိုက္ပြဲမ်ား ျဖစ္ပြားခဲ့ၿပီး၊ မိုင္း ၄ ႀကိမ္ ေပါက္ကြဲခဲ့သည္ဟု စက္တင္ဘာ ၃၀ ရက္ေန႔ထုတ္္ ျမ၀တီသတင္းစာတြင္ ေဖာ္ျပထားသည္။
အမ်ိဳးသားဒီမိုကေရစီအဖြဲ႔ခ်ဳပ္ဥကၠ႒ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္၏ မန္စီႏွင့္ ေရႊကူၿမိဳ႕နယ္ မဲဆြယ္ စည္းရံုးေရးခရီးစဥ္ကို တိုက္ပြဲမ်ားျဖစ္ပြားေန၍ ဖ်က္သိမ္းလိုက္ေၾကာင္း ပါတီ္၏ ေရြးေကာက္ပြဲ ေအာင္ႏိုင္ေရးအဖြဲ႔မွ သိရသည္။
''ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ ေအာက္တိုဘာ ၂ ရက္ေန႔ ျမစ္ႀကီးနားသြားမွာ အတည္ျဖစ္ပါၿပီ။ တိုက္ပြဲေတြ ျဖစ္ေနတဲ့ မန္စီ ဖက္ေတာ့ မသြားေတာ့ပါဘူး။'' ဟု အမ်ိဳးသားဒီမိုကေရစီပါတီ ဗဟိုေကာ္မတီ၀င္ ေရြးေကာက္ပြဲ ေအာင္ႏိုင္ေရး၊ စည္းရံုးေရးခရီးစဥ္မ်ား ေျပာခြင့္ရွိသူ ဦး၀င္းထိန္က မဇၥ်ိမသို႔ေျပာသည္။
ျမစ္ၾကီးနားမွ ၀ိုင္းေမာ္၊ မိုးညွင္း၊ မိုးေကာင္း၊ ဗန္ေမာ္၊ မိုးေမာက္ၿမိဳ႕နယ္မ်ားသို႔ မဲဆြယ္စည္း႐ုံးၿပီး လူထုေဟာေျပာပြဲမ်ား ျပဳလုပ္မည္ဟု ၄င္းကေျပာဆိုသည္။
ေအာက္တိုဘာ ၂ ရက္ နံနက္ပိုင္းတြင္ ျမစ္ႀကီးနားၿမိဳ႕ စီတာပူရပ္ကြက္ရွိ မေနာကြင္း၌ လူထုႏွင့္ ေတြ႔ဆံုေဟာေျပာၿပီး၊ ညေနပိုင္းတြင္ ၀ိုင္းေမာ္ၿမိဳ႕၊ ေလာ္ေ၀ၚ ယဥ္ေက်းမႈခန္းမ၌ လည္းေကာင္း၊ ၃ ရက္ေန႔တြင္ မိုးေကာင္းၿမိဳ႕၊ ၄ ရက္ေန႔တြင္ မိုးညွင္းၿမိဳ႕ႏွင့္ ေနာင္မြန္းၿမိဳ႕၊ ၅ ရက္ေန႔တြင္ ဗန္းေမာ္ၿမိဳ႕ႏွင့္ မိုးေမာက္ၿမိဳ႕တို႔တြင္ မဲဆြယ္စည္း႐ုံးေဟာေျပာမည္ဟု ကခ်င္ျပည္နယ္ ေရြးေကာက္ပြဲ ေအာင္ႏိုင္ေရး အဖြဲ႔၀င္ ဦးေက်ာ္ေက်ာ္ဦးက ေျပာၾကားသည္။
''အရင္က သြားဖို႔ စီစဥ္ထားတဲ့ မန္စီနဲ႔ ေရႊကူၿမိဳ႕နယ္ ခရီးစဥ္ေတြက အဲ့ဒီဖက္မွာတိုက္ပြဲေတြျဖစ္ေနလို႔ ဖ်က္သိမ္းလိုက္ပါတယ္။''ဟု ကခ်င္ျပည္နယ္၊ မဲဆႏၵနယ္အမွတ္( ၅ ) မွ ၀င္ၿပိဳင္မည့္ွ အမ်ိဳးသား လႊတ္ေတာ္အမတ္ေလာင္းတစ္ဦးလည္းျဖစ္သူ ၄င္းက ေျပာသည္။
ဇြန္လ ၅ ရက္ေန႔က ဗန္ေမာ္-မႏၱေလး ကားလမ္းေဘးတြင္တစ္ႀကိမ္၊ ၾသဂုတ္လ ၁၅ ရက္ေန႔က ကခ်င္ျပည္နယ္၊ မန္စီၿမိဳ႕နယ္ လွ်ပ္စစ္ဦးစီးမွဴး႐ုံး ၀င္ေပါက္ေရွ႕တြင္ တစ္ႀကိမ္၊ ၾသဂုတ္လ ၃၀ ရက္ေန႔ က မန္စီၿမိဳ႕မရဲစခန္းေရွ႕တြင္ တစ္ႀကိမ္ မိုင္းေပါက္ကြဲမႈျဖစ္ခဲ့သည္။
စက္တင္ဘာ ၁၆ ရက္မွ ၁၈ ရက္ထိ မန္စီၿမိဳ႕အေရွ႕ေတာင္ဘက္တစ္မိုင္အကြာတြင္ ၄ ၾကိမ္၊ စက္တင္ဘာ ၇ ရက္မွ ၂၈ ရက္ထိ စခမ္းႀကီးနယ္ေျမတြင္ ၄ ႀကိမ္၊ စက္တင္ဘာ ၁၄ ရက္မွ ၁၈ ရက္ထိ ဆြတ္ဂ်ာနယ္ေျမတြင္ ၆ ႀကိမ္ တိုက္ပြဲမ်ား ျဖစ္ပြားခဲ့ၿပီး၊ မိုင္း ၄ ႀကိမ္ ေပါက္ကြဲခဲ့သည္ဟု စက္တင္ဘာ ၃၀ ရက္ေန႔ထုတ္္ ျမ၀တီသတင္းစာတြင္ ေဖာ္ျပထားသည္။
ပါတီငယ္မ်ား မဲဆြယ္ရန္ ေငြ၊ လူအင္အား အခက္အခဲ ရွိ
ဇူးဇူး
ပါတီငယ္ အမ်ားစုသည္ ႏို၀င္ဘာ ၈ ရက္တြင္ က်င္းပမည့္ အေထြေထြ ေရြးေကာက္ပြဲတြင္ မဲေအာင္ႏိုင္ေရး အတြက္ ေငြေၾကးအင္အား၊ လူအင္အား အခက္အခဲေၾကာင့္ က်ယ္က်ယ္ျပန္ျပန္႔ မဲဆြယ္စည္း႐ံုးမႈ မျပဳလုပ္ႏုိင္ေၾကာင္း သိရသည္။
ကရင္အမ်ိဳးသားပါတီ၊ အေထြေထြ အတြင္းေရးမႉး ဦးမန္းေက်ာ္ၿငိမ္းက “ပါတီႀကီးေတြကေတာ့ အင္ျပည့္အားျပည့္ သြားႏုိင္တာေပါ့။ အန္ကယ္တုိ႔ ပါတီေတြက်ေတာ့ ပါတီအင္အားနဲ႔ စည္း႐ံုးေရးအင္အားက နည္းေသးတယ္။ ဘ႑ာေရးကလည္း သူတုိ႔လုိ မသံုးႏုိင္တဲ့အခါက်ေတာ့ သူတုိ႔လုိ က်ယ္က်ယ္ျပန္႔ျပန္႔ မလုပ္ႏုိင္ဘူး။ တတ္ႏုိင္သေလာက္ ကိုယ့္နီးစပ္ရာ ရြာေတြမွာပဲ လက္ကမ္းစာေစာင္ေလးေတြ ေ၀တယ္။ ေရေႏြးၾကမ္း ၀ုိင္းေလးေတြနဲ႔ စကားေျပာတယ္” ဟု ဧရာ၀တီသုိ႔ ေျပာသည္။
ကရင္အမ်ိဳးသားပါတီသည္ ဧရာ၀တီတိုင္း ေဒသႀကီးတြင္ အဓိက ၀င္ေရာက္ ယွဥ္ၿပိဳင္မည္ျဖစ္ၿပီး လႊတ္ေတာ္ အသီးသီးအတြက္ ကိုယ္စားလွယ္ေလာင္း ၂၁ ဦး ၀င္ေရာက္မည္ျဖစ္ေၾကာင္း ဦးမန္းေက်ာ္ၿငိမ္းက ဆက္ေျပာသည္။
ေရြးေကာက္ပြဲတြင္ ၀င္ေရာက္ယွဥ္ၿပိဳင္မည့္ ကုိယ္စားလွယ္ေလာင္းမ်ားသည္ ေရြးေကာက္ပြဲ မတုိင္ခင္ ရက္ေပါင္း ၆၀ အလုိ စက္တင္ဘာ ၈ ရက္မွစ၍ တရား၀င္ မဲဆြယ္စည္း႐ံုးခြင့္ ရရွိၿပီျဖစ္ရာ ႏုိင္ငံေရး ပါတီႀကီးမ်ားက အၿပိဳင္အဆုိင္ မဲဆြယ္စည္း႐ံုးမႈမ်ား ျပဳလုပ္လာသည္ကို ေတြ႔ျမင္ရသည္။
တရား၀င္ မဲဆြယ္စည္း႐ံုးခြင့္ ရသည့္ေန႔မွစ၍ ႏုိင္ငံေရး ပါတီႀကီး ၂ ခုျဖစ္သည့္ အမ်ိဳးသား ဒီမုိကေရစီအဖြဲ႔ခ်ဳပ္ (NLD) ႏွင့္ လက္ရွိအာဏာရ ျပည္ေထာင္စု ႀကံ႕ခုိင္ေရးႏွင့္ ဖြံ႔ၿဖိဳးေရးပါတီ (USDP) တုိ႔သည္ လူအင္အား၊ ေငြအင္အား ေတာင့္တင္းစြာျဖင့္ တအိမ္တက္ တအိမ္ဆင္း (door to door) မဲဆြယ္စည္း႐ံုးမႈမ်ား ျပဳလုပ္ျခင္း၊ အလွျပယာဥ္မ်ားျဖင့္ လွည့္လည္စည္း႐ံုးျခင္းတို႔ကို ျပဳလုပ္ေနသည္ကို ေတြ႔ျမင္ရသည္။
ပါတီငယ္ အမ်ားစုက မဲဆြယ္စည္း႐ံုးမႈမ်ားကို ယခုလကုန္ပိုင္းမွသာ စတင္ျပဳလုပ္ၾကမည္ ျဖစ္ေၾကာင္းႏွင့္ ပါတီႀကီးမ်ားကဲ့သို႔ ယာဥ္မ်ားျဖင့္ လွည့္လည္ျခင္း၊ တအိမ္တက္ တအိမ္ဆင္း မဲဆႏၵရွင္မ်ားအား စည္း႐ံုးျခင္းကို ျပဳလုပ္ႏုိင္မည္ မဟုတ္ေၾကာင္း ႏုိင္ငံေရး ပါတီငယ္မ်ားက ေျပာဆိုၾကသည္။
“က်ေနာ္တို႔ ပါတီငယ္ေလးေတြ ကေတာ့ သူတုိ႔ (ပါတီႀကီး) ေလာက္ ေငြအင္အား မသံုးႏုိင္ဘူးေပါ့။ လက္ကမ္းစာေစာင္ ေ၀တယ္။ က်ေနာ္တို႔ရဲ႕ ရပ္/ေက်း ဥကၠ႒ေတြရဲ႕အိမ္မွာ လူစုၿပီး လူဦးေရ ၅၀၊ ၁၀၀ ရရင္ မဲဆြယ္စည္း႐ံုးေရး စကားေျပာတယ္။ ေနာက္ မဲဘယ္လုိ ေပးရတယ္။ ပယ္မဲ ဘယ္လုိဆုိတာ ရွင္းလင္းျပတယ္” ဟု ျပည္ေထာင္စု ဒီမုိကေရစီပါတီ၊ ပဲခူးတုိင္း ေဒသႀကီး ဥကၠ႒ ဦးစုိး၀င္းက ရွင္းျပသည္။
ျပည္ေထာင္စု ဒီမုိကေရစီပါတီသည္ ပဲခူးတုိင္း ေဒသႀကီးတြင္ အဓိက ၀င္ေရာက္ ယွဥ္ၿပိဳင္မည္ျဖစ္ၿပီး ႏို၀င္ဘာ ၈ ရက္တြင္ က်င္းပမည့္ ေရြးေကာက္ပြဲတြင္ စုစုေပါင္း ကိုယ္လွယ္ေလာင္း ၈ ဦးသာ ၀င္ေရာက္ ယွဥ္ၿပိဳင္မည္ ျဖစ္သည္။
လႊတ္ေတာ္ ကိုယ္စားလွယ္ေလာင္း ၄ ဦးသာ ၀င္ေရာက္ယွဥ္ၿပိဳင္သည့္ ၀ံသာႏု ဒီမုိကရက္တစ္ပါတီ အေထြေထြ အတြင္းေရးမႉး ေဒၚနန္းေရႊၾကာက “ပါတီႀကီးေတြနဲ႔ ယွဥ္ၿပိဳင္ရဲတဲ့ သတၱိမရွိတာကေတာ့ အန္တီတို႔အတြက္ စိန္ေခၚမႈ တခုေပါ့။ ေနာက္တခုက ပါတီႀကီး ၂ ခုၾကားမွာ နင္တုိ႔လုပ္ေတာ့လည္း ဘာထူးလဲဆုိတဲ့ မိသားစုရဲ႕ ဖိအားေၾကာင့္ မပါလာတဲ့ Candidate ေတြလည္း အမ်ားႀကီး ျဖစ္သြားတယ္” ဟု ေျပာဆုိသည္။
ျပည္နယ္ႏွင့္တိုင္း အေျချပဳ ၀င္ေရာက္ယွဥ္ၿပိဳင္ၾကမည့္ တုိင္းရင္းသား ပါတီမ်ားအေနျဖင့္ မဲဆြယ္စည္း႐ံုးေရး လုပ္ေဆာင္ရာတြင္ လမ္းပန္းဆက္သြယ္ေရး အခက္အခဲမ်ား ရွိေနျခင္း၊ တုိက္ပြဲမ်ား ျဖစ္ေနသည့္အတြက္ လံုၿခံဳေရး အခက္အခဲမ်ား ရွိျခင္းတုိ႔ေၾကာင့္ မဲဆြယ္စည္း႐ံုးေရးကို က်ယ္ျပန္႔စြာ မလုပ္ေဆာင္ႏုိင္ေၾကာင္း တုိင္းရင္းသားပါတီမ်ားက ေျပာသည္။
၂၀၁၅ ေရြးေကာက္ပြဲတြင္ ႏုိင္ငံေရး ပါတီေပါင္း ၉၂ ပါတီႏွင့္ တသီးပုဂၢလ ကိုယ္စားလွယ္ေလာင္း ၃၁၀ ဦး ၀င္ေရာက္ ယွဥ္ၿပိဳင္ၾကမည္ ျဖစ္သည္။ ျပည္သူ႔လႊတ္ေတာ္ ကိုယ္စားလွယ္ေလာင္း ၁၇၄၅ ဦး၊ အမ်ိဳးသားလႊတ္ေတာ္ ကိုယ္စားလွယ္ေလာင္း ၈၈၆ ဦး၊ တုိင္းေဒသႀကီး/ ျပည္နယ္လႊတ္ေတာ္ ကိုယ္စားလွယ္ေလာင္း ၃၄၄၃ ဦး၊ စုစုေပါင္း လႊတ္ေတာ္ကုိယ္စားလွယ္ေလာင္း ၆၀၇၄ ဦးတို႔ ၀င္ေရာက္ယွဥ္ၿပိဳင္ ၾကမည္ျဖစ္ေၾကာင္း ျပည္ေထာင္စု ေရြးေကာက္ပြဲ ေကာ္မရွင္က ထုတ္ျပန္ထားသည္။
ပါတီငယ္ အမ်ားစုသည္ ႏို၀င္ဘာ ၈ ရက္တြင္ က်င္းပမည့္ အေထြေထြ ေရြးေကာက္ပြဲတြင္ မဲေအာင္ႏိုင္ေရး အတြက္ ေငြေၾကးအင္အား၊ လူအင္အား အခက္အခဲေၾကာင့္ က်ယ္က်ယ္ျပန္ျပန္႔ မဲဆြယ္စည္း႐ံုးမႈ မျပဳလုပ္ႏုိင္ေၾကာင္း သိရသည္။
ကရင္အမ်ိဳးသားပါတီ၊ အေထြေထြ အတြင္းေရးမႉး ဦးမန္းေက်ာ္ၿငိမ္းက “ပါတီႀကီးေတြကေတာ့ အင္ျပည့္အားျပည့္ သြားႏုိင္တာေပါ့။ အန္ကယ္တုိ႔ ပါတီေတြက်ေတာ့ ပါတီအင္အားနဲ႔ စည္း႐ံုးေရးအင္အားက နည္းေသးတယ္။ ဘ႑ာေရးကလည္း သူတုိ႔လုိ မသံုးႏုိင္တဲ့အခါက်ေတာ့ သူတုိ႔လုိ က်ယ္က်ယ္ျပန္႔ျပန္႔ မလုပ္ႏုိင္ဘူး။ တတ္ႏုိင္သေလာက္ ကိုယ့္နီးစပ္ရာ ရြာေတြမွာပဲ လက္ကမ္းစာေစာင္ေလးေတြ ေ၀တယ္။ ေရေႏြးၾကမ္း ၀ုိင္းေလးေတြနဲ႔ စကားေျပာတယ္” ဟု ဧရာ၀တီသုိ႔ ေျပာသည္။
ကရင္အမ်ိဳးသားပါတီသည္ ဧရာ၀တီတိုင္း ေဒသႀကီးတြင္ အဓိက ၀င္ေရာက္ ယွဥ္ၿပိဳင္မည္ျဖစ္ၿပီး လႊတ္ေတာ္ အသီးသီးအတြက္ ကိုယ္စားလွယ္ေလာင္း ၂၁ ဦး ၀င္ေရာက္မည္ျဖစ္ေၾကာင္း ဦးမန္းေက်ာ္ၿငိမ္းက ဆက္ေျပာသည္။
ေရြးေကာက္ပြဲတြင္ ၀င္ေရာက္ယွဥ္ၿပိဳင္မည့္ ကုိယ္စားလွယ္ေလာင္းမ်ားသည္ ေရြးေကာက္ပြဲ မတုိင္ခင္ ရက္ေပါင္း ၆၀ အလုိ စက္တင္ဘာ ၈ ရက္မွစ၍ တရား၀င္ မဲဆြယ္စည္း႐ံုးခြင့္ ရရွိၿပီျဖစ္ရာ ႏုိင္ငံေရး ပါတီႀကီးမ်ားက အၿပိဳင္အဆုိင္ မဲဆြယ္စည္း႐ံုးမႈမ်ား ျပဳလုပ္လာသည္ကို ေတြ႔ျမင္ရသည္။
တရား၀င္ မဲဆြယ္စည္း႐ံုးခြင့္ ရသည့္ေန႔မွစ၍ ႏုိင္ငံေရး ပါတီႀကီး ၂ ခုျဖစ္သည့္ အမ်ိဳးသား ဒီမုိကေရစီအဖြဲ႔ခ်ဳပ္ (NLD) ႏွင့္ လက္ရွိအာဏာရ ျပည္ေထာင္စု ႀကံ႕ခုိင္ေရးႏွင့္ ဖြံ႔ၿဖိဳးေရးပါတီ (USDP) တုိ႔သည္ လူအင္အား၊ ေငြအင္အား ေတာင့္တင္းစြာျဖင့္ တအိမ္တက္ တအိမ္ဆင္း (door to door) မဲဆြယ္စည္း႐ံုးမႈမ်ား ျပဳလုပ္ျခင္း၊ အလွျပယာဥ္မ်ားျဖင့္ လွည့္လည္စည္း႐ံုးျခင္းတို႔ကို ျပဳလုပ္ေနသည္ကို ေတြ႔ျမင္ရသည္။
ပါတီငယ္ အမ်ားစုက မဲဆြယ္စည္း႐ံုးမႈမ်ားကို ယခုလကုန္ပိုင္းမွသာ စတင္ျပဳလုပ္ၾကမည္ ျဖစ္ေၾကာင္းႏွင့္ ပါတီႀကီးမ်ားကဲ့သို႔ ယာဥ္မ်ားျဖင့္ လွည့္လည္ျခင္း၊ တအိမ္တက္ တအိမ္ဆင္း မဲဆႏၵရွင္မ်ားအား စည္း႐ံုးျခင္းကို ျပဳလုပ္ႏုိင္မည္ မဟုတ္ေၾကာင္း ႏုိင္ငံေရး ပါတီငယ္မ်ားက ေျပာဆိုၾကသည္။
“က်ေနာ္တို႔ ပါတီငယ္ေလးေတြ ကေတာ့ သူတုိ႔ (ပါတီႀကီး) ေလာက္ ေငြအင္အား မသံုးႏုိင္ဘူးေပါ့။ လက္ကမ္းစာေစာင္ ေ၀တယ္။ က်ေနာ္တို႔ရဲ႕ ရပ္/ေက်း ဥကၠ႒ေတြရဲ႕အိမ္မွာ လူစုၿပီး လူဦးေရ ၅၀၊ ၁၀၀ ရရင္ မဲဆြယ္စည္း႐ံုးေရး စကားေျပာတယ္။ ေနာက္ မဲဘယ္လုိ ေပးရတယ္။ ပယ္မဲ ဘယ္လုိဆုိတာ ရွင္းလင္းျပတယ္” ဟု ျပည္ေထာင္စု ဒီမုိကေရစီပါတီ၊ ပဲခူးတုိင္း ေဒသႀကီး ဥကၠ႒ ဦးစုိး၀င္းက ရွင္းျပသည္။
ျပည္ေထာင္စု ဒီမုိကေရစီပါတီသည္ ပဲခူးတုိင္း ေဒသႀကီးတြင္ အဓိက ၀င္ေရာက္ ယွဥ္ၿပိဳင္မည္ျဖစ္ၿပီး ႏို၀င္ဘာ ၈ ရက္တြင္ က်င္းပမည့္ ေရြးေကာက္ပြဲတြင္ စုစုေပါင္း ကိုယ္လွယ္ေလာင္း ၈ ဦးသာ ၀င္ေရာက္ ယွဥ္ၿပိဳင္မည္ ျဖစ္သည္။
လႊတ္ေတာ္ ကိုယ္စားလွယ္ေလာင္း ၄ ဦးသာ ၀င္ေရာက္ယွဥ္ၿပိဳင္သည့္ ၀ံသာႏု ဒီမုိကရက္တစ္ပါတီ အေထြေထြ အတြင္းေရးမႉး ေဒၚနန္းေရႊၾကာက “ပါတီႀကီးေတြနဲ႔ ယွဥ္ၿပိဳင္ရဲတဲ့ သတၱိမရွိတာကေတာ့ အန္တီတို႔အတြက္ စိန္ေခၚမႈ တခုေပါ့။ ေနာက္တခုက ပါတီႀကီး ၂ ခုၾကားမွာ နင္တုိ႔လုပ္ေတာ့လည္း ဘာထူးလဲဆုိတဲ့ မိသားစုရဲ႕ ဖိအားေၾကာင့္ မပါလာတဲ့ Candidate ေတြလည္း အမ်ားႀကီး ျဖစ္သြားတယ္” ဟု ေျပာဆုိသည္။
ျပည္နယ္ႏွင့္တိုင္း အေျချပဳ ၀င္ေရာက္ယွဥ္ၿပိဳင္ၾကမည့္ တုိင္းရင္းသား ပါတီမ်ားအေနျဖင့္ မဲဆြယ္စည္း႐ံုးေရး လုပ္ေဆာင္ရာတြင္ လမ္းပန္းဆက္သြယ္ေရး အခက္အခဲမ်ား ရွိေနျခင္း၊ တုိက္ပြဲမ်ား ျဖစ္ေနသည့္အတြက္ လံုၿခံဳေရး အခက္အခဲမ်ား ရွိျခင္းတုိ႔ေၾကာင့္ မဲဆြယ္စည္း႐ံုးေရးကို က်ယ္ျပန္႔စြာ မလုပ္ေဆာင္ႏုိင္ေၾကာင္း တုိင္းရင္းသားပါတီမ်ားက ေျပာသည္။
၂၀၁၅ ေရြးေကာက္ပြဲတြင္ ႏုိင္ငံေရး ပါတီေပါင္း ၉၂ ပါတီႏွင့္ တသီးပုဂၢလ ကိုယ္စားလွယ္ေလာင္း ၃၁၀ ဦး ၀င္ေရာက္ ယွဥ္ၿပိဳင္ၾကမည္ ျဖစ္သည္။ ျပည္သူ႔လႊတ္ေတာ္ ကိုယ္စားလွယ္ေလာင္း ၁၇၄၅ ဦး၊ အမ်ိဳးသားလႊတ္ေတာ္ ကိုယ္စားလွယ္ေလာင္း ၈၈၆ ဦး၊ တုိင္းေဒသႀကီး/ ျပည္နယ္လႊတ္ေတာ္ ကိုယ္စားလွယ္ေလာင္း ၃၄၄၃ ဦး၊ စုစုေပါင္း လႊတ္ေတာ္ကုိယ္စားလွယ္ေလာင္း ၆၀၇၄ ဦးတို႔ ၀င္ေရာက္ယွဥ္ၿပိဳင္ ၾကမည္ျဖစ္ေၾကာင္း ျပည္ေထာင္စု ေရြးေကာက္ပြဲ ေကာ္မရွင္က ထုတ္ျပန္ထားသည္။
“ျပည္သူလူထု သိရင္ေတာ့ ဝန္ႀကီးခ်ဳပ္ရယ္၊ ဝန္ႀကီးရယ္လို႔ ေၾကာက္စရာမလိုပါဘူး”
ဧရာ၀တီ
လာမည့္ ၂၀၁၅ ေရြးေကာက္ပြဲတြင္ ရခိုင္ အမ်ဳိးသားပါတီ (ANP) မွ ၀င္ေရာက္ ယွဥ္ၿပိဳင္မည့္ လႊတ္ေတာ္ ကိုယ္စားလွယ္ေလာင္း ၇၆ ဦးထဲတြင္ အမ်ဳိးသမီး ကိုယ္စားလွယ္ေလာင္း ၄ ဦး အနက္ အမ္းႏွင့္ ရမ္းၿဗဲကၽြန္း ၂ ၿမိဳ႕ နယ္ေပါင္း မဲဆႏၵနယ္၏ အမ်ဳိးသားလႊတ္ေတာ္ ကိုယ္စားလွယ္ေလာင္းအျဖစ္ ရခိုင္ အမ်ိဳးသမီး ေဒၚထုေမ လည္း ၀င္ေရာက္ ယွဥ္ၿပိဳင္မည္ ျဖစ္သည္။
ေဒၚထုေမသည္ Scholar Institute ႏွင့္ Arakkha Foundation တို႔တြင္ အဂၤလိပ္စာႏွင့္ ႏိုင္ငံေရး၊ အမ်ဳိးသမီး ေခါင္းေဆာင္မႈ သင္တန္းမ်ား သင္ၾကားျပသေနသည့္ ျပင္ပ ဆရာမတဦးအျဖစ္မွ ရပ္နားၿပီး ေရြးေကာက္ပြဲ ၀င္မည့္သူ ျဖစ္သည္။
