Sunday, January 29, 2017
အဖမ္းခံ မံုးကုိ ကခ်င္ ခရစ္ယာန္ ဆရာ ႏွစ္ပါး ကုိ မူဆယ္ ရဲစခန္းသို႔ လြဲေျပာင္း
Kachinnews
ရွမ္းျပည္နယ္ ေျမာက္ပုိင္း မုန္းကုိ ကခ်င္ ႏွစ္ျခင္း ခရစ္ယာန္ အဖြဲ႕ခ်ဳပ္ KBC အသင္းေတာ္ အမႈေတာ္ေဆာင္ ဆရာ ၂ ပါးကုိ မတရား ျမန္မာစစ္တပ္မွ ထိန္းခ်ဳပ္ထားရာမွ ယခု မူဆယ္ ျမိဳ႕မ ရဲစခန္းကုိ လြဲေျပာင္းခဲ့ျပီး မိသားစုႏွင့္ အသင္းေတာ္လူၾကီးမ်ားကို ေတြ႕ဆံုခြင့္ ေပးခဲ့သည္။
အသက္ ၆၅ ႏွစ္ သင္းေထာက္ Dumdaw Nawng Lat (ဒြမ္ေဒါ့ေနာင္လတ္) ႏွင့္ အသက္ ၃၅ ႏွစ္ ဓမၼဆရာ Langjaw Gam Seng (လန္ေဂ်ာ္ ဂမ္ဆုိင္း) တုိ႔ ႏွစ္ဦး ကုိ လက္နက္ကိုင္ ေတာ္လွန္ေရး အဖြဲ႔အား ကူညီေပးမႈ မသကၤာမႈႏွင့္ ဒီဇင္ဘာ ၂၄ ရက္ေန႔ မံုးကုိ စစ္ဗ်ဴဟာမွ ဖမ္းဆီးခဲ့ျခင္းျဖစ္သည္။
ယေန႔ အဆုိပါ အမႈေတာ္ေဆာင္ ဆရာ ႏွစ္ပါး ကုိ သြားေရာက္ေတြ႕ဆံုခဲ့သည့္ KBC မုန္ေမာင္ဇံုနယ္ အသင္းေတာ္ အတြင္းေရးမႈး Sara Zau Ra (ဆရာ ေဇာ္ရာ) က အေျခအေနကုိ အခုလုိ ေျပာပါသည္။
“သူတုိ႔ ႏွစ္ဦး ကုိ ၾကည့္ရတာ က်န္းမာေရး ကေတာ့ ပံုမွန္ပါပဲ။ ဒါေပမယ့္ အရမ္း စိတ္မေကာင္းေတာ့ ျဖစ္ေနတယ္။ တျခား ရုိက္နက္တာလည္း မရွိဘူး လုိ႔ ဆရာ ႏွစ္ေယာက္ ေျပာတယ္။”
ဆရာ ႏွစ္ပါး ဒီဇင္ဘာ ၂၄ ရက္ေန႔ ည ဖမ္းဆီး ခံရခ်ိန္မွ ဇန္နဝါရီ ၂၂ ရက္ေန႔ အထိ ျမန္မာ စစ္တပ္ Nampaka (နမ့္ဖတ္ကာ) နယ္ေျမခံ ခလရ ၁၂၃ တပ္စခန္းတြင္ ထိန္းခ်ဳပ္ခံခဲ့ရ ျပီးေနာက္ မူဆယ္ ရဲစခန္းကုိ ေျပာင္းေရႊ႕ခဲ့ျခင္း ျဖစ္ျပီး ယခုခ်ိန္ထိ အထက္အမိန္႔ တစ္စံုတရာ မရေသးသျဖင့္ ဒီအတုိင္း ထိန္းသိမ္းထားျခင္းျဖစ္သည္ဟု ရဲတာဝန္ရွိသူက ဆုိခဲ့ေၾကာင္း Sara Zau Ra က ေျပာသည္။
မိသားစုဝင္မ်ား ႏွင့္လည္း ယမန္ေန႔ က ေတြ႕ဆံုခြင့္ ေပးခဲ့ေၾကာင္း သိရသည္။
ေလာေလာဆယ္ ဒီအမႈႏွင့္ ပတ္သက္ျပီး “တပ္မေတာ္ဘက္က စြဲထားတဲ့ ပုဒ္မ ရဲစခန္းကုိ ခ်ျပမွ က်ေနာ္တုိ႔ KBC ဘက္ကလည္း အစုိးရကုိ ဘယ္လုိေတာင္းဆုိသြားမယ္ဆုိတာ အဲခ်ိန္မွ သိမယ္။ အခုေတာ့ သူတုိ႔လည္း ဘာမွ မခ်ရေသးဘူး” ဟု Sara Zau Ra က ဆက္ ေျပာသည္။
တပ္မေတာ္ဘက္က ဖမ္းဆီးခံ KBC ဆရာ ႏွစ္ပါး ကုိ ‘၂၀၁၆ ေဖေဖာ္ဝါရီလ KIA တပ္မဟာ ၆ အသစ္ ဖြဲ႕စည္းျခင္း အဖြင့္ ဆုေတာင္းပြဲမွာ ပါဝင္မႈ၊ ျပည္ပ မီဒီယာမ်ားႏွင့္ ဆက္သြယ္ျပီး တပ္မေတာ္ ဂုဏ္သိကၡာက်ဆင္းေစမႈ အျပင္ ေတာ္လွန္ေရးအဖြဲ႔ကုိ ကူညီမႈ’ စတဲ့ အခ်က္ေတြႏွင့္ တရားစြဲထားျခင္းျဖစ္သည္။
သုိ႔ေသာ္လည္း အဆုိပါ သင္းေထာက္ Dumdaw Nawng Lat ႏွင့္ Sara Langjaw Gam Seng တုိ႔ ႏွစ္ဦးမွာ မည္သည့္ လက္နက္ကုိင္အဖြဲ႔ႏွင့္မွ် မဆုိင္ဘဲ အမႈေတာ္လုပ္ငန္းကုိ တာဝန္ေက်ေက် လုပ္ေဆာင္ေနသည္မွာ မုန္းကုိ အသင္းသားမ်ား အားလံုး သက္ေသပင္ ျဖစ္ေၾကာင္း ဒီဇင္ဘာ ၂၄ ရက္ေန႔ KBC အဖြဲ႕ခ်ဳပ္ က ၄င္း၏ Facebook စာမ်က္ႏွာမွာ ေဖာ္ျပထားသည္။
ထို႔အျပင္ ႏုိင္ငံတကာ လူ႔အခြင့္အေရး ေစာင့္ၾကည့္ေရး အဖြဲ႔ျဖစ္တဲ့ HRW ႏွင့္ Fortify Rights တုိ႔ကလည္း ဆရာ ႏွစ္ပါး အား ဥပေဒမဲ့ ဖမ္းဆီးထားမႈကုိ ခ်က္ခ်င္းလြတ္ရန္ သုိ႔မဟုတ္ တရားဥပေဒအတုိင္း တရားစြဲဆုိရန္ ယမန္ေန႔က ထပ္မံ ေတာင္းဆုိထားသည္ကုိ ေတြ႔ရသည္။
ဆရာ ႏွစ္ပါး ကုိ ဖမ္းဆီးထားျခင္း မရွိေၾကာင္း တပ္မေတာ္က ျငင္းဆုိေနရာမွ KBC အဖြဲ႕ခ်ဳပ္ အျပင္ ႏိုင္ငံတကာ လူ႔အခြင့္အေရး အဖြဲ႔မ်ား၏ ေတာင္းဆုိမႈမ်ားေၾကာင့္ ဇန္နဝါရီ ၁၉ ရက္ည ၄င္းတုိ႔ ဖမ္းဆီးထားသည္ဟု တပ္မေတာ္ ဘက္က တရား၀င္ ဝန္ခံခဲ့သည္
ရွမ္းျပည္နယ္ ေျမာက္ပုိင္း မုန္းကုိ ကခ်င္ ႏွစ္ျခင္း ခရစ္ယာန္ အဖြဲ႕ခ်ဳပ္ KBC အသင္းေတာ္ အမႈေတာ္ေဆာင္ ဆရာ ၂ ပါးကုိ မတရား ျမန္မာစစ္တပ္မွ ထိန္းခ်ဳပ္ထားရာမွ ယခု မူဆယ္ ျမိဳ႕မ ရဲစခန္းကုိ လြဲေျပာင္းခဲ့ျပီး မိသားစုႏွင့္ အသင္းေတာ္လူၾကီးမ်ားကို ေတြ႕ဆံုခြင့္ ေပးခဲ့သည္။
အသက္ ၆၅ ႏွစ္ သင္းေထာက္ Dumdaw Nawng Lat (ဒြမ္ေဒါ့ေနာင္လတ္) ႏွင့္ အသက္ ၃၅ ႏွစ္ ဓမၼဆရာ Langjaw Gam Seng (လန္ေဂ်ာ္ ဂမ္ဆုိင္း) တုိ႔ ႏွစ္ဦး ကုိ လက္နက္ကိုင္ ေတာ္လွန္ေရး အဖြဲ႔အား ကူညီေပးမႈ မသကၤာမႈႏွင့္ ဒီဇင္ဘာ ၂၄ ရက္ေန႔ မံုးကုိ စစ္ဗ်ဴဟာမွ ဖမ္းဆီးခဲ့ျခင္းျဖစ္သည္။
ယေန႔ အဆုိပါ အမႈေတာ္ေဆာင္ ဆရာ ႏွစ္ပါး ကုိ သြားေရာက္ေတြ႕ဆံုခဲ့သည့္ KBC မုန္ေမာင္ဇံုနယ္ အသင္းေတာ္ အတြင္းေရးမႈး Sara Zau Ra (ဆရာ ေဇာ္ရာ) က အေျခအေနကုိ အခုလုိ ေျပာပါသည္။
“သူတုိ႔ ႏွစ္ဦး ကုိ ၾကည့္ရတာ က်န္းမာေရး ကေတာ့ ပံုမွန္ပါပဲ။ ဒါေပမယ့္ အရမ္း စိတ္မေကာင္းေတာ့ ျဖစ္ေနတယ္။ တျခား ရုိက္နက္တာလည္း မရွိဘူး လုိ႔ ဆရာ ႏွစ္ေယာက္ ေျပာတယ္။”
ဆရာ ႏွစ္ပါး ဒီဇင္ဘာ ၂၄ ရက္ေန႔ ည ဖမ္းဆီး ခံရခ်ိန္မွ ဇန္နဝါရီ ၂၂ ရက္ေန႔ အထိ ျမန္မာ စစ္တပ္ Nampaka (နမ့္ဖတ္ကာ) နယ္ေျမခံ ခလရ ၁၂၃ တပ္စခန္းတြင္ ထိန္းခ်ဳပ္ခံခဲ့ရ ျပီးေနာက္ မူဆယ္ ရဲစခန္းကုိ ေျပာင္းေရႊ႕ခဲ့ျခင္း ျဖစ္ျပီး ယခုခ်ိန္ထိ အထက္အမိန္႔ တစ္စံုတရာ မရေသးသျဖင့္ ဒီအတုိင္း ထိန္းသိမ္းထားျခင္းျဖစ္သည္ဟု ရဲတာဝန္ရွိသူက ဆုိခဲ့ေၾကာင္း Sara Zau Ra က ေျပာသည္။
မိသားစုဝင္မ်ား ႏွင့္လည္း ယမန္ေန႔ က ေတြ႕ဆံုခြင့္ ေပးခဲ့ေၾကာင္း သိရသည္။
ေလာေလာဆယ္ ဒီအမႈႏွင့္ ပတ္သက္ျပီး “တပ္မေတာ္ဘက္က စြဲထားတဲ့ ပုဒ္မ ရဲစခန္းကုိ ခ်ျပမွ က်ေနာ္တုိ႔ KBC ဘက္ကလည္း အစုိးရကုိ ဘယ္လုိေတာင္းဆုိသြားမယ္ဆုိတာ အဲခ်ိန္မွ သိမယ္။ အခုေတာ့ သူတုိ႔လည္း ဘာမွ မခ်ရေသးဘူး” ဟု Sara Zau Ra က ဆက္ ေျပာသည္။
တပ္မေတာ္ဘက္က ဖမ္းဆီးခံ KBC ဆရာ ႏွစ္ပါး ကုိ ‘၂၀၁၆ ေဖေဖာ္ဝါရီလ KIA တပ္မဟာ ၆ အသစ္ ဖြဲ႕စည္းျခင္း အဖြင့္ ဆုေတာင္းပြဲမွာ ပါဝင္မႈ၊ ျပည္ပ မီဒီယာမ်ားႏွင့္ ဆက္သြယ္ျပီး တပ္မေတာ္ ဂုဏ္သိကၡာက်ဆင္းေစမႈ အျပင္ ေတာ္လွန္ေရးအဖြဲ႔ကုိ ကူညီမႈ’ စတဲ့ အခ်က္ေတြႏွင့္ တရားစြဲထားျခင္းျဖစ္သည္။
သုိ႔ေသာ္လည္း အဆုိပါ သင္းေထာက္ Dumdaw Nawng Lat ႏွင့္ Sara Langjaw Gam Seng တုိ႔ ႏွစ္ဦးမွာ မည္သည့္ လက္နက္ကုိင္အဖြဲ႔ႏွင့္မွ် မဆုိင္ဘဲ အမႈေတာ္လုပ္ငန္းကုိ တာဝန္ေက်ေက် လုပ္ေဆာင္ေနသည္မွာ မုန္းကုိ အသင္းသားမ်ား အားလံုး သက္ေသပင္ ျဖစ္ေၾကာင္း ဒီဇင္ဘာ ၂၄ ရက္ေန႔ KBC အဖြဲ႕ခ်ဳပ္ က ၄င္း၏ Facebook စာမ်က္ႏွာမွာ ေဖာ္ျပထားသည္။
ထို႔အျပင္ ႏုိင္ငံတကာ လူ႔အခြင့္အေရး ေစာင့္ၾကည့္ေရး အဖြဲ႔ျဖစ္တဲ့ HRW ႏွင့္ Fortify Rights တုိ႔ကလည္း ဆရာ ႏွစ္ပါး အား ဥပေဒမဲ့ ဖမ္းဆီးထားမႈကုိ ခ်က္ခ်င္းလြတ္ရန္ သုိ႔မဟုတ္ တရားဥပေဒအတုိင္း တရားစြဲဆုိရန္ ယမန္ေန႔က ထပ္မံ ေတာင္းဆုိထားသည္ကုိ ေတြ႔ရသည္။
ဆရာ ႏွစ္ပါး ကုိ ဖမ္းဆီးထားျခင္း မရွိေၾကာင္း တပ္မေတာ္က ျငင္းဆုိေနရာမွ KBC အဖြဲ႕ခ်ဳပ္ အျပင္ ႏိုင္ငံတကာ လူ႔အခြင့္အေရး အဖြဲ႔မ်ား၏ ေတာင္းဆုိမႈမ်ားေၾကာင့္ ဇန္နဝါရီ ၁၉ ရက္ည ၄င္းတုိ႔ ဖမ္းဆီးထားသည္ဟု တပ္မေတာ္ ဘက္က တရား၀င္ ဝန္ခံခဲ့သည္
တ႐ုတ္ႏွစ္သစ္ကူး ေႏြဦးပြဲေတာ္ကို ရန္ကုန္တြင္ ပထမဆံုးအႀကိမ္ ျပန္လည္က်င္းပ
ေက်ာ္ေဇာဟိန္း၊ ထက္ထက္ႏိုင္
“သိုက္ၿမိဳက္ေ၀ဆာ တရုတ္ႏွစ္သစ္မဂၤလာ”လို႔ အမည္ရိွတဲ့ ၾကက္ႏွစ္ ႏွစ္သစ္ကူးေႏြဦးပြဲေတာ္ကို တ႐ုတ္ကုန္သည္ႀကီးမ်ား အသင္းကေန ဦးစီးက်င္းပခဲ့တာျဖစ္ၿပီး ရန္ကုန္ၿမိဳ႕ ၊တ႐ုတ္တန္းမွာ ႏွစ္ေပါင္းငါးဆယ္ေက်ာ္အၾကာမွာ ပထမဆံုးျပန္လည္က်င္းပခဲ့ပါတယ္။
ဒီပြဲနဲ႔ စပ္လ်ဥ္းၿပီး ရန္ကုန္တိုင္း၀န္ႀကီးခ်ဳပ္ ဦးၿဖိဳးမင္းသိန္း ကလည္း “ဘာသာ၊အယူအဆ၊အသားအေရာင္ေတြ၊လိင္ခြဲျခားမႈေတြ မရိွပဲ ကၽြန္ေတာ္တို႕ ညီညီညြတ္ညြတ္ ျဖတ္သန္းၾကမယ္။ ကၽြန္ေတာ္တို႔ႏိုင္ငံေတာ္ႀကီးဟာ လူမ်ိဳးေပါင္းစံု ခ်စ္ၾကည္ရင္းႏွီးစြာ ေနထိုင္ခြင့္ ရိွတဲ့ ႏိုင္ငံႀကီး ျဖစ္ပါတယ္” လို႔ အဖြင့္အမွာစကားမွာ ထည့္သြင္းေျပာခဲ့ပါတယ္။
အဲ့ဒီပြဲေတာ္ကို အမ်ိဳးသားဒီမိုကေရစီအဖြဲ႔ခ်ဳပ္ နာယက ဦးတင္ဦး၊ ရန္ကုန္တိုင္းေဒသႀကီးအစိုးရအဖြဲ႕ ၀န္ႀကီးခ်ဳပ္ ဦးၿဖိဳးမင္းသိန္းနဲ႔ ဇနီး၊ ျမန္မာႏိုင္ငံဆိုင္ရာ တရုတ္ႏိုင္ငံသံအမတ္ႀကီး H.E မစၥတာ ဟုန္လ်န္နဲ႔ ဇနီး၊ ၈၈မ်ိဳးဆက္( ၿငိမ္းခ်မ္းေရးႏွင့္ ပြင့္လင္းလူ႕အဖြဲ႕အစည္း)ေက်ာင္းသားတစ္ဦးျဖစ္တဲ့ ဦးကိုကိုႀကီး တို႔အျပင္ အျခားတာ၀န္ရိွသူေတြနဲ႔ ျပည္သူေတြ ပါ၀င္ဆင္ႏႊဲခဲ့ၾကပါတယ္။
ဒီပြဲကို လာေရာက္ဆင္ႏႊဲတဲ့ ေဒၚခင္မာၾကည္ကေတာ့ “ တအားပဲ ၀မ္းလည္း၀မ္းသာတယ္။ ငယ္ငယ္ေလးကတည္းက တစ္ခါမွ မေတြ႕ဖူးဘူးဆိုေတာ့ ျမန္မာျပည္မွာ ဒီလိုက်င္းပတဲ့အတြက္ စိတ္ထဲမွာ တအားေပ်ာ္တယ္။ ၾကည္ႏူးတယ္။လူထုေတြ အားလံုး၊ ခုႏွစ္ရက္သားသမီး အေပါင္းအားလံုး က်န္းမာပါေစ၊ ခ်မ္းသာပါေစ၊လိုအင္ဆႏၵ အားလံုးျပည့္ႏိုင္ပါေစ လို႔ ဆုေတာင္းလိုက္ပါတယ္ရွင္” လို႔ မဇၥ်ိမကို ေျပာပါတယ္။
တ႐ုတ္ရိုးရာ ႏွစ္သစ္ကူးေႏြဦးပြဲေတာ္ကို သံုးရက္ၾကာက်င္းပမွာျဖစ္ၿပီး ဒီပြဲေတာ္တစ္ေလွ်ာက္မွာ အကပေဒသာေဖ်ာ္ေျဖမႈေတြ၊ တ႐ုတ္႐ိုးရာ လက္မႈပညာျပသမႈေတြအျပင္ ျခေသၤ့၊ နဂါးအကၿပိဳင္ပြဲ အစ ရိွတာေတြလည္း ပါ၀င္မွာျဖစ္ပါတယ္။
“သိုက္ၿမိဳက္ေ၀ဆာ တရုတ္ႏွစ္သစ္မဂၤလာ”လို႔ အမည္ရိွတဲ့ ၾကက္ႏွစ္ ႏွစ္သစ္ကူးေႏြဦးပြဲေတာ္ကို တ႐ုတ္ကုန္သည္ႀကီးမ်ား အသင္းကေန ဦးစီးက်င္းပခဲ့တာျဖစ္ၿပီး ရန္ကုန္ၿမိဳ႕ ၊တ႐ုတ္တန္းမွာ ႏွစ္ေပါင္းငါးဆယ္ေက်ာ္အၾကာမွာ ပထမဆံုးျပန္လည္က်င္းပခဲ့ပါတယ္။
ဒီပြဲနဲ႔ စပ္လ်ဥ္းၿပီး ရန္ကုန္တိုင္း၀န္ႀကီးခ်ဳပ္ ဦးၿဖိဳးမင္းသိန္း ကလည္း “ဘာသာ၊အယူအဆ၊အသားအေရာင္ေတြ၊လိင္ခြဲျခားမႈေတြ မရိွပဲ ကၽြန္ေတာ္တို႕ ညီညီညြတ္ညြတ္ ျဖတ္သန္းၾကမယ္။ ကၽြန္ေတာ္တို႔ႏိုင္ငံေတာ္ႀကီးဟာ လူမ်ိဳးေပါင္းစံု ခ်စ္ၾကည္ရင္းႏွီးစြာ ေနထိုင္ခြင့္ ရိွတဲ့ ႏိုင္ငံႀကီး ျဖစ္ပါတယ္” လို႔ အဖြင့္အမွာစကားမွာ ထည့္သြင္းေျပာခဲ့ပါတယ္။
အဲ့ဒီပြဲေတာ္ကို အမ်ိဳးသားဒီမိုကေရစီအဖြဲ႔ခ်ဳပ္ နာယက ဦးတင္ဦး၊ ရန္ကုန္တိုင္းေဒသႀကီးအစိုးရအဖြဲ႕ ၀န္ႀကီးခ်ဳပ္ ဦးၿဖိဳးမင္းသိန္းနဲ႔ ဇနီး၊ ျမန္မာႏိုင္ငံဆိုင္ရာ တရုတ္ႏိုင္ငံသံအမတ္ႀကီး H.E မစၥတာ ဟုန္လ်န္နဲ႔ ဇနီး၊ ၈၈မ်ိဳးဆက္( ၿငိမ္းခ်မ္းေရးႏွင့္ ပြင့္လင္းလူ႕အဖြဲ႕အစည္း)ေက်ာင္းသားတစ္ဦးျဖစ္တဲ့ ဦးကိုကိုႀကီး တို႔အျပင္ အျခားတာ၀န္ရိွသူေတြနဲ႔ ျပည္သူေတြ ပါ၀င္ဆင္ႏႊဲခဲ့ၾကပါတယ္။
ဒီပြဲကို လာေရာက္ဆင္ႏႊဲတဲ့ ေဒၚခင္မာၾကည္ကေတာ့ “ တအားပဲ ၀မ္းလည္း၀မ္းသာတယ္။ ငယ္ငယ္ေလးကတည္းက တစ္ခါမွ မေတြ႕ဖူးဘူးဆိုေတာ့ ျမန္မာျပည္မွာ ဒီလိုက်င္းပတဲ့အတြက္ စိတ္ထဲမွာ တအားေပ်ာ္တယ္။ ၾကည္ႏူးတယ္။လူထုေတြ အားလံုး၊ ခုႏွစ္ရက္သားသမီး အေပါင္းအားလံုး က်န္းမာပါေစ၊ ခ်မ္းသာပါေစ၊လိုအင္ဆႏၵ အားလံုးျပည့္ႏိုင္ပါေစ လို႔ ဆုေတာင္းလိုက္ပါတယ္ရွင္” လို႔ မဇၥ်ိမကို ေျပာပါတယ္။
တ႐ုတ္ရိုးရာ ႏွစ္သစ္ကူးေႏြဦးပြဲေတာ္ကို သံုးရက္ၾကာက်င္းပမွာျဖစ္ၿပီး ဒီပြဲေတာ္တစ္ေလွ်ာက္မွာ အကပေဒသာေဖ်ာ္ေျဖမႈေတြ၊ တ႐ုတ္႐ိုးရာ လက္မႈပညာျပသမႈေတြအျပင္ ျခေသၤ့၊ နဂါးအကၿပိဳင္ပြဲ အစ ရိွတာေတြလည္း ပါ၀င္မွာျဖစ္ပါတယ္။
ကမာၻ႔ အက်င့္ပ်က္ျခစားမႈၫႊန္းကိန္းအရ ျမန္မာနိုင္ငံ အဆင့္ ၁၃၆ မွာရွိ
ဧရာဝတီ
နိုင္ငံတကာပြင့္လင္းျမင္သာမႈ ရွိေရး (Transparency International) အဖြဲ႕က ႏွစ္စဥ္ထုတ္ျပန္ေလ့ရွိတဲ့ အက်င့္ပ်က္ ျခစားနိုင္မႈ အၫႊန္းကိန္း (Corruption Perceptions Index) အရ ျမန္မာျပည္ဟာ ၂၀၁၆ ခုႏွစ္အတြက္ ရမွတ္ ၂၈ နဲ႕ နိုင္ငံေပါင္း ၁၇၆ နိုင္ငံမွာ ကမာၻ႔အဆင့္ ၁၃၆ ေနရာမွာ ရွိေနတယ္လို႔ သိရပါတယ္။
ဇန္နဝါရီ ၂၅ ရက္ေန႕က ထုတ္ျပန္တဲ့ အဆိုပါ ထုတ္ျပန္ခ်က္တြင္ ျမန္မာနိုင္ငံဟာ ၂၀၁၂ ခုႏွစ္မွာ ၁၅ မွတ္၊ ၂၀၁၃ နဲ႕ ၂၀၁၄ ခုႏွစ္ေတြမွာ ၂၁ မွတ္၊ ၂၀၁၄ ခုႏွစ္မွာ ၂၂ မွတ္နဲ႕ ၂၀၁၆ ခုႏွစ္မွာေတာ့ ၂၈ မွတ္အထိ ျမင့္တက္လာတာကို ႏွစ္အလိုက္ ေဖာ္ျပေပးထားပါတယ္။
အိမ္နီးခ်င္း ထိုင္းနိုင္ငံက ရမွတ္ ၃၅ မွတ္နဲ႕ ကမာၻ႔ အဆင့္ ၁၀၁၊ လာအိုနိုင္ငံက ရမွတ္ ၃၀ နဲ႕ ကမာၻ႔အဆင့္ ၁၂၃၊ တ႐ုတ္ႏွင့္ အိႏၵိယနိုင္ငံတို႔က ရမွတ္ ၄၀ စီနဲ႕ ကမာၻ႔အဆင့္ ၇၉၊ ဘဂၤလားေဒ့ရွ္က ရမွတ္ ၂၆ နဲ႕ ကမာၻ႔အဆင့္ ၁၄၅ စသျဖင့္ အသီးသီး ရပ္တည္ေနပါတယ္။
ယင္းအဖြဲ႕အေနနဲ႕ အက်င့္ပ်က္ျခစားမႈ အျမင့္မားဆုံး အဆင့္ကို (သုည) လို႔ အမွတ္ေပးၿပီး အမွတ္ ၁၀၀ ဆိုရင္ေတာ့ အလြန္ကင္းရွင္းတဲ့ နိုင္ငံလို႔ ေဖာ္ျပေပးတာ ျဖစ္ပါတယ္။
အက်င့္ပ်က္ျခစားမႈ အနည္းဆုံးနိုင္ငံမ်ား အျဖစ္ ဒိန္းမတ္၊ နယူးဇီလန္တို႔က ရမွတ္ ၉၀ စီနဲ႕ ဦးေဆာင္ေနၿပီး အက်င့္ပ်က္ ျခစားမႈ အမ်ားဆုံးနိုင္ငံေတြက ေျမာက္ကိုရီးယား ရမွတ္ ၁၂၊ ေတာင္ဆူဒန္ ရမွတ္ ၁၁ နဲ႕ ဆိုမားလီယာနိုင္ငံ ရမွတ္ ၁၀ တို႔ ျဖစ္ပါတယ္။
