ဖနိဒါ
ညီၫြတ္ေသာ တုိင္းရင္းသားလူမ်ဳိးမ်ား ဖက္ဒရယ္ေကာင္စီ (UNFC) ႏွင့္ ျပည္တြင္း ဒီမုိကေရစီအင္အားစု အဖြဲ႔အစည္း ငါးဖြဲ႔တို႔ ထုိင္းႏုိင္ငံ ခ်င္းမုိင္ၿမိဳ႕တြင္ ၾသဂုတ္ ၂၉ရက္က ေတြ႔ဆံုခဲ့ၿပီး ျမန္မာ့ၿငိမ္းခ်မ္းေရး အေျခအေနမ်ားကို သံုးသပ္၍ ၿငိမ္းခ်မ္းေရး ဘံုသေဘာတူညီမႈ ခ်မွတ္မည္ဟု UNFC၏ မဟာမိတ္အဖြဲ႕တစ္ခုျဖစ္သည့္ ညီညြတ္ေသာတုိင္းရင္းသား လူမ်ဳိးမ်ား မဟာမိတ္အဖြဲ႕(UNA)၏ သဘာပတိ အဖြဲ႕ဝင္ ဦးေအးသာေအာင္က မဇၥၽိမကို ေျပာသည္။
“ကြ်န္ေတာ္တို႔ UNFC မွာ မပါတဲ့ အဖြဲ႔အစည္းမ်ား အေနနဲ႔ လက္ရွိ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးျဖစ္စဥ္ အပါအဝင္ ျမန္မာႏုိင္ငံ အေျပာင္းအလဲအတြက္ အားလံုးေဆြးေႏြး ဆံုးျဖတ္မယ္။ ဘံုလုပ္ငန္းစဥ္တခု ခ်မွတ္မယ္။ တကယ္ေတာ့ လက္တြဲ ပူးေပါင္း ေဆာင္ရြက္မယ္ ဆုိရင္ ႏုိင္ငံေရးေဆြးေႏြးရမည့္ က႑ေတြမွာပါ အက်ဳိးရွိမယ္လုိ႔ ကြ်န္ေတာ္ထင္ပါတယ္” ဟု ဦးေအးသာေအာင္က ေျပာသည္။
UNFC ႏွင့္ အမ်ဳိးသားဒီမုိကေရစီအဖြဲ႕ခ်ဳပ္ (NLD)၊ ၈၈မ်ဳိးဆက္ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးႏွင့္ ပြင့္လင္းလူ႔အဖြဲ႕အစည္း၊ ရွစ္ေလးလံုးအေထာင္အထည္ေဖာ္ေရး ေကာ္မတီ၊ ၁၉၉ဝ ေရြးေကာက္ခံ ကိုယ္စားလွယ္မ်ားအဖြဲ႕ႏွင့္ ညီၫြတ္ေသာ တုိင္းရင္းသားလူမ်ဳိးမ်ား မဟာမိတ္အဖြဲ႕(UNA)မွ ကိုယ္စားလွယ္ေပါင္း ၁ဝဝေက်ာ္က အစိုးရႏွင့္ NCCTတို႔ တစ္ႏုိင္ငံလံုး အပစ္အခတ္ရပ္စဲေရး စာခ်ဳပ္ အပါအဝင္ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးဆုိင္ရာ ေဆြးေႏြးမႈအေပၚ အၾကံျပဳရန္ UNFC၏ ဖိတ္ၾကားခ်က္အရ လာေရာက္ျခင္းျဖစ္ၿပီး ၾသဂုတ္၂၉ႏွင့္ ၃ဝ ႏွစ္ရက္ဆက္တိုက္ ေဆြးေႏြးမည္ ျဖစ္သည္။
“ျပည္တြင္းက အင္အားစုေတြအေနနဲ႔ လက္ရွိ လက္နက္ကုိင္ထားတဲ့ အဖြဲ႔အစည္းေတြေရာ အပစ္ရပ္ထားတဲ့ လူေတြေရာ၊ ပါတီေတြေရာ အားလံုးၾကားထဲမွာ ေတြ႔ဆံုႏုိင္တဲ့အခြင့္အလမ္း အဲဒါကုိ ထိထိေရာက္ေရာက္အသံုးခ်ၿပီးေတာ့ ကြ်န္ေတာ္တို႔ၾကားမွာ နားလည္ညိႇႏႈိင္းထားတဲ့ ရပ္တည္ခ်က္တစ္ခုခု ထြက္လာႏုိင္လိမ့္မယ္လို႔ ေမွ်ာ္လင့္တယ္”ဟု ၈၈မ်ဳိးဆက္ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးႏွင့္ ပြင့္လင္း လူ႔အဖြဲ႕အစည္းမွ ေခါင္းေဆာင္တစ္ဦးျဖစ္သူ ဦးကုိကုိၾကီးက ေျပာသည္။
ၿငိမ္းခ်မ္းေရး အာမခံခ်က္ရွိရန္အတြက္ ပထမအဆင့္အေနျဖင့္ တုိင္းရင္းသား လက္နက္ကုိင္ အဖြဲ႔အစည္းမ်ားႏွင့္ ေတြ႔ဆံုေဆြးေႏြးျခင္း ျဖစ္၍ အေရးၾကီးေသာ ေတြ႔ဆံုေဆြးေႏြးမႈ ျဖစ္သည္ဟု ဦးကုိကုိၾကီးက ဆက္ေျပာသည္။
“ၿငိမ္းခ်မ္းေရးျဖစ္စဥ္က ႏုိင္ငံသားေတြ အားလံုးပါဝင္လာမွ ဒီၿငိမ္းခ်မ္းေရးက အာမခံခ်က္ရွိမယ္၊ ပထမအဆင့္မွာက လက္နက္ကုိင္ အဖြဲ႔အစည္းေတြၾကား၊ ႏုိင္ငံေရး အင္အားစုေတြ အၾကား ေတြ႔ဆံုေဆြးေႏြးမႈေတြ စလုပ္တာေပါ့”ဟု ဦးကုိကုိၾကီးက ေျပာသည္။
ၾသဂုတ္လ ၂၉ရက္ နံနက္ပိုင္းတြင္ UNFC ေခါင္းေဆာင္မ်ား၏ ညီလာခံ က်င္းပခဲ့ၿပီးေနာက္ မြန္းလြဲပုိင္းတြင္ ျပည္တြင္းမွ ဒီမုိကေရစီအင္အားစုမ်ားႏွင့္ ဆက္လက္ ေဆြးေႏြးျခင္း ျဖစ္သည္။ UNFC၏ ညီလာခံကို ၾသဂုတ္ ၂၅ရက္မွ စတင္က်င္းပခဲ့ၿပီး ေဆြးေႏြးမႈ မၿပီးျပတ္ေသး၍ ႏုိင္ငံေရး အင္အားစုမ်ားႏွင့္ ေတြ႔ဆံုေဆြးေႏြးမႈ ၿပီးမွသာ ဆက္လက္က်င္းပမည္ ျဖစ္သည္။
Sunday, August 31, 2014
ဦးေနဝင္း မိသားစုႏွင့္ ဦးေတဇ မိသားစုတို႔၏ ပတ္သက္ရာ ပတ္သက္ေၾကာင္းမ်ား
ရန္ပိုင္
ဦးေတဇပိုင္ အာရွစိမ္းလန္းမႈ ဖြံ႕ၿဖိဳးေရးဘဏ္ (AGD) ဘဏ္ ရွယ္ယာမ်ားကို အာဏာရွင္ေဟာင္း ဦးေနဝင္း၏ ေျမးမ်ားက ဝယ္ယူမည့္ ကိစၥကို လူအမ်ားက စိတ္ဝင္စားခဲ့ၾကသည္။ ဦးေတဇ၏ ဖခင္ ဦးျမင့္ေဆြႏွင့္ ဦးေနဝင္းတို႔၏ အတိတ္မွ ဆက္ဆံေရးကို ေဖာ္ျပလိုက္ပါသည္။
ဦးျမင့္ေဆြသည္ ျပင္ဦးလြင္ (ေမၿမိဳ႕) ဇာတိျဖစ္ၿပီး ျမန္မာ့တပ္မေတာ္အတြင္း “ရွမ္းႀကီးျမင့္ေဆြ” ဟု လူသိမ်ားသူ ျဖစ္သည္။
ဒုတိယ ကမၻာစစ္အၿပီး ျမန္မာ့တပ္မေတာ္ ျပန္လည္ထူေထာင္ရာ ျပည္ၿမိဳအေျခစိုက္ ဗမာ့ေသနတ္ကိုင္ တပ္ရင္း (၄) တြင္ ျမန္႔မာဆိုရွယ္လစ္ လမ္းစဥ္အစိုးရ ဝန္ႀကီးခ်ဳပ္ေဟာင္း သူရဦးထြန္းတင္ (ကခ်င္ ထြန္းတင္)၊ သေျပမဂၢဇင္းကို တည္ေထာင္ခဲ့သူ ဗိုလ္မွဴးႀကီး သန္းၫြန္႔ (အရမ္းသန္းၫြန္႔) တို႔ႏွင့္အတူ စတင္ အမႈထမ္းခဲ့သူျဖစ္သည္။
ထိုစဥ္က ဗမာ့ေသနတ္ကိုင္ တပ္ရင္း (၄) ၏ ဒုတပ္ရင္းမွဴးမွာ ဗိုလ္ေနဝင္း (ေနာင္ ဗိုလ္ခ်ဳပ္ႀကီး) ျဖစ္သည္။
ဗမာ့ေသနတ္ကိုင္တပ္ရင္း (၄) ၏ သမိုင္းကို ျပန္ၾကည့္လိုက္ပါက၊ အာဏာရွင္ေဟာင္း ဦးေနဝင္းရဲ႕ လက္သပ္ေမြး၊ ယံုၾကည္အားထားရသည့္ တပ္ဟု နာမည္ႀကီးခဲ့ၿပီး ထိုစဥ္ကတည္းက ဦးေနဝင္းႏွင့္ ဦးေတဇ၏ဖခင္ ဦးျမင့္ေဆြတို႔ ရင္းႏွီးခဲ့ျခင္း ျဖစ္သည္။
ေနာက္ပိုင္းတြင္ ဦးေနဝင္းအေနျဖင့္ ဗမာ့ေသနတ္ကိုင္ တပ္ရင္း (၄)၏ တပ္ရင္းမွဴး ျဖစ္လာခဲ့သလို ဦးေတဇ၏ ဖခင္ ဦးျမင့္ေဆြလည္း တနသၤာရီေဒသ ၿမိတ္ၿမိဳ႕ရွိ စစ္ဝန္ထမ္းတပ္သို႔ ေရာက္ရွိ တာဝန္ယူခဲ့သည္။
ျပည္တြင္းစစ္ေၾကာင့္ ကာကြယ္ေရးဦးစီးခ်ဳပ္ ျဖစ္လာေသာ ဗိုလ္ခ်ဳပ္ ေနဝင္းသည္ ေမယုစစ္ သေဘၤာျဖင့္ ဦးျမင့္ေဆြ တာဝန္က်ရာ ၿမိတ္ေဒသသို႔ ေရာက္ရွိစဥ္က အတူတကြ ႐ိုက္ကူးထားသည့္ ဓာတ္ပံုမ်ားကို ၾကည့္ျခင္းျဖင့္ ကာကြယ္ေရး ဦးစီးခ်ဳပ္ ဗိုလ္ခ်ဳပ္ ေနဝင္းႏွင့္ ဗိုလ္ႀကီး ျမင့္ေဆြတို႔အၾကား ခင္မင္ရင္းႏွီးမႈ အတိုင္းအတာကို ေတြ႕ႏိုင္သည္။
၁၉၅၅ ခုႏွစ္တြင္ ဦးျမင့္ေဆြသည္ ဒုဗိုလ္မွဴးႀကီး ရာထူး တိုးျမႇင့္ခံရၿပီး မႏၱေလးအေျခစိုက္ အမွတ္ ၁၀၄ အထူးတိုက္ခိုက္ေရးတပ္ (Special Force Air Borne) တြင္ တပ္ရင္းမွဴး ျဖစ္လာသည္။
သူ၏ အထူးတိုက္ခိုက္ေရးတပ္သည္ အထက္ ျမန္မာျပည္ မသံုးလံုး နယ္ေျမ၊ ပ်ဥ္းမနား-ေတာင္ညိဳ ေဒသရွိ ကြန္ျမဴနစ္ အေျခခံစခန္းမ်ားႏွင့္ ကရင္ျပည္ နယ္ရွိ ကရင္အမ်ိဳးသားကာကြယ္ေရးတပ္ (KNDO) စခန္းမ်ားကို တိုက္ခိုက္ခဲ့ရာ ၾကမ္းရမ္းခဲ့ေၾကာင္း နာမည္ႀကီးခဲ့သည္။
အမွတ္ ၁၀၄ အထူးတိုက္ခိုက္ေရးတပ္သည္ ဗမာျပည္ ကြန္ျမဴနစ္ပါတီ ေခါင္းေဆာင္ သခင္သန္းထြန္း၏ စခန္းကိုပင္ သိမ္းပိုက္ႏိုင္ခဲ့၏။
၁၉၅၈ ခုႏွစ္ တပ္မေတာ္ ေခါင္းေဆာင္ တဦးျဖစ္သည့္ ဗိုလ္မွဴးခ်ဳပ္ ေမာင္ေမာင္ လက္ထက္ အေမရိကန္ စစ္တပ္ႏွင့္ အနီးကပ္ ဆက္ဆံလာရာ ဦးေတဇ ဖခင္ ဒုဗိုလ္မွဴးႀကီး ျမင့္ေဆြလည္း အေမရိကန္ႏိုင္ငံ ေဂ်ာ္ဂ်ီယာ ျပည္နယ္ရွိ United States Army Infantry တြင္ သင္တန္းသားတဦးအျဖစ္ သြားေရာက္ တက္ခြင့္ရရွိခဲ့သည္။
သင္တန္းက ျပန္လာသည့္အခါ ျမန္မာ့တပ္မေတာ္ စစ္ဘက္ သုေတသနတပ္တြင္ တပ္မွဴးတဦးအျဖစ္ တာဝန္ယူရခဲ့ၿပီး ေနာက္ပိုင္းတြင္ ကခ်င္ ေသနတ္ကိုင္ တပ္ရင္း (၅) တပ္ရင္းမွဴး၊ ထိုမွတဆင့္ က်ိဳင္းတံုေဒသ ဗ်ဴဟာမွဴး ျဖစ္လာခဲ့သည္။
က်ိဳင္းတံု၌ ဗ်ဴဟာမွဴးအျဖစ္ တာဝန္ထမ္းေဆာင္စဥ္က ေဒသအက်ိဳးကို လုပ္ေဆာင္ခဲ့သည့္အတြက္ ေဒသခံမ်ား၏ ခ်စ္ခင္မႈကိုရရွိၿပီး “ဗိုလ္မွဴးလံု” ဟုေခၚေၾကာင္း သူ၏ အထုပၸတိၲစာအုပ္တြင္ ေဖာ္ျပထားသည္။
ဒုဗိုလ္မွဴးႀကီး ျမင့္ေဆြသည္ ၁၉၆၃ ခုႏွစ္ တပ္မေတာ္မွ အၿငိမ္းစားယူခဲ့ရေသာ္လည္း ေတာ္လွန္ေရး ေကာင္စီ၏ အထူး စီမံကိန္းမ်ားျဖစ္သည့္ စစ္ေတာင္းစကၠဴစက္ႏွင့္ BPI ေဆးဝါးထုတ္လုပ္ေရး စေသာ စီမံကိန္းမ်ားႏွင့္ အမွတ္ (၁) စက္မႈဝန္ႀကီးဌာနတို႔တြင္ ၫြန္ၾကားေရးမွဴးအျဖစ္ တာဝန္ထမ္းေဆာင္ခဲ့သည္။
သြက္လက္ခ်က္ခ်ာပံုရသည္ ဒုဗိုလ္မွဴးႀကီး ျမင့္ေဆြသည္ ဦးေနဝင္း အပါအဝင္ ထိုစဥ္က ထိပ္တန္း စစ္ေခါင္းေဆာင္မ်ား ျဖစ္သည့္ ဗိုလ္မွဴးခ်ဳပ္ ေမာင္ေမာင္၊ ဗိုလ္ခ်ဳပ္ ေအာင္ႀကီး၊ ဗိုလ္မွဴးခ်ဳပ္ ေမာင္ေရႊ၊ ဗိုလ္မွဴးႀကီး ေစာျမင့္ စသူမ်ားႏွင့္ ရင္းႏွီးသူျဖစ္သည္။
၁၉၇၈ ခုႏွစ္ခန္႔က ဒုဗိုလ္မွဴးႀကီး ျမင့္ေဆြ မ်က္စိေဝဒနာေၾကာင့္ ေဆး႐ံုတက္ခဲ့စဥ္ ေထာက္လွမ္းေရး အႀကီးအကဲ ဗိုလ္မွဴးခ်ဳပ္ တင္ဦး (မ်က္မွန္ တင္ဦး) ကိုယ္တိုင္ လာေရာက္ၾကည့္႐ႈ႕ေၾကာင္း သိရသည္။
ဦးျမင့္ေဆြသည္ ျပင္ဦးလြင္ (ေမၿမိဳ႕) ဇာတိျဖစ္ၿပီး ျမန္မာ့တပ္မေတာ္အတြင္း “ရွမ္းႀကီးျမင့္ေဆြ” ဟု လူသိမ်ားသူ ျဖစ္သည္။
ဒုတိယ ကမၻာစစ္အၿပီး ျမန္မာ့တပ္မေတာ္ ျပန္လည္ထူေထာင္ရာ ျပည္ၿမိဳအေျခစိုက္ ဗမာ့ေသနတ္ကိုင္ တပ္ရင္း (၄) တြင္ ျမန္႔မာဆိုရွယ္လစ္ လမ္းစဥ္အစိုးရ ဝန္ႀကီးခ်ဳပ္ေဟာင္း သူရဦးထြန္းတင္ (ကခ်င္ ထြန္းတင္)၊ သေျပမဂၢဇင္းကို တည္ေထာင္ခဲ့သူ ဗိုလ္မွဴးႀကီး သန္းၫြန္႔ (အရမ္းသန္းၫြန္႔) တို႔ႏွင့္အတူ စတင္ အမႈထမ္းခဲ့သူျဖစ္သည္။
ထိုစဥ္က ဗမာ့ေသနတ္ကိုင္ တပ္ရင္း (၄) ၏ ဒုတပ္ရင္းမွဴးမွာ ဗိုလ္ေနဝင္း (ေနာင္ ဗိုလ္ခ်ဳပ္ႀကီး) ျဖစ္သည္။
ဗမာ့ေသနတ္ကိုင္တပ္ရင္း (၄) ၏ သမိုင္းကို ျပန္ၾကည့္လိုက္ပါက၊ အာဏာရွင္ေဟာင္း ဦးေနဝင္းရဲ႕ လက္သပ္ေမြး၊ ယံုၾကည္အားထားရသည့္ တပ္ဟု နာမည္ႀကီးခဲ့ၿပီး ထိုစဥ္ကတည္းက ဦးေနဝင္းႏွင့္ ဦးေတဇ၏ဖခင္ ဦးျမင့္ေဆြတို႔ ရင္းႏွီးခဲ့ျခင္း ျဖစ္သည္။
ေနာက္ပိုင္းတြင္ ဦးေနဝင္းအေနျဖင့္ ဗမာ့ေသနတ္ကိုင္ တပ္ရင္း (၄)၏ တပ္ရင္းမွဴး ျဖစ္လာခဲ့သလို ဦးေတဇ၏ ဖခင္ ဦးျမင့္ေဆြလည္း တနသၤာရီေဒသ ၿမိတ္ၿမိဳ႕ရွိ စစ္ဝန္ထမ္းတပ္သို႔ ေရာက္ရွိ တာဝန္ယူခဲ့သည္။
ျပည္တြင္းစစ္ေၾကာင့္ ကာကြယ္ေရးဦးစီးခ်ဳပ္ ျဖစ္လာေသာ ဗိုလ္ခ်ဳပ္ ေနဝင္းသည္ ေမယုစစ္ သေဘၤာျဖင့္ ဦးျမင့္ေဆြ တာဝန္က်ရာ ၿမိတ္ေဒသသို႔ ေရာက္ရွိစဥ္က အတူတကြ ႐ိုက္ကူးထားသည့္ ဓာတ္ပံုမ်ားကို ၾကည့္ျခင္းျဖင့္ ကာကြယ္ေရး ဦးစီးခ်ဳပ္ ဗိုလ္ခ်ဳပ္ ေနဝင္းႏွင့္ ဗိုလ္ႀကီး ျမင့္ေဆြတို႔အၾကား ခင္မင္ရင္းႏွီးမႈ အတိုင္းအတာကို ေတြ႕ႏိုင္သည္။
၁၉၅၅ ခုႏွစ္တြင္ ဦးျမင့္ေဆြသည္ ဒုဗိုလ္မွဴးႀကီး ရာထူး တိုးျမႇင့္ခံရၿပီး မႏၱေလးအေျခစိုက္ အမွတ္ ၁၀၄ အထူးတိုက္ခိုက္ေရးတပ္ (Special Force Air Borne) တြင္ တပ္ရင္းမွဴး ျဖစ္လာသည္။
သူ၏ အထူးတိုက္ခိုက္ေရးတပ္သည္ အထက္ ျမန္မာျပည္ မသံုးလံုး နယ္ေျမ၊ ပ်ဥ္းမနား-ေတာင္ညိဳ ေဒသရွိ ကြန္ျမဴနစ္ အေျခခံစခန္းမ်ားႏွင့္ ကရင္ျပည္ နယ္ရွိ ကရင္အမ်ိဳးသားကာကြယ္ေရးတပ္ (KNDO) စခန္းမ်ားကို တိုက္ခိုက္ခဲ့ရာ ၾကမ္းရမ္းခဲ့ေၾကာင္း နာမည္ႀကီးခဲ့သည္။
အမွတ္ ၁၀၄ အထူးတိုက္ခိုက္ေရးတပ္သည္ ဗမာျပည္ ကြန္ျမဴနစ္ပါတီ ေခါင္းေဆာင္ သခင္သန္းထြန္း၏ စခန္းကိုပင္ သိမ္းပိုက္ႏိုင္ခဲ့၏။
၁၉၅၈ ခုႏွစ္ တပ္မေတာ္ ေခါင္းေဆာင္ တဦးျဖစ္သည့္ ဗိုလ္မွဴးခ်ဳပ္ ေမာင္ေမာင္ လက္ထက္ အေမရိကန္ စစ္တပ္ႏွင့္ အနီးကပ္ ဆက္ဆံလာရာ ဦးေတဇ ဖခင္ ဒုဗိုလ္မွဴးႀကီး ျမင့္ေဆြလည္း အေမရိကန္ႏိုင္ငံ ေဂ်ာ္ဂ်ီယာ ျပည္နယ္ရွိ United States Army Infantry တြင္ သင္တန္းသားတဦးအျဖစ္ သြားေရာက္ တက္ခြင့္ရရွိခဲ့သည္။
သင္တန္းက ျပန္လာသည့္အခါ ျမန္မာ့တပ္မေတာ္ စစ္ဘက္ သုေတသနတပ္တြင္ တပ္မွဴးတဦးအျဖစ္ တာဝန္ယူရခဲ့ၿပီး ေနာက္ပိုင္းတြင္ ကခ်င္ ေသနတ္ကိုင္ တပ္ရင္း (၅) တပ္ရင္းမွဴး၊ ထိုမွတဆင့္ က်ိဳင္းတံုေဒသ ဗ်ဴဟာမွဴး ျဖစ္လာခဲ့သည္။
က်ိဳင္းတံု၌ ဗ်ဴဟာမွဴးအျဖစ္ တာဝန္ထမ္းေဆာင္စဥ္က ေဒသအက်ိဳးကို လုပ္ေဆာင္ခဲ့သည့္အတြက္ ေဒသခံမ်ား၏ ခ်စ္ခင္မႈကိုရရွိၿပီး “ဗိုလ္မွဴးလံု” ဟုေခၚေၾကာင္း သူ၏ အထုပၸတိၲစာအုပ္တြင္ ေဖာ္ျပထားသည္။
ဒုဗိုလ္မွဴးႀကီး ျမင့္ေဆြသည္ ၁၉၆၃ ခုႏွစ္ တပ္မေတာ္မွ အၿငိမ္းစားယူခဲ့ရေသာ္လည္း ေတာ္လွန္ေရး ေကာင္စီ၏ အထူး စီမံကိန္းမ်ားျဖစ္သည့္ စစ္ေတာင္းစကၠဴစက္ႏွင့္ BPI ေဆးဝါးထုတ္လုပ္ေရး စေသာ စီမံကိန္းမ်ားႏွင့္ အမွတ္ (၁) စက္မႈဝန္ႀကီးဌာနတို႔တြင္ ၫြန္ၾကားေရးမွဴးအျဖစ္ တာဝန္ထမ္းေဆာင္ခဲ့သည္။
သြက္လက္ခ်က္ခ်ာပံုရသည္ ဒုဗိုလ္မွဴးႀကီး ျမင့္ေဆြသည္ ဦးေနဝင္း အပါအဝင္ ထိုစဥ္က ထိပ္တန္း စစ္ေခါင္းေဆာင္မ်ား ျဖစ္သည့္ ဗိုလ္မွဴးခ်ဳပ္ ေမာင္ေမာင္၊ ဗိုလ္ခ်ဳပ္ ေအာင္ႀကီး၊ ဗိုလ္မွဴးခ်ဳပ္ ေမာင္ေရႊ၊ ဗိုလ္မွဴးႀကီး ေစာျမင့္ စသူမ်ားႏွင့္ ရင္းႏွီးသူျဖစ္သည္။
၁၉၇၈ ခုႏွစ္ခန္႔က ဒုဗိုလ္မွဴးႀကီး ျမင့္ေဆြ မ်က္စိေဝဒနာေၾကာင့္ ေဆး႐ံုတက္ခဲ့စဥ္ ေထာက္လွမ္းေရး အႀကီးအကဲ ဗိုလ္မွဴးခ်ဳပ္ တင္ဦး (မ်က္မွန္ တင္ဦး) ကိုယ္တိုင္ လာေရာက္ၾကည့္႐ႈ႕ေၾကာင္း သိရသည္။
မာစတာစေပါ့စက္႐ံုလုပ္သားမ်ားအေရး အလုပ္ရွင္မေျဖရွင္းပါကစက္႐ံုတြင္းပစၥည္းမ်ား ေလလံတင္ေရာင္းကာ ေျဖရွင္းမည္ဟုဆုိ
ခင္ျမတ္ျမတ္ေဝ
မာစတာစေပါ့ဖိနပ္စက္႐ုံပိတ္သိမ္းလိုက္ျခင္းေၾကာင့္ အလုပ္လက္မဲ့ျဖစ္သြားသည့္အလုပ္သမားမ်ား၏ နစ္နာေၾကးကို ခုံသမာဓိက ဆုံးျဖတ္ထား သည့္အတိုင္း အလုပ္ရွင္ ဘက္မွရက္ ၃၀အတြင္း (စက္တင္ဘာ ၁၇ရက္ ေနာက္ဆံုးထား၍) ေျဖရွင္း မေပးပါကနာက္ဆုံးအဆင့္တြင္ စက္႐ုံအတြင္းမွ ပစၥည္းမ်ားကို ေလလံတင္ေရာင္းခ်ကာ နစ္နာေၾကးအျဖစ္ အသံုးျပဳမည္ဟုလိႈင္သာယာ ၿမိဳ႕နယ္ အလုပ္ရွင္ႏွင့္ အလုပ္သမား ဥပေဒ စစ္ေဆးေရးဌာနမွဦးစီးမွဴး ဦးေအာင္ႏုိင္က မဇၥၽိမကို ေျပာသည္။
''ဒီရက္ ၃၀အတြင္း အလုပ္ရွင္ဘက္က အလုပ္သမားေတြကို ေငြသားေပးတာမ်ဳိး၊တျခားနည္းလမ္းနဲ႔ ကမ္းလွမ္းတာမ်ဳိးမရွိဘူးဆို ရင္ ပစၥည္း ဝရမ္းကပ္မယ္။ေနာက္တစ္ဆင့္ ေလလံတင္ရမယ္"ဟု ၎ကေျပာသည္။
အလုပ္႐ုံ ႏွင့္ အလုပ္သမားဥပေဒ စစ္ေဆးေရး ဦးစီဌာန၏လုပ္ထုံးလုပ္နည္းအတိုင္း စက္႐ုံတြင္ ေရႊ႕ေျပာင္းႏိုင္သည့္ ပစၥည္း၊မေရႊ႕ေျပာင္းႏိုင္သည့္ ပစၥည္းမ်ားကို NOTIC (သတိေပးစာ) ကပ္၍ လုပ္ထုံးလုပ္နည္း အတိုင္းအလုပ္သမားမ်ားအား ေျဖရွင္းေပး မည္ျဖစ္သည္။
အလုပ္သမားမ်ား၏ နစ္နာေၾကး၊ လုပ္ခလစာမ်ားကို ရက္ေပါင္း ၃၀အတြင္းအလုပ္ရွင္ဘက္က လာေရာက္မေျဖရွင္းေပးပါက ၂၀၁၂ခုႏွစ္ အလုပ္ရွင္ႏွင့္အလုပ္သမား အျငင္းပြားမႈ ေျဖရွင္းရး နည္းဥပေဒပုဒ္မ အခန္း(၇) ပုဒ္မ (၂၇) အရ ေဆာင္ရြက္သြား မည္ျဖစ္သည္။
အလုပ္သမားေခါင္းေဆာင္ ကိုထြန္းထြန္းႏိုင္က "ကြ်န္ေတာ္တို႔ကိုအဲ့လုိေျဖရွင္းေပးရင္ေတာ့ အဆင္ေျပသြားတာေပါ့"ဟု ဆိုသည္။
ခုံသမာဓိ႐ုံးက ၾသဂုတ္လ ၁၉ရက္တြင္ အလုပ္ရွင္ဘက္မွ အလုပ္သမားမ်ားအားအလုပ္ပိတ္နစ္နာေၾကးကို ရက္ေပါင္း (၃၀) အတြင္းေျဖရွင္းေပးရန္ဆုံးျဖတ္ခဲ့ျခင္း ျဖစ္သည္။
