Sunday, September 25, 2011

လူ့​အခြင့္​အ​ေရး​တိုက္ပြဲဝင္ပုဂၢိဳလ္မ်ား​ အပိုင္း​ (၁)

ခင္​ေမာင္စိုး

​လူ့​သမိုင္း​မွာ လူ့​အခြင့္​အ​ေရး​ဆိုတဲ့​ စကား​လံုး​ကို တြင္တြင္က်ယ္က်ယ္ သံုး​စြဲလာခဲ့​တာ သိပ္မၾကာ​ေသး​ပါဘူး​။ လူ့​အခြင့္​အ​ေရး​ ​ေၾကညာ စာတမ္း​ ဆိုျပီး​ ကုလသမဂၢအဖြဲ့​ၾကီး​က ထုတ္ျပန္​ေၾကညာခဲ့​တာလည္း​ ယခု ၂ဝ၁၁ ခုႏွစ္က ျပန္​ေရတြက္မယ္ဆိုရင္ ၆၃ ႏွစ္ပဲ ရွိပါ​ေသး​တယ္။

ျမန္မာနိုင္ငံမွာ​ေတာ့​ လူ့​အခြင့္​အ​ေရး​ဆိုတဲ့​ စကား​ကို လူ​ေျပာသူ​ေျပာ မ်ား​လာတာဟာ ၁၉၈၈ ခုႏွစ္ လူထုအ​ေရး​ေတာ္ပံုၾကီး​ ​ေနာက္ပိုင္း​ကာလမွာ ျဖစ္ပါတယ္။ မ်ား​ေသာအား​ျဖင့္​ ဒီမိုက​ေရစီနဲ့​ လူ့​အခြင့္​အ​ေရး​ဆိုျပီး​ တြဲသံုး​တတ္ပါတယ္။ ၁၉၆၂ ခုႏွစ္ကစျပီး​ စစ္အာဏာရွင္ရဲ့​ လက္​ေအာက္ကို က်​ေရာက္ခဲ့​ရတဲ့​ ျမန္မာနိုင္ငံသား​မ်ား​အ​ေနနဲ့​ လူ​ေထာင္​ေပါင္း​မ်ား​စြာ အသက္ကို စ​ေတး​ျပီး​မွ ဒီစကား​လံုး​ေတြကို ​ေျပာခြင့္​ရလာခဲ့​တာပါ။ ၁၉၈၈ ခုႏွစ္ လူထုအံုၾကြမႈၾကီး​မတိုင္မီ ဆိုရွယ္လစ္​ေခတ္က ဆိုရင္ ဒီစကား​လံုး​ေတြကို သိျမင္​ေျပာၾကား​တဲ့​သူ အလြန္နည္း​ပါး​ခဲ့​ပါတယ္။

ကုလသမဂၢ လူ့​အခြင့္​အ​ေရး​ေၾကညာစာတမ္း​ကို ျမန္မာဘာသာနဲ့​ထုတ္​ေဝျဖန့္​ခ်ိခဲ့​ဖူး​ေပမယ့္​ လူထုၾကား​ထဲ မပ်ံ့​ႏွံ့​ခဲ့​ပါဘူး​။ အ​ေျခခံပညာ ​ေက်ာင္း​သား​မ်ား​အတြက္ အလြယ္တကူ နား​လည္​ေအာင္ ျပန္လည္​ေရး​သား​ထား​တဲ့​ လူ့​အခြင့္​အ​ေရး​ေၾကညာစာတမ္း​ကို သတင္း​စာဆရာၾကီး​ ဦး​ညိုျမက သူ့​ရဲ့​ အိုး​ေဝဂ်ာနယ္မွာ ဘာသာျပန္ဆို ထည့္​သြင္း​ခဲ့​ဖူး​ပါတယ္။ ဒါကိုလည္း​ အာရံုစိုက္မိတဲ့​သူ အ​ေရအတြက္ မမ်ား​လွပါ။ ဦး​ညိုျမရဲ့​ ဘာသာျပန္မူကို ၁၉၈၈ ခုႏွစ္ လူထုအ​ေရး​ေတာ္ပံုအတြင္း​မွာ ျဖန့္​ခ်ိတာ ​ေတြ႕​ရပါတယ္။

