ယင္းသို႕ စစ္ေဆးခ်က္သည္ ျမန္မာႏိုင္ငံတြင္ လာေရာက္ရင္းႏွီးျမႇဳပ္ႏွံေသာ အေမရိကန္ကုမၸဏီမ်ားအဖို႕ တာဝန္သိေသာ ရင္းႏွီးျမႇဳပ္ႏွံမႈျဖစ္ေၾကာင္း ျပသရန္လိုေသာေၾကာင့္ မျဖစ္မေန လုပ္ရမည့္ လုပ္ေဆာင္ခ်က္ျဖစ္သည္။
Gap ကုမၼဏီက စီးပြားေရးပိတ္ဆို႔မႈကို ေခတၱ ဆိုင္းငံ့ထားသည့္ ၂၀၁၂ ခုႏွစ္ေနာက္ပိုင္း ၎တို႕၏ Old Navy ႏွင့္ Banana Republic အမွတ္တံဆိပ္မ်ားအတြက္ “ျမန္မာျပည္တြင္ ထုတ္လုပ္သည္” ဟူေသာ တံဆိပ္ပါရွိသည့္ အေပၚထပ္ အကၤ်ီ ႏွင့္ စြပ္က်ယ္ အကၤ်ီမ်ားကို ပထမဦးဆံုးေသာ တင္ပို႔ ေရာင္းခ်သည့္ အေမရိကန္ကုမၼဏီိ ျဖစ္သည္ဟု ဇြန္လအတြင္းက ထုတ္ျပန္ေၾကျငာခဲ့သည္။
ယခု “Responsible Sourcing in Myanmar” ဟုေခါင္းစဥ္ပါရွိသည့္ အစီရင္ခံစာကို ရန္ကုန္ျမိဳ႕ရွိ အေမရိကန္သံရုံးသို႔ ေပးပို႔ ခဲ့ျပီး ယင္းကို သံရုံး အင္တာနက္ စာမ်က္ႏွာေပၚတြင္ ေဖာ္ျပခဲ့သည္။
၄င္းအစီရင္ခံစာတြင္ Gap ၏ ျမန္မာ့ ႏိုင္ငံေရးႏွင့္ လူ႔အခြင့္အေရး အေျခအေနမ်ားကို အက်ယ္တ၀င့္ ေဖာ္ျပထားျပီး ကမာၻ႔ အလုပ္သမား အဖြဲ႔ခ်ဳပ္ International Labor Organization၊ အျခားေသာ အလုပ္သမား အခြင့္အေရး လႈပ္ရွားသူမ်ား ႏွင့္ လက္တြဲ လုပ္ကိုင္ျခင္းမ်ား၊ ၄င္းတို႕ Gap ကုမၼဏီ အတြက္ အထည္မ်ား ထုတ္လုပ္ေပးလ်က္ရွိေသာ ရန္ကုန္ရွိ ေတာင္ကိုးရီးယား ပိုင္ အထည္စက္ရုံ ၂ ခုႏွင့္ ပတ္သက္ေသာ အေသးစိတ္ ေလ့လာအကဲျဖတ္ခ်က္မ်ား ကို ထည့္သြင္းေဖာ္ျပထားသည္။
ထိုသို႔ အကဲျဖတ္ေလ့လာရာတြင္ အေဆာက္အအံု ႏွင့္ မီးေဘး အႏၱရာယ္ႏွင့္ ပတ္သက္သည့္ လိုအပ္ခ်က္မ်ားကိုပါ စစ္ေဆး အကဲ ျဖတ္သြား ျခင္းျဖစ္ျပီး အလုပ္သမားမ်ားအား အႏၱရာယ္ျဖစ္ေစမည့္ ျခိမ္းေျခာက္မႈမ်ား မေတြ႔ ရွိခဲ့ရဟု ဆိုသည္။ ထိုစက္ရုံမ်ား ႏွင့္ပတ္သက္သည့္ စာရင္းစစ္ျခင္းကို အလုပ္သမား အခြင့္အေရး အဖြဲ႔အစည္း ျဖစ္သည့္ Verite မွ ျပဳလုပ္ခဲ့ျခင္းျဖစ္သည္။
