ဒီမိုကေရစီ ႏိုင္ငံေရးႏွင့္ လူငယ္မ်ိဳးဆက္

ထက္ႏိုင္ေဇာ္

ျမန္မာ့ႏိုင္ငံေရးဟာ ဒီႏွစ္က်င္းပမယ့္ ၂၀၁၅ ေရြးေကာက္ပြဲေၾကာင့္ သက္ဝင္လႈပ္ရွားလာေနတဲ့ အခ်ိန္မွာ ေရြးေကာက္ပြဲဝင္ဖို႔ ျပင္ဆင္ေနတဲ့ ႏိုင္ငံေရးမ်ိဳးဆက္ျဖစ္တဲ့ လူငယ္ ႏိုင္ငံေရးသမားေတြေၾကာင့္ တိုင္းျပည္ ျပဳျပင္ေျပာင္းလဲေရး အရွိန္အဟုန္ ပိုျမင့္လာႏိုင္မယ္လို႔ ျမန္မာ့ႏိုင္ငံေရး အသိုင္းအဝိုင္းက သံုးသပ္ပါတယ္။

သမၼတ ဦးသိန္းစိန္ကေတာ့ တိုင္းျပည္မွာ လုပ္တတ္ကိုင္တတ္တဲ့ လူငယ္လူလတ္ပိုင္း ႏိုင္ငံေရး သမားေတြမရွိလို႔ ေနာက္သက္တမ္းကို ဆက္လက္တာဝန္ယူဖို႔ စဥ္းစားေနတယ္လို႔ ထုတ္ေဖာ္ ေျပာဆိုခဲ့ေပမယ့္ မၾကာခင္မွာ က်င္းပေတာ့မယ္ ၂၀၁၅ ေရြးေကာက္ပြဲကို ဝင္ၿပိဳင္ဖို႔ လူငယ္ ႏိုင္ငံေရးသမားေတြ ျပင္ဆင္ေနပါၿပီ။

၂၀၁၅ ေရြးေကာက္ပြဲမွာ ဝင္ေရာက္ယွဥ္ၿပိဳင္မယ့္ ႏိုင္ငံေရး ပါတီေတြကလည္း လူငယ္ ႏိုင္ငံေရးသမားေတြကို ေရွ႕တန္းတင္ၿပီး ေရြးေကာက္ပြဲမွာ ပါဝင္ႏိုင္ဖို႔ ဦးစားေပး ေရြးခ်ယ္တာမ်ိဳး၊ ပါတီကေရြးခ်ယ္တဲ့ ကိုယ္စားလွယ္ေလာင္းေတြထဲမွာ လူငယ္ေတြအတြက္ ရာခိုင္ႏႈန္း အခ်ိဳးအစားေတြ သတ္မွတ္ေပးတာမ်ိဳး၊ အရည္အခ်င္းတူေနရင္ လူငယ္ကို ဦးစားေပး ေရြးခ်ယ္တာမ်ိဳးအထိ လူငယ္ေတြကို သိသိသာသာ ႏိုင္ငံေရးမွာ ေနရာေပးလာမ်ိဳးေတြ ရွိပါတယ္။

အရင္ စစ္အာဏာရွင္ ေခတ္ေတြမွာေတာ့ ႏိုင္ငံေရးလို႔ ေျပာလိုက္ရင္ မစားေကာင္းတဲ့ အသီးတခုလို ထိတ္လန္႔ေနၾကတဲ့အတြက္ အခုလို ႏိုင္ငံေရးမွာ လူငယ္ေတြ အားလံုးပါဝင္လာဖို႔ အတြက္ကေတာ့ အခ်ိန္တခု ယူရဦးမွာပါ။

အသက္အရြယ္ အလြန္ႀကီးရင့္ေနၿပီျဖစ္တဲ့ ႏိုင္ငံေရးသမားေတြနဲ႔ ဖြဲ႕စည္းထားတဲ့ တိုင္းရင္းသား စည္းလံုးညီၫြတ္ေရးပါတီရဲ႕ ECE တဦးျဖစ္တဲ့ ဦးထြန္းရီက “အန္ကယ္တို႔က အသက္အရြယ္ေတြ ႀကီးလာတဲ့အခါက်ေတာ့ ပါတီတာဝန္ေရာ ႏိုင္ငံ့တာဝန္ကိုေရာ မ်ိဳးဆက္သစ္ေတြကို လႊဲေျပာင္းေပးရမွာပဲ။ ပါတီ ေရရွည္တည္တံ့ ခိုင္ၿမဲဖို႔ဆိုရင္လည္း လူငယ္ေတြကို လႊဲေပးရမယ္။ လူငယ္ေတြနဲ႔ ဆက္ Run ဖို႔လိုတဲ့အတြက္ မူအားျဖင့္ကိုက လူငယ္မ်ိဳးဆက္သစ္ေတြကို ဦးစားေပးၿပီးေတာ့ ရွာေဖြေနတယ္” လို႔ ေျပာပါတယ္။