၁၉၄၈ ခုႏွစ္ ဒီဇင္ဘာ ၁ဝ ရက္မွာ ကုလသမဂၢအ​ေထြ​ေထြညီလာခံၾကီး​က လူ့​အခြင့္​အ​ေရး​ေၾကညာစာတမ္း​ကို ထုတ္ျပန္​ေၾကညာပါတယ္။ အခုအခ်ိန္မွာ အဖြဲ့​ဝင္ နိုင္ငံ​ေပါင္း​ ၁၉၂ နိုင္ငံ ရွိ​ေနျပီျဖစ္တဲ့​ ကုလသမဂၢအဖြဲ့​ၾကီး​ဟာ အဲဒီ ၁၉၄၈ ခုႏွစ္တုန္း​ကဆိုရင္ အဖြဲ့​ဝင္ နိုင္ငံ​ေပါင္း​ ၅၈ နိုင္ငံသာ ရွိပါ​ေသး​တယ္။ လူ့​အခြင့္​အ​ေရး​ ​ေၾကညာစာတမ္း​ၾကီး​ကို အဖြဲ့​ဝင္နိုင္ငံ ၅ဝ က ​ေထာက္ခံခဲ့​ျပီး​ က်န္တဲ့​ ၈ နိုင္ငံက​ေတာ့​ ကန့္​လည္း​ မကန့္​ကြက္ ​ေထာက္လည္း​ မ​ေထာက္ခံ ၾကား​ေနခဲ့​ပါတယ္။ အဲသည္တုန္း​က ျမန္မာနိုင္ငံဟာ ​ေထာက္ခံမဲ ​ေပး​ခဲ့​တဲ့​ နိုင္ငံျဖစ္ပါတယ္။ လူ့​အခြင့္​အ​ေရး​ေၾကညာစာတမ္း​ၾကီး​ကို ပထမဆံုး​ ​ေထာက္ခံမဲ​ေပး​တဲ့​ နိုင္ငံမ်ား​အတြင္း​ ပါဝင္ခဲ့​တဲ့​ ျမန္မာနိုင္ငံဟာ ဒီ​ေန့​ဒီအခ်ိန္မွာ​ေတာ့​ ကမ႓ာ​ေပၚမွာ လူ့​အခြင့္​အ​ေရး​ အခ်ိဳး​ေဖာက္ဆံုး​ နိုင္ငံတခု ျဖစ္​ေနပါျပီ။

ျမန္မာျပည္သူလူထုအ​ေနနဲ့​ လူ့​အခြင့္​အ​ေရး​ဆိုတဲ့​ စကား​လံုး​ကို ထုတ္​ေဖာ္​ေျပာဆိုနိုင္​ေန​ေပမယ့္​ ကုလသမဂၢရဲ့​ လူ့​အခြင့္​အ​ေရး​ ​ေၾကညာစာတမ္း​ထဲက အခြင့္​အ​ေရး​ေတြကို​ေတာ့​ လက္ဆုပ္လက္ကိုင္ ပိုင္ပိုင္နိုင္နိုင္ မရ​ေသး​ပါဘူး​။ လူ့​အခြင့္​အ​ေရး​ ​ေၾကညာစာတမ္း​ ​ေရး​သား​ထား​တဲ့​ စာရြက္​ေတြကို လူထုၾကား​မွာ ျဖန့္​ေဝတယ္ဆိုရင္ အဖမ္း​ခံရတာမ်ိဳး​ေတြ ရွိ​ေနပါ​ေသး​တယ္။ လူ့​အခြင့္​အ​ေရး​ကို အမ်ိဳး​မ်ိဳး​ခ်ိဳး​ေဖာက္​ေနတဲ့​ အစိုး​ရကလည္း​ လူ့​အခြင့္​အ​ေရး​ဆိုတာ ဗိုလ္က်စိုး​မိုး​ခ်င္တဲ့​ အ​ေနာက္နိုင္ငံမ်ား​က မၾကာခင္ကမွ တီထြင္လိုက္တဲ့​ အရာတခုလိုမ်ိဳး​ ဝါဒျဖန့္​ေနခဲ့​ပါတယ္။ လူ့​အခြင့္​အ​ေရး​ဆိုတာ အ​ေနာက္နိုင္ငံသား​ေတြနဲ့​သာ သက္ဆိုင္ျပီး​ အ​ေရွ့​တိုင္း​ယဉ္​ေက်း​မႈနဲ့​ ဆန့္​က်င္​ေနသလိုမ်ိဳး​ စြပ္စြဲ​ေျပာၾက​ေနတာလည္း​ ရွိပါ​ေသး​တယ္။