ဂ်ာမနီနိုင္ငံ ဘာလင္ အေျခစိုက္ INGO အဖြဲ႕အစည္းတခု ျဖစ္တဲ့ Transparency International အဖြဲ႕ကို ၁၉၉၃ ခုႏွစ္က စတင္ထူေထာင္ခဲ့တာ ျဖစ္ၿပီး ႏွစ္စဥ္ နိုင္ငံတကာ အက်င့္ပ်က္ျခားစားမႈ အၫႊန္းကိန္းမ်ား ထုတ္ျပန္ေၾကညာ ေပးလ်က္ရွိသည္။
နိုင္ငံတကာပြင့္လင္းျမင္သာမႈ ရွိေရး (Transparency International) အဖြဲ႕က ႏွစ္စဥ္ထုတ္ျပန္ေလ့ရွိတဲ့ အက်င့္ပ်က္ ျခစားနိုင္မႈ အၫႊန္းကိန္း (Corruption Perceptions Index) အရ ျမန္မာျပည္ဟာ ၂၀၁၆ ခုႏွစ္အတြက္ ရမွတ္ ၂၈ နဲ႕ နိုင္ငံေပါင္း ၁၇၆ နိုင္ငံမွာ ကမာၻ႔အဆင့္ ၁၃၆ ေနရာမွာ ရွိေနတယ္လို႔ သိရပါတယ္။
ဇန္နဝါရီ ၂၅ ရက္ေန႕က ထုတ္ျပန္တဲ့ အဆိုပါ ထုတ္ျပန္ခ်က္တြင္ ျမန္မာနိုင္ငံဟာ ၂၀၁၂ ခုႏွစ္မွာ ၁၅ မွတ္၊ ၂၀၁၃ နဲ႕ ၂၀၁၄ ခုႏွစ္ေတြမွာ ၂၁ မွတ္၊ ၂၀၁၄ ခုႏွစ္မွာ ၂၂ မွတ္နဲ႕ ၂၀၁၆ ခုႏွစ္မွာေတာ့ ၂၈ မွတ္အထိ ျမင့္တက္လာတာကို ႏွစ္အလိုက္ ေဖာ္ျပေပးထားပါတယ္။
အိမ္နီးခ်င္း ထိုင္းနိုင္ငံက ရမွတ္ ၃၅ မွတ္နဲ႕ ကမာၻ႔ အဆင့္ ၁၀၁၊ လာအိုနိုင္ငံက ရမွတ္ ၃၀ နဲ႕ ကမာၻ႔အဆင့္ ၁၂၃၊ တ႐ုတ္ႏွင့္ အိႏၵိယနိုင္ငံတို႔က ရမွတ္ ၄၀ စီနဲ႕ ကမာၻ႔အဆင့္ ၇၉၊ ဘဂၤလားေဒ့ရွ္က ရမွတ္ ၂၆ နဲ႕ ကမာၻ႔အဆင့္ ၁၄၅ စသျဖင့္ အသီးသီး ရပ္တည္ေနပါတယ္။
ယင္းအဖြဲ႕အေနနဲ႕ အက်င့္ပ်က္ျခစားမႈ အျမင့္မားဆုံး အဆင့္ကို (သုည) လို႔ အမွတ္ေပးၿပီး အမွတ္ ၁၀၀ ဆိုရင္ေတာ့ အလြန္ကင္းရွင္းတဲ့ နိုင္ငံလို႔ ေဖာ္ျပေပးတာ ျဖစ္ပါတယ္။
အက်င့္ပ်က္ျခစားမႈ အနည္းဆုံးနိုင္ငံမ်ား အျဖစ္ ဒိန္းမတ္၊ နယူးဇီလန္တို႔က ရမွတ္ ၉၀ စီနဲ႕ ဦးေဆာင္ေနၿပီး အက်င့္ပ်က္ ျခစားမႈ အမ်ားဆုံးနိုင္ငံေတြက ေျမာက္ကိုရီးယား ရမွတ္ ၁၂၊ ေတာင္ဆူဒန္ ရမွတ္ ၁၁ နဲ႕ ဆိုမားလီယာနိုင္ငံ ရမွတ္ ၁၀ တို႔ ျဖစ္ပါတယ္။
ဂ်ာမနီနိုင္ငံ ဘာလင္ အေျခစိုက္ INGO အဖြဲ႕အစည္းတခု ျဖစ္တဲ့ Transparency International အဖြဲ႕ကို ၁၉၉၃ ခုႏွစ္က စတင္ထူေထာင္ခဲ့တာ ျဖစ္ၿပီး ႏွစ္စဥ္ နိုင္ငံတကာ အက်င့္ပ်က္ျခားစားမႈ အၫႊန္းကိန္းမ်ား ထုတ္ျပန္ေၾကညာ ေပးလ်က္ရွိသည္။
ရန္ကုန္ၿမိဳ႕ေရာက္ ကခ်င္လူငယ္မ်ား စစ္ေရွာင္ဒုကၡသည္မ်ားအတြက္ သီခ်င္းလုိက္ဆုိ၍ ရန္ပံုေငြ ရွာေဖြမႈစတင္
ဖနိဒါ
ရန္ုကုန္ၿမိဳ႕မွ ကက္သလစ္အသင္းေတာ္မွ ကခ်င္လူငယ္မ်ားက စစ္ေရွာင္ဒုကၡသည္မ်ားအား လူသားခ်င္းစာနာေထာက္ထားမႈ အကူအညီမ်ား ေထာက္ပံ့ႏုိင္ရန္အတြက္ ေနအိမ္မ်ားသုိ႔ သြားေရာက္ကာ သီခ်င္းလုိက္ဆုိ၍ ရန္ပံုေငြရွာေဖြမႈကုိ ဇန္နဝါရီလ ၂၈ ရက္ေန႔မွစတင္၍ လုပ္ေဆာင္သြားမည္ ျဖစ္ေၾကာင္း သိရသည္။
ယေန႔ ပထမဆံုးညအျဖစ္ ရန္ကုန္တုိင္းဝန္ႀကီး၊ တုိင္းရင္းသားဝန္ႀကီး၊ ၿမိဳ႕ေတာ္ဝန္ႏွင့္ တျခားနီးစပ္ရာ ေနအိမ္မ်ား အပါအဝင္ အိမ္ ၄၀ အိမ္တြင္ ဖိတ္စာမ်ား ေပးပုိ႔၍ သြားေရာက္သီဆုိၾကမည္ ျဖစ္ေၾကာင္း ရန္ကုန္ၿမိဳ႕ ကခ်င္ကက္သလစ္ လူငယ္ေခါင္းေဆာင္ မဆြမ္းလြတ္ဆုိင္းေခါန္က ေျပာသည္။
“အစ္မတုိ႔လူငယ္ ၄၀၊၅၀ ေလာက္ရွိတယ္။ သီခ်င္းဆုိမယ္ဆုိတာ တစ္အိမ္တက္တအိမ္ဆင္း လုိက္ဆုိမွာ။ ဒီညေနကေန စမယ္။ တစ္ပတ္ တစ္ရက္လုပ္သြားမယ္။ ေနာက္ပုိင္း ေစ်းေရာင္းပြဲေတာ္ေတြ ဆက္လုပ္သြားဖုိ႔ ရွိတယ္”ဟု သူက မဇိၥ်မကုိ ေျပာသည္။
ရန္ကုန္ၿမိ႕သုိ႔ အနယ္နယ္အရပ္ရပ္မွ လာေရာက္၍ သင္တန္းတက္ေရာက္ေနသည့္ ကခ်င္လူငယ္မ်ား ျဖစ္သည့္အတြက္ သူတို႔အားလပ္သည့္ ရက္ျဖစ္သည့္ စေနေန႔တုိင္း အပတ္တုိင္း သီးခ်င္းလုိက္ဆုိမႈကုိ အနည္းဆံုး ၄ လၾကာ လုပ္ေဆာင္သြားမည္ ျဖစ္ေၾကာင္း သူက ေျပာသည္။
လာမည့္ တစ္ပတ္တြင္ စီးပြားေရးလုပ္ငန္းရွင္မ်ား၏ ေနအိမ္မ်ား၊ အႏုပညာရွင္မ်ား၏ ေနအိမ္မ်ားတုိ႔ သြားေရာက္၍ သီဆုိသြားမည္ ျဖစ္ေၾကာင္း သိရသည္။
တပ္မေတာ္ႏွင့္ တုိင္းရင္းသား လက္နက္ကုိင္အဖြဲ႔အစည္းတစ္ခ်ဳိ႕တို႔အၾကား တုိက္ပြဲျဖစ္ပြားမႈ ႏွစ္ၾကာရွည္လာသလို၊ စစ္ေရွာင္ဒုကၡသည္မ်ား ပုိမုိမ်ားျပားလာသျဖင့္ ယခုကဲ့သုိ႔ ကခ်င္လူငယ္မ်ားအေနျဖင့္ တစ္ပုိင္တႏုိင္ ကူညီေထာက္ပံ့ႏုိင္ရန္ ရည္ရြယ္၍ လုပ္ေဆာင္ရျခင္း ျဖစ္သည္ဟု မဆြမ္းလြတ္ဆုိင္းေခါန္က ေျပာသည္။
“အခုက ေနာက္ပုိင္းစစ္ေဘးေရွာင္ေနရတဲ့ လူေတြ ပုိၿပီးမ်ားျပားလာတယ္။ စစ္ကလည္း ႏွစ္ရွည္လာတယ္။ အဲဒါေၾကာင့္အစ္မတုိ႔က ျပန္ၿပီးမွ သူတုိ႔ကုိ ကူညီဖုိ႔အတြက္ လုပ္ကုိင္လာရျခင္း ျဖစ္တယ္။ စစ္ပြဲက ရက္ရွည္လာေတာ့ ေထာက္ပံ့တဲ့လူေတြလည္း သူတုိ႔ဘက္မွာလည္း အရမ္းကုိ ခက္ခဲမႈေတြ ျဖစ္လာတယ္။ အဲဒါေၾကာင့္မုိ႔ အစ္မတို႔ လူငယ္ေတြကေန တစ္ပုိင္တႏုိင္ ျပန္ၿပီး ကူညီဖုိ႔ စီစဥ္ရျခင္း ျဖစ္တယ္”ဟု သူက ေျပာသည္။
ၿပီးခဲ့သည့္ ၂၀၁၂ ခုႏွစ္ကလည္း ရန္ကုန္ၿမိဳ႕မွ ကခ်င္ကက္သလစ္လူငယ္မ်ားမွ ယခုကဲ့သုိ႔ သီခ်င္းလုိက္ဆုိ၍ ရရွိေသာ ရံပံုေငြမ်ားကုိ ကခ်င္ျပည္နယ္ႏွင့္ ရွမ္းျပည္နယ္ေျမာက္ပုိင္းရွိ စစ္ေရွာင္ဒုကၡသည္မ်ားအား သြားေရာက္လွဴဒါန္းႏုိင္ခဲ့သည္ဟု သူက ေျပာသည္။
လက္ရွိ ကခ်င္ျပည္နယ္ ျမန္မာ့တပ္မေတာ္ႏွင့္ ကခ်င္လြတ္လပ္ေရးတပ္မေတာ္ (KIA)တို႔အၾကား တုိက္ပြဲေၾကာင့္ ေနရပ္စြန္႔ခြာ၍ ထပ္မံ ထြက္ေျပးတိမ္းေရွာင္ေနသူ စစ္ေျပးဒုကၡသည္ ၆၀၀၀ ခန္႔သည္ ဆုိးရြာျပင္းထန္သည့္ ေဘးကင္း လံုျခံဳေရးဆုိင္ရာ စိန္ေခၚမႈမ်ား ၾကံဳေတြ႔ေနရၿပီး လူသားခ်င္းစာနာေထာက္ထားေရး အကူအညီမ်ား အေရးတႀကီး လုိအပ္ေနဆဲ ျဖစ္သည္ဟု ပူးေပါင္းလုပ္ငန္းစဥ္အဖြဲ႔(JST)က ဇန္နဝါရီလ ၂၅ ရက္က ေၾကညာခ်က္ ထုတ္ျပန္ထားသည္။
ရန္ုကုန္ၿမိဳ႕မွ ကက္သလစ္အသင္းေတာ္မွ ကခ်င္လူငယ္မ်ားက စစ္ေရွာင္ဒုကၡသည္မ်ားအား လူသားခ်င္းစာနာေထာက္ထားမႈ အကူအညီမ်ား ေထာက္ပံ့ႏုိင္ရန္အတြက္ ေနအိမ္မ်ားသုိ႔ သြားေရာက္ကာ သီခ်င္းလုိက္ဆုိ၍ ရန္ပံုေငြရွာေဖြမႈကုိ ဇန္နဝါရီလ ၂၈ ရက္ေန႔မွစတင္၍ လုပ္ေဆာင္သြားမည္ ျဖစ္ေၾကာင္း သိရသည္။
ယေန႔ ပထမဆံုးညအျဖစ္ ရန္ကုန္တုိင္းဝန္ႀကီး၊ တုိင္းရင္းသားဝန္ႀကီး၊ ၿမိဳ႕ေတာ္ဝန္ႏွင့္ တျခားနီးစပ္ရာ ေနအိမ္မ်ား အပါအဝင္ အိမ္ ၄၀ အိမ္တြင္ ဖိတ္စာမ်ား ေပးပုိ႔၍ သြားေရာက္သီဆုိၾကမည္ ျဖစ္ေၾကာင္း ရန္ကုန္ၿမိဳ႕ ကခ်င္ကက္သလစ္ လူငယ္ေခါင္းေဆာင္ မဆြမ္းလြတ္ဆုိင္းေခါန္က ေျပာသည္။
“အစ္မတုိ႔လူငယ္ ၄၀၊၅၀ ေလာက္ရွိတယ္။ သီခ်င္းဆုိမယ္ဆုိတာ တစ္အိမ္တက္တအိမ္ဆင္း လုိက္ဆုိမွာ။ ဒီညေနကေန စမယ္။ တစ္ပတ္ တစ္ရက္လုပ္သြားမယ္။ ေနာက္ပုိင္း ေစ်းေရာင္းပြဲေတာ္ေတြ ဆက္လုပ္သြားဖုိ႔ ရွိတယ္”ဟု သူက မဇိၥ်မကုိ ေျပာသည္။
ရန္ကုန္ၿမိ႕သုိ႔ အနယ္နယ္အရပ္ရပ္မွ လာေရာက္၍ သင္တန္းတက္ေရာက္ေနသည့္ ကခ်င္လူငယ္မ်ား ျဖစ္သည့္အတြက္ သူတို႔အားလပ္သည့္ ရက္ျဖစ္သည့္ စေနေန႔တုိင္း အပတ္တုိင္း သီးခ်င္းလုိက္ဆုိမႈကုိ အနည္းဆံုး ၄ လၾကာ လုပ္ေဆာင္သြားမည္ ျဖစ္ေၾကာင္း သူက ေျပာသည္။
လာမည့္ တစ္ပတ္တြင္ စီးပြားေရးလုပ္ငန္းရွင္မ်ား၏ ေနအိမ္မ်ား၊ အႏုပညာရွင္မ်ား၏ ေနအိမ္မ်ားတုိ႔ သြားေရာက္၍ သီဆုိသြားမည္ ျဖစ္ေၾကာင္း သိရသည္။
တပ္မေတာ္ႏွင့္ တုိင္းရင္းသား လက္နက္ကုိင္အဖြဲ႔အစည္းတစ္ခ်ဳိ႕တို႔အၾကား တုိက္ပြဲျဖစ္ပြားမႈ ႏွစ္ၾကာရွည္လာသလို၊ စစ္ေရွာင္ဒုကၡသည္မ်ား ပုိမုိမ်ားျပားလာသျဖင့္ ယခုကဲ့သုိ႔ ကခ်င္လူငယ္မ်ားအေနျဖင့္ တစ္ပုိင္တႏုိင္ ကူညီေထာက္ပံ့ႏုိင္ရန္ ရည္ရြယ္၍ လုပ္ေဆာင္ရျခင္း ျဖစ္သည္ဟု မဆြမ္းလြတ္ဆုိင္းေခါန္က ေျပာသည္။
“အခုက ေနာက္ပုိင္းစစ္ေဘးေရွာင္ေနရတဲ့ လူေတြ ပုိၿပီးမ်ားျပားလာတယ္။ စစ္ကလည္း ႏွစ္ရွည္လာတယ္။ အဲဒါေၾကာင့္အစ္မတုိ႔က ျပန္ၿပီးမွ သူတုိ႔ကုိ ကူညီဖုိ႔အတြက္ လုပ္ကုိင္လာရျခင္း ျဖစ္တယ္။ စစ္ပြဲက ရက္ရွည္လာေတာ့ ေထာက္ပံ့တဲ့လူေတြလည္း သူတုိ႔ဘက္မွာလည္း အရမ္းကုိ ခက္ခဲမႈေတြ ျဖစ္လာတယ္။ အဲဒါေၾကာင့္မုိ႔ အစ္မတို႔ လူငယ္ေတြကေန တစ္ပုိင္တႏုိင္ ျပန္ၿပီး ကူညီဖုိ႔ စီစဥ္ရျခင္း ျဖစ္တယ္”ဟု သူက ေျပာသည္။
ၿပီးခဲ့သည့္ ၂၀၁၂ ခုႏွစ္ကလည္း ရန္ကုန္ၿမိဳ႕မွ ကခ်င္ကက္သလစ္လူငယ္မ်ားမွ ယခုကဲ့သုိ႔ သီခ်င္းလုိက္ဆုိ၍ ရရွိေသာ ရံပံုေငြမ်ားကုိ ကခ်င္ျပည္နယ္ႏွင့္ ရွမ္းျပည္နယ္ေျမာက္ပုိင္းရွိ စစ္ေရွာင္ဒုကၡသည္မ်ားအား သြားေရာက္လွဴဒါန္းႏုိင္ခဲ့သည္ဟု သူက ေျပာသည္။
လက္ရွိ ကခ်င္ျပည္နယ္ ျမန္မာ့တပ္မေတာ္ႏွင့္ ကခ်င္လြတ္လပ္ေရးတပ္မေတာ္ (KIA)တို႔အၾကား တုိက္ပြဲေၾကာင့္ ေနရပ္စြန္႔ခြာ၍ ထပ္မံ ထြက္ေျပးတိမ္းေရွာင္ေနသူ စစ္ေျပးဒုကၡသည္ ၆၀၀၀ ခန္႔သည္ ဆုိးရြာျပင္းထန္သည့္ ေဘးကင္း လံုျခံဳေရးဆုိင္ရာ စိန္ေခၚမႈမ်ား ၾကံဳေတြ႔ေနရၿပီး လူသားခ်င္းစာနာေထာက္ထားေရး အကူအညီမ်ား အေရးတႀကီး လုိအပ္ေနဆဲ ျဖစ္သည္ဟု ပူးေပါင္းလုပ္ငန္းစဥ္အဖြဲ႔(JST)က ဇန္နဝါရီလ ၂၅ ရက္က ေၾကညာခ်က္ ထုတ္ျပန္ထားသည္။
၂၁ ပင္လံုအၿပီး တုိင္းရင္းသားေဒသမ်ားတြင္ ပဋိပကၡပိုမ်ားလာဟု ၿငိမ္းခ်မ္းေရး စစ္တမ္းတြင္ေထာက္ျပ
ေစာထြန္းလင္း
အစိုးရသစ္ လက္ထက္ ၂၀၁၆ ခုႏွစ္ ၾသဂုတ္ ၃၁ ရက္ေန႔တြင္ စတင္က်င္းပခဲ့သည့္ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးညီလာခံ (၂၁ ရာစုပင္လံု) အခမ္းအနားအၿပီး တုိင္းရင္းသားေဒသမ်ားတြင္ ပဋိပကၡပိုမိုမ်ားျပားလာသည္ဟု ႏုိင္ငံတကာ ျမန္မာ့ သတင္းအဖြဲ႔-BNI ကျပဳစုထုတ္ေဝသည့္ ၂၀၁၆ ၿငိမ္းခ်မ္းေရး အကိုးအကားလမ္းၫႊန္စာအုပ္ မိတ္ဆက္ပြဲ အ ခမ္းအနားတြင္ BNI ဒါ႐ိုက္တာ တစ္ဦးျဖစ္သူ ႏုိင္ကဆုမြန္က ေျပာသည္။
အဆိုပါ စာအုပ္မိတ္ဆက္ပြဲ အခမ္းအနားကို ဇန္နဝါရီ ၂၇ ရက္ေန႔၊ နံနက္ ၁၀နာရီမွ ၁၂ နာရီထိ ရန္ကုန္ၿမိဳ႕၊ ေက်ာက္တံတားၿမိဳ႕နယ္၊ မဟာဗႏၶဳလ ပန္းၿခံလမ္းရွိ စီးတီးစတားဟိုတယ္၌ ျပဳလုပ္ခဲ့ၿပီး အခမ္းအနား၌ ျပည္တြင္း ၿငိမ္းခ်မ္းေရး ျဖစ္စဥ္တြင္ ၂၀၁၆ ေနာက္ပုိင္း အက်ဘက္ကို ေရာက္ရွိလာသလို ၂၁ ပင္လံုအၿပီးတြင္ တုိင္းရင္း သားေဒသမ်ား၌ ပဋိပကၡပိုမိုမ်ားျပားလာသည္ကိုေတြ႔ရသည္ဟု ယခုလိုေျပာဆိုခဲ့ျခင္း ျဖစ္သည္။
ႏုိင္ကဆုမြန္က “ ၂၁ ပင္လံုက ႏွစ္ဖက္သေဘာမတူတဲ့ကိစၥကို ခ်ျပလုိက္တ့ဲပံုစံျဖစ္သြားတယ္။ တပ္မေတာ္က လုိခ်င္တာ ၂၀၀၈နဲ႔ ဖက္ဒရယ္ကိုသြားမယ္။ တုိင္းရင္းသားေတြဘက္က လိုခ်င္တာ ၂၀၀၈ နဲ႔ဖက္ဒရယ္ကို သြားလို ့မရဘူး။ မတူညီတဲ့ သေဘာထားေတြကို ၂၁ ပင္လံုမွာ ေပၚလာတာေတြ႔ရတယ္။ ဒါေၾကာင့္ ၂၁ ပင္လံု ၿပီးတဲ့ေနာက္ပုိင္းမွာ ပဋိပကၡေတြ၊ စစ္ပြဲေတြ ျဖစ္လာတယ္။ တပ္မေတာ္ဘက္ကလည္း ကခ်င္တပ္တည္ေနရာ ေတြကို သြားသိမ္းတယ္။ တိုင္းရင္းသားေတြဘက္ကလည္း ေျမာက္ပုိင္းမဟာမိတ္အဖြဲ႔ေတြက မူဆယ္ကိုသြားတုိက္ တာေတြ စသျဖင့္ပဋိပကၡေတြ ၂၁ ပင္လံုေနာက္ပုိင္းမွာ ပိုၿပီးေတာ့ ေတြ႔လာရတယ္” ေျပာသည္။
အဆိုပါ ၂၀၁၆ ၿငိမ္းခ်မ္းေရး လမ္းၫႊန္အကိုးအကား စာအုပ္တြင္ ၂၀၁၆ ခုႏွစ္အတြင္း တုိင္းရင္းသားေဒသမ်ား၌ ျဖစ္ပြားခဲ့သည့္ တုိက္ပြဲအႀကိမ္အေရအတြက္၊ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးေဆြးေႏြးပြဲ ျပဳလုပ္ခဲ့မႈမ်ား၊ ျပည္တြင္းႏွင့္ ျပည္ပ ဒုကၡ သည္အေျခအေန၊ တုိင္းရင္းသားလက္နက္ကိုင္အဖဲြ႕အစည္းမ်ား အေၾကာင္း၊ အစိုးရသစ္လက္ထက္ ၿငိမ္းခ်မ္း ေရးေဆာင္ရြက္ခဲ့မႈအေျခအေနမ်ားကို အခ်က္အလက္အကိုးအကားမ်ားျဖင့္ ေဖာ္ျပထားသည္။
အလားတူ စာအုပ္မိတ္ဆက္ပြဲတြင္ ဦးေဆာင္ရွင္းလင္းေဆြးေႏြးခဲ့သူ လူ႔အခြင့္အေရး ဦးေဆာင္လႈပ္ရွားသူ တစ္ဦး ျဖစ္သည့္ မိုင္ခ်ယ္ရီဇာေဟာင္က “၂၀၁၆ အစုိးရသစ္ တက္လာၿပီးတဲ့အခ်ိန္မွာ ဘာကိုေတြ႔ရလဲဆိုရင္၊ ၂၀၁၄ ေလာက္မွာေတြ႔ရတဲ့ သူပုန္ဆိုတဲ့ အသံုးအႏႈန္းကို မသံုးေတာ့ပဲ တုိင္းရင္းသားလက္နက္ကိုင္လို႔ပဲ သံုးေတာ့ တယ္။ အခု ေနာက္ျပန္ဆုတ္လာတာ ေတြ႔ရတယ္။ အခုေနာက္ပုိင္းမွာ ေသာင္းၾကမ္းသူ သူပုန္လို႔ သံုးတာ ခဏခဏေတြ႔ရတယ္။ ဆိုေတာ့ အဖက္ဖက္က ၾကည့္မယ္ဆိုရင္ တုိင္းရင္းသားေတြဘက္က ရပ္တည္ေပးမဲ့ ဟာေတြမရွိေတာ့တာ ေတြ႔ရတယ္” ဟု ေျပာသည္။
ထို႔အျပင္ တစ္ႏုိင္ငံလံုးအပစ္ရပ္စာခ်ဳပ္ လက္မွတ္ထိုးထားသည့္ ေကအဲန္ယူအေျခစိုက္ရာ ကရင္ျပည္နယ္ႏွင့္ ဆက္စပ္ နယ္ေျမမ်ားတြင္လည္း ၂၀၁၆ ခုႏွစ္အတြင္း တုိက္ပြဲမ်ားျဖစ္ခဲ့သလို ဖြံ႔ၿဖိဳးေရးအေၾကာင္းျပ စီးပြားေရး စီမံကိန္းႀကီးမ်ားကိစၥ၊ ဒုကၡသည္မ်ား မေရမရာ ျဖစ္ေနမႈ စသည့္ အခက္အခဲမ်ားႏွင့္ ရင္ဆုိင္ေနရသည္ကို ေတြ႔ရ ၿပီး တုိင္းရင္းသား ေဒသအေျခစိုက္ သတင္းသမားမ်ားအေနျဖင့္ လံုၿခံဳေရးဆုိင္ရာ မည္သည့္ အဖဲြ႔အစည္းမွ် အာ မခံခ်က္မေပးႏုိင္သလို သတင္းမ်ားေရးသားရာတြင္ မိမိကိုယ္မိမိ ဆင္ဆာ ျဖတ္ေနရမႈမ်ားကို ရင္ဆုိင္ေနရ သည္ဟု ေကအိုင္စီ (ကရင္သတင္းဌာန) အယ္ဒီတာခ်ဳပ္ နန္းေဖာ့ေဂက အခမ္းအနားတြင္ ရွင္းလင္းေျပာဆိုခဲ့သည္။
BNI ၿငိမ္းခ်မ္းေရးေစာင့္ၾကည့္ ေလ့လာေရးအဖြဲ႔ အေနျဖင့္ ျပည္ပအလႉရွင္မ်ား၏ အကူအညီျဖင့္ ယင္းစာအုပ္ ကို ျပဳစုျခင္းျဖစ္ကာ ျပဳစုရာတြင္ မည္သူတစ္ဦးတစ္ေယာက္၏ ၾသဇာလႊမ္းမုိးမႈမရွိဘဲ သီးျခားလြတ္လပ္စြာ ျပဳစုခဲ့ျခင္း ျဖစ္သည္ဟု ဦးေဆာင္ျပဳစုသူ ကိုထက္ေအာင္က ေျပာသည္။
