သတင္းေထာက္မ်ား ဖမ္းဆီးမႈ ခ်က္ခ်င္းအဆံုးသတ္ရန္ ကမာၻ႕စာနယ္ဇင္းလြတ္လပ္ခြင့္ေန႔တြင္ လူ႕အခြင့္အေရးအဖြဲ႕မ်ား တုိက္တြန္း

သိဂႌထြန္း

ျမန္မာအစုိးရ အေနျဖင့္ စာနယ္ဇင္းသမားမ်ားအား ဖမ္းဆီးေနျခင္းမ်ားကုိ ခ်က္ျခင္း အဆံုးသတ္သင့္ၿပီး ျမန္မာႏုိင္ငံ၏ မီဒီယာဥပေဒမ်ားကိုလည္း သတင္းလြတ္လပ္ခြင့္ျမႇင့္တင္ေပးသည့္ ဥပေဒမ်ားျဖစ္ရန္ ေမလ ၃ရက္တြင္ က်ေရာက္သည့္ ကမၻာ့သတင္းလြတ္လပ္ခြင့္ေန႔တြင္ လူ႕အခြင့္အေရး ေစာင့္ၾကည့္မွႈအဖြဲ႕ (HRW) က တိုက္တြန္းလုိက္သည္။

“ျမန္မာႏုိင္ငံတြင္ မီဒီယာလြတ္လပ္ခြင့္ တုိးတက္လာခဲ့ျခင္းအေပၚ ႏုိင္ငံတကာက ခ်ီးက်ဴးမွႈမ်ားမွာ ျမန္မာအစုိးရက စာနယ္ဇင္းသမားမ်ားကို ဖမ္းဆီးမွႈမ်ားႏွင့္ ၿခိမ္းေျခာက္မွႈမ်ားေၾကာင့္ ပ်က္ျပားသြားခဲ့ရသည္” ဟု HRW ၏ အာရွဆိုင္ရာ လက္ေထာက္ညႊန္ၾကားေရးမွဴး Phil Robertson က ေျပာသည္။

“ခုလိုမ်ိဳး ဒံုရင္းအေျခအေနကုိ ျပန္ၿပီးေရာက္သြားတဲ့အတြက္၊ သတင္းစာလြတ္လပ္ခြင့္နဲ႔ ပတ္သတ္ၿပီး ျမန္မာအစုိးရရဲ႕ ျပဳမူပံုအေပၚ စုိးရိမ္မွႈေတြ ျမင့္တက္လာပါတယ္” ဟုလည္း ဆိုသည္။

ႏုိင္ငံတကာ လူ႔အခြင့္အေရး အဖြဲ႕ခ်ဳပ္ (FIDH)ႏွင့္ FIDH ၏ အဖြဲ႕ဝင္ စင္ၿပိဳင္အာဆီယံကြန္ယက္-ျမန္မာ (ALTSEAN-Burma) တို႔ကလည္း ေမလ ၂ရက္က ဖမ္းဆီးခံထားရသည့္ ျမန္မာသတင္းေထာကမ်ားကို ျပန္လႊတ္ေပးရန္ႏွင့္ ျမန္မာအစိုးရအေနျဖင့္ စာနယ္ဇင္းသမားမ်ားအေပၚ ႏွိပ္ကြပ္မႈမ်ားကို အဆံုးသပ္ရန္ တိုက္တြန္းထားေသးသည္။

“သမၼတ ဦးသိန္းစိန္ လက္ထက္မွာ စာနယ္ဇင္းသမားေတြကုိ ႏွိပ္ကြပ္ေနပံုဟာ၊ ဗိုလ္ခ်ဳပ္မွဴးႀကီးသန္းေရႊလက္ထက္မွာ စစ္အစိုးရက ျပဳမူခဲ့တဲ့ နည္းလမ္းေတြနဲ႔ ဆင္တူေနပါတယ္” ဟုလည္း FIDH ဥကၠဌ Karim Lahidji က ဆိုထားသည္။