လူ့​အခြင့္​အ​ေရး​ဆိုတဲ့​ အရာဟာ မ်က္​ေမွာက္​ေခတ္မွာမွ ​ေပၚ​ေပါက္လာတဲ့​အရာ မဟုတ္ပါဘူး​။ လြန္ခဲ့​တဲ့​ႏွစ္​ေပါင္း​ ၄ဝဝဝ ​ေက်ာ္က အာဖရိကတိုက္ မက္ဆို ပို​ေတး​မီး​ယား​နိုင္ငံမွာ ​ေပၚ​ေပါက္ခဲ့​တဲ့​ ဟမ္မူရာဘီကိုဓ ဥပ​ေဒမွာ လူ့​အခြင့္​အ​ေရး​ တခ်ိဳ့​ ပါဝင္​ေနတယ္လို့​ သမိုင္း​ပညာရွင္မ်ား​က ဆိုပါတယ္။ ဟမ္မူရာဘီကိုဓ ဥပ​ေဒထဲမွာ အမ်ိဳး​သမီး​အခြင့္​အ​ေရး​၊​ က​ေလး​သူငယ္အခြင့္​အ​ေရး​၊​ ​ေက်း​က်ြန္အခြင့္​အ​ေရး​ စသျဖင့္​ ပါရွိခဲ့​ပါတယ္။

စာ​ေပအ​ေရး​အသား​နဲ့​ ခိုင္ခိုင္မာမာ​ေတြ႕​တာက​ေတာ့​ ၁၈၇၉ ခုႏွစ္တုန္း​က အီရန္နိုင္ငံမွာ ​ေတြ႕​ခဲ့​တဲ့​ ဆလင္ဒါပံု ရႊံ့​တံုး​တတံုး​ေပၚက အ​ေထာက္အထား​ျဖစ္ပါတယ္။ ဒီစာကို ​ေရး​သား​ခဲ့​တဲ့​အခ်ိန္က အင္ပါယာအရွင္ ဘုရင္ၾကီး​ ပိုင္း​ရတ္အုပ္ခ်ုပ္ခဲ့​တဲ့​ လြန္ခဲ့​တဲ့​ ႏွစ္​ေပါင္း​ ၂၆ဝဝ ​ေလာက္က ျဖစ္ျပီး​ အဲဒီအခ်ိန္က အီရန္နိုင္ငံလို့​ မ​ေခၚဘဲ ပါး​ရွား​နိုင္ငံလို့​ ​ေခၚခဲ့​ပါတယ္။ အဲဒီရႊံ့​တံုး​ေပၚမွာ ​ေရး​သား​ထား​တာ​ေတြက ဘုရင္ၾကီး​ပိုင္း​ရတ္ရဲ့​ အမိန့္​ျပန္တမ္း​ေတြျဖစ္ျပီး​ ​ေက်း​က်ြန္​ေတြကို လြတ္လပ္ခြင့္​ေပး​တာ​ေတြ၊​ အလုပ္သမား​ေတြကို လုပ္အား​ခ ​ေပး​တာ​ေတြ၊​ ဘာသာ​ေရး​ လြတ္လပ္ခြင့္​ေပး​တာ​ေတြ ပါဝင္ပါတယ္။ ဒီအမိန့္​ျပန္တမ္း​ပါတဲ့​ ရႊံ့​တံုး​ၾကီး​ကို ျဗိတိသ်ွျပ တိုက္မွာ သိမ္း​ဆည္း​ ျပသထား​ပါတယ္။ ဒီရႊံ့​တံုး​အတိုင္း​ ျပုလုပ္​ေရး​သား​ထား​တဲ့​ ပံုတူတခုက​ေတာ့​ အ​ေမရိကန္ျပည္​ေထာင္စု နယူး​ေယာက္ျမို့​က ကုလသမဂၢရံုး​ခ်ုပ္မွာ ရွိပါတယ္။