တုိင္းရင္းသတင္းဌာန အမ်ားစုျဖင့္ ဖြဲ႔စည္းထားသည့္ BNI အေနျဖင့္ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးလမ္းၫႊန္အကိုးအကား စာ အုပ္ကို ၂၀၁၃ ခုႏွစ္မွ စတင္ထုတ္ေဝျခင္းျဖစ္ကာ ယခု ၄ အုပ္ေျမာက္ ထုတ္ေဝျခင္းျဖစ္ေၾကာင္း BNI တာဝန္ရွိ သူမ်ားထံမွ သိရသည္။
အစိုးရသစ္ လက္ထက္ ၂၀၁၆ ခုႏွစ္ ၾသဂုတ္ ၃၁ ရက္ေန႔တြင္ စတင္က်င္းပခဲ့သည့္ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးညီလာခံ (၂၁ ရာစုပင္လံု) အခမ္းအနားအၿပီး တုိင္းရင္းသားေဒသမ်ားတြင္ ပဋိပကၡပိုမိုမ်ားျပားလာသည္ဟု ႏုိင္ငံတကာ ျမန္မာ့ သတင္းအဖြဲ႔-BNI ကျပဳစုထုတ္ေဝသည့္ ၂၀၁၆ ၿငိမ္းခ်မ္းေရး အကိုးအကားလမ္းၫႊန္စာအုပ္ မိတ္ဆက္ပြဲ အ ခမ္းအနားတြင္ BNI ဒါ႐ိုက္တာ တစ္ဦးျဖစ္သူ ႏုိင္ကဆုမြန္က ေျပာသည္။
အဆိုပါ စာအုပ္မိတ္ဆက္ပြဲ အခမ္းအနားကို ဇန္နဝါရီ ၂၇ ရက္ေန႔၊ နံနက္ ၁၀နာရီမွ ၁၂ နာရီထိ ရန္ကုန္ၿမိဳ႕၊ ေက်ာက္တံတားၿမိဳ႕နယ္၊ မဟာဗႏၶဳလ ပန္းၿခံလမ္းရွိ စီးတီးစတားဟိုတယ္၌ ျပဳလုပ္ခဲ့ၿပီး အခမ္းအနား၌ ျပည္တြင္း ၿငိမ္းခ်မ္းေရး ျဖစ္စဥ္တြင္ ၂၀၁၆ ေနာက္ပုိင္း အက်ဘက္ကို ေရာက္ရွိလာသလို ၂၁ ပင္လံုအၿပီးတြင္ တုိင္းရင္း သားေဒသမ်ား၌ ပဋိပကၡပိုမိုမ်ားျပားလာသည္ကိုေတြ႔ရသည္ဟု ယခုလိုေျပာဆိုခဲ့ျခင္း ျဖစ္သည္။
ႏုိင္ကဆုမြန္က “ ၂၁ ပင္လံုက ႏွစ္ဖက္သေဘာမတူတဲ့ကိစၥကို ခ်ျပလုိက္တ့ဲပံုစံျဖစ္သြားတယ္။ တပ္မေတာ္က လုိခ်င္တာ ၂၀၀၈နဲ႔ ဖက္ဒရယ္ကိုသြားမယ္။ တုိင္းရင္းသားေတြဘက္က လိုခ်င္တာ ၂၀၀၈ နဲ႔ဖက္ဒရယ္ကို သြားလို ့မရဘူး။ မတူညီတဲ့ သေဘာထားေတြကို ၂၁ ပင္လံုမွာ ေပၚလာတာေတြ႔ရတယ္။ ဒါေၾကာင့္ ၂၁ ပင္လံု ၿပီးတဲ့ေနာက္ပုိင္းမွာ ပဋိပကၡေတြ၊ စစ္ပြဲေတြ ျဖစ္လာတယ္။ တပ္မေတာ္ဘက္ကလည္း ကခ်င္တပ္တည္ေနရာ ေတြကို သြားသိမ္းတယ္။ တိုင္းရင္းသားေတြဘက္ကလည္း ေျမာက္ပုိင္းမဟာမိတ္အဖြဲ႔ေတြက မူဆယ္ကိုသြားတုိက္ တာေတြ စသျဖင့္ပဋိပကၡေတြ ၂၁ ပင္လံုေနာက္ပုိင္းမွာ ပိုၿပီးေတာ့ ေတြ႔လာရတယ္” ေျပာသည္။
အဆိုပါ ၂၀၁၆ ၿငိမ္းခ်မ္းေရး လမ္းၫႊန္အကိုးအကား စာအုပ္တြင္ ၂၀၁၆ ခုႏွစ္အတြင္း တုိင္းရင္းသားေဒသမ်ား၌ ျဖစ္ပြားခဲ့သည့္ တုိက္ပြဲအႀကိမ္အေရအတြက္၊ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးေဆြးေႏြးပြဲ ျပဳလုပ္ခဲ့မႈမ်ား၊ ျပည္တြင္းႏွင့္ ျပည္ပ ဒုကၡ သည္အေျခအေန၊ တုိင္းရင္းသားလက္နက္ကိုင္အဖဲြ႕အစည္းမ်ား အေၾကာင္း၊ အစိုးရသစ္လက္ထက္ ၿငိမ္းခ်မ္း ေရးေဆာင္ရြက္ခဲ့မႈအေျခအေနမ်ားကို အခ်က္အလက္အကိုးအကားမ်ားျဖင့္ ေဖာ္ျပထားသည္။
အလားတူ စာအုပ္မိတ္ဆက္ပြဲတြင္ ဦးေဆာင္ရွင္းလင္းေဆြးေႏြးခဲ့သူ လူ႔အခြင့္အေရး ဦးေဆာင္လႈပ္ရွားသူ တစ္ဦး ျဖစ္သည့္ မိုင္ခ်ယ္ရီဇာေဟာင္က “၂၀၁၆ အစုိးရသစ္ တက္လာၿပီးတဲ့အခ်ိန္မွာ ဘာကိုေတြ႔ရလဲဆိုရင္၊ ၂၀၁၄ ေလာက္မွာေတြ႔ရတဲ့ သူပုန္ဆိုတဲ့ အသံုးအႏႈန္းကို မသံုးေတာ့ပဲ တုိင္းရင္းသားလက္နက္ကိုင္လို႔ပဲ သံုးေတာ့ တယ္။ အခု ေနာက္ျပန္ဆုတ္လာတာ ေတြ႔ရတယ္။ အခုေနာက္ပုိင္းမွာ ေသာင္းၾကမ္းသူ သူပုန္လို႔ သံုးတာ ခဏခဏေတြ႔ရတယ္။ ဆိုေတာ့ အဖက္ဖက္က ၾကည့္မယ္ဆိုရင္ တုိင္းရင္းသားေတြဘက္က ရပ္တည္ေပးမဲ့ ဟာေတြမရွိေတာ့တာ ေတြ႔ရတယ္” ဟု ေျပာသည္။
ထို႔အျပင္ တစ္ႏုိင္ငံလံုးအပစ္ရပ္စာခ်ဳပ္ လက္မွတ္ထိုးထားသည့္ ေကအဲန္ယူအေျခစိုက္ရာ ကရင္ျပည္နယ္ႏွင့္ ဆက္စပ္ နယ္ေျမမ်ားတြင္လည္း ၂၀၁၆ ခုႏွစ္အတြင္း တုိက္ပြဲမ်ားျဖစ္ခဲ့သလို ဖြံ႔ၿဖိဳးေရးအေၾကာင္းျပ စီးပြားေရး စီမံကိန္းႀကီးမ်ားကိစၥ၊ ဒုကၡသည္မ်ား မေရမရာ ျဖစ္ေနမႈ စသည့္ အခက္အခဲမ်ားႏွင့္ ရင္ဆုိင္ေနရသည္ကို ေတြ႔ရ ၿပီး တုိင္းရင္းသား ေဒသအေျခစိုက္ သတင္းသမားမ်ားအေနျဖင့္ လံုၿခံဳေရးဆုိင္ရာ မည္သည့္ အဖဲြ႔အစည္းမွ် အာ မခံခ်က္မေပးႏုိင္သလို သတင္းမ်ားေရးသားရာတြင္ မိမိကိုယ္မိမိ ဆင္ဆာ ျဖတ္ေနရမႈမ်ားကို ရင္ဆုိင္ေနရ သည္ဟု ေကအိုင္စီ (ကရင္သတင္းဌာန) အယ္ဒီတာခ်ဳပ္ နန္းေဖာ့ေဂက အခမ္းအနားတြင္ ရွင္းလင္းေျပာဆိုခဲ့သည္။
BNI ၿငိမ္းခ်မ္းေရးေစာင့္ၾကည့္ ေလ့လာေရးအဖြဲ႔ အေနျဖင့္ ျပည္ပအလႉရွင္မ်ား၏ အကူအညီျဖင့္ ယင္းစာအုပ္ ကို ျပဳစုျခင္းျဖစ္ကာ ျပဳစုရာတြင္ မည္သူတစ္ဦးတစ္ေယာက္၏ ၾသဇာလႊမ္းမုိးမႈမရွိဘဲ သီးျခားလြတ္လပ္စြာ ျပဳစုခဲ့ျခင္း ျဖစ္သည္ဟု ဦးေဆာင္ျပဳစုသူ ကိုထက္ေအာင္က ေျပာသည္။
တုိင္းရင္းသတင္းဌာန အမ်ားစုျဖင့္ ဖြဲ႔စည္းထားသည့္ BNI အေနျဖင့္ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးလမ္းၫႊန္အကိုးအကား စာ အုပ္ကို ၂၀၁၃ ခုႏွစ္မွ စတင္ထုတ္ေဝျခင္းျဖစ္ကာ ယခု ၄ အုပ္ေျမာက္ ထုတ္ေဝျခင္းျဖစ္ေၾကာင္း BNI တာဝန္ရွိ သူမ်ားထံမွ သိရသည္။
အိပ္ငိုက္ေနတဲ့ ရန္ကုန္စေတာ့အိတ္ခ်ိန္း
James Hookway
ရန္ကုန္စေတာ့အိတ္ခ်ိန္း သို႔မဟုတ္ အမ်ားသိၾကသည့္ YSX (Yangon Stock Exchange) တြင္ တေန႕တာ အေရာင္း အဝယ္က်ဆင္းမႈကို မွတ္တမ္းတင္ရန္ ေကဘယ္ ႐ုပ္ျမင္သံၾကားရိုက္ကူးေရးအဖြဲ႕တဖြဲ႕ ေန႕စဥ္ေရာက္ရွိလာသည္။ ၎၏အစီရင္ခံစာမွာ ထုံးစံအတိုင္း တိုေတာင္းလွသည္။
ျမန္မာစေတာ့ေဈးႏႈန္းအၫႊန္းကိန္း MYANPIX သည္ ၂ ရက္ဆက္တိုက္ အေျပာင္းအလဲမရွိဘဲ စုစုေပါင္းေရာင္းဝယ္မႈ ပမာဏ ေဒၚလာ ၄၇၀၀၀ မျပည့္ဘဲ ၆၂၇. ၄၂ မွတ္ျဖင့္ ေဈးပိတ္သြားသည္။ စာရင္းဝင္ကုမၸဏီတခုျဖစ္ေသာ ျမန္မာနိုင္ငံသားမ်ားဘဏ္ Myanmar Citizens Bank ၏ ရွယ္ယာမ်ားမွာ လုံးဝအေရာင္းအဝယ္မရွိေပ။ စတုတၱေျမာက္ကုမၸဏီမွာ မၾကာခင္ကမွ စာရင္းဝင္လာျခင္း ျဖစ္သည္။
စေတာ့အိတ္ခ်ိန္းမွ ဘေလာက္တခုအကြာအေဝးရွိ သူ၏႐ုံးခန္းအတြင္းမွ မာတင္ဇန္၏ဖုန္းသံ ျမည္လာသည္။ အမွာစာ တင္သြင္းေသာ ေဖာက္သည္ျဖစ္မည္ထင္ၿပီး သူအနည္းငယ္ စိတ္လႈပ္ရွားသြားသည္။
ခဏအၾကာတြင္မူ သူ၏ေမွ်ာ္လင့္ခ်က္မ်ား က်ဆင္းသြားသည္။ “သူက စေတာ့ေဈးကြက္ထဲက ေငြေတြျပန္ထုတ္ၿပီး ကားေဟာင္းေဈးကြက္မွာ ရင္းႏွီးျမႇုပ္ႏွံရင္ ေကာင္းမလားလို႔သိခ်င္ေနတာ” ဟု မစၥတာဇန္က ေျပာသည္။
အေမရိကန္စေတာ့ေဈးကြက္မွာမူ ေဒါင္းဂ်ဳံးအၫႊန္းကိန္း Dow Jones Industrial Average ၂၀၀၀၀ မွတ္နား ကပ္လာၿပီး ရွယ္ယာမ်ားကို ထုတ္ေရာင္းေနၾကသည္။ သို႔ေသာ္ ေဒၚလာေဈးတက္ၿပီး ေငြကစားသူမ်ားကို ေငြေၾကးေမွာင္ခို ေဈးကြက္က စြဲေဆာင္ထားသျဖင့္ ကမာၻ႔အေသးငယ္ဆုံး စေတာ့အိတ္ခ်ိန္းမ်ားျဖစ္ေသာ လာအို၊ ကေမာၻဒီးယားႏွင့္ ျမန္မာတို႔တြင္ အေရာင္းအဝယ္ ရပ္တန႔္ေနသည္။
နယူးေယာက္စေတာ့အိတ္ခ်ိန္းမွာမူ အေရာင္းအဝယ္အျဖစ္ဆုံးေန႕မ်ားတြင္ ေဒၚလာဘီလီယံ ၁၀၀ ခန႔္ အထိ ကိုင္တြယ္ရေသာေၾကာင့္ ကုန္သည္မ်ားမွာ espresso ေကာ္ဖီျပင္းေသာက္ၿပီး အားယူၾကရေသာ္လည္း ရန္ကုန္စေတာ့အိတ္ခ်ိန္း၏ စီက်ဴရတီ ကုမၸဏီမ်ား၏႐ုံးခန္းမ်ားမွ ေဖာင္တိန္အခ်ိဳ႕ ကလစ္အခ်ိဳ႕မွလြဲၿပီး အႀကီးအက်ယ္ လူသူကင္းမဲ့ေနသည္။ ျမန္မာစေတာ့ေဈးကြက္မွာ မတ္လက စတင္ကုန္သြယ္ခ်ိန္မွစၿပီး ၄၄ ရာခိုင္ႏႈန္း က်ဆင္းေနသည္။
မစၥတာဇန္သည္ ျမန္မာနိုင္ငံ၏ထုံးစံ စီးပြားေရးလုပ္ငန္းျဖစ္ေသာ အျဖဴေရာင္ လည္ကတုံးရွပ္ႏွင့္ လုံခ်ည္ကို ဝတ္ကာ သူ၏ေန႕မ်ားကို လက္ဖက္ရည္ဆိုင္တြင္ အတင္းအဖ်င္းေျပာရင္း သို႔မဟုတ္ ႐ုံးခန္းသို႔ လာေရာက္လည္ပတ္ေသာ ေဖာက္သည္မ်ားႏွင့္ ေထြရာေလးပါးေျပာရင္း အခ်ိန္ျဖဳန္းသည္။ က်န္အခ်ိန္မ်ားတြင္မူ အသက္ ၄၃ ႏွစ္အ႐ြယ္ မစၥတာဇန္သည္ ေဖာက္သည္သစ္ရွာရန္ ဖုန္းေလွ်ာက္ဆက္သည္ သို႔မဟုတ္ လူထုကို စေတာ့ ေဈးကြက္အေၾကာင္း ပညာေပးရန္ သူ တည္ ေထာင္ထား ေသာေဖ့ဘြတ္စာမ်က္ႏွာတြင္ အလုပ္လုပ္သည္။
“တခါတခါ စေတာ့အိတ္ခ်ိန္း ဘယ္လိုလည္ပတ္တယ္ဆိုတာကို ရွင္းျပတဲ့ဗီဒီယိုေတြ က်ေနာ္တင္တယ္။ ရင္းႏွီးျမႇုပ္ႏွံသူ ေတြအေနနဲ႕ ကုမၸဏီေတြကို ဘယ္လိုေလ့လာရမယ္ဆိုတာ ရွင္းျပတာေတြ တင္တယ္။ တခါတခါ ေဆာင္းပါးေတြေရးတယ္။ ျပည္သူေတြ စတင္ရင္းႏွီးျမႇုပ္ႏွံၿပီး ဘာပဲလိုလို အဆင္သင့္ျဖစ္ေအာင္ ႀကိဳးစားတာ သက္သက္ပါပဲ” ဟု သူ ရွင္းျပသည္။
စေတာ့အိတ္ခ်ိန္းကလည္း မည္သူမဆို ၾကည့္ရႈေလ့လာရန္ စာၾကည့္တိုက္ငယ္တခု ဖြင့္လွစ္ထားသည္။ စာအုပ္မ်ားတြင္ ဝါရင္ဘူးဖက္ အတၳဳပၸတၱိ၊ စေတာ့ရင္းႏွီးျမႇုပ္ႏွံျခင္းႏွင့္ ကုန္သြယ္ျခင္း စတင္လုပ္ကိုင္ျခင္းႏွင့္ မေျပာေကာင္းေျပာေကာင္း James Rickards ၏ ေငြေၾကး၏ဈာပန၊ ေရာက္လာေတာ့မည့္ နိုင္ငံတကာေငြေၾကးစနစ္ၿပိဳကြဲပ်က္စီးျခင္း “The Death of Money: The Coming Collapse of the International Monetary System အထိ ပါသည္။ လာေရာက္လွန္ေလွာသူ မည္သူ႕ကိုမွ် မေတြ႕ရေပ။
ထိုသို႔ ျဖစ္ရျခင္းမွာ ျမန္မာနိုင္ငံသားမ်ားကုန္သြယ္မႈ မႀကိဳက္ေသာေၾကာင့္ မဟုတ္ေပ။
ရန္ကုန္စေတာ့အိတ္ခ်ိန္း၏ ေနာက္ဘက္နားရွိ သံဆူးႀကိဳးမ်ားႏွင္ တိုရိုတာဆီဒင္ကားစုတ္တစီးအနားတြင္ လူ ၁၅၀ ခန႔္သည္ ေဒၚလာေမွာင္ခိုေဈးကို ေရးမွတ္ေနၾကရင္း ဖုန္းမ်ားျဖင့္ ေအာ္ဟစ္စကားေျပာေနၾကသည္။
မၾကာေသးမီက ျမန္မာက်ပ္ေငြ စံခ်ိန္တင္ ေဈးက်ဆင္းၿပီး ယခင္ႏွစ္လယ္ကထက္ ၁၆ ရာခိုင္ႏႈန္း က်ဆင္းကာ တေဒၚလာလွ်င္ ၁၃၈၀ က်ပ္နီးပါးရွိလာေသာအခါ ေမွာင္ခိုေငြေဈးကြက္မွာ လြန္စြာအလုပ္ျဖစ္လာသည္။ အနီးရွိ ေဈးသည္မ်ားကလည္း ေငြကုန္သည္မ်ား အစာေျပေစရန္ သို႔မဟုတ္ နိုးၾကားေနေစရန္ ေျမပဲ သို႔မဟုတ္ စီးကရက္မ်ားကို လွည္းမ်ားျဖင့္ ေရာင္းခ်ေပးၾကသည္။
“က်ပ္ေငြတန္ဖိုးက အရမ္းျမန္ျမန္က်ဆင္းေနေတာ့ ေဈးေကာင္းရဖို႔ ဖိအားက တေန႕ထက္တေန႕ မ်ားမ်ားလာတယ္။ ၁၅၀၀ က်ပ္အထိေတာင္ က်နိဳင္ေသးတယ္လို႔ တခ်ိဳ႕က ထင္ေနၾကတယ္ “ ဟု ကိုဝင္းစိန္ အမည္ရွိ ကုန္သည္တဦးက ဖုန္းကို ရင္ဘတ္နားတြင္ ကိုင္ထားရင္း ေျပာသည္။
အျခား ဆင္းရဲေသာနိုင္ငံမ်ားကဲ့သို႔ပင္ ျမန္မာသည္ စေတာ့အိတ္ခ်ိန္းပိုင္ဆိုင္ျခင္းကို အဆင့္အတန္းတခုႏွင့္ နိုင္ငံေရး အက်ဥ္းသားေဟာင္း ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ လြန္ခဲ့ေသာတႏွစ္ေက်ာ္က နိုင္ငံ့ေခါင္းေဆာင္ျဖစ္လာၿပီးေနာက္ စီးပြားေရး လမ္းဖြင့္လာျခင္း၏သေကၤတဟု ျမင္သည္။
“ကျနော်တို့ဟာ ခေတ်နောက်ကျတဲ့နိုင်ငံမဟုတ်တောဘူးဆိုတာ ကမ္ဘာကို ကြေညာနိုင်ပါပြီ” ဟု ဘဏ္ဍာရေးဒုတိယဝန်ကြီး ဦးမောင်မောင်ဝင်းက စတော့ဈေးကွက်ဖွင်ပွဲနေ့တွင် ပြောသည်။
ပထမဆုံး စာရင်းဝင်ကုမ္ပဏီဖြစ်သည့် ပြည်တွင်းလုပ်ငန်းစု First Myanmar Investment, or FMI တွင် ရင်းနှီးမြှုပ်နှံကြရန် ရင်းနှီးမြှုပ်နှံသူများ အလုအယက် လာရောက်ခဲ့ကြောင်း မြန်မာနိုင်ငံ၏ ဆဲလ်ဖုန်းကွန်ရက်များ အနက်တခုကို ကူညီတည် ထောင်ပေးပြီးနောက် ရန်ကုန်ရှိ KBZ Stirling Coleman Securities တွင် ယခင်နှစ်က စတင်ပြီး စတော့ရှယ်ယာပွဲစား ဖြစ် လာသော မစ္စတာဇန်က ပြောပြသည်။
“လူတန္းႀကီးေတြက တံခါးေပါက္ကို ေက်ာ္ၿပီး လမ္းမအထိေရာက္ေနတာ။ သူတို႔ ဘာလုပ္ခ်င္တာလဲဆိုတာ ေမးစရာ ေတာင္မလိုဘူး။ သူတို႔အားလုံးက ဝယ္ခ်င္ေနၾကတာ။ သူတို႔က ဘယ္ေဈးလဲဆိုတာပဲ ေမးၾကတယ္” ဟု မစၥတာဇန္က ေျပာသည္။
သူႏွင့္ သူ၏ KBZSC (KBZ Stirling Coleman Securities)တို႔သည္ နံနက္ ၇ နာရီ သို႔မဟုတ္ ထိုထက္ေစာေစာတြင္ အလုပ္စတင္ရၿပီး ရွယ္ယာသစ္ဝယ္လိုသူမ်ား အားလုံးကို တေန႕လွ်င္ ၁၂ နာရီအထိ မွတ္ပုံတင္ေပးေနရသည္။
စေတာ့ေဈးကြက္ ပထမဆုံးေန႕က FMI ရွယ္ယာေဈးမွာ အဖြင့္ေဈး ၃၁၀၀၀ က်ပ္မွ ၄၁၀၀၀ က်ပ္သို႔ ျမင့္တက္သြားကာ အထိတ္တလန႔္ျဖစ္ေစခဲ့သည္။ ထိုကုမၸဏီကို တည္ေထာင္သူ Serge Pun ကလည္း ေန႕စဥ္ေဈးကြက္ အဖြင့္အပိတ္ အခ်က္ျပတီးခတ္သည့္ ေၾကးေခါင္းေလာင္းႀကီးကို ေပြ႕ပိုက္ကာ ေအာင္ပြဲခံခဲ့သည္။
ဒုတိယေျမာက္စာရင္းဝင္ ကုမၸဏီမွာ ရန္ကုန္ၿမိဳ႕အနီးတြင္ စက္မႈဇုန္ႀကီးတခုကို စီမံသည့္ ျမန္မာသီလဝါအထူးစီးပြားေရးဇုန္ Myanmar Thilawa SEZ Holdings ျဖစ္ၿပီး ရွယ္ယာေဈးမ်ား က်ပ္ ၅၀၀၀၀ မွ က်ပ္ ၇၀၀၀၀ အထိတက္သြားသည္ကို ႀကဳံ ခဲ့ရသည္။
“အဲဒီတုန္းက အရမ္းစိတ္လႈပ္ရွားစရာေကာင္းတာဗ်” ဟု ထိုကုမၸဏီ၏အမႈေဆာင္ဒါရိုက္တာ ဦးထြန္းေမာင္လွိုင္က ေျပာ သည္။ “Wall Street ႐ုပ္ရွင္ထဲက အတိုင္းပဲ။ ခင္ဗ်ားသိတဲ့အတိုင္း ေလာဘက ေကာင္းတယ္ေလ” ဟု သူ ဆက္ေျပာ သည္။
သို႔ေသာ္ သိပ္ၾကာၾကာမခံခဲ့ေပ။ ရွယ္ယာႏွစ္ခုလုံး ေဈးမ်ားျပန္က်ၿပီး FMI က ၃၂၀၀၀ က်ပ္၊ ထိုမွ ၁၄၀၀၀ က်ပ္အထိ ဆက္လက္က်ဆင္းၿပီး ထိုေဈးအတိုင္းသာရွိေတာ့သည္။ တတိယေျမာက္ကုမၸဏီ ျမန္မာနိုင္ငံသားမ်ားဘဏ္မွာ လြန္ခဲ့ေသာ ၾသဂုတ္လစတင္ကုန္သြယ္ခ်ိန္မွစၿပီး ေဈးမလႈပ္သေလာက္ပင္ျဖစ္လာကာ အာ႐ုံစူးစိုက္မႈမွာ အေမရိကန္စေတာ့အိတ္ခ်ိန္း ဘက္ေရာက္သြားျပန္သည္။ ေသာၾကာေန႕က စေတာ့အိတ္ခ်ိန္း စတင္ဝင္ေရာက္လာေသာ ပထမပုဂၢလိကဘဏ္မွာ ရွယ္ ယာေဈး ၅၀၀၀ က်ပ္က်ၿပီး ထိုေန႕က ေအာက္ဆုံးကန႔္သတ္ထားေသာေဈး ၃၄၀၀၀ က်ပ္သို႔ေရာက္သြားသည္။