ႏိုင္ငံေရး မ်ိဳးဆက္

အခုဆိုရင္ သမၼတ ဦးသိန္းစိန္ရဲ႕ အာဏာရ ျပည္ေထာင္စု ႀကံ့ခိုင္ေရးနဲ႔ ဖြံ႕ၿဖိဳးေရးပါတီကေတာင္ အရင္ ၂၀၁၀ ခုႏွစ္ ေရြးေကာက္ပြဲနဲ႔ ႏိႈင္းယွဥ္ရင္ လူငယ္ေတြကို ပိုၿပီး ေနရာေပးလာတယ္လို႔ ရန္ကုန္တိုင္း လူငယ္ ႀကံ့ခိုင္ေရးပါတီဝင္ ေျမာက္ဒဂံုၿမိဳ႕နယ္ ျပည္သူ႔လႊတ္ေတာ္ ကိုယ္စားလွယ္ေလာင္း ေဒၚဇာျခည္လင္းက ေျပာပါတယ္။

ေဒၚဇာျခည္လင္းက “လူငယ္ေတြကလည္း ႏိုင္ငံေရးမွာ ပိုၿပီးလည္း စိတ္ဝင္စားလာတယ္။ ႏိုင္ငံေတာ္ ဖြံ႕ၿဖိဳးတိုးတက္ေရးကလည္း သူတို႔မွာ တာဝန္ရွိတယ္လို႔ ခံယူၿပီးေတာ့ ပါဝင္လာတာဟာ ႏိုင္ငံေတာ္ ဖြံ႕ၿဖိဳးတိုးတက္ေရး ျပဳျပင္ေျပာင္းလဲေရးေတြမွာ ပိုၿပီးေတာ့ ထိေရာက္တဲ့အခန္းက႑ေတြမွ ျဖစ္လိမ့္မယ္လို႔ က်မ ယံုၾကည္တယ္” လို႔ ေျပာပါတယ္။

ဒါေပမယ့္ ႀကံ့ခိုင္ေရးပါတီ႐ံုးခ်ဳပ္ (ေနျပည္ေတာ္) ကို ဧရာဝတီက လူငယ္ကိုယ္စားျပဳ လႊတ္ေတာ္ ကိုယ္စားလွယ္ေလာင္းစာရင္း ရရွိဖို႔ အႀကိမ္ႀကိမ္ ႀကိဳးစားခဲ့ေပမယ့္ မရရွိခဲ့ပါဘူး။

အတိုက္အခံ အင္အားႀကီး အမ်ိဳးသား ဒီမိုကေရစီအဖြဲ႕ခ်ဳပ္ (NLD) ကလည္း ကိုယ္စားလွယ္ေလာင္းေတြထဲမွာ အရည္အခ်င္းတူရင္ အမ်ိဳးသမီး၊ လူငယ္နဲ႔ တိုင္းရင္းသားကို ဦးစားေပးတာ ပါတီရဲ႕မူပဲလို႔ NLD ပါတီက ေျပာေရးဆိုခြင့္ရွိသူ တဦးျဖစ္တဲ့ ဦးဝင္းျမင့္က ေျပာပါတယ္။

ဦးဝင္းျမင့္က “အသက္ ၃၅ ႏွစ္နဲ႔ ၅၀ ၾကား ကိုယ္စားလွယ္ေလာင္းက ၇၅ ရာခိုင္ႏႈန္းေလာက္ ရွိတယ္” လို႔ ဧရာဝတီကို ေျပာပါတယ္။