Master Sport ဖိနပ္ခ်ဳပ္စက္႐ံုကို ဇြန္လ ၂၆ ရက္က ပိတ္သိမ္းခဲ့ၿပီးစက္႐ံုရွိ အလုပ္သမား ၈၀၀ခန္႔က လုပ္ခလစာႏွင့္ နစ္နာေၾကး မ်ား ရရွိရန္စက္႐ံုပိတ္သိမ္းသည့္ေန႔မွ စတင္၍ နံနက္ ၇နာရီမွ ညေန၄နာရီအထိ စက္႐ံုေရွ႕၌ ဇူလိုင္လ ၁၇ရက္ထိ ဆႏၵျပ ေတာင္း ဆုိခဲ့သည္။ ဇူလုိင္၁၇ရက္တြင္ စက္႐ံုေရွ႕မွ ကိုရီးယားသံ႐ံုးေရွ႕အထိ အလုပ္လက္မဲ့ျဖစ္သြားသည့္အလုပ္သမား ၈၀၀ခန္႔ ကလ စာႏွင့္နစ္နာေၾကးမ်ား ရရွိရန္ လမ္းေလ်ာက္ကာ ဗဟန္းၿမိဳ႕ တကၠသိုလ္ရိပ္သာလမ္းရွိကိုရီးယား သံ႐ံုးေရွ႕တြင္ ေန႔လည္၂နာရီအ ထိ ဆႏၵထုတ္ေဖာ္ခဲ့သည္။
မာစတာစေပါ့ဖိနပ္စက္႐ုံပိတ္သိမ္းလိုက္ျခင္းေၾကာင့္ အလုပ္လက္မဲ့ျဖစ္သြားသည့္အလုပ္သမားမ်ား၏ နစ္နာေၾကးကို ခုံသမာဓိက ဆုံးျဖတ္ထား သည့္အတိုင္း အလုပ္ရွင္ ဘက္မွရက္ ၃၀အတြင္း (စက္တင္ဘာ ၁၇ရက္ ေနာက္ဆံုးထား၍) ေျဖရွင္း မေပးပါကနာက္ဆုံးအဆင့္တြင္ စက္႐ုံအတြင္းမွ ပစၥည္းမ်ားကို ေလလံတင္ေရာင္းခ်ကာ နစ္နာေၾကးအျဖစ္ အသံုးျပဳမည္ဟုလိႈင္သာယာ ၿမိဳ႕နယ္ အလုပ္ရွင္ႏွင့္ အလုပ္သမား ဥပေဒ စစ္ေဆးေရးဌာနမွဦးစီးမွဴး ဦးေအာင္ႏုိင္က မဇၥၽိမကို ေျပာသည္။
''ဒီရက္ ၃၀အတြင္း အလုပ္ရွင္ဘက္က အလုပ္သမားေတြကို ေငြသားေပးတာမ်ဳိး၊တျခားနည္းလမ္းနဲ႔ ကမ္းလွမ္းတာမ်ဳိးမရွိဘူးဆို ရင္ ပစၥည္း ဝရမ္းကပ္မယ္။ေနာက္တစ္ဆင့္ ေလလံတင္ရမယ္"ဟု ၎ကေျပာသည္။
အလုပ္႐ုံ ႏွင့္ အလုပ္သမားဥပေဒ စစ္ေဆးေရး ဦးစီဌာန၏လုပ္ထုံးလုပ္နည္းအတိုင္း စက္႐ုံတြင္ ေရႊ႕ေျပာင္းႏိုင္သည့္ ပစၥည္း၊မေရႊ႕ေျပာင္းႏိုင္သည့္ ပစၥည္းမ်ားကို NOTIC (သတိေပးစာ) ကပ္၍ လုပ္ထုံးလုပ္နည္း အတိုင္းအလုပ္သမားမ်ားအား ေျဖရွင္းေပး မည္ျဖစ္သည္။
အလုပ္သမားမ်ား၏ နစ္နာေၾကး၊ လုပ္ခလစာမ်ားကို ရက္ေပါင္း ၃၀အတြင္းအလုပ္ရွင္ဘက္က လာေရာက္မေျဖရွင္းေပးပါက ၂၀၁၂ခုႏွစ္ အလုပ္ရွင္ႏွင့္အလုပ္သမား အျငင္းပြားမႈ ေျဖရွင္းရး နည္းဥပေဒပုဒ္မ အခန္း(၇) ပုဒ္မ (၂၇) အရ ေဆာင္ရြက္သြား မည္ျဖစ္သည္။
အလုပ္သမားေခါင္းေဆာင္ ကိုထြန္းထြန္းႏိုင္က "ကြ်န္ေတာ္တို႔ကိုအဲ့လုိေျဖရွင္းေပးရင္ေတာ့ အဆင္ေျပသြားတာေပါ့"ဟု ဆိုသည္။
ခုံသမာဓိ႐ုံးက ၾသဂုတ္လ ၁၉ရက္တြင္ အလုပ္ရွင္ဘက္မွ အလုပ္သမားမ်ားအားအလုပ္ပိတ္နစ္နာေၾကးကို ရက္ေပါင္း (၃၀) အတြင္းေျဖရွင္းေပးရန္ဆုံးျဖတ္ခဲ့ျခင္း ျဖစ္သည္။
Master Sport ဖိနပ္ခ်ဳပ္စက္႐ံုကို ဇြန္လ ၂၆ ရက္က ပိတ္သိမ္းခဲ့ၿပီးစက္႐ံုရွိ အလုပ္သမား ၈၀၀ခန္႔က လုပ္ခလစာႏွင့္ နစ္နာေၾကး မ်ား ရရွိရန္စက္႐ံုပိတ္သိမ္းသည့္ေန႔မွ စတင္၍ နံနက္ ၇နာရီမွ ညေန၄နာရီအထိ စက္႐ံုေရွ႕၌ ဇူလိုင္လ ၁၇ရက္ထိ ဆႏၵျပ ေတာင္း ဆုိခဲ့သည္။ ဇူလုိင္၁၇ရက္တြင္ စက္႐ံုေရွ႕မွ ကိုရီးယားသံ႐ံုးေရွ႕အထိ အလုပ္လက္မဲ့ျဖစ္သြားသည့္အလုပ္သမား ၈၀၀ခန္႔ ကလ စာႏွင့္နစ္နာေၾကးမ်ား ရရွိရန္ လမ္းေလ်ာက္ကာ ဗဟန္းၿမိဳ႕ တကၠသိုလ္ရိပ္သာလမ္းရွိကိုရီးယား သံ႐ံုးေရွ႕တြင္ ေန႔လည္၂နာရီအ ထိ ဆႏၵထုတ္ေဖာ္ခဲ့သည္။
ရန္ကုန္ၿမိဳ႕သစ္ စီမံကိန္းကို ေက်းရြာေဒသခံတခ်ဳိ႕ လက္မွတ္ေရးထိုး ကန္႔ကြက္မည္
ထြန္းထြန္းသိန္း
ရန္ကုန္ၿမိဳ႕သစ္ စီမံကိန္းကို ေက်းရြာေဒသခံ တခ်ဳိ႕က လက္မွတ္ေရးထိုး ကန္႔ကြက္ၿပီး သမၼတဆီ စာပို႔ဖုိ႔ ရွိေနပါတယ္။
ၾကည့္ျမင္တိုင္ ဆိပ္ႀကီးခေနာင္တုိ တြံေတြးၿမိဳ႕နယ္ေတြက ေျမဧက ၃ ေသာင္းေက်ာ္မွာ အေကာင္အထည္ေဖာ္မယ့္ ျမန္မာ့ေစတနာ ၿမိဳ႕သစ္စီမံကိန္းကို ကန္႔ကြက္ဖုိ႔အတြက္ တံြေတြးၿမိဳ႕နယ္ ေဒသခံတခ်ဳိ႕က ျပင္ဆင္ေနၾကတာပါ။
ဒီစီမံကိန္းအတြက္ ခုထဲကလယ္ယာေျမေတြကို ေစ်းေကာင္းေပး၀ယ္ေနၿပီး လယ္သမား ေတြ ေနာက္ပိုင္းမွာ အလုပ္လက္မယ့္ျဖစ္ႏိုင္တဲ့အတြက္ ေက်းရြာေပါင္း ၅၀ ေက်ာ္က ကန္႔ကြက္ ခ်င္တဲ့သူေတြရဲ႕ လက္မွတ္ေတြကို လိုက္ေကာက္သြားမွာ ျဖစ္တယ္လို႔လည္း လက္မွတ္ေကာက္ခံဖို႔ စီစဥ္ေနတဲ့ တြံေတးေဒသခံ ဦးေအာင္ေဖက ဒီဗီြဘီကို ေျပာပါတယ္။
“လယ္ယာေတြ မရွိေတာ့ဘူး။ မရွိတဲ့အခါမွာ ဆန္စပါး ျပႆ နာေတြ ေပၚလာမယ္။ ေနာက္ လယ္သမားေတြရဲ႕ အေျခအေနေတြ ပ်က္သြားမယ္။ လယ္သမားက လယ္ပဲစိုက္တက္တယ္။ က်ေနာ္ကေတာ့ သူေ႒းေတြက တဖက္လွည့္နဲ႔ ေငြနဲ႔ ေပါက္ၿပီး လယ္သမားေတြကို စည္းရုံးတယ္လို႔ ထင္ပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္မို႔လို႔ ဒါကို က်ေနာ္မေက်နပ္ပါဘူး။ အဲဒါေၾကာင့္ ဒါကို ကန္႔ကြက္အေနနဲ႔ မေက်နပ္တဲ့ လယ္သမားေတြရဲ႕ လက္မွတ္ေတြ စုေဆာင္းၿပီး သမၼတဆီ တင္မွာပါ။”
စီမံကိန္း အေကာင္အထည္မေဖာ္ခင္ လယ္ေျမေတြကို ႀကိဳၿပီး ပြဲစားေတြဆီမွာ ေရာင္းခ်ေန တာေတြေၾကာင့္ လက္ရွိမွာ လယ္အကူအလုပ္သမား အမ်ားစုဟာ အလုပ္လက္မဲ့ အေျခအေနနဲ႔ ရင္ဆုိင္လာရဖြယ္ရွိပါတယ္။
သံျဖဴရံုေက်းရြာသူ ေဒၚခင္ေမကေတာ့ လယ္သမားေတြ လယ္ယာေျမေရာင္းခ်ေနတာ ေၾကာင့္ လယ္အကူအလုပ္သမားတခ်ဳိ႕ အလုပ္လက္မဲ့ျဖစ္ေနတယ္လို႔ အခုလိုေျပာပါတယ္။
“လယ္ကူလီပဲ လုပ္ၾကတယ္။ ဒီအလုပ္ပဲရွိတယ္။ အခုကေတာ့ လယ္ေတြ ေရာင္းလိုက္တယ္ ဆိုေတာ့ လယ္လုပ္ဖို႔ မရွိေတာ့ဘူးေပါ့။ သူတို႔လူနဲ႔ သူတို႔ လုပ္ေနက်ေတာ့ ကိုယ့္ကိုယ္ မငွားေတာ့ဘူးေပါ့။ တခ်ဳိ႕ေတြက လယ္ေတြကို အရင္ႏွစ္ေတြထဲက ေရာင္းထားၾကတာ။ အခုမွ ေစ်းေတြက မေတာ္မတရားတက္သြားတာ။ လယ္ေတြက ကုန္သေလာက္ ရွိသြားၿပီ။”
စီမံကိန္းအတြင္းပါ၀င္တဲ့ တြံေတြးၿမိဳ႕နယ္ ကားလမ္းမၾကီးေဘးက ေျမဧကေတြဟာ တစ္ဧကကို သိန္းတစ္ေထာင္ေက်ာ္ ေစ်းေပါက္ေနျပီး ေက်းရြာထဲမွာကေတာ့ ေပ ၂၀ ေပ ၆၀ တကြက္ကို သိန္း ၂၀၀ ေက်ာ္ထိ ေစ်းေတြ ျမင့္တက္လာေနပါတယ္။
ရုတ္တရက္ထြက္ေပၚလာတဲ့ ဒီရန္ကုန္ၿမိဳ႕သစ္စီမံကိန္းအေပၚ ပြင့္လင္းျမင္သာမႈရွိဖုိ႔ မီဒီယာေတြကေန ေ၀ဖန္သံေတြ ထြက္ေပၚေနသလို ေဒသခံေတြ ဖက္ကလည္း ဒီစီမံကိန္းနဲ႔ ပတ္သက္ၿပီး အေသးစိတ္ကို သိလိုစိတ္ျပင္းျပေနၾကပါတယ္။
ရန္ကုန္တုိင္းေဒသႀကီး အစိုးရအဖြဲ႔ကေတာ့ ရန္ကုန္ၿမိဳ႕သစ္စီမံကိန္းကို မၾကာခင္မွာပဲ ပြင့္လင္းျမင္သာစြာနဲ႔ တင္ဒါေခၚယူသြားမယ္လို႔ ၾသဂုတ္လ ၂၈ရက္ေန႔က ထုတ္ျပန္ ေၾကညာထားပါတယ္။
ၾကည့္ျမင္တိုင္ ဆိပ္ႀကီးခေနာင္တုိ တြံေတြးၿမိဳ႕နယ္ေတြက ေျမဧက ၃ ေသာင္းေက်ာ္မွာ အေကာင္အထည္ေဖာ္မယ့္ ျမန္မာ့ေစတနာ ၿမိဳ႕သစ္စီမံကိန္းကို ကန္႔ကြက္ဖုိ႔အတြက္ တံြေတြးၿမိဳ႕နယ္ ေဒသခံတခ်ဳိ႕က ျပင္ဆင္ေနၾကတာပါ။
ဒီစီမံကိန္းအတြက္ ခုထဲကလယ္ယာေျမေတြကို ေစ်းေကာင္းေပး၀ယ္ေနၿပီး လယ္သမား ေတြ ေနာက္ပိုင္းမွာ အလုပ္လက္မယ့္ျဖစ္ႏိုင္တဲ့အတြက္ ေက်းရြာေပါင္း ၅၀ ေက်ာ္က ကန္႔ကြက္ ခ်င္တဲ့သူေတြရဲ႕ လက္မွတ္ေတြကို လိုက္ေကာက္သြားမွာ ျဖစ္တယ္လို႔လည္း လက္မွတ္ေကာက္ခံဖို႔ စီစဥ္ေနတဲ့ တြံေတးေဒသခံ ဦးေအာင္ေဖက ဒီဗီြဘီကို ေျပာပါတယ္။
“လယ္ယာေတြ မရွိေတာ့ဘူး။ မရွိတဲ့အခါမွာ ဆန္စပါး ျပႆ နာေတြ ေပၚလာမယ္။ ေနာက္ လယ္သမားေတြရဲ႕ အေျခအေနေတြ ပ်က္သြားမယ္။ လယ္သမားက လယ္ပဲစိုက္တက္တယ္။ က်ေနာ္ကေတာ့ သူေ႒းေတြက တဖက္လွည့္နဲ႔ ေငြနဲ႔ ေပါက္ၿပီး လယ္သမားေတြကို စည္းရုံးတယ္လို႔ ထင္ပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္မို႔လို႔ ဒါကို က်ေနာ္မေက်နပ္ပါဘူး။ အဲဒါေၾကာင့္ ဒါကို ကန္႔ကြက္အေနနဲ႔ မေက်နပ္တဲ့ လယ္သမားေတြရဲ႕ လက္မွတ္ေတြ စုေဆာင္းၿပီး သမၼတဆီ တင္မွာပါ။”
စီမံကိန္း အေကာင္အထည္မေဖာ္ခင္ လယ္ေျမေတြကို ႀကိဳၿပီး ပြဲစားေတြဆီမွာ ေရာင္းခ်ေန တာေတြေၾကာင့္ လက္ရွိမွာ လယ္အကူအလုပ္သမား အမ်ားစုဟာ အလုပ္လက္မဲ့ အေျခအေနနဲ႔ ရင္ဆုိင္လာရဖြယ္ရွိပါတယ္။
သံျဖဴရံုေက်းရြာသူ ေဒၚခင္ေမကေတာ့ လယ္သမားေတြ လယ္ယာေျမေရာင္းခ်ေနတာ ေၾကာင့္ လယ္အကူအလုပ္သမားတခ်ဳိ႕ အလုပ္လက္မဲ့ျဖစ္ေနတယ္လို႔ အခုလိုေျပာပါတယ္။
“လယ္ကူလီပဲ လုပ္ၾကတယ္။ ဒီအလုပ္ပဲရွိတယ္။ အခုကေတာ့ လယ္ေတြ ေရာင္းလိုက္တယ္ ဆိုေတာ့ လယ္လုပ္ဖို႔ မရွိေတာ့ဘူးေပါ့။ သူတို႔လူနဲ႔ သူတို႔ လုပ္ေနက်ေတာ့ ကိုယ့္ကိုယ္ မငွားေတာ့ဘူးေပါ့။ တခ်ဳိ႕ေတြက လယ္ေတြကို အရင္ႏွစ္ေတြထဲက ေရာင္းထားၾကတာ။ အခုမွ ေစ်းေတြက မေတာ္မတရားတက္သြားတာ။ လယ္ေတြက ကုန္သေလာက္ ရွိသြားၿပီ။”
စီမံကိန္းအတြင္းပါ၀င္တဲ့ တြံေတြးၿမိဳ႕နယ္ ကားလမ္းမၾကီးေဘးက ေျမဧကေတြဟာ တစ္ဧကကို သိန္းတစ္ေထာင္ေက်ာ္ ေစ်းေပါက္ေနျပီး ေက်းရြာထဲမွာကေတာ့ ေပ ၂၀ ေပ ၆၀ တကြက္ကို သိန္း ၂၀၀ ေက်ာ္ထိ ေစ်းေတြ ျမင့္တက္လာေနပါတယ္။
ရုတ္တရက္ထြက္ေပၚလာတဲ့ ဒီရန္ကုန္ၿမိဳ႕သစ္စီမံကိန္းအေပၚ ပြင့္လင္းျမင္သာမႈရွိဖုိ႔ မီဒီယာေတြကေန ေ၀ဖန္သံေတြ ထြက္ေပၚေနသလို ေဒသခံေတြ ဖက္ကလည္း ဒီစီမံကိန္းနဲ႔ ပတ္သက္ၿပီး အေသးစိတ္ကို သိလိုစိတ္ျပင္းျပေနၾကပါတယ္။
ရန္ကုန္တုိင္းေဒသႀကီး အစိုးရအဖြဲ႔ကေတာ့ ရန္ကုန္ၿမိဳ႕သစ္စီမံကိန္းကို မၾကာခင္မွာပဲ ပြင့္လင္းျမင္သာစြာနဲ႔ တင္ဒါေခၚယူသြားမယ္လို႔ ၾသဂုတ္လ ၂၈ရက္ေန႔က ထုတ္ျပန္ ေၾကညာထားပါတယ္။
ယေန႔ ျမန္မာ့ေရးရာသတင္းမ်ား August,31st,2014
( 30 )ပ်ဴၿမိဳ႕ဟာင္းမ်ား ထိန္းသိမ္းေရး ထိုင္းနိုင္ငံက ကူညီသြားမည္
( 29 )အီဘိုလာ ဟုတ္၊ မဟုတ္ စစ္ေဆးမည့္ ေသြးနမူနာ ဓါတ္ခြဲခန္းသို႔ ပို႔လိုက္ၿပီဟုဆို
( 28 )ပအိုဝ္းနဲ႔ SSA တပ္မ်ားအၾကား နယ္ေျမအျငင္းပြားမႈျဖစ္ပြား
( 27 )ကယားတြင္ ေျမျမႇဳပ္မုိင္း စစ္တမ္းေကာက္ရန္ ၿဗိတိန္အဖြဲ႔ နည္းပညာ ကူညီမည္
( 26 )ျမန္မာႏိုင္ငံလူဦးေရ သန္း ၅၀ ေက်ာ္
( 25 )Bi မြန္းတည့္ေနအမႈ မီဒီယာဥပေဒျဖင့္ စြဲခ်က္တင္ႏိုင္ေရး ႀကိဳးပမ္းေနဟုဆို
( 24 )အဆင့္ျမင့္ ရင္းႏွီးျမဳွပ္ႏွံမႈေတြ အေမရိကန္ ဆက္လက္သြားမည္
( 23 )အေျခခံဥပေဒပါ ႏုိင္ငံသားအခြင့္ေရးဆံုး႐ံႈးမႈ တစ္ကိုယ္ေတာ္ဆႏၵျပမည္
( 22 )ပညာေရးဥပေဒကို မံုရြာတကၠသိုလ္ေက်ာင္းသားေတြ ဆႏၵျပကန္႔ကြက္
( 21 )ရန္ကုန္ျပည္သူ႔ေဆး႐ံုႀကီးတြင္ အခမဲ့ကုသႏိုင္သည့္ စာရင္းထုတ္ျပန္
( 20 )မဲဆႏၵရွင္စာရင္း တိတိက်က် ထုတ္ျပန္ႏုိင္ဖို႔ အရပ္ဘက္ အဖြဲ႔ေတြနဲ႔ ေကာ္မရွင္ေတြ႔
( 19 )Burma’s industrial relations at a crossroads
( 18 )ျမန္မာ့ စီးပြားေရးဖြ႔ံၿဖိဳးဖုိ႔ အေမရိကန္ ကုမၸဏီေတြ ကူညီမည္
( 17 )Myanmar 'loses ten million people' in census
( 16 )ႏိုင္ငံေရးဘံုသေဘာထားရဖို႔ UNFC နဲ႔ ျပည္တြင္းႏုိင္ငံေရး အင္အားစုေတြ ေဆြးေႏြး
( 15 )Myanmar, Russia Setting Up Inter-Governmental Commission On Trade Cooperation
( 14 )ေဝဖန္မႈေတြႀကံဳေနရတဲ့ ရန္ကုန္ၿမိဳ႕သစ္ စီမံကိန္း
( 13 )Arakan govt moves to protect heritage sites
( 12 )၃ ႏွစ္ မက်င္းပႏုိင္ခဲ့တဲ့ မေနာပြဲ ဇန္နဝါရီ ၅ ရက္မွာ ျပန္က်င္းပမည္
( 11 )Myanmar 'shrinks' by 9 million
( 10 )စာနယ္ဇင္းေကာင္စီႏွင့္ တရားစီရင္ေရးတို႔ စက္တင္ဘာ ပထမပတ္တြင္ ေတြ႔မည္
( 9 )Census Yields a Surprise
( 8 )တကၠသိုလ္၊ ေကာလိပ္မ်ားအနီး တည္းခိုခန္းမ်ားမရွိဟု ရန္ကုန္ၿမိဳ႕ေတာ္၀န္ေျပာ
( 7 )Dealing With Myanmar
( 6 )ေမာင္ေကာင္းဇံမရ ဂ်ပန္နာမည္ႀကီး ကလပ္အသင္းႀကီးႏွင့္ ၃ ႏွစ္စာခ်ဳပ္မည္
( 5 )Myanmar census comes up 9m short
( 4 )သစ္ေတာျပဳန္းတီးမႈကာကြယ္ရန္ ေလွကားထစ္စိုက္ပ်ိဳးေရး နည္းပညာစတင္
( 3 )Burmese beauty queen stripped of title
( 2 )အိႏိၵယ-ျမန္မာနယ္စပ္တြင္ လက္နက္ ၅ လက္ႏွင့္ က်ည္ဆံ ၅၀၀၀ ေက်ာ္ဖမ္းမိ
( 1 )Myanmar discovers it has only 51 million people
( 29 )အီဘိုလာ ဟုတ္၊ မဟုတ္ စစ္ေဆးမည့္ ေသြးနမူနာ ဓါတ္ခြဲခန္းသို႔ ပို႔လိုက္ၿပီဟုဆို
( 28 )ပအိုဝ္းနဲ႔ SSA တပ္မ်ားအၾကား နယ္ေျမအျငင္းပြားမႈျဖစ္ပြား
( 27 )ကယားတြင္ ေျမျမႇဳပ္မုိင္း စစ္တမ္းေကာက္ရန္ ၿဗိတိန္အဖြဲ႔ နည္းပညာ ကူညီမည္
( 26 )ျမန္မာႏိုင္ငံလူဦးေရ သန္း ၅၀ ေက်ာ္
( 25 )Bi မြန္းတည့္ေနအမႈ မီဒီယာဥပေဒျဖင့္ စြဲခ်က္တင္ႏိုင္ေရး ႀကိဳးပမ္းေနဟုဆို
( 24 )အဆင့္ျမင့္ ရင္းႏွီးျမဳွပ္ႏွံမႈေတြ အေမရိကန္ ဆက္လက္သြားမည္
( 23 )အေျခခံဥပေဒပါ ႏုိင္ငံသားအခြင့္ေရးဆံုး႐ံႈးမႈ တစ္ကိုယ္ေတာ္ဆႏၵျပမည္
( 22 )ပညာေရးဥပေဒကို မံုရြာတကၠသိုလ္ေက်ာင္းသားေတြ ဆႏၵျပကန္႔ကြက္
( 21 )ရန္ကုန္ျပည္သူ႔ေဆး႐ံုႀကီးတြင္ အခမဲ့ကုသႏိုင္သည့္ စာရင္းထုတ္ျပန္
( 20 )မဲဆႏၵရွင္စာရင္း တိတိက်က် ထုတ္ျပန္ႏုိင္ဖို႔ အရပ္ဘက္ အဖြဲ႔ေတြနဲ႔ ေကာ္မရွင္ေတြ႔
( 19 )Burma’s industrial relations at a crossroads
( 18 )ျမန္မာ့ စီးပြားေရးဖြ႔ံၿဖိဳးဖုိ႔ အေမရိကန္ ကုမၸဏီေတြ ကူညီမည္
( 17 )Myanmar 'loses ten million people' in census
( 16 )ႏိုင္ငံေရးဘံုသေဘာထားရဖို႔ UNFC နဲ႔ ျပည္တြင္းႏုိင္ငံေရး အင္အားစုေတြ ေဆြးေႏြး
( 15 )Myanmar, Russia Setting Up Inter-Governmental Commission On Trade Cooperation
( 14 )ေဝဖန္မႈေတြႀကံဳေနရတဲ့ ရန္ကုန္ၿမိဳ႕သစ္ စီမံကိန္း
( 13 )Arakan govt moves to protect heritage sites
( 12 )၃ ႏွစ္ မက်င္းပႏုိင္ခဲ့တဲ့ မေနာပြဲ ဇန္နဝါရီ ၅ ရက္မွာ ျပန္က်င္းပမည္
( 11 )Myanmar 'shrinks' by 9 million
( 10 )စာနယ္ဇင္းေကာင္စီႏွင့္ တရားစီရင္ေရးတို႔ စက္တင္ဘာ ပထမပတ္တြင္ ေတြ႔မည္
( 9 )Census Yields a Surprise
( 8 )တကၠသိုလ္၊ ေကာလိပ္မ်ားအနီး တည္းခိုခန္းမ်ားမရွိဟု ရန္ကုန္ၿမိဳ႕ေတာ္၀န္ေျပာ
( 7 )Dealing With Myanmar
( 6 )ေမာင္ေကာင္းဇံမရ ဂ်ပန္နာမည္ႀကီး ကလပ္အသင္းႀကီးႏွင့္ ၃ ႏွစ္စာခ်ဳပ္မည္
( 5 )Myanmar census comes up 9m short
( 4 )သစ္ေတာျပဳန္းတီးမႈကာကြယ္ရန္ ေလွကားထစ္စိုက္ပ်ိဳးေရး နည္းပညာစတင္
( 3 )Burmese beauty queen stripped of title
( 2 )အိႏိၵယ-ျမန္မာနယ္စပ္တြင္ လက္နက္ ၅ လက္ႏွင့္ က်ည္ဆံ ၅၀၀၀ ေက်ာ္ဖမ္းမိ
( 1 )Myanmar discovers it has only 51 million people
Saturday, August 30, 2014
ပီအာရ္စနစ္ဆိုတာ ဘာလဲ
Mizzima
အခ်ဳိးက်ကိုယ္စားျပဳစနစ္ (Proportional Representation, PR System) ကို ေအာက္ပါအတုိင္း အမ်ဳိးအစားသံုးမ်ဳိး ခြဲျခားက်င့္သံုးေလ့ရွိသည္ကို ေတြ႔ရသည္။
(၁) ပါတီအလိုက္ အမည္စာရင္းကို မူတည္ၿပီး အခ်ဳိးက်ေရြးခ်ယ္သည့္စနစ္ (List Proportional Representation System)
