ျမန္မာ့ဆန္ေစ်းကြက္ တရုတ္ႏိုင္ငံကိုပဲ အားကိုးေနမလား

သစ္ေနမိုး

ျမန္မာႏုိင္ငံ၏ ျပည္ပဆန္တင္ပုိ႔မႈ က႑တြင္ ႏွစ္ေပါင္း ၄၆ ႏွစ္တာ ကာလအတြင္း တင္ပုိမႈအမ်ားဆုံး စံခ်ိန္တင္ခဲ့သည့္ ႏွစ္တႏွစ္ ရွိခဲ့သည္။ ယင္းကား ၂၀၁၂-၂၀၁၃ ဘ႑ာႏွစ္ ျဖစ္သည္။ ထိုႏွစ္တြင္ ဆန္တန္ခ်ိန္ ၁.၄၇ သန္းေက်ာ္ တင္ပုိ႔ႏုိင္ခဲ့ၿပီး တရုတ္ႏုိင္ငံက နယ္စပ္လမ္းေၾကာင္းမွ ဆန္တန္ခ်ိန္ ၈သိန္းေက်ာ္ ၀ယ္ယူခဲ့သည္။

ယခင္ႏွစ္မ်ားက တရုတ္ႏုိင္ငံသည္ ျမန္္မာႏုိင္ငံမွ ဆန္တန္ခ်ိန္ ၁ သိန္းခြဲ ၂ သိန္းသာ ပ်မ္းမွ်၀ယ္ယူမႈ ရွိခဲ့ရာမွ အဆုိပါႏွစ္တြင္ ၀ယ္ယူမႈ စတင္ ျမင့္တက္ခဲ့ျခင္းလည္း ျဖစ္သည္။ ၿပီးခဲ့သည့္ ၂၀၁၃-၂၀၁၄ ဘ႑ာႏွစ္တြင္ စုစုေပါင္း တင္ပုိ႔မႈ ဆန္တန္ခ်ိန္ ၁.၂ သန္း ၀န္းက်င္တြင္ တရုတ္ႏိုင္ငံက တန္ခ်ိန္ ၇ သိန္းနီးပါး ၀ယ္ယူမႈ ရွိခဲ့သည္။

ႏွစ္ႏွစ္ဆက္တုိက္ တရုတ္ႏိုင္ငံက ၀ယ္ယူမႈ ဆန္တန္ခ်ိန္ အရ ျမန္မာ့ဆန္တင္ပုိ႔မႈ၏ ၆၀ ရာခုိင္ႏႈန္းကို တရုတ္ႏုိင္ငံ တႏုိင္ငံတည္းက ၀ယ္ယူေနသည့္ကို ေတြ႔ရသည္။

တရုတ္ႏိုင္ငံက ၂ ႏွစ္ဆက္တုိက္ ၀ယ္ယူအား မ်ားလာျခင္းႏွင့္ အတူ ယခုႏွစ္အတြင္း ဆန္တင္ပုိ႔သူမ်ားက နယ္စပ္လမ္းေၾကာင္းမွ တဆင့္ တရုတ္သို႔ ဆန္တင္ပိုိ႔မႈ အရွိန္ေကာင္းေနေၾကာင္း သိရသည္။ သုိ႔ေသာ္ ထုိသုိ႔တင္ပုိ႔မႈသည္ ၿပီးခဲ့သည့္ ဇူလုိင္ လကုန္ပုိင္းတြင္ ပ်က္ျပားသြားေလသည္။

ျဖစ္စဥ္မွာ ျမန္မာဘက္မွ တင္သြင္းေသာ ဆန္မ်ားကုိ တရုတ္ အစုိးရက ဗဟုိစီမံခ်က္ျဖင့္ ဖမ္းဆီးမႈမ်ား ရွိလာျခင္းေၾကာင့္ ျဖစ္သည္။ ျမန္မာ-တရုတ္ ႏွစ္ႏိုင္ငံအၾကား ဆန္ကုန္သြယ္မႈတြင္ လက္ရွိအခ်ိန္၌ ျမန္မာဘက္မွ တရား၀င္ တင္ပို႔ျခင္း ျဖစ္ေသာ္လည္း တရုတ္ဘက္မွ တရား၀င္ ၀ယ္ယူျခင္း မဟုတ္ဟု ဆိုသည္။