လြန္ခဲ့​တဲ့​ ႏွစ္​ေပါင္း​ ၂၃ဝဝ ​ေလာက္က အိနၵိယနိုင္ငံမွာ ​ေပၚထြန္း​ခဲ့​တဲ့​ အာ​ေသာကမင္း​ၾကီး​ လက္ထက္မွာလည္း​ တိုင္း​သူျပည္သား​မ်ား​ကို လူ့​အခြင့္​အ​ေရး​တခ်ိဳ့​ကို ​ေပး​ခဲ့​တာ ​ေတြ႕​ရျပန္ပါတယ္။ ဘာသာ​ေရး​၊​ နိုင္ငံ​ေရး​ ဇာတ္ ခြဲျခား​မႈ မရွိတာ​ေတြ၊​ အခမဲ့​ပညာ​ေရး​၊​ အခမဲ့​ ​ေဆး​ကုသမႈ၊​ လူအခ်င္း​ခ်င္း​ ခ်စ္ၾကည္ရင္း​ႏွီး​မႈ၊​ အၾကမ္း​မဖက္မႈ စသျဖင့္​ ဒီက​ေန့​ လူ့​အခြင့္​အ​ေရး​ဆိုတာ​ေတြရဲ့​ အ​ေျခခံအခ်က္တခ်ိဳ့​ကို အာ​ေသာကမင္း​ၾကီး​ရဲ့​ ​ေက်ာက္စာမွာ ​ေတြ႕​ရပါတယ္။ ျမန္မာလူမ်ိဳး​ေတြအ​ေနနဲ့​ အာ​ေသာကမင္း​ၾကီး​နဲ့​ ပတ္သက္ရင္ ​ေရတြင္း​ေပါင္း​ ရွစ္​ေသာင္း​ေလး​ေထာင္၊​ ​ေရကန္​ေပါင္း​ရွစ္​ေသာင္း​ေလး​ေထာင္ လႉဒါန္း​ခဲ့​တယ္ ဆိုတာ​ေလာက္ပဲ သိ​ေနခဲ့​တာပါ။ တကယ္​ေတာ့​ အာ​ေသာက မင္း​ၾကီး​ဟာ လူ့​အခြင့္​အ​ေရး​ေတြလည္း​ ​ေပး​ခဲ့​တဲ့​သူ ျဖစ္ပါတယ္။

ဒီအ​ေထာက္အထား​ေတြအရ လူ့​အခြင့္​အ​ေရး​ဆိုတာဟာ အ​ေရွ့​တိုင္း​ေဒသမွာ ​ေရွး​ကတည္း​က ရွိခဲ့​ဖူး​တဲ့​ အရာ​ေတြလို့​ ​ေျပာနိုင္ပါတယ္။ ဒါ​ေၾကာင့္​ လူ့​အခြင့္​အ​ေရး​ဆိုတာကို အ​ေနာက္နိုင္ငံမ်ား​ရဲ့​ တီထြင္ဖန္တီး​မႈအျဖစ္ အ​ေရွ့​တိုင္း​ေဒသက အာဏာရွင္အစိုး​ရမ်ား​ ​ေျပာဆို​ေနၾကတာဟာ သမိုင္း​ကို ​ေဖ်ာက္ဖ်က္တာပဲ ျဖစ္​ေနပါတယ္။

အ​ေနာက္တိုင္း​မွာ​ေတာ့​ လြန္ခဲ့​တဲ့​ ႏွစ္​ေပါင္း​ ဂဝဝ ​ေလာက္က အဂၤလန္က ဘုရင္ဂ်ြန္လက္ထက္မွာ ​ေပၚ​ေပါက္ခဲ့​တဲ့​ မဂၢနာကာတာ ​ေၾကညာစာတမ္း​ဟာ လူ့​အခြင့္​အ​ေရး​တခ်ိဳ့​ကို ​ေဖာ္ထုတ္နိုင္ခဲ့​တဲ့​ စာတမ္း​အျဖစ္ နာမည္ၾကီး​ပါတယ္။ အစိုး​ရကို ဖြဲ့​စည္း​ပံု အ​ေျခခံဥ​ေပဒ​ေအာက္မွာ ထား​ဖို့​ စတင္လုပ္​ေဆာင္ခဲ့​တဲ့​ စာတမ္း​ျဖစ္ပါတယ္။