ယင္းစနစ္သည္ ပါတီကိုသာ မဲေပးေရြးခ်ယ္ရျခင္းျဖစ္ၿပီး ပီအာရ္တြင္ အသံုးအမ်ားဆံုးလည္းျဖစ္သည္။ ပါတီမ်ားသည္ မဲဆႏၵနယ္ေျမတစ္ခုခ်င္းစီအတြက္ ကိုယ္စားလွယ္ေလာင္း အမည္စာရင္းကို တင္သြင္းစရာမလိုဘဲ ကိုယ္စားလွယ္အျဖစ္ လ်ာထားသူမ်ားကိုသာ အမည္စာရင္းထုတ္ျပန္ေပးရသည္။ မဲဆႏၵရွင္မ်ားက မဲေပးရာတြင္ လႊတ္ေတာ္ကိုယ္စားလွယ္မ်ားကို မဲေပးျခင္းမဟုတ္ဘဲ ပါတီ၏ မူ၀ါဒႏွင့္ ပါတီကလ်ာထားသည့္ ကိုယ္စားလွယ္စာရင္းကို ၾကည့္၍ ပါတီကိုသာ မဲေပးရျခင္းျဖစ္သည္။
ေရြးေကာက္ပြဲၿပီးမွ တစ္ႏိုင္ငံလံုးအတုိင္းအတာျဖင့္ ပါတီအလိုက္ရရွိေသာ လူထုေထာက္ခံမႈ မဲအေရအတြက္ေပၚ မူတည္ၿပီး ပါတီမ်ားရသင့္သည့္ ကိုယ္စားလွယ္ေနရာ ရာခိုင္ႏႈန္းကို ခဲြေ၀ေပးရျခင္း ျဖစ္သည္။ ယင္းကိုယ္စားလွယ္ရာခိုင္ႏႈန္းအတိုင္း ပါတီမ်ား၏ ကိုယ္စားလွယ္လ်ာထားစာရင္းမွ ဦးစားေပးအဆင့္အတုိင္း လႊတ္ေတာ္ကိုယ္စားလွယ္မ်ားကို ေရြးခ်ယ္ရသည္။ ပါတီမ်ားသည္လည္း ကိုယ္စားလွယ္ ေရြးခ်ယ္ခြင့္ရေရးအတြက္ အနည္းဆံုးလိုအပ္ေသာ လူထုေထာက္ခံမႈရာခိုင္ႏႈန္းျပည့္မီရန္ လိုအပ္ပါသည္။
ယင္းစနစ္အားနည္းခ်က္မွာ လႊတ္ေတာ္ကိုယ္စားလွယ္မ်ားႏွင့္ ျပည္သူမ်ားအၾကား ထိေတြ႔ဆက္ဆံမႈ နည္းပါးျခင္း ျဖစ္သည္။ ကိုယ္စားလွယ္ေလာင္းမ်ားကလည္း သက္ဆိုင္ရာမဲဆႏၵနယ္ေျမရွိ ျပည္သူမ်ား၏ အခက္အခဲ၊ လိုအပ္ခ်က္မ်ားကို ကူညီေျဖရွင္းေပးရန္ထက္ ပါတီ၏ လ်ာထားစာရင္းတြင္ ပါ၀င္ေရးကိုသာ အာ႐ံုစိုက္ လုပ္ေဆာင္တတ္ၾကသည္။ ထို႔ျပင္ မဲဆႏၵရွင္မ်ား မႀကိဳက္ႏွစ္သက္သည့္ လႊတ္ေတာ္ကိုယ္စားလွယ္မ်ားကို ဖယ္ရွားႏိုင္သည့္ အာဏာသည္လည္း ျပည္သူ႔ထံတြင္မရွိဘဲ ပါတီထိပ္ပိုင္းေခါင္းေဆာင္မ်ားတြင္သာ ရွိေနသည္။ ယင္းစနစ္သည္ ဘာသာေရးအစြန္းေရာက္ပါတီမ်ားကိုလည္း လႊတ္ေတာ္အတြင္း ပါ၀င္ႏိုင္ရန္ အခြင့္အေရးတစ္ရပ္ျဖစ္ၿပီး ပါတီကို ေထာက္ခံသူ အနည္းငယ္ရွိ႐ံုျဖင့္ လႊတ္ေတာ္အတြင္း အၿမဲတမ္း ပါ၀င္ခြင့္ရေနမည္ျဖစ္သည္။ အဆိုးဆံုးအခ်က္မွာ ဤစနစ္ေၾကာင့္ လႊတ္ေတာ္အတြင္း ပါတီငယ္အမ်ားအျပားပါ၀င္လာၿပီး ၫြန္႔ေပါင္းအစိုးရ ဖြဲ႔ရႏိုင္သည္။
ထိုအခါ တိုင္းျပည္အတြက္ အေရးႀကီးေသာ မူ၀ါဒမ်ား ခ်မွတ္ရာတြင္လည္းေကာင္း၊ ျပည္သူမ်ား၏ နစ္နာမႈမ်ား၊ ျပႆနာမ်ားကို ေျဖရွင္းေဖာ္ေဆာင္ႏိုင္ေသာ ဥပေဒမ်ားေရးဆြဲရာတြင္ လည္းေကာင္း၊ ျပည္တြင္းစစ္ပြဲမ်ား၊ နယ္စပ္ႏိုင္ငံမ်ားႏွင့္ျဖစ္ပြားေသာ စစ္ပြဲမ်ား၊ လူမ်ဳိးေရး၊ ဘာသာေရးပဋိပကၡမ်ားေၾကာင့္ ခံစားေနရေသာ ျပည္သူတုိ႔၏ ဒုကၡဆင္းရဲမ်ားကို ၿငိမ္းခ်မ္းပေပ်ာက္ေစရန္လည္းေကာင္း ဆံုးျဖတ္ခ်က္မ်ား ခ်မွတ္ရာတြင္ သေဘာတူညီမႈ မရႏိုင္ဘဲျဖစ္ေနတတ္သည္။
အဆိုပါစနစ္အား က်င့္သံုးေနသည့္ အခ်ဳိ႕ႏုိင္ငံမ်ားတြင္ ကိုယ္စားလွယ္ေလာင္း အမည္စာရင္း(open list)ကို ထုတ္ျပန္ၿပီး အခ်ိဳ႕ႏုိင္ငံမ်ားတြင္ မထုတ္ျပန္ပါ(closed list)။
(၂) ေပါင္းစပ္ထားေသာ အခ်ဳိးက် ေရြးခ်ယ္သည့္စနစ္ (Mix Member Proportional System)
မဲအမ်ားဆံုးရသူ အႏိုင္ရသည့္စနစ္ (First Past the Post, FPTP) ႏွင့္ အခ်ဳိးက် ကိုယ္စားျပဳစနစ္ (Propor tional Representation, PR System) တုိ႔မွ ေကာင္းက်ဳိးမ်ားအားလံုးကို ရရွိႏုိင္ေအာင္ ဖန္တီးထားေသာ စနစ္ဟု ဆိုသည္။ လႊတ္ေတာ္ ကိုယ္စားလွယ္ဦးေရ၏ တစ္စိတ္တစ္ပိုင္းကို FPTP စနစ္ျဖင့္ ေရြးေကာက္ၿပီး က်န္သည့္အစိတ္အပိုင္းကို ပါတီစာရင္းအရ အခ်ဳိးက်စနစ္ (PR) ျဖင့္ ေရြးေကာက္ျခင္းျဖစ္သည္။
ဤစနစ္သည္ ကိုယ္စားလွယ္ေနရာ ခြဲေ၀ေပးမႈ ႐ႈပ္ေထြးႏိုင္ျခင္း၊ မဲဆႏၵရွင္မ်ားကလည္း နည္းလမ္းႏွစ္မ်ဳိးျဖင့္ မဲေပးရသည့္အတြက္ အမွားအယြင္းမ်ားရွိႏိုင္ျခင္းတို႔ေၾကာင့္ လက္ရွိဒီမိုကေရစီႏွင့္ထိေတြ႔ကာစ ျမန္မာျပည္သူလူထုႏွင့္ ကိုက္ညီမႈ မရွိႏုိင္ေပ။ ထို႔ျပင္ ျမန္မာႏိုင္ငံရွိ ျပည္သူမ်ားသည္ ႏုိင္ငံေရးတြင္ ပါ၀င္စဥ္းစားရန္ အခ်ိန္မရွိသည့္အျပင္ စိတ္ပါ၀င္စားမႈလည္း အလြန္အားနည္းေနေသးေသာေၾကာင့္ ပီအာရ္စနစ္ကို က်င့္သံုးရန္မွာ လံုး၀မျဖစ္ႏိုင္ေခ်။
ေဒသအဆင့္ႏွင့္ ႏိုင္ငံအဆင့္မ်ားတြင္ ထိန္းညိႇမႈလုပ္ေဆာင္ရန္ လူဦးေရမ်ားေသာ ႏုိင္ငံမ်ားတြင္ အဆိုပါစနစ္ကို အသံုးျပဳသည္။ ပထ၀ီအအေျခအေန အမ်ဳိးမ်ဳိးရွိေသာ၊ လူမႈေရး၊ ယဥ္ေက်းမႈႏွင့္ စီးပြားေရးပံုစံကြဲျပားမႈ အမ်ဳိးမ်ဳိးရွိေသာ ႏုိင္ငံမ်ားတြင္ ယင္းစနစ္ကို က်င့္သံုးသည္။
(၃) လႊဲေျပာင္းေပးႏိုင္ေသာ မဲတစ္မဲစနစ္ (Single Transferable Vote System)
ယခုစနစ္မွာ ပိုမုိ႐ႈပ္ေထြးသည္။ ပါတီမ်ားက မဲဆႏၵနယ္ေျမတစ္ခုအတြက္ အႏိုင္ရႏိုင္မည့္ ကိုယ္စားလွယ္ေလာင္းမ်ား အမည္စာရင္းကို နာမည္စာရင္းတင္သြင္းရသည္။ မဲဆႏၵနယ္ေျမတစ္ခုတြင္ ကိုယ္စားလွယ္ အေျမာက္အျမား ၀င္ေရာက္ယွဥ္ ၿပိဳင္ႏိုင္ၿပီး ရရွိသည့္မဲမ်ားကို တစ္ဦးခ်င္း အဆင့္ဆင့္ေျပာင္းလဲရေသာ နည္းျဖစ္သည္။ ဥပမာ-ကိုယ္စားလွယ္ေလာင္း ခုနစ္ေယာက္ရွိလွ်င္ မဲေပးရမည့္အကြက္မ်ားမွာ မိမိႀကိဳက္ႏွစ္သက္သူ တစ္ဦးထက္မကဘဲ ႏွစ္သက္ရာ အစဥ္လိုက္ မဲေပးေရြးခ်ယ္ခြင့္ရွိသည္။ မဲအမ်ားဆံုးရေသာ ကိုယ္စားလွယ္ေလာင္းက လႊတ္ေတာ္ကိုယ္စားလွယ္ျဖစ္ရန္ ေသခ်ာႏိုင္ေသာ မဲအေရအတြက္ကို ခ်န္ၿပီး ပိုေသာမဲမ်ားကို ဒုတိယမဲအမ်ားဆံုးရသူ၏ မဲစာရင္းတြင္ ထည့္ေပါင္းေပးရသည္။
မဲအေရအတြက္ အနည္းဆံုးရေသာသူကို ဖယ္ထုတ္ပစ္ၿပီး ၎တို႔ရရွိေသာ မဲမ်ားအားလံုးကို ဒုတိယ၊ တတိယ မဲအမ်ားဆံုးရသူမ်ား၏ မဲစာရင္းတြင္ ထည့္ေပါင္းေရတြက္ေပးၿပီး ေရြးခ်ယ္ေသာစနစ္ ျဖစ္သည္။
ယင္းစနစ္သည္ တြက္ခ်က္မႈစနစ္မ်ား ႐ႈပ္ေထြးလြန္းေသာေၾကာင့္ ကမၻာေပၚတြင္ တစ္ႏုိင္ငံလံုးအဆင့္အျဖစ္ အိုင္ယာလန္ႏိုင္ငံႏွင့္ ေမာ္လ္တာႏိုင္ငံတြင္သာ အသံုးျပဳလ်က္ရွိပါသည္။ ဥေရာပႏုိင္ငံမ်ားတြင္ အသံုးျပဳေနသည့္ ပီအာရ္စနစ္ကို ၁၉၇၀ ျပည့္လြန္ႏွစ္မ်ားမွ စတင္၍ လစ္ဘရယ္ဒီမိုကရက္တို႔က မဲအမ်ားဆံုးရသည့္ ကိုယ္စားလွယ္ေလာင္း အႏုိင္ရသည့္ FPTP စနစ္သည္ အင္အားေကာင္းေသာ အစိုးရအဖြဲ႔မ်ားကို မဖြဲ႕စည္းႏုိင္ေၾကာင္း ေထာက္ျပေျပာဆိုမႈမ်ား ရွိေနသည္။
အခ်ဳိးက်ကိုယ္စားျပဳစနစ္ (Proportional Representation, PR System) ကို ေအာက္ပါအတုိင္း အမ်ဳိးအစားသံုးမ်ဳိး ခြဲျခားက်င့္သံုးေလ့ရွိသည္ကို ေတြ႔ရသည္။
(၁) ပါတီအလိုက္ အမည္စာရင္းကို မူတည္ၿပီး အခ်ဳိးက်ေရြးခ်ယ္သည့္စနစ္ (List Proportional Representation System)
ယင္းစနစ္သည္ ပါတီကိုသာ မဲေပးေရြးခ်ယ္ရျခင္းျဖစ္ၿပီး ပီအာရ္တြင္ အသံုးအမ်ားဆံုးလည္းျဖစ္သည္။ ပါတီမ်ားသည္ မဲဆႏၵနယ္ေျမတစ္ခုခ်င္းစီအတြက္ ကိုယ္စားလွယ္ေလာင္း အမည္စာရင္းကို တင္သြင္းစရာမလိုဘဲ ကိုယ္စားလွယ္အျဖစ္ လ်ာထားသူမ်ားကိုသာ အမည္စာရင္းထုတ္ျပန္ေပးရသည္။ မဲဆႏၵရွင္မ်ားက မဲေပးရာတြင္ လႊတ္ေတာ္ကိုယ္စားလွယ္မ်ားကို မဲေပးျခင္းမဟုတ္ဘဲ ပါတီ၏ မူ၀ါဒႏွင့္ ပါတီကလ်ာထားသည့္ ကိုယ္စားလွယ္စာရင္းကို ၾကည့္၍ ပါတီကိုသာ မဲေပးရျခင္းျဖစ္သည္။
ေရြးေကာက္ပြဲၿပီးမွ တစ္ႏိုင္ငံလံုးအတုိင္းအတာျဖင့္ ပါတီအလိုက္ရရွိေသာ လူထုေထာက္ခံမႈ မဲအေရအတြက္ေပၚ မူတည္ၿပီး ပါတီမ်ားရသင့္သည့္ ကိုယ္စားလွယ္ေနရာ ရာခိုင္ႏႈန္းကို ခဲြေ၀ေပးရျခင္း ျဖစ္သည္။ ယင္းကိုယ္စားလွယ္ရာခိုင္ႏႈန္းအတိုင္း ပါတီမ်ား၏ ကိုယ္စားလွယ္လ်ာထားစာရင္းမွ ဦးစားေပးအဆင့္အတုိင္း လႊတ္ေတာ္ကိုယ္စားလွယ္မ်ားကို ေရြးခ်ယ္ရသည္။ ပါတီမ်ားသည္လည္း ကိုယ္စားလွယ္ ေရြးခ်ယ္ခြင့္ရေရးအတြက္ အနည္းဆံုးလိုအပ္ေသာ လူထုေထာက္ခံမႈရာခိုင္ႏႈန္းျပည့္မီရန္ လိုအပ္ပါသည္။
ယင္းစနစ္အားနည္းခ်က္မွာ လႊတ္ေတာ္ကိုယ္စားလွယ္မ်ားႏွင့္ ျပည္သူမ်ားအၾကား ထိေတြ႔ဆက္ဆံမႈ နည္းပါးျခင္း ျဖစ္သည္။ ကိုယ္စားလွယ္ေလာင္းမ်ားကလည္း သက္ဆိုင္ရာမဲဆႏၵနယ္ေျမရွိ ျပည္သူမ်ား၏ အခက္အခဲ၊ လိုအပ္ခ်က္မ်ားကို ကူညီေျဖရွင္းေပးရန္ထက္ ပါတီ၏ လ်ာထားစာရင္းတြင္ ပါ၀င္ေရးကိုသာ အာ႐ံုစိုက္ လုပ္ေဆာင္တတ္ၾကသည္။ ထို႔ျပင္ မဲဆႏၵရွင္မ်ား မႀကိဳက္ႏွစ္သက္သည့္ လႊတ္ေတာ္ကိုယ္စားလွယ္မ်ားကို ဖယ္ရွားႏိုင္သည့္ အာဏာသည္လည္း ျပည္သူ႔ထံတြင္မရွိဘဲ ပါတီထိပ္ပိုင္းေခါင္းေဆာင္မ်ားတြင္သာ ရွိေနသည္။ ယင္းစနစ္သည္ ဘာသာေရးအစြန္းေရာက္ပါတီမ်ားကိုလည္း လႊတ္ေတာ္အတြင္း ပါ၀င္ႏိုင္ရန္ အခြင့္အေရးတစ္ရပ္ျဖစ္ၿပီး ပါတီကို ေထာက္ခံသူ အနည္းငယ္ရွိ႐ံုျဖင့္ လႊတ္ေတာ္အတြင္း အၿမဲတမ္း ပါ၀င္ခြင့္ရေနမည္ျဖစ္သည္။ အဆိုးဆံုးအခ်က္မွာ ဤစနစ္ေၾကာင့္ လႊတ္ေတာ္အတြင္း ပါတီငယ္အမ်ားအျပားပါ၀င္လာၿပီး ၫြန္႔ေပါင္းအစိုးရ ဖြဲ႔ရႏိုင္သည္။
ထိုအခါ တိုင္းျပည္အတြက္ အေရးႀကီးေသာ မူ၀ါဒမ်ား ခ်မွတ္ရာတြင္လည္းေကာင္း၊ ျပည္သူမ်ား၏ နစ္နာမႈမ်ား၊ ျပႆနာမ်ားကို ေျဖရွင္းေဖာ္ေဆာင္ႏိုင္ေသာ ဥပေဒမ်ားေရးဆြဲရာတြင္ လည္းေကာင္း၊ ျပည္တြင္းစစ္ပြဲမ်ား၊ နယ္စပ္ႏိုင္ငံမ်ားႏွင့္ျဖစ္ပြားေသာ စစ္ပြဲမ်ား၊ လူမ်ဳိးေရး၊ ဘာသာေရးပဋိပကၡမ်ားေၾကာင့္ ခံစားေနရေသာ ျပည္သူတုိ႔၏ ဒုကၡဆင္းရဲမ်ားကို ၿငိမ္းခ်မ္းပေပ်ာက္ေစရန္လည္းေကာင္း ဆံုးျဖတ္ခ်က္မ်ား ခ်မွတ္ရာတြင္ သေဘာတူညီမႈ မရႏိုင္ဘဲျဖစ္ေနတတ္သည္။
အဆိုပါစနစ္အား က်င့္သံုးေနသည့္ အခ်ဳိ႕ႏုိင္ငံမ်ားတြင္ ကိုယ္စားလွယ္ေလာင္း အမည္စာရင္း(open list)ကို ထုတ္ျပန္ၿပီး အခ်ိဳ႕ႏုိင္ငံမ်ားတြင္ မထုတ္ျပန္ပါ(closed list)။
(၂) ေပါင္းစပ္ထားေသာ အခ်ဳိးက် ေရြးခ်ယ္သည့္စနစ္ (Mix Member Proportional System)
မဲအမ်ားဆံုးရသူ အႏိုင္ရသည့္စနစ္ (First Past the Post, FPTP) ႏွင့္ အခ်ဳိးက် ကိုယ္စားျပဳစနစ္ (Propor tional Representation, PR System) တုိ႔မွ ေကာင္းက်ဳိးမ်ားအားလံုးကို ရရွိႏုိင္ေအာင္ ဖန္တီးထားေသာ စနစ္ဟု ဆိုသည္။ လႊတ္ေတာ္ ကိုယ္စားလွယ္ဦးေရ၏ တစ္စိတ္တစ္ပိုင္းကို FPTP စနစ္ျဖင့္ ေရြးေကာက္ၿပီး က်န္သည့္အစိတ္အပိုင္းကို ပါတီစာရင္းအရ အခ်ဳိးက်စနစ္ (PR) ျဖင့္ ေရြးေကာက္ျခင္းျဖစ္သည္။
ဤစနစ္သည္ ကိုယ္စားလွယ္ေနရာ ခြဲေ၀ေပးမႈ ႐ႈပ္ေထြးႏိုင္ျခင္း၊ မဲဆႏၵရွင္မ်ားကလည္း နည္းလမ္းႏွစ္မ်ဳိးျဖင့္ မဲေပးရသည့္အတြက္ အမွားအယြင္းမ်ားရွိႏိုင္ျခင္းတို႔ေၾကာင့္ လက္ရွိဒီမိုကေရစီႏွင့္ထိေတြ႔ကာစ ျမန္မာျပည္သူလူထုႏွင့္ ကိုက္ညီမႈ မရွိႏုိင္ေပ။ ထို႔ျပင္ ျမန္မာႏိုင္ငံရွိ ျပည္သူမ်ားသည္ ႏုိင္ငံေရးတြင္ ပါ၀င္စဥ္းစားရန္ အခ်ိန္မရွိသည့္အျပင္ စိတ္ပါ၀င္စားမႈလည္း အလြန္အားနည္းေနေသးေသာေၾကာင့္ ပီအာရ္စနစ္ကို က်င့္သံုးရန္မွာ လံုး၀မျဖစ္ႏိုင္ေခ်။
ေဒသအဆင့္ႏွင့္ ႏိုင္ငံအဆင့္မ်ားတြင္ ထိန္းညိႇမႈလုပ္ေဆာင္ရန္ လူဦးေရမ်ားေသာ ႏုိင္ငံမ်ားတြင္ အဆိုပါစနစ္ကို အသံုးျပဳသည္။ ပထ၀ီအအေျခအေန အမ်ဳိးမ်ဳိးရွိေသာ၊ လူမႈေရး၊ ယဥ္ေက်းမႈႏွင့္ စီးပြားေရးပံုစံကြဲျပားမႈ အမ်ဳိးမ်ဳိးရွိေသာ ႏုိင္ငံမ်ားတြင္ ယင္းစနစ္ကို က်င့္သံုးသည္။
(၃) လႊဲေျပာင္းေပးႏိုင္ေသာ မဲတစ္မဲစနစ္ (Single Transferable Vote System)
ယခုစနစ္မွာ ပိုမုိ႐ႈပ္ေထြးသည္။ ပါတီမ်ားက မဲဆႏၵနယ္ေျမတစ္ခုအတြက္ အႏိုင္ရႏိုင္မည့္ ကိုယ္စားလွယ္ေလာင္းမ်ား အမည္စာရင္းကို နာမည္စာရင္းတင္သြင္းရသည္။ မဲဆႏၵနယ္ေျမတစ္ခုတြင္ ကိုယ္စားလွယ္ အေျမာက္အျမား ၀င္ေရာက္ယွဥ္ ၿပိဳင္ႏိုင္ၿပီး ရရွိသည့္မဲမ်ားကို တစ္ဦးခ်င္း အဆင့္ဆင့္ေျပာင္းလဲရေသာ နည္းျဖစ္သည္။ ဥပမာ-ကိုယ္စားလွယ္ေလာင္း ခုနစ္ေယာက္ရွိလွ်င္ မဲေပးရမည့္အကြက္မ်ားမွာ မိမိႀကိဳက္ႏွစ္သက္သူ တစ္ဦးထက္မကဘဲ ႏွစ္သက္ရာ အစဥ္လိုက္ မဲေပးေရြးခ်ယ္ခြင့္ရွိသည္။ မဲအမ်ားဆံုးရေသာ ကိုယ္စားလွယ္ေလာင္းက လႊတ္ေတာ္ကိုယ္စားလွယ္ျဖစ္ရန္ ေသခ်ာႏိုင္ေသာ မဲအေရအတြက္ကို ခ်န္ၿပီး ပိုေသာမဲမ်ားကို ဒုတိယမဲအမ်ားဆံုးရသူ၏ မဲစာရင္းတြင္ ထည့္ေပါင္းေပးရသည္။
မဲအေရအတြက္ အနည္းဆံုးရေသာသူကို ဖယ္ထုတ္ပစ္ၿပီး ၎တို႔ရရွိေသာ မဲမ်ားအားလံုးကို ဒုတိယ၊ တတိယ မဲအမ်ားဆံုးရသူမ်ား၏ မဲစာရင္းတြင္ ထည့္ေပါင္းေရတြက္ေပးၿပီး ေရြးခ်ယ္ေသာစနစ္ ျဖစ္သည္။
ယင္းစနစ္သည္ တြက္ခ်က္မႈစနစ္မ်ား ႐ႈပ္ေထြးလြန္းေသာေၾကာင့္ ကမၻာေပၚတြင္ တစ္ႏုိင္ငံလံုးအဆင့္အျဖစ္ အိုင္ယာလန္ႏိုင္ငံႏွင့္ ေမာ္လ္တာႏိုင္ငံတြင္သာ အသံုးျပဳလ်က္ရွိပါသည္။ ဥေရာပႏုိင္ငံမ်ားတြင္ အသံုးျပဳေနသည့္ ပီအာရ္စနစ္ကို ၁၉၇၀ ျပည့္လြန္ႏွစ္မ်ားမွ စတင္၍ လစ္ဘရယ္ဒီမိုကရက္တို႔က မဲအမ်ားဆံုးရသည့္ ကိုယ္စားလွယ္ေလာင္း အႏုိင္ရသည့္ FPTP စနစ္သည္ အင္အားေကာင္းေသာ အစိုးရအဖြဲ႔မ်ားကို မဖြဲ႕စည္းႏုိင္ေၾကာင္း ေထာက္ျပေျပာဆိုမႈမ်ား ရွိေနသည္။
မိေက်ာင္းကန္ သပိတ္ေခါင္းေဆာင္ကို ေက်ာက္တံတားတရား႐ံုးက တစ္မႈ အမိန္႔ခ်ၿပီး တစ္မႈ စြဲခ်က္တင္
နန္းျမင့္
မိေက်ာင္းကန္သပိတ္ေခါင္းေဆာင္ ဦးစိန္သန္းကို ေက်ာက္တံတားၿမိဳ႕နယ္ တရား႐ံုးတြင္ ၿငိမ္း၊ စု၊ စီ ပုဒ္မ-၁၈ျဖင့္ ၾသဂုတ္ ၂၉ရက္က ေထာင္ဒဏ္ေလးလ အမိန္႔ခ်ခဲ့ၿပီး ထပ္မံ၍ တစ္မႈကို စြဲခ်က္တင္လိုက္ၿပီဟု ၎၏ အက်ဳိးေတာ္ေဆာင္ေရွ႕ေန ဦးေအာင္စုိးထြန္းက ေျပာသည္။
“ တစ္မႈကို ေထာင္ေလးလခ်တယ္။ ေနာက္ထပ္စြဲထားတဲ့ တစ္မႈကို ဒီေန႔(ၾသဂုတ္၂၉ ရက္) ပဲ တရားစြဲတင္ လိုက္တယ္”ဟု ၎က ေျပာသည္။
မတ္လအတြင္းက ေက်ာက္တံတားၿမိဳ႕နယ္၊ ရန္ကုန္တိုင္းတရားလႊတ္ေတာ္႐ံုးေရွ႕မဟာဗႏၶဳလ ပန္းၿခံေဘးတြင္ သပိတ္စခန္းဖြင့္ ဆႏၵေဖာ္ထုတ္ခဲ့သည့္အတြက္ ၿငိမ္း၊ စု၊ စီဥေပဒ ပုဒ္မ ၁၈ျဖင့္လည္းေကာင္း၊ ေမလ ၂၁ရက္က ခြင့္ျပဳခ်က္ တင္ျပျခင္းမရွိဘဲ ေက်ာက္တံတားၿမိဳ႕နယ္ႏွင့္ ပန္းဘဲတန္းၿမိဳ႕နယ္မ်ားကို ျဖတ္၍ မိေက်ာင္းကန္သပိတ္စခန္းမွ ဆႏၵေဖာ္ထုတ္သူမ်ားက တူညီဝတ္စံုျဖင့္ ဆႏၵျပခဲ့ျခင္းအတြက္ လည္းေကာင္း၊ ေက်ာက္တံတား ၿမိဳ႕နယ္ ရဲစခန္းက ပုဒ္မ-၁၈ျဖင့္ အေရးယူေပးရန္ တရားလိုျပဳ တရား စြဲဆိုထားသည္။
ဦးစိန္သန္းကို ပုဒ္မ-၁၈ျဖင့္ ၾသဂုတ္လ ၁၉ရက္ကလည္း လသာၿမိဳ႕နယ္တရား႐ံုးမွ အလုပ္ၾကမ္းႏွင့္ ေထာင္ဒဏ္ေလးလ၊ ၾသဂုတ္လ၂ဝရက္ ဗဟန္းၿမိဳ႕နယ္တရား႐ံုးမွ ေထာင္ဒဏ္ေလးလ၊ ၾသဂုတ္လ ၂၅ရက္က ပန္းဘဲတန္းတရား႐ံုးမွ ေထာင္ဒဏ္ေလးလႏွင့္ ၾသဂုတ္လ ၂၉ရက္က ေက်ာက္တံတား တရား႐ံုးမွ ေထာင္ဒဏ္ေလးလစီ အမိန္႔ခ်မွတ္ျခင္း ခံထားရသူျဖစ္သည္။ ၎သည္ ပုဒ္မ-၁၈ျဖင့္ အမႈ ေလးမႈကို ေထာင္ဒဏ္ ေလးလစီျဖင့္ ၁၆လ အမိန္႔ခ်မွတ္ခံထားရသူျဖစ္သည္။