စေတာ့အိတ္ခ်ိန္းသည္ ျမန္မာအစိုးရ၊ Japan Exchange Group ႏွင့္ Daiwa Institute of Research တို႔၏ ဖက္စပ္ လုပ္ငန္းျဖစ္ေသာေၾကာင့္ ဆက္လက္ရွင္သန္သင့္သည္။ စေတာ့ေဈးကြက္အတြင္း နိုင္ငံျခားသားမ်ား ပါဝင္ခြင့္ျပဳမည့္ ဥပေဒသစ္ ျဖစ္နိုင္ေျခ အလားအလာကို ေမွ်ာ္လင့္ေနေၾကာင္း ေဈးကြက္မန္ေနဂ်ာ ကိုမင္းသူက ေျပာသည္။
အဖြဲ႕အစည္းလိုက္ ရင္းႏွီးျမႇုပ္ႏွံသူမ်ား ဝင္ေရာက္လာရန္လည္း စီးပြားေရးပညာရွင္မ်ားက ေမွ်ာ္လင့္ေနၾကသည္။ ထိုသို႔ ေမွ်ာ္လင့္ေနေသာအဖြဲ႕လိုက္ ရင္းႏွီးျမႇုပ္ႏွံသူမ်ားတြင္ အရက္ခ်က္လုပ္ငန္းမ်ား၊ သတၱဳတူးေဖာ္ေရးလုပ္ငန္းမ်ားႏွင့္အျခား စီးပြားေရးလုပ္ငန္းမ်ားပိုင္ဆိုင္ေသာ ျမန္မာစစ္တပ္ပင္ ပါဝင္သည္။
လတ္တေလာတြင္မူ စေတာ့အိတ္ခ်ိန္းအနီး ေျပာေနၾကေသာစကားမ်ားမွာ ကားေဟာင္းမ်ား ေဈးတက္သြားေစေသာ အစိုးရသစ္၏ ဂ်ပန္ကားေဟာင္းတင္သြင္းမႈ ကန႔္သတ္ေသာစည္းမ်ဥ္းသစ္မ်ားအေပၚ အာ႐ုံစိုက္ေနသည္။
“လူေတြက အေရာင္းအဝယ္လုပ္ဖို႔ ဇာတ္လမ္းေတြကို အၿမဲေမွ်ာ္ေနၾကတာ၊ ဒါေပမယ့္ ေလာေလာဆယ္မွာေတာ့ ဇာတ္လမ္းက စေတာ့ရွယ္ယာမဟုတ္ေသးဘူး၊ ကားေဟာင္းေတြပဲ ဇာတ္လမ္းျဖစ္ေနတယ္” ဟု သူက ဆက္ေျပာသည္။
(The WallStreet Journal သတင်းစာပါ What Do Traders at Myanmar’s Stock Exchange Do All Day? Nothing. ဆောင်းပါးကို ဘာသာပြန်ဆိုသည်)
ရန္ကုန္စေတာ့အိတ္ခ်ိန္း သို႔မဟုတ္ အမ်ားသိၾကသည့္ YSX (Yangon Stock Exchange) တြင္ တေန႕တာ အေရာင္း အဝယ္က်ဆင္းမႈကို မွတ္တမ္းတင္ရန္ ေကဘယ္ ႐ုပ္ျမင္သံၾကားရိုက္ကူးေရးအဖြဲ႕တဖြဲ႕ ေန႕စဥ္ေရာက္ရွိလာသည္။ ၎၏အစီရင္ခံစာမွာ ထုံးစံအတိုင္း တိုေတာင္းလွသည္။
ျမန္မာစေတာ့ေဈးႏႈန္းအၫႊန္းကိန္း MYANPIX သည္ ၂ ရက္ဆက္တိုက္ အေျပာင္းအလဲမရွိဘဲ စုစုေပါင္းေရာင္းဝယ္မႈ ပမာဏ ေဒၚလာ ၄၇၀၀၀ မျပည့္ဘဲ ၆၂၇. ၄၂ မွတ္ျဖင့္ ေဈးပိတ္သြားသည္။ စာရင္းဝင္ကုမၸဏီတခုျဖစ္ေသာ ျမန္မာနိုင္ငံသားမ်ားဘဏ္ Myanmar Citizens Bank ၏ ရွယ္ယာမ်ားမွာ လုံးဝအေရာင္းအဝယ္မရွိေပ။ စတုတၱေျမာက္ကုမၸဏီမွာ မၾကာခင္ကမွ စာရင္းဝင္လာျခင္း ျဖစ္သည္။
စေတာ့အိတ္ခ်ိန္းမွ ဘေလာက္တခုအကြာအေဝးရွိ သူ၏႐ုံးခန္းအတြင္းမွ မာတင္ဇန္၏ဖုန္းသံ ျမည္လာသည္။ အမွာစာ တင္သြင္းေသာ ေဖာက္သည္ျဖစ္မည္ထင္ၿပီး သူအနည္းငယ္ စိတ္လႈပ္ရွားသြားသည္။
ခဏအၾကာတြင္မူ သူ၏ေမွ်ာ္လင့္ခ်က္မ်ား က်ဆင္းသြားသည္။ “သူက စေတာ့ေဈးကြက္ထဲက ေငြေတြျပန္ထုတ္ၿပီး ကားေဟာင္းေဈးကြက္မွာ ရင္းႏွီးျမႇုပ္ႏွံရင္ ေကာင္းမလားလို႔သိခ်င္ေနတာ” ဟု မစၥတာဇန္က ေျပာသည္။
အေမရိကန္စေတာ့ေဈးကြက္မွာမူ ေဒါင္းဂ်ဳံးအၫႊန္းကိန္း Dow Jones Industrial Average ၂၀၀၀၀ မွတ္နား ကပ္လာၿပီး ရွယ္ယာမ်ားကို ထုတ္ေရာင္းေနၾကသည္။ သို႔ေသာ္ ေဒၚလာေဈးတက္ၿပီး ေငြကစားသူမ်ားကို ေငြေၾကးေမွာင္ခို ေဈးကြက္က စြဲေဆာင္ထားသျဖင့္ ကမာၻ႔အေသးငယ္ဆုံး စေတာ့အိတ္ခ်ိန္းမ်ားျဖစ္ေသာ လာအို၊ ကေမာၻဒီးယားႏွင့္ ျမန္မာတို႔တြင္ အေရာင္းအဝယ္ ရပ္တန႔္ေနသည္။
နယူးေယာက္စေတာ့အိတ္ခ်ိန္းမွာမူ အေရာင္းအဝယ္အျဖစ္ဆုံးေန႕မ်ားတြင္ ေဒၚလာဘီလီယံ ၁၀၀ ခန႔္ အထိ ကိုင္တြယ္ရေသာေၾကာင့္ ကုန္သည္မ်ားမွာ espresso ေကာ္ဖီျပင္းေသာက္ၿပီး အားယူၾကရေသာ္လည္း ရန္ကုန္စေတာ့အိတ္ခ်ိန္း၏ စီက်ဴရတီ ကုမၸဏီမ်ား၏႐ုံးခန္းမ်ားမွ ေဖာင္တိန္အခ်ိဳ႕ ကလစ္အခ်ိဳ႕မွလြဲၿပီး အႀကီးအက်ယ္ လူသူကင္းမဲ့ေနသည္။ ျမန္မာစေတာ့ေဈးကြက္မွာ မတ္လက စတင္ကုန္သြယ္ခ်ိန္မွစၿပီး ၄၄ ရာခိုင္ႏႈန္း က်ဆင္းေနသည္။
မစၥတာဇန္သည္ ျမန္မာနိုင္ငံ၏ထုံးစံ စီးပြားေရးလုပ္ငန္းျဖစ္ေသာ အျဖဴေရာင္ လည္ကတုံးရွပ္ႏွင့္ လုံခ်ည္ကို ဝတ္ကာ သူ၏ေန႕မ်ားကို လက္ဖက္ရည္ဆိုင္တြင္ အတင္းအဖ်င္းေျပာရင္း သို႔မဟုတ္ ႐ုံးခန္းသို႔ လာေရာက္လည္ပတ္ေသာ ေဖာက္သည္မ်ားႏွင့္ ေထြရာေလးပါးေျပာရင္း အခ်ိန္ျဖဳန္းသည္။ က်န္အခ်ိန္မ်ားတြင္မူ အသက္ ၄၃ ႏွစ္အ႐ြယ္ မစၥတာဇန္သည္ ေဖာက္သည္သစ္ရွာရန္ ဖုန္းေလွ်ာက္ဆက္သည္ သို႔မဟုတ္ လူထုကို စေတာ့ ေဈးကြက္အေၾကာင္း ပညာေပးရန္ သူ တည္ ေထာင္ထား ေသာေဖ့ဘြတ္စာမ်က္ႏွာတြင္ အလုပ္လုပ္သည္။
“တခါတခါ စေတာ့အိတ္ခ်ိန္း ဘယ္လိုလည္ပတ္တယ္ဆိုတာကို ရွင္းျပတဲ့ဗီဒီယိုေတြ က်ေနာ္တင္တယ္။ ရင္းႏွီးျမႇုပ္ႏွံသူ ေတြအေနနဲ႕ ကုမၸဏီေတြကို ဘယ္လိုေလ့လာရမယ္ဆိုတာ ရွင္းျပတာေတြ တင္တယ္။ တခါတခါ ေဆာင္းပါးေတြေရးတယ္။ ျပည္သူေတြ စတင္ရင္းႏွီးျမႇုပ္ႏွံၿပီး ဘာပဲလိုလို အဆင္သင့္ျဖစ္ေအာင္ ႀကိဳးစားတာ သက္သက္ပါပဲ” ဟု သူ ရွင္းျပသည္။
စေတာ့အိတ္ခ်ိန္းကလည္း မည္သူမဆို ၾကည့္ရႈေလ့လာရန္ စာၾကည့္တိုက္ငယ္တခု ဖြင့္လွစ္ထားသည္။ စာအုပ္မ်ားတြင္ ဝါရင္ဘူးဖက္ အတၳဳပၸတၱိ၊ စေတာ့ရင္းႏွီးျမႇုပ္ႏွံျခင္းႏွင့္ ကုန္သြယ္ျခင္း စတင္လုပ္ကိုင္ျခင္းႏွင့္ မေျပာေကာင္းေျပာေကာင္း James Rickards ၏ ေငြေၾကး၏ဈာပန၊ ေရာက္လာေတာ့မည့္ နိုင္ငံတကာေငြေၾကးစနစ္ၿပိဳကြဲပ်က္စီးျခင္း “The Death of Money: The Coming Collapse of the International Monetary System အထိ ပါသည္။ လာေရာက္လွန္ေလွာသူ မည္သူ႕ကိုမွ် မေတြ႕ရေပ။
ထိုသို႔ ျဖစ္ရျခင္းမွာ ျမန္မာနိုင္ငံသားမ်ားကုန္သြယ္မႈ မႀကိဳက္ေသာေၾကာင့္ မဟုတ္ေပ။
ရန္ကုန္စေတာ့အိတ္ခ်ိန္း၏ ေနာက္ဘက္နားရွိ သံဆူးႀကိဳးမ်ားႏွင္ တိုရိုတာဆီဒင္ကားစုတ္တစီးအနားတြင္ လူ ၁၅၀ ခန႔္သည္ ေဒၚလာေမွာင္ခိုေဈးကို ေရးမွတ္ေနၾကရင္း ဖုန္းမ်ားျဖင့္ ေအာ္ဟစ္စကားေျပာေနၾကသည္။
မၾကာေသးမီက ျမန္မာက်ပ္ေငြ စံခ်ိန္တင္ ေဈးက်ဆင္းၿပီး ယခင္ႏွစ္လယ္ကထက္ ၁၆ ရာခိုင္ႏႈန္း က်ဆင္းကာ တေဒၚလာလွ်င္ ၁၃၈၀ က်ပ္နီးပါးရွိလာေသာအခါ ေမွာင္ခိုေငြေဈးကြက္မွာ လြန္စြာအလုပ္ျဖစ္လာသည္။ အနီးရွိ ေဈးသည္မ်ားကလည္း ေငြကုန္သည္မ်ား အစာေျပေစရန္ သို႔မဟုတ္ နိုးၾကားေနေစရန္ ေျမပဲ သို႔မဟုတ္ စီးကရက္မ်ားကို လွည္းမ်ားျဖင့္ ေရာင္းခ်ေပးၾကသည္။
“က်ပ္ေငြတန္ဖိုးက အရမ္းျမန္ျမန္က်ဆင္းေနေတာ့ ေဈးေကာင္းရဖို႔ ဖိအားက တေန႕ထက္တေန႕ မ်ားမ်ားလာတယ္။ ၁၅၀၀ က်ပ္အထိေတာင္ က်နိဳင္ေသးတယ္လို႔ တခ်ိဳ႕က ထင္ေနၾကတယ္ “ ဟု ကိုဝင္းစိန္ အမည္ရွိ ကုန္သည္တဦးက ဖုန္းကို ရင္ဘတ္နားတြင္ ကိုင္ထားရင္း ေျပာသည္။
အျခား ဆင္းရဲေသာနိုင္ငံမ်ားကဲ့သို႔ပင္ ျမန္မာသည္ စေတာ့အိတ္ခ်ိန္းပိုင္ဆိုင္ျခင္းကို အဆင့္အတန္းတခုႏွင့္ နိုင္ငံေရး အက်ဥ္းသားေဟာင္း ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ လြန္ခဲ့ေသာတႏွစ္ေက်ာ္က နိုင္ငံ့ေခါင္းေဆာင္ျဖစ္လာၿပီးေနာက္ စီးပြားေရး လမ္းဖြင့္လာျခင္း၏သေကၤတဟု ျမင္သည္။
“ကျနော်တို့ဟာ ခေတ်နောက်ကျတဲ့နိုင်ငံမဟုတ်တောဘူးဆိုတာ ကမ္ဘာကို ကြေညာနိုင်ပါပြီ” ဟု ဘဏ္ဍာရေးဒုတိယဝန်ကြီး ဦးမောင်မောင်ဝင်းက စတော့ဈေးကွက်ဖွင်ပွဲနေ့တွင် ပြောသည်။
ပထမဆုံး စာရင်းဝင်ကုမ္ပဏီဖြစ်သည့် ပြည်တွင်းလုပ်ငန်းစု First Myanmar Investment, or FMI တွင် ရင်းနှီးမြှုပ်နှံကြရန် ရင်းနှီးမြှုပ်နှံသူများ အလုအယက် လာရောက်ခဲ့ကြောင်း မြန်မာနိုင်ငံ၏ ဆဲလ်ဖုန်းကွန်ရက်များ အနက်တခုကို ကူညီတည် ထောင်ပေးပြီးနောက် ရန်ကုန်ရှိ KBZ Stirling Coleman Securities တွင် ယခင်နှစ်က စတင်ပြီး စတော့ရှယ်ယာပွဲစား ဖြစ် လာသော မစ္စတာဇန်က ပြောပြသည်။
“လူတန္းႀကီးေတြက တံခါးေပါက္ကို ေက်ာ္ၿပီး လမ္းမအထိေရာက္ေနတာ။ သူတို႔ ဘာလုပ္ခ်င္တာလဲဆိုတာ ေမးစရာ ေတာင္မလိုဘူး။ သူတို႔အားလုံးက ဝယ္ခ်င္ေနၾကတာ။ သူတို႔က ဘယ္ေဈးလဲဆိုတာပဲ ေမးၾကတယ္” ဟု မစၥတာဇန္က ေျပာသည္။
သူႏွင့္ သူ၏ KBZSC (KBZ Stirling Coleman Securities)တို႔သည္ နံနက္ ၇ နာရီ သို႔မဟုတ္ ထိုထက္ေစာေစာတြင္ အလုပ္စတင္ရၿပီး ရွယ္ယာသစ္ဝယ္လိုသူမ်ား အားလုံးကို တေန႕လွ်င္ ၁၂ နာရီအထိ မွတ္ပုံတင္ေပးေနရသည္။
စေတာ့ေဈးကြက္ ပထမဆုံးေန႕က FMI ရွယ္ယာေဈးမွာ အဖြင့္ေဈး ၃၁၀၀၀ က်ပ္မွ ၄၁၀၀၀ က်ပ္သို႔ ျမင့္တက္သြားကာ အထိတ္တလန႔္ျဖစ္ေစခဲ့သည္။ ထိုကုမၸဏီကို တည္ေထာင္သူ Serge Pun ကလည္း ေန႕စဥ္ေဈးကြက္ အဖြင့္အပိတ္ အခ်က္ျပတီးခတ္သည့္ ေၾကးေခါင္းေလာင္းႀကီးကို ေပြ႕ပိုက္ကာ ေအာင္ပြဲခံခဲ့သည္။
ဒုတိယေျမာက္စာရင္းဝင္ ကုမၸဏီမွာ ရန္ကုန္ၿမိဳ႕အနီးတြင္ စက္မႈဇုန္ႀကီးတခုကို စီမံသည့္ ျမန္မာသီလဝါအထူးစီးပြားေရးဇုန္ Myanmar Thilawa SEZ Holdings ျဖစ္ၿပီး ရွယ္ယာေဈးမ်ား က်ပ္ ၅၀၀၀၀ မွ က်ပ္ ၇၀၀၀၀ အထိတက္သြားသည္ကို ႀကဳံ ခဲ့ရသည္။
“အဲဒီတုန္းက အရမ္းစိတ္လႈပ္ရွားစရာေကာင္းတာဗ်” ဟု ထိုကုမၸဏီ၏အမႈေဆာင္ဒါရိုက္တာ ဦးထြန္းေမာင္လွိုင္က ေျပာ သည္။ “Wall Street ႐ုပ္ရွင္ထဲက အတိုင္းပဲ။ ခင္ဗ်ားသိတဲ့အတိုင္း ေလာဘက ေကာင္းတယ္ေလ” ဟု သူ ဆက္ေျပာ သည္။
သို႔ေသာ္ သိပ္ၾကာၾကာမခံခဲ့ေပ။ ရွယ္ယာႏွစ္ခုလုံး ေဈးမ်ားျပန္က်ၿပီး FMI က ၃၂၀၀၀ က်ပ္၊ ထိုမွ ၁၄၀၀၀ က်ပ္အထိ ဆက္လက္က်ဆင္းၿပီး ထိုေဈးအတိုင္းသာရွိေတာ့သည္။ တတိယေျမာက္ကုမၸဏီ ျမန္မာနိုင္ငံသားမ်ားဘဏ္မွာ လြန္ခဲ့ေသာ ၾသဂုတ္လစတင္ကုန္သြယ္ခ်ိန္မွစၿပီး ေဈးမလႈပ္သေလာက္ပင္ျဖစ္လာကာ အာ႐ုံစူးစိုက္မႈမွာ အေမရိကန္စေတာ့အိတ္ခ်ိန္း ဘက္ေရာက္သြားျပန္သည္။ ေသာၾကာေန႕က စေတာ့အိတ္ခ်ိန္း စတင္ဝင္ေရာက္လာေသာ ပထမပုဂၢလိကဘဏ္မွာ ရွယ္ ယာေဈး ၅၀၀၀ က်ပ္က်ၿပီး ထိုေန႕က ေအာက္ဆုံးကန႔္သတ္ထားေသာေဈး ၃၄၀၀၀ က်ပ္သို႔ေရာက္သြားသည္။
စေတာ့အိတ္ခ်ိန္းသည္ ျမန္မာအစိုးရ၊ Japan Exchange Group ႏွင့္ Daiwa Institute of Research တို႔၏ ဖက္စပ္ လုပ္ငန္းျဖစ္ေသာေၾကာင့္ ဆက္လက္ရွင္သန္သင့္သည္။ စေတာ့ေဈးကြက္အတြင္း နိုင္ငံျခားသားမ်ား ပါဝင္ခြင့္ျပဳမည့္ ဥပေဒသစ္ ျဖစ္နိုင္ေျခ အလားအလာကို ေမွ်ာ္လင့္ေနေၾကာင္း ေဈးကြက္မန္ေနဂ်ာ ကိုမင္းသူက ေျပာသည္။
အဖြဲ႕အစည္းလိုက္ ရင္းႏွီးျမႇုပ္ႏွံသူမ်ား ဝင္ေရာက္လာရန္လည္း စီးပြားေရးပညာရွင္မ်ားက ေမွ်ာ္လင့္ေနၾကသည္။ ထိုသို႔ ေမွ်ာ္လင့္ေနေသာအဖြဲ႕လိုက္ ရင္းႏွီးျမႇုပ္ႏွံသူမ်ားတြင္ အရက္ခ်က္လုပ္ငန္းမ်ား၊ သတၱဳတူးေဖာ္ေရးလုပ္ငန္းမ်ားႏွင့္အျခား စီးပြားေရးလုပ္ငန္းမ်ားပိုင္ဆိုင္ေသာ ျမန္မာစစ္တပ္ပင္ ပါဝင္သည္။
လတ္တေလာတြင္မူ စေတာ့အိတ္ခ်ိန္းအနီး ေျပာေနၾကေသာစကားမ်ားမွာ ကားေဟာင္းမ်ား ေဈးတက္သြားေစေသာ အစိုးရသစ္၏ ဂ်ပန္ကားေဟာင္းတင္သြင္းမႈ ကန႔္သတ္ေသာစည္းမ်ဥ္းသစ္မ်ားအေပၚ အာ႐ုံစိုက္ေနသည္။
“လူေတြက အေရာင္းအဝယ္လုပ္ဖို႔ ဇာတ္လမ္းေတြကို အၿမဲေမွ်ာ္ေနၾကတာ၊ ဒါေပမယ့္ ေလာေလာဆယ္မွာေတာ့ ဇာတ္လမ္းက စေတာ့ရွယ္ယာမဟုတ္ေသးဘူး၊ ကားေဟာင္းေတြပဲ ဇာတ္လမ္းျဖစ္ေနတယ္” ဟု သူက ဆက္ေျပာသည္။
(The WallStreet Journal သတင်းစာပါ What Do Traders at Myanmar’s Stock Exchange Do All Day? Nothing. ဆောင်းပါးကို ဘာသာပြန်ဆိုသည်)
ေက်ာက္ျဖဴ မေဒးကြ်န္းတြင္ ေဒသခံ ၃၀၀၀ ေက်ာ္ အလုပ္လက္မ့ဲျဖစ္ေန
DVB
ရခိုင္ျပည္နယ္၊ ေက်ာက္ျဖဴၿမိဳ႕နယ္၊ ေရနံဆိပ္ကမ္းတည္ရွိတဲ့ မေဒကြ်န္းမွာ ေက်းရြာ ၆ ရြာမွ အေျခခံလူတန္းစား ၃၀၀၀ ေလာက္ အလုပ္အကိုင္ရွားပါးလာတဲ့အတြက္ မိသားစုစားဝတ္ေနေရး အခက္ႀကဳံေနၾကရတယ္လို႔ ေဒသခံေတြ ကေျပာ ၾကပါတယ္။
ေက်ာက္ျဖဴ၊ မေဒးကြ်န္းရွိ တ႐ုတ္ေရနံတင္ဆိပ္ကမ္းနဲ႔ ေရနံဆိပ္ကမ္းတည္ရွိတဲ့ ေနရာတခုျဖစ္ၿပီး အဲ့ဒီစီမံကိန္းေတြ ၿပီးသြားျပီးေနာက္မွာ ေဒသခံကေတြအလုပ္လက္မ့ဲျဖစ္ၿပီး မိသားစုစားဝတ္ေနေရး အဆင္မေျပမႈေတြ ပိုမုိျဖစ္လာၾကတယ္လို႔ ေက်ာက္တန္းေက်းရြာအုပ္ခ်ဳပ္ေရးမႉး ဦးေအာင္ေက်ာ္သိန္းက ဒီဗီြဘီကိုေျပာပါတယ္။
“ဒီကုမၸဏီကစၿပီး လုပ္ငန္းစေတာ့ လူငယ္ေတြ အလုပ္ရၾကပါတယ္။ အခုလုပ္ငန္းေတြၿပီးစီးသြားေတာ့ လူေတြ အကုန္အလုပ္လက္မဲ့ျဖစ္ၾကတယ္။ စုိက္ပ်ိဳးေျမေတြလည္း မရွိေတာ့ဘူး။ ေျမယာေတြ အကုန္စီမံကိန္းေတြမွာ ပါသြားေတာ့ လယ္ယာလုပ္သူေတြ အလုပ္အကိုင္မရွိေတာ့ဘူး။ မိသားစုစားဝတ္ေနေရး အဆင္မေျပေတာ့ဘူး။ ငါးရွာလို႔ ငါးကရွားပါးသြားၿပီ၊ အခုလုပ္ငန္းခြင္မွာ ေက်းရြာေတြက အလုပ္သမားေတြ ၃၀ ေက်ာ္သာအလုပ္ရၾကပါတယ္။”
မေဒကြ်န္းရြာမေက်းရြာ ကိုလွေက်ာ္က “ဒီလုပ္ငန္းခြင္စလုပ္တုန္းဆိုရင္ ဒီကလူေတြ တေယာက္ခ်င္းစီ အလုပ္အကိုင္ရေစရမယ္။ အကုန္အဆင္ေျပ ေအာင္လုပ္ေပးမယ္လို႔ေျပတယ္။ တခ်ိဳ႕ရြာကလယ္သမားေတြက ဒီစီမံကိန္းအတြက္လယ္ယာေျမေတြ ေရာင္း ၾကတယ္။ တခ်ိဳ႕က်ေနာ္လည္း အသိမ္းခံရတယ္။ လုပ္စားဖို႔ေျမ ကြက္မရွိေတာ့ဘူး။ လယ္ယာလည္း မရွိေတာ့ဘူး။ ဒီစီမံကိန္မွာ အကုန္ပါ သြားတယ္။ ဒီစီမံကိန္းလဲၿပီးေတာ့ က်ေနာ္တို႔ ဘာမွ အလုပ္မရွိေတာ့ဘူးလို႔” ဒီဗြီဘီကိုေျပာပါတယ္။