NLD ပါတီက ထုတ္ျပန္ခ်က္အရ ကိုယ္စားလွယ္ေလာင္းေတြထဲမွာ အသက္ ၃၅ ႏွစ္ေအာက္ လူငယ္က ၁၂ ရာခိုင္ႏႈန္း၊ အသက္ ၃၅ ႏွစ္နဲ႔ ၅၀ ၾကား လူလတ္ပိုင္းက ၄၀ ရာခိုင္ႏႈန္း၊ အသက္ ၅၀ ႏွင့္ အထက္ ၄၈ ရာခိုင္ႏႈန္း ရွိတယ္လို႔ သိရပါတယ္။ ပညာအရည္အခ်င္းအရ ၾကည့္ရင္လည္း ဘြဲ႕ရနဲ႔ ဘြဲ႕လြန္ပညာတတ္ ၇၅ ရာ ခိုင္ႏႈန္းရွိၿပီး ၁၀ တန္း ႏွင့္အထက္ ဘြဲ႕မရတဲ့သူကေတာ့ ၂၂ ရာခိုင္ႏႈန္း ျဖစ္တယ္လို႔ သိရပါတယ္။ အဲဒါအျပင္ အမ်ိဳးသား ၈၅ ရာခိုင္ႏႈန္းနဲ႔ အမ်ိဳးသမီး ၁၅ ရာခိုင္ႏႈန္း ပါဝင္တယ္လို႔ ထုတ္ျပန္ေျပာဆိုပါတယ္။

NLD ပါတီကေန ေရြးေကာက္ပြဲဝင္ဖို႔ ျပင္ဆင္ေနတဲ့ လူငယ္တဦးျဖစ္သူ ဦးေနဘုန္းလတ္ကလည္း ႏိုင္ငံေရးဆိုတာ လူႀကီးေတြခ်ည္းပဲ လုပ္ရမယ့္ အလုပ္မ်ိဳးမဟုတ္ဘဲ လူႀကီး၊ လူငယ္နဲ႔ အမ်ိဳးသမီး ေတြအကုန္လံုး ဆံုေတြ႕တဲ့ ကစားကြင္းတခုျဖစ္မွ အျမင္စံု၊ က႑စံုနဲ႔ အေရာင္စံုမွာလို႔ ဆိုပါတယ္။

“အလႊာတိုင္းမွာက အားသာခ်က္ ကိုယ္စီရွိၾကတယ္။ လူႀကီးေတြမွာမရွိတဲ့ လတ္ဆတ္တဲ့ အေတြးအေခၚတို႔ တက္တက္ၾကြၾကြလုပ္ႏိုင္တာတို႔ အဲဒါမ်ိဳးေတြက လူငယ္ေတြမွာရွိတယ္။ အဲလိုေျပာလို႔ လူႀကီးေတြက အသံုးမက်တာ မဟုတ္ဘူး။ လူႀကီးေတြမွာလည္း အားသာခ်က္ရွိတာပဲ။ အေတြ႕အႀကံဳမ်ားတာတို႔ စဥ္းစားခ်င့္ခ်ိန္တတ္တာတို႔ေပါ့” လို႔ ဦးေနဘုန္းလတ္က ေျပာပါတယ္။

အလႊာစံု အျမင္ေပါင္းစံုနဲ႔ ဝိုင္းဝန္း ေဆြးေႏြးၾကၿပီးေတာ့ အလႊာစံုကလက္ခံႏိုင္တဲ့ ဥပေဒေတြ နည္းဥပေဒေတြ ဆံုးျဖတ္ခ်က္ေတြထြက္လာရင္ တိုင္းျပည္ အက်ိဳးရွိမွာဆိုတဲ့အျမင္ကို ရခိုင္အမ်ိဳးသားပါတီက လူငယ္တဦးျဖစ္တဲ့ ေဒၚထုေမကလည္း သေဘာတူပါတယ္။

ရခိုင္ျပည္နယ္မွာ ေရြးေကာက္ပြဲဝင္ဖို႔ ျပင္ဆင္ေနတဲ့ ေဒၚထုေမက “လူငယ္ေတြဟာ အနာဂတ္ရဲ႕ ေခါင္းေဆာင္ေတြျဖစ္တယ္။ လူငယ္ေတြအေပၚမွာ ရင္းႏွီးျမႇဳပ္ႏွံရပါမယ္။ လူငယ္ေတြ ႏိုင္ငံေရးမွာပါဝင္ လာျခင္းကို အျပဳသေဘာ လက္ခံရပါမယ္။ လူငယ္ေတြရဲ႕အား၊ အျမင္ေတြနဲ႔ ႏိုင္ငံကို ပိုေကာင္းေအာင္ ေဖာ္ေဆာင္ႏိုင္မွာ ျဖစ္တဲ့အတြက္ေၾကာင့္ ႏိုင္ငံတိုးတက္မႈမွာ ပိုၿပီးေတာ့ အက်ိဳးသက္ေရာက္မႈ ျဖစ္ပါလိမ့္မယ္” လို႔ ဧရာဝတီကို ေျပာပါတယ္။