ထိုအေျခအေနမ်ား အရ တရုတ္ဘက္မွ ျမန္မာ့ဆန္မ်ားကုိ အဖမ္းအဆီး ရွိလာခ်ိန္တြင္ တင္ပို႔သူမ်ားအတြက္ အခက္အခဲမ်ား ျဖစ္လာေၾကာင္း သိရသည္။

ထုိေၾကာင့္ ျမန္မာဆန္စပါး အသင္းခ်ဳပ္၊ စီးပြားေရးႏွင့္ ကူးသန္းေရာင္း၀ယ္ေရး ၀န္ႀကီးဌာနႏွင့္ လယ္ယာစုိက္ပ်ိဳးေရးႏွင့္ ဆည္ေျမာင္း၀န္ႀကီး ဌာနတုိ႔ ပူးေပါင္းၿပီး တရုတ္အစုိးရႏွင့္ ညွိႏိႈင္းမႈမ်ား လုပ္ေဆာင္ လာရသည္။

ညွိႏိႈင္းမႈမ်ားေၾကာင့္ ယခုလ၂၀ ရက္မွ ၂၆ ရက္ အထိ ေနျပည္ေတာ္တြင္ က်င္းပမည့္ အာဆီယံ လယ္ယာ စုိက္ပ်ိဳးေရး ၀န္ႀကီးမ်ား အစည္းအေ၀းသုိ႔ တရုတ္လယ္ယာ စုိက္ပ်ိဳးေရး၀န္ႀကီး တက္ေရာက္ကာ ႏွစ္ႏိုင္ငံ တင္ပို႔မႈအတြက္ လက္မွတ္ ေရးထုိးၾကေတာ့မည္ ျဖစ္ေၾကာင္း သိရသည္။

ျမန္မာ့ဆန္မ်ား တရုတ္ႏုိင္ငံသုိ႔ တရား၀င္ တင္ပုိ႔ႏုိင္ေရး အဓိက လုိအပ္ခ်က္သည္ တရုတ္ႏုိင္ငံ၏ ကုန္ပစၥည္းမ်ား အရည္အေသြး စစ္ေဆးေရးႏွင့္ ပုိးမႊားကင္းစင္ေရး ထိန္းခ်ဳပ္မႈ ဌာန AQSIQ က ခြင့္ျပဳသေဘာတူမွသာ လက္မွတ္ေရးထုိး ၾကရမည္ ျဖစ္သည္။

လက္မွတ္ေရးထုိးၿပီးသည္ႏွင့္ ျမန္မာ့ဆန္မ်ား တရုတ္သုိ႔ ခြဲတမ္း Quota စနစ္ျဖင့္ တင္ပို႔ႏိုင္ရန္ ညွိႏိႈ္င္းရမည္ ျဖစ္သည္။ ခြဲတမ္းက် တန္ခ်ိန္ မည္မွ် တင္ပို႔ရရွိမည္ကုိ မသိရေသးေသာ္လည္း လက္ရွိတင္ပုိ႔ေနသည္ တန္ခ်ိန္ ၇ သိန္း ၈ သိန္းထက္ မနည္း တင္ပို႔ႏိုင္ရန္ ညွိႏိႈင္းသြားမည္ဟု ျမန္မာႏုိင္ငံဘက္မွ တာ၀န္ရွိသူမ်ားက ဆိုသည္။

ထိုအေျခအေန အရ ျမန္မာ့ဆန္ ျပည္ပတင္ပုိ႔ ေရာင္းခ်ႏိုင္ေရး ေစ်းကြက္ အေနအထားသည္ တရုတ္ႏုိင္ငံ တႏုိင္ငံတည္းကုိသာ ဦးစားေပး လုပ္ေဆာင္ေနရသည္ကုိ ေတြ႔ျမင္ရသည္။