“ႏို၀င္ဘာ ၂၀၁၃ မွာ ထုတ္ျပန္ခဲ့တဲ့ အကဲျဖတ္ မွတ္တမ္း အျပည့္အစံုမွာ ကနဦး အေနနဲ႔ စက္ရုံရဲ႕ ကုန္ထုတ္စြမ္းအား အေပၚ ၾကည့္ရႈ အကဲျဖတ္ထားျပီး အဲဒီေနာက္မွာ ေတာ့ တျခား ျပႆနာေတြကို ရွာေဖြခဲ့ပါတယ္” ဟု Verite ရဲ႕ စာရင္းစစ္မႈ နဲ႔ပတ္သက္ျပီး အစီရင္ခံစာက ဆိုထားပါတယ္။
Gap အတြက္ ျပဳလုပ္ခဲ့ေသာ အကဲျဖတ္မွတ္တမ္းတြင္ ျမန္မာႏိုင္ငံရွိ အလုပ္သမားမ်ားအား အနိမ့္ဆံုး တရက္ လုပ္အားခကို မ်ားစြာ ႏွိမ္၍ ေပးေသာ ေနရာမ်ား ျဖစ္သည့္ ျမန္မာ့ အထည္စက္ရုံ မ်ားအေၾကာင္းကိုလည္း ထင္ဟပ္ျပလ်က္ရွိသည္။
လက္ရွိ ေတြ႕ျမင္ ေနရေသာ ျဖစ္ရပ္မ်ားက ၄င္း စက္ရုံ ၂ ခုလံုးတြင္ ၀န္ထမ္း အလုပ္သမားမ်ားအား စည္းကမ္း ထိန္းသိမ္း ရန္အတြက္ ခ်မွတ္ထားေသာ မူ၀ါဒ မ်ား မရွိပဲ ထိုအျခင္း အရာမ်ားက စည္းကမ္း ႏွင့္အညီ လုပ္ကိုင္ႏိုင္မႈ မရွိျခင္း ႏွင့္ ျပစ္ဒဏ္အတြက္ ဒဏ္ေငြမ်ား သတ္မွတ္ ေကာက္ခံ ျခင္း အစရွိသည့္ အရာမ်ား ကို ျဖစ္ေပၚေစႏိုင္ေၾကာင္း ေရးသားအစီရင္ခံထားသည္။
“အလုပ္သမားမ်ားက ၄င္းတို႔ အထက္အရာရွိ အုပ္ခ်ဳပ္သူမ်ားဟာ ႏႈတ္ေရးျဖင့္ ဆူပူျခင္း၊ မလိုအပ္တဲ့ ဆိုးရြားတဲ့ အျပဳအမူမ်ား ျပဳလုပ္ျခင္းတို႔ ကို ျပဳမူေၾကာင္း သတင္းပို႔ ၾကတယ္။ ေဖာ္ျပခဲ့သလို ႏႈတ္ေရးျဖင့္ ဆူပူေျပာဆိုျခင္း ကဲ့သို႔ ျဖစ္ရပ္ေတြကို မ်က္ျမင္ ၾကံဳေတြ႔ ေနရျခင္းမ်ားက စက္ရုံ တခုထက္ အျခားတခုက ပိုျပီး ေန႕စဥ္ ၾကံဳေတြ႕ေနရျပီး မထူးဆန္းတဲ့ ျဖစ္ရပ္မ်ားကဲ့သို႕ပင္ ျဖစ္ေနျပီ” ဟု အစီရင္ခံစာ တြင္ ေဖာ္ျပထားသည္။
“တခ်ိဳ႕ စက္ရုံေတြက Line Supervisor ေတြ ရွင္းလင္းျပတ္သားတဲ့ ထုတ္ျပန္ခ်က္မ်ိဳးေတြ မရွိဘဲ စည္းကမ္းထိန္းသိမ္းေရးမွာ ျပစ္ဒဏ္ေၾကး ေကာက္ခံမႈမ်ား လုပ္ေနတာကိုေတာင္ ေတြ႕ရတယ္” ဟုလည္း အစီရင္ခံသည္။
Gap က စာရင္းစစ္မွ ထိုစက္ရုံမ်ားအား စည္းကမ္းထိန္းသိမ္းေရးႏွင့္ ပတ္သက္သည့္ မူ၀ါဒမ်ားကို အသံုးျပဳရန္ မိတ္ဆက္ေပးခဲ့ျပီး အလုပ္သမားမ်ား အေပၚ ႏႈတ္စကား ျဖင့္ ျပစ္တင္ေ၀ဖန္မႈမ်ား ႏွင့္ မသင့္ေလ်ာ္ေသာ လုပ္ရပ္မ်ား လြန္လြန္ကဲကဲ ျပဳလုပ္တတ္သည့္ အထက္အရာရွိ အုပ္ခ်ဳပ္သူမ်ားကို သင္တန္းေပး ေလ့က်င့္ေပးသည့္ အစီအစဥ္မ်ား စတင္လုပ္ေဆာင္ေနသည္ ဟု ၄င္း၏ အစီရင္ခံစာတြင္ ေဖာ္ျပထားသည္။