အသက္ ၃၆ ႏွစ္အရြယ္ မထုေမသည္ ႏိုင္ငံေရးတြင္ လြန္ခဲ့သည့္ ဆယ္စုႏွစ္တခုအတြင္းက ပါ၀င္လႈပ္ရွားခဲ့သည္။ ရခိုင္အမ်ဳိးသားပါတီအျဖစ္ ရခိုင္တုိင္းရင္းသားမ်ား တိုုးတက္ေရးပါတီ (RNDP) ႏွင့္ ပူးေပါင္းလိုက္ေသာ ၁၉၉၀ ျပည့္ႏွစ္ ေရြးေကာက္ပြဲ ၀င္ၿပိဳင္ဖူးသည့္ ရခိုင္အမ်ဳိးသား ဒီမိုကေရစီအဖြဲ႔ခ်ဳပ္ (ALD) တြင္ လူငယ္ ေခါင္းေဆာင္တဦး အျဖစ္ ပါ၀င္ခဲ့သည္။ ရခိုင္ႏိုင္ငံေရးပါတီ ႏွစ္ခု ပူးေပါင္းၿပီးေနာက္ ေဒၚထုေမသည္ ရခိုင္ အမ်ဳိးသားပါတီ၏ ရန္ကုန္တိုင္း အလုပ္အမႈေဆာင္ တဦးလည္း ျဖစ္သည္။
ေဒၚထုေမသည္ ၂၀၁၄-၂၀၁၅ ခုႏွစ္အတြက္ အေမရိကန္ သမၼတေဟာင္း ေဂ်ာ့ဂ်္ဒဗလ်ဴ ဘုရွ္စင္တာမွ စီစဥ္သည့္ Liberty and Leadership Forum ကို တက္ေရာက္ခဲ့သည့္ ျမန္မာျပည္မွ လူငယ္ေခါင္းေဆာင္ ၁၈ ဦးထဲမွ တဦးလည္း ျဖစ္သည္။ ရမ္းၿဗဲၿမိဳ႕ ေက်ာက္ေတာ္ရြာတြင္ ေမြးဖြားခဲ့သည့္အတြက္ ေမြးရပ္ဇာတိ ရမ္းၿဗဲကို ကုိယ္စားျပဳ ယွဥ္ၿပိဳင္မည့္ ေဒၚထုေမကို ဧရာ၀တီ အဂၤလိပ္ပိုင္း သတင္းေထာက္ ၿငိမ္္းၿငိမ္းက ဆက္သြယ္ေမးျမန္းထားပါသည္။
ေမး ။ ။ အမ်ဳိးသား လႊတ္ေတာ္ ကုုိယ္စားလွယ္အျဖစ္ ၂၀၁၅ အေထြေထြ ေရြးေကာက္ပြဲမွာ ၀င္ေရာက္ ယွဥ္ၿပိဳင္ဖိုု႔ ဘာေၾကာင့္ ဆံုုးျဖတ္ျဖစ္တာလဲ။
ေျဖ ။ ။ ၂၀၁၅ မွာ ၀င္ေရာက္ ယွဥ္ၿပိဳင္တာကေတာ့ က်မတို႔၊ အထူးသျဖင့္ တိုင္းရင္းသား လူငယ္မ်ားရဲ႕ အခြင့္အေရးမ်ား၊ လူငယ္မ်ားရဲ႕ ပညာသင္ခြင့္ အခြင့္အေရးမ်ား၊ လူငယ္မ်ား အလုပ္အကိုင္ အခြင့္အလမ္း၊ တိုင္းရင္းသားမ်ား ႏွစ္ေပါင္းမ်ားစြာ ဆံုး႐ံႈးခဲ့ရတဲ့ တိုင္းရင္းသား အခြင့္အေရးေတြအတြက္ တျခား တိုုင္းရင္း သားေတြနဲ႔အတူ အမ်ဳိးသား လႊတ္ေတာ္မွာ ေတာင္းဆိုသြားဖို႔၊ အႏိၲမ ရည္မွန္းခ်က္ ျဖစ္တဲ့ ဖယ္ဒရယ္ ဒီမိုကေရစီစနစ္ ျမန္မာႏိုုင္ငံမွာ ေပၚေပါက္လာေစဖို႔၊ တိုင္းရင္းသားမ်ားအၾကား တန္းတူညီမွ်ေရး ေပၚေပါက္လာဖို႔နဲ႔ ဒီမိုကေရစီ ထြန္းကားေရးေပါ့။ ဒါေတြက ကိုယ္တို႔ ငယ္ငယ္ကတည္းက စစ္အုပ္ခ်ဳပ္ေရးေအာက္မွာ ႀကီးျပင္းလာရတဲ့ အခါက်ေတာ့ ဒီစနစ္ေတြကို မသင္ခဲ့ရ၊ မေလ့လာခဲ့ရဘူး။ ဒီစနစ္ေတြေအာက္မွာ မႀကီး ျပင္းခဲ့ရဘူး။ ဒါေၾကာင့္မို႔ က်မတို႔ရဲ႕ ေနာက္လာမယ့္ မ်ဳိးဆက္သစ္ေတြ ကမာၻမွာ ေနာက္က် မေနခဲ့ရေအာင္ ႏိုင္ငံသား တေယာက္ခ်င္းစီရဲ႕ လြတ္လပ္စြာ ေျပာဆိုပိုင္ခြင့္ေပးထားတဲ့ ဒီမုိကေရစီစနစ္က်င့္သံုးမွ ဒီဖယ္ဒရယ္ စနစ္ေပၚေပါက္မွ ျမန္မာႏိုင္ငံရဲ႕ ၿငိမ္းခ်မ္းေရး၊ ဖံြၿဖိဳးတိုးတက္ေရးကို အေထာက္အကူျပဳမယ္လိုု႔ ယံုုၾကည္တဲ့ အတြက္ေၾကာင့္ ၂၀၁၅ မွာ ကိုယ့္ရဲ႕ ေမြးရပ္ေျမ ရမ္းၿဗဲကေန အမ္းနဲ႔ ၂ ၿမဳိ႕နယ္ေပါင္းမွာ အမ်ဳိးသား လႊတ္ေတာ္ကိုယ္စားလွယ္ အျဖစ္ ဝင္ေရာက္ယွဥ္ၿပိဳင္ဖို႔ ဆံုးျဖတ္ရျခင္း ျဖစ္ပါတယ္။
ေမး ။ ။ ႏိုင္ငံေရးမွာေရာ ပါတီမွာေရာ ဘယ္တုန္းတည္းက ပါ၀င္လႈပ္ရွားခဲ့တာလဲ။
ေျဖ ။ ။ ႏိုင္ငံေရးေလာကကို ၂၀၀၆ -၂၀၀၇ ေလာက္ ကတည္းက ရခိုင္ ေခါင္းေဆာင္ ဦးေအးသာေအာင္ တို႔ရဲဲ႕ ALD မွာ လူငယ္တဦး အေနနဲ႔ စပါဝင္လာခဲ့တယ္။ အဲဒီတုန္းက ပြင့္ပြင့္လင္းလင္း ႏိုင္ငံေရး လႈပ္ရွားမႈေတြေတာ့ မရွိခဲ့ဘူး။ ၂၀၀၈ ခုႏွစ္မွာ က်မတို႔ ႏိုင္ငံေရး အသိစိတ္ဓာတ္ေတြကို ရခိုုင္လူငယ္ေတြနဲ႔ ဖြဲ႔စည္းထားတဲ့ အဂၤလိပ္စာ သင္ၾကားေရး စင္တာတခု ျဖစ္တဲ့ Scholar Institute မွာ စာသင္ရင္းနဲ႔ ဒါေတြကို ေလ့လာခဲ့ရတယ္။ ကိုယ္ေလ့လာသမွ်ကို လူငယ္ေတြကို ျပန္မွ်ေ၀ခဲ့တယ္။ ေနာက္ပိုင္း လူငယ္ အမ်ဳိးသမီး ေခါင္းေဆာင္တဦး အေနနဲ႔ ပါဝင္ခဲ့တယ္။
ေမး ။ ။ အမ္းၿမိဳ႕နယ္ကိုလည္း ကိုယ္စားျပဳ ၿပိဳင္မွာဆိုေတာ့ အစိုးရ အုပ္ခ်ဳပ္ေရး ယႏၲရား အေျခစိုက္တဲ့ၿမိဳ႕မွာ စစ္တပ္ေနာက္ခံရွိတဲ့ တျခား ကိုုယ္စားလွယ္ေလာင္းေတြနဲ႔ ယွဥ္ရမယ့္အေပၚ ဘယ္လို စိန္ေခၚမႈေတြ ေတြ႔ရလဲ။
ေျဖ ။ ။ ပထမ စိန္ေခၚမႈကေတာ့ ကိုုယ့္ရဲ႕ ေမြးရပ္ေျမ ရမ္းၿဗဲမွာက ေက်းလက္လူထု မ်ားတယ္။ အမ်ဳိးသမီး တေယာက္အေနနဲ႔ ရင္ဆိုင္ရမွာေတြကိုု အေကာင္းဆံုုး ႀကိဳးစားသြားဖို႔ ရွိပါတယ္။ မဲဆႏၵနယ္ သတ္မွတ္တဲ့ ေနရာက ရမ္းၿဗဲနဲ႔ အမ္းဆို ေက်ာက္ျဖဴၿမိဳ႕နယ္ကို ျဖတ္ၿပီး အစည္းအေ၀းေတြ သြားရတယ္။ ခြၿပီး သြားရတဲ့ လမ္းပန္း ဆက္သြယ္ေရးေၾကာင့္မို႔ အခ်ိန္ေတြ ပိုေပးရတယ္။ စည္း႐ံုးေရး ခရီးအတြက္ ၾကန္႔ၾကာေစတယ္။ ေနာက္ ရခိုင္ျပည္နယ္မွာ ရွိၾကတဲ့ NLD နဲ႔ USDP လို ပါတီႀကီးေတြနဲ႔ ယွဥ္ၿပိဳင္ရတဲ့အခါ ပါတီႀကီးေတြရဲ႕ ႏွစ္ေပါင္းမ်ားစြာ ျပည္သူလူထုအေပၚ လႊမ္းမိုးမႈ၊ ေငြေရးေၾကးေရး သံုးစဲြႏိုင္မႈ၊ အစိုုးရ ရာထူးယူခဲ့ၾကၿပီး ယူေနဆဲ လူေတြပါေနတယ္။ က်မနဲ႔ ၿပိဳင္မယ့္အထဲ (ႀကံ့ခိုင္ေရးပါတီ ထဲကဆို) ဒု ဝန္ႀကီး (ေဟာင္း) လို လူမ်ဳိးေတြ ပါလာတယ္။ ဒါေတြက အသက္ငယ္ အမ်ဳိးသမီး တေယာက္အတြက္ စိန္ေခၚမႈေတြပါပဲ။
က်မ ၿပိဳင္ဘက္ေတြကေတာ့ ငါးဆယ္ေက်ာ္ေတြ ပင္စင္ယူထားတဲ့ အရာရွိေတြပါ။ တဖက္မွာ အဲဒီ စိန္ေခၚ မႈကတဆင့္ က်မ ျပည္သူလူထုကို ယံုတယ္။ ျပည္သူလူထုက အေျပာင္းအလဲကို လိုခ်င္ေတာ့ အထူးသျဖင့္ က်မတို႔ ပါတီ မူဝါဒေတြကို ေလ့လာလို႔ရွိရင္ ျပည္သူလူထု ပိုၿပီးေတာ့ ကြက္ကြက္ကြင္းကြင္း ျမင္ပါလိမ့္မယ္။ က်မတို႔ တိုင္းရင္းသားမ်ားသည္ ဖယ္ဒရယ္ကို အစဥ္ ဦးတည္ေနတယ္။ ဒါေတြ ျပည္သူလူထု သိဖို႔ လိုအပ္တယ္။ က်မတို႔ကလည္း သိေအာင္ႀကိဳးစားၿပီး ဒီစိန္ေခၚမႈေတြ ရွိေနေပမယ့္ ယံုၾကည္ခ်က္ကလည္း တဖက္မွာ ျပင္းထန္ေနတာေပါ့ေနာ္။
ေမး ။ ။ ရခိုုင္အမ်ဳိးသားပါတီကေန ဝင္အေရြးခံမယ့္ အမ်ဳိးသမီး ကိုယ္စားလွယ္ အေရအတြက္က နည္းတယ္လို႔ ေျပာလို႔ရတယ္။ လူမႈအသိုင္းအဝိုင္းထဲက အမ်ဳိးသမီးေတြရဲ႕ ႏိုင္ငံေရးအေပၚ စိတ္ဝင္စားမႈ ဘယ္ေလာက္ ေတြ႔ရပါသလဲ။
ေျဖ ။ ။ အမ်ဳိးသမီးေတြရယ္လိုု႔မွ မဟုတ္ဘူး။ ျမန္မာႏိုင္ငံမွာက လူငယ္ေတြမွာလည္း ႏိုင္ငံေရးနဲ႔ ဆိုလိုက္တာနဲ႔ ေထာင္ကို တန္းျမင္ၾကတယ္။ ႏိုင္ငံေရးမွာ ထဲထဲဝင္ဝင္ ပါဝင္ဖို႔ ေၾကာက္ၾကတယ္။ ေက်ာင္းသားေတြ ပညာေရးအတြက္ လႈပ္ရွားတာေတာင္ ႏိုင္ငံေရးလို႔ ျမင္လာၾကတယ္။ အဲဒါက စစ္အုပ္ခ်ဳပ္ေရး ေခတ္စနစ္ တခုေအာက္မွာ အခ်ိန္ အၾကာႀကီး ေနခဲ့ရေတာ့ ႏိုင္ငံေရးမွာ ပါဝင္ဖို႔ လူငယ္ ေတာ္ေတာ္မ်ားမ်ားက ေၾကာက္ၾကတယ္ရွင့္။ မိဘေတြကလည္း ႏိုင္ငံေရးကို ေၾကာက္စရာအျဖစ္ သင္ျပၾကတာ မ်ားတယ္။ ဒါေပမယ့္ အခုခ်ိန္မွာေတာ့ ဘာပဲေျပာေျပာ ၂၀၁၀ က စၿပီးေတာ့ က်မတို႔ႏိုင္ငံမွာ ပါလီမန္ ေပၚေပါက္လာတယ္။ သမၼတ ေပၚေပါက္လာတယ္။ ဒီမိုုကေရစီစနစ္ကိုု တြင္တြင္က်ယ္က်ယ္ ေျပာဆိုုလာတယ္။ အမ်ဳိးသမီးေတြ ပါဝင္လာေရး တစိတ္တေဒသ ေဆာင္ရြက္တာေတြ ရွိတယ္။ ျပင္ဆင္မႈအေနနဲ႔ အမ်ဳိးသမီးေတြ ေခါင္းေဆာင္မႈ သင္တန္းေပးပါတယ္။ အမ်ဳိးသမီးေတြ ႏိုင္ငံေရးမွာ ဆံုးျဖတ္ခ်က္ခ်တဲ့ ေနရာကေန ပါဝင္လာေအာင္ အင္တိုက္အားတိုက္ အမ်ဳိးသမီး လူငယ္မ်ားအေနနဲ႔ ႀကိဳးစားဖို႔လည္း လိုအပ္တယ္။
အမ်ိဳးသမီးမ်ားသည္ အမ်ဳိးသားမ်ားကဲ့သို႔ ဒီမုိကေရစီ အေျပာင္းအလဲမွာ ပါဝင္လာရမယ္။ အမ်ဳိးသမီးေတြ ပါဝင္လာေအာင္ ႀကိဳးစားတာကေတာ့ လူဦးေရ ထက္ဝက္က အမ်ဳိးသမီးေတြ ျဖစ္တယ္။ အမ်ဳိးသမီးမ်ားရဲ႕ ကိုယ္စားျပဳမႈ မပါလို႔ရွိရင္ ႏိုင္ငံရဲ႕ ဆံုးျဖတ္ခ်က္ခ်တဲ့ေနရာမွာ မပါဝင္လို႔ရွိရင္ ဒီမိုကေရစီ ေႏွာင့္ေႏွးႏိုင္တယ္။ တစံုတရာ လိုအပ္ခ်က္ေတြ ရွိလာႏိုင္တယ္။ အမ်ဳိးသမီးေတြ ကိုယ္တိုင္ စြမ္းရည္ (Capacity) ျမွင့္ဖိုု႔ လိုအပ္သလိုု ဒီ Capacity ျမင့္လာမွသာ ကိုုယ့္လူထုုက၊ ပတ္၀န္းက်င္က အမ်ဳိးသမီးေတြကို ယံုုၾကည္ၿပီး ဆံုုးျဖတ္ခ်က္ခ်တဲ့ ေနရာေတြမွာ လိုုလိုုလားလား လက္ခံလာမွာ ျဖစ္တယ္။
ေမး ။ ။ ေက်းလက္ေဒသမွာ အစ္မတို႔ပါတီရဲ႕ ေရြးေကာက္ပဲြဆိုင္ရာ မဲဆႏၵျပဳျခင္းဆိုင္ရာေတြနဲ႔ ပတ္သက္လို႔ ဘယ္လို ပညာေပးမႈေတြ လုပ္ေနပါလဲ။ လူထုုကေရာ ေရြးေကာက္ပြဲအေပၚ ဘယ္ေလာက္ စိတ္၀င္စားၾကပါသလဲ။
ေျဖ ။ ။ ပါတီအေနနဲ႔က်ေတာ့ ဝင္ေရာက္ယွဥ္ၿပိဳင္မယ့္ ျပည္နယ္ လႊတ္ေတာ္ ကိုယ္စားလွယ္ေတြ ေက်းလက္ေဒသမွာ မဲဘယ္လို ေပးရမလဲဆိုတဲ့ Voter Education နဲ႔ ပတ္သက္ၿပီး ေဆာင္ရြက္ေနတာေတြ ရွိပါတယ္။ စိတ္၀င္စားမႈ အေနနဲ႔ကေတာ့ ၿပီးခဲ့တဲ့ ဒုတိယအပတ္က ေရေဘး ကယ္ဆယ္ေရးသြားရင္းနဲ႔ ရြာေပါင္း ၁၂ ရြာ ေလာက္ကို ေရာက္ခဲ့တယ္။ စိတ္ဝင္စားမႈကေတာ့ ၁၀၀ ရာခိုင္ႏႈန္း၊ သူတို႔ မေျပာဆိုႏိုင္သည့္တိုင္ ေတာ္ေတာ္မ်ားတယ္။ ဟိုတုန္းကေတာ့ ဒီလိုပဲြမ်ဳိးေတြဆို အမ်ဳိးသမီးေတြ မတက္ၾကဘူးဆိုၿပီး ရပ္ရြာ လူႀကီးေတြက ေျပာၾကတယ္။ က်မက လူငယ္ အမ်ဳိးသမီးအျဖစ္ ေရြးေကာက္ပဲြမွာ ပါဝင္လာျခင္းက ရပ္ရြာက အမ်ဳိးသမီးေတြ ေရြးေကာက္ပြဲကို စိတ္ဝင္စားလာေအာင္ တဖက္က ပံ့ပိုးေပးတာေပါ့ေနာ္။
က်မတို႔ အင္တိုက္ အားတိုက္ အံုလိုက္က်င္းလိုက္ လုပ္တာ မရွိေပမယ့္ ေလာေလာဆယ္ ေရြးေကာက္ပဲြ ဝင္မယ့္ ျပည္နယ္ လႊတ္ေတာ္ ကိုယ္စားလွယ္ေလာင္းမ်ားက ျပည္သူနဲ႔ ေတြဆံုမႈေတြ၊ အထူးသျဖင့္ ဘယ္လို မဲေပးရမလဲ ဆိုတာေတြနဲ႔ ပတ္သက္ၿပီး သက္ဆိုင္ရာ ၿမိဳ႕နယ္အဆင့္ကေနၿပီးေတာ့ ANP က လုပ္ၾကတာ ေတြရွိတယ္။ က်မတို႔ ပိုၿပီး ဒီထက္တိုးတက္ေအာင္ လုပ္ဖို႔ဟာ လိုအပ္ေသးတယ္။ က်မတို႔ဆီမွာ အမတ္ေလာင္း ဘယ္ေလာက္ ဝင္ၿပိဳင္မယ္၊ ကိုယ္ဘယ္လို မဲေပးရမယ္၊ မဲ႐ံုမွာ ဘယ္သူ ရွိေနမယ္ဆိုတာကအစ ျပည္သူလူထု သိရွိဖို႔ ေတာ့္ေတာ့္ကို လိုပါေသးတယ္။ ဒါေၾကာင့္ အင္တိုက္အားတိုက္ လုပ္ဖို႔ လိုအပ္ေသးတယ္လို႔ ေျပာခ်င္ပါတယ္။
ေမး ။ ။ ေရြးေကာက္ပဲြဝင္ဖို႔ ရခိုင္ျပည္နယ္ ဝန္ႀကီးခ်ဳပ္ အပါအဝင္ လက္ရွိ ဝန္ႀကီးေတြ ႏုတ္ထြက္ၿပီး ျပင္ဆင္ေနၾကတဲ့ အေပၚ ဘယ္လိုျမင္ပါသလဲ။
ေျဖ ။ ။ ဝန္ႀကီးေတြက သူတို႔ေနရာေတြက ထြက္ၿပီး ကိုုယ္စားလွယ္အျဖစ္ ဝင္ေရာက္ ယွဥ္ၿပိဳင္တာကို အျပဳသေဘာ ျမင္ပါတယ္။ ျပည္သူေတြကို ကိုယ္စားျပဳတယ္ဆိုရင္ သမၼတရယ္၊ ဝန္ႀကီးရယ္ မလိုပါဘူး။ ကိုယ္စားျပဳတဲ့ မဲဆႏၵနယ္မွာ ကိုယ္စားလွယ္ေလာင္းပါပဲ။ ဒါက ႀကီးႀကီးမားမား မဟုတ္ေပမယ့္ တခ်ိဳ႕ ျပည္သူေတြကေတာ့ သူတို႔ စိုးရိမ္ေနတာေတြ ရွိတယ္။ ဥပမာ က်မကို အားေပးတဲ့သူေတြဆိုရင္ က်မ ဝန္ႀကီးေဟာင္းေတြနဲ႔ ၿပိဳင္ရမွာကို သူတို႔ ကိုယ္တိုင္ စိုးရိမ္ေနၾကတာရွိတယ္။ ဘာလို႔လဲဆိုေတာ့ သူတို႔က ပါတီႀကီးေတြ ျဖစ္တယ္။ ေငြေရးေၾကးေရး သံုးႏိုင္ၾကတယ္။ က်မ ပုဂၢလိက အျမင္ကေတာ့ ျပည္သူ႔ ကိုယ္စားလွယ္ ျဖစ္မယ္ဆိုရင္ သူတို႔ထမ္းေဆာင္ခဲ့တဲ့ ရာထူးထက္ သင္ဆိုင္ရာေနရာက ဝင္ေရာက္ ယွဥ္ၿပိဳင္ရမွာသာ ျဖစ္ပါတယ္။
ဒါသည္ပင္လွ်င္ ဒီမိုကေရစီကို ေလ့က်င့္ေရးလုပ္တဲ့ သေဘာေပါ့။ သူတိုု႔ ထမ္းေဆာင္ခဲ့တဲ့ ရာထူးေတြက ႀကီးတဲ့အခါက်ေတာ့ ျပည္သူလူထုုအေပၚ လႊမ္းမိုးႏိုုင္မလားဆိုုတာ စိုုးရိမ္ၾကတဲ့လူေတြ က်မဆီ ဖုုန္းဆက္ေမးတာ ရွိတယ္။ က်မယံုၾကည္တာကေတာ့ သူတို႔မဲေပးမယ့္ ပါတီရဲ႕ မူဝါဒသည္ သူတို႔ ေရရွည္ အက်ိဳးစီးပြားကို ဘယ္ေလာက္အထိ ကာကြယ္ေပးႏိုင္မယ့္ မူဝါဒမ်ဳိးလဲ ဘယ္ပါတီမွာ ရွိမလဲဆိုတာ ျပည္သူလူထု သိရင္ေတာ့ ဝန္ႀကီးခ်ဳပ္ရယ္၊ ဝန္ႀကီးရယ္လို႔ ေၾကာက္စရာမလိုပါဘူး။
ေမး ။ ။ ေဒသဆိုင္ရာ ေရြးေကာက္ပြဲ ေကာ္မရွင္ေတြအေပၚ ဘယ္ေလာက္ထိ ယံုၾကည္မႈ ရွိပါသလဲ။
ေျဖ ။ ။ ဗဟိုေရြးေကာက္ပဲြ ေကာ္မရွင္ကိုယ္တိုင္က လြတ္လပ္ တရားမွ်တမႈရွိတဲ့ ေရြးေကာက္ပဲြကို လိုလားၾကတယ္။ ႏိုင္ငံ အေျပာင္းအလဲကို လိုလားၾကတယ္။ က်မတို႔ သူတို႔အေပၚ ယံုၾကည္ပါတယ္။ သူတို႔လည္း ႏိုင္ငံကို ေျပာင္းခ်င္မွာပဲ။ က်မတို႔ ေျပာင္းခ်င္တယ္။ တစံုတရာ လႊမ္းမိုးၿပီး တစံုတေယာက္က ဒါလုပ္ရမယ္လို႔ မခိုင္းဘူး။ မကိုင္တြယ္ဘူးဆိုရင္ သူတို႔လည္း ႏိုင္ငံကို ေျပာင္းခ်င္တဲ့အတြက္ ျပည္သူလူထု ဆႏၵကို သူတို႔လည္း ေလးစားမွာပဲ။ အခုလက္ရွိ ေက်းလက္၊ ၿမိဳ႕နယ္နဲ႔ ခရိုုင္အဆင့္ ေရြးေကာက္ပြဲ ေကာ္မရွင္ေတြအေနနဲ႔ က်မတို႔အေပၚ တစံုုတရာ ဘာမွ လႊမ္းမိုုးတာ ၿခိမ္းေျခာက္မႈ ျဖစ္မယ္ေတာ့ မထင္ပါဘူး။
၂၀၁၅ သည္ ျမန္မာႏိုင္ငံ အေျပာင္းအလဲအတြက္ အေရးႀကီးတဲ့ ေရြးေကာက္ပဲြဆိုတာ သူတို႔လည္း နားလည္မွာပါ။ ျပည္သူေတြ ႏွစ္ေပါင္းမ်ားစြာ ဆင္းရဲဒုကၡေတြနဲ႔ လိုုအပ္ခ်က္ေတြ အမ်ားႀကီး ရွိခဲ့တယ္ ဆိုတာလည္း ေရြးေကာက္ပြဲ ေကာ္မရွင္ တာ၀န္ရွိသူေတြ သိမွာပါပဲ။ ေကာ္မရွင္က ေျပာထားတဲ့အတိုင္း Free and fair ေရြးေကာက္ပဲြကို သူတို႔ကိုယ္တိုင္ ပါဝင္ဆင္ႏဲႊမယ္လို႔ ယံုုၾကည္ရပါတယ္။
လာမည့္ ၂၀၁၅ ေရြးေကာက္ပြဲတြင္ ရခိုင္ အမ်ဳိးသားပါတီ (ANP) မွ ၀င္ေရာက္ ယွဥ္ၿပိဳင္မည့္ လႊတ္ေတာ္ ကိုယ္စားလွယ္ေလာင္း ၇၆ ဦးထဲတြင္ အမ်ဳိးသမီး ကိုယ္စားလွယ္ေလာင္း ၄ ဦး အနက္ အမ္းႏွင့္ ရမ္းၿဗဲကၽြန္း ၂ ၿမိဳ႕ နယ္ေပါင္း မဲဆႏၵနယ္၏ အမ်ဳိးသားလႊတ္ေတာ္ ကိုယ္စားလွယ္ေလာင္းအျဖစ္ ရခိုင္ အမ်ိဳးသမီး ေဒၚထုေမ လည္း ၀င္ေရာက္ ယွဥ္ၿပိဳင္မည္ ျဖစ္သည္။