စီးပြားေရးႏွင့္ ကူးသန္းေရာင္း၀ယ္ေရး ၀န္ႀကီးဌာန၏ ထုတ္ျပန္ခ်က္ စာရင္းမ်ားအရ ၂၀၀၁ ခုႏွစ္မွ ၂၀၁၃ ခုႏွစ္အထိ ျမန္မာ့ဆန္ကုိ ၀ယ္ယူသည့္ ႏုိင္ငံေပါင္း ၄၃ ႏုိင္ငံ အထိ ရွိေသာ္လည္း ပုံမွန္ကုန္သြယ္မႈ မရွိဟု ေဖာ္ျပထားသည္။

ျပည္ပသုိ႔ ဆန္တင္ပုိ႔ရာ၌ တန္းျမင့္ဆန္ႏွင့္ တန္းနိမ့္ဆန္ ၂မ်ိဳးစလုံး တင္ပုိ႔ရၿပီး အမ်ားဆုံး တင္ပို႔မႈမွာ တန္းနိမ့္ဆန္မ်ား ျဖစ္သည္။ အဓိက တင္ပို႔သည့္ ေစ်းကြက္မွာ အာဖရိက ႏုိင္ငံမ်ား၊ ေဒသတြင္း ႏုိင္ငံမ်ား၊ အေရွ႕အလယ္ပုိင္း ႏုိင္ငံမ်ားျဖစ္ေၾကာင္း သိရသည္။ ယခုႏွစ္အတြင္း အီးယူႏုိင္ငံမ်ားသုိ႔ တင္ပုိ႔ခြင့္ ရလာသည္။

တရုတ္ႏုိင္ငံသုိ႔ တင္ပုိ႔မႈမွာ နယ္စပ္ ကုန္သြယ္ေရး Border Trade တင္ပို႔မႈ ျဖစ္ၿပီး အျခားႏုိင္ငံမ်ားသုိ႔ တင္ပုိ႔ရာတြင္ သေဘၤာလမ္းေၾကာင္း Normal Trade မွ ပံုမွန္ တင္ပုိ႔ရျခင္း ျဖစ္သည္။

ထိုအေနအထားႏွင့္ ပတ္သတ္ၿပီး ျမန္မာႏုိင္ငံ ဆန္စပါး အသင္းခ်ဳပ္ ဥကၠဌ ဦးခ်စ္ခုိင္က “ ပုံမွန္ ကုန္သြယ္မႈ လမ္းေၾကာင္းကုိ ပစ္ပယ္လုိ႔ မရဘူး။ Border Trade ႀကီးလည္း အားကုိးလုိ႔ မရဘူး။ ခုေလာေလာဆယ္ကေတာ့ Border Trade က တရားမ၀င္ ျဖစ္ေနတာရယ္၊ ၀ယ္လုိအားလည္း ရွိေနတာရယ္ေၾကာင့္ လူေတြ စိတ္၀င္စားတ့ဲ ေခါင္းစဥ္ တခု ျဖစ္လာတာေပါ့” ဟု ဆိုသည္။

ေစ်းကြက္ လက္တေလာ အေျခအေနအရ တရုတ္ႏုိင္ငံ တႏုိင္ငံတည္းကုိ ယခုလုိ ညွိႏိႈင္းေဆာင္ရြက္ ေနရသည့္ အေျခအေနႏွင့္ ပတ္သတ္ၿပီး ျမန္မာႏုိင္ငံ ဆန္စပါး အသင္းခ်ဳပ္ အတြင္းေရးမႈး ဦးရဲမင္းေအာင္က “ပညာရွင္ေတြလည္း အကုန္လုံး ေျပာထားတယ္။ ႏုိင္ငံ တႏုိင္ငံတည္းကုိ တင္ပုိ႔ရတဲ့ ေစ်းကြက္ဟာ အင္မတန္ ခက္တယ္။ ေရရွည္အတြက္ မေကာင္းဘူး။ တတ္ႏုိင္သမွ် ေစ်းကြက္ကုိ ခ်ဲ႕သင့္တယ္ေပါ့။ အခု ခြဲတမ္းစနစ္ ဆုိတာလည္း ေရရွည္အတြက္ ခုိ္င္မာတ့ဲဟာ မဟုတ္ေသးဘူး။ ကာလတုိပဲ ေျဖရွင္းလုိ႔ရတဲ့ ကိစၥတခုေပါ့။ ေရရွည္အတြက္ အမ်ားႀကီး ေဆြးေႏြးရအုံးမယ္” ဟု ေျပာသည္။