မဂၢနာကာတာ ​ေၾကညာစာတမ္း​နဲ့​ တခ်ိန္တည္း​မွာလိုပဲ အာဖရိကတိုက္ မာလီနိုင္ငံမွာ အုပ္စိုး​ခဲ့​တဲ့​ ဆြန္ဒီယာတာကိတၲဆိုတဲ့​ ဘုရင္ကလည္း​ လူ့​အခြင့္​အ​ေရး​တခ်ိဳ့​ကို ​ေပး​ခဲ့​ပါတယ္။ ​ေက်း​က်ြန္စနစ္ကို ဖ်က္သိမ္း​ေပး​ခဲ့​ျပီး​ ပုဂၢလိကအခြင့္​အ​ေရး​တခ်ိဳ့​ကို ​ေပး​ခဲ့​တယ္လို့​ ဆိုပါတယ္။

လြန္ခဲ့​တဲ့​ ႏွစ္​ေပါင္း​ ၃ဝဝ ​ေက်ာ္က အဂၤလန္နိုင္ငံမွာ ​ေပၚထြန္း​ခဲ့​တဲ့​ ပညာရွိၾကီး​ ဂ်ြန္​ေလာက္က လူ့​အခြင့္​အ​ေရး​ရဲ့​ အ​ေျခခံ သဘာဝအခြင့္​အ​ေရး​ ဆိုတာကို စနစ္တက် စျပီး​ တင္ျပ​ေရး​သား​ခဲ့​ပါတယ္။ ဒီအခ်ိန္ကစလို့​ လူ့​အခြင့္​အ​ေရး​နဲ့​ဆိုင္တဲ့​ ျဖစ္ရပ္ၾကီး​ေတြဟာ အ​ေနာက္တိုင္း​ကမ႓ာမွာ ျဖစ္ပြား​လာခဲ့​ပါတယ္။

၁၇၇၆ ခုႏွစ္မွာ ျဖစ္ပြား​ခဲ့​တဲ့​ အ​ေမရိကန္​ေတာ္လွန္​ေရး​နဲ့​ ၁၇၈၉ ခုႏွစ္မွာ ျဖစ္ပြား​ခဲ့​တဲ့​ ျပင္သစ္​ေတာ္လွန္​ေရး​ေတြ​ေၾကာင့္​ လူ့​အခြင့္​အ​ေရး​မ်ား​ကို လူသား​ေတြ က်ယ္က်ယ္ျပန့္​ျပန့္​ စတင္ရရွိခဲ့​ပါတယ္။ အ​ေမရိကန္လြတ္လပ္​ေရး​ေၾကညာစာတမ္း​နဲ့​ ျပင္သစ္ လူ့​အခြင့္​အ​ေရး​ေၾကညာစာတမ္း​ေတြမွာ အသက္ရွင္သန္ခြင့္​ လြတ္လပ္စြာ ​ေနထိုင္ခြင့္​ ​ေပ်ာ္ရႊင္ခ်မ္း​ေျမ့​မႈ ရပိုင္ခြင့္​ စတာ​ေတြကို အတိအလင္း​ ​ေဖာ္ျပခဲ့​ပါတယ္။

ေနာက္​ေတာ့​ လူ့​အခြင့္​အ​ေရး​၊​ နိုင္ငံသား​အခြင့္​အ​ေရး​ စတာ​ေတြကို အက်ယ္တဝန္း​ ထုတ္​ေဖာ္​ေရး​သား​မႈ​ေတြ ​ေပၚလာပါတယ္။ ​ေသာမတ္ပိန္း​၊​ ဂ်ြန္စတူး​ဝပ္မီး​လ္၊​ ​ေဟဂယ္လ္ စတဲ့​ ပညာရွိသုခမိန္ၾကီး​မ်ား​က လူသား​ရဲ့​ ရပိုင္ခြင့္​ေတြကို ​ေရး​သား​တင္ျပခဲ့​ပါတယ္။