ေဒၚထုေမသည္ Scholar Institute ႏွင့္ Arakkha Foundation တို႔တြင္ အဂၤလိပ္စာႏွင့္ ႏိုင္ငံေရး၊ အမ်ဳိးသမီး ေခါင္းေဆာင္မႈ သင္တန္းမ်ား သင္ၾကားျပသေနသည့္ ျပင္ပ ဆရာမတဦးအျဖစ္မွ ရပ္နားၿပီး ေရြးေကာက္ပြဲ ၀င္မည့္သူ ျဖစ္သည္။
အသက္ ၃၆ ႏွစ္အရြယ္ မထုေမသည္ ႏိုင္ငံေရးတြင္ လြန္ခဲ့သည့္ ဆယ္စုႏွစ္တခုအတြင္းက ပါ၀င္လႈပ္ရွားခဲ့သည္။ ရခိုင္အမ်ဳိးသားပါတီအျဖစ္ ရခိုင္တုိင္းရင္းသားမ်ား တိုုးတက္ေရးပါတီ (RNDP) ႏွင့္ ပူးေပါင္းလိုက္ေသာ ၁၉၉၀ ျပည့္ႏွစ္ ေရြးေကာက္ပြဲ ၀င္ၿပိဳင္ဖူးသည့္ ရခိုင္အမ်ဳိးသား ဒီမိုကေရစီအဖြဲ႔ခ်ဳပ္ (ALD) တြင္ လူငယ္ ေခါင္းေဆာင္တဦး အျဖစ္ ပါ၀င္ခဲ့သည္။ ရခိုင္ႏိုင္ငံေရးပါတီ ႏွစ္ခု ပူးေပါင္းၿပီးေနာက္ ေဒၚထုေမသည္ ရခိုင္ အမ်ဳိးသားပါတီ၏ ရန္ကုန္တိုင္း အလုပ္အမႈေဆာင္ တဦးလည္း ျဖစ္သည္။
ေဒၚထုေမသည္ ၂၀၁၄-၂၀၁၅ ခုႏွစ္အတြက္ အေမရိကန္ သမၼတေဟာင္း ေဂ်ာ့ဂ်္ဒဗလ်ဴ ဘုရွ္စင္တာမွ စီစဥ္သည့္ Liberty and Leadership Forum ကို တက္ေရာက္ခဲ့သည့္ ျမန္မာျပည္မွ လူငယ္ေခါင္းေဆာင္ ၁၈ ဦးထဲမွ တဦးလည္း ျဖစ္သည္။ ရမ္းၿဗဲၿမိဳ႕ ေက်ာက္ေတာ္ရြာတြင္ ေမြးဖြားခဲ့သည့္အတြက္ ေမြးရပ္ဇာတိ ရမ္းၿဗဲကို ကုိယ္စားျပဳ ယွဥ္ၿပိဳင္မည့္ ေဒၚထုေမကို ဧရာ၀တီ အဂၤလိပ္ပိုင္း သတင္းေထာက္ ၿငိမ္္းၿငိမ္းက ဆက္သြယ္ေမးျမန္းထားပါသည္။
ေမး ။ ။ အမ်ဳိးသား လႊတ္ေတာ္ ကုုိယ္စားလွယ္အျဖစ္ ၂၀၁၅ အေထြေထြ ေရြးေကာက္ပြဲမွာ ၀င္ေရာက္ ယွဥ္ၿပိဳင္ဖိုု႔ ဘာေၾကာင့္ ဆံုုးျဖတ္ျဖစ္တာလဲ။
ေျဖ ။ ။ ၂၀၁၅ မွာ ၀င္ေရာက္ ယွဥ္ၿပိဳင္တာကေတာ့ က်မတို႔၊ အထူးသျဖင့္ တိုင္းရင္းသား လူငယ္မ်ားရဲ႕ အခြင့္အေရးမ်ား၊ လူငယ္မ်ားရဲ႕ ပညာသင္ခြင့္ အခြင့္အေရးမ်ား၊ လူငယ္မ်ား အလုပ္အကိုင္ အခြင့္အလမ္း၊ တိုင္းရင္းသားမ်ား ႏွစ္ေပါင္းမ်ားစြာ ဆံုး႐ံႈးခဲ့ရတဲ့ တိုင္းရင္းသား အခြင့္အေရးေတြအတြက္ တျခား တိုုင္းရင္း သားေတြနဲ႔အတူ အမ်ဳိးသား လႊတ္ေတာ္မွာ ေတာင္းဆိုသြားဖို႔၊ အႏိၲမ ရည္မွန္းခ်က္ ျဖစ္တဲ့ ဖယ္ဒရယ္ ဒီမိုကေရစီစနစ္ ျမန္မာႏိုုင္ငံမွာ ေပၚေပါက္လာေစဖို႔၊ တိုင္းရင္းသားမ်ားအၾကား တန္းတူညီမွ်ေရး ေပၚေပါက္လာဖို႔နဲ႔ ဒီမိုကေရစီ ထြန္းကားေရးေပါ့။ ဒါေတြက ကိုယ္တို႔ ငယ္ငယ္ကတည္းက စစ္အုပ္ခ်ဳပ္ေရးေအာက္မွာ ႀကီးျပင္းလာရတဲ့ အခါက်ေတာ့ ဒီစနစ္ေတြကို မသင္ခဲ့ရ၊ မေလ့လာခဲ့ရဘူး။ ဒီစနစ္ေတြေအာက္မွာ မႀကီး ျပင္းခဲ့ရဘူး။ ဒါေၾကာင့္မို႔ က်မတို႔ရဲ႕ ေနာက္လာမယ့္ မ်ဳိးဆက္သစ္ေတြ ကမာၻမွာ ေနာက္က် မေနခဲ့ရေအာင္ ႏိုင္ငံသား တေယာက္ခ်င္းစီရဲ႕ လြတ္လပ္စြာ ေျပာဆိုပိုင္ခြင့္ေပးထားတဲ့ ဒီမုိကေရစီစနစ္က်င့္သံုးမွ ဒီဖယ္ဒရယ္ စနစ္ေပၚေပါက္မွ ျမန္မာႏိုင္ငံရဲ႕ ၿငိမ္းခ်မ္းေရး၊ ဖံြၿဖိဳးတိုးတက္ေရးကို အေထာက္အကူျပဳမယ္လိုု႔ ယံုုၾကည္တဲ့ အတြက္ေၾကာင့္ ၂၀၁၅ မွာ ကိုယ့္ရဲ႕ ေမြးရပ္ေျမ ရမ္းၿဗဲကေန အမ္းနဲ႔ ၂ ၿမဳိ႕နယ္ေပါင္းမွာ အမ်ဳိးသား လႊတ္ေတာ္ကိုယ္စားလွယ္ အျဖစ္ ဝင္ေရာက္ယွဥ္ၿပိဳင္ဖို႔ ဆံုးျဖတ္ရျခင္း ျဖစ္ပါတယ္။
ေမး ။ ။ ႏိုင္ငံေရးမွာေရာ ပါတီမွာေရာ ဘယ္တုန္းတည္းက ပါ၀င္လႈပ္ရွားခဲ့တာလဲ။
ေျဖ ။ ။ ႏိုင္ငံေရးေလာကကို ၂၀၀၆ -၂၀၀၇ ေလာက္ ကတည္းက ရခိုင္ ေခါင္းေဆာင္ ဦးေအးသာေအာင္ တို႔ရဲဲ႕ ALD မွာ လူငယ္တဦး အေနနဲ႔ စပါဝင္လာခဲ့တယ္။ အဲဒီတုန္းက ပြင့္ပြင့္လင္းလင္း ႏိုင္ငံေရး လႈပ္ရွားမႈေတြေတာ့ မရွိခဲ့ဘူး။ ၂၀၀၈ ခုႏွစ္မွာ က်မတို႔ ႏိုင္ငံေရး အသိစိတ္ဓာတ္ေတြကို ရခိုုင္လူငယ္ေတြနဲ႔ ဖြဲ႔စည္းထားတဲ့ အဂၤလိပ္စာ သင္ၾကားေရး စင္တာတခု ျဖစ္တဲ့ Scholar Institute မွာ စာသင္ရင္းနဲ႔ ဒါေတြကို ေလ့လာခဲ့ရတယ္။ ကိုယ္ေလ့လာသမွ်ကို လူငယ္ေတြကို ျပန္မွ်ေ၀ခဲ့တယ္။ ေနာက္ပိုင္း လူငယ္ အမ်ဳိးသမီး ေခါင္းေဆာင္တဦး အေနနဲ႔ ပါဝင္ခဲ့တယ္။
ေမး ။ ။ အမ္းၿမိဳ႕နယ္ကိုလည္း ကိုယ္စားျပဳ ၿပိဳင္မွာဆိုေတာ့ အစိုးရ အုပ္ခ်ဳပ္ေရး ယႏၲရား အေျခစိုက္တဲ့ၿမိဳ႕မွာ စစ္တပ္ေနာက္ခံရွိတဲ့ တျခား ကိုုယ္စားလွယ္ေလာင္းေတြနဲ႔ ယွဥ္ရမယ့္အေပၚ ဘယ္လို စိန္ေခၚမႈေတြ ေတြ႔ရလဲ။
ေျဖ ။ ။ ပထမ စိန္ေခၚမႈကေတာ့ ကိုုယ့္ရဲ႕ ေမြးရပ္ေျမ ရမ္းၿဗဲမွာက ေက်းလက္လူထု မ်ားတယ္။ အမ်ဳိးသမီး တေယာက္အေနနဲ႔ ရင္ဆိုင္ရမွာေတြကိုု အေကာင္းဆံုုး ႀကိဳးစားသြားဖို႔ ရွိပါတယ္။ မဲဆႏၵနယ္ သတ္မွတ္တဲ့ ေနရာက ရမ္းၿဗဲနဲ႔ အမ္းဆို ေက်ာက္ျဖဴၿမိဳ႕နယ္ကို ျဖတ္ၿပီး အစည္းအေ၀းေတြ သြားရတယ္။ ခြၿပီး သြားရတဲ့ လမ္းပန္း ဆက္သြယ္ေရးေၾကာင့္မို႔ အခ်ိန္ေတြ ပိုေပးရတယ္။ စည္း႐ံုးေရး ခရီးအတြက္ ၾကန္႔ၾကာေစတယ္။ ေနာက္ ရခိုင္ျပည္နယ္မွာ ရွိၾကတဲ့ NLD နဲ႔ USDP လို ပါတီႀကီးေတြနဲ႔ ယွဥ္ၿပိဳင္ရတဲ့အခါ ပါတီႀကီးေတြရဲ႕ ႏွစ္ေပါင္းမ်ားစြာ ျပည္သူလူထုအေပၚ လႊမ္းမိုးမႈ၊ ေငြေရးေၾကးေရး သံုးစဲြႏိုင္မႈ၊ အစိုုးရ ရာထူးယူခဲ့ၾကၿပီး ယူေနဆဲ လူေတြပါေနတယ္။ က်မနဲ႔ ၿပိဳင္မယ့္အထဲ (ႀကံ့ခိုင္ေရးပါတီ ထဲကဆို) ဒု ဝန္ႀကီး (ေဟာင္း) လို လူမ်ဳိးေတြ ပါလာတယ္။ ဒါေတြက အသက္ငယ္ အမ်ဳိးသမီး တေယာက္အတြက္ စိန္ေခၚမႈေတြပါပဲ။
က်မ ၿပိဳင္ဘက္ေတြကေတာ့ ငါးဆယ္ေက်ာ္ေတြ ပင္စင္ယူထားတဲ့ အရာရွိေတြပါ။ တဖက္မွာ အဲဒီ စိန္ေခၚ မႈကတဆင့္ က်မ ျပည္သူလူထုကို ယံုတယ္။ ျပည္သူလူထုက အေျပာင္းအလဲကို လိုခ်င္ေတာ့ အထူးသျဖင့္ က်မတို႔ ပါတီ မူဝါဒေတြကို ေလ့လာလို႔ရွိရင္ ျပည္သူလူထု ပိုၿပီးေတာ့ ကြက္ကြက္ကြင္းကြင္း ျမင္ပါလိမ့္မယ္။ က်မတို႔ တိုင္းရင္းသားမ်ားသည္ ဖယ္ဒရယ္ကို အစဥ္ ဦးတည္ေနတယ္။ ဒါေတြ ျပည္သူလူထု သိဖို႔ လိုအပ္တယ္။ က်မတို႔ကလည္း သိေအာင္ႀကိဳးစားၿပီး ဒီစိန္ေခၚမႈေတြ ရွိေနေပမယ့္ ယံုၾကည္ခ်က္ကလည္း တဖက္မွာ ျပင္းထန္ေနတာေပါ့ေနာ္။
ေမး ။ ။ ရခိုုင္အမ်ဳိးသားပါတီကေန ဝင္အေရြးခံမယ့္ အမ်ဳိးသမီး ကိုယ္စားလွယ္ အေရအတြက္က နည္းတယ္လို႔ ေျပာလို႔ရတယ္။ လူမႈအသိုင္းအဝိုင္းထဲက အမ်ဳိးသမီးေတြရဲ႕ ႏိုင္ငံေရးအေပၚ စိတ္ဝင္စားမႈ ဘယ္ေလာက္ ေတြ႔ရပါသလဲ။
ေျဖ ။ ။ အမ်ဳိးသမီးေတြရယ္လိုု႔မွ မဟုတ္ဘူး။ ျမန္မာႏိုင္ငံမွာက လူငယ္ေတြမွာလည္း ႏိုင္ငံေရးနဲ႔ ဆိုလိုက္တာနဲ႔ ေထာင္ကို တန္းျမင္ၾကတယ္။ ႏိုင္ငံေရးမွာ ထဲထဲဝင္ဝင္ ပါဝင္ဖို႔ ေၾကာက္ၾကတယ္။ ေက်ာင္းသားေတြ ပညာေရးအတြက္ လႈပ္ရွားတာေတာင္ ႏိုင္ငံေရးလို႔ ျမင္လာၾကတယ္။ အဲဒါက စစ္အုပ္ခ်ဳပ္ေရး ေခတ္စနစ္ တခုေအာက္မွာ အခ်ိန္ အၾကာႀကီး ေနခဲ့ရေတာ့ ႏိုင္ငံေရးမွာ ပါဝင္ဖို႔ လူငယ္ ေတာ္ေတာ္မ်ားမ်ားက ေၾကာက္ၾကတယ္ရွင့္။ မိဘေတြကလည္း ႏိုင္ငံေရးကို ေၾကာက္စရာအျဖစ္ သင္ျပၾကတာ မ်ားတယ္။ ဒါေပမယ့္ အခုခ်ိန္မွာေတာ့ ဘာပဲေျပာေျပာ ၂၀၁၀ က စၿပီးေတာ့ က်မတို႔ႏိုင္ငံမွာ ပါလီမန္ ေပၚေပါက္လာတယ္။ သမၼတ ေပၚေပါက္လာတယ္။ ဒီမိုုကေရစီစနစ္ကိုု တြင္တြင္က်ယ္က်ယ္ ေျပာဆိုုလာတယ္။ အမ်ဳိးသမီးေတြ ပါဝင္လာေရး တစိတ္တေဒသ ေဆာင္ရြက္တာေတြ ရွိတယ္။ ျပင္ဆင္မႈအေနနဲ႔ အမ်ဳိးသမီးေတြ ေခါင္းေဆာင္မႈ သင္တန္းေပးပါတယ္။ အမ်ဳိးသမီးေတြ ႏိုင္ငံေရးမွာ ဆံုးျဖတ္ခ်က္ခ်တဲ့ ေနရာကေန ပါဝင္လာေအာင္ အင္တိုက္အားတိုက္ အမ်ဳိးသမီး လူငယ္မ်ားအေနနဲ႔ ႀကိဳးစားဖို႔လည္း လိုအပ္တယ္။
အမ်ိဳးသမီးမ်ားသည္ အမ်ဳိးသားမ်ားကဲ့သို႔ ဒီမုိကေရစီ အေျပာင္းအလဲမွာ ပါဝင္လာရမယ္။ အမ်ဳိးသမီးေတြ ပါဝင္လာေအာင္ ႀကိဳးစားတာကေတာ့ လူဦးေရ ထက္ဝက္က အမ်ဳိးသမီးေတြ ျဖစ္တယ္။ အမ်ဳိးသမီးမ်ားရဲ႕ ကိုယ္စားျပဳမႈ မပါလို႔ရွိရင္ ႏိုင္ငံရဲ႕ ဆံုးျဖတ္ခ်က္ခ်တဲ့ေနရာမွာ မပါဝင္လို႔ရွိရင္ ဒီမိုကေရစီ ေႏွာင့္ေႏွးႏိုင္တယ္။ တစံုတရာ လိုအပ္ခ်က္ေတြ ရွိလာႏိုင္တယ္။ အမ်ဳိးသမီးေတြ ကိုယ္တိုင္ စြမ္းရည္ (Capacity) ျမွင့္ဖိုု႔ လိုအပ္သလိုု ဒီ Capacity ျမင့္လာမွသာ ကိုုယ့္လူထုုက၊ ပတ္၀န္းက်င္က အမ်ဳိးသမီးေတြကို ယံုုၾကည္ၿပီး ဆံုုးျဖတ္ခ်က္ခ်တဲ့ ေနရာေတြမွာ လိုုလိုုလားလား လက္ခံလာမွာ ျဖစ္တယ္။
ေမး ။ ။ ေက်းလက္ေဒသမွာ အစ္မတို႔ပါတီရဲ႕ ေရြးေကာက္ပဲြဆိုင္ရာ မဲဆႏၵျပဳျခင္းဆိုင္ရာေတြနဲ႔ ပတ္သက္လို႔ ဘယ္လို ပညာေပးမႈေတြ လုပ္ေနပါလဲ။ လူထုုကေရာ ေရြးေကာက္ပြဲအေပၚ ဘယ္ေလာက္ စိတ္၀င္စားၾကပါသလဲ။
ေျဖ ။ ။ ပါတီအေနနဲ႔က်ေတာ့ ဝင္ေရာက္ယွဥ္ၿပိဳင္မယ့္ ျပည္နယ္ လႊတ္ေတာ္ ကိုယ္စားလွယ္ေတြ ေက်းလက္ေဒသမွာ မဲဘယ္လို ေပးရမလဲဆိုတဲ့ Voter Education နဲ႔ ပတ္သက္ၿပီး ေဆာင္ရြက္ေနတာေတြ ရွိပါတယ္။ စိတ္၀င္စားမႈ အေနနဲ႔ကေတာ့ ၿပီးခဲ့တဲ့ ဒုတိယအပတ္က ေရေဘး ကယ္ဆယ္ေရးသြားရင္းနဲ႔ ရြာေပါင္း ၁၂ ရြာ ေလာက္ကို ေရာက္ခဲ့တယ္။ စိတ္ဝင္စားမႈကေတာ့ ၁၀၀ ရာခိုင္ႏႈန္း၊ သူတို႔ မေျပာဆိုႏိုင္သည့္တိုင္ ေတာ္ေတာ္မ်ားတယ္။ ဟိုတုန္းကေတာ့ ဒီလိုပဲြမ်ဳိးေတြဆို အမ်ဳိးသမီးေတြ မတက္ၾကဘူးဆိုၿပီး ရပ္ရြာ လူႀကီးေတြက ေျပာၾကတယ္။ က်မက လူငယ္ အမ်ဳိးသမီးအျဖစ္ ေရြးေကာက္ပဲြမွာ ပါဝင္လာျခင္းက ရပ္ရြာက အမ်ဳိးသမီးေတြ ေရြးေကာက္ပြဲကို စိတ္ဝင္စားလာေအာင္ တဖက္က ပံ့ပိုးေပးတာေပါ့ေနာ္။
က်မတို႔ အင္တိုက္ အားတိုက္ အံုလိုက္က်င္းလိုက္ လုပ္တာ မရွိေပမယ့္ ေလာေလာဆယ္ ေရြးေကာက္ပဲြ ဝင္မယ့္ ျပည္နယ္ လႊတ္ေတာ္ ကိုယ္စားလွယ္ေလာင္းမ်ားက ျပည္သူနဲ႔ ေတြဆံုမႈေတြ၊ အထူးသျဖင့္ ဘယ္လို မဲေပးရမလဲ ဆိုတာေတြနဲ႔ ပတ္သက္ၿပီး သက္ဆိုင္ရာ ၿမိဳ႕နယ္အဆင့္ကေနၿပီးေတာ့ ANP က လုပ္ၾကတာ ေတြရွိတယ္။ က်မတို႔ ပိုၿပီး ဒီထက္တိုးတက္ေအာင္ လုပ္ဖို႔ဟာ လိုအပ္ေသးတယ္။ က်မတို႔ဆီမွာ အမတ္ေလာင္း ဘယ္ေလာက္ ဝင္ၿပိဳင္မယ္၊ ကိုယ္ဘယ္လို မဲေပးရမယ္၊ မဲ႐ံုမွာ ဘယ္သူ ရွိေနမယ္ဆိုတာကအစ ျပည္သူလူထု သိရွိဖို႔ ေတာ့္ေတာ့္ကို လိုပါေသးတယ္။ ဒါေၾကာင့္ အင္တိုက္အားတိုက္ လုပ္ဖို႔ လိုအပ္ေသးတယ္လို႔ ေျပာခ်င္ပါတယ္။
ေမး ။ ။ ေရြးေကာက္ပဲြဝင္ဖို႔ ရခိုင္ျပည္နယ္ ဝန္ႀကီးခ်ဳပ္ အပါအဝင္ လက္ရွိ ဝန္ႀကီးေတြ ႏုတ္ထြက္ၿပီး ျပင္ဆင္ေနၾကတဲ့ အေပၚ ဘယ္လိုျမင္ပါသလဲ။
ေျဖ ။ ။ ဝန္ႀကီးေတြက သူတို႔ေနရာေတြက ထြက္ၿပီး ကိုုယ္စားလွယ္အျဖစ္ ဝင္ေရာက္ ယွဥ္ၿပိဳင္တာကို အျပဳသေဘာ ျမင္ပါတယ္။ ျပည္သူေတြကို ကိုယ္စားျပဳတယ္ဆိုရင္ သမၼတရယ္၊ ဝန္ႀကီးရယ္ မလိုပါဘူး။ ကိုယ္စားျပဳတဲ့ မဲဆႏၵနယ္မွာ ကိုယ္စားလွယ္ေလာင္းပါပဲ။ ဒါက ႀကီးႀကီးမားမား မဟုတ္ေပမယ့္ တခ်ိဳ႕ ျပည္သူေတြကေတာ့ သူတို႔ စိုးရိမ္ေနတာေတြ ရွိတယ္။ ဥပမာ က်မကို အားေပးတဲ့သူေတြဆိုရင္ က်မ ဝန္ႀကီးေဟာင္းေတြနဲ႔ ၿပိဳင္ရမွာကို သူတို႔ ကိုယ္တိုင္ စိုးရိမ္ေနၾကတာရွိတယ္။ ဘာလို႔လဲဆိုေတာ့ သူတို႔က ပါတီႀကီးေတြ ျဖစ္တယ္။ ေငြေရးေၾကးေရး သံုးႏိုင္ၾကတယ္။ က်မ ပုဂၢလိက အျမင္ကေတာ့ ျပည္သူ႔ ကိုယ္စားလွယ္ ျဖစ္မယ္ဆိုရင္ သူတို႔ထမ္းေဆာင္ခဲ့တဲ့ ရာထူးထက္ သင္ဆိုင္ရာေနရာက ဝင္ေရာက္ ယွဥ္ၿပိဳင္ရမွာသာ ျဖစ္ပါတယ္။
ဒါသည္ပင္လွ်င္ ဒီမိုကေရစီကို ေလ့က်င့္ေရးလုပ္တဲ့ သေဘာေပါ့။ သူတိုု႔ ထမ္းေဆာင္ခဲ့တဲ့ ရာထူးေတြက ႀကီးတဲ့အခါက်ေတာ့ ျပည္သူလူထုုအေပၚ လႊမ္းမိုးႏိုုင္မလားဆိုုတာ စိုုးရိမ္ၾကတဲ့လူေတြ က်မဆီ ဖုုန္းဆက္ေမးတာ ရွိတယ္။ က်မယံုၾကည္တာကေတာ့ သူတို႔မဲေပးမယ့္ ပါတီရဲ႕ မူဝါဒသည္ သူတို႔ ေရရွည္ အက်ိဳးစီးပြားကို ဘယ္ေလာက္အထိ ကာကြယ္ေပးႏိုင္မယ့္ မူဝါဒမ်ဳိးလဲ ဘယ္ပါတီမွာ ရွိမလဲဆိုတာ ျပည္သူလူထု သိရင္ေတာ့ ဝန္ႀကီးခ်ဳပ္ရယ္၊ ဝန္ႀကီးရယ္လို႔ ေၾကာက္စရာမလိုပါဘူး။
ေမး ။ ။ ေဒသဆိုင္ရာ ေရြးေကာက္ပြဲ ေကာ္မရွင္ေတြအေပၚ ဘယ္ေလာက္ထိ ယံုၾကည္မႈ ရွိပါသလဲ။
ေျဖ ။ ။ ဗဟိုေရြးေကာက္ပဲြ ေကာ္မရွင္ကိုယ္တိုင္က လြတ္လပ္ တရားမွ်တမႈရွိတဲ့ ေရြးေကာက္ပဲြကို လိုလားၾကတယ္။ ႏိုင္ငံ အေျပာင္းအလဲကို လိုလားၾကတယ္။ က်မတို႔ သူတို႔အေပၚ ယံုၾကည္ပါတယ္။ သူတို႔လည္း ႏိုင္ငံကို ေျပာင္းခ်င္မွာပဲ။ က်မတို႔ ေျပာင္းခ်င္တယ္။ တစံုတရာ လႊမ္းမိုးၿပီး တစံုတေယာက္က ဒါလုပ္ရမယ္လို႔ မခိုင္းဘူး။ မကိုင္တြယ္ဘူးဆိုရင္ သူတို႔လည္း ႏိုင္ငံကို ေျပာင္းခ်င္တဲ့အတြက္ ျပည္သူလူထု ဆႏၵကို သူတို႔လည္း ေလးစားမွာပဲ။ အခုလက္ရွိ ေက်းလက္၊ ၿမိဳ႕နယ္နဲ႔ ခရိုုင္အဆင့္ ေရြးေကာက္ပြဲ ေကာ္မရွင္ေတြအေနနဲ႔ က်မတို႔အေပၚ တစံုုတရာ ဘာမွ လႊမ္းမိုုးတာ ၿခိမ္းေျခာက္မႈ ျဖစ္မယ္ေတာ့ မထင္ပါဘူး။
၂၀၁၅ သည္ ျမန္မာႏိုင္ငံ အေျပာင္းအလဲအတြက္ အေရးႀကီးတဲ့ ေရြးေကာက္ပဲြဆိုတာ သူတို႔လည္း နားလည္မွာပါ။ ျပည္သူေတြ ႏွစ္ေပါင္းမ်ားစြာ ဆင္းရဲဒုကၡေတြနဲ႔ လိုုအပ္ခ်က္ေတြ အမ်ားႀကီး ရွိခဲ့တယ္ ဆိုတာလည္း ေရြးေကာက္ပြဲ ေကာ္မရွင္ တာ၀န္ရွိသူေတြ သိမွာပါပဲ။ ေကာ္မရွင္က ေျပာထားတဲ့အတိုင္း Free and fair ေရြးေကာက္ပဲြကို သူတို႔ကိုယ္တိုင္ ပါဝင္ဆင္ႏဲႊမယ္လို႔ ယံုုၾကည္ရပါတယ္။