မိေက်ာင္းကန္သပိတ္ေခါင္းေဆာင္ ဦးစိန္သန္းကို ေက်ာက္တံတားၿမိဳ႕နယ္ တရား႐ံုးတြင္ ၿငိမ္း၊ စု၊ စီ ပုဒ္မ-၁၈ျဖင့္ ၾသဂုတ္ ၂၉ရက္က ေထာင္ဒဏ္ေလးလ အမိန္႔ခ်ခဲ့ၿပီး ထပ္မံ၍ တစ္မႈကို စြဲခ်က္တင္လိုက္ၿပီဟု ၎၏ အက်ဳိးေတာ္ေဆာင္ေရွ႕ေန ဦးေအာင္စုိးထြန္းက ေျပာသည္။
“ တစ္မႈကို ေထာင္ေလးလခ်တယ္။ ေနာက္ထပ္စြဲထားတဲ့ တစ္မႈကို ဒီေန႔(ၾသဂုတ္၂၉ ရက္) ပဲ တရားစြဲတင္ လိုက္တယ္”ဟု ၎က ေျပာသည္။
မတ္လအတြင္းက ေက်ာက္တံတားၿမိဳ႕နယ္၊ ရန္ကုန္တိုင္းတရားလႊတ္ေတာ္႐ံုးေရွ႕မဟာဗႏၶဳလ ပန္းၿခံေဘးတြင္ သပိတ္စခန္းဖြင့္ ဆႏၵေဖာ္ထုတ္ခဲ့သည့္အတြက္ ၿငိမ္း၊ စု၊ စီဥေပဒ ပုဒ္မ ၁၈ျဖင့္လည္းေကာင္း၊ ေမလ ၂၁ရက္က ခြင့္ျပဳခ်က္ တင္ျပျခင္းမရွိဘဲ ေက်ာက္တံတားၿမိဳ႕နယ္ႏွင့္ ပန္းဘဲတန္းၿမိဳ႕နယ္မ်ားကို ျဖတ္၍ မိေက်ာင္းကန္သပိတ္စခန္းမွ ဆႏၵေဖာ္ထုတ္သူမ်ားက တူညီဝတ္စံုျဖင့္ ဆႏၵျပခဲ့ျခင္းအတြက္ လည္းေကာင္း၊ ေက်ာက္တံတား ၿမိဳ႕နယ္ ရဲစခန္းက ပုဒ္မ-၁၈ျဖင့္ အေရးယူေပးရန္ တရားလိုျပဳ တရား စြဲဆိုထားသည္။
ဦးစိန္သန္းကို ပုဒ္မ-၁၈ျဖင့္ ၾသဂုတ္လ ၁၉ရက္ကလည္း လသာၿမိဳ႕နယ္တရား႐ံုးမွ အလုပ္ၾကမ္းႏွင့္ ေထာင္ဒဏ္ေလးလ၊ ၾသဂုတ္လ၂ဝရက္ ဗဟန္းၿမိဳ႕နယ္တရား႐ံုးမွ ေထာင္ဒဏ္ေလးလ၊ ၾသဂုတ္လ ၂၅ရက္က ပန္းဘဲတန္းတရား႐ံုးမွ ေထာင္ဒဏ္ေလးလႏွင့္ ၾသဂုတ္လ ၂၉ရက္က ေက်ာက္တံတား တရား႐ံုးမွ ေထာင္ဒဏ္ေလးလစီ အမိန္႔ခ်မွတ္ျခင္း ခံထားရသူျဖစ္သည္။ ၎သည္ ပုဒ္မ-၁၈ျဖင့္ အမႈ ေလးမႈကို ေထာင္ဒဏ္ ေလးလစီျဖင့္ ၁၆လ အမိန္႔ခ်မွတ္ခံထားရသူျဖစ္သည္။
လယ္ပ်က္စီးသူမ်ား ကူညီေထာက္ပံ့မႈ အျပည့္မရ
ေနာ္ႏိုရင္း
အစုိးရက ေရနစ္ျမဳပ္ပ်က္စီးတဲ့ လယ္ဧကေတြအတြက္ ကူညီေထာက္ပံ့မႈ အစီအစဥ္လုပ္ေဆာင္ရာမွာ လယ္သမားအမ်ားစုက မရၾကပဲျဖစ္ေနပါတယ္။
ပဲခူးတုိင္းေဒသႀကီး သနပၸင္ၿမိဳ႔နယ္အတြင္းမွာ ေရႀကီးမႈေၾကာင့္ လယ္ယာေျမပ်က္စီး သြားတဲ့ လယ္သမားေတြကို အစုိးရကေနၿပီး ပ်က္စီးတဧက ၁၂၀၀၀ နဲ႔ ေထာက္ပံ့ပိုးေနၿပီး ထိခုိက္ လယ္ေတြအတြက္ တဧကုိ ၆၀၀၀ နဲ႔ ပံ့ပုိးေနတာပါ။
ဒါေပမယ့္ လယ္သမားအမ်ားစုရဲ့ ပ်က္စီးလယ္ေတြအတြက္ ေထာက္ပံေငြမရၾကဘူးလုိ႔ သနပၸင္ၿမိဳ႕နယ္ ျပည္သူ႔လႊတ္ေတာ္ကုိယ္စားလွယ္ ဦးျမင့္ဦးက ေျပာပါတယ္။
“သူတို႔တင္ျပခ်က္ေတြ ၾကည့္တဲ့အခါမွာ ပ်က္စီးတာ ထိခုိက္တာ ဧက ၄ ေသာင္းေလာက္အထိ ရွိႏိုင္တယ္။ ဒါေပမယ့္ အာဏာပိုင္အစိုးရကေနၿပီး အသိအမွတ္ျပဳ ေဆာင္ရြက္တာ ပ်က္စီးထိခိုက္ဧက ၁၉၀၀၀ ေက်ာ္ေပါ့။ အန္ကယ့္ဆီကို လူကိုယ္တိုင္ လာတိုင္တာေရာ၊ ဖုန္းနဲ႔ေရာ၊ စာပို႔ၿပီးေတာ့ေပါ့ သူတို႔မမွန္မကန္ဘူး သူတို႔ကို ေလ်ာ့ၿပီး ေပးေနတယ္ဆိုၿပီး တိုင္ၾကတယ္။ ရြာေတြမွာ ဘာေတြျဖစ္ေနလဲဆိုေတာ့ သူတို႔ တရား၀င္ ပ်က္စီးတယ္၊ ထိခိုက္တယ္ဆိုၿပီး စာရင္းျပတာ တ၀က္ေတာင္ မရွိဘူး။ တခ်ဳိ႕ရြာေတြကေတာ့ တ၀က္ေလာက္ရွိတယ္။ အဲဒီအခါမွာ သူတို႔က ေအာက္ေျခမွာ တကယ္ပ်က္စီး ထိခိုက္တဲ့သူေတြကို ပံ့ပိုးေပးလို႔ မရဘူး ျဖစ္ေနတယ္။”
ဒီလုိေတာင္သူေတြ ေထာက္ပံ့မႈအျပည့္အ၀ မရရွိတဲ့ကိစၥကို စက္တင္ဘာလဆန္းပိုင္း ျပန္က်င္းပမယ့္ လႊတ္ေတာ္မွာ ေဆြးေႏြးဖို႔ အေရးႀကီးအဆိုတင္သြင္းထားတယ္လို႔ သူက ေျပာပါတယ္။
သနပၸင္ၿမိဳ႕နယ္ စြန္ပိေက်းရြာမွာဆုိရင္ လယ္သမား ၃၁ ဦးရဲ့ ပ်က္စီးလယ္ဧက ၁၀၀ ေက်ာ္ တင္ထားေပမယ့္ လယ္သမား ၇ ဦးရဲ့ ပ်က္စီးလယ္ ၄၂ ဧကကုိသာ ေထာက္ပံ့ခဲ့တယ္လုိ႔ စြန္ပိ ေက်းရြာ လယ္သမား ကုိေဇာ္လင္းေအာင္က ေျပာပါတယ္။
“က်ေနာ္တို႔တင္တာ ပထမ လူဦးေရ ၃၁ ဦးကို ဧက ၁၀၀ ေက်ာ္ ခင္ဗ်။ သူတို႔ေပးတာက ၇ ဦးကို ၄၂ ဧက။ အဲဒါေတြ ေ၀လို႔ေတာ့ ၿပီးသြားၿပီ။ ဘယ္လိုေ၀လိုက္လဲဆိုေတာ့ ၄၂ ဦးထဲကပဲ ျပန္မွ်ၿပီးေတာ့ အခ်ဳိးခ်ေ၀ေပးလိုက္ရတယ္။ သူတို႔ေပးတာက တဧကကို ၁၂၀၀၀ ႏႈန္းဆိုေပမယ့္ က်ေနာ္တို႔ဆီမွာ ရတာက တဧကကို ၆၀၀၀ ႏႈန္းေလာက္ပဲရၾကတာေပါ့။”
ဒီလုိအလားတူျဖစ္စဥ္မ်ိး တျခားရြာေတြမွာလည္း ျဖစ္ေနတယ္လုိ႔ သူက ေျပာပါတယ္။ ပ်က္စီးသြားတဲ့ လယ္ေတြအတြက္ ျပန္စုိက္ဖုိ႔ အခ်ိန္မရေတာ့တဲ့အတြက္ လယ္သမား ေတြအေနနဲ႔ မတ္ပဲဲ နဲ႔ ပဲတီစိမ္းကုိသာ စုိက္ပ်ဳိးဖုိ႔ ေစာင့္ေနၾကတယ္လုိ႔ သူက ေျပာပါတယ္။
သနပၸင္ၿမိဳ႕နယ္မွာ ၾသဂုတ္လဆန္ပုိင္းကစတဲ့ ေရႀကီးေရလွ်ံမႈဟာ ၿပီးခဲ့အပတ္ကမွ ေရျပန္က်ခဲ့တာျဖစ္ၿပီး လယ္ဧက ၅ ေသာင္းေက်ာ္ ေရနစ္ျမဳပ္ခဲ့တာျဖစ္ပါတယ္။
ပဲခူးတုိင္းေဒသႀကီး သနပၸင္ၿမိဳ႔နယ္အတြင္းမွာ ေရႀကီးမႈေၾကာင့္ လယ္ယာေျမပ်က္စီး သြားတဲ့ လယ္သမားေတြကို အစုိးရကေနၿပီး ပ်က္စီးတဧက ၁၂၀၀၀ နဲ႔ ေထာက္ပံ့ပိုးေနၿပီး ထိခုိက္ လယ္ေတြအတြက္ တဧကုိ ၆၀၀၀ နဲ႔ ပံ့ပုိးေနတာပါ။
ဒါေပမယ့္ လယ္သမားအမ်ားစုရဲ့ ပ်က္စီးလယ္ေတြအတြက္ ေထာက္ပံေငြမရၾကဘူးလုိ႔ သနပၸင္ၿမိဳ႕နယ္ ျပည္သူ႔လႊတ္ေတာ္ကုိယ္စားလွယ္ ဦးျမင့္ဦးက ေျပာပါတယ္။
“သူတို႔တင္ျပခ်က္ေတြ ၾကည့္တဲ့အခါမွာ ပ်က္စီးတာ ထိခုိက္တာ ဧက ၄ ေသာင္းေလာက္အထိ ရွိႏိုင္တယ္။ ဒါေပမယ့္ အာဏာပိုင္အစိုးရကေနၿပီး အသိအမွတ္ျပဳ ေဆာင္ရြက္တာ ပ်က္စီးထိခိုက္ဧက ၁၉၀၀၀ ေက်ာ္ေပါ့။ အန္ကယ့္ဆီကို လူကိုယ္တိုင္ လာတိုင္တာေရာ၊ ဖုန္းနဲ႔ေရာ၊ စာပို႔ၿပီးေတာ့ေပါ့ သူတို႔မမွန္မကန္ဘူး သူတို႔ကို ေလ်ာ့ၿပီး ေပးေနတယ္ဆိုၿပီး တိုင္ၾကတယ္။ ရြာေတြမွာ ဘာေတြျဖစ္ေနလဲဆိုေတာ့ သူတို႔ တရား၀င္ ပ်က္စီးတယ္၊ ထိခိုက္တယ္ဆိုၿပီး စာရင္းျပတာ တ၀က္ေတာင္ မရွိဘူး။ တခ်ဳိ႕ရြာေတြကေတာ့ တ၀က္ေလာက္ရွိတယ္။ အဲဒီအခါမွာ သူတို႔က ေအာက္ေျခမွာ တကယ္ပ်က္စီး ထိခိုက္တဲ့သူေတြကို ပံ့ပိုးေပးလို႔ မရဘူး ျဖစ္ေနတယ္။”
ဒီလုိေတာင္သူေတြ ေထာက္ပံ့မႈအျပည့္အ၀ မရရွိတဲ့ကိစၥကို စက္တင္ဘာလဆန္းပိုင္း ျပန္က်င္းပမယ့္ လႊတ္ေတာ္မွာ ေဆြးေႏြးဖို႔ အေရးႀကီးအဆိုတင္သြင္းထားတယ္လို႔ သူက ေျပာပါတယ္။
သနပၸင္ၿမိဳ႕နယ္ စြန္ပိေက်းရြာမွာဆုိရင္ လယ္သမား ၃၁ ဦးရဲ့ ပ်က္စီးလယ္ဧက ၁၀၀ ေက်ာ္ တင္ထားေပမယ့္ လယ္သမား ၇ ဦးရဲ့ ပ်က္စီးလယ္ ၄၂ ဧကကုိသာ ေထာက္ပံ့ခဲ့တယ္လုိ႔ စြန္ပိ ေက်းရြာ လယ္သမား ကုိေဇာ္လင္းေအာင္က ေျပာပါတယ္။
“က်ေနာ္တို႔တင္တာ ပထမ လူဦးေရ ၃၁ ဦးကို ဧက ၁၀၀ ေက်ာ္ ခင္ဗ်။ သူတို႔ေပးတာက ၇ ဦးကို ၄၂ ဧက။ အဲဒါေတြ ေ၀လို႔ေတာ့ ၿပီးသြားၿပီ။ ဘယ္လိုေ၀လိုက္လဲဆိုေတာ့ ၄၂ ဦးထဲကပဲ ျပန္မွ်ၿပီးေတာ့ အခ်ဳိးခ်ေ၀ေပးလိုက္ရတယ္။ သူတို႔ေပးတာက တဧကကို ၁၂၀၀၀ ႏႈန္းဆိုေပမယ့္ က်ေနာ္တို႔ဆီမွာ ရတာက တဧကကို ၆၀၀၀ ႏႈန္းေလာက္ပဲရၾကတာေပါ့။”
ဒီလုိအလားတူျဖစ္စဥ္မ်ိး တျခားရြာေတြမွာလည္း ျဖစ္ေနတယ္လုိ႔ သူက ေျပာပါတယ္။ ပ်က္စီးသြားတဲ့ လယ္ေတြအတြက္ ျပန္စုိက္ဖုိ႔ အခ်ိန္မရေတာ့တဲ့အတြက္ လယ္သမား ေတြအေနနဲ႔ မတ္ပဲဲ နဲ႔ ပဲတီစိမ္းကုိသာ စုိက္ပ်ဳိးဖုိ႔ ေစာင့္ေနၾကတယ္လုိ႔ သူက ေျပာပါတယ္။
သနပၸင္ၿမိဳ႕နယ္မွာ ၾသဂုတ္လဆန္ပုိင္းကစတဲ့ ေရႀကီးေရလွ်ံမႈဟာ ၿပီးခဲ့အပတ္ကမွ ေရျပန္က်ခဲ့တာျဖစ္ၿပီး လယ္ဧက ၅ ေသာင္းေက်ာ္ ေရနစ္ျမဳပ္ခဲ့တာျဖစ္ပါတယ္။
အပစ္ရပ္မူၾကမ္းပါ အခ်က္အခ်ဳိ႕ " ဝ " တပ္မေတာ္ သေဘာမတူ
နန္းလြင္ႏွင္းပြင့္
အစုိးရ ျပည္ေထာင္စု ၿငိမ္းခ်မ္းေရး ေဖာ္ေဆာင္ေရးေကာ္မတီႏွင့္ တစ္ႏိုင္ငံလံုးအပစ္ရပ္ေရး ညိႇႏိႈင္းေရးအဖြဲ႕ (NCCT)တုိ႔ ေဆြးေႏြးေနသည့္ အပစ္ရပ္မူၾကမ္းပါ အခ်က္အလက္အခ်ဳိ႕အား “ဝ” ေသြးစည္းညီညႊတ္ေရး တပ္မေတာ္အေနျဖင့္ သေဘာတူညီျခင္း မရွိဟု "ဝ" ေသြးစည္းညီညြတ္ေရးတပ္မေတာ္ ၊ အထူးေဒသ (၂)မွ ေျပာေရးဆိုခြင့္ရွိသူ ဦးေအာင္ျမင့္က ၾသဂုတ္ ၂၈ရက္က ေျပာသည္။
“ေဆြးေႏြးပြဲက မူေတြက ကြ်န္ေတာ္တို႔ တိုင္းရင္းသားေတြအတြက္၊ အားလံုးအတြက္ ေတာင္းဆိုတာမို႔ လက္ခံတယ္၊ သေဘာတူတယ္၊ ဒါေပမယ့္ အခ်ဳိ႕အခ်က္ေတြက အခုႏုိင္ငံေရးအေျခခံနဲ႔ မတူတာေတြ ရွိတယ္၊ ႏုိင္ငံေရးစကားအရဆို ေျပာရင္လြယ္တယ္၊ ေျဖရွင္းရခက္တယ္၊ ဒီလိုကိစၥေတြ အမ်ားၾကီးရွိေနတယ္" ဟု ဦးေအာင္ျမင့္က ေျပာသည္။
အပစ္ရပ္မူၾကမ္းပါ လက္မခံႏိုင္ရသည့္ အခ်က္မ်ားႏွင့္ ပတ္သက္၍ မဇၥၽိမက ေမးျမန္းခဲ့ရာ အေသးစိတ္ေျပာဆုိျခင္း မရွိေသာ္လည္း ဖက္ဒရယ္တပ္မေတာ္ကိစၥႏွင့္ ပတ္သက္သည့္ အခ်က္အလက္အခ်ဳိ႕ကို လက္ခံႏုိင္ျခင္း မရွိဟုသာ ေျပာဆိုသည္။
“ဖက္ဒရယ္ျပည္ေထာင္စု တပ္မေတာ္နဲ႔ ပတ္သက္ၿပီး သူတို႔ေဆြးေႏြးတဲ့စာတမ္းမွာ ပါတာ စစ္ေသနာပတိခ်ဳပ္ ေနရာမွာ တိုင္းရင္းသားေတြ အလွည့္က်လုပ္ရမယ္ ဆိုတာက ျဖစ္ႏုိင္သလား၊ ဒါေတြကို တင္းတင္းမာမာ ေဆြးေႏြးေနတာ မၾကိဳက္ဘူး၊ ေျပလည္ေအာင္ ကိုယ့္မူနဲ႔ကိုယ္ညိႇရမယ့္ အပိုင္းေတြရွိတယ္"ဟု ဦးေအာင္ျမင့္က ေျပာသည္။
NCCT အေနျဖင့္ တင္းတင္းမာမာ ညိႇႏိႈင္းေနသည့္ အခ်က္အလက္အခ်ဳိ႕မွာ လက္ရွိ ႏုိင္ငံေရး အေျခအေနႏွင့္ အလွမ္းကြာေဝးလြန္းသျဖင့္ လက္မခံႏုိင္ျခင္းဟု ၎က ဆိုသည္။ အပစ္ရပ္မူၾကမ္းႏွင့္ပတ္သက္၍ အစိုးရဘက္ႏွင့္ NCCT ဘက္မွ ေဆြးေႏြးပြဲၿပီးသည့္ အၾကိမ္တိုင္းတြင္ အခ်က္အလက္မ်ားအား ေတာင္းယူ ေလ့လာေသာ္လည္း “ဝ"တပ္မေတာ္ေခါင္းေဆာင္မ်ား အေနျဖင့္ ျမန္မာစာဖတ္ရန္ အခက္အခဲရွိ၍ ေလ့လာရန္ ခက္ခဲ့သည္ဟု ဦးေအာင္ျမင့္က ဆုိသည္။
" ဝ" တပ္မေတာ္ ထိန္းခ်ဳပ္ထားသည့္ နယ္ေျမမ်ားမွာ ရွမ္းျပည္နယ္အေရွ႕ပိုင္းရွိ မိုင္းလား၊ ဆီလူး၊ နမ့္ပန္း ေဒသမ်ားျဖစ္ၿပီး ရွမ္း၊ အာခါ၊ လြယ္၊ ကိုးကန္႔စသည့္ လူမ်ဳိးမ်ား ေနထိုင္ၾကသည္။ အဓိက ဘာသာစကားမ်ားမွာ ဝ၊ ရွမ္း၊ တ႐ုတ္ တုိ႔ျဖစ္သည္။
“ ဝ”တပ္မေတာ္အေနမွ ႏိုင္ငံလံုးဆိုင္ရာ အပစ္ရပ္ေရးႏွင့္ ပတ္သက္၍ သေဘာထားသီးသန္႔ မရွိေသာ္လည္း ေဒသလံုၿခံဳေရး၊ ဖြံ႔ၿဖိဳးေရးပိုင္းႏွင့္ တည္ၿငိမ္ေရးပိုင္းကိုသာ ဦးတည္မည္ဟု ဆိုသည္။ လက္ရွိ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးေဆြးေႏြးမႈမ်ားတြင္ ထိထိေရာက္ေရာက္ ပါဝင္ေျပာဆိုျခင္း မရွိသည္မွာ ေဒသဖြံ႔ၿဖိဳးေရး လုပ္ေဆာင္ေနျခင္းေၾကာင့္ျဖစ္ၿပီး ႏိုင္ငံေရးေဆြးေႏြးမႈမ်ားတြင္ ပါဝင္ေျပာဆိုလာမည္ဟုလည္း ဆုိသည္။
ဝ တပ္မေတာ္သည္ အစုိးရႏွင့္ ၁၉၈၉ ခုႏွစ္ ၊ ေမလ ၉ ရက္တြင္ ပဏာမ ျပည္ေထာင္စုအဆင့္ အပစ္အခတ္ရပ္စဲေရး အတြက္ သေဘာတူညီခဲ့သည္
အစုိးရ ျပည္ေထာင္စု ၿငိမ္းခ်မ္းေရး ေဖာ္ေဆာင္ေရးေကာ္မတီႏွင့္ တစ္ႏိုင္ငံလံုးအပစ္ရပ္ေရး ညိႇႏိႈင္းေရးအဖြဲ႕ (NCCT)တုိ႔ ေဆြးေႏြးေနသည့္ အပစ္ရပ္မူၾကမ္းပါ အခ်က္အလက္အခ်ဳိ႕အား “ဝ” ေသြးစည္းညီညႊတ္ေရး တပ္မေတာ္အေနျဖင့္ သေဘာတူညီျခင္း မရွိဟု "ဝ" ေသြးစည္းညီညြတ္ေရးတပ္မေတာ္ ၊ အထူးေဒသ (၂)မွ ေျပာေရးဆိုခြင့္ရွိသူ ဦးေအာင္ျမင့္က ၾသဂုတ္ ၂၈ရက္က ေျပာသည္။
“ေဆြးေႏြးပြဲက မူေတြက ကြ်န္ေတာ္တို႔ တိုင္းရင္းသားေတြအတြက္၊ အားလံုးအတြက္ ေတာင္းဆိုတာမို႔ လက္ခံတယ္၊ သေဘာတူတယ္၊ ဒါေပမယ့္ အခ်ဳိ႕အခ်က္ေတြက အခုႏုိင္ငံေရးအေျခခံနဲ႔ မတူတာေတြ ရွိတယ္၊ ႏုိင္ငံေရးစကားအရဆို ေျပာရင္လြယ္တယ္၊ ေျဖရွင္းရခက္တယ္၊ ဒီလိုကိစၥေတြ အမ်ားၾကီးရွိေနတယ္" ဟု ဦးေအာင္ျမင့္က ေျပာသည္။
အပစ္ရပ္မူၾကမ္းပါ လက္မခံႏိုင္ရသည့္ အခ်က္မ်ားႏွင့္ ပတ္သက္၍ မဇၥၽိမက ေမးျမန္းခဲ့ရာ အေသးစိတ္ေျပာဆုိျခင္း မရွိေသာ္လည္း ဖက္ဒရယ္တပ္မေတာ္ကိစၥႏွင့္ ပတ္သက္သည့္ အခ်က္အလက္အခ်ဳိ႕ကို လက္ခံႏုိင္ျခင္း မရွိဟုသာ ေျပာဆိုသည္။
“ဖက္ဒရယ္ျပည္ေထာင္စု တပ္မေတာ္နဲ႔ ပတ္သက္ၿပီး သူတို႔ေဆြးေႏြးတဲ့စာတမ္းမွာ ပါတာ စစ္ေသနာပတိခ်ဳပ္ ေနရာမွာ တိုင္းရင္းသားေတြ အလွည့္က်လုပ္ရမယ္ ဆိုတာက ျဖစ္ႏုိင္သလား၊ ဒါေတြကို တင္းတင္းမာမာ ေဆြးေႏြးေနတာ မၾကိဳက္ဘူး၊ ေျပလည္ေအာင္ ကိုယ့္မူနဲ႔ကိုယ္ညိႇရမယ့္ အပိုင္းေတြရွိတယ္"ဟု ဦးေအာင္ျမင့္က ေျပာသည္။
NCCT အေနျဖင့္ တင္းတင္းမာမာ ညိႇႏိႈင္းေနသည့္ အခ်က္အလက္အခ်ဳိ႕မွာ လက္ရွိ ႏုိင္ငံေရး အေျခအေနႏွင့္ အလွမ္းကြာေဝးလြန္းသျဖင့္ လက္မခံႏုိင္ျခင္းဟု ၎က ဆိုသည္။ အပစ္ရပ္မူၾကမ္းႏွင့္ပတ္သက္၍ အစိုးရဘက္ႏွင့္ NCCT ဘက္မွ ေဆြးေႏြးပြဲၿပီးသည့္ အၾကိမ္တိုင္းတြင္ အခ်က္အလက္မ်ားအား ေတာင္းယူ ေလ့လာေသာ္လည္း “ဝ"တပ္မေတာ္ေခါင္းေဆာင္မ်ား အေနျဖင့္ ျမန္မာစာဖတ္ရန္ အခက္အခဲရွိ၍ ေလ့လာရန္ ခက္ခဲ့သည္ဟု ဦးေအာင္ျမင့္က ဆုိသည္။
" ဝ" တပ္မေတာ္ ထိန္းခ်ဳပ္ထားသည့္ နယ္ေျမမ်ားမွာ ရွမ္းျပည္နယ္အေရွ႕ပိုင္းရွိ မိုင္းလား၊ ဆီလူး၊ နမ့္ပန္း ေဒသမ်ားျဖစ္ၿပီး ရွမ္း၊ အာခါ၊ လြယ္၊ ကိုးကန္႔စသည့္ လူမ်ဳိးမ်ား ေနထိုင္ၾကသည္။ အဓိက ဘာသာစကားမ်ားမွာ ဝ၊ ရွမ္း၊ တ႐ုတ္ တုိ႔ျဖစ္သည္။
“ ဝ”တပ္မေတာ္အေနမွ ႏိုင္ငံလံုးဆိုင္ရာ အပစ္ရပ္ေရးႏွင့္ ပတ္သက္၍ သေဘာထားသီးသန္႔ မရွိေသာ္လည္း ေဒသလံုၿခံဳေရး၊ ဖြံ႔ၿဖိဳးေရးပိုင္းႏွင့္ တည္ၿငိမ္ေရးပိုင္းကိုသာ ဦးတည္မည္ဟု ဆိုသည္။ လက္ရွိ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးေဆြးေႏြးမႈမ်ားတြင္ ထိထိေရာက္ေရာက္ ပါဝင္ေျပာဆိုျခင္း မရွိသည္မွာ ေဒသဖြံ႔ၿဖိဳးေရး လုပ္ေဆာင္ေနျခင္းေၾကာင့္ျဖစ္ၿပီး ႏိုင္ငံေရးေဆြးေႏြးမႈမ်ားတြင္ ပါဝင္ေျပာဆိုလာမည္ဟုလည္း ဆုိသည္။
ဝ တပ္မေတာ္သည္ အစုိးရႏွင့္ ၁၉၈၉ ခုႏွစ္ ၊ ေမလ ၉ ရက္တြင္ ပဏာမ ျပည္ေထာင္စုအဆင့္ အပစ္အခတ္ရပ္စဲေရး အတြက္ သေဘာတူညီခဲ့သည္
အမ်ဴိးသားအဆင့္ အဂၤလိပ္ဘာသာ စကားေျပာစြမ္းရည္ၿပိဳင္ပြဲတြင္ ခ်င္းအမ်ဴိးသား တစ္ဦး ပထမဆုရ
Khonumthung
အဆင့္ၿမင့္ပညာက႑ အမ်ိဳးသားအဆင့္ အဂၤလိပ္ဘာသာစကား စြမ္းရည္ၿပိဳင္ပြဲတြင္ ခ်င္းအမ်ဴိးသား ငြန္လ်န္ဆန္းက က်ပန္း စကားေျပာ ၿပိဳင္ပြဲ ဘြဲ႕လြန္အဆင့္ၿပိဳင္ပြဲ၌ ပထမဆုရရွိခဲ့သည္။
စစ္ကိုင္းတိုင္းေဒသႀကီး ကေလးၿမိဳ႕နယ္မွ ကေလးတကၠသိုလ္ေက်ာင္းသား ခ်င္းအမ်ဴိးသား ငြန္လ်န္ဆန္း သည္ က်ပန္း စကားေျပာၿပိဳင္ပြဲ ဘြဲ႕လြန္အဆင့္ၿပိဳင္ပြဲ၌ ပထမဆုရရွိသည့္အျပင္ ဘြဲ႕လြန္ အဆင့္ စာစီစာကုံး၊ က်ပန္းစကားေၿပာ ႏွင့္ စကားဝိုင္း ေဆြးေႏြးပြဲ ၿပိဳင္ပြဲ (၃) ခုေပါင္း တြင္လည္း ဒုတိယ ဆုရရွိခဲ့သည္ဟု ယမန္ေန႔ ထုတ္ျမန္မာ့အလင္းသတင္း စာတြင္ ေဖာ္ျပထား သည္။
ထို႔အျပင္ ခ်င္းအမ်ဴိးသားမ်ားျဖစ္ၾကေသာ ေမာင္အြမ္ဆြင္းခိုင္က ဘြဲ႔လြန္အဆင့္ စာစီစာကုန္းၿပိဳင္ပြဲ တြင္ ဒုတိယဆု ရရွိခဲ့ၿပီး ဘြဲ႔ႀကိဳအဆင့္ က်ပန္းစကားေၿပာၿပိဳင္ပြဲတြင္ ေမာင္လာလ္ေ႐ြးလ်န္ကလည္း တတိယဆု အသီးသီးရရွိခဲ့ၾကသည္။