အခုလို အလုပ္အကိုင္ေတြရွားပါးလာတာေၾကာင့္ မေဒကြ်န္းေက်းရြာေတြက လူငယ္ေတြ အျခားေနရာေတြေျပာင္းေရႊ႕သြားတာရွိတယ္လို႔ ႀကိမ္ေက်းရြာေန ဦးက်ားေမာင္ဦးက အခုလိုေျပာပါတယ္။
“အရင္ လယ္ယာေတြ လုပ္ကိုင္သူေတြရွိၾကသလို၊ ငါးဖမ္းၿပီးေတာ့ လုပ္စားၾကတယ္။ အခု ဒီရြာက လယ္ေျမေတြ အကုန္ ဒီစီမံကိန္းမွာ ပါသြားတယ္။ သိမ္းယူတာရွိသလို၊ ဝယ္ယူသြားတာလည္း ရွိပါတယ္။ အခုလုပ္ငန္းခြင္ေတြ ၿပီးသြားေတာ့လည္း လူေတြအလုပ္လက္မဲ့ ျဖစ္သြားၾကတယ္။ တခ်ိဳ႕က်ေတာ့လည္း ဒီရြာကေန ထြက္သြားၾကၿပီေလ၊ အခုအခ်ိန္မွာေတာ့ လူတိုင္းအလုပ္လက္မ့ဲ ေတြ ျဖစ္ေနၾကတယ္။”
၂၀၀၉ ခုႏွစ္ကစတင္ၿပီး တ႐ုတ္အမ်ိဳးသားေရးနံေကာ္ပိုေရးရွင္း(CNPC) ကုမၸဏီက ေရနံ ဆိပ္ကမ္းအပါအဝင္ အျခားစီးမံကိန္းေတြအတြက္ ရခိုင္ျပည္နယ္အတြင္းက အလုပ္သမားေတြ ေထာင္ခ်ီအလုပ္ အကိုင္အခြင့္ေတြ ရရွိခဲ့ေပမယ့္ ၂၀၁၄ ခုႏွစ္ ေနာက္ပိုင္းစီးမံကိန္းေတြ ၿပီးစီးလာေၾကာင့္အလုပ္ကိုင္းေတြ တျဖည္းျဖည္းနဲ႔ရွားပါးလာတာပါ။
လက္ရွိအခ်ိန္မွာေတာ့ ေက်ာက္ျဖဴမေဒးကြ်န္း တ႐ုတ္အမ်ိဳးသားေရးနံေကာ္ပိုေရးရွင္း(CNPC) က ေတာင္သူ ၂၁ ဦးအတြက္ ဆုံးရႈံးလယ္ေျမ ၁၈ ဧကေက်ာ္ ျပန္လုပ္ေပးဖို႔ က်န္ရွိေနေသးတယ္လို႔ ေက်းလက္ေဒသဖြံ႔ၿဖိဳးေရးအသင္းရဲ႕ ညႇိႏႈိင္းေရးမႉး ကိုၾကည္က ဒီဗီြဘီကိုေျပာပါတယ္။
ရခိုင္ျပည္နယ္၊ ေက်ာက္ျဖဴၿမိဳ႕နယ္၊ ေရနံဆိပ္ကမ္းတည္ရွိတဲ့ မေဒကြ်န္းမွာ ေက်းရြာ ၆ ရြာမွ အေျခခံလူတန္းစား ၃၀၀၀ ေလာက္ အလုပ္အကိုင္ရွားပါးလာတဲ့အတြက္ မိသားစုစားဝတ္ေနေရး အခက္ႀကဳံေနၾကရတယ္လို႔ ေဒသခံေတြ ကေျပာ ၾကပါတယ္။
ေက်ာက္ျဖဴ၊ မေဒးကြ်န္းရွိ တ႐ုတ္ေရနံတင္ဆိပ္ကမ္းနဲ႔ ေရနံဆိပ္ကမ္းတည္ရွိတဲ့ ေနရာတခုျဖစ္ၿပီး အဲ့ဒီစီမံကိန္းေတြ ၿပီးသြားျပီးေနာက္မွာ ေဒသခံကေတြအလုပ္လက္မ့ဲျဖစ္ၿပီး မိသားစုစားဝတ္ေနေရး အဆင္မေျပမႈေတြ ပိုမုိျဖစ္လာၾကတယ္လို႔ ေက်ာက္တန္းေက်းရြာအုပ္ခ်ဳပ္ေရးမႉး ဦးေအာင္ေက်ာ္သိန္းက ဒီဗီြဘီကိုေျပာပါတယ္။
“ဒီကုမၸဏီကစၿပီး လုပ္ငန္းစေတာ့ လူငယ္ေတြ အလုပ္ရၾကပါတယ္။ အခုလုပ္ငန္းေတြၿပီးစီးသြားေတာ့ လူေတြ အကုန္အလုပ္လက္မဲ့ျဖစ္ၾကတယ္။ စုိက္ပ်ိဳးေျမေတြလည္း မရွိေတာ့ဘူး။ ေျမယာေတြ အကုန္စီမံကိန္းေတြမွာ ပါသြားေတာ့ လယ္ယာလုပ္သူေတြ အလုပ္အကိုင္မရွိေတာ့ဘူး။ မိသားစုစားဝတ္ေနေရး အဆင္မေျပေတာ့ဘူး။ ငါးရွာလို႔ ငါးကရွားပါးသြားၿပီ၊ အခုလုပ္ငန္းခြင္မွာ ေက်းရြာေတြက အလုပ္သမားေတြ ၃၀ ေက်ာ္သာအလုပ္ရၾကပါတယ္။”
မေဒကြ်န္းရြာမေက်းရြာ ကိုလွေက်ာ္က “ဒီလုပ္ငန္းခြင္စလုပ္တုန္းဆိုရင္ ဒီကလူေတြ တေယာက္ခ်င္းစီ အလုပ္အကိုင္ရေစရမယ္။ အကုန္အဆင္ေျပ ေအာင္လုပ္ေပးမယ္လို႔ေျပတယ္။ တခ်ိဳ႕ရြာကလယ္သမားေတြက ဒီစီမံကိန္းအတြက္လယ္ယာေျမေတြ ေရာင္း ၾကတယ္။ တခ်ိဳ႕က်ေနာ္လည္း အသိမ္းခံရတယ္။ လုပ္စားဖို႔ေျမ ကြက္မရွိေတာ့ဘူး။ လယ္ယာလည္း မရွိေတာ့ဘူး။ ဒီစီမံကိန္မွာ အကုန္ပါ သြားတယ္။ ဒီစီမံကိန္းလဲၿပီးေတာ့ က်ေနာ္တို႔ ဘာမွ အလုပ္မရွိေတာ့ဘူးလို႔” ဒီဗြီဘီကိုေျပာပါတယ္။
အခုလို အလုပ္အကိုင္ေတြရွားပါးလာတာေၾကာင့္ မေဒကြ်န္းေက်းရြာေတြက လူငယ္ေတြ အျခားေနရာေတြေျပာင္းေရႊ႕သြားတာရွိတယ္လို႔ ႀကိမ္ေက်းရြာေန ဦးက်ားေမာင္ဦးက အခုလိုေျပာပါတယ္။
“အရင္ လယ္ယာေတြ လုပ္ကိုင္သူေတြရွိၾကသလို၊ ငါးဖမ္းၿပီးေတာ့ လုပ္စားၾကတယ္။ အခု ဒီရြာက လယ္ေျမေတြ အကုန္ ဒီစီမံကိန္းမွာ ပါသြားတယ္။ သိမ္းယူတာရွိသလို၊ ဝယ္ယူသြားတာလည္း ရွိပါတယ္။ အခုလုပ္ငန္းခြင္ေတြ ၿပီးသြားေတာ့လည္း လူေတြအလုပ္လက္မဲ့ ျဖစ္သြားၾကတယ္။ တခ်ိဳ႕က်ေတာ့လည္း ဒီရြာကေန ထြက္သြားၾကၿပီေလ၊ အခုအခ်ိန္မွာေတာ့ လူတိုင္းအလုပ္လက္မ့ဲ ေတြ ျဖစ္ေနၾကတယ္။”
၂၀၀၉ ခုႏွစ္ကစတင္ၿပီး တ႐ုတ္အမ်ိဳးသားေရးနံေကာ္ပိုေရးရွင္း(CNPC) ကုမၸဏီက ေရနံ ဆိပ္ကမ္းအပါအဝင္ အျခားစီးမံကိန္းေတြအတြက္ ရခိုင္ျပည္နယ္အတြင္းက အလုပ္သမားေတြ ေထာင္ခ်ီအလုပ္ အကိုင္အခြင့္ေတြ ရရွိခဲ့ေပမယ့္ ၂၀၁၄ ခုႏွစ္ ေနာက္ပိုင္းစီးမံကိန္းေတြ ၿပီးစီးလာေၾကာင့္အလုပ္ကိုင္းေတြ တျဖည္းျဖည္းနဲ႔ရွားပါးလာတာပါ။
လက္ရွိအခ်ိန္မွာေတာ့ ေက်ာက္ျဖဴမေဒးကြ်န္း တ႐ုတ္အမ်ိဳးသားေရးနံေကာ္ပိုေရးရွင္း(CNPC) က ေတာင္သူ ၂၁ ဦးအတြက္ ဆုံးရႈံးလယ္ေျမ ၁၈ ဧကေက်ာ္ ျပန္လုပ္ေပးဖို႔ က်န္ရွိေနေသးတယ္လို႔ ေက်းလက္ေဒသဖြံ႔ၿဖိဳးေရးအသင္းရဲ႕ ညႇိႏႈိင္းေရးမႉး ကိုၾကည္က ဒီဗီြဘီကိုေျပာပါတယ္။
စစ္ေတြၿမဳိ႕နယ္တြင္ ညေစ်းသစ္ တည္ေဆာက္မည္
RiA
ရခုိင္ျပည္နယ္၏ ၿမဳိ႕ေတာ္ စစ္ေတြ၌ လုိအပ္လ်က္ရွိေသာ ညေစ်းသစ္ကုိ မတ္လအတြင္း အၿပီး တည္ေဆာက္ေပးသြားမည္ျဖစ္ေၾကာင္း စစ္ေတြၿမဳိ႕နယ္ စည္ပင္ သာယာေရးအဖြဲ႔ အမႈေဆာင္အရာရွိ ဦးမုိးေက်ာ္က ေျပာသည္။
“ အခုလိုမ်ိဳးစီစဥ္ေပးတာဟာ ပ်ံက်ေစ်းသည္ေတြ တစ္ေနရာတည္းမွာ ေကာင္းေကာင္း မြန္မြန္ ေရာင္းခ်ႏုိင္ဖုိ႔အတြက္ လုပ္ေပးတာျဖစ္သလို ၿမိဳ႕ေတာ္အဂၤါရပ္နဲ႔လည္း ညီေအာင္အတြက္ပါ။”
စစ္ေတြၿမဳိ႕ရွိ လူစည္ကားေသာ လမ္းမမ်ားတြင္ ေရြ႕လ်ားစနစ္၊ အခ်ိန္ပုိင္း စနစ္မ်ားျဖင့္ ေရာင္းခ်ေနၾကသည့္ ပ်ံက်ေစ်းသည္မ်ားေၾကာင့္ ၿမဳိ႕ေတာ္အဂၤါရပ္ ထိခုိက္မႈအပါအဝင္ ေစ်းသည္မိသားစုမ်ား၏ ဝင္ေငြကုိ မထိခုိက္ေစရန္ ရည္ရြယ္ခ်က္တုိ႔ျဖင့္ ယခုလုိ စီစဥ္ခဲ့ျခင္း ျဖစ္ေၾကာင္း စစ္ေတြစည္ပင္အဖြဲ႔မွ သိရသည္။
ညေစ်းတန္းကို စစ္ေတြၿမိဳ႕လယ္ျဖစ္သည့္ ကမ္းနားလမ္းႏွင့္ လမ္းမႀကီးၾကားတြင္ ရွိေသာ ေျမကြက္လပ္တြင္ ေဆာက္လုပ္ ေပးသြားမည္ျဖစ္ကာ ေစ်းဆိုင္တန္းမ်ား ေဆာက္လုပ္ရန္ေနရာအား ေျမေနရာေဖာ္ေဆာင္မႈမ်ားကို စတင္ေဆာင္ရြက္ေနၾကၿပီ ျဖစ္သည္။
“ ေစ်းေဆာက္မဲ့ေျမေနရာက ၀ ဒသမ ၈ ဧက႐ွိပါတယ္။ အဲဒီမွာ ေျမမ်က္ႏွာျပင္ေတြ ညွိတာၿပီးလို႔႐ွိရင္ ကြန္ကရစ္ၾကမ္း ခင္းလုပ္မယ္။ ေရနဲ႔ မီးရ႐ွိေအာင္ လုပ္ၿပီးတာနဲ႔ ေစ်းသည္ေတြကို ေနရာခ်ေပးေတာ့မွာျဖစ္ပါတယ္။ ၂ လအတြင္း အေကာင္အထည္ေဖာ္မွာပါ။” ဟု စစ္ေတြစည္ပင္ အမႈေဆာင္အရာရွိ ဦးမုိးေက်ာ္က ေျပာသည္။
စစ္ေတြၿမိဳ႕ေပၚတြင္ ပံုမွန္ေရာင္းခ်လွ်က္႐ွိၾကသည့္ ပ်ံက်ေစ်းသည္ေပါင္း တစ္ရာေက်ာ္ခန္႔႐ွိၿပီး ညေစ်းေဆာက္လုပ္မႈ အတြက္ လိုအပ္သည့္ ေငြက်ပ္သိန္း ၄၀၀ ကို ရခိုင္ျပည္နယ္အစိုးရ ရန္ပံုေငြထဲမွ အကုန္က်ခံ ေဆာက္လုပ္ေနျခင္း ျဖစ္သည္။
ရခုိင္ျပည္နယ္၏ ၿမဳိ႕ေတာ္ စစ္ေတြ၌ လုိအပ္လ်က္ရွိေသာ ညေစ်းသစ္ကုိ မတ္လအတြင္း အၿပီး တည္ေဆာက္ေပးသြားမည္ျဖစ္ေၾကာင္း စစ္ေတြၿမဳိ႕နယ္ စည္ပင္ သာယာေရးအဖြဲ႔ အမႈေဆာင္အရာရွိ ဦးမုိးေက်ာ္က ေျပာသည္။
“ အခုလိုမ်ိဳးစီစဥ္ေပးတာဟာ ပ်ံက်ေစ်းသည္ေတြ တစ္ေနရာတည္းမွာ ေကာင္းေကာင္း မြန္မြန္ ေရာင္းခ်ႏုိင္ဖုိ႔အတြက္ လုပ္ေပးတာျဖစ္သလို ၿမိဳ႕ေတာ္အဂၤါရပ္နဲ႔လည္း ညီေအာင္အတြက္ပါ။”
စစ္ေတြၿမဳိ႕ရွိ လူစည္ကားေသာ လမ္းမမ်ားတြင္ ေရြ႕လ်ားစနစ္၊ အခ်ိန္ပုိင္း စနစ္မ်ားျဖင့္ ေရာင္းခ်ေနၾကသည့္ ပ်ံက်ေစ်းသည္မ်ားေၾကာင့္ ၿမဳိ႕ေတာ္အဂၤါရပ္ ထိခုိက္မႈအပါအဝင္ ေစ်းသည္မိသားစုမ်ား၏ ဝင္ေငြကုိ မထိခုိက္ေစရန္ ရည္ရြယ္ခ်က္တုိ႔ျဖင့္ ယခုလုိ စီစဥ္ခဲ့ျခင္း ျဖစ္ေၾကာင္း စစ္ေတြစည္ပင္အဖြဲ႔မွ သိရသည္။
ညေစ်းတန္းကို စစ္ေတြၿမိဳ႕လယ္ျဖစ္သည့္ ကမ္းနားလမ္းႏွင့္ လမ္းမႀကီးၾကားတြင္ ရွိေသာ ေျမကြက္လပ္တြင္ ေဆာက္လုပ္ ေပးသြားမည္ျဖစ္ကာ ေစ်းဆိုင္တန္းမ်ား ေဆာက္လုပ္ရန္ေနရာအား ေျမေနရာေဖာ္ေဆာင္မႈမ်ားကို စတင္ေဆာင္ရြက္ေနၾကၿပီ ျဖစ္သည္။
“ ေစ်းေဆာက္မဲ့ေျမေနရာက ၀ ဒသမ ၈ ဧက႐ွိပါတယ္။ အဲဒီမွာ ေျမမ်က္ႏွာျပင္ေတြ ညွိတာၿပီးလို႔႐ွိရင္ ကြန္ကရစ္ၾကမ္း ခင္းလုပ္မယ္။ ေရနဲ႔ မီးရ႐ွိေအာင္ လုပ္ၿပီးတာနဲ႔ ေစ်းသည္ေတြကို ေနရာခ်ေပးေတာ့မွာျဖစ္ပါတယ္။ ၂ လအတြင္း အေကာင္အထည္ေဖာ္မွာပါ။” ဟု စစ္ေတြစည္ပင္ အမႈေဆာင္အရာရွိ ဦးမုိးေက်ာ္က ေျပာသည္။
စစ္ေတြၿမိဳ႕ေပၚတြင္ ပံုမွန္ေရာင္းခ်လွ်က္႐ွိၾကသည့္ ပ်ံက်ေစ်းသည္ေပါင္း တစ္ရာေက်ာ္ခန္႔႐ွိၿပီး ညေစ်းေဆာက္လုပ္မႈ အတြက္ လိုအပ္သည့္ ေငြက်ပ္သိန္း ၄၀၀ ကို ရခိုင္ျပည္နယ္အစိုးရ ရန္ပံုေငြထဲမွ အကုန္က်ခံ ေဆာက္လုပ္ေနျခင္း ျဖစ္သည္။
ျမန္မာစစ္တပ္ ႏွင့္ KIA ႏွစ္ေနရာမွာ တိုက္ပြဲ ျဖစ္
Kachinnews
ျမန္မာ စစ္တပ္ ႏွင့္ ကခ်င္ လြတ္လပ္ေရး တပ္မေတာ္ KIA ၾကား ယေန႔ ဇန္နဝါရီ ၂၄ မနက္ပုိင္း ႏွစ္ေနရာမွာ တုိက္ပြဲ ျဖစ္ပြားခဲ့ပါသည္။
ရွမ္းျပည္နယ္ ေျမာက္ပိုင္း KIA တပ္မဟာ ၆ ေအာက္ တပ္ရင္း ၃၆ နယ္ေျမ Kawng Wai (ေကာင္းဝုိင္) ဆုိသည့္ ေနရာမွာ ျမန္မာ အစုိးရတပ္ ႏွင့္ တုိက္ပြဲ ျဖစ္ပြားခ့ဲသည္ဟု တပ္မဟာ ၆ အရာရွိ တစ္ဦး ကခ်င္ သတင္း ဌာန KNG ကို အတည္ျပဳ ေျပာဆုိသည္။
ထုိ႔အျပင္ ကခ်င္ျပည္နယ္ မိုးေကာင္း-ဖားကန္႔လမ္း ကားမုိင္းျမိဳ႕အနီး နန္႔ဆီးအင္ (Nam Si Yang) ဘုရားေတာင္မွာ ေဂါင္ရီ ေခ်ာင္းဘက္က တက္လာသည့္ အစုိးရတပ္ ခလရ ၂၆၁ စစ္ေၾကာင္း ႏွင့္ KIA တပ္မဟာ (၂) တပ္ရင္း ၆ တပ္ဖြဲ႕မ်ား ျပင္းထန္စြာ တိုက္ပြဲ ျဖစ္ပြားခဲ့ေၾကာင္း ေဒသခံမ်ား ဆိုပါသည္။
ယမန္ေန႔ ကလည္း လက္နက္ၾကီးမ်ား တင္ေဆာင္ထားသည္ဟု ယူဆထားေသာ ပလာစတိတ္ဖုံးထားသည့္ တပ္မေတာ္ စစ္ကား ၁၀၀ ေက်ာ္ သည္ ျမစ္ၾကီးနားျမိဳ႕မွ ပူတာအုိ သို႔ ထြက္ခြာသြားခဲ့သည္။
ပူတာအို ခ႐ိုင္ရိွ KIA တပ္မဟာ (၁) ကို ထိုးစစ္ဆင္ တိုက္ခိုက္ရန္ ျပင္ဆင္ေနျခင္း ျဖစ္ႏိုင္ေၾကာင္း ေဒသခံ စစ္ေရးေလ့လာသူမ်ား ေျပာဆိုေနၾကပါသည္။
ျမန္မာ စစ္တပ္ ႏွင့္ ကခ်င္ လြတ္လပ္ေရး တပ္မေတာ္ KIA ၾကား ယေန႔ ဇန္နဝါရီ ၂၄ မနက္ပုိင္း ႏွစ္ေနရာမွာ တုိက္ပြဲ ျဖစ္ပြားခဲ့ပါသည္။
ရွမ္းျပည္နယ္ ေျမာက္ပိုင္း KIA တပ္မဟာ ၆ ေအာက္ တပ္ရင္း ၃၆ နယ္ေျမ Kawng Wai (ေကာင္းဝုိင္) ဆုိသည့္ ေနရာမွာ ျမန္မာ အစုိးရတပ္ ႏွင့္ တုိက္ပြဲ ျဖစ္ပြားခ့ဲသည္ဟု တပ္မဟာ ၆ အရာရွိ တစ္ဦး ကခ်င္ သတင္း ဌာန KNG ကို အတည္ျပဳ ေျပာဆုိသည္။
ထုိ႔အျပင္ ကခ်င္ျပည္နယ္ မိုးေကာင္း-ဖားကန္႔လမ္း ကားမုိင္းျမိဳ႕အနီး နန္႔ဆီးအင္ (Nam Si Yang) ဘုရားေတာင္မွာ ေဂါင္ရီ ေခ်ာင္းဘက္က တက္လာသည့္ အစုိးရတပ္ ခလရ ၂၆၁ စစ္ေၾကာင္း ႏွင့္ KIA တပ္မဟာ (၂) တပ္ရင္း ၆ တပ္ဖြဲ႕မ်ား ျပင္းထန္စြာ တိုက္ပြဲ ျဖစ္ပြားခဲ့ေၾကာင္း ေဒသခံမ်ား ဆိုပါသည္။
ယမန္ေန႔ ကလည္း လက္နက္ၾကီးမ်ား တင္ေဆာင္ထားသည္ဟု ယူဆထားေသာ ပလာစတိတ္ဖုံးထားသည့္ တပ္မေတာ္ စစ္ကား ၁၀၀ ေက်ာ္ သည္ ျမစ္ၾကီးနားျမိဳ႕မွ ပူတာအုိ သို႔ ထြက္ခြာသြားခဲ့သည္။
ပူတာအို ခ႐ိုင္ရိွ KIA တပ္မဟာ (၁) ကို ထိုးစစ္ဆင္ တိုက္ခိုက္ရန္ ျပင္ဆင္ေနျခင္း ျဖစ္ႏိုင္ေၾကာင္း ေဒသခံ စစ္ေရးေလ့လာသူမ်ား ေျပာဆိုေနၾကပါသည္။
ညပိုင္း ည ၇ နာရီမွ ၁၀ နာရီအထိ အရံဘတ္စ္ကားမ်ားျဖင့္ ေျပးဆြဲေပးေန
ရဲႏိုင္(ေလာက္ကုိင္)
ရန္ကုန္ၿမိဳ႕တြင္း ညပုိင္း ဘတ္စ္ကားအခက္အခဲေၾကာင့္ ဇန္န၀ါရီလ ၂၆ ရက္မွ စတင္ကာ ညပိုင္း ၁ဝ နာရီအထိ ပါ၀င္ေျပးဆြဲေပးေနေၾကာင္း ရန္ကုန္ၿမိဳ႕ျပ အမ်ားျပည္သူ သယ္ယူပို႔ေဆာင္ေရး (YUPT) ကုမၸဏီ အတြင္းေရးမွဴး ဦးေမာင္ေမာင္လြင္က ေျပာသည္။
ဇန္နဝါရီလ ၂၅ ရက္ေန႔က ေျမနီကုန္းဂံုးေက်ာ္တံတား အႏုပညာစီမံကိန္းဖြင့္ပြဲတြင္ ရန္ကုန္တိုင္းဝန္ႀကီးခ်ဳပ္ ဦးၿဖိဳးမင္းသိန္းက ခရီးသြားျပည္သူမ်ားအဆင္ေျပေစရန္အတြက္ ညႀကီးကားေျပးဆြဲေပးရန္ အစီအစဥ္ရွိေၾကာင္း ေျပာဆိုခဲ့ၿပီးေနာက္ အမ်ားပိုင္ကုမၸဏီမ်ားမွ အရံကားမ်ားျဖင့္ ည ၁ဝ နာရီထိ ေျပးဆြဲေပးေနျခင္းျဖစ္သည္။
ဇန္နဝါရီလ ၂၆ ရက္ေန႔မွ စတင္ကာ ညပိုင္း ၇ နာရီမွ ၁ဝ နာရီထိ ယာဥ္လိုင္းတစ္လိုင္းလွ်င္ အရံကား ၅ စီးထားရွိ၍ YBS လက္ေအာက္ရိွ အမ်ားပိုင္ကုမၸဏီမ်ား၏ ကားလိုင္းမ်ားမွ ေျပးဆြဲေပးေနျခင္း ျဖစ္သည္။
" အခုေလာေလာဆယ္ လူပိုတက္တာ စံျပ၊ ညမိုးခ်ဳပ္ရင္ စံျပ ႐ုပ္ရွင္႐ုံေရွ႕၊ ဇင္ေယာ္မုန္႔တိုက္ေရွ႕၊ ၿမိဳ႕ေတာ္ခန္းမေရွ႕နဲ႔ သခင္ျမပန္းၿခံေရွ႕ အဓိက အဲ့ဒီ ၄ ေနရာပဲ။ ေဆာင္ရြက္ေပးတာကေတာ့ ေဆာင္ရြက္ေပးေနပါတယ္။ အားလံုးရဲ႕ကိုယ္စား၊ YBS ရဲ႕ ကုိယ္စား၊ ရန္ကုန္တိုင္းဝန္ႀကီးက ေနၿပီးေတာ့ ဒီေနရာေတြကို ျဖစ္ေအာင္ ေဆာင္ရြက္ပါဆိုၿပီးေတာ့ ကၽြန္ေတာ့ကို ေဆာင္ရြက္ခိုင္းတဲ့ အတြက္ေၾကာင့္ ကၽြန္ေတာ္ကိုယ္တိုင္ပဲ ညတိုင္း ေဆာင္ရြက္ေပးေနပါတယ္ "ဟု ဦးေမာင္ေမာင္လြင္က ေျပာသည္။
ညပိုင္း ၄ ေနရာအား YUPT ကုမၸဏီမွ ၄၊ ၇ ၊ ၂၈၊ ၂၉၊ ၃၆ ၊ ၄ဝ ၊၅၈၊ ၆၅ ယာဥ္လိုင္းမ်ား၊ ေခတ္သစ္ဘုရင့္ေနာင္ ကုမၸဏီမွ ၆၁ ၊ ဗႏၶဳလကုမၸဏီမွ ၁၂၊ စီးတီးလိုင္းနာ ကုမၸဏီမွ ၅၇ ႏွင့္ ၅၆ ယာဥ္လိုင္းမ်ား ကလည္း အရံကားမ်ားျဖင့္ ပူးေပါင္းေျပးဆြဲေနျခင္းျဖစ္သည္။