၂၀၁၃ ခုႏွစ္ ဒီဇင္ဘာလမွ စ၍ ျမန္မာအာဏာပုိင္မ်ားသည္ စာနယ္ဇင္းသမား အမ်ားအျပားကုိ ဖမ္းဆီးထိန္းသိမ္းျခင္းမ်ားႏွင့္ စြဲခ်က္တင္ျခင္းမ်ား ျပဳလုပ္ခဲ့ၿပီး၊ ထိုကဲ့သုိ႔ ဖမ္းဆီးျခင္းမ်ားသည္ ႏုိင္ငံေရးေၾကာင့္ ျဖစ္ေၾကာင္း သိသာထင္ရွားေနကာ၊ ပုိင္နက္က်ဴးလြန္မွႈ၊ အသေရဖ်က္မွႈ၊ ခြင့္ျပဳခ်က္မရဘဲ ဆႏၵျပျခင္း ႏွင့္ အျခားေသာ ဥပေဒမ်ားကုိ ခ်ိဳးေဖာက္ျခင္းစေသာ စြဲခ်က္မ်ားကုိ အာဏာပုိင္မ်ားက အသံုးျပဳခဲ့ေၾကာင္း HRW က ေထာက္ျပထားသည္။

ျမန္မာႏုိင္ငံတြင္ သတင္းစာနယ္ဇင္းလြတ္လပ္ခြင့္ ပိုမိုရရွိေရးႏွင့္ ဖမ္းဆီးထားသည့္ သတင္းေထာက္မ်ားကို လႊတ္ေပးရန္ ဧၿပီလ ၂၆ရက္တြင္ ျပည္ၿမိဳ႕၌ ဆႏၵထုတ္ေဖာ္ပြဲတြင္ ဦးေဆာင္ခဲ့သူ မဇၥၽိမသတင္းေထာက္ ကိုေရခဲ(ျပည္) ကို အာဏာပိုင္မ်ားက ပုဒ္မ ၁၈ျဖင့္ တရားစြဲဆုိမႈမ်ား ျပဳလုပ္ထားသည္။

ဧၿပီလ ၇ရက္ကလည္း မေကြးတိုင္း DVBသတင္းေထာက္ ကိုေဇာ္ေဖကို မေကြးၿမိဳ႕နယ္ တရား႐ံုးက ပုိက္နက္က်ဴးလြန္မွႈ ႏွင့္ ဝတၱရား ေႏွာင့္ယွက္မွႈ စြဲခ်က္မ်ားျဖင့္ ေထာင္ဒဏ္ တစ္ႏွစ္ ခ်မွတ္ခဲ့သည္။ ယင္းအျပင္ Unity အပတ္စဥ္ ဂ်ာနယ္မွ အမႈေဆာင္အရာရွိခ်ဳပ္အပါအဝင္ သတင္းေထာက္ ေလးဦးကို ႏိုင္ငံေတာ္လ်ဳိ႕ဝွက္ခ်က္ ေပါက္ၾကားမႈျဖင့္ ဇန္နဝါရီလအတြင္း စြဲခ်က္တင္ကာ ဖမ္းဆီးထားသည္။

ယင္းကဲ့သုိ႔ သတင္းေထာက္မ်ားအား ဖမ္းဆီးေထာင္ခ်မႈမ်ားသည္ ေကာင္းမြန္သည့္ အေျခအေနတစ္ရပ္ မဟုတ္ေၾကာင္း၊ ယင္းအေျခအေနသည္ မီဒီယာဥပေဒ၏ ဟာကြက္တခုျဖစ္သည္ဟု ျပန္ၾကားေရးဝန္ႀကီးဌာန ျပည္ေထာင္စုဝန္ႀကီး ဦးေအာင္ၾကည္က ေမလ ၃ရက္က ရန္ကုန္ၿမိဳ႕ ခ်က္ထရီယံဟိုတယ္တြင္ ျပဳလုပ္သည့္ ကမာၻ႔စာနယ္ဇင္းလြတ္လပ္ခြင့္ေန႔ အခမ္းအနားအၿပီး မီဒီယာမ်ားကို ေျပာၾကားခဲ့သည္။