ၾသဂုတ္လ ၂၆ ရက္ေန႔က က်င္းပသည့္ အမ်ိဳးသားအဆင့္ အဂၤလိပ္ဘာသာစကား စြမ္းရည္ၿပိဳင္ပြဲ၏ စာစီစာကုံး ၿပိဳင္ပြဲ၊ က်ပန္းစကားေၿပာၿပိဳင္ ပြဲႏွင့္ စကားဝိုင္း ေဆြးေႏြးပြဲၿပိဳင္ပြဲမ်ားသို႔ ဘြဲ႕ႀကိဳအဆင့္ ၿပိဳင္ပြဲဝင္ ၂၄ ဦးႏွင့္ ဘြဲ႕လြန္အဆင့္ ၿပိဳင္ပြဲဝင္ ၁၆ ဦး စုစုေပါင္း ၄၀ ပါဝင္ ယွဥ္ၿပိဳင္ခဲ့ၾကသည္။
ၿပိဳင္ပြဲဝင္မ်ားသည္ တကၠသိုလ္အဆင့္ႏွင့္ အဆင္ၿမင့္ပညာ ဦးစီးဌာနအဆင့္မ်ားတြင္ ဆုရရွိၿပီး အမ်ိဳးသားအဆင့္ ကို ဝင္ေရာက္ ယွဥ္ၿပိဳင္ၾကၿခင္း ၿဖစ္သည္။
ၿပိဳင္ပြဲတြင္ ေျပာၾကားရသည့္ ေခါင္းစဥ္မ်ားသည္ ၿပိဳင္ပြဲဝင္ ေက်ာင္းသား ေက်ာင္းသူမ်ားအား ႀကိဳတင္ အသိေပး ထားၿခင္း မရွိေသာ ေခါင္းစဥ္မ်ားၿဖစ္သည္။ ယခုၿပိဳင္ပြဲတြင္ ၿဗိတိသၽွေကာင္စီမွ အကဲျဖတ္ ဒိုင္ ေလးဦးႏွင့္ Edulink Australia မွ အကဲျဖတ္ဒိုင္ တစ္ဦးတို႔က အကဲၿဖတ္ဒိုင္မ်ား အၿဖစ္ ေဆာင္ ႐ြက္ေပးခဲ့ေၾကာင္း သိရ သည္။
စစ္ကိုင္းတိုင္းေဒသႀကီး ကေလးၿမိဳ႕နယ္မွ ကေလးတကၠသိုလ္ေက်ာင္းသား ခ်င္းအမ်ဴိးသား ငြန္လ်န္ဆန္း သည္ က်ပန္း စကားေျပာၿပိဳင္ပြဲ ဘြဲ႕လြန္အဆင့္ၿပိဳင္ပြဲ၌ ပထမဆုရရွိသည့္အျပင္ ဘြဲ႕လြန္ အဆင့္ စာစီစာကုံး၊ က်ပန္းစကားေၿပာ ႏွင့္ စကားဝိုင္း ေဆြးေႏြးပြဲ ၿပိဳင္ပြဲ (၃) ခုေပါင္း တြင္လည္း ဒုတိယ ဆုရရွိခဲ့သည္ဟု ယမန္ေန႔ ထုတ္ျမန္မာ့အလင္းသတင္း စာတြင္ ေဖာ္ျပထား သည္။
ထို႔အျပင္ ခ်င္းအမ်ဴိးသားမ်ားျဖစ္ၾကေသာ ေမာင္အြမ္ဆြင္းခိုင္က ဘြဲ႔လြန္အဆင့္ စာစီစာကုန္းၿပိဳင္ပြဲ တြင္ ဒုတိယဆု ရရွိခဲ့ၿပီး ဘြဲ႔ႀကိဳအဆင့္ က်ပန္းစကားေၿပာၿပိဳင္ပြဲတြင္ ေမာင္လာလ္ေ႐ြးလ်န္ကလည္း တတိယဆု အသီးသီးရရွိခဲ့ၾကသည္။
ၾသဂုတ္လ ၂၆ ရက္ေန႔က က်င္းပသည့္ အမ်ိဳးသားအဆင့္ အဂၤလိပ္ဘာသာစကား စြမ္းရည္ၿပိဳင္ပြဲ၏ စာစီစာကုံး ၿပိဳင္ပြဲ၊ က်ပန္းစကားေၿပာၿပိဳင္ ပြဲႏွင့္ စကားဝိုင္း ေဆြးေႏြးပြဲၿပိဳင္ပြဲမ်ားသို႔ ဘြဲ႕ႀကိဳအဆင့္ ၿပိဳင္ပြဲဝင္ ၂၄ ဦးႏွင့္ ဘြဲ႕လြန္အဆင့္ ၿပိဳင္ပြဲဝင္ ၁၆ ဦး စုစုေပါင္း ၄၀ ပါဝင္ ယွဥ္ၿပိဳင္ခဲ့ၾကသည္။
ၿပိဳင္ပြဲဝင္မ်ားသည္ တကၠသိုလ္အဆင့္ႏွင့္ အဆင္ၿမင့္ပညာ ဦးစီးဌာနအဆင့္မ်ားတြင္ ဆုရရွိၿပီး အမ်ိဳးသားအဆင့္ ကို ဝင္ေရာက္ ယွဥ္ၿပိဳင္ၾကၿခင္း ၿဖစ္သည္။
ၿပိဳင္ပြဲတြင္ ေျပာၾကားရသည့္ ေခါင္းစဥ္မ်ားသည္ ၿပိဳင္ပြဲဝင္ ေက်ာင္းသား ေက်ာင္းသူမ်ားအား ႀကိဳတင္ အသိေပး ထားၿခင္း မရွိေသာ ေခါင္းစဥ္မ်ားၿဖစ္သည္။ ယခုၿပိဳင္ပြဲတြင္ ၿဗိတိသၽွေကာင္စီမွ အကဲျဖတ္ ဒိုင္ ေလးဦးႏွင့္ Edulink Australia မွ အကဲျဖတ္ဒိုင္ တစ္ဦးတို႔က အကဲၿဖတ္ဒိုင္မ်ား အၿဖစ္ ေဆာင္ ႐ြက္ေပးခဲ့ေၾကာင္း သိရ သည္။
က်ဳံးေဘးႏွင့္ လမ္းလယ္ကၽြန္းမ်ားတြင္ စည္းကမ္းမဲ့ ႏြားလႊတ္ေက်ာင္းျခင္းကို အေရးယူမည္
ေအာင္ကိုဦး
မႏၱေလးၿမိဳ႕ က်ံဳးေဘးႏွင့္ လမ္းလယ္ကၽြန္းမ်ားတြင္ ႏြားမ်ားကို စည္းကမ္းမဲ့ လႊတ္ေက်ာင္းျခင္းကို ဖမ္းဆီး အေရးယူမႈမ်ား လုပ္ေနသည္ဟု မႏၱေလးၿမိဳ႕ေတာ္ စည္ပင္သာယာေရးေကာ္မတီမွ လက္ေထာက္ႀကီးၾကပ္ေရးမွဴး ဦးစိုးႏုိင္ထြန္းက ၾသဂုတ္ ၂၈ ရက္တြင္ မဇၩိမကို ေျပာသည္
“အဓိကေတာ့ က်ဳံးေဘးကို စည္းကမ္းမဲ့ လႊတ္ေက်ာင္းေနၾကတဲ့ ႏြားေတြကို ဖမ္းဆီးေနတယ္။ အဲဒီႏြားေတြက က်ဳံးေဘးမွာ စိုက္ထားတဲ့ အပင္ေတြနဲ႔ လမ္းလယ္ကၽြန္းေတြမွာ အလွစိုက္ပ်ဳိးထားတဲ့ အပင္ေတြ ကိုက္ျဖတ္ ဖ်က္ဆီးတာေတြရွိတယ္။ ဒါေၾကာင့္ ေစာင့္ၾကည့္ဖမ္းဆီးမႈေတြ လုပ္ေနတယ္” ဟု ၎က ေျပာသည္။
ဖမ္းဆီးထားေသာ ႏြားမ်ားကို ေရတံခြန္ေတာင္အနီးတြင္ ထိန္းသိမ္းသြားမည္ျဖစ္ၿပီး ႏြားပိုင္ရွင္မ်ားကို ေခၚယူ၍ ပညာေပးေဆြးေႏြးမႈမ်ားလုပ္၍ ဒဏ္ေငြသတ္မွတ္တပ္႐ိုက္သြားမည္ဟု ဆိုသည္။
လက္ရွိတြင္ ဒဏ္ေၾကးေငြသတ္မွတ္ထားျခင္းမရွိေသးေသာ္လည္း ႏြားေၾကာင့္ ပ်က္စီးခဲ႔သည့္အေပၚ မူတည္၍ ဒဏ္ေငြ ေပးေဆာင္ရမည္ဟု ဆိုသည္။
က်ဳံးေဘးသို႔ ႏြားမ်ား လြတ္လာတတ္သည့္ အခ်ိန္သည္ ညပိုင္းသာ အမ်ားဆုံးျဖစ္သျဖင့္ ေစာင့္ၾကည့္ ဖမ္းဆီးသြားမည္ဟု သိရသည္။
“အခုလို က်ဳံးေဘးမွာ ႏြားေတြ လြတ္ေနေတာ့ သြားလာေနတဲ့ သူေတြအတြက္ အႏၱရာယ္ျဖစ္ႏုိင္တယ္။ ေနာက္တစ္ခုက ၿမိဳ႕သာယာလွပေအာင္ စိုက္ထားတဲ့အပင္ေတြပ်က္တယ္။ ၿမိဳ႕လယ္ေခါင္ႏြားေတြ လြတ္ေနေတာ့ ၿမိဳ႕လည္း အက်ည္းတန္တယ္” ဟု ၎က ေျပာသည္။
ၾသဂုတ္၂၈ ရက္တြင္ ႏြားဖမ္းဆီးခံရေသာ ႏြားပိုင္ရွင္တစ္ဦးကလည္း “ေသခ်ာလႊတ္ေက်ာင္းတာ မဟုတ္ပါဘူး။ ညပိုင္းမွာ လြတ္သြားတာပါ။ တစ္ခါမွေတာ့ ဒီလို မျဖစ္ဖူးပါဘူး။ သတ္မွတ္ထားတဲ့ စည္းကမ္းအတိုင္းပဲ လုပ္ေဆာင္သြားမွာပါ။ အခုလို စည္းကမ္းနဲ႔အညီ ထိန္းသိမ္းတာကို ႀကိဳဆိုပါတယ္”ဟု ၎က ေျပာသည္။
“ရပ္ကြက္ထဲ ၀င္လာတဲ့ ႏြားေတြကိုလည္း ဖမ္းသင့္ပါတယ္။ အိမ္ေရွ႕စိုက္ထားတဲ့ အပင္ကေတာ့ ခဏခဏ ႏြားလာ စားလို႔ ကုန္ေတာ့မယ္။ ျမင္တိုင္း ေမာင္းလႊတ္ေနရတယ္။ ရပ္ကြက္ေတြထဲ ၀င္လာတဲ့ ႏြားေတြလည္း ဖမ္းဆီးေပးဖို႔ ေတာင္းဆိုခ်င္တယ္” ဟု ၃၂ ကြက္ ဘုန္းေတာ္တိုးတြင္ ေနထိုင္သည့္ ဦးသိန္းေအာင္က ေျပာၾကားခဲ့သည္။
ေအာင္ေျမသာစံၿမိဳ႕နယ္တြင္ တစ္ႏုိင္တစ္ပိုင္ ႏြားေမြးျမဴထားသူ ကိုေဇာ္၀င္းက ႏြားမ်ား မၾကာခဏလႊတ္ျခင္းသည္ မႏၱေလးၿမိဳ႕တြင္ စားက်က္ေျမမ်ား ေပ်ာက္သြားျခင္းေၾကာင့္ျဖစ္သည္ဟု ဆိုသည္။
မႏၱေလးၿမိဳ႕ က်ံဳးေဘးႏွင့္ လမ္းလယ္ကၽြန္းမ်ားတြင္ ႏြားမ်ားကို စည္းကမ္းမဲ့ လႊတ္ေက်ာင္းျခင္းကို ဖမ္းဆီး အေရးယူမႈမ်ား လုပ္ေနသည္ဟု မႏၱေလးၿမိဳ႕ေတာ္ စည္ပင္သာယာေရးေကာ္မတီမွ လက္ေထာက္ႀကီးၾကပ္ေရးမွဴး ဦးစိုးႏုိင္ထြန္းက ၾသဂုတ္ ၂၈ ရက္တြင္ မဇၩိမကို ေျပာသည္
“အဓိကေတာ့ က်ဳံးေဘးကို စည္းကမ္းမဲ့ လႊတ္ေက်ာင္းေနၾကတဲ့ ႏြားေတြကို ဖမ္းဆီးေနတယ္။ အဲဒီႏြားေတြက က်ဳံးေဘးမွာ စိုက္ထားတဲ့ အပင္ေတြနဲ႔ လမ္းလယ္ကၽြန္းေတြမွာ အလွစိုက္ပ်ဳိးထားတဲ့ အပင္ေတြ ကိုက္ျဖတ္ ဖ်က္ဆီးတာေတြရွိတယ္။ ဒါေၾကာင့္ ေစာင့္ၾကည့္ဖမ္းဆီးမႈေတြ လုပ္ေနတယ္” ဟု ၎က ေျပာသည္။
ဖမ္းဆီးထားေသာ ႏြားမ်ားကို ေရတံခြန္ေတာင္အနီးတြင္ ထိန္းသိမ္းသြားမည္ျဖစ္ၿပီး ႏြားပိုင္ရွင္မ်ားကို ေခၚယူ၍ ပညာေပးေဆြးေႏြးမႈမ်ားလုပ္၍ ဒဏ္ေငြသတ္မွတ္တပ္႐ိုက္သြားမည္ဟု ဆိုသည္။
လက္ရွိတြင္ ဒဏ္ေၾကးေငြသတ္မွတ္ထားျခင္းမရွိေသးေသာ္လည္း ႏြားေၾကာင့္ ပ်က္စီးခဲ႔သည့္အေပၚ မူတည္၍ ဒဏ္ေငြ ေပးေဆာင္ရမည္ဟု ဆိုသည္။
က်ဳံးေဘးသို႔ ႏြားမ်ား လြတ္လာတတ္သည့္ အခ်ိန္သည္ ညပိုင္းသာ အမ်ားဆုံးျဖစ္သျဖင့္ ေစာင့္ၾကည့္ ဖမ္းဆီးသြားမည္ဟု သိရသည္။
“အခုလို က်ဳံးေဘးမွာ ႏြားေတြ လြတ္ေနေတာ့ သြားလာေနတဲ့ သူေတြအတြက္ အႏၱရာယ္ျဖစ္ႏုိင္တယ္။ ေနာက္တစ္ခုက ၿမိဳ႕သာယာလွပေအာင္ စိုက္ထားတဲ့အပင္ေတြပ်က္တယ္။ ၿမိဳ႕လယ္ေခါင္ႏြားေတြ လြတ္ေနေတာ့ ၿမိဳ႕လည္း အက်ည္းတန္တယ္” ဟု ၎က ေျပာသည္။
ၾသဂုတ္၂၈ ရက္တြင္ ႏြားဖမ္းဆီးခံရေသာ ႏြားပိုင္ရွင္တစ္ဦးကလည္း “ေသခ်ာလႊတ္ေက်ာင္းတာ မဟုတ္ပါဘူး။ ညပိုင္းမွာ လြတ္သြားတာပါ။ တစ္ခါမွေတာ့ ဒီလို မျဖစ္ဖူးပါဘူး။ သတ္မွတ္ထားတဲ့ စည္းကမ္းအတိုင္းပဲ လုပ္ေဆာင္သြားမွာပါ။ အခုလို စည္းကမ္းနဲ႔အညီ ထိန္းသိမ္းတာကို ႀကိဳဆိုပါတယ္”ဟု ၎က ေျပာသည္။
“ရပ္ကြက္ထဲ ၀င္လာတဲ့ ႏြားေတြကိုလည္း ဖမ္းသင့္ပါတယ္။ အိမ္ေရွ႕စိုက္ထားတဲ့ အပင္ကေတာ့ ခဏခဏ ႏြားလာ စားလို႔ ကုန္ေတာ့မယ္။ ျမင္တိုင္း ေမာင္းလႊတ္ေနရတယ္။ ရပ္ကြက္ေတြထဲ ၀င္လာတဲ့ ႏြားေတြလည္း ဖမ္းဆီးေပးဖို႔ ေတာင္းဆိုခ်င္တယ္” ဟု ၃၂ ကြက္ ဘုန္းေတာ္တိုးတြင္ ေနထိုင္သည့္ ဦးသိန္းေအာင္က ေျပာၾကားခဲ့သည္။
ေအာင္ေျမသာစံၿမိဳ႕နယ္တြင္ တစ္ႏုိင္တစ္ပိုင္ ႏြားေမြးျမဴထားသူ ကိုေဇာ္၀င္းက ႏြားမ်ား မၾကာခဏလႊတ္ျခင္းသည္ မႏၱေလးၿမိဳ႕တြင္ စားက်က္ေျမမ်ား ေပ်ာက္သြားျခင္းေၾကာင့္ျဖစ္သည္ဟု ဆိုသည္။
ရုပ္ရွင္ေလာကသားမ်ား၏ အမ်ားပိုင္ကုမၸဏီ ရွယ္ယာေရာင္းခ်
ညိဳမာသက္
ျမန္မာ႔ရုပ္ရွင္ဖြံ႔ၿဖိဳးတိုးတတ္မႈ အမ်ားနဲ႔သက္ဆိုင္တဲ့ ကုမၸဏိီမွာ ရွယ္ယာ၀င္ေတြအေနနဲ႔ တဦးတေယာက္က လက္၀ါးႀကီးအုပ္တာမ်ဳိး မျဖစ္ရေအာင္ ရွယ္ယာတန္ဖိုးကိုလည္း သက္မွတ္ေပးထားတယ္လို႔ ကုမၸဏီ ဥကၠ႒ ၀ါရင့္ဒါရိုက္တာ ပန္းခ်ီစိုးမိုးက ေျပာပါတယ္။
“ရုပ္ရွင္ေလာက သားေတြကို အစုရွယ္ယာ ၁ ေသာင္းကေ နၿပီးေတာ့ အစုရွယ္ယာ ငါးသိန္းထက္ ပို၀ယ္လို႔ မရဘူး။ ေခါင္းေဆာင္ လုပ္တဲ့သူလည္း သိန္း ၅၀၀ ေပါ့။ ေငြရွင္ေတြ ဘယ္သူမွ လက္၀ါးႀကီး အုပ္လို႔မရဘူး။ ဆိုလိုတာက ေငြ limit အျမင့္ဆုံးတခုကို သတ္မွတ္ထားတယ္။ ၀င္တဲ့ ရွယ္ယာအားလုံးကိုလည္း ရုပ္ရွင္ေလာကသား တေယာက္မွ မက်န္ေအာင္ အလႊာေပါင္းစုံ လက္ခံထားတယ္။ ဆိုေတာ့ အမ်ားနဲ႔ သက္ဆုိင္တယ္ဆိုတာ public လည္း ပါလာမွာေပါ့။ public ကလည္း က်ေနာ္တို႔လုပ္ငန္းမွာ ေငြေရးေၾကးေရး လိုအပ္လာလို႔ စတူဒီယိုႀကီးေတြ ေဆာက္မယ္၊ ရိုက္ကူးေရးေတြ လုပ္လာမယ္၊ အဲလိုအခ်ိန္က်ရင္ေတာ့ public ရဲ႕ ေငြေရးေၾကးေရး ပါလာမွာေပါ့။ ရုပ္ရွင္ေလာကကေတာ့ အဓိကေပါ့။”
ကုမၸဏိီကို ၂၀၁၃ ခုႏွစ္မွာ စတင္ဖြဲ႔စည္းခဲ႔တာျဖစ္ၿပီး ဒီၾသဂုတ္လလယ္ပိုင္းတုန္းက ျမန္မာႏုိင္ငံ ရုပ္ရွင္အစည္းအရုံးမွာ ရွယ္ယာ၀င္ေတြကို ပထမဆုံး လက္မွတ္ေပးအပ္ခဲ့ပါတယ္။
ဒီအမ်ားပိုင္ကုမၸဏီကို ရုပ္ရွင္ေလာကသားေတြ အက်ဳိးရွိေစဖို႔နဲ႔ လိုအပ္ခ်က္ေတြ ျဖည့္ဆည္းႏိုင္ေအာင္ ဖြဲ႔စည္းခဲ့တာပါလို႔ ဒါရိုက္တာ ပန္းခ်ီစိုးမိုးက ေျပာပါတယ္။
“အမ်ားနဲ႔ သက္ဆိုင္တဲ့ ကုမၸဏီက ရုပ္ရွင္အစည္းအရုံးက အန္ဂ်ီအိုအဖြြဲ႔အစည္းျဖစ္ေတာ့ စီးပြားေရးလုပ္လို႔ မရဘူး။ ဆိုေတာ့ အဖြဲ႔အစည္းရပ္တည္မႈနဲ႔ ေလာကႀကီးတခုလုံး တိုးတက္ရာ တိုးတက္ေၾကာင္းအတြက္ ဒီကုမၸဏီကို ႏိုင္ငံေတာ္အႀကီးအကဲေတြက လမ္းညႊန္တဲ့အတြက္ လုပ္လိုက္ရတာပါ။ အဲလိုလုပ္တဲ့ေနရာမွာ ဘာေကာင္းလဲလို႔ေျပာရင္ ရုပ္ရွင္ေလာကသားနဲ႔ ပတ္သက္တဲ့ အခက္အခဲ၊ ရုပ္ရွင္ေလာကသားေတြ လိုအပ္တဲ့အခ်က္အလက္။ အခုဆိုရင္ ဒီဗြီဒီ ၉ စက္ႀကီးေပါ့။ ဒီစက္ႀကီးဆိုရင္ ေကာ္ေစ့ကေနၿပီးေတာ့ အေခြထြက္မယ္၊ Mastaring ထြက္မယ္၊ ၿပီးတာနဲ႔ အေခြ parker ထြက္မယ္။ print ကအစ စလယ္ဆုံး အကုန္လုံး ဒီဗြီဒီ (၉) နဲ႔ လုပ္ထားတာ၊ အဲဒါသည္ ရုပ္ရွင္ေလာကအတြက္ ပထမေျခလွမ္းေပါ့။ တခ်ိန္တည္းမွာ သူက ရိုက္ကူးေရးတို႔၊ စတူဒီယိုတို႔ လုပ္ငန္းအမ်ားႀကီး လုပ္လို႔ရသြားတယ္။”
အမ်ားပုိင္ကုမၸဏီ ဘုတ္အဖြဲ႔ဒါရုိက္တာ ေမာင္ေမာင္ဦး (စႏုိး၀ႈိက္) ကလည္း ရွယ္ယာ၀ယ္ထားသူေတြကို ခ်ဳပ္ကိုင္မႈမရွိဘဲ အေရာင္းအ၀ယ္ကို လြတ္လပ္စြာ လုပ္ပိုင္ခြင္႔ေပးထားပါတယ္လို႔ ေျပာပါတယ္။
“ရွယ္ယာရဲ့သဘာ၀က က်ေနာ္တို႔ ကုမၸဏီအေနနဲ႔ ေရာင္း ခ်င္တဲ့သူနဲ႔ ၀ယ္ခ်င္တဲ့သူ သူတို႔ ေ်ကလည္ၿပီဆိုရင္ share certificate ကို နာမည္ေျပာင္းေပး တယ္။ က်ေနာ္တို႔ေရာင္း လိုက္တဲ့ ရွယ္ယာတန္ဖိုးေတြ ကေတာ့ ၁ ေသာင္းက ၁ ေသာင္းပဲ။ ဒါေမယ့္ သူက ေငြလိုလို႔ ၁ ေသာင္းတန္ကို ၇ ေထာင္နဲ႔ ေရာင္းေရာင္း၊ ၈ ေထာင္နဲ႔ေရာင္းေရာင္း၊ ၁ ေသာင္း ၂ ေထာင္ေပး၀ယ္သြားရင္လည္း ျမတ္ေပါ့။ က်ေနာ္တို႔ရဲ့ရွယ္ယာသည္ တဦးလက္ထဲကေန တဦးကို လြဲေျပာင္းပိုင္ခြင့္ရွိတယ္။”
ရွယ္ယာေပါင္း ၁ သိန္းခြဲ ေရာင္းခ်သြားမွာျဖစ္ၿပီး အခုလက္ရွိ ၈ ေသာင္းေက်ာ္ကို ေ၇ာင္းခ်ၿပီးၿပီ ျဖစ္ပါတယ္။ အစုရွယ္ယာရွယ္ေပါင္း ၂၆၆ ဦး ရွိေနၿပီး ရုပ္ရွင္ေလာကသားေတြအျပင္ ရုပ္ရွင္ကို ခ်စ္ခင္ျမတ္ႏုိးတဲ႔ ႏုိင္ငံသားတိုင္း ရွယ္ယာေတြကို ၀ယ္ယူခြင္႔ရွိၿပီး တစုကို ၁ ေသာင္းႏႈန္း နဲ႔ ၁ ေယာက္ကို အစုငါးေထာင္အထိ ၀ယ္ယူနိုင္ပါတယ္။
“ရုပ္ရွင္ေလာက သားေတြကို အစုရွယ္ယာ ၁ ေသာင္းကေ နၿပီးေတာ့ အစုရွယ္ယာ ငါးသိန္းထက္ ပို၀ယ္လို႔ မရဘူး။ ေခါင္းေဆာင္ လုပ္တဲ့သူလည္း သိန္း ၅၀၀ ေပါ့။ ေငြရွင္ေတြ ဘယ္သူမွ လက္၀ါးႀကီး အုပ္လို႔မရဘူး။ ဆိုလိုတာက ေငြ limit အျမင့္ဆုံးတခုကို သတ္မွတ္ထားတယ္။ ၀င္တဲ့ ရွယ္ယာအားလုံးကိုလည္း ရုပ္ရွင္ေလာကသား တေယာက္မွ မက်န္ေအာင္ အလႊာေပါင္းစုံ လက္ခံထားတယ္။ ဆိုေတာ့ အမ်ားနဲ႔ သက္ဆုိင္တယ္ဆိုတာ public လည္း ပါလာမွာေပါ့။ public ကလည္း က်ေနာ္တို႔လုပ္ငန္းမွာ ေငြေရးေၾကးေရး လိုအပ္လာလို႔ စတူဒီယိုႀကီးေတြ ေဆာက္မယ္၊ ရိုက္ကူးေရးေတြ လုပ္လာမယ္၊ အဲလိုအခ်ိန္က်ရင္ေတာ့ public ရဲ႕ ေငြေရးေၾကးေရး ပါလာမွာေပါ့။ ရုပ္ရွင္ေလာကကေတာ့ အဓိကေပါ့။”
ကုမၸဏိီကို ၂၀၁၃ ခုႏွစ္မွာ စတင္ဖြဲ႔စည္းခဲ႔တာျဖစ္ၿပီး ဒီၾသဂုတ္လလယ္ပိုင္းတုန္းက ျမန္မာႏုိင္ငံ ရုပ္ရွင္အစည္းအရုံးမွာ ရွယ္ယာ၀င္ေတြကို ပထမဆုံး လက္မွတ္ေပးအပ္ခဲ့ပါတယ္။
ဒီအမ်ားပိုင္ကုမၸဏီကို ရုပ္ရွင္ေလာကသားေတြ အက်ဳိးရွိေစဖို႔နဲ႔ လိုအပ္ခ်က္ေတြ ျဖည့္ဆည္းႏိုင္ေအာင္ ဖြဲ႔စည္းခဲ့တာပါလို႔ ဒါရိုက္တာ ပန္းခ်ီစိုးမိုးက ေျပာပါတယ္။
“အမ်ားနဲ႔ သက္ဆိုင္တဲ့ ကုမၸဏီက ရုပ္ရွင္အစည္းအရုံးက အန္ဂ်ီအိုအဖြြဲ႔အစည္းျဖစ္ေတာ့ စီးပြားေရးလုပ္လို႔ မရဘူး။ ဆိုေတာ့ အဖြဲ႔အစည္းရပ္တည္မႈနဲ႔ ေလာကႀကီးတခုလုံး တိုးတက္ရာ တိုးတက္ေၾကာင္းအတြက္ ဒီကုမၸဏီကို ႏိုင္ငံေတာ္အႀကီးအကဲေတြက လမ္းညႊန္တဲ့အတြက္ လုပ္လိုက္ရတာပါ။ အဲလိုလုပ္တဲ့ေနရာမွာ ဘာေကာင္းလဲလို႔ေျပာရင္ ရုပ္ရွင္ေလာကသားနဲ႔ ပတ္သက္တဲ့ အခက္အခဲ၊ ရုပ္ရွင္ေလာကသားေတြ လိုအပ္တဲ့အခ်က္အလက္။ အခုဆိုရင္ ဒီဗြီဒီ ၉ စက္ႀကီးေပါ့။ ဒီစက္ႀကီးဆိုရင္ ေကာ္ေစ့ကေနၿပီးေတာ့ အေခြထြက္မယ္၊ Mastaring ထြက္မယ္၊ ၿပီးတာနဲ႔ အေခြ parker ထြက္မယ္။ print ကအစ စလယ္ဆုံး အကုန္လုံး ဒီဗြီဒီ (၉) နဲ႔ လုပ္ထားတာ၊ အဲဒါသည္ ရုပ္ရွင္ေလာကအတြက္ ပထမေျခလွမ္းေပါ့။ တခ်ိန္တည္းမွာ သူက ရိုက္ကူးေရးတို႔၊ စတူဒီယိုတို႔ လုပ္ငန္းအမ်ားႀကီး လုပ္လို႔ရသြားတယ္။”
အမ်ားပုိင္ကုမၸဏီ ဘုတ္အဖြဲ႔ဒါရုိက္တာ ေမာင္ေမာင္ဦး (စႏုိး၀ႈိက္) ကလည္း ရွယ္ယာ၀ယ္ထားသူေတြကို ခ်ဳပ္ကိုင္မႈမရွိဘဲ အေရာင္းအ၀ယ္ကို လြတ္လပ္စြာ လုပ္ပိုင္ခြင္႔ေပးထားပါတယ္လို႔ ေျပာပါတယ္။