ကခ်င္ျပည္နယ္တြင္ NLD မဲဆြယ္မႈမ်ား ကန္႔သတ္ခံေနရ
နန္းဆိုင္ႏြမ္
ကခ်င္ျပည္နယ္၊ ျမစ္ႀကီးနာၿမိဳ႕ရွိ မေနာကြင္းတြင္ က်င္းပမည့္ အမ်ိဳးသား ဒီမိုကေရစီ အဖြဲ႔ခ်ဳပ္ (NLD) ဥကၠ႒ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္၏ လူထုေတြ႔ဆံုပြဲကို ကခ်င္ျပည္နယ္ ဝန္ႀကီးခ်ဳပ္က ပိတ္ပင္ထားျခင္းႏွင့္ ပတ္သက္၍ ျပည္နယ္ ေရြးေကာက္ပြဲ ေကာ္မရွင္သို႔ စာတင္ထားေၾကာင္း သိရသည္။
အဆုိပါ ေဟာေျပာခြင့္ကို မေနာကြင္း ေကာ္မတီက ခြင့္ျပဳထားေသာ္လည္း ကခ်င္ျပည္နယ္ ဝန္ႀကီးခ်ဳပ္ျဖစ္သူ ဗိုလ္မႉးခ်ဳပ္ေဟာင္း ဦးလဂြ်န္ငန္ဆိုင္းက ပိတ္ပင္ထားေၾကာင္း၊ မေနာကြင္းတြင္ လူထုေဟာေျပာခြင့္ ရရွိရန္ ေကာ္မရွင္သို႔ ယမန္ေန႔တြင္ တင္ျပထားေၾကာင္း ျမစ္ႀကီးနား NLD ေအာင္ႏုိင္ေရး တာဝန္ခံ ဦးေဇာ္လြင္က ဧရာဝတီသို႔ ေျပာသည္။
“ကြင္း မရစရာ မရွိပါဘူး။ ရဖုိ႔ မ်ားပါတယ္။ ဒီကြင္းက အစိုးရ ဝန္ႀကီး ပိုင္တဲ့ ေနရာမဟုတ္ဘူး။ မေနာကြင္း ေကာ္မရွင္ ပိုင္ရွင္တာ။ မေနာကြင္း ေကာ္မရွင္ေတြက ခြင့္ျပဳတယ္။ က်ေနာ္တို႔ မေနာကြင္းမွာပဲ လုပ္မွာပါ။ ေလာဆယ္ေတာ့ ေရြးေကာက္ပြဲ ေကာ္မရွင္ကို တင္ျပထားတယ္” ဟု ဦးေဇာ္လြင္က ဆိုသည္။
မေနာကြင္းအား ႏိုင္ငံေရးပါတီမ်ား၊ ေရြးေကာက္ခံ လႊတ္ေတာ္ ကိုယ္စားလွယ္မ်ား၏ မဲဆြယ္စည္း႐ံုးေရး၊ ျပည္သူမ်ားႏွင့္ ေတြ႔ဆံုျခင္းမ်ား၌ အသံုးျပဳခြင့္ျပဳပါက ကခ်င္မ်ိဳးႏြယ္စုမ်ားအၾကား ျပႆနာျဖစ္ပြားႏုိင္ၿပီး ေဒသတည္ၿငိမ္ ေအးခ်မ္းမႈ ထိခုိက္ပ်က္ျပားႏုိင္သည္ဟု ကခ်င္ျပည္နယ္ ဝန္ႀကီး ကိုယ္စား၊ အတြင္းေရးမႉး ဦးေဇာ္သိန္းက ကခ်င္လူမ်ိဳးမ်ား ႐ုိးရာ ယဥ္ေက်းမႈ ဗဟိုေကာ္မတီကို ယခုလ ၂၃ ရက္စြဲျဖင့္ အေၾကာင္းၾကားခဲ့သည္။
ထို႔အျပင္ မေနာကြင္းကို သံုးစြဲခြင့္ျပဳလိုက္ျခင္းေၾကာင့္ ႏိုင္ငံေရးပါတီမ်ားႏွင့္ မ်ိဳးႏြယ္စုမ်ားအၾကား ျပႆနာ ျဖစ္ပြားလာပါက သက္ဆုိင္ရာ တာဝန္ရွိပုဂၢိဳလ္မ်ားအား ဥပေဒႏွင့္အညီ အေရးယူသြားမည္ ျဖစ္ေၾကာင္းလည္း အသိေပး ေၾကညာထားသည္။
ကခ်င္ျပည္နယ္ ဝန္ႀကီး႐ံုးတြင္ တာဝန္က်ေနသည့္ ဝန္ထမ္းတဦးက “မေနာကြင္းက ၀န္ႀကီးခ်ဳပ္ လဂၽြန္ငန္ဆိုင္း စေျပာင္း လာကတည္းကကို လံုၿခံဳေရးအရ ဆိုၿပီးေတာ့ ဘယ္သူ႔မွကို မငွားဘူး။ အခုက ၿငိမ္းခ်မ္းေရး ေဆြးေႏြးပြဲေတြ လုပ္မယ္ဆိုရင္ပဲ ခြင့္ျပဳတယ္။ က်န္တာေတြ လုပ္ခြင့္ မေပးဘူး၊ ပိတ္ထားတယ္။ NLD ေၾကာင့္ရယ္ ပိတ္တာ မဟုတ္ဘူး” ဟု ဧရာဝတီသို႔ ေျပာသည္။
ထိုနည္းတူ ကခ်င္ျပည္နယ္ ေျမာက္ပိုင္း (ကခ်င္အထူးေဒသ ၁၊ ပန္ဝါေဒသ) တြင္ ကခ်င္ျပည္သူ႔ စစ္ေခါင္းေဆာင္္ ေဟာင္းႏွင့္ လက္ရွိ အမ်ိဳးသား လႊတ္ေတာ္ အမတ္ေလာင္း ဦးစခုန္တိန္႔ယိန္းသည္ ကခ်င္ျပည္နယ္တြင္းရွိ ၎၏ မဲဆႏၵနယ္ေျမ အမွတ္ ၅ တြင္ NLD ကိုယ္စားလွယ္ေလာင္းမ်ားကို မဲဆြယ္စည္းလံုးမႈ မျပဳလုပ္ရန္ သတိေပးမႈမ်ား ရွိသည္။
ထုိကိစၥႏွင့္ ပတ္သက္ၿပီး ဦးစခုန္တိန္႔ယိန္းကို ကခ်င္ျပည္နယ္ ေရြးေကာက္ပြဲ ေကာ္မရွင္ အဖြဲ႔က ယေန႔ ေန႔လည္ ပိုင္းတြင္ ေခၚယူ ေတြ႔ဆံုေၾကာင္း သိရသည္။
ထိုကိစၥႏွင့္ ပတ္သက္ၿပီး NLD ကိုယ္စားျပဳ အမ်ိဳးသားလႊတ္ေတာ္ မဲဆႏၵနယ္ေျမ အမွတ္ ၅ မွ ဝင္ေရာက္ယွဥ္ၿပိဳင္မည့္ ဦးေက်ာ္ေက်ာ္ဦး က “ေခၚေတာ့ ေတြ႔ပါတယ္။ ဦးစခုန္တိန္႔ယိန္းလည္း လာတယ္။ ဒါေပမယ့္ ဦးစခုန္တိန္႔ယိန္းက ဘာမွမေျပာဘူး။ ေရြးေကာက္ပြဲ ေကာ္မရွင္ အတြင္းေရးမႉးကေတာ့ မဲဆြယ္မႈ ျပန္လုပ္လုိ႔ရၿပီဆိုၿပီး ေျပာပါတယ္” ဟု ဧရာဝတီသို႔ ေျပာသည္။
ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္သည္ ကခ်င္ျပည္နယ္ကို ေအာက္တိုဘာ ၂ ရက္ေန႔မွ ၅ ရက္ေန႔အထိ သြားေရာက္မည္ ျဖစ္ၿပီး ထိုခရီးစဥ္အတြင္း ျမစ္ႀကီးနား၊ ဝိုင္းေမာ္၊ မိုးေကာင္း၊ နမၼတီး၊ မိုးညွင္း၊ ဗန္းေမာ္တို႔သို႔ သြားမည္ ျဖစ္ေၾကာင္းသိရသည္။
ကခ်င္ျပည္နယ္၊ ျမစ္ႀကီးနာၿမိဳ႕ရွိ မေနာကြင္းတြင္ က်င္းပမည့္ အမ်ိဳးသား ဒီမိုကေရစီ အဖြဲ႔ခ်ဳပ္ (NLD) ဥကၠ႒ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္၏ လူထုေတြ႔ဆံုပြဲကို ကခ်င္ျပည္နယ္ ဝန္ႀကီးခ်ဳပ္က ပိတ္ပင္ထားျခင္းႏွင့္ ပတ္သက္၍ ျပည္နယ္ ေရြးေကာက္ပြဲ ေကာ္မရွင္သို႔ စာတင္ထားေၾကာင္း သိရသည္။
အဆုိပါ ေဟာေျပာခြင့္ကို မေနာကြင္း ေကာ္မတီက ခြင့္ျပဳထားေသာ္လည္း ကခ်င္ျပည္နယ္ ဝန္ႀကီးခ်ဳပ္ျဖစ္သူ ဗိုလ္မႉးခ်ဳပ္ေဟာင္း ဦးလဂြ်န္ငန္ဆိုင္းက ပိတ္ပင္ထားေၾကာင္း၊ မေနာကြင္းတြင္ လူထုေဟာေျပာခြင့္ ရရွိရန္ ေကာ္မရွင္သို႔ ယမန္ေန႔တြင္ တင္ျပထားေၾကာင္း ျမစ္ႀကီးနား NLD ေအာင္ႏုိင္ေရး တာဝန္ခံ ဦးေဇာ္လြင္က ဧရာဝတီသို႔ ေျပာသည္။
“ကြင္း မရစရာ မရွိပါဘူး။ ရဖုိ႔ မ်ားပါတယ္။ ဒီကြင္းက အစိုးရ ဝန္ႀကီး ပိုင္တဲ့ ေနရာမဟုတ္ဘူး။ မေနာကြင္း ေကာ္မရွင္ ပိုင္ရွင္တာ။ မေနာကြင္း ေကာ္မရွင္ေတြက ခြင့္ျပဳတယ္။ က်ေနာ္တို႔ မေနာကြင္းမွာပဲ လုပ္မွာပါ။ ေလာဆယ္ေတာ့ ေရြးေကာက္ပြဲ ေကာ္မရွင္ကို တင္ျပထားတယ္” ဟု ဦးေဇာ္လြင္က ဆိုသည္။
မေနာကြင္းအား ႏိုင္ငံေရးပါတီမ်ား၊ ေရြးေကာက္ခံ လႊတ္ေတာ္ ကိုယ္စားလွယ္မ်ား၏ မဲဆြယ္စည္း႐ံုးေရး၊ ျပည္သူမ်ားႏွင့္ ေတြ႔ဆံုျခင္းမ်ား၌ အသံုးျပဳခြင့္ျပဳပါက ကခ်င္မ်ိဳးႏြယ္စုမ်ားအၾကား ျပႆနာျဖစ္ပြားႏုိင္ၿပီး ေဒသတည္ၿငိမ္ ေအးခ်မ္းမႈ ထိခုိက္ပ်က္ျပားႏုိင္သည္ဟု ကခ်င္ျပည္နယ္ ဝန္ႀကီး ကိုယ္စား၊ အတြင္းေရးမႉး ဦးေဇာ္သိန္းက ကခ်င္လူမ်ိဳးမ်ား ႐ုိးရာ ယဥ္ေက်းမႈ ဗဟိုေကာ္မတီကို ယခုလ ၂၃ ရက္စြဲျဖင့္ အေၾကာင္းၾကားခဲ့သည္။
ထို႔အျပင္ မေနာကြင္းကို သံုးစြဲခြင့္ျပဳလိုက္ျခင္းေၾကာင့္ ႏိုင္ငံေရးပါတီမ်ားႏွင့္ မ်ိဳးႏြယ္စုမ်ားအၾကား ျပႆနာ ျဖစ္ပြားလာပါက သက္ဆုိင္ရာ တာဝန္ရွိပုဂၢိဳလ္မ်ားအား ဥပေဒႏွင့္အညီ အေရးယူသြားမည္ ျဖစ္ေၾကာင္းလည္း အသိေပး ေၾကညာထားသည္။
ကခ်င္ျပည္နယ္ ဝန္ႀကီး႐ံုးတြင္ တာဝန္က်ေနသည့္ ဝန္ထမ္းတဦးက “မေနာကြင္းက ၀န္ႀကီးခ်ဳပ္ လဂၽြန္ငန္ဆိုင္း စေျပာင္း လာကတည္းကကို လံုၿခံဳေရးအရ ဆိုၿပီးေတာ့ ဘယ္သူ႔မွကို မငွားဘူး။ အခုက ၿငိမ္းခ်မ္းေရး ေဆြးေႏြးပြဲေတြ လုပ္မယ္ဆိုရင္ပဲ ခြင့္ျပဳတယ္။ က်န္တာေတြ လုပ္ခြင့္ မေပးဘူး၊ ပိတ္ထားတယ္။ NLD ေၾကာင့္ရယ္ ပိတ္တာ မဟုတ္ဘူး” ဟု ဧရာဝတီသို႔ ေျပာသည္။
ထိုနည္းတူ ကခ်င္ျပည္နယ္ ေျမာက္ပိုင္း (ကခ်င္အထူးေဒသ ၁၊ ပန္ဝါေဒသ) တြင္ ကခ်င္ျပည္သူ႔ စစ္ေခါင္းေဆာင္္ ေဟာင္းႏွင့္ လက္ရွိ အမ်ိဳးသား လႊတ္ေတာ္ အမတ္ေလာင္း ဦးစခုန္တိန္႔ယိန္းသည္ ကခ်င္ျပည္နယ္တြင္းရွိ ၎၏ မဲဆႏၵနယ္ေျမ အမွတ္ ၅ တြင္ NLD ကိုယ္စားလွယ္ေလာင္းမ်ားကို မဲဆြယ္စည္းလံုးမႈ မျပဳလုပ္ရန္ သတိေပးမႈမ်ား ရွိသည္။
ထုိကိစၥႏွင့္ ပတ္သက္ၿပီး ဦးစခုန္တိန္႔ယိန္းကို ကခ်င္ျပည္နယ္ ေရြးေကာက္ပြဲ ေကာ္မရွင္ အဖြဲ႔က ယေန႔ ေန႔လည္ ပိုင္းတြင္ ေခၚယူ ေတြ႔ဆံုေၾကာင္း သိရသည္။
ထိုကိစၥႏွင့္ ပတ္သက္ၿပီး NLD ကိုယ္စားျပဳ အမ်ိဳးသားလႊတ္ေတာ္ မဲဆႏၵနယ္ေျမ အမွတ္ ၅ မွ ဝင္ေရာက္ယွဥ္ၿပိဳင္မည့္ ဦးေက်ာ္ေက်ာ္ဦး က “ေခၚေတာ့ ေတြ႔ပါတယ္။ ဦးစခုန္တိန္႔ယိန္းလည္း လာတယ္။ ဒါေပမယ့္ ဦးစခုန္တိန္႔ယိန္းက ဘာမွမေျပာဘူး။ ေရြးေကာက္ပြဲ ေကာ္မရွင္ အတြင္းေရးမႉးကေတာ့ မဲဆြယ္မႈ ျပန္လုပ္လုိ႔ရၿပီဆိုၿပီး ေျပာပါတယ္” ဟု ဧရာဝတီသို႔ ေျပာသည္။
ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္သည္ ကခ်င္ျပည္နယ္ကို ေအာက္တိုဘာ ၂ ရက္ေန႔မွ ၅ ရက္ေန႔အထိ သြားေရာက္မည္ ျဖစ္ၿပီး ထိုခရီးစဥ္အတြင္း ျမစ္ႀကီးနား၊ ဝိုင္းေမာ္၊ မိုးေကာင္း၊ နမၼတီး၊ မိုးညွင္း၊ ဗန္းေမာ္တို႔သို႔ သြားမည္ ျဖစ္ေၾကာင္းသိရသည္။
မေနာကြင္းအား အသံုးမျပဳရန္ တားေသာ္လည္း ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ အစီအစဥ္မေျပာင္း
ေဇာ္ခမ္းဟိန္း
ျမစ္ႀကီးနားၿမိဳ႕၊ စီတာပူရပ္ကြက္ရွိ မေနာကြင္းႏွင့္ မဂြၽယ္ခန္းမအား မဲဆြယ္စည္း႐ုံးေဟာေျပာခြင့္မျပဳရဟု ျပည္နယ္အစိုးရမွ ထုတ္ျပန္ထားေသာ္လည္း ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ကမူ ေအာက္တိုဘာ ၂ ရက္ေန႔၌္ ေဟာေျပာမည္ဟု ကခ်င္ျပည္နယ္ အမ်ိဳးသားဒီမိုကေရစီအဖြဲ႔ခ်ဳပ္မွ သိရသည္။
ကခ်င္မ်ိဳးႏြယ္အားလံုး၏ အထြဋ္အျမတ္အျဖစ္ သတ္မွတ္ထားသျဖင့္ ပါတီ၊ အဖြဲ႔အစည္း၊ တစ္ဦးတစ္ေယာက္အတြက္ သံုးစြဲျခင္းအား ခြင့္ျပဳပါက ပါတီမ်ားအတြင္း၊ လူမ်ိဳးစုအတြင္းျပႆနာ မ်ားျဖစ္ပြားလာႏိုင္ သည္ဟု အေၾကာင္းျပ၍ ၀န္ႀကီးခ်ဳပ္ကိုယ္စား အတြင္းေရးမွဴး ဦးေဇာ္သိန္းက ကခ်င္လူမ်ိဳးမ်ားရိုးရာယဥ္ေက်းမႈေကာ္မတီသို႔ စာထုတ္ အေၾကာင္းၾကားထားသည္။
NLD ျပည္နယ္ေရြးေကာက္ပြဲေအာင္ႏိုင္ေရး သတင္းႏွင့္ ျပန္ၾကားေရး အဖြဲ႔၀င္ ဦးေက်ာ္ေက်ာ္ဦးကမူ ''ေဟာေျပာမယ့္ေနရာကို တင္ျပၿပီးရင္ လုပ္လို႔ရတယ္ဆိုတာ ေရြးေကာက္ပြဲဥပေဒမွာ ျပ႒ာန္းၿပီးသား၊ မေနာကြင္းက အစိုးရ ပိုင္တာမဟုတ္ဘူး၊ ကခ်င္ရိုးရာေကာ္မတီကပိုင္တာ သူတို႔ကို ခြင့္ျပဳခ်က္ေတာင္းတယ္။ သူတို႔ကလည္းခြင့္ျပဳတယ္။ ကြၽန္ေတာ္တို႔ကေတာ့ အဲ့ဒီေနရာမွာဘဲ လုပ္မွာပါ။ ေနရာမေရႊ႕ ပါဘူး။'' ဟု မဇၥ်ိမသို႔ ေျပာၾကားသည္။
ကခ်င္လူမ်ဳိးမ်ား႐ုိးရာယဥ္ေက်းမႈဗဟိုေကာ္မတီပိုင္ မေနကြင္းေနရာအား စက္တင္ဘာ ၂၂ ရက္ေန႔၌ ျပဳလုပ္သည့္ အစည္းအေ၀းဆံုးျဖတ္ခ်က္ျဖင့္ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ႏွင့္ လူထုေတြ႔ဆံုပြဲေနရာအျဖစ္ အသံုးျပဳခြင့္ေပးေၾကာင္း ကခ်င္လူမ်ဳိးမ်ား႐ုိးရာယဥ္ေက်းမႈ ဗဟိုေကာ္မတီ ဥကၠဌ က လက္မွတ္ေရးထိုး၍ စက္တင္ဘာ ၂၃ တြင္ NLD ျမစ္ႀကီးနားၿမိဳ႕နယ္ ဥကၠဌအား အေၾကာင္းၾကားထားၿပီးျဖစ္သည္။
မေနာကြင္းႏွင့္ မဂြၽယ္ခန္းမအား သံုးခြင့္ေပးျခင္းေၾကာင့္ ႏိုင္ငံေရးပါတီမ်ားႏွင့္ မ်ိဳးႏြယ္စုမ်ားအၾကား ျပႆနာျဖစ္ပြားလာပါက သက္ဆိုင္ရာတာ၀န္ရွိသည့္ ပုဂၢိဳလ္မ်ားအား ဥပေဒႏွင့္အညီ အေရးယူမည္ ဟုေဖာ္ျပပါရွိသည့္ အတြင္းေရးမွဴး ဦးေဇာ္သိန္း ၏စာသည္ အတည္ျဖစ္ျပီး ယေန႔ထိ မဖ်က္သိမ္းရေသးေၾကာင္း ကခ်င္ျပည္နယ္၀န္ၾကီးခ်ဳပ္၏ ကိုယ္ေရးအရာရွိ ဦးေနာင္တိန္က မဇၥ်ိမသို႔ ေျပာသည္။
ကခ်င္ျပည္နယ္၊ NLD ေရြးေကာက္ပြဲေအာင္ႏိုင္ေရး ဥကၠ႒ ဦး၀င္းဗိုလ္ကမူ ''ကြၽန္ေတာ္တို႔ ျပည္နယ္အစိုးရနဲ႔ ညိွႏိႈင္းစရာ အေၾကာင္းမရွိဘူး။ ေရြးေကာက္ပြဲေကာ္မရွင္နဲ႔ဘဲ အဓိက ညိွႏိႈင္းသြားမွာပါ။'' ဟု မဇၥ်ိမသို႔ ေျဖၾကားသည္။
မေနာကြင္းတြင္ မဲဆြယ္စည္းရံုးခြင့္မျပဳသည့္ အေၾကာင္းၾကားစာမိတၱဴအား ျပည္နယ္ေရြးေကာက္ပြဲေကာ္မရွင္ရံုးကလည္း လက္ခံရရွိထားသည္ဟု ကခ်င္ျပည္နယ္ ေရြးေကာက္ပြဲေကာ္မရွင္ ဥကၠ႒ ဦးေမာင္ေမာင္ကြန္းက ေျပာသည္။ မေနာကြင္း၌ မဲဆြယ္စည္း႐ုံးေဟာေျပာခြင့္ကို NLD ပါတီ တစ္ခုတည္းသာ တင္ထားျခင္းျဖစ္ၿပီး၊ ေကာ္မရွင္ ေဆြးေႏြးညိွႏိႈင္းေနသည္ဟု ၄င္းက မဇၥ်ိမသို႔ ေျပာ ၾကားသည္။
ကခ်င္ျပည္နယ္အတြင္း အျခားပါတီ ၁၇ ပါတီႏွင့္ အတူပါ၀င္ယွဥ္ၿပိဳင္မည့္ ကခ်င္ျပည္နယ္ ဒီမိုကေရစီပါတီဥကၠ႒ ဦးမနမ္တူးဂ်ာက ''ျပည္နယ္အစိုးရက ကခ်င္မ်ိဳးႏြယ္စုေတြနဲ႔ သက္ဆိုင္ တဲ့ေနရာျဖစ္လို႔ ပါတီတစ္ခုကို ဌားလိုက္ရင္ ေနာက္ပါတီေတြကလာ ဌားမယ္၊ ရႈပ္ရႈပ္ယွက္ယွက္ ျဖစ္မွာစိုးလို႔မဌားတာေနမွာပါ။ ပါတီ အခ်င္းခ်င္းက အၿပိဳင္အဆိုင္ေျပာဆိုၾကမယ္။ ခုခြင့္ျပဳလိုက္ရင္ ေနာက္ပိုင္း႐ႈပ္ကုန္မယ့္ စိုးရိမ္စိတ္နဲ႔ တားျမစ္တာလို႔ထင္ပါတယ္။'' ဟု ၄င္း၏အျမင္ကိုေျပာသည္။
ျပည္ခိုင္ျဖိဳး ပါတီ႐ုံးသို႔လည္း အစိုးရအဖြဲ႔၏ အေၾကာင္းၾကားစာေရာက္ရွိၿပီး၊ ထိုမေနာကြင္းတြင္ မဲဆြယ္ေဟာေျပာရန္ ခြင့္ျပဳမိန္႔ေတာင္းခံျခင္းမရွိဘဲ၊ ပါတီအေနျဖင့္ ကခ်င္ျပည္နယ္ အတြင္း ၿမိဳ႕နယ္ ၁၈ ျမိဳ႕နယ္တြင္ စည္း႐ုံးေရးလုပ္ေနသည္ဟု ကခ်င္ျပည္နယ္ျပည္ေထာင္စု ႀကံ့ခိုင္ေရးႏွင့္ဖြံ႔ၿဖိဳးေရးပါတီ၊ ဗဟိုေကာ္မတီ၀င္၊ ျပည္နယ္တြဲဖက္အတြင္းေရးမွဴး ဦးစိုးသိန္းက ေျပာၾကားသည္။
မေနာကြင္းအနီး စီတာပူရပ္ကြက္တြင္ ေနထိုင္ေသာ ကခ်င္အမ်ိဳးသမီးတစ္ဦးကမႈ မဂြၽယ္ခန္းမထဲတြင္ ကခ်င္လူမ်ိဳးအျပင္ အျခားလူမ်ိဳးမ်ား၏ မဂၤလာဧည့္ခံပြဲမ်ား ျပဳလုပ္ျခင္းႏွင့္ မေနာကြင္းအတြင္း စတိတ္ရိႈးပြဲမ်ား မၾကာခဏျပဳလုပ္ေလ့ရွိသည္ဟု ေျပာသည္။
ျမစ္ႀကီးနားၿမိဳ႕၊ စီတာပူရပ္ကြက္ရွိ မေနာကြင္းႏွင့္ မဂြၽယ္ခန္းမအား မဲဆြယ္စည္း႐ုံးေဟာေျပာခြင့္မျပဳရဟု ျပည္နယ္အစိုးရမွ ထုတ္ျပန္ထားေသာ္လည္း ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ကမူ ေအာက္တိုဘာ ၂ ရက္ေန႔၌္ ေဟာေျပာမည္ဟု ကခ်င္ျပည္နယ္ အမ်ိဳးသားဒီမိုကေရစီအဖြဲ႔ခ်ဳပ္မွ သိရသည္။