ယခုကဲ့သုိ႔ နယ္စပ္လမ္းေၾကာင္းမွ တရုတ္ႏုိင္ငံသုိ႔ ဆန္တင္ပုိ႔မႈ မ်ားေနရျခင္းသည္ ေစ်းႏႈန္းပုိမုိ ရရွိျခင္းေၾကာင့္ ျဖစ္ေၾကာင္း ဆန္တင္ပုိ႔သူမ်ားက ဆိုသည္။ ျမန္မာ့ဆန္မ်ားကုိ တရုတ္မွ ၀ယ္ယူေသာ ေစ်းႏႈန္းသည္ ဆန္တင္ပို႔ ေရာင္းခ်မႈ ေစ်းကြက္၌ ေစ်းႏႈန္းအျမင့္ဆုံး ရရွိသည့္ အီးယူႏုိင္ငံမ်ားက ေပးသည့္ ေစ်းႏႈန္းနီးပါး ရရွိေနျခင္းေၾကာင့္ ျဖစ္သည္။

ေစ်းႏႈန္းရရွိမႈႏွင့္ ပတ္သက္ၿပီး Shwe Wah Yaung Argiculture Production Co.ltd ၏ အုပ္ခ်ဳပ္မႈ ဒါရုိက္တာ ဦးလူေမာ္ျမင့္ေမာင္က “ အဓိက က လက္ရွိေစ်းေပါ့။ တရုတ္က ေစ်းရေနတယ္။ တရုတ္ကုိ ယွဥ္ၿပီး ေပးႏုိင္တာကလည္း အီးယူ ႏုိင္ငံေတြပဲ။ ဒါေပမယ့္ အီးယူမွာက ကန္႔သတ္ခ်က္ေတြက မ်ားတယ္။ အရည္အေသြးပုိင္းက အစေပါ့။ တရုတ္ဘက္မွာေတာ့ နယ္စပ္က သြားတာ အဲဒီလုိ သိပ္မရွိဘူး။ ကုန္သည္ ဆုိတာေတာ့ ေစ်းသာတဲ့ဘက္ကုိ ေရာင္းေနၾကတာေပါ့။ Border နဲ႔ Normal Trade ကေတာ့ ဒီလုိပဲ အားသာတဲ့ဘက္ကုိ သြားေနၾကတာပဲ” ဟု ေျပာသည္။

ဆန္လုပ္ငန္းရွင္မ်ား၏ ေျပာဆိုမႈအရ ကမာၻ႔ဆန္ ေစ်းကြက္တြင္ ျမန္မာက ပုံမွန္တင္ပုိ႔ေသာ အာဖရိက ေစ်းကြက္မွာ ယခုႏွစ္ တင္ပို႔မႈအတြက္ ေ၀စု ပုိမုိ ရရွိလာႏုိင္ေၾကာင္း၊ ထိုသုိ႔ ခန္္မွန္းရသည္မွာ ကမာၻ႔ဆန္တင္ပုိ႔မႈ ထိပ္သီးႏိုင္ငံမ်ား ျဖစ္သည့္ ထုိင္း ႏုိင္ငံ၊ ဗီယက္နမ္ ႏုိင္ငံတုိ႔၏ လက္ရွိ အေျခအေနမ်ားႏွင့္ သက္ဆုိင္သည္ဟု ဆိုၾကသည္။