ေဒၚထုေမနဲ႔ ယွဥ္ၿပိဳင္မယ့္ သူေတြထဲမွာ အသက္အရြယ္အားျဖင့္ ႀကီးရင့္သူေတြ၊ အာဏာရ အသိုင္းအဝိုင္းက ဗိုလ္ခ်ဳပ္ေဟာင္းေတြ ျဖစ္ေနေပမယ့္ သူကိုယ္တိုင္ လူငယ္နဲ႔ အမ်ိဳးသမီး ျဖစ္တာေၾကာင့္ ေရြးေကာက္ပြဲႏိုင္မယ္လို႔ ယံုၾကည္ေနပါတယ္။

၂၀၁၀ ေရြးေကာက္ပြဲမွာ လူႀကီးအမ်ားစုနဲ႔ ဝင္ေရာက္ယွဥ္ၿပိဳင္ခဲ့တဲ့ တိုင္းရင္းသား စည္းလံုးညီၫြတ္ေရး ပါတီကလည္း ပါတီရဲ႕ေရြးေကာက္ပြဲဝင္မယ့္ ကိုယ္စားလွယ္ေလာင္း ၃ ပံုမွာ ၂ ပံုေလာက္ကို လူငယ္နဲ႔ လူလတ္ပိုင္းေတြကို ေရြးခ်ယ္ထားတယ္လို႔ ပါတီရဲ႕ CEC တဦးျဖစ္တဲ့ ဦးထြန္းရီက ေျပာပါတယ္။

ဦးထြန္းရီက “လူငယ္နဲ႔ အမ်ိဳးသမီး အရည္အတြက္ကို ပိုၿပီး မ်ားမ်ားစားစားပါေအာင္ လုပ္ၾကဖို႔ ၿမိဳ႕နယ္ေတြကို ၫႊန္ၾကားခ်က္ေပးထားတယ္” လို႔ ေျပာပါတယ္။

ဒါေပမယ့္ တစညပါတီက လူငယ္၊ လူလတ္ပိုင္းလို႔ သတ္မွတ္ထားတဲ့ သူေတြဟာ အသက္ ၅၀ ဝန္းက်င္အရြယ္ေတြ ျဖစ္ေနတာပါ။ တခုထူးျခားတာကေတာ့ လက္ရွိ ဒုတိယသမၼတ ဦးဉာဏ္ထြန္းနဲ႔ ဇီးကုန္းၿမိဳ႕နယ္ ျပည္သူ႔လႊတ္ေတာ္မွာ ယွဥ္ၿပိဳင္မယ့္ တစညပါတီက လူငယ္တဦးျဖစ္သူ ဦးသူရိန္ေရႊဟာ အသက္ ၂၆ ႏွစ္ပဲ ရွိပါေသးတယ္။

ဦးသူရိန္ေရႊကေတာ့ ႏိုင္ငံေရးကို လူငယ္ဆန္ဆန္ ဆံုးျဖတ္ခ်က္ေတြ ရဲရဲတင္းတင္းခ်ႏိုင္ဖို႔ လႊတ္ေတာ္ႏိုင္ငံေရးထဲကို ဝင္ပါဖို႔ ဆံုးျဖတ္လိုက္တာလို႔ ဧရာဝတီကို ေျပာပါတယ္။

ဦးသူရိန္ေရႊက “လူႀကီးေတြက သူတို႔ျဖတ္သန္းလာတဲ့ ႏိုင္ငံေရး အေတြ႕အႀကံဳေတြအရ သူတို႔မွာ သူ႔အုပ္စု ကိုယ့္အုပ္စုေတြ ရွိၾကတယ္။ တခ်ိဳ႕ဆိုလည္း ပါတီတခုတည္းမွာကို သူ႔အုပ္စု ကိုယ့္အုပ္စု ျဖစ္ေနၾကတယ္။ က်ေနာ္တို႔ လူငယ္ေတြမွာက ဘာအခံမွမရွိလို႔ ဘယ္ကိစၥမဆို လြတ္လြတ္လပ္လပ္ လုပ္ေဆာင္ႏိုင္တယ္။ အဲဒါအားသာခ်က္ပဲ” လို႔ ေျပာပါတယ္။