ကခ်င္မ်ိဳးႏြယ္အားလံုး၏ အထြဋ္အျမတ္အျဖစ္ သတ္မွတ္ထားသျဖင့္ ပါတီ၊ အဖြဲ႔အစည္း၊ တစ္ဦးတစ္ေယာက္အတြက္ သံုးစြဲျခင္းအား ခြင့္ျပဳပါက ပါတီမ်ားအတြင္း၊ လူမ်ိဳးစုအတြင္းျပႆနာ မ်ားျဖစ္ပြားလာႏိုင္ သည္ဟု အေၾကာင္းျပ၍ ၀န္ႀကီးခ်ဳပ္ကိုယ္စား အတြင္းေရးမွဴး ဦးေဇာ္သိန္းက ကခ်င္လူမ်ိဳးမ်ားရိုးရာယဥ္ေက်းမႈေကာ္မတီသို႔ စာထုတ္ အေၾကာင္းၾကားထားသည္။
NLD ျပည္နယ္ေရြးေကာက္ပြဲေအာင္ႏိုင္ေရး သတင္းႏွင့္ ျပန္ၾကားေရး အဖြဲ႔၀င္ ဦးေက်ာ္ေက်ာ္ဦးကမူ ''ေဟာေျပာမယ့္ေနရာကို တင္ျပၿပီးရင္ လုပ္လို႔ရတယ္ဆိုတာ ေရြးေကာက္ပြဲဥပေဒမွာ ျပ႒ာန္းၿပီးသား၊ မေနာကြင္းက အစိုးရ ပိုင္တာမဟုတ္ဘူး၊ ကခ်င္ရိုးရာေကာ္မတီကပိုင္တာ သူတို႔ကို ခြင့္ျပဳခ်က္ေတာင္းတယ္။ သူတို႔ကလည္းခြင့္ျပဳတယ္။ ကြၽန္ေတာ္တို႔ကေတာ့ အဲ့ဒီေနရာမွာဘဲ လုပ္မွာပါ။ ေနရာမေရႊ႕ ပါဘူး။'' ဟု မဇၥ်ိမသို႔ ေျပာၾကားသည္။
ကခ်င္လူမ်ဳိးမ်ား႐ုိးရာယဥ္ေက်းမႈဗဟိုေကာ္မတီပိုင္ မေနကြင္းေနရာအား စက္တင္ဘာ ၂၂ ရက္ေန႔၌ ျပဳလုပ္သည့္ အစည္းအေ၀းဆံုးျဖတ္ခ်က္ျဖင့္ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ႏွင့္ လူထုေတြ႔ဆံုပြဲေနရာအျဖစ္ အသံုးျပဳခြင့္ေပးေၾကာင္း ကခ်င္လူမ်ဳိးမ်ား႐ုိးရာယဥ္ေက်းမႈ ဗဟိုေကာ္မတီ ဥကၠဌ က လက္မွတ္ေရးထိုး၍ စက္တင္ဘာ ၂၃ တြင္ NLD ျမစ္ႀကီးနားၿမိဳ႕နယ္ ဥကၠဌအား အေၾကာင္းၾကားထားၿပီးျဖစ္သည္။
မေနာကြင္းႏွင့္ မဂြၽယ္ခန္းမအား သံုးခြင့္ေပးျခင္းေၾကာင့္ ႏိုင္ငံေရးပါတီမ်ားႏွင့္ မ်ိဳးႏြယ္စုမ်ားအၾကား ျပႆနာျဖစ္ပြားလာပါက သက္ဆိုင္ရာတာ၀န္ရွိသည့္ ပုဂၢိဳလ္မ်ားအား ဥပေဒႏွင့္အညီ အေရးယူမည္ ဟုေဖာ္ျပပါရွိသည့္ အတြင္းေရးမွဴး ဦးေဇာ္သိန္း ၏စာသည္ အတည္ျဖစ္ျပီး ယေန႔ထိ မဖ်က္သိမ္းရေသးေၾကာင္း ကခ်င္ျပည္နယ္၀န္ၾကီးခ်ဳပ္၏ ကိုယ္ေရးအရာရွိ ဦးေနာင္တိန္က မဇၥ်ိမသို႔ ေျပာသည္။
ကခ်င္ျပည္နယ္၊ NLD ေရြးေကာက္ပြဲေအာင္ႏိုင္ေရး ဥကၠ႒ ဦး၀င္းဗိုလ္ကမူ ''ကြၽန္ေတာ္တို႔ ျပည္နယ္အစိုးရနဲ႔ ညိွႏိႈင္းစရာ အေၾကာင္းမရွိဘူး။ ေရြးေကာက္ပြဲေကာ္မရွင္နဲ႔ဘဲ အဓိက ညိွႏိႈင္းသြားမွာပါ။'' ဟု မဇၥ်ိမသို႔ ေျဖၾကားသည္။
မေနာကြင္းတြင္ မဲဆြယ္စည္းရံုးခြင့္မျပဳသည့္ အေၾကာင္းၾကားစာမိတၱဴအား ျပည္နယ္ေရြးေကာက္ပြဲေကာ္မရွင္ရံုးကလည္း လက္ခံရရွိထားသည္ဟု ကခ်င္ျပည္နယ္ ေရြးေကာက္ပြဲေကာ္မရွင္ ဥကၠ႒ ဦးေမာင္ေမာင္ကြန္းက ေျပာသည္။ မေနာကြင္း၌ မဲဆြယ္စည္း႐ုံးေဟာေျပာခြင့္ကို NLD ပါတီ တစ္ခုတည္းသာ တင္ထားျခင္းျဖစ္ၿပီး၊ ေကာ္မရွင္ ေဆြးေႏြးညိွႏိႈင္းေနသည္ဟု ၄င္းက မဇၥ်ိမသို႔ ေျပာ ၾကားသည္။
ကခ်င္ျပည္နယ္အတြင္း အျခားပါတီ ၁၇ ပါတီႏွင့္ အတူပါ၀င္ယွဥ္ၿပိဳင္မည့္ ကခ်င္ျပည္နယ္ ဒီမိုကေရစီပါတီဥကၠ႒ ဦးမနမ္တူးဂ်ာက ''ျပည္နယ္အစိုးရက ကခ်င္မ်ိဳးႏြယ္စုေတြနဲ႔ သက္ဆိုင္ တဲ့ေနရာျဖစ္လို႔ ပါတီတစ္ခုကို ဌားလိုက္ရင္ ေနာက္ပါတီေတြကလာ ဌားမယ္၊ ရႈပ္ရႈပ္ယွက္ယွက္ ျဖစ္မွာစိုးလို႔မဌားတာေနမွာပါ။ ပါတီ အခ်င္းခ်င္းက အၿပိဳင္အဆိုင္ေျပာဆိုၾကမယ္။ ခုခြင့္ျပဳလိုက္ရင္ ေနာက္ပိုင္း႐ႈပ္ကုန္မယ့္ စိုးရိမ္စိတ္နဲ႔ တားျမစ္တာလို႔ထင္ပါတယ္။'' ဟု ၄င္း၏အျမင္ကိုေျပာသည္။
ျပည္ခိုင္ျဖိဳး ပါတီ႐ုံးသို႔လည္း အစိုးရအဖြဲ႔၏ အေၾကာင္းၾကားစာေရာက္ရွိၿပီး၊ ထိုမေနာကြင္းတြင္ မဲဆြယ္ေဟာေျပာရန္ ခြင့္ျပဳမိန္႔ေတာင္းခံျခင္းမရွိဘဲ၊ ပါတီအေနျဖင့္ ကခ်င္ျပည္နယ္ အတြင္း ၿမိဳ႕နယ္ ၁၈ ျမိဳ႕နယ္တြင္ စည္း႐ုံးေရးလုပ္ေနသည္ဟု ကခ်င္ျပည္နယ္ျပည္ေထာင္စု ႀကံ့ခိုင္ေရးႏွင့္ဖြံ႔ၿဖိဳးေရးပါတီ၊ ဗဟိုေကာ္မတီ၀င္၊ ျပည္နယ္တြဲဖက္အတြင္းေရးမွဴး ဦးစိုးသိန္းက ေျပာၾကားသည္။
မေနာကြင္းအနီး စီတာပူရပ္ကြက္တြင္ ေနထိုင္ေသာ ကခ်င္အမ်ိဳးသမီးတစ္ဦးကမႈ မဂြၽယ္ခန္းမထဲတြင္ ကခ်င္လူမ်ိဳးအျပင္ အျခားလူမ်ိဳးမ်ား၏ မဂၤလာဧည့္ခံပြဲမ်ား ျပဳလုပ္ျခင္းႏွင့္ မေနာကြင္းအတြင္း စတိတ္ရိႈးပြဲမ်ား မၾကာခဏျပဳလုပ္ေလ့ရွိသည္ဟု ေျပာသည္။
တုိင္းရင္းသား လက္နက္ကိုင္ ၇ ဖြဲ႕ အပစ္ရပ္ လက္မွတ္ထိုးမည္
ေက်ာ္ခ
တိုင္းရင္းသားလက္နက္ကိုင္ ၇ ဖြဲ႕က အစုိးရႏွင့္ အပစ္ရပ္စာခ်ဳပ္ လက္မွတ္ေရး ထိုးမည္ဟု ယေန႔ သေဘာထား တရပ္ ထြက္ရွိလာၿပီ ျဖစ္ေသာ္လည္း က်န္ လက္နက္ကုိင္ အဖြဲ႕ အမ်ားစုကမူ လတ္တေလာ အပစ္ရပ္စာခ်ဳပ္တြင္ လက္ မွတ္ ေရးထုိးမည္ မဟုတ္ဘဲ အေျခအေန ဆက္လက္ေစာင့္ၾကည့္သြားမည္ျဖစ္ေၾကာင္း သတင္းရရွိသည္။
စက္တင္ဘာလ ၂၈ ရက္ေန႔မွ စက္တင္ဘာလ ၃၀ ရက္ေန႔အထိ ထုိင္းႏုိင္ငံ၊ ခ်င္းမုိင္ၿမိဳ႕တြင္ က်င္းပေသာ တုိင္းရင္းသား လက္နက္ကုိင္အဖြဲ႕ ၁၉ ခု ၏ ထိပ္သီးေခါင္းေဆာင္မ်ား အစည္းအေ၀း ဒုတိယေျမာက္ေန႔တြင္ တုိင္းရင္းသားလက္နက္ကုိင္ အဖြဲ႕ ၇ ဖြဲ႕ျဖစ္သည့္ ကရင္အမ်ဳိးသား အစည္း အ႐ုံး (KNU)၊ ဒီမိုကေရစီအက်ဳိးျပဳကရင္အမ်ဳိးသားတပ္မေတာ္ (DKBA)၊ ကရင္ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးေကာင္စီ (KPC)၊ ရခိုင္အမ်ဳိးသား လြတ္ေျမာက္ေရးပါတီ (ALP)၊ ျမန္မာႏိုင္ငံလံုးဆိုင္ရာ ေက်ာင္းသား မ်ား ဒီမိုကရက္တစ္တပ္ဦး (ABSDF)၊ ပအုိ႔၀္ အမ်ဳိးသား လြတ္ေျမာက္ေရး အဖြဲ႔ခ်ဳပ္ (PNLO)၊ ခ်င္းအမ်ဳိးသားတပ္ဦး (CNF) တို႔က အစုိးရႏွင့္ အပစ္အခတ္ရပ္စဲေရး လက္မွတ္ေရးထုိးမည္ဟု ထုတ္ျပန္ေၾကညာလိုက္ျခင္းျဖစ္သည္။
ကရင္နီအမ်ဳိးသားတုိးတက္ေရးပါတီ (KNPP) ၊ ကခ်င္လြတ္လပ္ေရးအဖြဲ႔ (KIO)၊ ရွမ္းျပည္တိုးတက္ေရးပါတီ (SSPP) ၊ မြန္ျပည္သစ္ပါတီ (NMSP)၊ ျမန္မာအမ်ဳိးသား ဒီမိုကေရစီ မဟာမိတ္ တပ္မေတာ္ (MNDAA) ကုိးကန္႔တပ္ဖြဲ႔၊ ပေလာင္ (တအာင္း) အမ်ဳိးသား လြတ္ေျမာက္ေရး တပ္မေတာ္ (TNLA)ႏွင့္ ရကၡိဳင့္တပ္မေတာ္ (AA) တို႔က အပစ္ရပ္စာခ်ဳပ္တြင္ တုိင္းရင္းသား လက္နက္ကုိင္အဖြဲ႕အားလုံး ပါ၀င္လက္မွတ္ထုိးေရး အစုိးရက သေဘာမတူညီေသး၍ အပစ္ရပ္စာခ်ဳပ္ လက္မွတ္မထုိးဟု သိရွိရသည္။
ထို႔ျပင္ အစိုးရက အပစ္အခတ္ ရပ္စဲေရး မလုပ္ ဘဲ ႏိုင္ငံေရးေဆြးေႏြးပြဲအဆင့္ကို တိုက္႐ိုက္ဝင္ေရာက္ရန္ သေဘာတူ ထား သည့္ ရခိုင္အမ်ိဳးသားေကာင္စီ (ANC)၊ လားဟူ ဒီမိုကရက္တစ္ အစည္းအ႐ံုး (LDU) ႏွင့္ ‘၀’ အမ်ိဳးသား အဖြဲ႔ခ်ဳပ္ (WNO) ၃ ဖြဲ႔တုိ႔ကလည္း အပစ္ရပ္စာခ်ဳပ္ လက္မွတ္ မထိုးေသးသည့္ တုိင္းရင္းသားအဖြဲ႔မ်ားႏွင့္အတူ တသေဘာထားတည္း ရပ္ တည္ ၾကမည္ျဖစ္ေၾကာင္း သိရွိရသည္။
ခ်င္းမိုင္ၿမိဳ႕တြင္ျပဳလုပ္ေနေသာ ထပ္သီးအစည္းအေဝး သို႔ ေလ့လာသူ အျဖစ္ တက္ေရာက္ေနၾကေသာ ရွမ္းျပည္ျပန္လည္ ထူေထာင္ေရး ေကာင္စီ၊ ရွမ္းျပည္ တပ္မေတာ္ ေတာင္ပိုင္း(RCSS/ SSA)ႏွင့္ အမ်ိဳးသား ဒီမိုကရက္တစ္ မဟာ မိတ္ တပ္ ေပါင္းစု (NDAA) မိုင္းလား အဖြဲ႔တို႔လည္း လက္မွတ္ထိုးမထုိး ဆံုးျဖတ္ခ်က္မေပးႏိုင္ေသးဘဲ အေျခအေနကုိ ဆက္လက္ ေစာင့္ၾကည့္သြားမည္ျဖစ္ေၾကာင္း သိရွိရသည္။
အစုိးရႏွင့္ အပစ္ရပ္လက္မွတ္ထုိးမည္ဟု ေၾကညာလိုက္ေသာ KNU က အဖြဲ႕၏ သေဘာထား၊ မူမ်ားအရ လက္မွတ္ ထိုးရန္ ေရြးခ်ယ္ျခင္းျဖစ္ေၾကာင္း၊ သို႔ေသာ္လည္း အားလံုးပါဝင္ေရးမူ ကို ေက်ာခိုင္းျခင္းမဟုတ္ေၾကာင္း KNU အေထြေထြ အတြင္းေရးမႉး ပဒိုကြယ္ထူးဝင္းက ေျပာသည္။
“က်ေနာ္တို႔ KNU ရဲ႕ေပၚလစီမွာ Progressive Realization လို႔ေခၚတဲ့ တဆင့္ခ်င္း အေကာင္အထည္ေဖာ္ရမယ္ဆိုတဲ့ မူကို က်ေနာ္တို႔ ဆြဲကိုင္တယ္။ တျပည္လံုး အပစ္အခတ္ရပ္စဲေရးမွာ ပါဝင္ႏိုင္တဲ့ အဖြဲ႔အစည္းက စ ပါဝင္လာၿပီးေတာ့ အဲဒီ တျပည္လံုး အပစ္အခတ္ရပ္စဲေရးစာခ်ဳပ္ကို ကိုင္ၿပီးေတာ့ တျပည္လံုးၿငိမ္းခ်မ္းဖို႔အတြက္ ဆက္လက္ ႀကိဳးစား ေဆာင္ရြက္ မယ္ဆိုတဲ့ သေဘာထား ရွိတဲ့အေပၚမွာ က်ေနာ္တို႔ ေဆာင္ရြက္တာျဖစ္ပါတယ္” ဟု ပဒိုကြယ္ထူးဝင္း ကေျပာသည္။
အစုိးရက အပစ္ရပ္စာခ်ဳပ္ ခ်ဳပ္ဆိုရာတြင္ တိုင္းရင္းသား မ်ား ေတာင္း ဆိုေနၾကသည့္ အားလံုးပါဝင္ေရးမူကို ဆန္႔က်င္ၿပီး ျမန္မာအမ်ဳိးသား ဒီမိုကေရစီ မဟာမိတ္ တပ္မေတာ္ (MNDAA) ကုိးကန္႔တပ္ဖြဲ႔၊ ပေလာင္ (တအာင္း) အမ်ဳိးသား လြတ္ ေျမာက္ေရး တပ္မေတာ္ (TNLA)ႏွင့္ ရကၡိဳင့္တပ္မေတာ္ (AA) တို႔ကို ခ်န္ရစ္ထားခဲ့ကာ အစုိးရႏွင့္ ပဏာမ ေတြ႔ဆံု ေဆြး ေႏြးထားသည့္ တုိင္းရင္းသား လက္နက္ကုိင္အဖဲြ႕ ၁၅ ဖြဲ႔ႏွင့္သာ အပစ္ရပ္စာခ်ဳပ္ လက္မွတ္ထုိးရန္ ကမ္းလွမ္း ထားသည္။
အပစ္ရပ္စာခ်ဳပ္ လက္မွတ္ မထုိးရန္ ဆုံးျဖတ္ထားေသာ ကရင္နီ အမ်ဳိးသား တိုးတက္ေရးပါတီ (KNPP) မွ အတြင္းေရးမႉး ၁ ဦးေအာင္ဆန္းျမင့္ က “က်ေနာ္ တို႔အေနနဲ႔ ဘယ္ေတာ့ လက္မွတ္ထိုးမလဲဆိုတာကေတာ့ အစိုးရေပၚမွာ မူတည္တယ္။ က် ေနာ္ တို႔က အားလံုး ပါဝင္ေရး မူ ကို ေတာင္းဆိုထားတယ္ေလ။ သူဘက္က ဒီေန႔လက္ခံတယ္ဆိုရင္ ဒီေန႔လည္း ျဖစ္ႏိုင္ တယ္။ မနက္ျဖန္လည္း ျဖစ္ႏိုင္တာပဲ။ အခ်ိန္ယူ တယ္ ဆိုတာ ေနာက္ဘယ္အစိုးရတက္မွ၊ ေနာက္ဘယ္ႏွစ္လမွ ဆိုတာ မ်ဳိး မဟုတ္ ဘူး။ က်ေနာ္တို႔ေျပာတဲ့ အခ်ိန္ဆိုတာက အားလံုးပါဝင္ေရး အခ်ိန္ ကိုေျပာတာ” ဟု ဆိုသည္။
အစိုးရအေနျဖင့္ တႏိုင္ငံလံုး အပစ္အခတ္ရပ္စဲၿပီး ၿငိမ္းခ်မ္းလုိပါက တုိင္းရင္းသားမ်ား ေတာင္းဆုိေနသည့္ အားလံုး ပါဝင္ ေရး မူကို လက္ခံရမည္ျဖစ္ေၾကာင္း ပေလာင္ ျပည္နယ္ လြတ္ေျမာက္ ေရးတပ္ဦး၊ ပေလာင္ (တအာင္း) အမ်ဳိးသား လြတ္ ေျမာက္ေရးတပ္မေတာ္ (PSLF/TNLA) အဖြဲ႔ ဥကၠ႒ ဗိုလ္ခ်ဳပ္ အိုက္ဘုန္း က ေျပာသည္။
“ညီညႊတ္မႈကို အတတ္ႏိုင္ဆံုး စုစည္းၿပီးေတာ့ က်ေနာ္တို႔တိုင္းျပည္အတြက္ တကယ္စစ္မွန္တဲ့ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးကို တည္ ေဆာက္ ခ်င္တယ္။ ဒါေပမယ့္ အစိုးရက အဲလိုမ်ဳိး ေစတနာမရွိဘူးလို႔ျမင္တယ္။ အေျပာတမ်ဳိးအလုပ္တမ်ဳိး တဘက္မွာ ၿငိမ္းခ်မ္းေရး ေျပာၿပီးေတာ့ တဘက္က ထိုးစစ္က ေတာက္ေလွ်ာက္ရွိေနတယ္။ အစိုးရက စိတ္ရင္းေစတနာမွန္ကန္မႈ မရွိဘူးလို႔ ဒီလိုပဲေျပာခ်င္တယ္။ က်ေနာ္တို႔ဘက္ကေတာ့ စစ္မွန္တဲ့ ျပည္တြင္းၿငိမ္းခ်မ္းေရးကို လိုလားတယ္။ ျဖစ္ေအာင္ လည္း က်ေနာ္တို႔ႀကိဳးပမ္းသြားမယ္” ဟု ဗိုလ္ခ်ဳပ္ အိုက္ဘုန္း က ေျပာဆိုသည္။
တိုင္းရင္းသားလက္နက္ကိုင္ ၇ ဖြဲ႕က အစုိးရႏွင့္ အပစ္ရပ္စာခ်ဳပ္ လက္မွတ္ေရး ထိုးမည္ဟု ယေန႔ သေဘာထား တရပ္ ထြက္ရွိလာၿပီ ျဖစ္ေသာ္လည္း က်န္ လက္နက္ကုိင္ အဖြဲ႕ အမ်ားစုကမူ လတ္တေလာ အပစ္ရပ္စာခ်ဳပ္တြင္ လက္ မွတ္ ေရးထုိးမည္ မဟုတ္ဘဲ အေျခအေန ဆက္လက္ေစာင့္ၾကည့္သြားမည္ျဖစ္ေၾကာင္း သတင္းရရွိသည္။
စက္တင္ဘာလ ၂၈ ရက္ေန႔မွ စက္တင္ဘာလ ၃၀ ရက္ေန႔အထိ ထုိင္းႏုိင္ငံ၊ ခ်င္းမုိင္ၿမိဳ႕တြင္ က်င္းပေသာ တုိင္းရင္းသား လက္နက္ကုိင္အဖြဲ႕ ၁၉ ခု ၏ ထိပ္သီးေခါင္းေဆာင္မ်ား အစည္းအေ၀း ဒုတိယေျမာက္ေန႔တြင္ တုိင္းရင္းသားလက္နက္ကုိင္ အဖြဲ႕ ၇ ဖြဲ႕ျဖစ္သည့္ ကရင္အမ်ဳိးသား အစည္း အ႐ုံး (KNU)၊ ဒီမိုကေရစီအက်ဳိးျပဳကရင္အမ်ဳိးသားတပ္မေတာ္ (DKBA)၊ ကရင္ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးေကာင္စီ (KPC)၊ ရခိုင္အမ်ဳိးသား လြတ္ေျမာက္ေရးပါတီ (ALP)၊ ျမန္မာႏိုင္ငံလံုးဆိုင္ရာ ေက်ာင္းသား မ်ား ဒီမိုကရက္တစ္တပ္ဦး (ABSDF)၊ ပအုိ႔၀္ အမ်ဳိးသား လြတ္ေျမာက္ေရး အဖြဲ႔ခ်ဳပ္ (PNLO)၊ ခ်င္းအမ်ဳိးသားတပ္ဦး (CNF) တို႔က အစုိးရႏွင့္ အပစ္အခတ္ရပ္စဲေရး လက္မွတ္ေရးထုိးမည္ဟု ထုတ္ျပန္ေၾကညာလိုက္ျခင္းျဖစ္သည္။
ကရင္နီအမ်ဳိးသားတုိးတက္ေရးပါတီ (KNPP) ၊ ကခ်င္လြတ္လပ္ေရးအဖြဲ႔ (KIO)၊ ရွမ္းျပည္တိုးတက္ေရးပါတီ (SSPP) ၊ မြန္ျပည္သစ္ပါတီ (NMSP)၊ ျမန္မာအမ်ဳိးသား ဒီမိုကေရစီ မဟာမိတ္ တပ္မေတာ္ (MNDAA) ကုိးကန္႔တပ္ဖြဲ႔၊ ပေလာင္ (တအာင္း) အမ်ဳိးသား လြတ္ေျမာက္ေရး တပ္မေတာ္ (TNLA)ႏွင့္ ရကၡိဳင့္တပ္မေတာ္ (AA) တို႔က အပစ္ရပ္စာခ်ဳပ္တြင္ တုိင္းရင္းသား လက္နက္ကုိင္အဖြဲ႕အားလုံး ပါ၀င္လက္မွတ္ထုိးေရး အစုိးရက သေဘာမတူညီေသး၍ အပစ္ရပ္စာခ်ဳပ္ လက္မွတ္မထုိးဟု သိရွိရသည္။
ထို႔ျပင္ အစိုးရက အပစ္အခတ္ ရပ္စဲေရး မလုပ္ ဘဲ ႏိုင္ငံေရးေဆြးေႏြးပြဲအဆင့္ကို တိုက္႐ိုက္ဝင္ေရာက္ရန္ သေဘာတူ ထား သည့္ ရခိုင္အမ်ိဳးသားေကာင္စီ (ANC)၊ လားဟူ ဒီမိုကရက္တစ္ အစည္းအ႐ံုး (LDU) ႏွင့္ ‘၀’ အမ်ိဳးသား အဖြဲ႔ခ်ဳပ္ (WNO) ၃ ဖြဲ႔တုိ႔ကလည္း အပစ္ရပ္စာခ်ဳပ္ လက္မွတ္ မထိုးေသးသည့္ တုိင္းရင္းသားအဖြဲ႔မ်ားႏွင့္အတူ တသေဘာထားတည္း ရပ္ တည္ ၾကမည္ျဖစ္ေၾကာင္း သိရွိရသည္။