“ရွယ္ယာရဲ့သဘာ၀က က်ေနာ္တို႔ ကုမၸဏီအေနနဲ႔ ေရာင္း ခ်င္တဲ့သူနဲ႔ ၀ယ္ခ်င္တဲ့သူ သူတို႔ ေ်ကလည္ၿပီဆိုရင္ share certificate ကို နာမည္ေျပာင္းေပး တယ္။ က်ေနာ္တို႔ေရာင္း လိုက္တဲ့ ရွယ္ယာတန္ဖိုးေတြ ကေတာ့ ၁ ေသာင္းက ၁ ေသာင္းပဲ။ ဒါေမယ့္ သူက ေငြလိုလို႔ ၁ ေသာင္းတန္ကို ၇ ေထာင္နဲ႔ ေရာင္းေရာင္း၊ ၈ ေထာင္နဲ႔ေရာင္းေရာင္း၊ ၁ ေသာင္း ၂ ေထာင္ေပး၀ယ္သြားရင္လည္း ျမတ္ေပါ့။ က်ေနာ္တို႔ရဲ့ရွယ္ယာသည္ တဦးလက္ထဲကေန တဦးကို လြဲေျပာင္းပိုင္ခြင့္ရွိတယ္။”
ရွယ္ယာေပါင္း ၁ သိန္းခြဲ ေရာင္းခ်သြားမွာျဖစ္ၿပီး အခုလက္ရွိ ၈ ေသာင္းေက်ာ္ကို ေ၇ာင္းခ်ၿပီးၿပီ ျဖစ္ပါတယ္။ အစုရွယ္ယာရွယ္ေပါင္း ၂၆၆ ဦး ရွိေနၿပီး ရုပ္ရွင္ေလာကသားေတြအျပင္ ရုပ္ရွင္ကို ခ်စ္ခင္ျမတ္ႏုိးတဲ႔ ႏုိင္ငံသားတိုင္း ရွယ္ယာေတြကို ၀ယ္ယူခြင္႔ရွိၿပီး တစုကို ၁ ေသာင္းႏႈန္း နဲ႔ ၁ ေယာက္ကို အစုငါးေထာင္အထိ ၀ယ္ယူနိုင္ပါတယ္။
ဥပေဒမဲ့ အလုပ္ထုတ္လွ်င္ အလုပ္ရွင္ကို ေငြဒဏ္အျပင္ ေထာင္ဒဏ္တစ္ႏွစ္မွ သံုးႏွစ္ထိ ခ်မွတ္ႏိုင္ရန္ ျပင္ဆင္
ဇာနည္ေအာင္
ဥပေဒမဲ့ အလုပ္ထုတ္ပါက အလုပ္ရွင္ကို ေငြဒဏ္အျပင္ ေထာင္ဒဏ္ပါခ်မွတ္ရန္ သမၼတမွတ္ခ်က္ျပဳလိုက္ေၾကာင္း အလုပ္သမား၊ အလုပ္ရွင္အခြင္႔အေရး ေလ့လာေရးေကာ္မရွင္ အတြင္းေရးမွဴး ျပည္သူ႔လႊတ္ ေတာ္ကိုယ္စားလွယ္ ဦးခိုင္ေမာင္ရည္က မဇၩိမကို ေျပာသည္။
အလုပ္သမားေရးရာအျငင္းပြားမႈ ေျဖရွင္းေရးဥပေဒကို ျပင္ဆင္သည့္ ဥပေဒၾကမ္းကို ျပည္ေထာင္စုလႊတ္ေတာ္က အတည္ျပဳၿပီးသည့္အတြက္ သမၼတက မွတ္ခ်က္ျပဳႏိုင္ရန္ ေပးပို႔ခဲ့ရာ သမၼတက အထက္ပါအတိုင္း မွတ္ခ်က္ျပဳ၍ ျပန္လည္ေပးပို႔ခဲ့ျခင္းျဖစ္သည္။
“အလုပ္ရွင္က အလုပ္သမားမ်ားကို ဥပေဒမဲ႔ အလုပ္ထုတ္ပါက ေငြဒဏ္ က်ပ္ငါးသိန္းခ်မွတ္ရမည္႔အျပင္ ေထာင္ဒဏ္ထည့္သြင္းမွသာ အေရးယူေဆာင္ရြက္ေရး ထိေရာက္မႈရွိမည္” ဟု သမၼတက မွတ္ခ်က္ျပဳထားသည္ဟု ၎က ဆိုသည္။
“ျပည္သူ႔ဆႏၵအတိုင္း သမၼတႀကီးက မွတ္ခ်က္ေပးျခင္းျဖစ္ပါတယ္။ ဒီဥပေဒကို အခန္း(၉)မွာ အလုပ္ရွင္၊ အလုပ္သမား ဥပေဒခ်ဳိးေဖာက္ရင္ ဥပေဒအရအေရးယူႏိူင္ဖို႔ ေငြဒဏ္ေကာ၊ ေထာင္ဒဏ္ေကာ ႏွစ္ရပ္စလံုးခ်မွတ္ဖို႔ မွတ္ခ်က္ျပဳထားတယ္”ဟု ေျပာသည္။
အဆိုပါျပင္ဆင္သည့္ ဥပေဒၾကမ္းကို အမ်ဳိးသားလႊတ္ေတာ္ ဒသမပံုမွန္အစည္းအေ၀းတြင္ ေထာင္ဒဏ္အျပင္ ေငြဒဏ္ပါ ထည္႔သြင္းထားေသာ္လည္း ျပည္သူ႔လႊတ္ေတာ္က ေငြဒဏ္သာထည့္သြင္းထားခဲ့ၿပီး သမၼတက ေထာင္ဒဏ္ပါ ခ်မွတ္အေရးယူမွသာ ထိေရာက္မႈရွိမည္ဟု မွတ္ခ်က္ျပဳထားျခင္းျဖစ္သည္။ လာမည့္ ျပည္ေထာင္စုလႊတ္ေတာ္ ဒသမပံုမွန္အစည္းအေ၀းတြင္ အဆိုပါမွတ္ခ်က္ျပဳထားသည့္ အခ်က္မ်ားကို ထည့္သြင္းျပ႒ာန္းေရး ေဆြးေႏြးၾကမည္ျဖစ္သည္ဟု ဦးခိုင္ေမာင္ရည္က ဆိုသည္။
အဆိုပါ ဥပေဒၾကမ္းတြင္ အခန္းကုိးခန္းပါ၀င္ၿပီး အခန္း ၁ မွ ၅ အထိ အလုပ္သမား၊ အလုပ္ရွင္ဆိုင္ရာ အဖြဲ႔အစည္းမ်ား အေၾကာင္းအရာ၊ ျပင္ဆင္ျခင္း၊ အခန္း(၆)မွ အခန္း(၉)အထိ ျပစ္မႈျပစ္ဒဏ္ဆိုင္ရာမ်ား ျပန္လည္ျပင္ဆင္ထည့္သြင္းထားသည္ဟု ၎က ဆိုသည္။
ထိုမူလဥပေဒအရ မည္သည့္အလုပ္ရွင္မဆို ပုဒ္မ ၃၈ ႏွင့္ ပုဒ္မ ၃၉ တို႔ပါ တားျမစ္ခ်က္တစ္ရပ္ရပ္ကို ေဖာက္ဖ်က္က်ဴးလြန္ပါက ျပစ္မႈထင္ရွားစီရင္ျခင္းခံရသူသည္ ေငြဒဏ္အနည္းဆံုး က်ပ္တစ္သိန္းေနရာတြင္ ေငြဒဏ္က်ပ္ ငါးသိန္းဟူ၍ လည္းေကာင္း၊ ေငြဒဏ္တိုးျမႇင့္ထားသည့္အျပင္ ေထာင္ဒဏ္တစ္ႏွစ္မွ သံုးႏွစ္အထိ အေရးယူရန္ ျဖည့္စြက္ျပင္ဆင္ထားၿပီးလာမည့္ ျပည္ေထာင္စုလႊတ္ေတာ္ အစည္းအေ၀းသို႔ တင္ျပသြားမည္ျဖစ္သည္။
အလုပ္သမားေရးရာခံုသမာဓိေကာင္စီ အလုပ္သမားကိုယ္စားလွယ္ ကိုေနာ္ေအာင္က “အလုပ္ရွင္က အလုပ္သမား ဘယ္ေလာက္ အလုပ္ျဖဳတ္ျဖဳတ္ ဒဏ္ေၾကးက ငါးသိန္းပဲေဆာင္ရမွာ။ အဲဒီအတြက္ သမၼတရဲ႕ မွတ္ခ်က္ကလည္း ေထာင္ဒဏ္ထည့္သြင္းမွသာ တိက်စြာ ေဆာင္ရြက္ႏိုင္မွာ ျဖစ္ပါတယ္လို႔ မွတ္ခ်က္ျပဳထားပါတယ္။ တကယ္လည္း ေထာင္ဒဏ္ထည့္ဖို႔ လိုအပ္ပါတယ္”ဟု ေျပာသည္။
မူလ အလုပ္သမားေရးရာ အျငင္းပြားမႈ ေျဖရွင္းေရးနည္းဥပေဒတြင္ အလုပ္ရွင္မ်ားက ဥပေဒခ်ဳိးေဖာက္ပါက ေငြဒဏ္သာ က်ခံေစၿပီး ေထာင္ဒဏ္ထည့္သြင္းထားျခင္း မရွိေပ။ အလုပ္သမားမ်ားက ဆႏၵျပရာတြင္ သက္ဆိုင္ရာက ခြင္႔ျပဳမွသာ ဆႏၵထုတ္ေဖာ္ခြင့္ ရွိေၾကာင္း၊ ခြင္႔ျပဳခ်က္မပါဘဲ ဆႏၵထုတ္ေဖာ္ပါက ေထာင္ဒဏ္ထိ အေရးယူရန္လည္း ထည့္သြင္းျပ႒ာန္းထားသည္ဟု ၎က ဆိုသည္။
ဥပေဒမဲ့ အလုပ္ထုတ္ပါက အလုပ္ရွင္ကို ေငြဒဏ္အျပင္ ေထာင္ဒဏ္ပါခ်မွတ္ရန္ သမၼတမွတ္ခ်က္ျပဳလိုက္ေၾကာင္း အလုပ္သမား၊ အလုပ္ရွင္အခြင္႔အေရး ေလ့လာေရးေကာ္မရွင္ အတြင္းေရးမွဴး ျပည္သူ႔လႊတ္ ေတာ္ကိုယ္စားလွယ္ ဦးခိုင္ေမာင္ရည္က မဇၩိမကို ေျပာသည္။
အလုပ္သမားေရးရာအျငင္းပြားမႈ ေျဖရွင္းေရးဥပေဒကို ျပင္ဆင္သည့္ ဥပေဒၾကမ္းကို ျပည္ေထာင္စုလႊတ္ေတာ္က အတည္ျပဳၿပီးသည့္အတြက္ သမၼတက မွတ္ခ်က္ျပဳႏိုင္ရန္ ေပးပို႔ခဲ့ရာ သမၼတက အထက္ပါအတိုင္း မွတ္ခ်က္ျပဳ၍ ျပန္လည္ေပးပို႔ခဲ့ျခင္းျဖစ္သည္။
“အလုပ္ရွင္က အလုပ္သမားမ်ားကို ဥပေဒမဲ႔ အလုပ္ထုတ္ပါက ေငြဒဏ္ က်ပ္ငါးသိန္းခ်မွတ္ရမည္႔အျပင္ ေထာင္ဒဏ္ထည့္သြင္းမွသာ အေရးယူေဆာင္ရြက္ေရး ထိေရာက္မႈရွိမည္” ဟု သမၼတက မွတ္ခ်က္ျပဳထားသည္ဟု ၎က ဆိုသည္။
“ျပည္သူ႔ဆႏၵအတိုင္း သမၼတႀကီးက မွတ္ခ်က္ေပးျခင္းျဖစ္ပါတယ္။ ဒီဥပေဒကို အခန္း(၉)မွာ အလုပ္ရွင္၊ အလုပ္သမား ဥပေဒခ်ဳိးေဖာက္ရင္ ဥပေဒအရအေရးယူႏိူင္ဖို႔ ေငြဒဏ္ေကာ၊ ေထာင္ဒဏ္ေကာ ႏွစ္ရပ္စလံုးခ်မွတ္ဖို႔ မွတ္ခ်က္ျပဳထားတယ္”ဟု ေျပာသည္။
အဆိုပါျပင္ဆင္သည့္ ဥပေဒၾကမ္းကို အမ်ဳိးသားလႊတ္ေတာ္ ဒသမပံုမွန္အစည္းအေ၀းတြင္ ေထာင္ဒဏ္အျပင္ ေငြဒဏ္ပါ ထည္႔သြင္းထားေသာ္လည္း ျပည္သူ႔လႊတ္ေတာ္က ေငြဒဏ္သာထည့္သြင္းထားခဲ့ၿပီး သမၼတက ေထာင္ဒဏ္ပါ ခ်မွတ္အေရးယူမွသာ ထိေရာက္မႈရွိမည္ဟု မွတ္ခ်က္ျပဳထားျခင္းျဖစ္သည္။ လာမည့္ ျပည္ေထာင္စုလႊတ္ေတာ္ ဒသမပံုမွန္အစည္းအေ၀းတြင္ အဆိုပါမွတ္ခ်က္ျပဳထားသည့္ အခ်က္မ်ားကို ထည့္သြင္းျပ႒ာန္းေရး ေဆြးေႏြးၾကမည္ျဖစ္သည္ဟု ဦးခိုင္ေမာင္ရည္က ဆိုသည္။
အဆိုပါ ဥပေဒၾကမ္းတြင္ အခန္းကုိးခန္းပါ၀င္ၿပီး အခန္း ၁ မွ ၅ အထိ အလုပ္သမား၊ အလုပ္ရွင္ဆိုင္ရာ အဖြဲ႔အစည္းမ်ား အေၾကာင္းအရာ၊ ျပင္ဆင္ျခင္း၊ အခန္း(၆)မွ အခန္း(၉)အထိ ျပစ္မႈျပစ္ဒဏ္ဆိုင္ရာမ်ား ျပန္လည္ျပင္ဆင္ထည့္သြင္းထားသည္ဟု ၎က ဆိုသည္။
ထိုမူလဥပေဒအရ မည္သည့္အလုပ္ရွင္မဆို ပုဒ္မ ၃၈ ႏွင့္ ပုဒ္မ ၃၉ တို႔ပါ တားျမစ္ခ်က္တစ္ရပ္ရပ္ကို ေဖာက္ဖ်က္က်ဴးလြန္ပါက ျပစ္မႈထင္ရွားစီရင္ျခင္းခံရသူသည္ ေငြဒဏ္အနည္းဆံုး က်ပ္တစ္သိန္းေနရာတြင္ ေငြဒဏ္က်ပ္ ငါးသိန္းဟူ၍ လည္းေကာင္း၊ ေငြဒဏ္တိုးျမႇင့္ထားသည့္အျပင္ ေထာင္ဒဏ္တစ္ႏွစ္မွ သံုးႏွစ္အထိ အေရးယူရန္ ျဖည့္စြက္ျပင္ဆင္ထားၿပီးလာမည့္ ျပည္ေထာင္စုလႊတ္ေတာ္ အစည္းအေ၀းသို႔ တင္ျပသြားမည္ျဖစ္သည္။
အလုပ္သမားေရးရာခံုသမာဓိေကာင္စီ အလုပ္သမားကိုယ္စားလွယ္ ကိုေနာ္ေအာင္က “အလုပ္ရွင္က အလုပ္သမား ဘယ္ေလာက္ အလုပ္ျဖဳတ္ျဖဳတ္ ဒဏ္ေၾကးက ငါးသိန္းပဲေဆာင္ရမွာ။ အဲဒီအတြက္ သမၼတရဲ႕ မွတ္ခ်က္ကလည္း ေထာင္ဒဏ္ထည့္သြင္းမွသာ တိက်စြာ ေဆာင္ရြက္ႏိုင္မွာ ျဖစ္ပါတယ္လို႔ မွတ္ခ်က္ျပဳထားပါတယ္။ တကယ္လည္း ေထာင္ဒဏ္ထည့္ဖို႔ လိုအပ္ပါတယ္”ဟု ေျပာသည္။
မူလ အလုပ္သမားေရးရာ အျငင္းပြားမႈ ေျဖရွင္းေရးနည္းဥပေဒတြင္ အလုပ္ရွင္မ်ားက ဥပေဒခ်ဳိးေဖာက္ပါက ေငြဒဏ္သာ က်ခံေစၿပီး ေထာင္ဒဏ္ထည့္သြင္းထားျခင္း မရွိေပ။ အလုပ္သမားမ်ားက ဆႏၵျပရာတြင္ သက္ဆိုင္ရာက ခြင္႔ျပဳမွသာ ဆႏၵထုတ္ေဖာ္ခြင့္ ရွိေၾကာင္း၊ ခြင္႔ျပဳခ်က္မပါဘဲ ဆႏၵထုတ္ေဖာ္ပါက ေထာင္ဒဏ္ထိ အေရးယူရန္လည္း ထည့္သြင္းျပ႒ာန္းထားသည္ဟု ၎က ဆိုသည္။
မြန္အမ်ိဳးသားေက်ာင္း ဆရာ/မမ်ား လစာမတိုးနိုင္ေသး
ဂ်ဴရီခ်ိဳင္း
မြန္အမ်ိဳးသားပညာေရးေက်ာင္းဆရာ/မမ်ားအား အေျခခံလစာတစ္လလၽွင္ ေငြက်ပ္ ၂ ေသာင္းရရွိခဲ့ရာမွ လစာတိုးျမႇင့္ရန္ မြန္အမ်ိဳးသားပညာေရးေကာ္မတီက ညႇိႏွိုင္းေနေသာ္လည္း ဆုံးျဖတ္ခ်က္ မခ်မွတ္နိုင္ေသးေၾကာင္း သိရသည္။
မြန္အမ်ိဳးသားပညာေရး ေကာ္မတီအဖြဲ႕ဝင္ နိုင္အိုင္းကြန္းက “လစာတိုးဖို႔ကို က်ေနာ္တို႔အေနနဲ႔ တိုးေပး ခ်င္ေပမယ့္ ဘက္ဂ်က္ကမလုံေလာက္ဘူး ျဖစ္ေနတယ္၊ ၿပီးခဲ့တဲ့ သုံးေလးရက္က က်ေနာ္တို႔ ပညာေရးေကာ္မတီ အစည္းအေဝးမွာလည္း အဆုံးအျဖတ္မေပးနိုင္ေသးဘူး” ဟု ေျပာသည္။
မြန္အမ်ိဳးသားပညာေရးေကာ္မတီက ေထာက္ပံ့ေပးလ်က္ရွိေသာ အဆိုပါ ဆရာ/မမ်ားလစာသည္ ႏွစ္ေသာင္းက်ပ္သာျဖစ္ၿပီး လာမည့္ စက္တင္ဘာလတြင္ ေငြက်ပ္ငါးေသာင္းအထိ တိုးျမႇင့္ေပးနိုင္ရန္ ႀကိဳးပမ္းေနသည္ဟု သူက ဆက္ေျပာသည္။
ထို႔အျပင္ မြန္အမ်ိဳးသားပညာေရးေကာ္မတီအဖြဲ႕ဝင္ ဆရာေတာ္မ်ားကလည္း ျပည္ပနိုင္ငံသို႔ ႂကြေရာက္တရားေတာ္ေဟာၾကားၿပီး ရရွိေသာအလွူေငြမ်ားကို ပညာေရးရန္ပုံေငြထဲသို႔ လွူဒါန္းခဲ့ၾကသည္။
အလားတူ ၿပီးခဲ့သည့္ ၾသဂုတ္လ ၂၂ ရက္ေန႔က ၾသစေတးလၽွနိုင္ငံသို႔ ေရာက္ရွိေနေသာ မြန္အမ်ိဳး သားမ်ားက မြန္ပညာေရးေထာက္ပံ့ေၾကးရံပုံေငြအတြက္ ေငြက်ပ္သိန္း ၃၀ လွူဒါန္းခဲ့သည္ဟု ဆရာ/မမ်ားက ဆိုသည္။
ေရးၿမိဳ႕နယ္မွ မြန္ေက်ာင္းမူလတန္းၿပ ဆရာမတစ္ဦးက “ဆရာမတို႔ တစ္လကို ေက်းရြာက ဆန္ႏွစ္တင္းနဲ႔ ပညာေရးဌာနက လစာႏွစ္ေသာင္းရတယ္၊ အခု ဆန္စပါးေတြေဈးႀကီးလာေတာ့ ဆန္အေထာက္အပံ့ မရေတာ့ပါဘူး၊ ဒီလစာႏွစ္ေသာင္းထဲနဲ႔ဆို ဘယ္လိုမွလည္း ရပ္တည္လို႔မရဘူး” ဟု ေျပာသည္။
မြန္အမ်ိဳးသားမူလတန္းေက်ာင္းမ်ားကို ၁၉၇၂ ခုႏွစ္တြင္ စတင္ဖြဲ႕စည္းခဲ့ရာ မြန္စာေပကို အတန္းတင္ပညာေရး စနစ္ျဖင့္ အဓိကထားသင္ၾကားေပးခဲ့ၿပီးေနာက္ ၁၉၈၄-၈၅ ခုႏွစ္တြင္ ဗဟိုပညာေရးအဖြဲ႕ငယ္ကို ဆက္လက္ဖြဲ႕ စည္းနိုင္ခဲ့သည္။
မြန္အမ်ိဳးသားပညာေရးဌာန လက္ေအာက္တြင္ မြန္အမ်ိဳးသားေက်ာင္း ၁၅၆ အနက္ အထက္တန္း ေက်ာင္း ၃ ေက်ာင္းရွိၿပီး ေက်ာင္းဆရာ/မ စုစုေပါင္း ၈၀ဝ ေက်ာ္ ရွိသည္။
၁၉၉၃ ခုႏွစ္တြင္ မြန္ပညာေရးပညာေရးေကာ္မတီကို ဖြဲ႕စည္းနိုင္ခဲ့ၿပီး လက္ရွိမြန္အမ်ိဳးသားေက်ာင္းတြင္ ေက်ာင္းသားဦးေရတစ္ေသာင္းခြဲခန္႔၊ အစိုးရေက်ာင္းတြင္ တြဲဖက္ပညာသင္ၾကားသည့္ေက်ာင္း၌ ေက်ာင္းသားဦးေရ ႏွစ္ေသာင္းေက်ာ္ရွိသည္ဟု မြန္အမ်ိဳးသားပညာေရးဌာနစာရင္းတြင္ ေတြ႕ရွိသည္။
မြန္အမ်ိဳးသားပညာေရး ေကာ္မတီအဖြဲ႕ဝင္ နိုင္အိုင္းကြန္းက “လစာတိုးဖို႔ကို က်ေနာ္တို႔အေနနဲ႔ တိုးေပး ခ်င္ေပမယ့္ ဘက္ဂ်က္ကမလုံေလာက္ဘူး ျဖစ္ေနတယ္၊ ၿပီးခဲ့တဲ့ သုံးေလးရက္က က်ေနာ္တို႔ ပညာေရးေကာ္မတီ အစည္းအေဝးမွာလည္း အဆုံးအျဖတ္မေပးနိုင္ေသးဘူး” ဟု ေျပာသည္။
မြန္အမ်ိဳးသားပညာေရးေကာ္မတီက ေထာက္ပံ့ေပးလ်က္ရွိေသာ အဆိုပါ ဆရာ/မမ်ားလစာသည္ ႏွစ္ေသာင္းက်ပ္သာျဖစ္ၿပီး လာမည့္ စက္တင္ဘာလတြင္ ေငြက်ပ္ငါးေသာင္းအထိ တိုးျမႇင့္ေပးနိုင္ရန္ ႀကိဳးပမ္းေနသည္ဟု သူက ဆက္ေျပာသည္။
ထို႔အျပင္ မြန္အမ်ိဳးသားပညာေရးေကာ္မတီအဖြဲ႕ဝင္ ဆရာေတာ္မ်ားကလည္း ျပည္ပနိုင္ငံသို႔ ႂကြေရာက္တရားေတာ္ေဟာၾကားၿပီး ရရွိေသာအလွူေငြမ်ားကို ပညာေရးရန္ပုံေငြထဲသို႔ လွူဒါန္းခဲ့ၾကသည္။
အလားတူ ၿပီးခဲ့သည့္ ၾသဂုတ္လ ၂၂ ရက္ေန႔က ၾသစေတးလၽွနိုင္ငံသို႔ ေရာက္ရွိေနေသာ မြန္အမ်ိဳး သားမ်ားက မြန္ပညာေရးေထာက္ပံ့ေၾကးရံပုံေငြအတြက္ ေငြက်ပ္သိန္း ၃၀ လွူဒါန္းခဲ့သည္ဟု ဆရာ/မမ်ားက ဆိုသည္။
ေရးၿမိဳ႕နယ္မွ မြန္ေက်ာင္းမူလတန္းၿပ ဆရာမတစ္ဦးက “ဆရာမတို႔ တစ္လကို ေက်းရြာက ဆန္ႏွစ္တင္းနဲ႔ ပညာေရးဌာနက လစာႏွစ္ေသာင္းရတယ္၊ အခု ဆန္စပါးေတြေဈးႀကီးလာေတာ့ ဆန္အေထာက္အပံ့ မရေတာ့ပါဘူး၊ ဒီလစာႏွစ္ေသာင္းထဲနဲ႔ဆို ဘယ္လိုမွလည္း ရပ္တည္လို႔မရဘူး” ဟု ေျပာသည္။
မြန္အမ်ိဳးသားမူလတန္းေက်ာင္းမ်ားကို ၁၉၇၂ ခုႏွစ္တြင္ စတင္ဖြဲ႕စည္းခဲ့ရာ မြန္စာေပကို အတန္းတင္ပညာေရး စနစ္ျဖင့္ အဓိကထားသင္ၾကားေပးခဲ့ၿပီးေနာက္ ၁၉၈၄-၈၅ ခုႏွစ္တြင္ ဗဟိုပညာေရးအဖြဲ႕ငယ္ကို ဆက္လက္ဖြဲ႕ စည္းနိုင္ခဲ့သည္။
မြန္အမ်ိဳးသားပညာေရးဌာန လက္ေအာက္တြင္ မြန္အမ်ိဳးသားေက်ာင္း ၁၅၆ အနက္ အထက္တန္း ေက်ာင္း ၃ ေက်ာင္းရွိၿပီး ေက်ာင္းဆရာ/မ စုစုေပါင္း ၈၀ဝ ေက်ာ္ ရွိသည္။
၁၉၉၃ ခုႏွစ္တြင္ မြန္ပညာေရးပညာေရးေကာ္မတီကို ဖြဲ႕စည္းနိုင္ခဲ့ၿပီး လက္ရွိမြန္အမ်ိဳးသားေက်ာင္းတြင္ ေက်ာင္းသားဦးေရတစ္ေသာင္းခြဲခန္႔၊ အစိုးရေက်ာင္းတြင္ တြဲဖက္ပညာသင္ၾကားသည့္ေက်ာင္း၌ ေက်ာင္းသားဦးေရ ႏွစ္ေသာင္းေက်ာ္ရွိသည္ဟု မြန္အမ်ိဳးသားပညာေရးဌာနစာရင္းတြင္ ေတြ႕ရွိသည္။
ရွမ္းျပည္နယ္မွ ဒုကၡသည္မ်ား ရိကၡာအတြက္ စိုးရိမ္ေနၾကရ
ၾကယ္ျပာ
ရွမ္းျပည္နယ္ေတာင္ပိုင္း၊ လြယ္လင္ခ႐ိုင္၊ ေက်းသီးၿမိဳ႕နယ္အတြင္း အစိုးရႏွင့္ ရွမ္းျပည္တိုးတက္ေရးပါတီ/ ရွမ္းျပည္တပ္မေတာ္ (SSPP/SSA) တို႔ တိုက္ပြဲျဖစ္ပြားမႈ အရွိန္ျမင့္လာလွ်င္ ဒုကၡသည္မ်ားအတြက္ ရိကၡာ လုံေလာက္မႈရွိမည္မဟုတ္ဟု ဒုကၡသည္မ်ား ကူညီေစာင့္ေရွာက္ေရး ေကာ္မတီ(ယာယီ) ျပန္ၾကားေရး တာ၀န္ခံ ဦးစိုင္းလိုင္ခမ္းက မဇၩိမကို ေျပာသည္။
“ခုရွိတဲ့ လူအတြက္ဆိုရင္ ရိကၡာက ေနာက္လအထိ စားလို႔ ရႏိုင္ေပမယ့္ တိုက္ပြဲေတြ သိပ္ၿပီးစိပ္လာလို႔ ထြက္ေျပးလာတဲ့ လူေတြ တိုးလာမယ္ဆိုရင္ ရိကၡာကၿပတ္သြားမွာပဲ” ဟု ၎က ေျပာသည္။
ေက်းသီးၿမဳိ႕နယ္၊ တာဖာေဆာင္ရြာ တံတားအနီးတြင္ အေျခခ်ေသာ SSPP/ SSA တပ္စခန္းႏွင့္ အေရွ႕အလယ္ပုိင္းတုိင္း စစ္ဌာနခ်ဳပ္လက္ေအာက္ခံ စကခ (၂) မွ ခလရ ၂၄၇ တုိ႔ ယခုႏွစ္ ဇြန္လ ၂၆ ရက္တြင္ တုိက္ပြဲမ်ား စတင္ျဖစ္ပြားခဲ့ၿပီး ၾသဂုတ္လအတြင္း တုိက္ပြဲအႀကိမ္အေရအတြက္ ပုိမ်ားလာသည္ဟု ဦးစုိင္းလုိင္ခမ္းက ေျပာသည္။
တုိက္ပြဲေၾကာင့္ တာဖာေဆာင္ရြာမွ ေဒသခံမ်ားသည္ ၀မ့္၀ပ္ရြာႏွင့္ နီးစပ္ရာ ေက်းရြာမ်ားသုိ႔ ထြက္ေျပးခဲ့ၾကသည္။ ၀မ့္၀ပ္ရြာ ဘုန္းႀကီးေက်ာင္းတြင္ အိမ္ေထာင္စု ၆၃ ခုမွ လူေပါင္း ၂၉၁ ဦး မွာ ယခုအခ်ိန္ထိ ႏွစ္လေက်ာ္ၾကာ ေနထုိင္ေနၾကရသည္။
စစ္ေရွာင္ဒုကၡသည္မ်ားအတြက္ စားနပ္ရိကၡာႏွင့္ လိုအပ္ေသာ အသုံးအေဆာင္ ပစၥည္းမ်ားကို ေက်းသီးၿမိဳ႕နယ္မွ ႏုိင္ငံေရးပါတီမ်ားႏွင့္ အရပ္ဘက္လူမႈအဖြဲ႔အစည္းမ်ားက ေထာက္ပံ့ေပးေနသည္။ ၾသဂုတ္လ ၂၄ ႏွင့္ ၂၅ရက္က ရွမ္းျပည္နယ္ေျမာက္ပိုင္း လား႐ိႈးၿမိဳ႕မွ ကမၻာ့ကုလသမဂၢ စားနပ္ရိကၡာ အစီအစဥ္ (WFP)က ၀မ့္၀ပ္ရြာသို႔ လာေရာက္ကာ ဒုကၡသည္အေရအတြက္စာရင္း လာေကာက္သြားေသာ္လည္း အကူအညီမ်ား မေရာက္ေသးေပ။