YUPT အမ်ားပိုင္ကုမၸဏီ မွ ညပိုင္းတြင္ ရန္ကုန္ၿမိဳ႕ေတာ္ခန္းမေရွ႕တြင္ ၄၊ ၇ ယာဥ္လိုင္းႏွင့္ ၿမိဳ႕ေတာ္ခန္းမအနီးရွိ မီးသတ္ဌာနအနီး ဇင္ေယာ္မုန္႔တိုက္ေရွ႕တြင္ ၂၈၊ ၂၉၊ ၃၆ ယာဥ္လိုင္း မ်ားျဖစ္ၿပီး သခင္ျမပန္းၿခံတြင္လည္း ၄ဝ ႏွင့္ ၅၈၊ ၆၅ ယာဥ္လိုင္းမ်ားတြင္ အရံကားမ်ားျဖင့္ ေျပးဆြဲ ေပးေနေၾကာင္း သိရသည္။
YBS ဘတ္စ္ကားမ်ားမွ မနက္ ၅ နာရီမွ ည ၉ နာရီအထိ ေျပးဆြဲျခင္းျဖစ္ၿပီး ည ၈ နာရီေနာက္ပိုင္း ကားအခက္အခဲရိွေၾကာင္း လူထုက ေ၀ဖန္ေျပာဆိုခဲ့ၾကသည္။
အမ်ားပိုင္သယ္ယူပို႔ေဆာင္ေရးနစ္ေျပာင္းလဲလိုက္ၿပီးေနာက္ အမ်ားပိုင္ကုမၸဏီ ၈ ခုမွ ပါ၀င္ေျပးဆြဲျခင္းျဖစ္ၿပီး YUPT ကုမၸဏီမွာ ယခင္ မထသ မွ ထူေထာင္ထားေသာကုမၸဏီျဖစ္ၿပီး ယာဥ္လိုင္းေပါင္း ၂ဝ ျဖင့္ လက္ရွိေျပးဆြဲေပးေနျခင္းျဖစ္သည္။ ယင္းကုမၸဏီမွ ယာဥ္လိုင္းအခ်ဳိ႕တြင္ Wifi အခမဲ့အပါအ၀င္ အဆင့္ျမႇင့္တပ္ဆင္ျခင္းမ်ား လုပ္ေဆာင္လ်က္ရိွသည္။
ရန္ကုန္ၿမိဳ႕တြင္း ညပုိင္း ဘတ္စ္ကားအခက္အခဲေၾကာင့္ ဇန္န၀ါရီလ ၂၆ ရက္မွ စတင္ကာ ညပိုင္း ၁ဝ နာရီအထိ ပါ၀င္ေျပးဆြဲေပးေနေၾကာင္း ရန္ကုန္ၿမိဳ႕ျပ အမ်ားျပည္သူ သယ္ယူပို႔ေဆာင္ေရး (YUPT) ကုမၸဏီ အတြင္းေရးမွဴး ဦးေမာင္ေမာင္လြင္က ေျပာသည္။
ဇန္နဝါရီလ ၂၅ ရက္ေန႔က ေျမနီကုန္းဂံုးေက်ာ္တံတား အႏုပညာစီမံကိန္းဖြင့္ပြဲတြင္ ရန္ကုန္တိုင္းဝန္ႀကီးခ်ဳပ္ ဦးၿဖိဳးမင္းသိန္းက ခရီးသြားျပည္သူမ်ားအဆင္ေျပေစရန္အတြက္ ညႀကီးကားေျပးဆြဲေပးရန္ အစီအစဥ္ရွိေၾကာင္း ေျပာဆိုခဲ့ၿပီးေနာက္ အမ်ားပိုင္ကုမၸဏီမ်ားမွ အရံကားမ်ားျဖင့္ ည ၁ဝ နာရီထိ ေျပးဆြဲေပးေနျခင္းျဖစ္သည္။
ဇန္နဝါရီလ ၂၆ ရက္ေန႔မွ စတင္ကာ ညပိုင္း ၇ နာရီမွ ၁ဝ နာရီထိ ယာဥ္လိုင္းတစ္လိုင္းလွ်င္ အရံကား ၅ စီးထားရွိ၍ YBS လက္ေအာက္ရိွ အမ်ားပိုင္ကုမၸဏီမ်ား၏ ကားလိုင္းမ်ားမွ ေျပးဆြဲေပးေနျခင္း ျဖစ္သည္။
" အခုေလာေလာဆယ္ လူပိုတက္တာ စံျပ၊ ညမိုးခ်ဳပ္ရင္ စံျပ ႐ုပ္ရွင္႐ုံေရွ႕၊ ဇင္ေယာ္မုန္႔တိုက္ေရွ႕၊ ၿမိဳ႕ေတာ္ခန္းမေရွ႕နဲ႔ သခင္ျမပန္းၿခံေရွ႕ အဓိက အဲ့ဒီ ၄ ေနရာပဲ။ ေဆာင္ရြက္ေပးတာကေတာ့ ေဆာင္ရြက္ေပးေနပါတယ္။ အားလံုးရဲ႕ကိုယ္စား၊ YBS ရဲ႕ ကုိယ္စား၊ ရန္ကုန္တိုင္းဝန္ႀကီးက ေနၿပီးေတာ့ ဒီေနရာေတြကို ျဖစ္ေအာင္ ေဆာင္ရြက္ပါဆိုၿပီးေတာ့ ကၽြန္ေတာ့ကို ေဆာင္ရြက္ခိုင္းတဲ့ အတြက္ေၾကာင့္ ကၽြန္ေတာ္ကိုယ္တိုင္ပဲ ညတိုင္း ေဆာင္ရြက္ေပးေနပါတယ္ "ဟု ဦးေမာင္ေမာင္လြင္က ေျပာသည္။
ညပိုင္း ၄ ေနရာအား YUPT ကုမၸဏီမွ ၄၊ ၇ ၊ ၂၈၊ ၂၉၊ ၃၆ ၊ ၄ဝ ၊၅၈၊ ၆၅ ယာဥ္လိုင္းမ်ား၊ ေခတ္သစ္ဘုရင့္ေနာင္ ကုမၸဏီမွ ၆၁ ၊ ဗႏၶဳလကုမၸဏီမွ ၁၂၊ စီးတီးလိုင္းနာ ကုမၸဏီမွ ၅၇ ႏွင့္ ၅၆ ယာဥ္လိုင္းမ်ား ကလည္း အရံကားမ်ားျဖင့္ ပူးေပါင္းေျပးဆြဲေနျခင္းျဖစ္သည္။
YUPT အမ်ားပိုင္ကုမၸဏီ မွ ညပိုင္းတြင္ ရန္ကုန္ၿမိဳ႕ေတာ္ခန္းမေရွ႕တြင္ ၄၊ ၇ ယာဥ္လိုင္းႏွင့္ ၿမိဳ႕ေတာ္ခန္းမအနီးရွိ မီးသတ္ဌာနအနီး ဇင္ေယာ္မုန္႔တိုက္ေရွ႕တြင္ ၂၈၊ ၂၉၊ ၃၆ ယာဥ္လိုင္း မ်ားျဖစ္ၿပီး သခင္ျမပန္းၿခံတြင္လည္း ၄ဝ ႏွင့္ ၅၈၊ ၆၅ ယာဥ္လိုင္းမ်ားတြင္ အရံကားမ်ားျဖင့္ ေျပးဆြဲ ေပးေနေၾကာင္း သိရသည္။
YBS ဘတ္စ္ကားမ်ားမွ မနက္ ၅ နာရီမွ ည ၉ နာရီအထိ ေျပးဆြဲျခင္းျဖစ္ၿပီး ည ၈ နာရီေနာက္ပိုင္း ကားအခက္အခဲရိွေၾကာင္း လူထုက ေ၀ဖန္ေျပာဆိုခဲ့ၾကသည္။
အမ်ားပိုင္သယ္ယူပို႔ေဆာင္ေရးနစ္ေျပာင္းလဲလိုက္ၿပီးေနာက္ အမ်ားပိုင္ကုမၸဏီ ၈ ခုမွ ပါ၀င္ေျပးဆြဲျခင္းျဖစ္ၿပီး YUPT ကုမၸဏီမွာ ယခင္ မထသ မွ ထူေထာင္ထားေသာကုမၸဏီျဖစ္ၿပီး ယာဥ္လိုင္းေပါင္း ၂ဝ ျဖင့္ လက္ရွိေျပးဆြဲေပးေနျခင္းျဖစ္သည္။ ယင္းကုမၸဏီမွ ယာဥ္လိုင္းအခ်ဳိ႕တြင္ Wifi အခမဲ့အပါအ၀င္ အဆင့္ျမႇင့္တပ္ဆင္ျခင္းမ်ား လုပ္ေဆာင္လ်က္ရိွသည္။
YBS စနစ္သစ္နဲ႕ လႈပ္လႈပ္ရွားရွား ျဖစ္သြားတဲ့ ရန္ကုန္
ခင္ဦးသာ
ရန္ကုန္ၿမိဳ႕ေန ျပည္သူေတြ၊ သတင္း မီဒီယာေတြနဲ႕ လူမႈကြန္ရက္ စာမ်က္ႏွာေတြကို ဒီရက္သတၱပတ္ အတြင္းမွာ လႈပ္လႈပ္ ရွားရွား ျဖစ္ေစတဲ့ အရာကေတာ့ YBS (Yangon Bus Service) ဆိုတဲ့ ရန္ကုန္ၿမိဳ႕ျပ သယ္ယူပို႔ေဆာင္ေရး စနစ္သစ္ပဲ ျဖစ္ ပါတယ္။
YBS ဘတ္စ္ကား လိုင္း စနစ္သစ္ကို ဇန္နဝါရီလ ၁၆ ရက္မွာ စတင္ခဲ့ၿပီး အဲဒီေန႕မွာပဲ ရန္ကုန္ၿမိဳ႕ရဲ႕ လမ္းမေတြေပၚက ကား မွတ္တိုင္ေတြမွာ အလုပ္သမားေတြ၊ ကုမၸဏီဝန္ထမ္းေတြနဲ႕ ေက်ာင္းသူေက်ာင္းသားေတြဟာ မိမိတို႔အလုပ္ရွိရာ၊ သင္တန္း၊ ေက်ာင္းေတြရွိရာကို အေရာက္သြားနိုင္ၾကဖို႔ ဘယ္ယာဥ္လိုင္း နံပါတ္ကို စီးနင္းရမယ္ဆိုတာ မသိၾကဘဲ ျဖစ္ေနခဲ့ၾကတယ္။
ကားမွတ္တိုင္ဆီ ဆိုက္ကပ္လာတဲ့ YBS ဆိုတဲ့ နံပါတ္အသစ္နဲ႕ ကားတစီးကို ေတြ႕ၿပီဆိုတာနဲ႕ ေျပးသြားၾကၿပီး သြားလိုတဲ့ ခရီးကို မေရာက္ဘူးဆိုရင္ မွတ္တိုင္ဆီ ထပ္မံဆိုက္ရပ္လာတဲ့ ကားဆီ ေျပးလာၾက၊ ေမးျမန္းၾက၊ စုၿပဳံတိုးေဝွ႕ တက္ၾကနဲ႕ အေတာ္ႀကီး ႐ုတ္႐ုတ္သဲသဲ ျဖစ္ခဲ့ပါတယ္။
ရန္ကုန္တိုင္းအတြင္းမွာ လူဦးေရ ၆ သန္း နီးပါး(၂၀၁၄- ျပည္လုံးကြၽတ္ သန္းေခါင္စာရင္းအရ) ရွိၿပီး ရန္ကုန္ၿမိဳ႕တြင္း ေန႕စဥ္သြားလာေနၾကသူ ၂ သန္းေက်ာ္ ရွိတယ္လို႔ သိရပါတယ္။ အဲဒီလူ အမ်ားစုဟာ ရန္ကုန္ၿမိဳ႕တြင္းမွာ အရင္က ေျပးဆြဲေပးေနတဲ့ မ.ထ.သ လက္ေအာက္က ယာဥ္လိုင္းေတြကို အသုံးျပဳ သြားလာၾကရသူေတြ ျဖစ္ပါတယ္။
ရန္ကုန္တိုင္း အစိုးရရဲ႕ စီမံကိန္းသစ္ တခုျဖစ္တဲ့ YBS ယာဥ္လိုင္းေတြရဲ႕ ေျပာင္းလဲေျပးဆြဲမယ့္ အစီအစဥ္ကို စတင္ေျပး ဆြဲ မယ့္ ဇန္နဝါရီ ၁၆ ရက္ မတိုင္ခင္ တပတ္ေလာက္ အလိုမွာပဲ ျပည္သူေတြကို ႀကိဳတင္အသိေပးမႈ လုပ္ေဆာင္ခဲ့ပါတယ္။
မ.ထ.သ ယာဉ်လိုင်းပေါင်းစုံ စနစ်ကိုလည်း ရန်ကုန်တိုင်း အစိုးရက ဇန်နဝါရီ ၁၅ ရက်မှာ ဖျက်သိမ်းလိုက်ပြီး YBS ယာဉ် လိုင်းကြောင်း စနစ်သစ်ကို ဇန်နဝါရီ ၁၆ ရက်မှာ စတင် အကောင်အထည် ဖော်ဆောင်ခဲ့ပါတယ်။
အဲဒါကြောင့်ပဲ YBS ယာဉ်လိုင်းသစ်တွေမှာ ပြေးဆွဲကြတဲ့ ယာဉ်မောင်းနဲ့ ယာဉ်နောက်လိုက် တချို့ဟာ ယာဉ်လမ်းကြောင်း တွေနဲ့ ရင်နှီး ကျွမ်းဝင်ခြင်း မရှိကြဘဲ အဆင်မပြေမှုတွေ ဖြစ်ကုန်ပါတယ်။ ခရီးသည်တွေရဲ့ အကူအညီနဲ့ မှတ်တိုင်တွေမှာ အတက်အဆင်း ပြုလုပ်ခဲ့ရတယ်လို့ ခရီးသွားပြည်သူတွေ က ဆိုကြပါတယ်။
YBS ယာဥ္လိုင္းစနစ္ စတင္ေျပးဆြဲတဲ့ ရက္မွာဆိုရင္ ခရီးသြားျပည္သူေတြဟာ မိမိတို႔ သြားလိုရာခရီး အတြက္ ဘယ္ယာဥ္ လိုင္းကို ဘယ္လိုစီးရမွန္း မသိၾကသူ အမ်ားအျပား ရွိခဲ့ပါတယ္။ အဲဒီလို အခက္အခဲေတြ ေျပလည္ေစဖို႔အတြက္ ေစတနာ့ ဝန္ထမ္း အမ်ားအျပားကလည္း ကားမွတ္တိုင္ေတြမွာ ကူညီေပးခဲ့ၾကပါတယ္။ ကိုယ့္ အသိစိတ္ဓာတ္နဲ႕ကိုယ္ ပါဝင္ ကူညီ ေပးတဲ့ ျပည္သူေတြလည္း အမ်ားအျပား ရွိခဲ့ပါတယ္။
ခရီးသြားျပည္သူေတြရဲ႕အခက္အခဲေတြကို ကူညီနိုင္ဖို႔ လူမႈအဖြဲ႕စည္းေတြကလည္းပဲ အဖြဲ႕အစည္းပိုင္ ယာဥ္ေတြနဲ႕ အခမဲ့ သယ္ယူပို႔ ေဆာင္ေပးၾကပါတယ္။
ေန႕စဥ္ ခရီးသြားျပည္သူ သန္းခ်ီရွိေနတဲ့ ရန္ကုန္ၿမိဳ႕ႀကီးမွာ သယ္ယူပို႔ေဆာင္ေရး စနစ္သစ္တခုကို ႐ုတ္တရက္ ေျပာင္းလဲ လိုက္ပါက ခရီးသြားျပည္သူေတြ အခက္အခဲမ်ိဳးစုံနဲ႕ ႀကဳံရနိုင္တယ္လို႔ ေလ့လာေစာင့္ၾကည့္သူေတြက လူမႈကြန္ရက္ စာမ်က္ ႏွာေတြမွာ ေဝဖန္ေရးသားၾကပါတယ္။
ရန္ကုန္တိုင္းအစိုးရ အဖြဲ႕အေနနဲ႕ သယ္ယူပို႔ေဆာင္ေရး စနစ္ႀကီး တခုလုံးကို ႐ုတ္တရက္ အေျပာင္းအလဲ လုပ္လိုက္ တာ ဟာ အာဏာရွင္ အစိုးရရဲ႕ လုပ္ရပ္နဲ႕ တူေနတယ္လို႔လည္း ေဝဖန္ၾကပါတယ္။
တကယ္လို႔ လအနည္းငယ္ အခ်ိန္ယူၿပီး ႀကိဳတင္ျပင္ဆင္ခဲ့မယ္၊ အသိပညာေတြ ေပးခဲ့မယ္ဆိုရင္ ခရီးသြားျပည္သူေတြအဖို႔ ကေသာင္းကနင္း ျဖစ္လာစရာ မရွိနိုင္ဘူးလို႔ ႀကိဳတင္ေထာက္ျပခဲ့ၾကေပမယ့္ တိုင္းအစိုးရ အဖြဲ႕ကေတာ့ သူတို႔အစီအစဥ္ အတိုင္း မျဖစ္ျဖစ္ေအာင္ အေကာင္အထည္ ေဖာ္ေဆာင္ခဲ့ပါတယ္။
ေဖာ္ျပပါ အခက္အခဲေတြနဲ႕ ပတ္သက္ၿပီး အစိုးရ တရပ္ကို ဦးေဆာင္သူေတြ အေနနဲ႕ သိရွိနိုင္မယ္လို႔လည္း ယူဆရပါတယ္။ ဘာေၾကာင့္ အခုလို ႐ုတ္တရက္ လုပ္လိုက္ရသလဲ ဆိုတဲ့ အေၾကာင္းရင္းကိုေတာ့ အေသအခ်ာ မသိရွိရပါဘူး။
YBS စနစ္သစ္မွာ ေစတနာ့ဝန္ထမ္းေတြနဲ႕ လူမႈအဖြဲ႕အစည္းေတြက ကူညီပံ့ပိုးေပးေနတဲ့ အခမဲ့ယာဥ္ေတြသာ ပါဝင္မႈ မရွိခဲ့ ဘူးဆိုရင္ ခရီးသြားျပည္သူေတြရဲ႕ အေျခအေနဟာ လက္ရွိထက္ အမ်ားႀကီး ခက္ခဲသြားနိုင္ပါတယ္။ ေစတနာရွင္ အဖြဲ႕အ စည္း ေတြရဲ႕ အခမဲ့ယာဥ္စီးေရဟာ ေန႕စဥ္ ရာနဲ႕ခ်ီၿပီး ရန္ကုန္ၿမိဳ႕တြင္းက လိုအပ္ခ်က္ ရွိေနတဲ့ေနရာေတြမွာ ျဖည့္စြက္ ေျပး ဆြဲေပးေနပါတယ္။
YBS ရဲ႕စနစ္သစ္မွာ လမ္းေၾကာင္းရွည္တဲ့ ယာဥ္လိုင္းတခုစီ အတြက္ စီးေရ ၁၁၇ စီး၊ လမ္းေၾကာင္းတို ေျပးဆြဲတဲ့ယာဥ္ လိုင္း မွာ စီးေရ ၅၀ ေက်ာ္နဲ႕ ေျပးဆြဲေနပါတယ္။ YBS မွာ လက္ရွိ လိုင္းေပါင္း ၇၀ ေက်ာ္ ေျပးဆြဲေနတယ္လို႔ သိရပါတယ္။
ေျပးဆြဲခ်ိန္ကိုေတာ့ မနက္ ၅ နာရီကေန ည ၉ နာရီအထိ သတ္မွတ္ ထားတယ္လို႔ ဆိုပါတယ္။ ဒါေပမယ့္ တခ်ိဳ႕ယာဥ္လိုင္း ေတြက သတ္မွတ္ခ်ိန္ထက္ ေစာၿပီး ည ၇ နာရီေလာက္ဆို ကားသိမ္းသြားၾကလို႔ ညည့္နက္တဲ့ အထိ အလုပ္လုပ္ကိုင္ၾကရ တဲ့ အေရာင္း စင္တာ ဝန္ထမ္းတခ်ိဳ႕နဲ႕ ကုမၸဏီဝန္ထမ္းေတြ အခက္အခဲ ျဖစ္ၾကရတယ္လို႔ သိရပါတယ္။
ရန္ကုန္တိုင္း ဝန္ႀကီးခ်ဳပ္ ဦးၿဖိဳးမင္းသိန္းကေတာ့ အဆင္မေျပမႈေတြ အတြက္ ခရီးသြားျပည္သူေတြကို ေတာင္းပန္ပါတယ္ လို႔ ဇန္နဝါရီ ၁၇ ရက္က မီဒီယာေတြနဲ႕ ေတြ႕ဆုံစဥ္မွာ ေျပာဆိုခဲ့ပါတယ္။
ရန္ကုန္ၿမိဳ႕ျပ သယ္ယူပို႔ ေဆာင္ေရး စနစ္သစ္နဲ႕ ပတ္သက္ၿပီး နိုင္ငံရဲ႕အေရးႀကီးတဲ့ အေျပာင္းအလဲတခုကို ျပည္သူေတြ အေနနဲ႕ စိတ္ရွည္ သည္းခံၾကဖို႔နဲ႕ ဒီထက္ အဆင့္ျမင့္မားတဲ့ စနစ္သစ္ဆီ တက္လွမ္းနိုင္ဖို႔၊ ဘယ္သူမွ မနစ္နာဘဲ အားလုံး ပါဝင္နိုင္ေအာင္ ေဆာင္႐ြက္သြားမယ္လို႔လည္း ဦးၿဖိဳးမင္းသိန္း က ဆက္လက္ေျပာဆိုခဲ့ပါတယ္။
အခက္အခဲေတြ ရွိေပမယ့္ YBS ယာဥ္လိုင္းသစ္ ေျပာင္းလဲေျပးဆြဲတဲ့ အစီအစဥ္ကို ခရီးသြားျပည္သူေတြကေတာ့ ႀကိဳဆို လက္ခံၾကပါတယ္။ ၾကပ္ညပ္ႁပြတ္သိပ္ေနတဲ့ ယာဥ္လိုင္းေပၚမွာ ခရီးသြား အခ်င္းခ်င္း ကူညီေပးၾကတာ၊ အသက္ႀကီးတဲ့ သူေတြနဲ႕ အမ်ိဳးသမီးေတြကို ဦးစားေပး စီးနင္းေစတာကို ေတြ႕ျမင္ရပါတယ္။
YBS ယာဥ္လိုင္းေၾကာင္းေတြကို မွန္ကန္စြာ ေ႐ြးခ်ယ္စီးနင္းနိုင္ဖို႔ မွတ္တိုင္ေတြမွာ အကူအညီေပးေနတဲ့ ေစတနာ့ ဝန္ထမ္း ေတြေၾကာင့္လည္းပဲ အလြယ္တကူ သြားလာ နိုင္ခဲ့ၾကပါတယ္။
ရန္ကုန္ လူထု အေနနဲ႕ကေတာ့ အရင္ မထသ စနစ္ေဟာင္းတုန္းကလည္း ၾကပ္ၾကပ္သပ္သပ္ စီးနင္း သြားလာရတဲ့ အေတြ႕အႀကဳံ ရွိၿပီးသားပါ။
အခမဲ့ယာဥ္ေတြ မရွိတဲ့အခ်ိန္မွာ အခက္အခဲ မျဖစ္ေပၚေရးအတြက္ ေမာ္ေတာ္ယာဥ္အသစ္ စီးေရ ၁၀၀ ေက်ာ္ကို ျပည္ပက တင္သြင္းထားၿပီး ျပန္လည္ ျပင္ဆင္မႈေတြ ျပဳလုပ္ေနတာေၾကာင့္ အခုလကုန္ပတ္မွာ ျဖည့္စြက္ေျပးဆြဲနိုင္မယ္လို႔လည္း YBS အဖြဲ႕က ေျပာဆိုထားပါတယ္။ ေနာက္ထပ္လည္း ေမာ္ေတာ္ယဥ္ အသစ္ေတြ မွာထားတယ္လို႔ သိရပါတယ္။
YBS ယာဥ္လိုင္းသစ္မွာ ယာဥ္စီးခကို ခရီးစဥ္ စ/ဆုံး ၂၀၀ က်ပ္သတ္မွတ္ထားပါတယ္။ ၿမိဳ႕ပတ္ ယာဥ္လိုင္းေတြမွာေတာ့ ယာဥ္စီးခ ၁၀၀ က်ပ္ သတ္မွတ္ထားပါတယ္။
ၿမိဳ႕စြန္ေတြမွာေနထိုင္ၿပီး ၿမိဳ႕တြင္းျဖစ္တဲ့ လသာ၊ ေက်ာက္တံတား၊ ပန္းဘဲ တန္းၿမိဳ႕နယ္ေတြမွာ အလုပ္လုပ္ၾကသူေတြ အေနနဲ႕ေတာ့ ဆူးေလအထိ တိုက္ရိုက္ကား မရွိတာေၾကာင့္ တဆင့္ျပန္ စီးရပါတယ္။ ဒါကလည္း ၿမိဳ႕တြင္း ယာဥ္ေၾကာ ပိတ္ဆို႔မႈကို ေျပလည္ေအာင္ စီစဥ္ထားျခင္း ျဖစ္တယ္လို႔ သိရပါတယ္။
လတ္တေလာမွာေတာ့ အလုံၿမိဳ႕နယ္ သခင္ျမပန္းၿခံမွာပဲ ဂိတ္ဆုံး သတ္မွတ္လိုက္တာေၾကာင့္ ၿမိဳ႕လယ္ကိုေရာက္ရွိနိုင္ဖို႔ ယာဥ္လိုင္းေတြ အဆင့္ဆင့္ စီးနင္းရတာေၾကာင့္၊ တရက္ကို အသြားအျပန္ ခရီးစရိတ္ က်ပ္ ၁၀၀၀ ေက်ာ္ အထိ ကုန္က်ေန တဲ့ အျပင္ အခ်ိန္လည္း ပိုၾကန႔္ၾကာေစတယ္လို႔ ဆိုၾကပါတယ္။
ယာဥ္လိုင္း အဆင့္ဆင့္စီးၿပီး သြားလာရတဲ့ ခရီးသြားေတြထဲမွာ တကၠသိုလ္ ေက်ာင္းသူ၊ ေက်ာင္းသားေတြ၊ ဆရာ၊ ဆရာမ ေတြ၊ အေရာင္းဝန္ထမ္းေတြနဲ႕ သာမန္လက္လုပ္လက္စား အမ်ားအျပား ပါဝင္ေနတာေၾကာင့္ အစိုးရအေနနဲ႕ အဲဒီအခက္အခဲ ကို အျမန္ဆုံးေျဖရွင္းေပးဖို႔လည္း လူမႈကြန္ရက္ စာမ်က္ႏွာေတြကတဆင့္ ေရးသားေတာင္းဆို ေနၾကတာကို ေတြ႕ရပါတယ္။
YBS ယာဥ္လမ္းေၾကာင္းမွာ ေမာ္ေတာ္ယာဥ္စီးေရ ထပ္တိုးေပးၿပီး ယာဥ္လိုင္းသစ္ေတြကို အျမန္ဆုံး ထပ္မံတိုးခ်ဲ့ေပးနိုင္ မယ္ဆိုရင္ YBS ရဲ႕ စနစ္ဟာလည္း လအနည္းငယ္မွာ ပုံမွန္အေျခအေနကို ေရာက္ရွိနိုင္မယ္လို႔ ဆိုၾကပါတယ္။
မ.ထ.သ ယာဥ္လိုင္းေတြကို မႏွစ္သက္ခဲ့တဲ့ ခရီးသြားျပည္သူေတြ အေနနဲ႕ YBS ယာဥ္လိုင္းသစ္ရဲ႕ ဝန္ေဆာင္မႈေတြကို အခက္အခဲေတြၾကားကပဲ အေတာ္ႀကီး ေမွ်ာ္လင့္ေနၾကတာကိုလည္း ေတြ႕ရပါတယ္။