ခ်င္းမိုင္ၿမိဳ႕တြင္ျပဳလုပ္ေနေသာ ထပ္သီးအစည္းအေဝး သို႔ ေလ့လာသူ အျဖစ္ တက္ေရာက္ေနၾကေသာ ရွမ္းျပည္ျပန္လည္ ထူေထာင္ေရး ေကာင္စီ၊ ရွမ္းျပည္ တပ္မေတာ္ ေတာင္ပိုင္း(RCSS/ SSA)ႏွင့္ အမ်ိဳးသား ဒီမိုကရက္တစ္ မဟာ မိတ္ တပ္ ေပါင္းစု (NDAA) မိုင္းလား အဖြဲ႔တို႔လည္း လက္မွတ္ထိုးမထုိး ဆံုးျဖတ္ခ်က္မေပးႏိုင္ေသးဘဲ အေျခအေနကုိ ဆက္လက္ ေစာင့္ၾကည့္သြားမည္ျဖစ္ေၾကာင္း သိရွိရသည္။
အစုိးရႏွင့္ အပစ္ရပ္လက္မွတ္ထုိးမည္ဟု ေၾကညာလိုက္ေသာ KNU က အဖြဲ႕၏ သေဘာထား၊ မူမ်ားအရ လက္မွတ္ ထိုးရန္ ေရြးခ်ယ္ျခင္းျဖစ္ေၾကာင္း၊ သို႔ေသာ္လည္း အားလံုးပါဝင္ေရးမူ ကို ေက်ာခိုင္းျခင္းမဟုတ္ေၾကာင္း KNU အေထြေထြ အတြင္းေရးမႉး ပဒိုကြယ္ထူးဝင္းက ေျပာသည္။
“က်ေနာ္တို႔ KNU ရဲ႕ေပၚလစီမွာ Progressive Realization လို႔ေခၚတဲ့ တဆင့္ခ်င္း အေကာင္အထည္ေဖာ္ရမယ္ဆိုတဲ့ မူကို က်ေနာ္တို႔ ဆြဲကိုင္တယ္။ တျပည္လံုး အပစ္အခတ္ရပ္စဲေရးမွာ ပါဝင္ႏိုင္တဲ့ အဖြဲ႔အစည္းက စ ပါဝင္လာၿပီးေတာ့ အဲဒီ တျပည္လံုး အပစ္အခတ္ရပ္စဲေရးစာခ်ဳပ္ကို ကိုင္ၿပီးေတာ့ တျပည္လံုးၿငိမ္းခ်မ္းဖို႔အတြက္ ဆက္လက္ ႀကိဳးစား ေဆာင္ရြက္ မယ္ဆိုတဲ့ သေဘာထား ရွိတဲ့အေပၚမွာ က်ေနာ္တို႔ ေဆာင္ရြက္တာျဖစ္ပါတယ္” ဟု ပဒိုကြယ္ထူးဝင္း ကေျပာသည္။
အစုိးရက အပစ္ရပ္စာခ်ဳပ္ ခ်ဳပ္ဆိုရာတြင္ တိုင္းရင္းသား မ်ား ေတာင္း ဆိုေနၾကသည့္ အားလံုးပါဝင္ေရးမူကို ဆန္႔က်င္ၿပီး ျမန္မာအမ်ဳိးသား ဒီမိုကေရစီ မဟာမိတ္ တပ္မေတာ္ (MNDAA) ကုိးကန္႔တပ္ဖြဲ႔၊ ပေလာင္ (တအာင္း) အမ်ဳိးသား လြတ္ ေျမာက္ေရး တပ္မေတာ္ (TNLA)ႏွင့္ ရကၡိဳင့္တပ္မေတာ္ (AA) တို႔ကို ခ်န္ရစ္ထားခဲ့ကာ အစုိးရႏွင့္ ပဏာမ ေတြ႔ဆံု ေဆြး ေႏြးထားသည့္ တုိင္းရင္းသား လက္နက္ကုိင္အဖဲြ႕ ၁၅ ဖြဲ႔ႏွင့္သာ အပစ္ရပ္စာခ်ဳပ္ လက္မွတ္ထုိးရန္ ကမ္းလွမ္း ထားသည္။
အပစ္ရပ္စာခ်ဳပ္ လက္မွတ္ မထုိးရန္ ဆုံးျဖတ္ထားေသာ ကရင္နီ အမ်ဳိးသား တိုးတက္ေရးပါတီ (KNPP) မွ အတြင္းေရးမႉး ၁ ဦးေအာင္ဆန္းျမင့္ က “က်ေနာ္ တို႔အေနနဲ႔ ဘယ္ေတာ့ လက္မွတ္ထိုးမလဲဆိုတာကေတာ့ အစိုးရေပၚမွာ မူတည္တယ္။ က် ေနာ္ တို႔က အားလံုး ပါဝင္ေရး မူ ကို ေတာင္းဆိုထားတယ္ေလ။ သူဘက္က ဒီေန႔လက္ခံတယ္ဆိုရင္ ဒီေန႔လည္း ျဖစ္ႏိုင္ တယ္။ မနက္ျဖန္လည္း ျဖစ္ႏိုင္တာပဲ။ အခ်ိန္ယူ တယ္ ဆိုတာ ေနာက္ဘယ္အစိုးရတက္မွ၊ ေနာက္ဘယ္ႏွစ္လမွ ဆိုတာ မ်ဳိး မဟုတ္ ဘူး။ က်ေနာ္တို႔ေျပာတဲ့ အခ်ိန္ဆိုတာက အားလံုးပါဝင္ေရး အခ်ိန္ ကိုေျပာတာ” ဟု ဆိုသည္။
အစိုးရအေနျဖင့္ တႏိုင္ငံလံုး အပစ္အခတ္ရပ္စဲၿပီး ၿငိမ္းခ်မ္းလုိပါက တုိင္းရင္းသားမ်ား ေတာင္းဆုိေနသည့္ အားလံုး ပါဝင္ ေရး မူကို လက္ခံရမည္ျဖစ္ေၾကာင္း ပေလာင္ ျပည္နယ္ လြတ္ေျမာက္ ေရးတပ္ဦး၊ ပေလာင္ (တအာင္း) အမ်ဳိးသား လြတ္ ေျမာက္ေရးတပ္မေတာ္ (PSLF/TNLA) အဖြဲ႔ ဥကၠ႒ ဗိုလ္ခ်ဳပ္ အိုက္ဘုန္း က ေျပာသည္။
“ညီညႊတ္မႈကို အတတ္ႏိုင္ဆံုး စုစည္းၿပီးေတာ့ က်ေနာ္တို႔တိုင္းျပည္အတြက္ တကယ္စစ္မွန္တဲ့ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးကို တည္ ေဆာက္ ခ်င္တယ္။ ဒါေပမယ့္ အစိုးရက အဲလိုမ်ဳိး ေစတနာမရွိဘူးလို႔ျမင္တယ္။ အေျပာတမ်ဳိးအလုပ္တမ်ဳိး တဘက္မွာ ၿငိမ္းခ်မ္းေရး ေျပာၿပီးေတာ့ တဘက္က ထိုးစစ္က ေတာက္ေလွ်ာက္ရွိေနတယ္။ အစိုးရက စိတ္ရင္းေစတနာမွန္ကန္မႈ မရွိဘူးလို႔ ဒီလိုပဲေျပာခ်င္တယ္။ က်ေနာ္တို႔ဘက္ကေတာ့ စစ္မွန္တဲ့ ျပည္တြင္းၿငိမ္းခ်မ္းေရးကို လိုလားတယ္။ ျဖစ္ေအာင္ လည္း က်ေနာ္တို႔ႀကိဳးပမ္းသြားမယ္” ဟု ဗိုလ္ခ်ဳပ္ အိုက္ဘုန္း က ေျပာဆိုသည္။
ေနျပည္ေတာ္ရွိ သံတမန္အိမ္ရာအနီး လူငယ္စံုတြဲ အမ်ဳိးသားကိုသတ္ကာ၊ အမ်ဳိးသမီးကို အဓမၼက်င့္
မင္းမင္း
ေနျပည္ေတာ္၊ ဒကၡိဏသီရိၿမိဳ႕နယ္အတြင္းရွိ သံတမန္အိမ္ရာအနီးတြင္ စက္တင္ဘာ ၃၀၊ နံနက္ ၁နာရီတြင္ အမည္မသိသူ ေလးဦးက လူငယ္စံုတြဲတစ္တြဲတြင္ အမ်ိဳးသားျဖစ္သူအား သတ္ၿပီး အမ်ိဳးသမီးကို ဝိုင္းဝန္း အဓမၼက်င့္မႈျဖစ္ပြားခဲ့သည္ဟုဆုိကာ ဒကၡိဏၿမိဳ႕နယ္ရဲစခန္းတြင္ ပုဒ္မ ႏွစ္ခုျဖင့္ အမႈဖြင့္ထားေၾကာင္း အဆိုပါရဲစခန္းမွ တာဝန္က်ရဲအရာရွိက မဇၩိမကို အတည္ျပဳ ေျပာၾကားသည္။
“ေကာင္ေလးအေလာင္းကို ကုတင္(၁၀၀၀)ေဆး႐ံုမွာထားၿပီး ေကာင္မေလးကိုလည္း အဲ့ဒီေဆး႐ံုမွာပဲ ေဆးစစ္ေနပါတယ္” ဟု ရဲတပ္ၾကပ္ ေအာင္ေက်ာ္မိုးက ေျပာသည္။
ယင္းျဖစ္စဥ္ႏွင့္ပတ္သက္ၿပီး က်ဴးလြန္သူမ်ားအား ဖမ္းမိရန္ ရဲတပ္ဖြဲ႔က ခ်ိတ္ဆက္စံုစမ္းေနဆဲျဖစ္ကာ (ပ)အမွတ္ ၉၈/၂၀၁၅၊ ျပစ္မႈပုဒ္မ ၃၀၂၊ ၃၇၆ တို႔ျဖင့္ ဒကၡိဏၿမိဳ႕မရဲစခန္းတြင္ အမႈဖြင့္ထားသည္။
ျဖစ္စဥ္မွာ လယ္ေဝးၿမိဳ႕နယ္၊ သေျပပင္ေက်းရြာေန ခင္ပြန္းျဖစ္သူ ခ်စ္ႏုိင္ဦးႏွင့္အတူ နံနက္ ၁နာရီအခ်ိန္တြင္ ဒကၡိဏသီရိၿမိဳ႕နယ္၊ Junction Center ေစ်းဝယ္စင္တာ အေက်ာ္တြင္ ေမာ္ေတာ္ဆိုင္ကယ္ျဖင့္ ေနအိမ္သို႔ျပန္စဥ္ ဆိုင္ကယ္ႏွစ္စီးျဖင့္ အမည္မသိ လူ(၄)ဦးက ၿခိမ္းေျခာက္ေျပာဆိုကာ Junction Center ေနာက္ေၾကာရွိ သံတမန္အိမ္ရာ သြားရာလမ္းသို႔ ေခၚေဆာင္သြားသည္ဟု အဓမၼျပဳက်င့္ခံရသည္ဆိုေသာ အသက္ ၁၆ႏွစ္အရြယ္ အမ်ိဳးသမီးက ရဲစခန္းတြင္ အမႈဖြင့္တုိင္တန္းခဲ့သည္။
ယင္းေနာက္ သံတမန္အိမ္ရာ Bလမ္း လမ္းသြယ္အေရာက္တြင္ ထုိလူ ေလးဦးမွ ဆိုင္ကယ္အား တြန္းလွဲကာ ခ်စ္ႏုိင္ဦးအား ဓားျဖင့္ ထိုးခဲ့သည္ဟု ဆိုသည္။ ထို႔ျပင္ “ကြ်န္မအား က်န္ လူ(၂)ဦးမွ ဆြဲေခၚၿပီး သားမယားအျဖစ္ ျပဳက်င့္ခဲ့ၾကပါသည္။ ၎ေနာက္ ခ်စ္ႏုိင္ဦးကို ဓါးႏွင့္ထိုးသူ(၂)ဦးမွာလည္း ကြ်န္မအား သားမယားအျဖစ္ ျပဳက်င့္ပါသည္” ဟု အမ်ိဳးသမီး၏ တိုင္ၾကားစာတြင္ ပါရွိသည္။
ေသဆံုးသူ ခ်စ္ႏုိင္ဦးတြင္ ဦးေခါင္းေနာက္ေစ့ ေပါက္ၿပဲဒဏ္ရာ(၁)ခ်က္၊ ယာဘက္နား အထက္/ေအာက္ ထိုးသြင္းဒဏ္ရာ(၂)ခ်က္၊ လည္ပင္းတြင္ ထိုးသြင္း ဒဏ္ရာ(၃)ခ်က္တို႔ျဖင့္ ေသဆံုးေနသည္ကို ေတြ႔ရွိခဲ့ရသည္ဟုလည္း ရဲစခန္းက အမႈဖြင့္ထားသည့္ တိုင္ၾကားစာတြင္ ေဖာ္ျပထားသည္။
ေနျပည္ေတာ္၊ ဒကၡိဏသီရိၿမိဳ႕နယ္အတြင္းရွိ သံတမန္အိမ္ရာအနီးတြင္ စက္တင္ဘာ ၃၀၊ နံနက္ ၁နာရီတြင္ အမည္မသိသူ ေလးဦးက လူငယ္စံုတြဲတစ္တြဲတြင္ အမ်ိဳးသားျဖစ္သူအား သတ္ၿပီး အမ်ိဳးသမီးကို ဝိုင္းဝန္း အဓမၼက်င့္မႈျဖစ္ပြားခဲ့သည္ဟုဆုိကာ ဒကၡိဏၿမိဳ႕နယ္ရဲစခန္းတြင္ ပုဒ္မ ႏွစ္ခုျဖင့္ အမႈဖြင့္ထားေၾကာင္း အဆိုပါရဲစခန္းမွ တာဝန္က်ရဲအရာရွိက မဇၩိမကို အတည္ျပဳ ေျပာၾကားသည္။
“ေကာင္ေလးအေလာင္းကို ကုတင္(၁၀၀၀)ေဆး႐ံုမွာထားၿပီး ေကာင္မေလးကိုလည္း အဲ့ဒီေဆး႐ံုမွာပဲ ေဆးစစ္ေနပါတယ္” ဟု ရဲတပ္ၾကပ္ ေအာင္ေက်ာ္မိုးက ေျပာသည္။
ယင္းျဖစ္စဥ္ႏွင့္ပတ္သက္ၿပီး က်ဴးလြန္သူမ်ားအား ဖမ္းမိရန္ ရဲတပ္ဖြဲ႔က ခ်ိတ္ဆက္စံုစမ္းေနဆဲျဖစ္ကာ (ပ)အမွတ္ ၉၈/၂၀၁၅၊ ျပစ္မႈပုဒ္မ ၃၀၂၊ ၃၇၆ တို႔ျဖင့္ ဒကၡိဏၿမိဳ႕မရဲစခန္းတြင္ အမႈဖြင့္ထားသည္။
ျဖစ္စဥ္မွာ လယ္ေဝးၿမိဳ႕နယ္၊ သေျပပင္ေက်းရြာေန ခင္ပြန္းျဖစ္သူ ခ်စ္ႏုိင္ဦးႏွင့္အတူ နံနက္ ၁နာရီအခ်ိန္တြင္ ဒကၡိဏသီရိၿမိဳ႕နယ္၊ Junction Center ေစ်းဝယ္စင္တာ အေက်ာ္တြင္ ေမာ္ေတာ္ဆိုင္ကယ္ျဖင့္ ေနအိမ္သို႔ျပန္စဥ္ ဆိုင္ကယ္ႏွစ္စီးျဖင့္ အမည္မသိ လူ(၄)ဦးက ၿခိမ္းေျခာက္ေျပာဆိုကာ Junction Center ေနာက္ေၾကာရွိ သံတမန္အိမ္ရာ သြားရာလမ္းသို႔ ေခၚေဆာင္သြားသည္ဟု အဓမၼျပဳက်င့္ခံရသည္ဆိုေသာ အသက္ ၁၆ႏွစ္အရြယ္ အမ်ိဳးသမီးက ရဲစခန္းတြင္ အမႈဖြင့္တုိင္တန္းခဲ့သည္။
ယင္းေနာက္ သံတမန္အိမ္ရာ Bလမ္း လမ္းသြယ္အေရာက္တြင္ ထုိလူ ေလးဦးမွ ဆိုင္ကယ္အား တြန္းလွဲကာ ခ်စ္ႏုိင္ဦးအား ဓားျဖင့္ ထိုးခဲ့သည္ဟု ဆိုသည္။ ထို႔ျပင္ “ကြ်န္မအား က်န္ လူ(၂)ဦးမွ ဆြဲေခၚၿပီး သားမယားအျဖစ္ ျပဳက်င့္ခဲ့ၾကပါသည္။ ၎ေနာက္ ခ်စ္ႏုိင္ဦးကို ဓါးႏွင့္ထိုးသူ(၂)ဦးမွာလည္း ကြ်န္မအား သားမယားအျဖစ္ ျပဳက်င့္ပါသည္” ဟု အမ်ိဳးသမီး၏ တိုင္ၾကားစာတြင္ ပါရွိသည္။
ေသဆံုးသူ ခ်စ္ႏုိင္ဦးတြင္ ဦးေခါင္းေနာက္ေစ့ ေပါက္ၿပဲဒဏ္ရာ(၁)ခ်က္၊ ယာဘက္နား အထက္/ေအာက္ ထိုးသြင္းဒဏ္ရာ(၂)ခ်က္၊ လည္ပင္းတြင္ ထိုးသြင္း ဒဏ္ရာ(၃)ခ်က္တို႔ျဖင့္ ေသဆံုးေနသည္ကို ေတြ႔ရွိခဲ့ရသည္ဟုလည္း ရဲစခန္းက အမႈဖြင့္ထားသည့္ တိုင္ၾကားစာတြင္ ေဖာ္ျပထားသည္။
ေဆးျဖတ္လိုသူ အမ်ိဳးသမီးမ်ား၏ လူမသိ သူမသိ အခက္အခဲမ်ား
ဘ႐ိုင္ယန္အိုေကာ္နာ
နာက်င္မႈမ်ားကို သက္သာေစဖို႔ အတြက္ လြန္ခဲ့သည့္ ၆ ႏွစ္ကတည္းကစ၍ မဂ်ာမိုင္သည္ ဘိန္းပါသည့္ ေဆးလိပ္မ်ား ေသာက္ျဖစ္ခဲ့သည္။
ကခ်င္တိုင္းရင္းသား ေက်ာက္မ်က္ရတနာ ကုန္သည္ေဟာင္းမ်ား ေနထိုင္သည့္ ဖားကန္႔ေဒသတြင္ တရားမဝင္ မူးယစ္ ေဆးဝါးမ်ားကို ရွာေဖြရန္ အခက္အခဲမရွိပါ။
အစိုးရက ထိန္းခ်ဳပ္ထားသည့္ ကခ်င္ျပည္နယ္မွ ဖားကန္႔ၿမိဳ႕နယ္သည္ ကမၻာေပၚမွ ေက်ာက္စိမ္း အမ်ားဆံုး ထြက္သည့္ ေနရာမ်ားထဲတြင္ တခု အပါအဝင္ျဖစ္ သလို တရားမဝင္ မူးယစ္ေဆးဝါး ကိစၥမ်ားႏွင့္ ျပည့္ေနသည္။ ေက်ာက္တူးသမားမ်ား၊ အလုပ္သမားမ်ားႏွင့္ ေရာဂါေဝဒနာ သက္သာလိုသည့္ လူနာမ်ား အတြက္ ဘိန္းျဖဴႏွင့္ ဘိန္းမ်ား အလွ်ံအပယ္ ရႏိုင္ပါသည္။
သူေဆးစြဲေနသည္ကို လူမသိေအာင္ မဂ်ာမိုင္ ေနႏိုင္ခဲ့ပါသည္။ ကေလးႏွစ္ေယာက္ မိခင္၊ သက္လတ္ပိုင္း အရြယ္ အမ်ိဳးသမီး တေယာက္ျဖစ္ေသာ သူ႔ကို ေဆးစြဲေနသူ တေယာက္ဟု သံသယရွိသူ အနည္းငယ္သာ ရွိပါလိမ့္မည္။
သို႔ေသာ္လည္း ၿပီးခဲ့သည့္ ၁ ႏွစ္တြင္ မိသားစုက သိသြားေသာေၾကာင့္ လူႀကီးမ်ားက သူ႔ကို ကခ်င္ျပည္နယ္၏ ၿမိဳ႕ေတာ္ ျမစ္ႀကီးနားၿမိဳ႕ရွိ All Nations ျပန္လည္ထူေထာင္ေရး စင္တာသို႔ ပို႔ခဲ့ၾကသည္။ ယခုအခါ အဆိုပါ စင္တာသို႔ မဂ်ာမိုင္ ေရာက္ရွိေနခဲ့သည္မွာ ၅ လ ၾကာၿပီ ျဖစ္သည္။
သဘာဝ အရင္းအျမစ္မ်ား ၾကြယ္ဝေသာ ကခ်င္ျပည္နယ္တြင္ မူးယစ္ေဆးဝါးက ျပႆနာတခု ျဖစ္ေနခဲ့သည္မွာ ကာလရွည္ၾကာခဲ့ၿပီ ျဖစ္သည္။ ကခ်င္ျပည္နယ္တြင္ မူးယစ္ေဆးသံုးစြဲသူ အမ်ိဳးသမီးအေရ အတြက္က အမ်ိဳးသားမ်ား ထက္ နည္းေသာ္လည္း အမ်ိဳးသမီးမ်ားက ပို၍ ထိခိုက္မႈမ်ားသည့္ အေျခအေနတြင္ ရွိေနၿပီး အကူအညီ ရရွိရန္လည္း အခြင့္အလမ္း နည္းပါးၾကသည္။
“သူတို႔ (မူးယစ္ေဆး သံုးစြဲသည့္ အမ်ိဳးသမီးမ်ား) ကို မသိႏိုင္တာနဲ႔ သူတို႔က ရွက္ၾကတာေၾကာင့္ သူတို႔ကို ေစာင့္ေရွာက္ေပးဖို႔ စိန္ေခၚမႈေတြ အမ်ားႀကီးနဲ႔ ရင္ဆိုင္ရပါတယ္” ဟု ျမစ္ႀကီးနားၿမိဳ႕ရွိ Substance Abuse Research Association (SARA) ၏ ဒါ႐ိုက္တာ ေဒါက္တာ ထြန္းထြန္းဘရန္က ေျပာသည္။
SARA သည္ မူးယစ္ေဆး သံုးစြဲမႈ၏ ေနာက္ဆက္တြဲ ဆိုးက်ိဳးမ်ား ေလွ်ာ့ခ်ႏိုင္ေရး အစီအစဥ္မ်ား လုပ္ေဆာင္ ေပးေန သည့္ NGO အဖြဲ႔တခု ျဖစ္ၿပီး ကခ်င္ျပည္နယ္တြင္ ၎ကဲ့သို႔ ေဆာင္ရြက္ေပးေနေသာ NGO ၃ ခု ရွိပါသည္။ ယမန္ႏွစ္ က ၿမိဳ႕နယ္ ၆ ခုသို႔ SARA သည္ ေဆးထိုးအပ္ ၁ သန္း ေဝေပးခဲ့ၿပီး အစိုးရက လုပ္ေဆာင္သည့္ မက္သဒုန္း (မူးယစ္ေဆး ျဖတ္သူမ်ားကို ကုသေပးရာတြင္ အသံုးျပဳသည့္ Methadone ေဆး) အစီအစဥ္သို႔လည္း အမ်ိဳးသမီး ၃၀ ခန္႔ လႊဲအပ္ေပးခဲ့သည္။
“အမ်ိဳးသမီး မူးယစ္ေဆး သံုးစြဲသူမ်ား အတြက္ ေဆးျဖတ္ၿပီးေနာက္ ျပန္လည္ ထူေထာင္ေရးႏွင့္ ပံုမွန္ က်န္းမာေရး ေစာင့္ေရွာက္မႈမ်ား ရရွိရန္ အတြက္ပင္လွ်င္ အကန္႔အသတ္မ်ား ရွိေနသည္” ဟု ကုလသမဂၢ မူးယစ္ေဆးႏွင့္ ရာဇဝတ္မႈ ဆိုင္ရာ႐ံုး (UNODC) ၏ အဆိုအရ သိရသည္။
“အမ်ားစုသည္ လိင္ေဖ်ာ္ေျဖေရး လုပ္ငန္းတြင္ ပံုမွန္ (သို႔) အခါအားေလ်ာ္စြာ လုပ္ကိုင္ေနၾကသူမ်ား ျဖစ္ၾကၿပီး HIV ပိုး ကူးစက္ႏိုင္သည့္ အလားအလာလည္း ထပ္တိုးလာသည္” ဟု UNODC ၏ “Women who inject drugs and HIV: Addressing specific needs” စာတမ္းတြင္ ေဖာ္ျပထားသည္။
ျပည္တြင္း ပဋိပကၡမ်ား ကလည္း အမ်ိဳးသမီးမ်ားအား လံုေလာက္ေသာ ေစာင့္ေရွာက္မႈ၊ ပံ့ပိုးမႈမ်ား ရရွိႏိုင္ေရး အတြက္ အဓိက အတားအဆီးတခု ျဖစ္ေနသည္။ မိခင္မ်ား ကလည္း အကူအညီ ရယူလွ်င္ ၎တို႔၏ သားသမီးမ်ားႏွင့္ ခြဲခြာရမည္ကို စိုးရိမ္ၾကျခင္းမ်ား ရွိေနသည္။
ကခ်င္ျပည္နယ္တြင္ မူးယစ္ေဆးဝါးသံုးစြဲမႈ ျပႆနာက ႀကီးမားသည့္ စိန္ေခၚမႈတခု ျဖစ္ေနသည္။ “ဒီကိစၥကို ေျဖရွင္းဖို႔က ျဖတ္လမ္းနည္း မရွိပါဘူး။ ဒါက ေရရွည္ ေျဖရွင္းရမယ့္ ျပႆနာပါ” ဟု ေဒါက္တာ ထြန္းထြန္းဘရန္က ေျပာသည္။
SARA က ၎တို႔၏ ဝန္ေဆာင္မႈမ်ားကို အမ်ိဳးသမီးမ်ား ပိုမိုထိေရာက္စြာ ရယူႏိုင္ရန္ အတြက္ အမ်ိဳးသမီး သီးသန္႔ စင္တာတခု ဖြင့္လွစ္ရန္ ေမွ်ာ္လင့္ ထားသည္။
ဖားကန္႔ၿမိဳ႕နယ္မွ အသက္ ၂၇ ႏွစ္ အရြယ္ မနန္းရာသည္ All Nations ျပန္လည္ ထူေထာင္ေရး စခန္းသို႔ လြန္ခဲ့သည့္ တႏွစ္ခန္႔ ကတည္းက ေရာက္ရွိ လာခဲ့သည္။ သူ႔မွာ HIV ပိုး ရွိေနၿပီး ယခင္က ေသြးေၾကာထဲသို႔ ဘိန္းျဖဴထိုးသြင္း သံုးစြဲခဲ့သူ တေယာက္ ျဖစ္ပါသည္။