Verite က လည္း အလုပ္သမားမ်ားမွာ အခ်ိန္ပို အလုပ္ခ်ိန္ ကို ပံုမွန္ ဆင္းေနရျပီး လုပ္အားခမွာ မူ သင့္ေလ်ာ္ေသာ ႏႈန္းထား ျဖင့္ ပံုမွန္ေပးျခင္း မရွိေၾကာင္း ေျပာဆိုထားသည္။
“အလုပ္ခ်ိန္ဟာ အခ်ိန္ပို အပါအ၀င္ သတ္မွတ္ထားတဲ့ နာရီ ၆၀ ကို ေက်ာ္လြန္ေနတဲ့ အျပင္ အလုပ္သမားေတြက တပတ္မွာ ပ်က္ရက္တရက္မွ မယူၾကပါဘူး။ ေနာက္တခ်က္က စက္ရုံ တခုမွာ အလုပ္သမားေတြကို အင္တာဗ်ဴးခဲ့တုန္းကဆိုရင္ သူတို႔ေတြက အခ်ိန္ပိုကို လုပ္အားေပး သေဘာမ်ိဳး ထင္ေနၾကတာကို ေတြ႕ခဲ့ရတယ္” ဟု အစီရင္ခံစာတြင္ဆိုသည္။ ဆက္လက္၍ အစီရင္ခံစာက “အလုပ္သမားေတြက သူတို႔ရဲ႕ လုပ္အားခကို ဘယ္လိုတြက္ခ်က္ရမလဲ ဆိုတာ ေသခ်ာ နားမလည္ၾကဘူး” ဟု ေရးသားထားသည္။
စက္ရုံမ်ားတြင္ က်န္းမာေရး ႏွင့္ လံုျခံဳေရး ကိစၥရပ္မ်ား ႏွင့္ပတ္သက္သည့္ အေရးကိစၥမ်ားကိုလည္း ေတြ႕ရွိရသည္။ အလုပ္သမားမ်ားမွာ လံုျခံဳေရး ၀တ္စံုမ်ား ၀တ္ဆင္အသံုးျပဳရမည့္ အခ်က္မ်ားကို ညႊန္ၾကားခံထားရျခင္း မရွိဘဲ စက္ရုံမ်ားတြင္ လံုေလာက္ေသာ ေလ၀င္ေလထြက္ မ်ား မရွိသည္ကိုလည္း ေတြ႕ရွိရေၾကာင္း ဆိုသည္။
Gap က “စက္ရုံေတြမွာ လွ်ပ္စစ္၊ ဓာတုေဗဒ စတဲ့ အရာေတြနဲ႔ ပတ္သက္တဲ့ လိုအပ္ခ်က္ ျပႆနာေတြကိုလည္း တဆက္တည္း ေတြ႔ရပါတယ္။ အလုပ္သမားေတြကို ဓါတုေဗဓ ပစၥည္းမ်ား ကိုင္တြယ္ အသံုးျပဳနည္း ၊ လွ်ပ္စစ္ ပစၥည္းမ်ားကို ေကာင္းမြန္စြာ ကိုယ္တြယ္ အသံုးျပဳနည္း နဲ႔ သတိေပးခ်က္လို အသိပညာ သတင္းအခ်က္အလက္ေတြကို အကြ်မ္း၀င္ေစဖို႔ သင္တန္းေပးတာမ်ိဳးေတြလည္း မေတြ႕ရပါဘူး” ဟု ေရးသားေဖာ္ျပခဲ့သည္။