သမၼတ ဦးသိန္းစိန္ရဲ႕ ႏိုင္ငံေရး အႀကံေပးတဦးအျဖစ္ တာဝန္ထမ္းေဆာင္ခဲ့ဖူးၿပီး စီးပြားေရးလုပ္ငန္းရွင္ တဦးျဖစ္တဲ့ ေဒါက္တာေနဇင္လတ္ တည္ေထာင္ထားတဲ့ အမ်ိဳးသားတိုးတက္ေရး ပါတီကလည္း ေရြးေကာက္ပြဲဝင္မယ့္ ကိုယ္စားလွယ္ေလာင္းေတြရဲ႕ ပွ်မ္းမွ်အသက္ဟာ ၄၀ စြန္းစြန္းသာ ရွိေသးတယ္လို႔ သိရပါတယ္။

ေဒါက္တာ ေနဇင္လတ္က “က်ေနာ္တို႔ရဲ႕ အားသာခ်က္က ႏိုင္ငံေရး အသိအျမင္ေတြ ၾကြယ္ဝတာေပါ့။ ႏိုင္ငံေရး စီမံခန္႔ခြဲမႈေပါ့။ လႊတ္ေတာ္တြင္းကိုပဲ ေရာက္ေရာက္၊ အုပ္ခ်ဳပ္မႈပိုင္းကိုပဲ ေရာက္ေရာက္၊ အျပည္ျပည္ဆိုင္ရာကိုပဲ ေရာက္ေရာက္ အကုန္အဆင္သင့္ပဲ။ အဓိကကေတာ့ ႏိုင္ငံေရး စီမံခန္႔ခြဲမႈ၊ ျပည္သူ႔ေရးရာ စီမံခန္႔ခြဲမႈနဲ႔ စီးပြားေရး စီမံခန္႔ခြဲမႈေတြမွာ ကြ်မ္းက်င္တဲ့သူေတြ ျဖစ္ၾကတယ္”လို႔ ဆိုပါတယ္။

လူငယ္တိုင္း ေနရာရမွာလား

တိုင္းျပည္မွာ ျပဳျပင္ေျပာင္းလဲေရးေတြ လုပ္ေဆာင္ေနတယ္လို႔ ဆိုတဲ့အခ်ိန္မွာ လူငယ္ႏိုင္ငံေရး မ်ိဳးဆက္ေတြကို ေနရာေပးလာတယ္ ဆိုေပမယ့္ ႏိုင္ငံေရး ရာထူးေတြျဖစ္တဲ့ သမၼတ၊ ဒုသမၼတနဲ႔ ဝန္ႀကီးေတြ ၂၀ဝ၈ ဖြဲ႕စည္းပံု အေျခခံဥပေဒအရ အသက္အရြယ္ ကန္႔သတ္ခ်က္ေတြရွိလို႔ ႏိုင္ငံေရးရည္မွန္းခ်က္ကို အျမင့္ဆံုးထားလို႔ မရပါဘူး။

သမၼတလုပ္ဖို႔ ဆိုရရင္ေတာ့ အသက္ ၄၅ ႏွစ္ ျပည့္ၿပီးသူ ျဖစ္ရမွာျဖစ္ၿပီး ျပည္ေထာင္စု ဝန္ႀကီးေတြကိုေတာ့ အသက္ ၄၀ ႏွစ္ ရွိရမယ္လို႔ ဖြဲ႕စည္းပံုအေျခခံဥပေဒက သတ္မွတ္ထားပါတယ္။

ျပည္သူ႔လႊတ္ေတာ္မွာ ဝင္ေရာက္ယွဥ္ၿပိဳင္ဖို႔အတြက္ အနည္းဆံုး ၂၅ ႏွစ္ ရွိရမွာျဖစ္ၿပီး အမ်ိဳးသား လႊတ္ေတာ္အတြက္ကိုေတာ့ ၃၀ ႏွစ္ ရွိရမွာပါ။