“က်မ ပတ္ဝန္းက်င္မွာ ေဆးသံုးတဲ႔လူေတြ အမ်ားႀကီးပဲ” ဟု မနန္းရာက ေျပာသည္။ ေဆးစြဲေနသည့္ အမ်ိဳးသမီးမ်ား က လူမသိေအာင္ ေနၾကသည္ ဟုလည္း ထပ္ေျပာသည္။ “အမ်ိဳးသမီးတေယာက္က ဘယ္အခ်ိန္ ပထမဆံုး ေဆးစသံုးလဲ ဘယ္သူမွ မသိၾကဘူး” ဟု သူက ဆိုသည္။
ယခု အခ်ိန္မွာေတာ့ မနန္းရာက သူ႔ဘဝကို ျပန္လည္ တည္ေဆာက္ရန္ ဆံုးျဖတ္ထားပံုရသည္။ မၾကာေသးခင္က YMCA မွ ဖြင့္လွစ္သည့္ အသက္ ေမြးဝမ္းေက်ာင္းမႈ ပညာသင္တန္းတြင္ တက္ေရာက္ သင္ၾကားခဲ့သည္။ အဆိုပါ သင္တန္းသို႔ မူးယစ္ေဆး သံုးစြဲဖူးသူ ၄၂ ဦးတက္ခဲ့ရာတြင္ အမ်ိဳးသမီး ၅ ဦး ပါဝင္ခဲ့သည္။ သင္တန္းက အလုပ္သင္ အျဖစ္ တႏွစ္ လုပ္ကိုင္ႏိုင္ရန္လည္း စီစဥ္ေပးပါသည္။
ထို႔ေၾကာင့္ မနန္းရာက အလွျပင္ သင္တန္းေက်ာင္းတြင္ တႏွစ္ၾကာ အလုပ္ လုပ္ႏိုင္ခဲ့ၿပီးေနာက္ All Nations တြင္ သူႏွင့္ အတူေနထိုင္ခဲ့၍ YMCA တြင္လည္း သင္တန္းအတူ တက္ေရာက္ခဲ့ေသာ ခြန္ဆမ္ႏွင့္ ေပါင္း၍ သူတို႔ ကိုယ္ပိုင္ အလွျပင္ဆိုင္ တခုကို မၾကာမီဖြင့္လွစ္ေတာ့မည္ ျဖစ္သည္။
မူးယစ္ေဆး စြဲသူမ်ား ျပန္လည္ထူေထာင္ေရး စင္တာ၏ ဒါ႐ိုက္တာ ေဒၚလုလုတင္မွာ သူတို႔ အတြက္ ေမွ်ာ္လင့္ခ်က္ ႀကီးႀကီးမားမား ရွိေနသည္။ သူက စီးပြားေရး လုပ္ငန္းသစ္ တည္ေထာင္သူမ်ား အတြက္ လုပ္ငန္း စတင္ရန္ လိုအပ္ေသာ ေငြေၾကးမ်ားလည္း ေထာက္ပံ့ေပးေန ပါသည္။ “သူတို႔ေတြ ကိုယ့္ေျခ ေထာက္ေပၚ ကိုယ္ရပ္ႏိုင္ေအာင္ က်မ ကူညီေပးခ်င္ပါတယ္” ဟု သူက ေျပာသည္။
ကေလး ၄ ေယာက္မိခင္ ကခ်င္အမ်ိဳးသမီး တဦးအေနျဖင့္ မူးယစ္ေဆးေၾကာင့္ ဒုကၡေရာက္ေနသူမ်ားကို ကူညီေနျခင္း က ကိုယ္ေရးကိုယ္တာ ခံစားခ်က္ေၾကာင့္လည္း ျဖစ္သည္။ ေဒၚလုလုတင္၏ သားမ်ားအနက္ အသက္ ၁၆ ႏွစ္အရြယ္ အငယ္ဆံုး သားမွလြဲ၍ က်န္သားအားလံုးမွာ ဘိန္းျဖဴ သံုးစြဲခဲ့ၾကသူမ်ား ျဖစ္သည္။
လြန္ခဲ့သည့္ ေျခာက္ႏွစ္ခန္႔က သူ၏အိမ္ႏွင့္ ေျမကို ေရာင္းခ်၍ All Nations ကို ေဒၚလုလုတင္ စတင္ တည္ေထာင္ခဲ့ ပါသည္။
ျမစ္ႀကီးနားတြင္ ဘာသာေရး အဖြဲ႔အစည္းမ်ားက ဖြင့္လွစ္ထားသည့္ မူးယစ္ေဆးစြဲသူမ်ား ျပန္လည္ထူေထာင္ေရး စင္တာ ၁၂ ခုခန္႔ ရွိေသာ္လည္း အမ်ိဳးသမီးမ်ား အတြက္ ဖြင့္လွစ္ေပးထားသည္မွာ All Nations တခုတည္းသာ ရွိပါသည္။
အမ်ားစုက အမ်ိဳးသား ေဆးစြဲေနသူမ်ားကိုသာ အဓိက အာ႐ံုစိုက္ေလ့ ရွိၾကသည္ဟု ေဒၚလုလုတင္က ေျပာသည္။ သို႔ေသာ္လည္း အမ်ိဳးသမီးမ်ားသည္ မူးယစ္ေဆး ဝယ္ယူရန္ ေငြေၾကး ရွာေဖြရာတြင္ ခက္ခဲၿပီး ထိခိုက္နစ္ရာစရာ ကိစၥမ်ားႏွင့္ ႀကံဳေတြ႔ရေလ့ရွိသည့္ အတြက္ အားနည္းခ်က္မ်ား ပိုရွိေနသည္။
“ေဆးစြဲေနတဲ့ အမ်ိဳးသားေတြက အလစ္သုတ္ ႏိုင္တယ္၊ ဒါမွမဟုတ္ ခိုးႏိုင္တယ္။ ဒါေပမယ့္ အမ်ိဳးသမီးေတြ ကေတာ့ ဒီလိုလုပ္ဖို႔က မလြယ္ကူပါဘူး။ အဲဒီေတာ့ အမ်ိဳးသမီးေတြက ေဆးသံုးခ်င္တဲ့အခါ ကိုယ့္ကိုယ္ ကိုယ္ေရာင္းစားၿပီး ျပည့္တန္ဆာ အျဖစ္နဲ႔ ပိုက္ဆံ ရွာေကာင္း ရွာႏိုင္ပါတယ္” ဟု သူက ဆိုသည္။
အနာဂတ္တြင္လည္း မူးယစ္ေဆးစြဲသူ အမ်ိဳးသမီးမ်ားကို ပိုမို ကူညီေပးႏိုင္ရန္ ေဒၚလုလုတင္က ဆႏၵရွိေနသည္။ “အသက္ေမြးမႈ သင္တန္းေတြကို အမ်ိဳးသမီးေတြ ပိုၿပီးေတာ့ လာတက္ၾကဖို႔ က်မ စီစဥ္ေနပါတယ္” ဟု ေဒၚလုလုတင္ က ေျပာသည္။
နာက်င္မႈမ်ားကို သက္သာေစဖို႔ အတြက္ လြန္ခဲ့သည့္ ၆ ႏွစ္ကတည္းကစ၍ မဂ်ာမိုင္သည္ ဘိန္းပါသည့္ ေဆးလိပ္မ်ား ေသာက္ျဖစ္ခဲ့သည္။
ကခ်င္တိုင္းရင္းသား ေက်ာက္မ်က္ရတနာ ကုန္သည္ေဟာင္းမ်ား ေနထိုင္သည့္ ဖားကန္႔ေဒသတြင္ တရားမဝင္ မူးယစ္ ေဆးဝါးမ်ားကို ရွာေဖြရန္ အခက္အခဲမရွိပါ။
အစိုးရက ထိန္းခ်ဳပ္ထားသည့္ ကခ်င္ျပည္နယ္မွ ဖားကန္႔ၿမိဳ႕နယ္သည္ ကမၻာေပၚမွ ေက်ာက္စိမ္း အမ်ားဆံုး ထြက္သည့္ ေနရာမ်ားထဲတြင္ တခု အပါအဝင္ျဖစ္ သလို တရားမဝင္ မူးယစ္ေဆးဝါး ကိစၥမ်ားႏွင့္ ျပည့္ေနသည္။ ေက်ာက္တူးသမားမ်ား၊ အလုပ္သမားမ်ားႏွင့္ ေရာဂါေဝဒနာ သက္သာလိုသည့္ လူနာမ်ား အတြက္ ဘိန္းျဖဴႏွင့္ ဘိန္းမ်ား အလွ်ံအပယ္ ရႏိုင္ပါသည္။
သူေဆးစြဲေနသည္ကို လူမသိေအာင္ မဂ်ာမိုင္ ေနႏိုင္ခဲ့ပါသည္။ ကေလးႏွစ္ေယာက္ မိခင္၊ သက္လတ္ပိုင္း အရြယ္ အမ်ိဳးသမီး တေယာက္ျဖစ္ေသာ သူ႔ကို ေဆးစြဲေနသူ တေယာက္ဟု သံသယရွိသူ အနည္းငယ္သာ ရွိပါလိမ့္မည္။
သို႔ေသာ္လည္း ၿပီးခဲ့သည့္ ၁ ႏွစ္တြင္ မိသားစုက သိသြားေသာေၾကာင့္ လူႀကီးမ်ားက သူ႔ကို ကခ်င္ျပည္နယ္၏ ၿမိဳ႕ေတာ္ ျမစ္ႀကီးနားၿမိဳ႕ရွိ All Nations ျပန္လည္ထူေထာင္ေရး စင္တာသို႔ ပို႔ခဲ့ၾကသည္။ ယခုအခါ အဆိုပါ စင္တာသို႔ မဂ်ာမိုင္ ေရာက္ရွိေနခဲ့သည္မွာ ၅ လ ၾကာၿပီ ျဖစ္သည္။
သဘာဝ အရင္းအျမစ္မ်ား ၾကြယ္ဝေသာ ကခ်င္ျပည္နယ္တြင္ မူးယစ္ေဆးဝါးက ျပႆနာတခု ျဖစ္ေနခဲ့သည္မွာ ကာလရွည္ၾကာခဲ့ၿပီ ျဖစ္သည္။ ကခ်င္ျပည္နယ္တြင္ မူးယစ္ေဆးသံုးစြဲသူ အမ်ိဳးသမီးအေရ အတြက္က အမ်ိဳးသားမ်ား ထက္ နည္းေသာ္လည္း အမ်ိဳးသမီးမ်ားက ပို၍ ထိခိုက္မႈမ်ားသည့္ အေျခအေနတြင္ ရွိေနၿပီး အကူအညီ ရရွိရန္လည္း အခြင့္အလမ္း နည္းပါးၾကသည္။
“သူတို႔ (မူးယစ္ေဆး သံုးစြဲသည့္ အမ်ိဳးသမီးမ်ား) ကို မသိႏိုင္တာနဲ႔ သူတို႔က ရွက္ၾကတာေၾကာင့္ သူတို႔ကို ေစာင့္ေရွာက္ေပးဖို႔ စိန္ေခၚမႈေတြ အမ်ားႀကီးနဲ႔ ရင္ဆိုင္ရပါတယ္” ဟု ျမစ္ႀကီးနားၿမိဳ႕ရွိ Substance Abuse Research Association (SARA) ၏ ဒါ႐ိုက္တာ ေဒါက္တာ ထြန္းထြန္းဘရန္က ေျပာသည္။
SARA သည္ မူးယစ္ေဆး သံုးစြဲမႈ၏ ေနာက္ဆက္တြဲ ဆိုးက်ိဳးမ်ား ေလွ်ာ့ခ်ႏိုင္ေရး အစီအစဥ္မ်ား လုပ္ေဆာင္ ေပးေန သည့္ NGO အဖြဲ႔တခု ျဖစ္ၿပီး ကခ်င္ျပည္နယ္တြင္ ၎ကဲ့သို႔ ေဆာင္ရြက္ေပးေနေသာ NGO ၃ ခု ရွိပါသည္။ ယမန္ႏွစ္ က ၿမိဳ႕နယ္ ၆ ခုသို႔ SARA သည္ ေဆးထိုးအပ္ ၁ သန္း ေဝေပးခဲ့ၿပီး အစိုးရက လုပ္ေဆာင္သည့္ မက္သဒုန္း (မူးယစ္ေဆး ျဖတ္သူမ်ားကို ကုသေပးရာတြင္ အသံုးျပဳသည့္ Methadone ေဆး) အစီအစဥ္သို႔လည္း အမ်ိဳးသမီး ၃၀ ခန္႔ လႊဲအပ္ေပးခဲ့သည္။
“အမ်ိဳးသမီး မူးယစ္ေဆး သံုးစြဲသူမ်ား အတြက္ ေဆးျဖတ္ၿပီးေနာက္ ျပန္လည္ ထူေထာင္ေရးႏွင့္ ပံုမွန္ က်န္းမာေရး ေစာင့္ေရွာက္မႈမ်ား ရရွိရန္ အတြက္ပင္လွ်င္ အကန္႔အသတ္မ်ား ရွိေနသည္” ဟု ကုလသမဂၢ မူးယစ္ေဆးႏွင့္ ရာဇဝတ္မႈ ဆိုင္ရာ႐ံုး (UNODC) ၏ အဆိုအရ သိရသည္။
“အမ်ားစုသည္ လိင္ေဖ်ာ္ေျဖေရး လုပ္ငန္းတြင္ ပံုမွန္ (သို႔) အခါအားေလ်ာ္စြာ လုပ္ကိုင္ေနၾကသူမ်ား ျဖစ္ၾကၿပီး HIV ပိုး ကူးစက္ႏိုင္သည့္ အလားအလာလည္း ထပ္တိုးလာသည္” ဟု UNODC ၏ “Women who inject drugs and HIV: Addressing specific needs” စာတမ္းတြင္ ေဖာ္ျပထားသည္။
ျပည္တြင္း ပဋိပကၡမ်ား ကလည္း အမ်ိဳးသမီးမ်ားအား လံုေလာက္ေသာ ေစာင့္ေရွာက္မႈ၊ ပံ့ပိုးမႈမ်ား ရရွိႏိုင္ေရး အတြက္ အဓိက အတားအဆီးတခု ျဖစ္ေနသည္။ မိခင္မ်ား ကလည္း အကူအညီ ရယူလွ်င္ ၎တို႔၏ သားသမီးမ်ားႏွင့္ ခြဲခြာရမည္ကို စိုးရိမ္ၾကျခင္းမ်ား ရွိေနသည္။
ကခ်င္ျပည္နယ္တြင္ မူးယစ္ေဆးဝါးသံုးစြဲမႈ ျပႆနာက ႀကီးမားသည့္ စိန္ေခၚမႈတခု ျဖစ္ေနသည္။ “ဒီကိစၥကို ေျဖရွင္းဖို႔က ျဖတ္လမ္းနည္း မရွိပါဘူး။ ဒါက ေရရွည္ ေျဖရွင္းရမယ့္ ျပႆနာပါ” ဟု ေဒါက္တာ ထြန္းထြန္းဘရန္က ေျပာသည္။
SARA က ၎တို႔၏ ဝန္ေဆာင္မႈမ်ားကို အမ်ိဳးသမီးမ်ား ပိုမိုထိေရာက္စြာ ရယူႏိုင္ရန္ အတြက္ အမ်ိဳးသမီး သီးသန္႔ စင္တာတခု ဖြင့္လွစ္ရန္ ေမွ်ာ္လင့္ ထားသည္။
ဖားကန္႔ၿမိဳ႕နယ္မွ အသက္ ၂၇ ႏွစ္ အရြယ္ မနန္းရာသည္ All Nations ျပန္လည္ ထူေထာင္ေရး စခန္းသို႔ လြန္ခဲ့သည့္ တႏွစ္ခန္႔ ကတည္းက ေရာက္ရွိ လာခဲ့သည္။ သူ႔မွာ HIV ပိုး ရွိေနၿပီး ယခင္က ေသြးေၾကာထဲသို႔ ဘိန္းျဖဴထိုးသြင္း သံုးစြဲခဲ့သူ တေယာက္ ျဖစ္ပါသည္။
“က်မ ပတ္ဝန္းက်င္မွာ ေဆးသံုးတဲ႔လူေတြ အမ်ားႀကီးပဲ” ဟု မနန္းရာက ေျပာသည္။ ေဆးစြဲေနသည့္ အမ်ိဳးသမီးမ်ား က လူမသိေအာင္ ေနၾကသည္ ဟုလည္း ထပ္ေျပာသည္။ “အမ်ိဳးသမီးတေယာက္က ဘယ္အခ်ိန္ ပထမဆံုး ေဆးစသံုးလဲ ဘယ္သူမွ မသိၾကဘူး” ဟု သူက ဆိုသည္။
ယခု အခ်ိန္မွာေတာ့ မနန္းရာက သူ႔ဘဝကို ျပန္လည္ တည္ေဆာက္ရန္ ဆံုးျဖတ္ထားပံုရသည္။ မၾကာေသးခင္က YMCA မွ ဖြင့္လွစ္သည့္ အသက္ ေမြးဝမ္းေက်ာင္းမႈ ပညာသင္တန္းတြင္ တက္ေရာက္ သင္ၾကားခဲ့သည္။ အဆိုပါ သင္တန္းသို႔ မူးယစ္ေဆး သံုးစြဲဖူးသူ ၄၂ ဦးတက္ခဲ့ရာတြင္ အမ်ိဳးသမီး ၅ ဦး ပါဝင္ခဲ့သည္။ သင္တန္းက အလုပ္သင္ အျဖစ္ တႏွစ္ လုပ္ကိုင္ႏိုင္ရန္လည္း စီစဥ္ေပးပါသည္။
ထို႔ေၾကာင့္ မနန္းရာက အလွျပင္ သင္တန္းေက်ာင္းတြင္ တႏွစ္ၾကာ အလုပ္ လုပ္ႏိုင္ခဲ့ၿပီးေနာက္ All Nations တြင္ သူႏွင့္ အတူေနထိုင္ခဲ့၍ YMCA တြင္လည္း သင္တန္းအတူ တက္ေရာက္ခဲ့ေသာ ခြန္ဆမ္ႏွင့္ ေပါင္း၍ သူတို႔ ကိုယ္ပိုင္ အလွျပင္ဆိုင္ တခုကို မၾကာမီဖြင့္လွစ္ေတာ့မည္ ျဖစ္သည္။
မူးယစ္ေဆး စြဲသူမ်ား ျပန္လည္ထူေထာင္ေရး စင္တာ၏ ဒါ႐ိုက္တာ ေဒၚလုလုတင္မွာ သူတို႔ အတြက္ ေမွ်ာ္လင့္ခ်က္ ႀကီးႀကီးမားမား ရွိေနသည္။ သူက စီးပြားေရး လုပ္ငန္းသစ္ တည္ေထာင္သူမ်ား အတြက္ လုပ္ငန္း စတင္ရန္ လိုအပ္ေသာ ေငြေၾကးမ်ားလည္း ေထာက္ပံ့ေပးေန ပါသည္။ “သူတို႔ေတြ ကိုယ့္ေျခ ေထာက္ေပၚ ကိုယ္ရပ္ႏိုင္ေအာင္ က်မ ကူညီေပးခ်င္ပါတယ္” ဟု သူက ေျပာသည္။
ကေလး ၄ ေယာက္မိခင္ ကခ်င္အမ်ိဳးသမီး တဦးအေနျဖင့္ မူးယစ္ေဆးေၾကာင့္ ဒုကၡေရာက္ေနသူမ်ားကို ကူညီေနျခင္း က ကိုယ္ေရးကိုယ္တာ ခံစားခ်က္ေၾကာင့္လည္း ျဖစ္သည္။ ေဒၚလုလုတင္၏ သားမ်ားအနက္ အသက္ ၁၆ ႏွစ္အရြယ္ အငယ္ဆံုး သားမွလြဲ၍ က်န္သားအားလံုးမွာ ဘိန္းျဖဴ သံုးစြဲခဲ့ၾကသူမ်ား ျဖစ္သည္။
လြန္ခဲ့သည့္ ေျခာက္ႏွစ္ခန္႔က သူ၏အိမ္ႏွင့္ ေျမကို ေရာင္းခ်၍ All Nations ကို ေဒၚလုလုတင္ စတင္ တည္ေထာင္ခဲ့ ပါသည္။
ျမစ္ႀကီးနားတြင္ ဘာသာေရး အဖြဲ႔အစည္းမ်ားက ဖြင့္လွစ္ထားသည့္ မူးယစ္ေဆးစြဲသူမ်ား ျပန္လည္ထူေထာင္ေရး စင္တာ ၁၂ ခုခန္႔ ရွိေသာ္လည္း အမ်ိဳးသမီးမ်ား အတြက္ ဖြင့္လွစ္ေပးထားသည္မွာ All Nations တခုတည္းသာ ရွိပါသည္။
အမ်ားစုက အမ်ိဳးသား ေဆးစြဲေနသူမ်ားကိုသာ အဓိက အာ႐ံုစိုက္ေလ့ ရွိၾကသည္ဟု ေဒၚလုလုတင္က ေျပာသည္။ သို႔ေသာ္လည္း အမ်ိဳးသမီးမ်ားသည္ မူးယစ္ေဆး ဝယ္ယူရန္ ေငြေၾကး ရွာေဖြရာတြင္ ခက္ခဲၿပီး ထိခိုက္နစ္ရာစရာ ကိစၥမ်ားႏွင့္ ႀကံဳေတြ႔ရေလ့ရွိသည့္ အတြက္ အားနည္းခ်က္မ်ား ပိုရွိေနသည္။
“ေဆးစြဲေနတဲ့ အမ်ိဳးသားေတြက အလစ္သုတ္ ႏိုင္တယ္၊ ဒါမွမဟုတ္ ခိုးႏိုင္တယ္။ ဒါေပမယ့္ အမ်ိဳးသမီးေတြ ကေတာ့ ဒီလိုလုပ္ဖို႔က မလြယ္ကူပါဘူး။ အဲဒီေတာ့ အမ်ိဳးသမီးေတြက ေဆးသံုးခ်င္တဲ့အခါ ကိုယ့္ကိုယ္ ကိုယ္ေရာင္းစားၿပီး ျပည့္တန္ဆာ အျဖစ္နဲ႔ ပိုက္ဆံ ရွာေကာင္း ရွာႏိုင္ပါတယ္” ဟု သူက ဆိုသည္။
အနာဂတ္တြင္လည္း မူးယစ္ေဆးစြဲသူ အမ်ိဳးသမီးမ်ားကို ပိုမို ကူညီေပးႏိုင္ရန္ ေဒၚလုလုတင္က ဆႏၵရွိေနသည္။ “အသက္ေမြးမႈ သင္တန္းေတြကို အမ်ိဳးသမီးေတြ ပိုၿပီးေတာ့ လာတက္ၾကဖို႔ က်မ စီစဥ္ေနပါတယ္” ဟု ေဒၚလုလုတင္ က ေျပာသည္။
ဥပေဒစိုးမိုးေရးအတြက္ ဥေရာပသမဂၢႏွင့္ ၿဗိတိသွ်ေကာင္စီတို႔၏ MyJustice အစီအစဥ္စၿပီ
မဇၥ်ိမ
ျမန္မာႏိုင္ငံ၏ ဒီမိုကေရစီအေျပာင္းအလဲအတြက္ တရားဥပေဒစိုးမိုးေရးသည္ မရွိမျဖစ္ အလြန္အေရးႀကီးသည္ဟု ျမန္မာႏိုင္ငံဆိုင္ရာ ဥေရာပသမဂၢ ကိုယ္စားလွယ္ရံုးမွ ပူးေပါင္းေဆာင္ရြက္ေရးဆိုင္ရာ အႀကီးအကဲ Ms Isabel Faria de Almeida က ေျပာဆိုလိုက္သည္။
တရားဥပေဒစိုးမိုးေရးမရွိလ်င္ စစ္မွန္သည့္ဒီမိုကေရစီလည္းမရွိႏိုင္ဟုလည္း သူမကေျပာၾကားသည္။ ျမန္မာႏိုင္ငံအႏွံ႔မွ ဆင္းရဲသူမ်ားႏွင့္ လူနည္းစုမ်ားအတြက္ တရားမွ်တမႈလက္လွမ္းမီေရးကို ျမွင့္တင္ရန္ရည္ရြယ္ၿပီး ဥေရာပသမဂၢႏွင့္ ၿဗိတိသွ်ေကာင္စီတို႔ပူးေပါင္း၍ MyJustice အစီအစဥ္သစ္အား ၂၀၁၅ ခုမွ ၂၀၁၉ အထိ ေလးႏွစ္ၾကာ ေဆာင္ရြက္သြားမည္ဟု ထုတ္ျပန္ထားသည္။
ဥေရာပသမဂၢမွ ယင္းအစီအစဥ္အတြက္ ျမန္မာက်ပ္ ဘီလီယံ ၃၀ ႏွင့္ညီမွ်သည့္ ယူရိုေငြ သန္း ၂၀ ကို ေထာက္ပံ့ေပးမည္ ျဖစ္ၿပီး ၿဗိတိသွ်ေကာင္စီက စီမံခန္႔ခြဲမႈတာ၀န္ယူသြားမည္ဟု ၄င္းတို႔၏ ပူးတြဲထုတ္ျပန္ခ်က္၌ ေဖာ္ျပထားသည္။ MyJustice အစီအစဥ္သည္ မွန္ကန္သည့္ တရားဥပေဒစိုးမိုးေရးကို လူအမ်ားသိရွိေစရန္ ေဆာင္က်ဥ္းေပးၿပီး ျပည္သူလူထုအတြက္ လက္ေတြ႔အက်ဳိးမ်ား ရရွိမည္ဟုလည္း Ms Isabel Faria de Almeida က ေျပာသည္။
ယင္းအစီအစဥ္အရ ေစ့စပ္ညွိႏိႈင္းေျဖရွင္းမႈ၊ ဥပေဒေရးရာအေထာက္အပံ့အပါအ၀င္ ခ်ဥ္းကပ္မႈနည္းလမ္းအသစ္မ်ားကို ရပ္ရြာလူထု၊ ဥပေဒပညာရွင္မ်ား၊ တရားမွ်တမႈဆိုင္ရာအဖြဲ႔အစည္းမ်ားအေနျဖင့္ အသံုးျပဳတတ္ေစရန္သာမက တရားမွ်တမႈဆိုင္ရာျပႆနာမ်ားအား ေဒသခံမ်ားကိုယ္တိုင္ ဦးေဆာင္ေျဖရွင္းသည့္နည္းလမ္းမ်ားကိုလည္း ပ်ဳိးေထာင္ သြားမည္ဟု သိရသည္။
