လုပ္ငန္းအခ်ိဳ႕တြင္ ေက်ာင္းေနအရြယ္ ကေလးငယ္မ်ား ငွားရမ္းေစခိုင္းခံေနရဆဲဟုဆို

ကြန္းခ်မ္း

စိုက္ပ်ဳိးေရး ကုန္ထုတ္လုပ္ငန္းႏွင့္ လူသုံးကုန္ထုတ္လုပ္ငန္းမ်ားတြင္ ေက်ာင္းေနအရြယ္ကေလးငယ္မ်ား ငွားရမ္းေစခိုင္းခံေနရဆဲျဖစ္သည္ဟု မြန္ျပည္လူ႔အခြင့္အေရးေဖာင္ေဒးရွင္း (HURFOM) ၏ လုပ္ငန္းအစီ အစဥ္တစ္ခုျဖစ္သည့္ အမ်ဳိးသမီးႏွင့္ ကေလးအခြင့္အေရးအစီအစဥ္ (WCRP) က ႏို၀င္ဘာ ၂၀ တြင္ က် ေရာက္ေသာ အျပည္ျပည္ဆိုင္ရာ ကေလးမ်ားေန႔တြင္ ထုတ္ျပန္ေျပာဆိုလိုက္သည္။

မြန္ေဒသအတြင္း အလုပ္လုပ္ကိုင္ေနၾကရသည့္ ကေလးသူငယ္မ်ား၏ဘ၀ပံုရိပ္မ်ားကို အဂၤလိပ္ဘာသာ ျဖင့္ ထင္ဟပ္တင္ျပထားသည့္ စာမ်က္ႏွာ ၅၅ မ်က္ႏွာပါ “CHILDREN FOR HIRE” (ငွားရမ္းေစခုိင္းျခင္း ခံေနရေသာ ကေလးမ်ား) အမည္ရွိ အစီရင္ခံစာတြင္ ထိုသို႔ ေျပာဆိုလိုက္ျခင္း ျဖစ္သည္။

ျမန္မာဘာသာျဖင့္ ေရးသားထားသည့္ အစီရင္ခံစာအက်ဥ္းတြင္လည္း “ေကာက္ခံရရွိသည့္ အခ်က္ အလက္ မွတ္တမ္းအရ စိုက္ပ်ိဳးေရး ကုန္ထုတ္က႑မ်ားျဖစ္သည့္ ေရာ္ဘာျခံလုပ္ငန္း၊ ကြမ္းျခံလုပ္ငန္း မ်ားအျပင္ လူသုံးကုန္ထုတ္လုပ္သည့္ ပရိေဘာဂလုပ္ငန္းမ်ား၊ စားေသာက္ဆိုင္ႏွင့္ ေစ်းဆိုင္မ်ားတြင္ ကေလးလုပ္သားမ်ား ေနရာအႏွံ႔ အလုပ္လုပ္ကိုင္ေနရေၾကာင္း ေတြ႕ရွိရသည္”ဟု ေဖာ္ျပထားသည္။

အလုပ္ေစခိုင္းခံရျခင္းႏွင့္ ပတ္သက္၍ WCRP ၏ အစီအစဥ္ညိႇႏႈိင္းေဆာင္ရြက္သူ မိေထာခ်မ္းက “တခ်ိဳ႕ ကေလးေတြက မိဘေတြ ရွမ္းျပည္(ထိုင္း)ကို သြားလိုက္ၾကလို႔ အဘိုးအဘြားေတြနဲ႔ေနရတယ္။ တခ်ိဳ႕က မိဘေတြ ဆုံးသြားၾကလို႔၊ တခ်ိဳ႕က မိဘေတြ ကြဲေနၾကလို႔၊ တခ်ိဳ႕က စာသင္ေက်ာင္းနဲ႔ ေ၀းၿပီး ေက်ာင္း စရိတ္ျမင့္လို႔”ဟု ေျပာသည္။

ယခုႏွစ္ေအာက္တိုဘာႏွင့္ ႏို၀င္ဘာလအတြင္း ျမန္မာႏိုင္ငံေတာင္ပိုင္း မြန္ျပည္နယ္ မုဒုံ၊ သံျဖဴဇရပ္၊ ေရး ၿမိဳ႕နယ္မ်ား၊ တနသၤာရီတိုင္း ထား၀ယ္၊ ေရျဖဴၿမိဳ႕နယ္မ်ားရွိ ေက်းရြာမ်ား၊ မြန္ျပည္သစ္ပါတီ ဧရိယာအ တြင္းရွိေက်းရြာမ်ားႏွင့္ ထိုင္း-ျမန္မာနယ္စပ္ ကရင္ျပည္နယ္ ဘုရားသုံးဆူေဒသမ်ားတြင္ အခ်က္အလက္ စုေဆာင္းကာ အထက္ပါ အစီရင္ခံစာကို ထုတ္ျပန္ျခင္း ျဖစ္သည္။

အလုပ္ေစခိုင္းခံေနရသည့္ ကေလးငယ္မ်ားမွာ အသက္ ခုနစ္ႏွစ္မွ ၁၇ ႏွစ္အတြင္း ျဖစ္ၾကၿပီး၊ အမ်ားစုမွာ ေရာ္ဘာေစးသိမ္းသည့္လုပ္ငန္း၊ ပရိေဘာဂစက္႐ုံလုပ္ငန္းႏွင့္ လမ္းေဘး ပလတ္စတစ္အိတ္ေကာက္ အလုပ္မ်ားတြင္ လုပ္ကိုင္ၾကသူမ်ားျဖစ္ကာ အပင္ပန္း အခက္ခဲဆုံးမွာ ပရိေဘာဂစက္႐ုံလုပ္ငန္းျဖစ္သည္ ဟု ဆိုသည္။