ဦးေနဘုန္းလတ္က “ေနာက္ပိုင္းက်ရင္ လူငယ္ေတြအေနနဲ႔ ပူးေပါင္းေဆာင္ရြက္မႈေတြ လုပ္လို႔ရေအာင္ အသက္ေလွ်ာ့တာေတြ လုပ္ေပးသင့္တယ္။ က်ေနာ္တို႔ဆီမွာ လႊတ္ေတာ္ႏိုင္ငံေရးက အခုမွ အစပ်ိဳးကာစပဲရွိေသးေတာ့ ေနာက္ပိုင္းမွာ အသက္အပိုင္းအျခားေတြကို ကန္႔သတ္တာေတြ ေလွ်ာ့ေပး လာႏိုင္တယ္” လို႔ ေျပာပါတယ္။

လူငယ္ေတြရဲ႕ ေမွ်ာ္လင့္ခ်က္

တိုင္းနဲ႔ျပည္နယ္အသီးသီးက လူငယ္ေတြက ပညာေရးႏွင့္ အလုပ္အကိုင္ အခြင့္အလမ္းဆိုင္ရာ ေမးခြန္းေတြကို ၂၀၁၅ ေရြးေကာက္ပြဲဝင္မယ့္ လူငယ္ လႊတ္ေတာ္ကိုယ္စားလွယ္ေလာင္း ၄ ဦးကို ေမးျမန္းခြင့္ရတဲ့ ကိုယ့္ဆႏၵ ကိုယ္မဲ ေရြးေကာက္ပြဲ အထူးေရဒီယို အစီအစဥ္တခုကို BBC Media Action က ရန္ကုန္ၿမိဳ႕မွာ စက္တင္ဘာလ ၁၂ ရက္ေန႔ က်င္းပျပဳလုပ္ခဲ့ပါတယ္။

အဲဒီအခမ္းအနားမွာ လူငယ္ ၇၅ ဦးတို႔ရဲ႕ ေမးခြန္းေတြကို လူငယ္ႏိုင္ငံေရးသမားေတြ ျဖစ္ၾကတဲ့ ျပည္ေထာင္စု ႀကံ့ခိုင္ေရးႏွင့္ ဖြံ႕ၿဖိဳးေရးပါတီက ေဒၚဇာျခည္လင္း၊ အမ်ိဳးသား ဒီမိုကေရစီအဖြဲ႕ခ်ဳပ္က ေဒၚဇင္မာေအာင္၊ ရခိုင္အမ်ိဳးသားပါတီက ေဒၚထုေမနဲ႔ ရွမ္းတိုင္းရင္းသားမ်ား ဒီမိုကေရစီ အဖြဲ႕ခ်ဳပ္တို႔က ဦးစိုင္းေအာင္ျမင့္ဦးတို႔က ေျဖၾကားေပးခဲ့ပါတယ္။

အဲဒီေဆြးေႏြးပြဲမွာ လူငယ္ႏိုင္ငံေရးသမားေတြ လႊတ္ေတာ္ထဲေရာက္သြားရင္ တိုင္းျပည္မွာ လူငယ္ေတြအတြက္ “ပညာေရးနဲ႔ အလုပ္အကိုင္ အခြင့္အလမ္း” ေတြ ပိုေကာင္းလာမွာလားလို႔ လူငယ္ေတြက ေမးခြန္းထုတ္ပါတယ္။

ျမန္မာႏိုင္ငံရဲ႕ ပညာေရးဟာ အလုပ္အကိုင္ အခြင့္အလမ္းအတြက္ ဘယ္ေလာက္ အာမခံခ်က္ေပးႏိုင္မလဲ၊ လူတိုင္းအက်ံဳးဝင္ ပညာေရးဆိုတာ တကယ္အလုပ္ျဖစ္ရဲ႕လား၊ တိုင္းရင္းသားစာေပကို ေက်ာင္းစာသင္ခ်ိန္မွာ တရားဝင္သင္ၾကားခြင့္ ရမွာလား၊ ဘြဲ႕လက္မွတ္ဟာ လက္ေတြ႕မွာ အသံုးခ်လို႔ မရတဲ့ကိစၥေတြ အပါအဝင္ ေမးခြန္းေတာ္ေတာ္မ်ားမ်ားကို လူငယ္ေတြက တက္တက္ၾကြၾကြေမးခြန္း ထုတ္ၾကပါတယ္။

ပညာေရးမွာ ျပဳျပင္ေျပာင္းလဲေရး ဆက္လုပ္ဖို႔ လိုအပ္ေနေသးၿပီး လက္ရွိ အမ်ိဳးသားပညာေရး ဥပေဒဟာ လက္ေတြ႕မွာ အလုပ္မျဖစ္ေသးဘူး ဆိုတာကို လူငယ္ႏိုင္ငံေရးသမား အားလံုးက သေဘာတူၾကပါတယ္။