ဦးစိုင္းလိုင္ခမ္းက “အစိုးရတပ္ေတြက အေျခစိုက္စခန္းလုပ္ထားတဲ့အျပင္ကို ၂၆ ရက္ကစၿပီး ရြာအ၀င္လမ္းကို ၿခံစည္း႐ိုးခတ္လိုက္တယ္။ SSPP/SSA ကလည္း ဒီနားမွာပဲ တပ္စြဲထားေတာ့ ဒုကၡသည္ေတြ အိမ္လဲ ျပန္မရ စိုက္ခင္းေတြလဲ လုပ္မရ အရမ္းဒုကၡျဖစ္တယ္”ဟု ဆိုသည္။
ထို႔ေၾကာင့္ တာဖာေဆာင္ရြာမွ အစိုးရစစ္တပ္မ်ား ျပန္လည္ဆုတ္ခြာေပးရန္ႏွင့္ ႏွစ္ဖက္စစ္ေရး တင္းမာမႈေၾကာင့္ ပ်က္စီးဆုံး႐ံႈးသြားရေသာ ေနအိမ္ၿခံ၀င္းမ်ား၊ လူသုံးပစၥည္မ်ား၊ လယ္ယာသီးႏွံမ်ား၊ လယ္ယာသုံး တိရစၦာန္မ်ားအတြက္ ေလ်ာ္ေၾကးေပးရန္ လက္မွတ္ထိုးေတာင္းဆိုထားေသာ ေဒသခံတို႔၏ တုိင္ၾကားစာကို ၾသဂုတ္လ ၂၆ ရက္က ႏုိင္ငံေတာ္သမၼတႏွင့္ သက္ဆိုင္ရာအစိုးရဌာနမ်ားသို႔ ေပးပို႔ခဲ့သည္။
အစိုးရတပ္မ်ားက တာဖာေဆာင္ရြာအတြင္း ကတုတ္က်င္းမ်ား တူးျခင္း၊ ရြာလမ္းမမ်ားေပၚတြင္ ၿခံစည္း႐ုိးခတ္၍ လမ္းမ်ားပိတ္ကာ ေဒသခံမ်ားကို တင္းက်ပ္စြာ စစ္ေဆးေမးျမန္းျခင္းမ်ား ျပဳလုပ္ေနသျဖင့္ စစ္ေရွာင္ဒုကၡသည္မ်ား ေနရပ္ၿပန္ရန္ အခက္ခဲျဖစ္ေနရေၾကာင္း တိုင္ၾကားစာတြင္ ေရးသားထားသည္။
ထို႔အျပင္ လက္ရွိအခ်ိန္အထိ ႏွစ္ဖက္တပ္မ်ား သေဘာထားတင္းမာေနျခင္းေၾကာင့္ စိုက္ပ်ဳိးခ်ိန္လြန္သြားျခင္းေၾကာင့္ လယ္စိုက္ခင္းဧကေပါင္း ၄၂၂ ဒသမ ၅ ဧက ဆုံး႐ံႈးသြားခဲ့ရသည့္အျပင္ တိရစၦာန္မ်ားကို အစိုးရတပ္မ်ားက ပစ္ခတ္စားသုံးၿခင္းႏွင့္ ၿခံစည္း႐ုိးမ်ားပ်က္စီးျခင္းစသည့္ အခက္အခဲမ်ားလဲ ႀကဳံေတြ႔ေနရသည္။
ရွမ္းျပည္နယ္ေတာင္ပိုင္း၊ လြယ္လင္ခ႐ိုင္၊ ေက်းသီးၿမိဳ႕နယ္အတြင္း အစိုးရႏွင့္ ရွမ္းျပည္တိုးတက္ေရးပါတီ/ ရွမ္းျပည္တပ္မေတာ္ (SSPP/SSA) တို႔ တိုက္ပြဲျဖစ္ပြားမႈ အရွိန္ျမင့္လာလွ်င္ ဒုကၡသည္မ်ားအတြက္ ရိကၡာ လုံေလာက္မႈရွိမည္မဟုတ္ဟု ဒုကၡသည္မ်ား ကူညီေစာင့္ေရွာက္ေရး ေကာ္မတီ(ယာယီ) ျပန္ၾကားေရး တာ၀န္ခံ ဦးစိုင္းလိုင္ခမ္းက မဇၩိမကို ေျပာသည္။
“ခုရွိတဲ့ လူအတြက္ဆိုရင္ ရိကၡာက ေနာက္လအထိ စားလို႔ ရႏိုင္ေပမယ့္ တိုက္ပြဲေတြ သိပ္ၿပီးစိပ္လာလို႔ ထြက္ေျပးလာတဲ့ လူေတြ တိုးလာမယ္ဆိုရင္ ရိကၡာကၿပတ္သြားမွာပဲ” ဟု ၎က ေျပာသည္။
ေက်းသီးၿမဳိ႕နယ္၊ တာဖာေဆာင္ရြာ တံတားအနီးတြင္ အေျခခ်ေသာ SSPP/ SSA တပ္စခန္းႏွင့္ အေရွ႕အလယ္ပုိင္းတုိင္း စစ္ဌာနခ်ဳပ္လက္ေအာက္ခံ စကခ (၂) မွ ခလရ ၂၄၇ တုိ႔ ယခုႏွစ္ ဇြန္လ ၂၆ ရက္တြင္ တုိက္ပြဲမ်ား စတင္ျဖစ္ပြားခဲ့ၿပီး ၾသဂုတ္လအတြင္း တုိက္ပြဲအႀကိမ္အေရအတြက္ ပုိမ်ားလာသည္ဟု ဦးစုိင္းလုိင္ခမ္းက ေျပာသည္။
တုိက္ပြဲေၾကာင့္ တာဖာေဆာင္ရြာမွ ေဒသခံမ်ားသည္ ၀မ့္၀ပ္ရြာႏွင့္ နီးစပ္ရာ ေက်းရြာမ်ားသုိ႔ ထြက္ေျပးခဲ့ၾကသည္။ ၀မ့္၀ပ္ရြာ ဘုန္းႀကီးေက်ာင္းတြင္ အိမ္ေထာင္စု ၆၃ ခုမွ လူေပါင္း ၂၉၁ ဦး မွာ ယခုအခ်ိန္ထိ ႏွစ္လေက်ာ္ၾကာ ေနထုိင္ေနၾကရသည္။
စစ္ေရွာင္ဒုကၡသည္မ်ားအတြက္ စားနပ္ရိကၡာႏွင့္ လိုအပ္ေသာ အသုံးအေဆာင္ ပစၥည္းမ်ားကို ေက်းသီးၿမိဳ႕နယ္မွ ႏုိင္ငံေရးပါတီမ်ားႏွင့္ အရပ္ဘက္လူမႈအဖြဲ႔အစည္းမ်ားက ေထာက္ပံ့ေပးေနသည္။ ၾသဂုတ္လ ၂၄ ႏွင့္ ၂၅ရက္က ရွမ္းျပည္နယ္ေျမာက္ပိုင္း လား႐ိႈးၿမိဳ႕မွ ကမၻာ့ကုလသမဂၢ စားနပ္ရိကၡာ အစီအစဥ္ (WFP)က ၀မ့္၀ပ္ရြာသို႔ လာေရာက္ကာ ဒုကၡသည္အေရအတြက္စာရင္း လာေကာက္သြားေသာ္လည္း အကူအညီမ်ား မေရာက္ေသးေပ။
ဦးစိုင္းလိုင္ခမ္းက “အစိုးရတပ္ေတြက အေျခစိုက္စခန္းလုပ္ထားတဲ့အျပင္ကို ၂၆ ရက္ကစၿပီး ရြာအ၀င္လမ္းကို ၿခံစည္း႐ိုးခတ္လိုက္တယ္။ SSPP/SSA ကလည္း ဒီနားမွာပဲ တပ္စြဲထားေတာ့ ဒုကၡသည္ေတြ အိမ္လဲ ျပန္မရ စိုက္ခင္းေတြလဲ လုပ္မရ အရမ္းဒုကၡျဖစ္တယ္”ဟု ဆိုသည္။
ထို႔ေၾကာင့္ တာဖာေဆာင္ရြာမွ အစိုးရစစ္တပ္မ်ား ျပန္လည္ဆုတ္ခြာေပးရန္ႏွင့္ ႏွစ္ဖက္စစ္ေရး တင္းမာမႈေၾကာင့္ ပ်က္စီးဆုံး႐ံႈးသြားရေသာ ေနအိမ္ၿခံ၀င္းမ်ား၊ လူသုံးပစၥည္မ်ား၊ လယ္ယာသီးႏွံမ်ား၊ လယ္ယာသုံး တိရစၦာန္မ်ားအတြက္ ေလ်ာ္ေၾကးေပးရန္ လက္မွတ္ထိုးေတာင္းဆိုထားေသာ ေဒသခံတို႔၏ တုိင္ၾကားစာကို ၾသဂုတ္လ ၂၆ ရက္က ႏုိင္ငံေတာ္သမၼတႏွင့္ သက္ဆိုင္ရာအစိုးရဌာနမ်ားသို႔ ေပးပို႔ခဲ့သည္။
အစိုးရတပ္မ်ားက တာဖာေဆာင္ရြာအတြင္း ကတုတ္က်င္းမ်ား တူးျခင္း၊ ရြာလမ္းမမ်ားေပၚတြင္ ၿခံစည္း႐ုိးခတ္၍ လမ္းမ်ားပိတ္ကာ ေဒသခံမ်ားကို တင္းက်ပ္စြာ စစ္ေဆးေမးျမန္းျခင္းမ်ား ျပဳလုပ္ေနသျဖင့္ စစ္ေရွာင္ဒုကၡသည္မ်ား ေနရပ္ၿပန္ရန္ အခက္ခဲျဖစ္ေနရေၾကာင္း တိုင္ၾကားစာတြင္ ေရးသားထားသည္။
ထို႔အျပင္ လက္ရွိအခ်ိန္အထိ ႏွစ္ဖက္တပ္မ်ား သေဘာထားတင္းမာေနျခင္းေၾကာင့္ စိုက္ပ်ဳိးခ်ိန္လြန္သြားျခင္းေၾကာင့္ လယ္စိုက္ခင္းဧကေပါင္း ၄၂၂ ဒသမ ၅ ဧက ဆုံး႐ံႈးသြားခဲ့ရသည့္အျပင္ တိရစၦာန္မ်ားကို အစိုးရတပ္မ်ားက ပစ္ခတ္စားသုံးၿခင္းႏွင့္ ၿခံစည္း႐ုိးမ်ားပ်က္စီးျခင္းစသည့္ အခက္အခဲမ်ားလဲ ႀကဳံေတြ႔ေနရသည္။
မုံရြာတြင္ ေက်ာင္းသား ၁၀၀ ေက်ာ္ ဆႏၵျပ
ေနာ္ႏိုရင္း
ျပည္ေထာင္စုလႊတ္ေတာ္က အတည္ျပဳထားတဲ့ အမ်ိဳးသားပညာေရး ဥပေဒမူၾကမ္းကို မံုရြာတကၠသိုလ္၊ မံုရြာစီးပြားေရးတကၠသိုလ္နဲ႔ မံုရြာနည္းပညာတကၠသိုလ္တို႔က ဒီေန႔ ကန္႔ကြက္ ဆႏၵျပခဲ့ၾကပါတယ္။
မံု႐ြာတကၠသိုလ္ေက်ာင္းသား မ်ားသမဂၢ၊ မုံရြာစီးပြားေရး တကၠသိုလ္ ေက်ာင္းသားမ်ား သမဂၢ၊ မံုရြာ နည္းပညာတကၠ သိုလ္ ေက်ာင္းသားမ်ား သမဂၢ ေက်ာင္း သံုးေက်ာင္း ေပါင္း ထားတဲ့ တကသမ်ား ကြန္ရက္အဖြဲ႔ေတြက ဒီကေန႔ ညေနပုိင္း ၃ နာရီကစ ဆႏၵျပခဲ့ၾကတာျဖစ္ပါတယ္။
ဆႏၵျပရတဲ့ အေၾကာင္းရင္းနဲ႔ပတ္သက္ၿပီး ဆႏၵျပပြဲမွာ ဦးေဆာင္သူတဦးျဖစ္တဲ့ မံု႐ြာစီးပြားေရးတကၠသိုလ္ ေက်ာင္းသားမ်ားသမဂၢ အတြင္းေရးမွဴး ကိုခန္႔ေ၀ၿဖိဳးက ဒီဗြီဘီကုိ ေျပာပါတယ္။
“က်ေနာ္တုိ႔က ဗဟုိခ်ဳပ္ကုိင္မႈ ပေပ်ာက္ဖုိ႔ရယ္၊ ဗဟုိခ်ဳပ္ကုိင္မႈ ေလွ်ာ့ခ်ေရး၊ ေက်ာင္းသားထု အခြင့္အေရး အျပည့္အ၀ ရရွိေရး၊ သမဂၢေတြ လြတ္လပ္စြာ ဖြဲ႔စည္းဖုိ႔၊ မိခင္ဘာသာစကား၊ တုိင္းရင္းသားဘာသာစကားေတြကုိ မ႑ိဳင္ျပဳဳၿပီး သင္ၾကားတဲ့စနစ္ အဲဒီအခ်က္ေတြ မပါခဲ့တဲ့အတြက္ ဒီလုိဆႏၵ ထုတ္ေဖာ္ရတာပါ။”
အခု ေႂကြးေၾကာ္ေအာ္တဲ့အတုိင္း အမ်ဳိးသားပညာေရးေကာ္မရွင္ အဆင့္ျမင့္ ပညာေပါင္းစပ္ညိႇႏႈိင္းေရးေကာ္မတီ အဲဒါေတြကို ဖ်က္သိမ္းေပးဖုိ႔နဲ႔ က်ေနာ္တုိ႔ ေက်ာင္းသား သမဂၢေတြ လြတ္လပ္စြာ ဖြဲ႔စည္းခြင့္ရရွိဖုိ႔ေတြပါ။”
ဒီဆႏၵျပပြဲကုိ မုံရြာစီးပြားေရးသကၠသုိလ္ကေန ဗုိလ္ခ်ဳပ္ေၾကးရုပ္အထိ ခ်ီတက္ဆႏၵျပ ခဲ့ၾကတာျဖစ္ပါတယ္။
အမ်ဳိးသားပညာေရး ဥပေဒမူၾကမ္းနဲ႔ပတ္သက္ၿပီး ေက်ာင္းသားသမဂအဖြဲ႔၀င္ေတြက ရန္ကုန္၊ မႏၱေလး ၿမိဳ႕ေတြမွာလည္း အလားတူ ဆႏၵျပမႈေတြ ျဖစ္ပြားခဲ့ဖူးပါတယ္။
ျပည္ေထာင္စုလြတ္ေတာ္က္ အတည္ျပဳလုိက္တဲ့ အမ်ိဳးသားပညာေရး ဥပေဒၾကမ္းဟာ ျပည္သူ႔လႊတ္ေ တာ္ ပညာေရးျမွင့္တင္ေရးေကာ္မတီနဲ႔ အစိုးရပညာေရးဝန္ႀကီးဌာနတို႔ ေရးဆြဲခဲ့တဲ့ ဥပေဒၾကမ္းႏွစ္ခုကို ပူးေပါင္းထားတာျဖစ္ပါတယ္။
မံု႐ြာတကၠသိုလ္ေက်ာင္းသား မ်ားသမဂၢ၊ မုံရြာစီးပြားေရး တကၠသိုလ္ ေက်ာင္းသားမ်ား သမဂၢ၊ မံုရြာ နည္းပညာတကၠ သိုလ္ ေက်ာင္းသားမ်ား သမဂၢ ေက်ာင္း သံုးေက်ာင္း ေပါင္း ထားတဲ့ တကသမ်ား ကြန္ရက္အဖြဲ႔ေတြက ဒီကေန႔ ညေနပုိင္း ၃ နာရီကစ ဆႏၵျပခဲ့ၾကတာျဖစ္ပါတယ္။
ဆႏၵျပရတဲ့ အေၾကာင္းရင္းနဲ႔ပတ္သက္ၿပီး ဆႏၵျပပြဲမွာ ဦးေဆာင္သူတဦးျဖစ္တဲ့ မံု႐ြာစီးပြားေရးတကၠသိုလ္ ေက်ာင္းသားမ်ားသမဂၢ အတြင္းေရးမွဴး ကိုခန္႔ေ၀ၿဖိဳးက ဒီဗြီဘီကုိ ေျပာပါတယ္။
“က်ေနာ္တုိ႔က ဗဟုိခ်ဳပ္ကုိင္မႈ ပေပ်ာက္ဖုိ႔ရယ္၊ ဗဟုိခ်ဳပ္ကုိင္မႈ ေလွ်ာ့ခ်ေရး၊ ေက်ာင္းသားထု အခြင့္အေရး အျပည့္အ၀ ရရွိေရး၊ သမဂၢေတြ လြတ္လပ္စြာ ဖြဲ႔စည္းဖုိ႔၊ မိခင္ဘာသာစကား၊ တုိင္းရင္းသားဘာသာစကားေတြကုိ မ႑ိဳင္ျပဳဳၿပီး သင္ၾကားတဲ့စနစ္ အဲဒီအခ်က္ေတြ မပါခဲ့တဲ့အတြက္ ဒီလုိဆႏၵ ထုတ္ေဖာ္ရတာပါ။”
အခု ေႂကြးေၾကာ္ေအာ္တဲ့အတုိင္း အမ်ဳိးသားပညာေရးေကာ္မရွင္ အဆင့္ျမင့္ ပညာေပါင္းစပ္ညိႇႏႈိင္းေရးေကာ္မတီ အဲဒါေတြကို ဖ်က္သိမ္းေပးဖုိ႔နဲ႔ က်ေနာ္တုိ႔ ေက်ာင္းသား သမဂၢေတြ လြတ္လပ္စြာ ဖြဲ႔စည္းခြင့္ရရွိဖုိ႔ေတြပါ။”
ဒီဆႏၵျပပြဲကုိ မုံရြာစီးပြားေရးသကၠသုိလ္ကေန ဗုိလ္ခ်ဳပ္ေၾကးရုပ္အထိ ခ်ီတက္ဆႏၵျပ ခဲ့ၾကတာျဖစ္ပါတယ္။
အမ်ဳိးသားပညာေရး ဥပေဒမူၾကမ္းနဲ႔ပတ္သက္ၿပီး ေက်ာင္းသားသမဂအဖြဲ႔၀င္ေတြက ရန္ကုန္၊ မႏၱေလး ၿမိဳ႕ေတြမွာလည္း အလားတူ ဆႏၵျပမႈေတြ ျဖစ္ပြားခဲ့ဖူးပါတယ္။
ျပည္ေထာင္စုလြတ္ေတာ္က္ အတည္ျပဳလုိက္တဲ့ အမ်ိဳးသားပညာေရး ဥပေဒၾကမ္းဟာ ျပည္သူ႔လႊတ္ေ တာ္ ပညာေရးျမွင့္တင္ေရးေကာ္မတီနဲ႔ အစိုးရပညာေရးဝန္ႀကီးဌာနတို႔ ေရးဆြဲခဲ့တဲ့ ဥပေဒၾကမ္းႏွစ္ခုကို ပူးေပါင္းထားတာျဖစ္ပါတယ္။
ျမန္မာႏုိင္ငံ တစ္၀န္း တရားမ၀င္ကုန္စည္ ဖမ္းဆီးမႈမ်ားမွ ၾသဂုတ္လ လယ္အထိ က်ပ္ ဘီလီယံ ၂၀ ေက်ာ္ ရရွိထား
မို႔မို႔ၾကည္
တရားမ၀င္ကုန္သြယ္မႈ တားဆီးထိန္းခ်ဳပ္ေရး ဗဟိုေကာ္မတီ၏ ႀကီးၾကပ္မႈျဖင့္ မုိဘုိင္းအဖြဲ႕ (ေရြ႕လ်ားဖမ္း ဆီးေရးအဖြဲ႕) လုပ္ငန္း စတင္ေဆာင္ရြက္သည့္ေန႔မွ ၾသဂုတ္လ ၂၁ ရက္အထိ တားဆီးထိန္းသိမ္းထား သည္ကုန္ပစၥည္းမ်ား၏ စုစုေပါင္း ခန္႔မွန္းတန္ဖိုးမွာ က်ပ္၂၀ ဒသမ ၆၅၃ ဘီလီယံအထိ ရရွိခဲ့ၿပီျဖစ္သည္ ဟု စီးပြားေရးႏွင့္ ကူးသန္းေရာင္း၀ယ္ ေရး၀န္ႀကီးဌာနက သတင္းထုတ္ျပန္သည္။
တရားမ၀င္ ကုန္သြယ္မႈတားဆီးထိန္းခ်ဳပ္ေရး ဗဟိုေကာ္မတီမွ ကုန္သြယ္မႈမ်ား လမ္းေၾကာင္းမွန္ေပၚ ေရာက္ရွိလာေစရန္ မုိဘုိင္းအဖြဲ႕မ်ားဖြဲ႕စည္း၍ ဖမ္းဆီး စစ္ေဆးခဲ့ၿပီး အဆိုပါဖမ္းဆီးရရွိသည့္ ကုန္ပစၥည္း မ်ားမွာနယ္စပ္စခန္းမ်ားမွ ထုတ္ႏုတ္အင္းအားအဖြဲ႕မ်ား၏ ဖမ္းဆီးမႈမ်ားအပါအ၀င္ ဖမ္းဆီးရရွိမႈမွာ အမႈ တြဲ ေပါင္း ၃,၉၀၅ မႈႏွင့္ စုစုေပါင္း ခန္႔မွန္းတန္ဖိုး က်ပ္၂၀ ဒသမ ၆၅၃ ဘီလီယံ အထိ ရရွိခဲ့ၿပီးျဖစ္သည္။
တရားမ၀င္ ကုန္သြယ္မႈမ်ားကို ဖမ္းဆီးရရွိသည့္ လမ္းေၾကာင္းမ်ားမွာ မူဆယ္-မႏၱေလးလမ္းေၾကာင္း၊ ျမ၀တီ-ရန္ကုန္လမ္းေၾကာင္း၊ တမူး-ကေလး လမ္းေၾကာ င္း၊ မြန္ျပည္နယ္ႏွင့္ နယ္စပ္ကုန္သြယ္ေရး စခန္း မ်ားျဖစ္ၿပီး ထုတ္ႏုတ္အင္အားျဖင့္ ဖမ္းဆီးသည့္အဖြဲ႕မ်ားမွာ မူဆယ္ထုတ္ ႏုတ္အင္အား၊ တမူးထုတ္ႏုတ္ အင္ အား၊ တာခ်ီလိတ္ထုတ္ႏုတ္အင္အား၊ က်ဳိင္းတံုထုတ္ႏုတ္အင္အားမ်ားကလည္း ဖမ္းဆီး စစ္ေဆးလ်က္ ရွိသည္။
အဆိုပါဖမ္းဆီးရရွိသည့္ ကုန္ပစၥည္းမ်ားကို မုိဘုိင္းအဖြဲ႕ လုပ္ငန္းစတင္ေဆာင္ ရြက္သည့္ေန႔မွ ၾသဂုတ္ လ ၂၁ ရက္အထိ အမႈတြဲဖြင့္လွစ္၍ အေကာက္ခြန္ဦးစီး ဌာနသို႔ လႊဲေျပာင္းၿပီးစီးသြားၿပီးျဖစ္သည္္။
အဆိုပါ မုိဘုိင္းအဖြဲ႕မ်ားကို ၂၀၁၂ ခုႏွစ္ ႏို၀င္ဘာ ၁ ရက္တြင္ စတင္ဖြဲ႔စည္းခဲ့ၿပီး တရားမ၀င္ကုန္သြယ္မႈ မ်ား ေလ်ာ့နည္းပေပ်ာက္ေစရန္ ဗဟိုေကာ္မတီ၏ တိုက္႐ိုက္ ႀကီးၾကပ္မႈျဖင့္ မူဆယ္လမ္းေၾကာင္းႏွင့္ ျမ၀တီ-ရန္ကုန္ လမ္းေၾကာင္းေပၚတြင္ စတင္ဖမ္းဆီးခဲ့ျခင္း ျဖစ္သည္။
တရားမ၀င္ကုန္သြယ္မႈ တားဆီးထိန္းခ်ဳပ္ေရး ဗဟိုေကာ္မတီ၏ ႀကီးၾကပ္မႈျဖင့္ မုိဘုိင္းအဖြဲ႕ (ေရြ႕လ်ားဖမ္း ဆီးေရးအဖြဲ႕) လုပ္ငန္း စတင္ေဆာင္ရြက္သည့္ေန႔မွ ၾသဂုတ္လ ၂၁ ရက္အထိ တားဆီးထိန္းသိမ္းထား သည္ကုန္ပစၥည္းမ်ား၏ စုစုေပါင္း ခန္႔မွန္းတန္ဖိုးမွာ က်ပ္၂၀ ဒသမ ၆၅၃ ဘီလီယံအထိ ရရွိခဲ့ၿပီျဖစ္သည္ ဟု စီးပြားေရးႏွင့္ ကူးသန္းေရာင္း၀ယ္ ေရး၀န္ႀကီးဌာနက သတင္းထုတ္ျပန္သည္။
တရားမ၀င္ ကုန္သြယ္မႈတားဆီးထိန္းခ်ဳပ္ေရး ဗဟိုေကာ္မတီမွ ကုန္သြယ္မႈမ်ား လမ္းေၾကာင္းမွန္ေပၚ ေရာက္ရွိလာေစရန္ မုိဘုိင္းအဖြဲ႕မ်ားဖြဲ႕စည္း၍ ဖမ္းဆီး စစ္ေဆးခဲ့ၿပီး အဆိုပါဖမ္းဆီးရရွိသည့္ ကုန္ပစၥည္း မ်ားမွာနယ္စပ္စခန္းမ်ားမွ ထုတ္ႏုတ္အင္းအားအဖြဲ႕မ်ား၏ ဖမ္းဆီးမႈမ်ားအပါအ၀င္ ဖမ္းဆီးရရွိမႈမွာ အမႈ တြဲ ေပါင္း ၃,၉၀၅ မႈႏွင့္ စုစုေပါင္း ခန္႔မွန္းတန္ဖိုး က်ပ္၂၀ ဒသမ ၆၅၃ ဘီလီယံ အထိ ရရွိခဲ့ၿပီးျဖစ္သည္။
တရားမ၀င္ ကုန္သြယ္မႈမ်ားကို ဖမ္းဆီးရရွိသည့္ လမ္းေၾကာင္းမ်ားမွာ မူဆယ္-မႏၱေလးလမ္းေၾကာင္း၊ ျမ၀တီ-ရန္ကုန္လမ္းေၾကာင္း၊ တမူး-ကေလး လမ္းေၾကာ င္း၊ မြန္ျပည္နယ္ႏွင့္ နယ္စပ္ကုန္သြယ္ေရး စခန္း မ်ားျဖစ္ၿပီး ထုတ္ႏုတ္အင္အားျဖင့္ ဖမ္းဆီးသည့္အဖြဲ႕မ်ားမွာ မူဆယ္ထုတ္ ႏုတ္အင္အား၊ တမူးထုတ္ႏုတ္ အင္ အား၊ တာခ်ီလိတ္ထုတ္ႏုတ္အင္အား၊ က်ဳိင္းတံုထုတ္ႏုတ္အင္အားမ်ားကလည္း ဖမ္းဆီး စစ္ေဆးလ်က္ ရွိသည္။
အဆိုပါဖမ္းဆီးရရွိသည့္ ကုန္ပစၥည္းမ်ားကို မုိဘုိင္းအဖြဲ႕ လုပ္ငန္းစတင္ေဆာင္ ရြက္သည့္ေန႔မွ ၾသဂုတ္ လ ၂၁ ရက္အထိ အမႈတြဲဖြင့္လွစ္၍ အေကာက္ခြန္ဦးစီး ဌာနသို႔ လႊဲေျပာင္းၿပီးစီးသြားၿပီးျဖစ္သည္္။
အဆိုပါ မုိဘုိင္းအဖြဲ႕မ်ားကို ၂၀၁၂ ခုႏွစ္ ႏို၀င္ဘာ ၁ ရက္တြင္ စတင္ဖြဲ႔စည္းခဲ့ၿပီး တရားမ၀င္ကုန္သြယ္မႈ မ်ား ေလ်ာ့နည္းပေပ်ာက္ေစရန္ ဗဟိုေကာ္မတီ၏ တိုက္႐ိုက္ ႀကီးၾကပ္မႈျဖင့္ မူဆယ္လမ္းေၾကာင္းႏွင့္ ျမ၀တီ-ရန္ကုန္ လမ္းေၾကာင္းေပၚတြင္ စတင္ဖမ္းဆီးခဲ့ျခင္း ျဖစ္သည္။
ဆင္းရဲႏြမ္းပါးသူမ်ား ကူညီရန္ အစိုးရ၀န္ႀကီးမ်ား လစာ ၄ ပံု ၁ပံု ထည့္၀င္မည္
ပီတာေအာင္
ျမန္မာႏိုင္ငံက ဆင္းရဲႏြမ္းပါးသူေတြအတြက္ က်န္းမာေရးနဲ႔ ပညာေရး ကူညီေပးဖုိ႔ သမၼတက ဆင္းရဲႏြမ္းပါးသူမ်ား ကူညီေစာင့္ေရွာက္ေရးအဖြဲ႔ ဖြဲ႔စည္းထားၿပီး ရန္ပံုေငြအတြက္ေတာ့ အစိုးရ၀န္ႀကီးေတြ လစဥ္ရရွိတဲ့ လစာေငြရဲ႕ ေလးပံုတပုံျဖစ္တဲ့ ၂၅ ရာခိုင္ႏႈန္းကို မတည္ထည့္၀င္သြားဖို႔ ရွိေနပါတယ္။
ဆင္းရဲႏြမ္းပါးၿပီး ပညာထူးခ်ြန္သူေတြ ဆက္လက္ပညာ သင္ၾကားႏုိင္ဖို႔နဲ႔ က်န္းမာေရး ခ်ဳိ႕တဲ့ သူေတြ ေဆး ကုသမႈ ခံယူႏိုင္ဖို႔အ တြက္ ျပည္ေထာင္စု ၀န္ႀကီး ဦးသိန္းညြန္႔ ေခါင္းေဆာင္ တဲ့ အဖြဲ႔၀င္ ၉ ဦးပါ ဆင္းရဲႏြမ္းပါးသူမ်ား ကူညီေစာင့္ေရွာက္ေရးအဖြဲ႔ကို သမၼတက ဖြဲ႔စည္းေပးထားတာျဖစ္ပါတယ္။
က်န္းမာေရး၀န္ၾကီးဌာန ျပည္ေထာင္စု ဒု၀န္ႀကီး ေဒါက္တာ ေဒၚသိန္းသိန္းေဌးက “ႏိုင္ငံေတာ္သမၼတ၊ ဒုသမၼတမ်ား၊ ျပည္ေထာင္စု၀န္ႀကီးမ်ားနဲ႔ ဒုတိယ ၀န္ႀကီးမ်ား အကုန္လံုး ခုေလာေလာဆယ္မွာ လစဥ္ခ်ီးျမႇင့္ေငြရဲ႕ ၂၅ ရာခိုင္ႏႈန္းကို ထည့္တာ။ သိန္း ၅၀၀ ပတ္၀န္းက်င္ ေလာက္ေတာ့ရွိမယ္။ ၁ လကိုေပါ့ေနာ္။ ႏိုင္ငံေတာ္သမၼတရဲ႕ ဆင္းရဲႏြမ္းပါးသူမ်ား ကူညီေစာင့္ေရာက္ေရးအဖြဲ႔ ရန္ပံုေငြအတြက္ ထည့္တာ အခု ေလးလပဲရွိေသးတာပါ့” လုိ႔ ေျပာပါတယ္။