ဒီလို ပညာရွိၾကီး​မ်ား​ထဲမွာ ထင္ရွား​တဲ့​ တ​ေယာက္က​ေတာ့​ အ​ေမရိကန္​ေတြး​ေခၚရွင္ၾကီး​ ဟင္နရီ​ေဒး​ဗစ္​ေသာရိုး​ ျဖစ္ပါတယ္။ သူဟာ လူ့​အခြင့္​အ​ေရး​ (Human Rights)
ဆိုတဲ့​ စကား​လံုး​ကို ပထမဆံုး​ စတင္သံုး​စြဲခဲ့​သူ ျဖစ္တယ္လို့​ တခ်ိဳ့​က ဆိုၾကပါတယ္။
ေတြး​ေခၚရွင္ၾကီး​ေသာရိုး​ေရး​သား​ခဲ့​တဲ့​ နိုင္ငံ​ေရး​အာခံမႈ စာတမ္း​ၾကီး​ဟာ လူ့​အခြင့္​အ​ေရး​သမိုင္း​မွာ အလြန္အ​ေရး​ပါတဲ့​ စာတမ္း​ ျဖစ္ပါတယ္၊​၊​ ဒီစာတမ္း​က အိနၵိယလြတ္လပ္​ေရး​ေခါင္း​ေဆာင္ၾကီး​ မဟတၲမဂနၶီနဲ့​ အ​ေမရိကန္ လူမဲအခြင့္​အ​ေရး​ေခါင္း​ေဆာင္ မာတင္လူသာကင္း​တို့​အ​ေပၚ အလြန္ဩဇာ လႊမ္း​ခဲ့​တယ္လို့​ ဆိုပါတယ္။

နိုင္ငံ​ေရး​ေခါင္း​ေဆာင္မ်ား​၊​ လူထု​ေခါင္း​ေဆာင္မ်ား​၊​ ပညာရွိသုခမိန္ၾကီး​မ်ား​ရဲ့​ အဆင့္​ဆင့္​ၾကိုး​ပမ္း​မႈ​ေတြနဲ့​ လူ့​အခြင့္​အ​ေရး​ ဆိုတာ​ေတြကို လူ​ေတြ သိျမင္သ​ေဘာ​ေပါက္လာျပီး​ တခ်ိဳ့​တဝက္ခံစား​ရရွိလာခဲ့​ၾက​ေပမယ့္​ လူသား​အား​လံုး​အတြက္ တ​ေျပး​ညီ ရရွိရမယ့္​ လူ့​အခြင့္​အ​ေရး​ အခ်က္အလက္​ေတြကို စနစ္တက် ​ေဖာ္ထုတ္ခဲ့​တာက​ေတာ့​ ကုလသမဂၢအဖြဲ့​ၾကီး​ျဖစ္ပါတယ္။

၁၉၄၅ ခုႏွစ္မွာ ကုလသမဂၢအဖြဲ့​ၾကီး​ကို စတင္ဖြဲ့​စည္း​တည္​ေထာင္ခဲ့​ျပီး​ ကုလသမဂၢ သ​ေဘာတူစာတမ္း​ၾကီး​ထဲမွာ လူ့​အခြင့္​အ​ေရး​ဆိုတာကို ​ေသ​ေသခ်ာခ်ာ ထည့္​သြင္း​ခဲ့​တာ ျဖစ္ပါတယ္။ ဒီက​ေန လူ့​အခြင့္​အ​ေရး​ေကာ္မရွင္ဆိုတာကို ဖြဲ့​စည္း​ျပီး​ ပညာရွင္အဖြဲ့​နဲ့​ သံုး​ႏွစ္ၾကာ ​ေရး​ဆြဲခဲ့​တာပါ။ ၁၉၄၈ ခုႏွစ္ ဒီဇင္ဘာ ၁ဝ ရက္မွာမွ အပိ္ဳဒ္ ၃ဝ ပါဝင္တဲ့​ လူ့​အခြင့္​အ​ေရး​ ​ေၾကညာစာတမ္း​ၾကီး​ကို ​ေၾကညာနိုင္ခဲ့​တာ ျဖစ္ပါတယ္။

No comments:

Post a Comment