လူငယ္ လႊတ္ေတာ္ကိုယ္စားလွယ္ေလာင္း တဦးျဖစ္တဲ့ ေဒၚထုေမက “ကိုယ္ဘာသာကိုယ္ စဥ္းစားေတြးေခၚတတ္တဲ့ ေက်ာင္းသားအေပၚမွာ အေျခခံတဲ့ ပညာေရးစနစ္တခုကို ေဖာ္ေဆာင္ရပါမယ္။ ပညာေရးအတြက္ ေဒသခံေတြ အသက္ေမြး ဝမ္းေက်ာင္းပညာရပ္ေတြကို ဘယ္လိုလုပ္ေဆာင္ သြားမလဲဆိုတာ က်မ အေျခခံက်က် ေလ့လာေနပါတယ္” လို႔ ေျပာပါတယ္။

NLD ပါတီက အမ်ိဳးသမီး လႊတ္ေတာ္ကိုယ္စား လွယ္ေလာင္းတဦးျဖစ္တဲ့ ေဒၚဇင္မာေအာင္ကလည္း “က်မ ေရြးေကာက္ပြဲမွာ အႏိုင္ရရင္ ဒီမိုကရက္တစ္ ပညာေရးျဖစ္ေအာင္ လိုအပ္တဲ့ဥပေဒမ်ိဳးကို ျပ႒ာန္းႏိုင္ဖို႔ ျပင္ဆင္စရာရွိရင္လည္း ျပင္ဆင္ႏိုင္ေအာင္ အဆိုတင္သြင္းသြားပါ့မယ္” လို႔ လူငယ္ေတြကို ကတိေပးသြားခဲ့ပါတယ္။

ကခ်င္ျပည္နယ္မွာဆိုရင္ “ေဒါင္းေယာင္ေဆာင္ေသာက်ီး” ကို ျမန္မာလို မဖတ္တတ္တဲ့ မူလတန္းေက်ာင္းသား မ်ားစြာရွိေနတယ္လို႔ ကခ်င္ျပည္နယ္က တက္ေရာက္လာတဲ့ လူငယ္တဦးက ေဆြးေႏြးပါတယ္။

အလုပ္အကိုင္ အခြင့္အလမ္းမွာလည္း FDI လို႔ေခၚတဲ့ ႏိုင္ငံျခား ရင္းႏွီးျမႇဳပ္ႏွံမႈ ဥပေဒက ျပည္တြင္း အလုပ္အကိုင္ အခြင့္အလမ္း ရရွိေရး အာမခံခ်က္ရဖို႔၊ ေျမယာဥပေဒေတြ ျပင္ေပးႏိုင္ရင္ နယ္ေဒသေတြမွာ အလုပ္အကိုင္ အခြင့္အလမ္းေတြ ဖန္တီးေပးႏိုင္ဖို႔၊ ဘြဲ႕လက္မွတ္တခုရလာရင္ အဲဒီဘြဲ႕နဲ႔ လက္ေတြ႕ လုပ္ငန္းခြင္မွာ ျပန္အသံုးခ်ႏိုင္ဖို႔ ကိစၥေတြကို လူငယ္ေခါင္းေဆာင္ေတြက ေဆြးေႏြးခဲ့ၾကပါတယ္။

ေဆြးေႏြးပြဲသို႔ တက္ေရာက္လာသည့္ အေဝးသင္ ေက်ာင္းသူတဦးကလည္း “က်မ အေဝးသင္နဲ႔ ဘြဲ႕ရထားပါတယ္။ က်မရထားတဲ့ ဘြဲ႕လက္မွတ္က ဘာမွ သံုးစားလို႔မရပါဘူး။ ဒီလက္မွတ္ကို အသံုးဝင္ေအာင္ က်မတို႔ဘဝ အာမခံခ်က္ရွိေအာင္ ဘယ္လိုလုပ္ေပးလို႔ရမလဲ” လို႔ ေမးခြန္းထုတ္ခဲ့ပါေသးတယ္။