အကူအညီေပးေရးအစီအစဥ္ေတြ လက္ေတြ႔ဘယ္အခ်ိန္မွာ စတင္အေကာင္အထည္ေဖာ္မလဲ ကူညီေတာင္းခံသူေတြအေနနဲ႔ ဘယ္ကိုဆက္သြယ္အကူအညီေတာင္းခံမလဲ ဆိုတာကေတာ့ တိတိက်က် မသိရေသးပါဘူး။
ကူညီေတာင္းခံတာနဲ႔ပတ္သက္တဲ့ မူ၀ါဒစည္းမ်ဥ္းစည္း ကမ္းသတ္မွတ္ခ်က္အေသးစိတ္ ကိုေတာ့ လာမယ့္လမွာ က်င္းပဖို႔ရွိတဲ့ ဆင္းရဲႏြမ္းပါးသူမ်ား ကူညီေစာင့္ေရွာက္ေရးအဖြဲ႔ရဲ႕ အစည္းအေ၀းအၿပီး တရား၀င္ ထုတ္ျပန္သြားဖို႔ ရွိေနတယ္လို႔ သိရပါတယ္။
မၾကာခင္မွာ စတင္ဖို႔ရွိေနတဲ့ ဆင္းရဲႏြမ္းပါးသူေတြကို ကူညီေပးမယ့္ အစီအစဥ္နဲ႔ ပတ္သက္လို႔ေတာ့ က်န္းမာေရးဒု၀န္ႀကီး ေဒၚသိန္းသိန္းေဌးက ခုလိုရွင္းျပပါတယ္။
“ခ်ဳိ႕တဲ့ႏြမ္းပါးတဲ့သူေတြ ေလွ်ာက္လႊာ သူတို႔တင္ျပတာေတြကိုေတာ့ ကန္႔သတ္ခ်က္ မထားခ်င္ဘူး။ က်န္းမာေရးခ်ဳ႕ိတဲ့တယ္၊ ေဆးကုသဖို႔ အခက္အခဲရွိတယ္ဆိုရင္ ဒီအဖြဲ႔ကို အေၾကာင္းၾကားရင္ အဖြဲ႔ရန္ပံုေငြထဲကျဖစ္ျဖစ္ ပံ့ပုိးႏိုင္တာ ပံ့ပိုးမယ္၊ သက္ဆုိင္ရာ ၀န္ႀကီးဌာနေတြနဲ႔ဗရာ ေနာက္ၿပီးေတာ့ လူမႈေရးအဖြဲ႔အစည္းေတြေရာ က်န္္တဲ့ ေစတနာရွင္ ပုဂလိကပဲျဖစ္ျဖစ္ အားလံုးနဲ႔ ဆက္သြယ္ၿပီး ေဆာင္ရြက္ေပးမွာဆိုေတာ့ အကန္႔အသတ္ နည္းႏိုင္သမွ် နည္းေအာင္လုပ္ေနပါတယ္။ က႑စံုေပါ့။ မိမိႏိုင္ငံ မိမိေဒသအတြက္ နယ္ပယ္အသီးသီးမွာ အနုပညာရွင္ေတြအပါအ၀င္ ဘယ္လိုလူပဲျဖစ္ျဖစ္ ထူးခ်ြန္စြာ ေဆာင္ရြက္ခဲ့တဲ့လူေတြ၊ စြမ္းေဆာင္ရည္ျမင့္မားတဲ့လူေတြ တင္မက အမွန္တကယ္ ဆင္းရဲႏြမ္းပါးတဲ့လူေတြ အားလံုး ကူညီေစာင့္ေရွာက္ေထာက္ပံ့တာကို ရသြားေအာင္လို႔ပါ။”
ခုလို အစိုးရ၀န္ႀကီးေတြကိုယ္တိုင္ လစာေငြနဲ႔ ဆင္းရဲသားေတြကို အကူအညီေပးမယ့္ အစီအစဥ္ကို ေထာက္ခံႀကဳဳိဆိုၾကသူေတြ ရွိသလို ေရြးေကာက္ပြဲနီးလာခ်ိန္မွာ လက္ရွိအာဏာရ အစိုးရက ေရြးေကာက္ပြဲ မဲဆြယ္တဲ့အေနနဲ႔ လုပ္ေဆာင္တာလုိ႔ ရႈျမင္သူေတြရွိပါတယ္။
ပညာေရးစနစ္ ျပဳျပင္ေျပာင္းလဲေရး ႏိုင္ငံလံုးဆိုင္ရာကြန္ရက္ (NNER) အဖြဲ႔၀င္ ေဒါက္တာ သိန္းလြင္က သူ႔ရဲ႕အျမင္ကို ခုလို ေျပာပါတယ္။
“တကယ္ကို တိုင္းျပည္ရဲ႕ ဆင္းရဲမြဲေတမႈ ပေပ်ာက္ဖို႔ဆိုရင္ ပညာေရးေကာင္းလာဖို႔ လိုတယ္။ ပညာေရးမွာ ရင္းႏွီးျမႇဳပ္ႏွံမႈ မ်ားမ်ားလုပ္ဖို႔လိုတယ္။ လူေတြရဲ႕ အလုပ္အကိုင္အခြင့္အလမ္းေတြ ရွိလာဖို႔လိုတယ္။ ေနာက္ သက္ႀကီးရြယ္အိုေတြအတြက္ လူမႈေရးအရ ေစာင့္ေရွာက္မႈေတြ ရွိဖို႔လိုတယ္။ အေျခခံက်တဲ့အလုပ္ေတြ မလုပ္ေတာ့ဘဲနဲ႔ အစိုးရ၀န္ႀကီးေတြကေနၿပီးေတာ့ ဒီလို က်န္းမာေရး၊ ပညာေရးမွာ သူတို႔ေငြနဲ႔ လုပ္တယ္ဆုိတာ မဲဆြယ္တာသက္သက္ပဲ။ ေရြးေကာက္ပြဲအတြက္ မဲဆြယ္ဖို႔လုပ္တယ္လို႔ ျမင္တယ္။”
ျပည္ေထာင္စု၀န္ႀကီးေတြနဲ႔ ဖြဲ႔ထားတဲ့ ဆင္းရဲႏြမ္းပါးသူမ်ား ကူညီေစာင့္ေရွာက္ေရးအဖြဲ႔ကေတာ့ ဒီအစီအစဥ္အတြက္ ရန္ပံုေငြထည့္၀င္လိုသူေတႊအေနနဲ႔ တဦးခ်င္းျဖစ္ေစ၊ အသင္းအဖြဲ႔လိုက္ျဖစ္ေစ၊ ၀န္ႀကီးဌာန အလုိက္ျဖစ္ေစ ထည့္၀င္ လွဴဒါန္းၾကဖို႔ ဖိတ္ေခၚထားပါတယ္။
အစိုးရက က်န္းမာေရးဘတ္ဂ်က္ကို ၂၀၁၂ ခုႏွစ္က က်ပ္သန္းေပါင္း ၃၅၀၊ ၂၀၁၃ ခုႏွစ္မွာ က်ပ္သန္းေပါင္း ၄၉၀ သုံးစြဲခဲ့ၿပီး ဒီႏွစ္မွာ က်ပ္သန္းေပါင္း ၆၅၀ ထိ တိုးျမႇင့္ဖို႔ ေတာင္းခံထားပါတယ္။
အလားတူ ပညာေရး အသံုးစရိတ္ကိုလည္း ျပီးခဲ့တဲ့ဘ႑ာႏွစ္က စုစုေပါင္းအသံုးစရိတ္မွာ ပါ၀င္မႈအခ်ဳိး ၅ ဒႆမ ၄၃ ရာခိုင္ႏႈန္း ရွိခဲ့ရာက အခုႏွစ္မွာ ၅ ဒႆမ ၉၄ ရာခိုင္ႏႈန္း တိုးျမႇင့္သံုးစြဲမယ္လို႔ ေျပာထားပါတယ္။
ခုလို အစိုးရက က်န္းမာေရးနဲ႔ ပညာေရး အသံုးစရိတ္ေတြကို အရင္ကထက္ တိုးျမႇင့္သံုးစြဲေနေပမယ့္ ေဒသတြင္းႏုိင္ငံေတြနဲ႔ ႏႈိင္းယွဥ္ရင္ နည္းပါးေနဆဲျဖစ္ပါတယ္။
ဆင္းရဲႏြမ္းပါးၿပီး ပညာထူးခ်ြန္သူေတြ ဆက္လက္ပညာ သင္ၾကားႏုိင္ဖို႔နဲ႔ က်န္းမာေရး ခ်ဳိ႕တဲ့ သူေတြ ေဆး ကုသမႈ ခံယူႏိုင္ဖို႔အ တြက္ ျပည္ေထာင္စု ၀န္ႀကီး ဦးသိန္းညြန္႔ ေခါင္းေဆာင္ တဲ့ အဖြဲ႔၀င္ ၉ ဦးပါ ဆင္းရဲႏြမ္းပါးသူမ်ား ကူညီေစာင့္ေရွာက္ေရးအဖြဲ႔ကို သမၼတက ဖြဲ႔စည္းေပးထားတာျဖစ္ပါတယ္။
က်န္းမာေရး၀န္ၾကီးဌာန ျပည္ေထာင္စု ဒု၀န္ႀကီး ေဒါက္တာ ေဒၚသိန္းသိန္းေဌးက “ႏိုင္ငံေတာ္သမၼတ၊ ဒုသမၼတမ်ား၊ ျပည္ေထာင္စု၀န္ႀကီးမ်ားနဲ႔ ဒုတိယ ၀န္ႀကီးမ်ား အကုန္လံုး ခုေလာေလာဆယ္မွာ လစဥ္ခ်ီးျမႇင့္ေငြရဲ႕ ၂၅ ရာခိုင္ႏႈန္းကို ထည့္တာ။ သိန္း ၅၀၀ ပတ္၀န္းက်င္ ေလာက္ေတာ့ရွိမယ္။ ၁ လကိုေပါ့ေနာ္။ ႏိုင္ငံေတာ္သမၼတရဲ႕ ဆင္းရဲႏြမ္းပါးသူမ်ား ကူညီေစာင့္ေရာက္ေရးအဖြဲ႔ ရန္ပံုေငြအတြက္ ထည့္တာ အခု ေလးလပဲရွိေသးတာပါ့” လုိ႔ ေျပာပါတယ္။
အကူအညီေပးေရးအစီအစဥ္ေတြ လက္ေတြ႔ဘယ္အခ်ိန္မွာ စတင္အေကာင္အထည္ေဖာ္မလဲ ကူညီေတာင္းခံသူေတြအေနနဲ႔ ဘယ္ကိုဆက္သြယ္အကူအညီေတာင္းခံမလဲ ဆိုတာကေတာ့ တိတိက်က် မသိရေသးပါဘူး။
ကူညီေတာင္းခံတာနဲ႔ပတ္သက္တဲ့ မူ၀ါဒစည္းမ်ဥ္းစည္း ကမ္းသတ္မွတ္ခ်က္အေသးစိတ္ ကိုေတာ့ လာမယ့္လမွာ က်င္းပဖို႔ရွိတဲ့ ဆင္းရဲႏြမ္းပါးသူမ်ား ကူညီေစာင့္ေရွာက္ေရးအဖြဲ႔ရဲ႕ အစည္းအေ၀းအၿပီး တရား၀င္ ထုတ္ျပန္သြားဖို႔ ရွိေနတယ္လို႔ သိရပါတယ္။
မၾကာခင္မွာ စတင္ဖို႔ရွိေနတဲ့ ဆင္းရဲႏြမ္းပါးသူေတြကို ကူညီေပးမယ့္ အစီအစဥ္နဲ႔ ပတ္သက္လို႔ေတာ့ က်န္းမာေရးဒု၀န္ႀကီး ေဒၚသိန္းသိန္းေဌးက ခုလိုရွင္းျပပါတယ္။
“ခ်ဳိ႕တဲ့ႏြမ္းပါးတဲ့သူေတြ ေလွ်ာက္လႊာ သူတို႔တင္ျပတာေတြကိုေတာ့ ကန္႔သတ္ခ်က္ မထားခ်င္ဘူး။ က်န္းမာေရးခ်ဳ႕ိတဲ့တယ္၊ ေဆးကုသဖို႔ အခက္အခဲရွိတယ္ဆိုရင္ ဒီအဖြဲ႔ကို အေၾကာင္းၾကားရင္ အဖြဲ႔ရန္ပံုေငြထဲကျဖစ္ျဖစ္ ပံ့ပုိးႏိုင္တာ ပံ့ပိုးမယ္၊ သက္ဆုိင္ရာ ၀န္ႀကီးဌာနေတြနဲ႔ဗရာ ေနာက္ၿပီးေတာ့ လူမႈေရးအဖြဲ႔အစည္းေတြေရာ က်န္္တဲ့ ေစတနာရွင္ ပုဂလိကပဲျဖစ္ျဖစ္ အားလံုးနဲ႔ ဆက္သြယ္ၿပီး ေဆာင္ရြက္ေပးမွာဆိုေတာ့ အကန္႔အသတ္ နည္းႏိုင္သမွ် နည္းေအာင္လုပ္ေနပါတယ္။ က႑စံုေပါ့။ မိမိႏိုင္ငံ မိမိေဒသအတြက္ နယ္ပယ္အသီးသီးမွာ အနုပညာရွင္ေတြအပါအ၀င္ ဘယ္လိုလူပဲျဖစ္ျဖစ္ ထူးခ်ြန္စြာ ေဆာင္ရြက္ခဲ့တဲ့လူေတြ၊ စြမ္းေဆာင္ရည္ျမင့္မားတဲ့လူေတြ တင္မက အမွန္တကယ္ ဆင္းရဲႏြမ္းပါးတဲ့လူေတြ အားလံုး ကူညီေစာင့္ေရွာက္ေထာက္ပံ့တာကို ရသြားေအာင္လို႔ပါ။”
ခုလို အစိုးရ၀န္ႀကီးေတြကိုယ္တိုင္ လစာေငြနဲ႔ ဆင္းရဲသားေတြကို အကူအညီေပးမယ့္ အစီအစဥ္ကို ေထာက္ခံႀကဳဳိဆိုၾကသူေတြ ရွိသလို ေရြးေကာက္ပြဲနီးလာခ်ိန္မွာ လက္ရွိအာဏာရ အစိုးရက ေရြးေကာက္ပြဲ မဲဆြယ္တဲ့အေနနဲ႔ လုပ္ေဆာင္တာလုိ႔ ရႈျမင္သူေတြရွိပါတယ္။
ပညာေရးစနစ္ ျပဳျပင္ေျပာင္းလဲေရး ႏိုင္ငံလံုးဆိုင္ရာကြန္ရက္ (NNER) အဖြဲ႔၀င္ ေဒါက္တာ သိန္းလြင္က သူ႔ရဲ႕အျမင္ကို ခုလို ေျပာပါတယ္။
“တကယ္ကို တိုင္းျပည္ရဲ႕ ဆင္းရဲမြဲေတမႈ ပေပ်ာက္ဖို႔ဆိုရင္ ပညာေရးေကာင္းလာဖို႔ လိုတယ္။ ပညာေရးမွာ ရင္းႏွီးျမႇဳပ္ႏွံမႈ မ်ားမ်ားလုပ္ဖို႔လိုတယ္။ လူေတြရဲ႕ အလုပ္အကိုင္အခြင့္အလမ္းေတြ ရွိလာဖို႔လိုတယ္။ ေနာက္ သက္ႀကီးရြယ္အိုေတြအတြက္ လူမႈေရးအရ ေစာင့္ေရွာက္မႈေတြ ရွိဖို႔လိုတယ္။ အေျခခံက်တဲ့အလုပ္ေတြ မလုပ္ေတာ့ဘဲနဲ႔ အစိုးရ၀န္ႀကီးေတြကေနၿပီးေတာ့ ဒီလို က်န္းမာေရး၊ ပညာေရးမွာ သူတို႔ေငြနဲ႔ လုပ္တယ္ဆုိတာ မဲဆြယ္တာသက္သက္ပဲ။ ေရြးေကာက္ပြဲအတြက္ မဲဆြယ္ဖို႔လုပ္တယ္လို႔ ျမင္တယ္။”
ျပည္ေထာင္စု၀န္ႀကီးေတြနဲ႔ ဖြဲ႔ထားတဲ့ ဆင္းရဲႏြမ္းပါးသူမ်ား ကူညီေစာင့္ေရွာက္ေရးအဖြဲ႔ကေတာ့ ဒီအစီအစဥ္အတြက္ ရန္ပံုေငြထည့္၀င္လိုသူေတႊအေနနဲ႔ တဦးခ်င္းျဖစ္ေစ၊ အသင္းအဖြဲ႔လိုက္ျဖစ္ေစ၊ ၀န္ႀကီးဌာန အလုိက္ျဖစ္ေစ ထည့္၀င္ လွဴဒါန္းၾကဖို႔ ဖိတ္ေခၚထားပါတယ္။
အစိုးရက က်န္းမာေရးဘတ္ဂ်က္ကို ၂၀၁၂ ခုႏွစ္က က်ပ္သန္းေပါင္း ၃၅၀၊ ၂၀၁၃ ခုႏွစ္မွာ က်ပ္သန္းေပါင္း ၄၉၀ သုံးစြဲခဲ့ၿပီး ဒီႏွစ္မွာ က်ပ္သန္းေပါင္း ၆၅၀ ထိ တိုးျမႇင့္ဖို႔ ေတာင္းခံထားပါတယ္။
အလားတူ ပညာေရး အသံုးစရိတ္ကိုလည္း ျပီးခဲ့တဲ့ဘ႑ာႏွစ္က စုစုေပါင္းအသံုးစရိတ္မွာ ပါ၀င္မႈအခ်ဳိး ၅ ဒႆမ ၄၃ ရာခိုင္ႏႈန္း ရွိခဲ့ရာက အခုႏွစ္မွာ ၅ ဒႆမ ၉၄ ရာခိုင္ႏႈန္း တိုးျမႇင့္သံုးစြဲမယ္လို႔ ေျပာထားပါတယ္။
ခုလို အစိုးရက က်န္းမာေရးနဲ႔ ပညာေရး အသံုးစရိတ္ေတြကို အရင္ကထက္ တိုးျမႇင့္သံုးစြဲေနေပမယ့္ ေဒသတြင္းႏုိင္ငံေတြနဲ႔ ႏႈိင္းယွဥ္ရင္ နည္းပါးေနဆဲျဖစ္ပါတယ္။
ပုဂၢလိကစိုက္ခင္းမ်ား ထူေထာင္ရန္ သစ္ေတာေျမဧက သံုးသိန္းေက်ာ္ကုိ တင္ဒါစနစ္ျဖင့္ ခြင့္ျပဳမည္
ႏုိင္ႏုိင္ေဇာ္
ျမန္မာ့သစ္ေတာ သယံဇာတ တိုးတက္ေရးအတြက္ ပတ္၀န္းက်င္ထိန္းသိမ္းေရးႏွင့္ သစ္ေတာ၀န္ႀကီးဌာန ပိုင္ေျမဧက သံုးသိန္းေက်ာ္ကို ပုဂၢလိကလုပ္ငန္းရွင္မ်ားအား တင္ဒါစနစ္ျဖင့္ လုပ္ကိုင္ခြင့္ေပးရန္စီ စဥ္လ်က္ရွိသည္ဟု သစ္ေတာေရးရာ၀န္ႀကီးဌာန လက္ေအာက္ရွိ စီမံကိန္းဦးစီးဌာနက ေျပာသည္။
သစ္လံုးတင္ပို႔မႈ ရပ္ဆိုင္းၿပီးေနာက္ပိုင္း သစ္ကုန္ၾကမ္း လိုအပ္ခ်က္မ်ားရွိလာႏိုင္ၿပီး လုပ္ငန္းရွင္မ်ား၏ ပုဂၢလိက သစ္ေတာစိုက္ခင္း ထူေထာင္လိုမႈမ်ားရွိလာျခင္းေၾကာင့္ ၀င္ေရာက္ရင္းႏွီးလုပ္ကိုင္ခြင့္ေပးရန္ စီစဥ္ျခင္းျဖစ္သည္ဟု ဆုိသည္။
သစ္ေတာစီမံကိန္း ၫႊန္ၾကားမႈဦးစီးဌာန ဒု-ၫႊန္ၾကားေရးမွဴး ဦးၫြန္႔ေ၀က “ပုဂၢလိက လုပ္ငန္းရွင္ေတြ သစ္ေတာက႑ ရင္းႏွီးျမႇဳပ္ႏွံမႈမွာ ပါ၀င္လာဖို႔ ရည္ရြယ္တာပါ။ တစ္ႏိုင္ငံလံုးအတိုင္းအတာနဲ႔ သစ္ေတာ၀န္ႀကီးဌာန ထိန္းသိမ္းထားတဲ့ ေျမေတြထဲက လုပ္ပိုင္ခြင့္ေပးတာပါ။ အားလံုးကို တင္ဒါစနစ္နဲ႔ ေပးသြားမွာပါ။ တစ္ေနရာတည္းမွာပဲ ဧက သံုးသိန္းေက်ာ္မဟုတ္ဘဲ တစ္ႏိုင္ငံလံုးအတိုင္းအတာနဲ႔ စုေပါင္းၿပီး လ်ာထားတာပါ”ဟု ဆိုသည္။
ပုဂၢလိကသစ္မာစိုက္ခင္းမ်ားကို ၂၀၀၅ ခုႏွစ္တြင္ ထူေထာင္ရန္ လုပ္ငန္းရွင္မ်ားအား ခ်ထားေပးခဲ့ေသာ္လည္း အမွန္တကယ္ စိုက္ပ်ဳိးျခင္းမရွိသည့္အတြက္ ျပန္လည္သိမ္းယူထားသည့္ သစ္ေတာစုိက္ခင္းမ်ားလည္းပါ၀င္ၿပီး ယခုႏွစ္ စက္တင္ဘာလေလာက္၌ ေစ်းၿပိဳင္တင္ဒါစနစ္ျဖင့္ ပြင့္လင္းျမင္သာမႈရွိစြာ ခ်ေပးထားမည္ဟု ဆုိသည္။
ယခုအခ်ိန္တြင္ သစ္မာစိုက္ခင္း ၁၀၀ ႏွင့္ ကၽြန္းစိုက္ခင္း ၅၀၀ ကုိ ပုဂၢလိကအား လုပ္ကုိင္ခြင့္ခ်ထားေပးၿပီး ႏွစ္ႏွစ္အတြင္း စိုက္ခင္းထူေထာင္ရန္ သတ္မွတ္ထားသည္ဟု ဆုိသည္။
သစ္ေတာႏွင့္ သဘာ၀ပတ္၀န္းက်င္ ထိန္းသိမ္းေရးပညာရွင္ ဦးအုန္းက “ပုဂၢလိက ကၽြန္းစိုက္ခင္းေတြ ထူေထာင္ဖုိ႔ ခြင့္ျပဳတာေကာင္းေပမယ့္ နဂိုမူလ တန္ဖိုးႀကီးသစ္ေတာေတြရွိတဲ့ေနရာေတြ ရွင္းၿပီး စိုက္တာမ်ဳိးမဟုတ္ဘဲ တျခားလြတ္တဲ့ေျမေနရာေတြမွာ ခြင့္ျပဳႏိုင္ဖို႔လိုတယ္။ ရွိၿပီးသားေတြကို ရွင္းၿပီးျပန္စိုက္တာဆိုရင္ သစ္ေတာျပဳန္းတီးေစႏိုင္တယ္”ဟု ဆိုသည္။
ပုဂၢလိကကို လုပ္ပိုင္ခြင့္ေပးမည့္ သစ္ေတာေျမမ်ားကို စိုက္ခင္းထူေထာင္ရန္အတြက္သာ ခြင့္ျပဳျခင္းျဖစ္ၿပီး ေျမအမ်ဳိးအစားအလိုက္ သင့္ေလ်ာ္ေသာစိုက္ခင္းမ်ားကို ထူေထာင္ခြင့္ျပဳမည္ျဖစ္သည္။
ပုဂၢလိကသစ္မာစိုက္ခင္းမ်ားကို ၂၀၀၅ ခုႏွစ္တြင္ ထူေထာင္ခြင့္ျပဳခဲ့ၿပီး ပုဂၢလိကကၽြန္းစိုက္ခင္းမ်ားကို ၂၀၀၆ ခုႏွစ္တြင္ ထူေထာင္ခြင့္ျပဳခဲ့ရာ စုစုေပါင္း စိုက္ခင္းဧရိယာ ၅၀,၀၀၀ ေက်ာ္အထိရွိသည္ဟု သစ္ေတာဦးစီးဌာနက ထုတ္ျပန္ထားသည္။
ျမန္မာ့သစ္ေတာ သယံဇာတ တိုးတက္ေရးအတြက္ ပတ္၀န္းက်င္ထိန္းသိမ္းေရးႏွင့္ သစ္ေတာ၀န္ႀကီးဌာန ပိုင္ေျမဧက သံုးသိန္းေက်ာ္ကို ပုဂၢလိကလုပ္ငန္းရွင္မ်ားအား တင္ဒါစနစ္ျဖင့္ လုပ္ကိုင္ခြင့္ေပးရန္စီ စဥ္လ်က္ရွိသည္ဟု သစ္ေတာေရးရာ၀န္ႀကီးဌာန လက္ေအာက္ရွိ စီမံကိန္းဦးစီးဌာနက ေျပာသည္။
သစ္လံုးတင္ပို႔မႈ ရပ္ဆိုင္းၿပီးေနာက္ပိုင္း သစ္ကုန္ၾကမ္း လိုအပ္ခ်က္မ်ားရွိလာႏိုင္ၿပီး လုပ္ငန္းရွင္မ်ား၏ ပုဂၢလိက သစ္ေတာစိုက္ခင္း ထူေထာင္လိုမႈမ်ားရွိလာျခင္းေၾကာင့္ ၀င္ေရာက္ရင္းႏွီးလုပ္ကိုင္ခြင့္ေပးရန္ စီစဥ္ျခင္းျဖစ္သည္ဟု ဆုိသည္။
သစ္ေတာစီမံကိန္း ၫႊန္ၾကားမႈဦးစီးဌာန ဒု-ၫႊန္ၾကားေရးမွဴး ဦးၫြန္႔ေ၀က “ပုဂၢလိက လုပ္ငန္းရွင္ေတြ သစ္ေတာက႑ ရင္းႏွီးျမႇဳပ္ႏွံမႈမွာ ပါ၀င္လာဖို႔ ရည္ရြယ္တာပါ။ တစ္ႏိုင္ငံလံုးအတိုင္းအတာနဲ႔ သစ္ေတာ၀န္ႀကီးဌာန ထိန္းသိမ္းထားတဲ့ ေျမေတြထဲက လုပ္ပိုင္ခြင့္ေပးတာပါ။ အားလံုးကို တင္ဒါစနစ္နဲ႔ ေပးသြားမွာပါ။ တစ္ေနရာတည္းမွာပဲ ဧက သံုးသိန္းေက်ာ္မဟုတ္ဘဲ တစ္ႏိုင္ငံလံုးအတိုင္းအတာနဲ႔ စုေပါင္းၿပီး လ်ာထားတာပါ”ဟု ဆိုသည္။
ပုဂၢလိကသစ္မာစိုက္ခင္းမ်ားကို ၂၀၀၅ ခုႏွစ္တြင္ ထူေထာင္ရန္ လုပ္ငန္းရွင္မ်ားအား ခ်ထားေပးခဲ့ေသာ္လည္း အမွန္တကယ္ စိုက္ပ်ဳိးျခင္းမရွိသည့္အတြက္ ျပန္လည္သိမ္းယူထားသည့္ သစ္ေတာစုိက္ခင္းမ်ားလည္းပါ၀င္ၿပီး ယခုႏွစ္ စက္တင္ဘာလေလာက္၌ ေစ်းၿပိဳင္တင္ဒါစနစ္ျဖင့္ ပြင့္လင္းျမင္သာမႈရွိစြာ ခ်ေပးထားမည္ဟု ဆုိသည္။
ယခုအခ်ိန္တြင္ သစ္မာစိုက္ခင္း ၁၀၀ ႏွင့္ ကၽြန္းစိုက္ခင္း ၅၀၀ ကုိ ပုဂၢလိကအား လုပ္ကုိင္ခြင့္ခ်ထားေပးၿပီး ႏွစ္ႏွစ္အတြင္း စိုက္ခင္းထူေထာင္ရန္ သတ္မွတ္ထားသည္ဟု ဆုိသည္။
သစ္ေတာႏွင့္ သဘာ၀ပတ္၀န္းက်င္ ထိန္းသိမ္းေရးပညာရွင္ ဦးအုန္းက “ပုဂၢလိက ကၽြန္းစိုက္ခင္းေတြ ထူေထာင္ဖုိ႔ ခြင့္ျပဳတာေကာင္းေပမယ့္ နဂိုမူလ တန္ဖိုးႀကီးသစ္ေတာေတြရွိတဲ့ေနရာေတြ ရွင္းၿပီး စိုက္တာမ်ဳိးမဟုတ္ဘဲ တျခားလြတ္တဲ့ေျမေနရာေတြမွာ ခြင့္ျပဳႏိုင္ဖို႔လိုတယ္။ ရွိၿပီးသားေတြကို ရွင္းၿပီးျပန္စိုက္တာဆိုရင္ သစ္ေတာျပဳန္းတီးေစႏိုင္တယ္”ဟု ဆိုသည္။
ပုဂၢလိကကို လုပ္ပိုင္ခြင့္ေပးမည့္ သစ္ေတာေျမမ်ားကို စိုက္ခင္းထူေထာင္ရန္အတြက္သာ ခြင့္ျပဳျခင္းျဖစ္ၿပီး ေျမအမ်ဳိးအစားအလိုက္ သင့္ေလ်ာ္ေသာစိုက္ခင္းမ်ားကို ထူေထာင္ခြင့္ျပဳမည္ျဖစ္သည္။
ပုဂၢလိကသစ္မာစိုက္ခင္းမ်ားကို ၂၀၀၅ ခုႏွစ္တြင္ ထူေထာင္ခြင့္ျပဳခဲ့ၿပီး ပုဂၢလိကကၽြန္းစိုက္ခင္းမ်ားကို ၂၀၀၆ ခုႏွစ္တြင္ ထူေထာင္ခြင့္ျပဳခဲ့ရာ စုစုေပါင္း စိုက္ခင္းဧရိယာ ၅၀,၀၀၀ ေက်ာ္အထိရွိသည္ဟု သစ္ေတာဦးစီးဌာနက ထုတ္ျပန္ထားသည္။
Subscribe to:
Posts (Atom)