ဦးလူေမာ္ျမင့္ေမာင္က “အိႏၵိယက မႏွစ္ကအထိ ဆန္အမ်ားဆုံး ပု႔ိခဲ့တယ္။ ဒီႏွစ္မွာ သူ႔ႏိုင္ငံရဲ႕ ရာသီဥတု အေျခအေနေၾကာင့္ import ေတာင္ ျပန္လုပ္မယ္လုိ႔ ေၾကညာထားတာ။ လုပ္ျဖစ္ မလုပ္ျဖစ္ေတာ့ မသိဘူးေပါ့။ အရင္က ထုိင္းက သူ႔ရဲ႕ စေတာ့ေတြကုိ ထုတ္ေရာင္းတယ္။ အခု ထုိင္းမွာလည္း ႏုိင္ငံေရး အေျခအေနက ေျပာင္းေနေတာ့ အမ်ားႀကီး ထုတ္မေရာင္းႏုိင္ေတာ့ဘူး။ ဗီယက္နမ္လည္း ဖိလစ္ပုိင္ကုိ ေရာင္းအား သာေနတယ္။ ဖိလစ္ပုိင္ကလည္း ေတာက္ေလွ်ာက္ ၀ယ္ေနတယ္။ ဒါေၾကာင့္ သူသည္ အာဖရိကကုိပုိ႔ဖုိ႔ အားမသာဘူး ျဖစ္ေနတယ္။ ဒီအေျခအေနက က်ေနာ္တုိ႔ရဲ႕ အခြင့္အေရး တခုေပါ့။ ဒီလုိ မွန္းထားပါတယ္” ဟု ဆက္ေျပာသည္။

ႏွစ္စဥ္ ဆန္တင္ပုိ႔ေနရသည့္ အာဖရိက ေစ်းကြက္တြင္ အခြင့္အလမ္း ပုိမုိ ရလာႏုိင္သလို၊ ေစ်းကြက္ စတင္ ထုိးေဖာက္ခါစ ဥေရာပ ႏုိင္ငံမ်ားႏွင့္ အေရွ႕အလယ္ပုိင္း ေစ်းကြက္တြင္လည္း တျဖည္းျဖည္း ေစ်းကြက္ေ၀စု ခ်ဲ႕လာသည္ႏိုင္ဟု သံုးသပ္ၾကသည္။

လက္ရွိ အေျခအေနအရ ေစ်းႏႈန္း ရရွိမႈႏွင့္ ေစ်းကြက္ အေနအထားေၾကာင့္ နယ္စပ္လမ္းေၾကာင္း ကုန္သြယ္မႈကုိသာ အားထားေနရၿပီး ပုံမွန္လမ္းေၾကာင္း ကုန္သြယ္မႈ၌ ေစ်းကြက္အမာခံ ခ်ိတ္ဆက္ ခ်ဲ႕ထြင္မႈ ေလ်ာ့နည္းလာသည့္ကို ေတြ႔ႀကံဳေနရသည္။

သုိ႔ေသာ္ ဆန္တင္ပုိ႔သူမ်ားသည္ လက္ရွိကာလအတြင္း ေစ်းေကာင္း ရရွိရာ နယ္စပ္ လမ္းေၾကာင္းကုိ အားထားေနရျခင္းထက္ ေရရွည္အတြက္ ပုံမွန္ကုန္သြယ္မႈ လမ္းေၾကာင္းမွ တင္ပုိ႔ေနေသာ ႏုိင္ငံမ်ားသုိ႔ regular supply လုပ္ေပးႏုိင္သည့္ ယုံၾကည္မႈကုိ တည္ေဆာက္လ်က္ ေစ်းကြက္ ခ်ဲ႕ထြင္မႈကုိ ဦးစားေပးဖုိ႔ လုိအပ္ေနၿပီ ျဖစ္သည္ဟု ဆန္စပါးလုပ္ငန္း ေလ့လာကြ်မ္းက်င္သူမ်ားက ေျပာဆိုသည္။