မ.ထ.သ ယာဥ္လိုင္းေတြရဲ႕ ယာဥ္ေမာင္းတခ်ိဳ႕နဲ႕ ယာဥ္ေနာက္လိုက္ တခ်ိဳ႕ဟာ ခရီးသည္ေတြအေပၚ မေခ်မငံ ရိုင္းရိုင္းျပျပ ဆက္ဆံတာ၊ အသက္ ေသဆုံးသည္ အထိ ရိုက္ႏွက္ ရန္လုပ္တာ၊ သက္ႀကီး႐ြယ္အိုေတြကို ရိုင္းစိုင္းစြာ ေျပာဆိုတဲ့အျပင္ ကားေပၚကို တြန္းတင္၊ တြန္းခ် တာေတြေၾကာင့္ မ.ထ.သ ယာဥ္လိုင္းေတြကို ခရီးသည္ေတြက မႏွစ္သက္တာ ၾကာပါၿပီ။
အလားတူပဲ YBS ယာဥ္လိုင္းေၾကာင္း စနစ္သစ္ ေျပးဆြဲတဲ့ တတိယေျမာက္ေန႕မွာပဲ၊ အင္းစိန္ၿမိဳ႕နယ္ ေစာ္ဘြားႀကီးကုန္း – ဆယ္မိုင္ကုန္း မွတ္တိုင္မွာ ခရီးသည္ ဇနီးေမာင္ႏွံကို YBS နံပါတ္ ၆ ယာဥ္လိုင္းက ယာဥ္ေနာက္လိုက္ ၂ ဦးက ထိုးႀကိတ္ တဲ့ ျဖစ္ရပ္တခု ျဖစ္ေပၚခဲ့ပါေသးတယ္။ အဲဒီယာဥ္ေနာက္လိုက္ ၂ ဦးကိုေတာ့ အေရးယူထားတယ္လို႔ ရန္ကုန္ ရဲတပ္ဖြဲ႕က သတင္း ထုတ္ျပန္ထားပါတယ္။
YBS စနစ္သစ္ မစခင္ ၁ ရက္ ၂ ရက္ အလိုမွာပဲ သံလ်င္ဘက္ ေျပးဆြဲတဲ့ ေမတၱာလွိုင္း ယာဥ္လိုင္းက ယာဥ္ေနာက္လိုက္ ေတြ ရိုက္ႏွက္လို႔ တာေမြမွာ ခရီးသည္ တဦး ေသဆုံးခဲ့မႈ ျဖစ္ပြားခဲ့တာကိုလည္း သတင္းေတြမွာ ေဖာ္ျပခဲ့ၾကပါတယ္။
YBS ယာဉ်လိုင်းတွေမှာ အရင် မ.ထ.သ ယာဉ်လိုင်းတွေက ယာဉ်မောင်းနဲ့ ယာဉ်နောက်လိုက်တွေ အများစု ပါဝင် နေပါ တယ်။ ဒါပေမယ့် စနစ်သစ် ပြောင်းလဲလိုက်ချိန်မှာ စည်းကမ်းချိုးဖောက်သူကို ဥပဒေအရ ထိထိရောက်ရောက် အရေးယူ မယ်ဆိုရင်တော့ အဲဒီလူတွေရဲ့ အပြုအမူတွေလည်းပဲ ပြောင်းလဲလာနိုင်ပါတယ်။ ယာဉ်မောင်းတွေနဲ့ ယာဉ်နောက်လိုက် တွေကိုလည်းပဲ စနစ်တကျ သင်တန်းပေးမှုတွေ လုပ်ဆောင်သင့်ပါတယ်။
မ.ထ.သ လက်ထက်က ပျက်ယွင်းနေတဲ့ ယာဉ်စည်းကမ်း၊ လမ်းစည်းကမ်း၊ စည်းကမ်းချိုးဖောက်သူ အားလုံးကို YBS ရဲ့ စနစ်သစ်မှာ ဘက်လိုက်မှု မရှိဘဲ ထိထိရောက်ရောက် ကိုင်တွယ်နိုင်မှပဲ ရေရှည်အတွက် အောင်မြင်နိုင်မှာပါ။
YBS စနစ္သစ္ကို ေျပာင္းလဲလိုက္ေပမယ့္ မ.ထ.သ လက္ေအာက္က ဝန္ထမ္းေတြကို တာဝန္က အနားေပးမွာ မဟုတ္ဘဲ အဆင္ေျပမယ့္ ေနရာေတြမွာ ျပန္လည္ခန႔္အပ္ ေပးသြားမယ္လို႔ ရန္ကုန္တိုင္း ဝန္ႀကီးခ်ဳပ္ ဦးၿဖိဳးမင္းသိန္းက ေျပာထား ပါတယ္။ မ.ထ.သ ဝန္ထမ္းဦးေရ ၇, ၀၀၀ ဝန္းက်င္ ရွိတယ္လို႔ သိရပါတယ္။
ဒါ့အျပင္ ယာဥ္ေမာင္းေတြနဲ႕ ယာဥ္ေနာက္ေတြကို လုပ္အားခေပးတဲ့ စနစ္ကိုလည္း ေသခ်ာစြာ ေဆာင္႐ြက္သင့္တယ္လို႔ ဆိုၾက ပါတယ္။ လက္ရွိ YBS ယာဥ္လိုင္းေတြကို ေမာင္းေနၾကတဲ့သူေတြနဲ႕ ယာဥ္ေနာက္လိုက္ အမ်ားစုဟာ အရင္က ရခဲ့တဲ့ ဝင္ေငြ ထက္ နည္းပါးေနတဲ့ လုပ္အားခကိုပဲ ရရွိၾကတဲ့အတြက္ ေက်နပ္မႈ မရွိၾကဘူးလို႔ ယာဥ္ေမာင္းတခ်ိဳ႕က ေျပာဆို ပါတယ္။
ယာဥ္ပိုင္ရွင္ေတြကလည္းပဲ အလားတူ ေျပာဆိုေနၾကပါတယ္။ ရန္ကုန္တိုင္း ဝန္ႀကီးခ်ဳပ္ ဦးၿဖိဳးမင္းသိန္းကေတာ့ ဒီကိစၥ အ ေပၚ အားလုံး ညီတူညီမွ်ျဖစ္ေအာင္ ေဆာင္႐ြက္ေပးသြားမယ္လို႔ ေျပာဆိုခဲ့ပါတယ္။
YBS ယာဥ္လိုင္း စနစ္နဲ႕ ပတ္သက္ၿပီး တိုင္းအစိုးရရဲ႕ စီမံခန႔္ခြဲမႈ အားနည္းခ်က္ကို ေထာက္ျပေဝဖန္ၾကတဲ့သူေတြ ရွိသလို၊ အေျပာင္းအလဲအတြက္ သည္းခံ စီးနင္းၾကဖို႔ လူမႈကြန္ရက္ေတြက တဆင့္ ႏွိုးေဆာ္ေနၾကတာကိုလည္း ေတြ႕ရပါတယ္။
YBS ယာဥ္လိုင္းေၾကာင္း စနစ္ကို ကူညီေပးေနတဲ့ ေစတနာ့ဝန္ထမ္းေတြ မရွိေတာ့တဲ့ အခ်ိန္မွာ ျဖစ္လာနိုင္တဲ့ အဓိက အခက္အခဲေတြနဲ႕ ပတ္သက္ၿပီး ဇန္နဝါရီ ၂၀ ရက္မွာ အစည္းအေဝး ျပဳလုပ္ခဲ့ပါတယ္။
အစည္းအေဝးမွာ ဝန္ႀကီးခ်ဳပ္ ဦးၿဖိဳးမင္းသိန္း က အခက္အခဲ ၃ ခု ကို ေျပာဆိုခဲ့ေၾကာင္း တိုင္းလႊတ္ေတာ္ ကိုယ္စားလွယ္ ဦးေနမ်ိဳးေက်ာ္ (ခ) ဦးေနဘုန္းလတ္ က သူရဲ႕လူမႈကြန္ရက္ စာမ်က္ႏွာက တဆင့္ ေရးသားေဖာ္ျပထားပါတယ္။
(၁) ျပည္သူလူထုကို မွန္ကန္တဲ့ သတင္းအခ်က္အလက္ေတြေပးဖို႔၊ လမ္းၫႊန္ေပးဖို႔ လိုေၾကာင္း (ဆိုင္းဘုတ္ေတြကို ပိုမို ရွင္းလင္းလြယ္ကူေအာင္ ျပန္ျပင္မွာ ျဖစ္ၿပီး လက္ကမ္း ေၾကာ္ျငာ အသစ္ေတြကိုလည္း ထပ္မံျဖန႔္ေဝမွာျဖစ္ၿပီး မွတ္တိုင္ ေတြမွာ အလြယ္တကူ ယူလို႔ရေအာင္ လုပ္ေဆာင္ေပးဖို႔)။
(၂) Complaint ေတြကို တာဝန္ယူ၊ တာဝန္ခံ ေျဖရွင္းေပးမယ့္ အဖြဲ႕ကို ဒီထက္ ပိုေကာင္းေအာင္လုပ္ဖို႔ လိုတဲ့အေၾကာင္း
(လက်ရှိ စေတနာ့ဝန်ထမ်းတွေက YBS ရဲ့ Call Center တွေမှာ နောက်တပတ် အထိ ထပ်မံကူညီပေးကြဖို့)
အခက်အခဲ ရှိရင် ခေါ်ဆိုနိုင်ဖို့ YBS အရေးပေါ် ဖုန်းနံပါတ်တွေ ဖြစ်တဲ့ ၀၉ ၄၄ ၈၁ ၄၇ ၁၅၃ ၊ ၀၉ ၄၄ ၈၁ ၄၇ ၁၅၄ ၊ ၀၉ ၄၄ ၈၁ ၄၇ ၁၄၉ ၊ ၀၉ ၄၄ ၉၂ ၁၆ ၅၇၂ ၊ ၀၉ ၄၄ ၉၂ ၁၆ ၅၇၈ တို့ရှိကြောင်း။
(၃) ညဘက္ေတြမွာ ကားမရလို႔ အိမ္မျပန္နိုင္သူေတြကို ကူညီေပးဖို႔ ကားေတြ အဆင္သင့္ျပင္ထားဖို႔ လိုေၾကာင္း၊ (ယာဥ္လိုင္းေတြမွာ ကားေတြ ထပ္တိုးလာၿပီျဖစ္ေၾကာင္းနဲ႕ အစိုးရအဖြဲ႕ အေနနဲ႕လည္း ကားေရာ၊ ဆီေရာ အဆင္သင့္ ျပင္ ထားတဲ့ အေၾကာင္း) ေျပာဆိုခဲ့ေၾကာင္း ဦးေနဘုန္းလတ္က ေရးသားထားပါတယ္။
YBS နဲ႕ ပတ္သက္ၿပီး လက္ရွိမွာ အခက္အခဲေတြ ရွိေနေပမယ့္ YBS ယာဥ္လိုင္း စနစ္ရဲ႕ အားနည္းခ်က္၊ လိုအပ္ခ်က္ေတြ ကို အစိုးရ အဖြဲ႕နဲ႕အတူ ခရီးသြားျပည္သူ တရပ္လုံးကလည္းပဲ အျပဳသေဘာနဲ႕ ပါဝင္ပူးေပါင္းၾကမယ္ဆိုရင္ ရန္ကုန္ၿမိဳ႕ႀကီး ရဲ႕ ယာဥ္ေၾကာေတြနဲ႕ ဆက္စပ္ေနတဲ့ အခက္အခဲ ျပႆနာ အရပ္ရပ္ကို အျမန္ဆုံး ေျပလည္ေစနိုင္မွာ ျဖစ္တယ္လို႔ ေမွ်ာ္လင့္ ရပါတယ္။ ။
ရန္ကုန္ၿမိဳ႕ေန ျပည္သူေတြ၊ သတင္း မီဒီယာေတြနဲ႕ လူမႈကြန္ရက္ စာမ်က္ႏွာေတြကို ဒီရက္သတၱပတ္ အတြင္းမွာ လႈပ္လႈပ္ ရွားရွား ျဖစ္ေစတဲ့ အရာကေတာ့ YBS (Yangon Bus Service) ဆိုတဲ့ ရန္ကုန္ၿမိဳ႕ျပ သယ္ယူပို႔ေဆာင္ေရး စနစ္သစ္ပဲ ျဖစ္ ပါတယ္။
YBS ဘတ္စ္ကား လိုင္း စနစ္သစ္ကို ဇန္နဝါရီလ ၁၆ ရက္မွာ စတင္ခဲ့ၿပီး အဲဒီေန႕မွာပဲ ရန္ကုန္ၿမိဳ႕ရဲ႕ လမ္းမေတြေပၚက ကား မွတ္တိုင္ေတြမွာ အလုပ္သမားေတြ၊ ကုမၸဏီဝန္ထမ္းေတြနဲ႕ ေက်ာင္းသူေက်ာင္းသားေတြဟာ မိမိတို႔အလုပ္ရွိရာ၊ သင္တန္း၊ ေက်ာင္းေတြရွိရာကို အေရာက္သြားနိုင္ၾကဖို႔ ဘယ္ယာဥ္လိုင္း နံပါတ္ကို စီးနင္းရမယ္ဆိုတာ မသိၾကဘဲ ျဖစ္ေနခဲ့ၾကတယ္။
ကားမွတ္တိုင္ဆီ ဆိုက္ကပ္လာတဲ့ YBS ဆိုတဲ့ နံပါတ္အသစ္နဲ႕ ကားတစီးကို ေတြ႕ၿပီဆိုတာနဲ႕ ေျပးသြားၾကၿပီး သြားလိုတဲ့ ခရီးကို မေရာက္ဘူးဆိုရင္ မွတ္တိုင္ဆီ ထပ္မံဆိုက္ရပ္လာတဲ့ ကားဆီ ေျပးလာၾက၊ ေမးျမန္းၾက၊ စုၿပဳံတိုးေဝွ႕ တက္ၾကနဲ႕ အေတာ္ႀကီး ႐ုတ္႐ုတ္သဲသဲ ျဖစ္ခဲ့ပါတယ္။
ရန္ကုန္တိုင္းအတြင္းမွာ လူဦးေရ ၆ သန္း နီးပါး(၂၀၁၄- ျပည္လုံးကြၽတ္ သန္းေခါင္စာရင္းအရ) ရွိၿပီး ရန္ကုန္ၿမိဳ႕တြင္း ေန႕စဥ္သြားလာေနၾကသူ ၂ သန္းေက်ာ္ ရွိတယ္လို႔ သိရပါတယ္။ အဲဒီလူ အမ်ားစုဟာ ရန္ကုန္ၿမိဳ႕တြင္းမွာ အရင္က ေျပးဆြဲေပးေနတဲ့ မ.ထ.သ လက္ေအာက္က ယာဥ္လိုင္းေတြကို အသုံးျပဳ သြားလာၾကရသူေတြ ျဖစ္ပါတယ္။
ရန္ကုန္တိုင္း အစိုးရရဲ႕ စီမံကိန္းသစ္ တခုျဖစ္တဲ့ YBS ယာဥ္လိုင္းေတြရဲ႕ ေျပာင္းလဲေျပးဆြဲမယ့္ အစီအစဥ္ကို စတင္ေျပး ဆြဲ မယ့္ ဇန္နဝါရီ ၁၆ ရက္ မတိုင္ခင္ တပတ္ေလာက္ အလိုမွာပဲ ျပည္သူေတြကို ႀကိဳတင္အသိေပးမႈ လုပ္ေဆာင္ခဲ့ပါတယ္။
မ.ထ.သ ယာဉ်လိုင်းပေါင်းစုံ စနစ်ကိုလည်း ရန်ကုန်တိုင်း အစိုးရက ဇန်နဝါရီ ၁၅ ရက်မှာ ဖျက်သိမ်းလိုက်ပြီး YBS ယာဉ် လိုင်းကြောင်း စနစ်သစ်ကို ဇန်နဝါရီ ၁၆ ရက်မှာ စတင် အကောင်အထည် ဖော်ဆောင်ခဲ့ပါတယ်။
အဲဒါကြောင့်ပဲ YBS ယာဉ်လိုင်းသစ်တွေမှာ ပြေးဆွဲကြတဲ့ ယာဉ်မောင်းနဲ့ ယာဉ်နောက်လိုက် တချို့ဟာ ယာဉ်လမ်းကြောင်း တွေနဲ့ ရင်နှီး ကျွမ်းဝင်ခြင်း မရှိကြဘဲ အဆင်မပြေမှုတွေ ဖြစ်ကုန်ပါတယ်။ ခရီးသည်တွေရဲ့ အကူအညီနဲ့ မှတ်တိုင်တွေမှာ အတက်အဆင်း ပြုလုပ်ခဲ့ရတယ်လို့ ခရီးသွားပြည်သူတွေ က ဆိုကြပါတယ်။
YBS ယာဥ္လိုင္းစနစ္ စတင္ေျပးဆြဲတဲ့ ရက္မွာဆိုရင္ ခရီးသြားျပည္သူေတြဟာ မိမိတို႔ သြားလိုရာခရီး အတြက္ ဘယ္ယာဥ္ လိုင္းကို ဘယ္လိုစီးရမွန္း မသိၾကသူ အမ်ားအျပား ရွိခဲ့ပါတယ္။ အဲဒီလို အခက္အခဲေတြ ေျပလည္ေစဖို႔အတြက္ ေစတနာ့ ဝန္ထမ္း အမ်ားအျပားကလည္း ကားမွတ္တိုင္ေတြမွာ ကူညီေပးခဲ့ၾကပါတယ္။ ကိုယ့္ အသိစိတ္ဓာတ္နဲ႕ကိုယ္ ပါဝင္ ကူညီ ေပးတဲ့ ျပည္သူေတြလည္း အမ်ားအျပား ရွိခဲ့ပါတယ္။
ခရီးသြားျပည္သူေတြရဲ႕အခက္အခဲေတြကို ကူညီနိုင္ဖို႔ လူမႈအဖြဲ႕စည္းေတြကလည္းပဲ အဖြဲ႕အစည္းပိုင္ ယာဥ္ေတြနဲ႕ အခမဲ့ သယ္ယူပို႔ ေဆာင္ေပးၾကပါတယ္။
ေန႕စဥ္ ခရီးသြားျပည္သူ သန္းခ်ီရွိေနတဲ့ ရန္ကုန္ၿမိဳ႕ႀကီးမွာ သယ္ယူပို႔ေဆာင္ေရး စနစ္သစ္တခုကို ႐ုတ္တရက္ ေျပာင္းလဲ လိုက္ပါက ခရီးသြားျပည္သူေတြ အခက္အခဲမ်ိဳးစုံနဲ႕ ႀကဳံရနိုင္တယ္လို႔ ေလ့လာေစာင့္ၾကည့္သူေတြက လူမႈကြန္ရက္ စာမ်က္ ႏွာေတြမွာ ေဝဖန္ေရးသားၾကပါတယ္။
ရန္ကုန္တိုင္းအစိုးရ အဖြဲ႕အေနနဲ႕ သယ္ယူပို႔ေဆာင္ေရး စနစ္ႀကီး တခုလုံးကို ႐ုတ္တရက္ အေျပာင္းအလဲ လုပ္လိုက္ တာ ဟာ အာဏာရွင္ အစိုးရရဲ႕ လုပ္ရပ္နဲ႕ တူေနတယ္လို႔လည္း ေဝဖန္ၾကပါတယ္။
တကယ္လို႔ လအနည္းငယ္ အခ်ိန္ယူၿပီး ႀကိဳတင္ျပင္ဆင္ခဲ့မယ္၊ အသိပညာေတြ ေပးခဲ့မယ္ဆိုရင္ ခရီးသြားျပည္သူေတြအဖို႔ ကေသာင္းကနင္း ျဖစ္လာစရာ မရွိနိုင္ဘူးလို႔ ႀကိဳတင္ေထာက္ျပခဲ့ၾကေပမယ့္ တိုင္းအစိုးရ အဖြဲ႕ကေတာ့ သူတို႔အစီအစဥ္ အတိုင္း မျဖစ္ျဖစ္ေအာင္ အေကာင္အထည္ ေဖာ္ေဆာင္ခဲ့ပါတယ္။
ေဖာ္ျပပါ အခက္အခဲေတြနဲ႕ ပတ္သက္ၿပီး အစိုးရ တရပ္ကို ဦးေဆာင္သူေတြ အေနနဲ႕ သိရွိနိုင္မယ္လို႔လည္း ယူဆရပါတယ္။ ဘာေၾကာင့္ အခုလို ႐ုတ္တရက္ လုပ္လိုက္ရသလဲ ဆိုတဲ့ အေၾကာင္းရင္းကိုေတာ့ အေသအခ်ာ မသိရွိရပါဘူး။
YBS စနစ္သစ္မွာ ေစတနာ့ဝန္ထမ္းေတြနဲ႕ လူမႈအဖြဲ႕အစည္းေတြက ကူညီပံ့ပိုးေပးေနတဲ့ အခမဲ့ယာဥ္ေတြသာ ပါဝင္မႈ မရွိခဲ့ ဘူးဆိုရင္ ခရီးသြားျပည္သူေတြရဲ႕ အေျခအေနဟာ လက္ရွိထက္ အမ်ားႀကီး ခက္ခဲသြားနိုင္ပါတယ္။ ေစတနာရွင္ အဖြဲ႕အ စည္း ေတြရဲ႕ အခမဲ့ယာဥ္စီးေရဟာ ေန႕စဥ္ ရာနဲ႕ခ်ီၿပီး ရန္ကုန္ၿမိဳ႕တြင္းက လိုအပ္ခ်က္ ရွိေနတဲ့ေနရာေတြမွာ ျဖည့္စြက္ ေျပး ဆြဲေပးေနပါတယ္။
YBS ရဲ႕စနစ္သစ္မွာ လမ္းေၾကာင္းရွည္တဲ့ ယာဥ္လိုင္းတခုစီ အတြက္ စီးေရ ၁၁၇ စီး၊ လမ္းေၾကာင္းတို ေျပးဆြဲတဲ့ယာဥ္ လိုင္း မွာ စီးေရ ၅၀ ေက်ာ္နဲ႕ ေျပးဆြဲေနပါတယ္။ YBS မွာ လက္ရွိ လိုင္းေပါင္း ၇၀ ေက်ာ္ ေျပးဆြဲေနတယ္လို႔ သိရပါတယ္။
ေျပးဆြဲခ်ိန္ကိုေတာ့ မနက္ ၅ နာရီကေန ည ၉ နာရီအထိ သတ္မွတ္ ထားတယ္လို႔ ဆိုပါတယ္။ ဒါေပမယ့္ တခ်ိဳ႕ယာဥ္လိုင္း ေတြက သတ္မွတ္ခ်ိန္ထက္ ေစာၿပီး ည ၇ နာရီေလာက္ဆို ကားသိမ္းသြားၾကလို႔ ညည့္နက္တဲ့ အထိ အလုပ္လုပ္ကိုင္ၾကရ တဲ့ အေရာင္း စင္တာ ဝန္ထမ္းတခ်ိဳ႕နဲ႕ ကုမၸဏီဝန္ထမ္းေတြ အခက္အခဲ ျဖစ္ၾကရတယ္လို႔ သိရပါတယ္။
ရန္ကုန္တိုင္း ဝန္ႀကီးခ်ဳပ္ ဦးၿဖိဳးမင္းသိန္းကေတာ့ အဆင္မေျပမႈေတြ အတြက္ ခရီးသြားျပည္သူေတြကို ေတာင္းပန္ပါတယ္ လို႔ ဇန္နဝါရီ ၁၇ ရက္က မီဒီယာေတြနဲ႕ ေတြ႕ဆုံစဥ္မွာ ေျပာဆိုခဲ့ပါတယ္။
ရန္ကုန္ၿမိဳ႕ျပ သယ္ယူပို႔ ေဆာင္ေရး စနစ္သစ္နဲ႕ ပတ္သက္ၿပီး နိုင္ငံရဲ႕အေရးႀကီးတဲ့ အေျပာင္းအလဲတခုကို ျပည္သူေတြ အေနနဲ႕ စိတ္ရွည္ သည္းခံၾကဖို႔နဲ႕ ဒီထက္ အဆင့္ျမင့္မားတဲ့ စနစ္သစ္ဆီ တက္လွမ္းနိုင္ဖို႔၊ ဘယ္သူမွ မနစ္နာဘဲ အားလုံး ပါဝင္နိုင္ေအာင္ ေဆာင္႐ြက္သြားမယ္လို႔လည္း ဦးၿဖိဳးမင္းသိန္း က ဆက္လက္ေျပာဆိုခဲ့ပါတယ္။
အခက္အခဲေတြ ရွိေပမယ့္ YBS ယာဥ္လိုင္းသစ္ ေျပာင္းလဲေျပးဆြဲတဲ့ အစီအစဥ္ကို ခရီးသြားျပည္သူေတြကေတာ့ ႀကိဳဆို လက္ခံၾကပါတယ္။ ၾကပ္ညပ္ႁပြတ္သိပ္ေနတဲ့ ယာဥ္လိုင္းေပၚမွာ ခရီးသြား အခ်င္းခ်င္း ကူညီေပးၾကတာ၊ အသက္ႀကီးတဲ့ သူေတြနဲ႕ အမ်ိဳးသမီးေတြကို ဦးစားေပး စီးနင္းေစတာကို ေတြ႕ျမင္ရပါတယ္။
YBS ယာဥ္လိုင္းေၾကာင္းေတြကို မွန္ကန္စြာ ေ႐ြးခ်ယ္စီးနင္းနိုင္ဖို႔ မွတ္တိုင္ေတြမွာ အကူအညီေပးေနတဲ့ ေစတနာ့ ဝန္ထမ္း ေတြေၾကာင့္လည္းပဲ အလြယ္တကူ သြားလာ နိုင္ခဲ့ၾကပါတယ္။
ရန္ကုန္ လူထု အေနနဲ႕ကေတာ့ အရင္ မထသ စနစ္ေဟာင္းတုန္းကလည္း ၾကပ္ၾကပ္သပ္သပ္ စီးနင္း သြားလာရတဲ့ အေတြ႕အႀကဳံ ရွိၿပီးသားပါ။
အခမဲ့ယာဥ္ေတြ မရွိတဲ့အခ်ိန္မွာ အခက္အခဲ မျဖစ္ေပၚေရးအတြက္ ေမာ္ေတာ္ယာဥ္အသစ္ စီးေရ ၁၀၀ ေက်ာ္ကို ျပည္ပက တင္သြင္းထားၿပီး ျပန္လည္ ျပင္ဆင္မႈေတြ ျပဳလုပ္ေနတာေၾကာင့္ အခုလကုန္ပတ္မွာ ျဖည့္စြက္ေျပးဆြဲနိုင္မယ္လို႔လည္း YBS အဖြဲ႕က ေျပာဆိုထားပါတယ္။ ေနာက္ထပ္လည္း ေမာ္ေတာ္ယဥ္ အသစ္ေတြ မွာထားတယ္လို႔ သိရပါတယ္။
YBS ယာဥ္လိုင္းသစ္မွာ ယာဥ္စီးခကို ခရီးစဥ္ စ/ဆုံး ၂၀၀ က်ပ္သတ္မွတ္ထားပါတယ္။ ၿမိဳ႕ပတ္ ယာဥ္လိုင္းေတြမွာေတာ့ ယာဥ္စီးခ ၁၀၀ က်ပ္ သတ္မွတ္ထားပါတယ္။