အျပန္အလွန္သင္ယူမႈ၊ ယံုၾကည္မႈႏွင့္ ပူးေပါင္းေဆာင္ရြက္မႈတို႔ကို အေထာက္အကူျဖစ္ေစရန္ လူထုအေျချပဳ ခ်ဥ္းကပ္ ေဆာင္ရြက္ျခင္းနည္းလမ္းကို အသံုးျပဳမည္။ ထို႔ျပင္ တိုင္းႏွင့္ ျပည္နယ္ ၆ ခုရွိေဒသခံ မ်ားႏွင့္ ညွိႏိႈင္းလ်က္ သင့္တင့္သည့္ တရားမွ်တမႈဆိုင္ရာ ၀န္ေဆာင္မႈမ်ားကိုလည္း ပံ့ပိုးေပးသြားမည္ျဖစ္သည္။ MyJustice အစီအစဥ္သည္ ျမန္မာႏိုင္ငံအတြက္ ေဆာင္ရြက္ရန္ရွိေနသည့္ အဓိကက်ေသာ က႑မ်ားထဲမွာ အေရးပါသည့္ေျခလွမ္းတစ္ရပ္ျဖစ္သည္ဟု ၿဗိတိသွ်ေကာင္စီ ျမန္မာရံုး ညႊန္ၾကားေရးမွဴး Mr Kevin Mackenzie ကေျပာသည္။
"တရားမွ်တတဲ့့ ဥပေဒစိုးမိုးေရးေဆာင္ရြက္ဖို႔ဆိုတာဟာ လူပုဂၢိဳလ္တစ္ဦးခ်င္း၊ ရပ္ရြာလူထု၊ ဌာနဆိုင္ရာနဲ႔ အဖြဲ႔အစည္းေတြအၾကား အခ်င္းခ်င္းယံုၾကည္မႈအေပၚမွာမူတည္ပါတယ္။ ၿဗိတိသွ်ေကာင္စီကလည္း ယံုၾကည္မႈ တည္ေဆာက္တာကို ဦးတည္ခ်က္အေနနဲ႔ အၿမဲတမ္းထားပါတယ္။" ဟု ၄င္းကေျပာသည္။
ျမန္မာႏိုင္ငံ၏ ဒီမိုကေရစီအေျပာင္းအလဲအတြက္ တရားဥပေဒစိုးမိုးေရးသည္ မရွိမျဖစ္ အလြန္အေရးႀကီးသည္ဟု ျမန္မာႏိုင္ငံဆိုင္ရာ ဥေရာပသမဂၢ ကိုယ္စားလွယ္ရံုးမွ ပူးေပါင္းေဆာင္ရြက္ေရးဆိုင္ရာ အႀကီးအကဲ Ms Isabel Faria de Almeida က ေျပာဆိုလိုက္သည္။
တရားဥပေဒစိုးမိုးေရးမရွိလ်င္ စစ္မွန္သည့္ဒီမိုကေရစီလည္းမရွိႏိုင္ဟုလည္း သူမကေျပာၾကားသည္။ ျမန္မာႏိုင္ငံအႏွံ႔မွ ဆင္းရဲသူမ်ားႏွင့္ လူနည္းစုမ်ားအတြက္ တရားမွ်တမႈလက္လွမ္းမီေရးကို ျမွင့္တင္ရန္ရည္ရြယ္ၿပီး ဥေရာပသမဂၢႏွင့္ ၿဗိတိသွ်ေကာင္စီတို႔ပူးေပါင္း၍ MyJustice အစီအစဥ္သစ္အား ၂၀၁၅ ခုမွ ၂၀၁၉ အထိ ေလးႏွစ္ၾကာ ေဆာင္ရြက္သြားမည္ဟု ထုတ္ျပန္ထားသည္။
ဥေရာပသမဂၢမွ ယင္းအစီအစဥ္အတြက္ ျမန္မာက်ပ္ ဘီလီယံ ၃၀ ႏွင့္ညီမွ်သည့္ ယူရိုေငြ သန္း ၂၀ ကို ေထာက္ပံ့ေပးမည္ ျဖစ္ၿပီး ၿဗိတိသွ်ေကာင္စီက စီမံခန္႔ခြဲမႈတာ၀န္ယူသြားမည္ဟု ၄င္းတို႔၏ ပူးတြဲထုတ္ျပန္ခ်က္၌ ေဖာ္ျပထားသည္။ MyJustice အစီအစဥ္သည္ မွန္ကန္သည့္ တရားဥပေဒစိုးမိုးေရးကို လူအမ်ားသိရွိေစရန္ ေဆာင္က်ဥ္းေပးၿပီး ျပည္သူလူထုအတြက္ လက္ေတြ႔အက်ဳိးမ်ား ရရွိမည္ဟုလည္း Ms Isabel Faria de Almeida က ေျပာသည္။
ယင္းအစီအစဥ္အရ ေစ့စပ္ညွိႏိႈင္းေျဖရွင္းမႈ၊ ဥပေဒေရးရာအေထာက္အပံ့အပါအ၀င္ ခ်ဥ္းကပ္မႈနည္းလမ္းအသစ္မ်ားကို ရပ္ရြာလူထု၊ ဥပေဒပညာရွင္မ်ား၊ တရားမွ်တမႈဆိုင္ရာအဖြဲ႔အစည္းမ်ားအေနျဖင့္ အသံုးျပဳတတ္ေစရန္သာမက တရားမွ်တမႈဆိုင္ရာျပႆနာမ်ားအား ေဒသခံမ်ားကိုယ္တိုင္ ဦးေဆာင္ေျဖရွင္းသည့္နည္းလမ္းမ်ားကိုလည္း ပ်ဳိးေထာင္ သြားမည္ဟု သိရသည္။
အျပန္အလွန္သင္ယူမႈ၊ ယံုၾကည္မႈႏွင့္ ပူးေပါင္းေဆာင္ရြက္မႈတို႔ကို အေထာက္အကူျဖစ္ေစရန္ လူထုအေျချပဳ ခ်ဥ္းကပ္ ေဆာင္ရြက္ျခင္းနည္းလမ္းကို အသံုးျပဳမည္။ ထို႔ျပင္ တိုင္းႏွင့္ ျပည္နယ္ ၆ ခုရွိေဒသခံ မ်ားႏွင့္ ညွိႏိႈင္းလ်က္ သင့္တင့္သည့္ တရားမွ်တမႈဆိုင္ရာ ၀န္ေဆာင္မႈမ်ားကိုလည္း ပံ့ပိုးေပးသြားမည္ျဖစ္သည္။ MyJustice အစီအစဥ္သည္ ျမန္မာႏိုင္ငံအတြက္ ေဆာင္ရြက္ရန္ရွိေနသည့္ အဓိကက်ေသာ က႑မ်ားထဲမွာ အေရးပါသည့္ေျခလွမ္းတစ္ရပ္ျဖစ္သည္ဟု ၿဗိတိသွ်ေကာင္စီ ျမန္မာရံုး ညႊန္ၾကားေရးမွဴး Mr Kevin Mackenzie ကေျပာသည္။
"တရားမွ်တတဲ့့ ဥပေဒစိုးမိုးေရးေဆာင္ရြက္ဖို႔ဆိုတာဟာ လူပုဂၢိဳလ္တစ္ဦးခ်င္း၊ ရပ္ရြာလူထု၊ ဌာနဆိုင္ရာနဲ႔ အဖြဲ႔အစည္းေတြအၾကား အခ်င္းခ်င္းယံုၾကည္မႈအေပၚမွာမူတည္ပါတယ္။ ၿဗိတိသွ်ေကာင္စီကလည္း ယံုၾကည္မႈ တည္ေဆာက္တာကို ဦးတည္ခ်က္အေနနဲ႔ အၿမဲတမ္းထားပါတယ္။" ဟု ၄င္းကေျပာသည္။
ၾသစေၾတးလ်အေျခစိုက္ ေအအန္ဇက္ ဘဏ္အုပ္စု ျမန္မာတြင္ ႐ုံးခြဲဖြင့္မည္
DVB
ၾသစေၾတးလ်ႏိုင္ငံအေျခစိုက္ ေအအန္ဇက္ ဘဏ္လုပ္ငန္းအုပ္စုဟာ ျမန္မာႏိုင္ငံမွာ ပထမဆံုးဘဏ္ခြဲကို ေအာက္တိုဘာ ၂ ရက္ေန႔ ဖြင့္လွစ္သြားမယ္လို႔ ဘဏ္ရဲ႕ သတင္းထုတ္ျပန္ခ်က္ကို ကိုးကားၿပီး ၾသစေၾတးလ်အေျခစိုက္ Business Spectator သတင္းမွာ ေဖာ္ျပပါတယ္။
ေအအန္ဇက္ ဘဏ္လုပ္ငန္းအုပ္စုဟာ ၾသစေၾတးလ်ႏိုင္ငံရဲ႕ စတုတၳအႀကီးဆံုး ေငြေၾကးအဖြဲ႔အစည္းတခုျဖစ္ၿပီး ခုဖြင့္လွစ္မယ့္ ဘဏ္ခြဲကိုေတာ့ ရန္ကုန္ၿမိဳ႕မွာ ဖြင့္လွစ္မယ္လို႔ သတင္းထုတ္ျပန္ခ်က္မွာ ေဖာ္ျပပါတယ္။
ခုလို ဘဏ္ခြဲဖြင့္လွစ္လိုက္တာဟာ ျမန္မာႏိုင္ငံတြင္း ၀င္ေရာက္လာမယ့္ ႏိုင္ငံတကာ ကုမၸဏီေတြနဲ႔ ျပည္တြင္းလုပ္ငန္းေတြၾကား ေအအန္ဇက္ ဘဏ္လုပ္ငန္းအုပ္စုကတဆင့္ ခ်ိတ္ဆက္လုပ္ေဆာင္ႏိုင္မွာျဖစ္တယ္လို႔ ဆိုပါတယ္။
ေအအန္ဇက္ ဘဏ္လုပ္ငန္းအုပ္စုဟာ မဟာမဲေခါင္ေဒသတြင္း ႏိုင္ငံတခုျဖစ္တဲ့ ထိုင္းႏိုင္ငံမွာလည္း မၾကာေသးခင္က ဘဏ္ခြဲဖြင့္လွစ္ခဲ့တာပါ။
ေအအန္ဇက္ ဘဏ္လုပ္ငန္းအုပ္စု အျပည္ျပည္ဆိုင္ရာ ဘဏ္လုပ္ငန္းဆိုင္ရာ အမႈေဆာင္အရာရွိခ်ဳပ္ အန္ဒ႐ူးဂက္ဇီက “ျမန္မာႏိုင္ငံကို ထုတ္လုပ္မႈ အဓိက အခ်က္အခ်ာက်တဲ့ ႏိုင္ငံအျဖစ္ အာဆီယံ စီးပြားေရးဆိုင္ရာ ပူးေပါင္းေဆာင္ရြက္မႈေတြမွာ ပိုၿပီး နီးနီးကပ္ကပ္ ကူညီေပးႏိုင္ဖို႔ က်ေနာ္တို႔အေနနဲ႔ ေမွ်ာ္လင့္ပါတယ္” လို႔ ေျပာပါတယ္။
ျမန္မာႏိုင္ငံမွာ အေျခစိုက္ ကုိယ္စားလွယ္႐ုံးေတြ ဖြင့္ထားတဲ့ ႏိုင္ငံျခားဘဏ္ခြဲ ၄၃ ခုထဲမွ ဘဏ္ခြဲ ၉ ခုဟာ ၂၀၁၄ ခုႏွစ္၊ ေအာက္တိုဘာလကတည္းက လုပ္ငန္းလုပ္ကိုင္ခြင့္ လိုင္စင္ ရထားခဲ့တာပါ။
လက္ရွိအခ်ိန္ထိ ျမန္မာႏိုင္ငံမွာ ျပည္တြင္း ပုဂၢလိကဘဏ္ ၂၅ ခုနဲ႔ အစိုးရဘဏ္ ၄ ခု ရွိေနတာ ျဖစ္ပါတယ္။
ၾသစေၾတးလ်ႏိုင္ငံအေျခစိုက္ ေအအန္ဇက္ ဘဏ္လုပ္ငန္းအုပ္စုဟာ ျမန္မာႏိုင္ငံမွာ ပထမဆံုးဘဏ္ခြဲကို ေအာက္တိုဘာ ၂ ရက္ေန႔ ဖြင့္လွစ္သြားမယ္လို႔ ဘဏ္ရဲ႕ သတင္းထုတ္ျပန္ခ်က္ကို ကိုးကားၿပီး ၾသစေၾတးလ်အေျခစိုက္ Business Spectator သတင္းမွာ ေဖာ္ျပပါတယ္။
ေအအန္ဇက္ ဘဏ္လုပ္ငန္းအုပ္စုဟာ ၾသစေၾတးလ်ႏိုင္ငံရဲ႕ စတုတၳအႀကီးဆံုး ေငြေၾကးအဖြဲ႔အစည္းတခုျဖစ္ၿပီး ခုဖြင့္လွစ္မယ့္ ဘဏ္ခြဲကိုေတာ့ ရန္ကုန္ၿမိဳ႕မွာ ဖြင့္လွစ္မယ္လို႔ သတင္းထုတ္ျပန္ခ်က္မွာ ေဖာ္ျပပါတယ္။
ခုလို ဘဏ္ခြဲဖြင့္လွစ္လိုက္တာဟာ ျမန္မာႏိုင္ငံတြင္း ၀င္ေရာက္လာမယ့္ ႏိုင္ငံတကာ ကုမၸဏီေတြနဲ႔ ျပည္တြင္းလုပ္ငန္းေတြၾကား ေအအန္ဇက္ ဘဏ္လုပ္ငန္းအုပ္စုကတဆင့္ ခ်ိတ္ဆက္လုပ္ေဆာင္ႏိုင္မွာျဖစ္တယ္လို႔ ဆိုပါတယ္။
ေအအန္ဇက္ ဘဏ္လုပ္ငန္းအုပ္စုဟာ မဟာမဲေခါင္ေဒသတြင္း ႏိုင္ငံတခုျဖစ္တဲ့ ထိုင္းႏိုင္ငံမွာလည္း မၾကာေသးခင္က ဘဏ္ခြဲဖြင့္လွစ္ခဲ့တာပါ။
ေအအန္ဇက္ ဘဏ္လုပ္ငန္းအုပ္စု အျပည္ျပည္ဆိုင္ရာ ဘဏ္လုပ္ငန္းဆိုင္ရာ အမႈေဆာင္အရာရွိခ်ဳပ္ အန္ဒ႐ူးဂက္ဇီက “ျမန္မာႏိုင္ငံကို ထုတ္လုပ္မႈ အဓိက အခ်က္အခ်ာက်တဲ့ ႏိုင္ငံအျဖစ္ အာဆီယံ စီးပြားေရးဆိုင္ရာ ပူးေပါင္းေဆာင္ရြက္မႈေတြမွာ ပိုၿပီး နီးနီးကပ္ကပ္ ကူညီေပးႏိုင္ဖို႔ က်ေနာ္တို႔အေနနဲ႔ ေမွ်ာ္လင့္ပါတယ္” လို႔ ေျပာပါတယ္။
ျမန္မာႏိုင္ငံမွာ အေျခစိုက္ ကုိယ္စားလွယ္႐ုံးေတြ ဖြင့္ထားတဲ့ ႏိုင္ငံျခားဘဏ္ခြဲ ၄၃ ခုထဲမွ ဘဏ္ခြဲ ၉ ခုဟာ ၂၀၁၄ ခုႏွစ္၊ ေအာက္တိုဘာလကတည္းက လုပ္ငန္းလုပ္ကိုင္ခြင့္ လိုင္စင္ ရထားခဲ့တာပါ။
လက္ရွိအခ်ိန္ထိ ျမန္မာႏိုင္ငံမွာ ျပည္တြင္း ပုဂၢလိကဘဏ္ ၂၅ ခုနဲ႔ အစိုးရဘဏ္ ၄ ခု ရွိေနတာ ျဖစ္ပါတယ္။
ယေန႔ ျမန္မာ့ေရးရာသတင္းမ်ား October,1st,2015
( 30 )မဲဆႏၵရွင္စာရင္း မွားယြင္း မႈေတြ ျပင္ဖုိ႔ သမၼတဦးသိန္းစိန္ တုိက္တြန္း
( 29 )US Business Delegation to Arrive After Election
( 28 )စစ္တပ္ ပစ္ခတ္မႈရပ္ဖို႔ မန္စီၿမိဳ႕ခံေတြ ျပည္နယ္ဝန္ႀကီးခ်ဳပ္ထံ စာပို႔
( 27 )‘We are Myanmar’ campaign launches in Rangoon
( 26 )တရုတ္ေၾကးနီကုမၸဏီေရဆုိး ထုတ္လႊတ္မႈ ငါးအေျမာက္ အမ်ားေသဆံုး
( 25 )Mansi Township Off NLD Campaign Itinerary as Fighting Continues
( 24 )ရကၡိဳင့္တပ္မေတာ္နဲ႔ ဆက္ႏြယ္ေၾကာင္းတရားစြဲ ခံရသူ ေထာင္ ၃ ႏွစ္ခ်မွတ္ခံရ
( 23 )High local rice prices draw illegal Thai imports
( 22 )ပန္းတေနာ္မွာ ေျမသိမ္းခံေတာင္ သူေတြ ရာနဲ႔ခ်ီ ဆႏၵျပ
( 21 )USDP Eyes Big Wins in Burma’s Rice Bowl
( 20 )ႀကိဳ႕ပင္ေကာက္မွာ ျပည္ခုိင္ၿဖိဳး ပါတီဝင္ ၂ဝဝ ခန္႔ တျခားပါတီသုိ႔ ကူးေျပာင္း
( 19 )Myanmar ceasefire talks collapse
( 18 )မဂၤလာေတာင္ညြန္႔တြင္ အန္အယ္လ္ဒီ ေရြးေကာက္ပဲြေအာင္ႏိုင္ေရး မဲဆြယ္စည္း႐ုံး
( 17 )Convent in Pegu Trashed by Angry Mob After Child Killed
( 16 )ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ကို မဲေပးဖို႔ ေဇကမၻာ ဦးခင္ေရႊ တိုက္တြန္း
( 15 )Global Eagle to provide media content to Myanmar National Airlines
( 14 )ျမန္မာ ယူ-၁၉ အသင္း ေရႊတိဂံုေစတီေတာ္ကုိ ဖူးေျမာ္
( 13 )Indonesia probes alleged attack on migrant Rohingya women
( 12 )ကေလးသူငယ္အခြင့္အေရးမ်ားဆိုင္ရာ ေနာက္ဆက္တြဲအေျချပစာခ်ဳပ္ ျမန္မာ လက္မွတ္ေရးထိုး
( 11 )Myanmar to compete in qualifier matches for FIFA World Cup
( 10 )အပစ္ရပ္စာခ်ဳပ္ လက္မွတ္ထုိးဖုိ႔ ၇ ဖြဲ႔ အတည္ျပဳဆံုးျဖတ္
( 9 )Myanmar sees over 4.5 mln tourist arrivals in 2015
( 8 )၂၀၁၅ ေရြးေကာက္ပြဲ တရားမွ်တၿပီး အုပ္စုအားလုံး ပါ၀င္ခြင့္ရဖုိ႔ ကုလတုိက္တြန္း
( 7 )ANZ's Yangon branch wins approval
( 6 )ေရြးေကာက္ပြဲ ေစာင့္ၾကည့္အဖြဲ႕ EU ေစလႊတ္မည္
( 5 )‘We, the Kayah Ethnic Group, Have a History of Faction’
( 4 )ေဒၚစု ကခ်င္ခရီးစဥ္မတုိင္မီ မေနာကြင္း မဲဆြယ္အသံုးျပဳမႈ ပိတ္ပင္
( 3 )Govt Peace Broker Urges Mon Rebels to Sign Ceasefire
( 2 )ေရြးေကာက္ပြဲဥပေဒ လုိက္နာမယ္လုိ႔ ဦးဇခုန္တိန္႔ယိန္း ကတိျပဳေျပာၾကား
( 1 )Agreement reached on amendment of labour laws
( 29 )US Business Delegation to Arrive After Election
( 28 )စစ္တပ္ ပစ္ခတ္မႈရပ္ဖို႔ မန္စီၿမိဳ႕ခံေတြ ျပည္နယ္ဝန္ႀကီးခ်ဳပ္ထံ စာပို႔
( 27 )‘We are Myanmar’ campaign launches in Rangoon
( 26 )တရုတ္ေၾကးနီကုမၸဏီေရဆုိး ထုတ္လႊတ္မႈ ငါးအေျမာက္ အမ်ားေသဆံုး
( 25 )Mansi Township Off NLD Campaign Itinerary as Fighting Continues
( 24 )ရကၡိဳင့္တပ္မေတာ္နဲ႔ ဆက္ႏြယ္ေၾကာင္းတရားစြဲ ခံရသူ ေထာင္ ၃ ႏွစ္ခ်မွတ္ခံရ
( 23 )High local rice prices draw illegal Thai imports
( 22 )ပန္းတေနာ္မွာ ေျမသိမ္းခံေတာင္ သူေတြ ရာနဲ႔ခ်ီ ဆႏၵျပ
( 21 )USDP Eyes Big Wins in Burma’s Rice Bowl
( 20 )ႀကိဳ႕ပင္ေကာက္မွာ ျပည္ခုိင္ၿဖိဳး ပါတီဝင္ ၂ဝဝ ခန္႔ တျခားပါတီသုိ႔ ကူးေျပာင္း
( 19 )Myanmar ceasefire talks collapse
( 18 )မဂၤလာေတာင္ညြန္႔တြင္ အန္အယ္လ္ဒီ ေရြးေကာက္ပဲြေအာင္ႏိုင္ေရး မဲဆြယ္စည္း႐ုံး
( 17 )Convent in Pegu Trashed by Angry Mob After Child Killed
( 16 )ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ကို မဲေပးဖို႔ ေဇကမၻာ ဦးခင္ေရႊ တိုက္တြန္း
( 15 )Global Eagle to provide media content to Myanmar National Airlines
( 14 )ျမန္မာ ယူ-၁၉ အသင္း ေရႊတိဂံုေစတီေတာ္ကုိ ဖူးေျမာ္
( 13 )Indonesia probes alleged attack on migrant Rohingya women
( 12 )ကေလးသူငယ္အခြင့္အေရးမ်ားဆိုင္ရာ ေနာက္ဆက္တြဲအေျချပစာခ်ဳပ္ ျမန္မာ လက္မွတ္ေရးထိုး
( 11 )Myanmar to compete in qualifier matches for FIFA World Cup
( 10 )အပစ္ရပ္စာခ်ဳပ္ လက္မွတ္ထုိးဖုိ႔ ၇ ဖြဲ႔ အတည္ျပဳဆံုးျဖတ္
( 9 )Myanmar sees over 4.5 mln tourist arrivals in 2015
( 8 )၂၀၁၅ ေရြးေကာက္ပြဲ တရားမွ်တၿပီး အုပ္စုအားလုံး ပါ၀င္ခြင့္ရဖုိ႔ ကုလတုိက္တြန္း
( 7 )ANZ's Yangon branch wins approval
( 6 )ေရြးေကာက္ပြဲ ေစာင့္ၾကည့္အဖြဲ႕ EU ေစလႊတ္မည္
( 5 )‘We, the Kayah Ethnic Group, Have a History of Faction’
( 4 )ေဒၚစု ကခ်င္ခရီးစဥ္မတုိင္မီ မေနာကြင္း မဲဆြယ္အသံုးျပဳမႈ ပိတ္ပင္
( 3 )Govt Peace Broker Urges Mon Rebels to Sign Ceasefire
( 2 )ေရြးေကာက္ပြဲဥပေဒ လုိက္နာမယ္လုိ႔ ဦးဇခုန္တိန္႔ယိန္း ကတိျပဳေျပာၾကား
( 1 )Agreement reached on amendment of labour laws
Subscribe to:
Posts (Atom)