HRW ၏ အာရွဆိုင္ရာ လက္ေထာက္ညႊန္ၾကားေရးမွဴး Phil Robertson ကလည္း “ဥပေဒသစ္ေတြရဲ႕ မျပတ္သားတဲ့ အႏၱရာယ္ရွိတဲ့ ျပဌာန္းခ်က္ေတြေၾကာင့္၊ ျမန္မာအစုိးရဟာ မီဒီယာေတြ အေပၚ သိမ္သိမ္ေမြ႕ေမြ႕ ကန္႔သတ္ထိန္းခ်ဳပ္ခြင့္ ရသြားႏုိင္ပါတယ္” ဟု HRW၏ ေမလ ၃ရက္ေန႔ထုတ္ ထုတ္ျပန္ခ်က္တြင္ ဆုိထားသည္။

“စာနယ္ဇင္းသမားေတြအေပၚ ကန္႔သတ္ထိန္းခ်ဳပ္မွႈေတြ ဖယ္ရွားေပးျခင္းနဲ႔၊ ကမၻာ့သတင္းလြတ္လပ္ခြင့္ေန႔ကုိ ဂုဏ္ျပဳသင့္ပါတယ္။ ဖမ္းဆီးမွႈ အသစ္ေတြ၊ ဖိႏွိပ္တဲ့ မီဒီယာ ဥပေဒေတြနဲ႔၊ ဒီေန႔ကို အမွတ္အသား မျပဳသင့္ပါဘူး၊ သတင္းစာ လြတ္လပ္ခြင့္ရွိမွ၊ စာနယ္ဇင္းသမား အခြင့္အေရးေတြ အေပၚ အစုိးရက ေလးစားမွႈ ရွိမွ၊ ဒီမုိကေရစီနည္းက် ျပဳျပင္ေျပာင္းလဲေရးဟာ ေရွ႕ဆက္သြားႏုိင္ပါလိမ့္မယ္”ဟု သူက ဆက္ေျပာသည္။

ကမာၻ႕စာနယ္ဇင္း လြတ္လပ္ခြင့္ေန႔တြင္ "ပိုမုိေကာင္းမြန္ေသာ အနာဂတ္အတြက္ မီဒီယာလြတ္လပ္ခြင့္" ဟူေသာ ေခါင္းစဥ္ျဖင့္ ျပန္ၾကားေရးဝန္ႀကီးဌာနႏွင့္ UNESCO တို႔ ပူးေပါင္းကာ ရန္ကုန္ၿမိဳ႕ ခ်က္ထရီယံဟိုတယ္တြင္ နံနက္ ၉နာရီက ျပဳလုပ္ခဲ့သည္။

ထုိအခမ္းအနားတြင္ ျပန္ၾကားေရးဝန္ႀကီး ဦးေအာင္ၾကည္ တက္ေရာက္ကာ ျမန္မာႏုိင္ငံ၏ သတင္းအခ်က္အလက္ ပ်ံ႕ႏွံ႕စီးဆင္းမႈသည္ ႏုိင္ငံပိုင္ မီဒီယာ၊ ပုဂၢလိကပုိင္မီဒီယာ၊ အမ်ားျပည္သူဝန္ေဆာင္မႈမီဒီယာႏွင့္ လူမႈအသိုက္အဝန္း မီဒီယာမ်ားတြင္ က်ယ္က်ယ္ျပန္႔ျပန္႔ သက္ေရာက္မႈ ရွိလာေတာ့မည္ဟု ၎၏ မိန္႔ခြန္းတြင္ ေျပာၾကားခဲ့သည္။ သို႔ေသာ္ ျမန္မာႏိုင္ငံ၏ စာနယ္ဇင္း လြတ္လပ္ခြင့္ အေျခအေနကိုမူ ဝန္ႀကီးက ထည့္သြင္းေျပာၾကားျခင္း မရွိေပ။