ၿမိဳ႕စြန္ေတြမွာေနထိုင္ၿပီး ၿမိဳ႕တြင္းျဖစ္တဲ့ လသာ၊ ေက်ာက္တံတား၊ ပန္းဘဲ တန္းၿမိဳ႕နယ္ေတြမွာ အလုပ္လုပ္ၾကသူေတြ အေနနဲ႕ေတာ့ ဆူးေလအထိ တိုက္ရိုက္ကား မရွိတာေၾကာင့္ တဆင့္ျပန္ စီးရပါတယ္။ ဒါကလည္း ၿမိဳ႕တြင္း ယာဥ္ေၾကာ ပိတ္ဆို႔မႈကို ေျပလည္ေအာင္ စီစဥ္ထားျခင္း ျဖစ္တယ္လို႔ သိရပါတယ္။
လတ္တေလာမွာေတာ့ အလုံၿမိဳ႕နယ္ သခင္ျမပန္းၿခံမွာပဲ ဂိတ္ဆုံး သတ္မွတ္လိုက္တာေၾကာင့္ ၿမိဳ႕လယ္ကိုေရာက္ရွိနိုင္ဖို႔ ယာဥ္လိုင္းေတြ အဆင့္ဆင့္ စီးနင္းရတာေၾကာင့္၊ တရက္ကို အသြားအျပန္ ခရီးစရိတ္ က်ပ္ ၁၀၀၀ ေက်ာ္ အထိ ကုန္က်ေန တဲ့ အျပင္ အခ်ိန္လည္း ပိုၾကန႔္ၾကာေစတယ္လို႔ ဆိုၾကပါတယ္။
ယာဥ္လိုင္း အဆင့္ဆင့္စီးၿပီး သြားလာရတဲ့ ခရီးသြားေတြထဲမွာ တကၠသိုလ္ ေက်ာင္းသူ၊ ေက်ာင္းသားေတြ၊ ဆရာ၊ ဆရာမ ေတြ၊ အေရာင္းဝန္ထမ္းေတြနဲ႕ သာမန္လက္လုပ္လက္စား အမ်ားအျပား ပါဝင္ေနတာေၾကာင့္ အစိုးရအေနနဲ႕ အဲဒီအခက္အခဲ ကို အျမန္ဆုံးေျဖရွင္းေပးဖို႔လည္း လူမႈကြန္ရက္ စာမ်က္ႏွာေတြကတဆင့္ ေရးသားေတာင္းဆို ေနၾကတာကို ေတြ႕ရပါတယ္။
YBS ယာဥ္လမ္းေၾကာင္းမွာ ေမာ္ေတာ္ယာဥ္စီးေရ ထပ္တိုးေပးၿပီး ယာဥ္လိုင္းသစ္ေတြကို အျမန္ဆုံး ထပ္မံတိုးခ်ဲ့ေပးနိုင္ မယ္ဆိုရင္ YBS ရဲ႕ စနစ္ဟာလည္း လအနည္းငယ္မွာ ပုံမွန္အေျခအေနကို ေရာက္ရွိနိုင္မယ္လို႔ ဆိုၾကပါတယ္။
မ.ထ.သ ယာဥ္လိုင္းေတြကို မႏွစ္သက္ခဲ့တဲ့ ခရီးသြားျပည္သူေတြ အေနနဲ႕ YBS ယာဥ္လိုင္းသစ္ရဲ႕ ဝန္ေဆာင္မႈေတြကို အခက္အခဲေတြၾကားကပဲ အေတာ္ႀကီး ေမွ်ာ္လင့္ေနၾကတာကိုလည္း ေတြ႕ရပါတယ္။
မ.ထ.သ ယာဥ္လိုင္းေတြရဲ႕ ယာဥ္ေမာင္းတခ်ိဳ႕နဲ႕ ယာဥ္ေနာက္လိုက္ တခ်ိဳ႕ဟာ ခရီးသည္ေတြအေပၚ မေခ်မငံ ရိုင္းရိုင္းျပျပ ဆက္ဆံတာ၊ အသက္ ေသဆုံးသည္ အထိ ရိုက္ႏွက္ ရန္လုပ္တာ၊ သက္ႀကီး႐ြယ္အိုေတြကို ရိုင္းစိုင္းစြာ ေျပာဆိုတဲ့အျပင္ ကားေပၚကို တြန္းတင္၊ တြန္းခ် တာေတြေၾကာင့္ မ.ထ.သ ယာဥ္လိုင္းေတြကို ခရီးသည္ေတြက မႏွစ္သက္တာ ၾကာပါၿပီ။
အလားတူပဲ YBS ယာဥ္လိုင္းေၾကာင္း စနစ္သစ္ ေျပးဆြဲတဲ့ တတိယေျမာက္ေန႕မွာပဲ၊ အင္းစိန္ၿမိဳ႕နယ္ ေစာ္ဘြားႀကီးကုန္း – ဆယ္မိုင္ကုန္း မွတ္တိုင္မွာ ခရီးသည္ ဇနီးေမာင္ႏွံကို YBS နံပါတ္ ၆ ယာဥ္လိုင္းက ယာဥ္ေနာက္လိုက္ ၂ ဦးက ထိုးႀကိတ္ တဲ့ ျဖစ္ရပ္တခု ျဖစ္ေပၚခဲ့ပါေသးတယ္။ အဲဒီယာဥ္ေနာက္လိုက္ ၂ ဦးကိုေတာ့ အေရးယူထားတယ္လို႔ ရန္ကုန္ ရဲတပ္ဖြဲ႕က သတင္း ထုတ္ျပန္ထားပါတယ္။
YBS စနစ္သစ္ မစခင္ ၁ ရက္ ၂ ရက္ အလိုမွာပဲ သံလ်င္ဘက္ ေျပးဆြဲတဲ့ ေမတၱာလွိုင္း ယာဥ္လိုင္းက ယာဥ္ေနာက္လိုက္ ေတြ ရိုက္ႏွက္လို႔ တာေမြမွာ ခရီးသည္ တဦး ေသဆုံးခဲ့မႈ ျဖစ္ပြားခဲ့တာကိုလည္း သတင္းေတြမွာ ေဖာ္ျပခဲ့ၾကပါတယ္။
YBS ယာဉ်လိုင်းတွေမှာ အရင် မ.ထ.သ ယာဉ်လိုင်းတွေက ယာဉ်မောင်းနဲ့ ယာဉ်နောက်လိုက်တွေ အများစု ပါဝင် နေပါ တယ်။ ဒါပေမယ့် စနစ်သစ် ပြောင်းလဲလိုက်ချိန်မှာ စည်းကမ်းချိုးဖောက်သူကို ဥပဒေအရ ထိထိရောက်ရောက် အရေးယူ မယ်ဆိုရင်တော့ အဲဒီလူတွေရဲ့ အပြုအမူတွေလည်းပဲ ပြောင်းလဲလာနိုင်ပါတယ်။ ယာဉ်မောင်းတွေနဲ့ ယာဉ်နောက်လိုက် တွေကိုလည်းပဲ စနစ်တကျ သင်တန်းပေးမှုတွေ လုပ်ဆောင်သင့်ပါတယ်။
မ.ထ.သ လက်ထက်က ပျက်ယွင်းနေတဲ့ ယာဉ်စည်းကမ်း၊ လမ်းစည်းကမ်း၊ စည်းကမ်းချိုးဖောက်သူ အားလုံးကို YBS ရဲ့ စနစ်သစ်မှာ ဘက်လိုက်မှု မရှိဘဲ ထိထိရောက်ရောက် ကိုင်တွယ်နိုင်မှပဲ ရေရှည်အတွက် အောင်မြင်နိုင်မှာပါ။
YBS စနစ္သစ္ကို ေျပာင္းလဲလိုက္ေပမယ့္ မ.ထ.သ လက္ေအာက္က ဝန္ထမ္းေတြကို တာဝန္က အနားေပးမွာ မဟုတ္ဘဲ အဆင္ေျပမယ့္ ေနရာေတြမွာ ျပန္လည္ခန႔္အပ္ ေပးသြားမယ္လို႔ ရန္ကုန္တိုင္း ဝန္ႀကီးခ်ဳပ္ ဦးၿဖိဳးမင္းသိန္းက ေျပာထား ပါတယ္။ မ.ထ.သ ဝန္ထမ္းဦးေရ ၇, ၀၀၀ ဝန္းက်င္ ရွိတယ္လို႔ သိရပါတယ္။
ဒါ့အျပင္ ယာဥ္ေမာင္းေတြနဲ႕ ယာဥ္ေနာက္ေတြကို လုပ္အားခေပးတဲ့ စနစ္ကိုလည္း ေသခ်ာစြာ ေဆာင္႐ြက္သင့္တယ္လို႔ ဆိုၾက ပါတယ္။ လက္ရွိ YBS ယာဥ္လိုင္းေတြကို ေမာင္းေနၾကတဲ့သူေတြနဲ႕ ယာဥ္ေနာက္လိုက္ အမ်ားစုဟာ အရင္က ရခဲ့တဲ့ ဝင္ေငြ ထက္ နည္းပါးေနတဲ့ လုပ္အားခကိုပဲ ရရွိၾကတဲ့အတြက္ ေက်နပ္မႈ မရွိၾကဘူးလို႔ ယာဥ္ေမာင္းတခ်ိဳ႕က ေျပာဆို ပါတယ္။
ယာဥ္ပိုင္ရွင္ေတြကလည္းပဲ အလားတူ ေျပာဆိုေနၾကပါတယ္။ ရန္ကုန္တိုင္း ဝန္ႀကီးခ်ဳပ္ ဦးၿဖိဳးမင္းသိန္းကေတာ့ ဒီကိစၥ အ ေပၚ အားလုံး ညီတူညီမွ်ျဖစ္ေအာင္ ေဆာင္႐ြက္ေပးသြားမယ္လို႔ ေျပာဆိုခဲ့ပါတယ္။
YBS ယာဥ္လိုင္း စနစ္နဲ႕ ပတ္သက္ၿပီး တိုင္းအစိုးရရဲ႕ စီမံခန႔္ခြဲမႈ အားနည္းခ်က္ကို ေထာက္ျပေဝဖန္ၾကတဲ့သူေတြ ရွိသလို၊ အေျပာင္းအလဲအတြက္ သည္းခံ စီးနင္းၾကဖို႔ လူမႈကြန္ရက္ေတြက တဆင့္ ႏွိုးေဆာ္ေနၾကတာကိုလည္း ေတြ႕ရပါတယ္။
YBS ယာဥ္လိုင္းေၾကာင္း စနစ္ကို ကူညီေပးေနတဲ့ ေစတနာ့ဝန္ထမ္းေတြ မရွိေတာ့တဲ့ အခ်ိန္မွာ ျဖစ္လာနိုင္တဲ့ အဓိက အခက္အခဲေတြနဲ႕ ပတ္သက္ၿပီး ဇန္နဝါရီ ၂၀ ရက္မွာ အစည္းအေဝး ျပဳလုပ္ခဲ့ပါတယ္။
အစည္းအေဝးမွာ ဝန္ႀကီးခ်ဳပ္ ဦးၿဖိဳးမင္းသိန္း က အခက္အခဲ ၃ ခု ကို ေျပာဆိုခဲ့ေၾကာင္း တိုင္းလႊတ္ေတာ္ ကိုယ္စားလွယ္ ဦးေနမ်ိဳးေက်ာ္ (ခ) ဦးေနဘုန္းလတ္ က သူရဲ႕လူမႈကြန္ရက္ စာမ်က္ႏွာက တဆင့္ ေရးသားေဖာ္ျပထားပါတယ္။
(၁) ျပည္သူလူထုကို မွန္ကန္တဲ့ သတင္းအခ်က္အလက္ေတြေပးဖို႔၊ လမ္းၫႊန္ေပးဖို႔ လိုေၾကာင္း (ဆိုင္းဘုတ္ေတြကို ပိုမို ရွင္းလင္းလြယ္ကူေအာင္ ျပန္ျပင္မွာ ျဖစ္ၿပီး လက္ကမ္း ေၾကာ္ျငာ အသစ္ေတြကိုလည္း ထပ္မံျဖန႔္ေဝမွာျဖစ္ၿပီး မွတ္တိုင္ ေတြမွာ အလြယ္တကူ ယူလို႔ရေအာင္ လုပ္ေဆာင္ေပးဖို႔)။
(၂) Complaint ေတြကို တာဝန္ယူ၊ တာဝန္ခံ ေျဖရွင္းေပးမယ့္ အဖြဲ႕ကို ဒီထက္ ပိုေကာင္းေအာင္လုပ္ဖို႔ လိုတဲ့အေၾကာင္း
(လက်ရှိ စေတနာ့ဝန်ထမ်းတွေက YBS ရဲ့ Call Center တွေမှာ နောက်တပတ် အထိ ထပ်မံကူညီပေးကြဖို့)
အခက်အခဲ ရှိရင် ခေါ်ဆိုနိုင်ဖို့ YBS အရေးပေါ် ဖုန်းနံပါတ်တွေ ဖြစ်တဲ့ ၀၉ ၄၄ ၈၁ ၄၇ ၁၅၃ ၊ ၀၉ ၄၄ ၈၁ ၄၇ ၁၅၄ ၊ ၀၉ ၄၄ ၈၁ ၄၇ ၁၄၉ ၊ ၀၉ ၄၄ ၉၂ ၁၆ ၅၇၂ ၊ ၀၉ ၄၄ ၉၂ ၁၆ ၅၇၈ တို့ရှိကြောင်း။
(၃) ညဘက္ေတြမွာ ကားမရလို႔ အိမ္မျပန္နိုင္သူေတြကို ကူညီေပးဖို႔ ကားေတြ အဆင္သင့္ျပင္ထားဖို႔ လိုေၾကာင္း၊ (ယာဥ္လိုင္းေတြမွာ ကားေတြ ထပ္တိုးလာၿပီျဖစ္ေၾကာင္းနဲ႕ အစိုးရအဖြဲ႕ အေနနဲ႕လည္း ကားေရာ၊ ဆီေရာ အဆင္သင့္ ျပင္ ထားတဲ့ အေၾကာင္း) ေျပာဆိုခဲ့ေၾကာင္း ဦးေနဘုန္းလတ္က ေရးသားထားပါတယ္။
YBS နဲ႕ ပတ္သက္ၿပီး လက္ရွိမွာ အခက္အခဲေတြ ရွိေနေပမယ့္ YBS ယာဥ္လိုင္း စနစ္ရဲ႕ အားနည္းခ်က္၊ လိုအပ္ခ်က္ေတြ ကို အစိုးရ အဖြဲ႕နဲ႕အတူ ခရီးသြားျပည္သူ တရပ္လုံးကလည္းပဲ အျပဳသေဘာနဲ႕ ပါဝင္ပူးေပါင္းၾကမယ္ဆိုရင္ ရန္ကုန္ၿမိဳ႕ႀကီး ရဲ႕ ယာဥ္ေၾကာေတြနဲ႕ ဆက္စပ္ေနတဲ့ အခက္အခဲ ျပႆနာ အရပ္ရပ္ကို အျမန္ဆုံး ေျပလည္ေစနိုင္မွာ ျဖစ္တယ္လို႔ ေမွ်ာ္လင့္ ရပါတယ္။ ။
လူ ၈ ဦးေသဆံုးေသာ အျမန္လမ္းကားတိုက္မႈမွ ယာဥ္ေမာင္းကို CID တြင္ ထိန္းသိမ္းထား
စိုးသူေအာင္
ရန္ကုန္ - မႏၱေလးအျမန္လမ္း မိုင္တိုင္အမွတ္ ၄ အနီး ယာဥ္တိုက္မႈျဖစ္ကာ လူ ၈ ဦး မီးေလာင္ေသဆံုးသည့္ အမႈတြင္ ေမာ္ေတာ္ယာဥ္ေမာင္းႏွင္ခဲ့သူ ဦးေအာင္ခန္႔ ကို ရန္ကုန္ၿမိဳ႕ အင္းစိန္ CID ႐ံုးတြင္ထိန္းသိမ္းထားေၾကာင္း အျမန္လမ္းမႀကီးရဲတပ္ဖြဲ႔ ျပန္ၾကားေရးတာ၀န္ခံ ရဲမွဴး ရန္ေနာင္၀င္းက မဇၥ်ိမသို႔ ေျပာသည္။
“ စလႊဲတဲ႔ေန႕ကစၿပီး အကုန္လံုးကို လႊဲေျပာင္းလိုက္ၿပီျဖစ္ပါတယ္ ဒါနဲ႔ပတ္သက္ရင္ CID ကပဲ ဆက္လက္ ထုတ္ျပန္ပါလိမ့္မယ္။ သက္ဆိုင္တဲ႔ အရာအားလံုးကို လႊဲေျပာင္းလိုက္ၿပီျဖစ္ပါတယ္ ” ဟု ၄င္းက ေျပာဆိုသည္။
အဆိုပါ အမႈကို ဇန္န၀ါရီ ၂၆ ရက္ေန႔က ျမန္မာႏိုင္ငံမႈခင္း ရဲတပ္ဖြဲ႔(CID) လႊဲေျပာင္းေပးခဲ႔ျခင္းျဖစ္ေၾကာင္း သိရသည္။
အဆိုပါကိစၥႏွင့္ပတ္သက္ၿပီး ရဲအုပ္ေအာင္သင္းဦးက “ ၃၉ မိုင္ကေနသူေမာင္းလာတယ္ အဲ႔မွာ ၄မိုင္ ၂ဖာလံု အေရာက္မွာ သူဒုန္းဆိုတဲ႔အသံၾကားၿပီးေတာ့ လမ္းေဘးက လမ္းလယ္ကၽြန္းေဘာင္ကို တိုက္ၿပီးေတာ့မွ ဆီတိုင္ကီ ကြဲၿပီးေတာ့ မီးေလာင္ တဲ႔ အေနအထားပဲ သမရိုးက်ပါ ။ လုပ္ႀကံတဲ႔ သေဘာဆိုတာေတာ့ CID ဆက္စစ္မွာဗ် ။ ကၽြန္ေတာ္တို႔ စစ္ေဆးတဲ႔အခ်ိန္မွာေတာ့ အဲ႔လိုမ်ိဳးမေပၚပါဘူး “ ဟု ၄င္းက ေျပာဆိုသည္။
မီးေလာင္မႈျဖစ္ပြားခဲ႔သည့္ Hi Ace (အံစာတုံး) ယာဥ္ေပၚတြင္ လူ ၉ ဦးလိုက္ပါလာၿပီး လူ ၈ ဦး မီးေလာင္အသက္ဆံုး႐ံႈးခဲ့ ကာ တစ္ဦးသာ အသက္ရွင္လြတ္ေျမာက္ခဲ့သည္။ အဆိုပါလြတ္ေျမာက္ခဲ့သူသည္ ျဖစ္စဥ္အစတြင္ ယာဥ္ကို ေမာင္းႏွင္ သူမဟုတ္ေၾကာင္း ကနဦးထြက္ဆိုခဲ့ေသာ္လည္း ေနာက္ပိုင္းတြင္ ယာဥ္ေမာင္းသူအျဖစ္ စစ္ေဆးေတြ႔ရိွခဲ့သည္။
တရားခံဟု ယူဆရသူ ယာဥ္ေမာင္းအား အျမန္လမ္းရဲစခန္းတြင္ စစ္ေဆးစဥ္ “ ယာဥ္ေမာင္းကေတာ့ ေအာင္ခန္႔ေပါ့။ သူရဲ႕၀န္ခံထြက္ဆိုခ်က္အရ တရားခံက သူပဲ ။ သူထြက္ဆိုတဲ႔အတိုင္း ေနာက္က အေထာက္အထားေတြ လိုက္ၿပီးေတာ့ စစ္ေဆးေတာ့လည္း သူလို႔ပဲ ေတြ႕တယ္ေပါ့။ အဲ႔ဒါေၾကာင့္ သူ႔ကို ကၽြန္ေတာ္တို႔က ယမန္(ခ်ဳပ္ရက္) ယူထားတယ္ ။၂၃ ရက္ကေနမွ ေနာက္လ ၆ ရက္ေန႔ အထိေပါ့ ။ ယူၿပီးစစ္ေဆး ၊ အဲ႔လိုစစ္ေဆးခ်က္ေတြကို အခုထပ္ၿပီး CID ကို အမႈတြဲ လႊဲလိုက္တယ္ခင္ဗ် ” ဟု အမွတ္ ၃ လမ္းဆံု အျမန္လမ္းမႀကီးရဲစခန္း ရဲအုပ္ေအာင္သင္းဦးက ေျပာဆိုသည္။
ေသဆံုးသူ မသင္းသင္းေမာ္၏ ခင္ပြန္းျဖစ္ေသာ ကိုေအာင္ကိုဦးကလည္း ယင္းယာဥ္တိုက္မႈအတြက္ သံသယရိွေၾကာင္း ဇန္န၀ါရီ ၂၁ရက္၊ သူ႔လူမႈကြန္ယက္စာမ်က္ႏွာတြင္ မွ်ေ၀ခဲ့သည္။
ျဖစ္စဥ္မွာ ပုဂံမွ ျပန္လာေသာ အဆိုပါ Hi Ace ေမာ္ေတာ္ယာဥ္မွာ ရန္ကုန္မႏၱေလးအျမန္လမ္း မိုင္တိုင္အမွတ္ ၄/၂ - ၄/၃ ၾကား (အျပန္လမ္း) တြင္ ဇန္န၀ါရီ ၂၁ရက္၊ နံနက္ ၈နာရီခြဲခန္႔တြင္ ေရွ႕ညာဖက္ဘီးေပါက္ကာ လမ္းလယ္ကၽြန္းေဘာင္ အား တိုက္မိၿပီး ယာဥ္မီးေလာင္မႈ ျဖစ္ပြားခဲ့ျခင္းျဖစ္သည္။
ရန္ကုန္ - မႏၱေလးအျမန္လမ္း မိုင္တိုင္အမွတ္ ၄ အနီး ယာဥ္တိုက္မႈျဖစ္ကာ လူ ၈ ဦး မီးေလာင္ေသဆံုးသည့္ အမႈတြင္ ေမာ္ေတာ္ယာဥ္ေမာင္းႏွင္ခဲ့သူ ဦးေအာင္ခန္႔ ကို ရန္ကုန္ၿမိဳ႕ အင္းစိန္ CID ႐ံုးတြင္ထိန္းသိမ္းထားေၾကာင္း အျမန္လမ္းမႀကီးရဲတပ္ဖြဲ႔ ျပန္ၾကားေရးတာ၀န္ခံ ရဲမွဴး ရန္ေနာင္၀င္းက မဇၥ်ိမသို႔ ေျပာသည္။
“ စလႊဲတဲ႔ေန႕ကစၿပီး အကုန္လံုးကို လႊဲေျပာင္းလိုက္ၿပီျဖစ္ပါတယ္ ဒါနဲ႔ပတ္သက္ရင္ CID ကပဲ ဆက္လက္ ထုတ္ျပန္ပါလိမ့္မယ္။ သက္ဆိုင္တဲ႔ အရာအားလံုးကို လႊဲေျပာင္းလိုက္ၿပီျဖစ္ပါတယ္ ” ဟု ၄င္းက ေျပာဆိုသည္။
အဆိုပါ အမႈကို ဇန္န၀ါရီ ၂၆ ရက္ေန႔က ျမန္မာႏိုင္ငံမႈခင္း ရဲတပ္ဖြဲ႔(CID) လႊဲေျပာင္းေပးခဲ႔ျခင္းျဖစ္ေၾကာင္း သိရသည္။
အဆိုပါကိစၥႏွင့္ပတ္သက္ၿပီး ရဲအုပ္ေအာင္သင္းဦးက “ ၃၉ မိုင္ကေနသူေမာင္းလာတယ္ အဲ႔မွာ ၄မိုင္ ၂ဖာလံု အေရာက္မွာ သူဒုန္းဆိုတဲ႔အသံၾကားၿပီးေတာ့ လမ္းေဘးက လမ္းလယ္ကၽြန္းေဘာင္ကို တိုက္ၿပီးေတာ့မွ ဆီတိုင္ကီ ကြဲၿပီးေတာ့ မီးေလာင္ တဲ႔ အေနအထားပဲ သမရိုးက်ပါ ။ လုပ္ႀကံတဲ႔ သေဘာဆိုတာေတာ့ CID ဆက္စစ္မွာဗ် ။ ကၽြန္ေတာ္တို႔ စစ္ေဆးတဲ႔အခ်ိန္မွာေတာ့ အဲ႔လိုမ်ိဳးမေပၚပါဘူး “ ဟု ၄င္းက ေျပာဆိုသည္။
မီးေလာင္မႈျဖစ္ပြားခဲ႔သည့္ Hi Ace (အံစာတုံး) ယာဥ္ေပၚတြင္ လူ ၉ ဦးလိုက္ပါလာၿပီး လူ ၈ ဦး မီးေလာင္အသက္ဆံုး႐ံႈးခဲ့ ကာ တစ္ဦးသာ အသက္ရွင္လြတ္ေျမာက္ခဲ့သည္။ အဆိုပါလြတ္ေျမာက္ခဲ့သူသည္ ျဖစ္စဥ္အစတြင္ ယာဥ္ကို ေမာင္းႏွင္ သူမဟုတ္ေၾကာင္း ကနဦးထြက္ဆိုခဲ့ေသာ္လည္း ေနာက္ပိုင္းတြင္ ယာဥ္ေမာင္းသူအျဖစ္ စစ္ေဆးေတြ႔ရိွခဲ့သည္။
တရားခံဟု ယူဆရသူ ယာဥ္ေမာင္းအား အျမန္လမ္းရဲစခန္းတြင္ စစ္ေဆးစဥ္ “ ယာဥ္ေမာင္းကေတာ့ ေအာင္ခန္႔ေပါ့။ သူရဲ႕၀န္ခံထြက္ဆိုခ်က္အရ တရားခံက သူပဲ ။ သူထြက္ဆိုတဲ႔အတိုင္း ေနာက္က အေထာက္အထားေတြ လိုက္ၿပီးေတာ့ စစ္ေဆးေတာ့လည္း သူလို႔ပဲ ေတြ႕တယ္ေပါ့။ အဲ႔ဒါေၾကာင့္ သူ႔ကို ကၽြန္ေတာ္တို႔က ယမန္(ခ်ဳပ္ရက္) ယူထားတယ္ ။၂၃ ရက္ကေနမွ ေနာက္လ ၆ ရက္ေန႔ အထိေပါ့ ။ ယူၿပီးစစ္ေဆး ၊ အဲ႔လိုစစ္ေဆးခ်က္ေတြကို အခုထပ္ၿပီး CID ကို အမႈတြဲ လႊဲလိုက္တယ္ခင္ဗ် ” ဟု အမွတ္ ၃ လမ္းဆံု အျမန္လမ္းမႀကီးရဲစခန္း ရဲအုပ္ေအာင္သင္းဦးက ေျပာဆိုသည္။
ေသဆံုးသူ မသင္းသင္းေမာ္၏ ခင္ပြန္းျဖစ္ေသာ ကိုေအာင္ကိုဦးကလည္း ယင္းယာဥ္တိုက္မႈအတြက္ သံသယရိွေၾကာင္း ဇန္န၀ါရီ ၂၁ရက္၊ သူ႔လူမႈကြန္ယက္စာမ်က္ႏွာတြင္ မွ်ေ၀ခဲ့သည္။
ျဖစ္စဥ္မွာ ပုဂံမွ ျပန္လာေသာ အဆိုပါ Hi Ace ေမာ္ေတာ္ယာဥ္မွာ ရန္ကုန္မႏၱေလးအျမန္လမ္း မိုင္တိုင္အမွတ္ ၄/၂ - ၄/၃ ၾကား (အျပန္လမ္း) တြင္ ဇန္န၀ါရီ ၂၁ရက္၊ နံနက္ ၈နာရီခြဲခန္႔တြင္ ေရွ႕ညာဖက္ဘီးေပါက္ကာ လမ္းလယ္ကၽြန္းေဘာင္ အား တိုက္မိၿပီး ယာဥ္မီးေလာင္မႈ ျဖစ္ပြားခဲ့ျခင္းျဖစ္သည္။
Subscribe to:
Posts (Atom)