အစီရင္ခံစာက ဆက္လက္ျပီး စာရင္းစစ္အဖြဲ႕သည္ စက္ရုံမ်ားတြင္ ကေလးသူငယ္မ်ား အလုပ္သမား အျဖစ္ လုပ္ကိုင္ေနရသည့္ အခ်က္ ႏွင့္ပတ္သက္၍ သက္ေသမရွိဟု ေရးထားသည္။ သို႔ေသာ္လည္း စက္ရုံ ၂ ခုလံုးသည္ အသက္မျပည့္ေသးေသာ ကေလး လုပ္သားမ်ားကို ယခင္က အသံုးျပဳဖူးခဲ့ျပီး စာရင္းစစ္ေသာ အခ်ိန္အထိ အသက္ ကန္႔သတ္ခ်က္ ႏွင့္ ပတ္သက္ေသာ လုပ္ေဆာင္ခ်က္မ်ား ျပည့္ျပည့္စံုစံု က်ယ္က်ယ္ျပန္႔ျပန့္ လုပ္ထားျခင္း မရွိေၾကာင္း ဆိုသည္။
စာရင္းစစ္ခ်ိန္မွ စတင္၍ ၄င္းတို႔ စက္ရုံမ်ား အနက္ မွ တခုမွာ လုပ္ငန္းလုပ္ကိုင္သူတို႔ လိုက္နာက်င့္သံုးရမည့္ စည္းမ်ဥ္းစည္းကမ္းမ်ားကို လံုေလာက္သည့္ အေနအထားျဖင့္ လိုက္ေလ်ာစြာ က်င့္သံုးလာေနသည္ကို တိုးတက္မႈအျဖစ္ ျမင္ေတြ႕ရသည္ဟုလည္း Gap က ဆိုသည္။ အျခားေသာအခ်က္မွာ အဓိက ျပဳျပင္ရမည့္ အခ်က္မ်ား က်န္ရွိေနေသး ေသာ္လည္း အလုပ္ခြင္ အေနအထား ႏွင့္ စက္ရုံတြင္း လံုျခံဳေရး ကိစၥရပ္မ်ား တိုးတက္ျမွင့္တင္လ်က္ရွိေသာ လုပ္ငန္းစဥ္မ်ား လုပ္ကိုင္လ်က္ရွိေနျပီဟုလည္း ေဖာ္ျပထားသည္။
Gap မွ တင္သြင္းေသာ အစီရင္ခံစာက “ရလဒ္ေကာင္းေတြ စဥ္ဆက္မပ်က္ ျဖစ္ေပၚေနဖို႔ နဲ႔ တိုးတက္မႈေတြ မ်က္ေျခပ်က္ မသြားဖို႔ က်ေနာ္တို႔ ရည္မွန္းထားတဲ့ ေမွ်ာ္မွန္းခ်က္ေတြနဲ႔ ကိုက္ညီ ဖို႔ လိုအပ္ခ်က္ေတြ ရွိေနေသးေပမယ့္ Vertie ဘက္က ပထမဆံုးအေနနဲ႕ စစ္ယူရရွိထားတဲ့ စာရင္းေတြကို ႏို၀င္ဘာ ၂၀၁၃ မွာ စတင္ ေဖာ္ျပခဲ့ျပီးတဲ့အခ်ိန္က စလို႕ စက္ရုံေတြ က ျမင္သာဖြယ္ျဖစ္တဲ့ လုပ္ငန္းခြင္နဲ႔လုပ္ငန္းတြင္း တိုးတက္ေစမယ့္ အေရးပါတဲ့ အခ်က္ေတြကို စတင္လုပ္ေဆာင္တာ ေတြ႔ ျမင္ရျပီး က်ေနာ္တို႔ သတ္မွတ္ထားတဲ့ စည္းမ်ဥ္းစည္းကမ္းေတြနဲ႔ လိုက္ေလ်ာညီေထြ လုပ္ကိုင္လာတာကိုလည္း ေတြ႔ရပါတယ္” ဟု ဆက္လက္ေဖာ္ျပထားသည္။
Gap ကုမၼဏီသည္ ျမန္မာျပည္တြင္ အလုပ္ေနရာ ေပါင္း ၇၀၀ ေက်ာ္ကို ဖန္တီး ေပးထားလ်က္ရွိျပီး ၄င္းထံမွ အထည္ အမွာစာ မ်ားသည္ အလုပ္သမားေပါင္း ၄၀၀၀ ၀န္းက်င္၏ အလုပ္ကို အေထာက္အကူ ေပးႏိုင္လိမ့္မည္ျဖစ္သည္ ဟု ဆိုသည္။ စက္ရုံ ၂ ခု၏ အမည္ကိုမူ ေဖာ္ျပေရးသားထာျခင္း မရွိေပ။
No comments:
Post a Comment