မိေထာခ်မ္းက “ဘုရားသုံးဆူနယ္စပ္ ပရိေဘာဂစက္႐ုံမွာအလုပ္လုပ္ေနတဲ့ ကေလးေတြဆိုရင္ လုပ္အား ခက အရမ္းနည္းၿပီး အလုပ္ခ်ိန္က တအားမ်ားတယ္။ အႏၱရာယ္လည္းမ်ားတယ္”ဟု ေျပာသည္။

ပရိေဘာဂစက္႐ုံမွ ကေလးမ်ားသည္ တစ္ေန႔လွ်င္ ထိုင္းေငြ ဘတ္ ၆၀ ႏွင့္ ၇၀ ၾကား (၂၀၀၀ က်ပ္ခန္႔) ရရွိၾကၿပီး၊ ေရာ္ဘာေစးသိမ္း ကေလးငယ္မ်ားမွာ တစ္လ သံုးေသာင္းက်ပ္ (တစ္ရက္ ၁,၀၀၀ က်ပ္)ႏွင့္ ပလတ္စတစ္အိတ္ေကာက္ ကေလးမ်ားမွာမူ တစ္ရက္ (၁,၅၀၀) က်ပ္ ၀န္းက်င္ခန္႔ ရရွိၾကသည္ဟု မိေထာခ်မ္းက ေျပာသည္။

ေက်ာင္းေနရြယ္ အလုပ္သမား ကေလးငယ္မ်ားအေၾကာင္း ေလ့လာေနသည့္ ေရးၿမိဳ႕နယ္ ဒူးယားရြာမွ ကိုခ်မ္းက “ပလတ္စတစ္ေကာက္တဲ့ ကေလးေတြရဲ့ဘ၀ဟာ ေတာ္ေတာ္ရင္နာဖို႔ေကာင္းတယ္။ သူတို႔ လာၿပီဆိုရင္လူေတြက သူခိုးေလးေတြဆိုၿပီး ေဟာက္ေဟာက္ထုတ္ၾကတယ္။ သူတို႔ ဘယ္လိုဘ၀ ဘယ္ လိုအသိုင္းအ၀ိုင္းမွာ ရွင္သန္လာရတာကို လူေတြက မေလ့လာၾကဘူး”ဟု ေျပာသည္။

“ကေလးတစ္ေယာက္ကို ကၽြန္ေတာ္က သားကို ေက်ာင္းထားေပးမယ္။ မုန္႔လည္း ဦးဦး၊ ၀ယ္ေကြၽးမယ္” ဆိုေတာ့ ကေလးက “သားေက်ာင္းလည္း ေနခ်င္တယ္။ မုန္႔လည္း စားခ်င္တယ္။ ဒါေပမဲ့ သားေဖေဖကို ဘယ္သူလုပ္ေကြၽးမလဲ”တဲ့။ တကယ္ေတာ့ ကေလးရဲ႕အေဖဟာ ဒုကၡိတတစ္ေယာက္။ ဒါကို လူေတြက မသိထားၾကဘူး”ဟု ကိုခ်မ္းက ဆက္ေျပာသည္။

ပညာေရးႏွင့္ က်န္းမာေရး၀န္ေဆာင္မႈ မရွိျခင္း၊ ေျမယာ လက္၀ယ္ကင္းမဲ့ျခင္း၊ ေရႊ႕ေျပာင္း အေျခခ် ေန ထိုင္ရျခင္း၊ လက္နက္ကိုင္ ပဋိပကၡမ်ားႏွင့္ လူ႔အခြင့္အေရး ခ်ိဳးေဖာက္ခံရမႈ၏ အက်ိဳးသက္ေရာက္မႈမ်ား သည္ ကေလးလုပ္သားမ်ား တိုးပြားလာေစရန္ ဖန္တီးသည့္ အဓိက အေၾကာင္းရင္းမ်ား ျဖစ္သည္ဟု အ ထက္ပါအစီရင္ခံတြင္ ေထာက္ျပထားသည္။

WCRP သည္ ထိုအစီရင္ခံစာအတြက္ ေက်ာင္းေနရြယ္ အလုပ္သမား ကေလးငယ္မ်ား၊ ကေလးမိဘမ်ား၊ က်န္းမာေရးလုပ္သားမ်ား၊ လူမႈေရး အဖြဲ႕အစည္းမ်ားႏွင့္ ကေလးေစာင့္ေရွာက္ေရး အသင္းအဖြဲ႕မ်ား စသည့္ နယ္ပယ္စုံမွ လူပုဂ္ၢိဳလ္ ၆၇ ဦးကို ေတြ႕ဆုံေမးျမန္းခဲ့သည္ဟု ဆိုသည္။

မြန္ျပည္ လူ႔အခြင့္အေရးေဖာင္ေဒးရွင္း (HURFOM) ၏ လုပ္ငန္းအစီအစဥ္တစ္ခုျဖစ္သည့္ အမ်ိဳးသမီးႏွင့္ ကေလးအခြင့္အေရးအစီအစဥ္ (WCRP) ကို ၂၀၀၀ ျပည့္ႏွစ္တြင္ စတင္ခဲ့ၿပီး မြန္ေဒသတြင္း အမ်ိဳးသမီး ႏွင့္ ကေလးအခြင့္အေရးမ်ား တိုးတက္ေကာင္းမြန္လာေစေရးႏွင့္ ကာကြယ္ျမႇင့္တင္ေရးအတြက္ အဓိက ထား ေဆာင္ရြက္ေနသည့္ အဖြဲ႕ျဖစ္သည္။