လူငယ္ႏွင့္ Digital Media

ေရြးေကာက္ပြဲမွာ ဘယ္ပါတီက ဘယ္သူေတြ ဝင္ၿပိဳင္တယ္၊ ဘယ္လိုလူမ်ိဳးေတြကို မဲထည့္သင့္လဲ ဆိုတာေတြကို ျပည္သူေတြက လူမႈကြန္ရက္ မီဒီယာေတြက ေလ့လာၾကသလို ေရြးေကာက္ပြဲဝင္မယ့္သူ ေတြကလည္း သူတို႔ရဲ႕ မဲဆြယ္တဲ့အခါ လူမႈကြန္ရက္ကို ၾကားခံအျဖစ္ အသံုးျပဳမဲဆြယ္တာမ်ိဳးေတြ ရွိပါတယ္။

မြန္အမ်ိဳးသားပါတီက ေရြးေကာက္ပြဲဝင္မယ့္ ေဒါက္တာတင္မ်ိဳးလြင္က “ေဖ့ဘုတ္စ္က သူ႔ေခတ္ ေရစီးေၾကာင္းအရ အသံုးဝင္တယ္။ သံုးျဖစ္တယ္ေပါ့။ က်ေနာ္ဆို သထံုကေန ေရြးေကာက္ပြဲဝင္မွာ ျဖစ္တဲ့အတြက္ က်ေနာ့္အေၾကာင္းေတြကို သထံု ေဖ့ဘုတ္ေပ့တ္ခ်္မွာ တင္ျဖစ္တယ္။ ကိုယ့္ေဝါမွာ လည္းတင္တယ္။ ကြန္မန္႔ေတြကေတာ့ ေထာက္ခံတဲ့သူေတြရွိသလို ကန္႔ကြက္တဲ့သူေတြလည္း ရွိတာေပါ့” လို႔ ဧရာဝတီကို ေျပာပါတယ္။

ႀကံ့ခိုင္ေရးပါတီမွ ေဒၚဇာျခည္လင္းကလည္း “အမအေနနဲ႔ကေတာ့ လက္ရွိလည္း ကိုယ္ပိုင္ ေဖ့ဘုတ္စ္လည္းရွိတယ္။ ေဖ့ဘုတ္စ္ကေနမွ ကိုယ့္ရဲ႕ လႈပ္ရွားမႈေတြလည္း တင္တယ္၊ ေနာက္တခုက ကိုယ့္နာမည္နဲ႔ ပိတ္ခ်္တခုေထာင္ၿပီးေတာ့လည္း ကိုယ့္ရဲ႕ Target Group ကို ေရာက္ေအာင္လို႔ ေဆာင္ရြက္ေနတာေတြလည္း ရွိပါတယ္” လို႔ ေျပာပါတယ္။

ဒါေပမယ့္ နည္းပညာအားနည္းခ်က္ရွိတဲ့ေဒသ တခ်ိဳ႕မွာေတာ့ လူမႈကြန္ရက္ မီဒီယာကေန စည္း႐ံုးလို႔မရႏိုင္ပဲ အသံလႊင့္မီဒီယာ တခုျဖစ္တဲ့ ေရဒီယိုကို အားကိုးေနရတာမ်ိဳးေတြ ရွိပါတယ္။

ရခိုင္ျပည္နယ္ အမ္းနဲ႔ ရမ္းၿဗဲၿမိဳ႕နယ္ အမ်ိဳးသားလႊတ္ေတာ္က ဝင္ေရာက္ယွဥ္ၿပိဳင္မယ့္ ေဒၚထုေမက “က်မ မဲဆႏၵနယ္က ဘယ္လိုမွ နည္းပညာေရာက္ႏိုင္တဲ့ေနရာ မဟုတ္ပါဘူး။ ေဖ့ဘုတ္စ္ဆိုတာထက္ ေရဒီယိုက ပိုအက်ံဳးဝင္တယ္။ က်မတို႔နယ္ကလူေတြက ေရဒီယို ပိုနားေထာင္ၾကတယ္” လို႔ ဆိုပါတယ္။

ဘယ္လိုပဲျဖစ္ျဖစ္ ဒီလူငယ္ ႏိုင္ငံေရးမ်ိဳးဆက္ေတြေၾကာင့္ ၂၀၁၅ ေရြးေကာက္အလြန္ ျမန္မာ့ႏိုင္ငံေရးဟာ ပိုၿပီး သက္ဝင္လႈပ္ရွားလာမလား၊ ျပဳျပင္ေျပာင္းလဲမႈေတြ ပိုျဖစ္လာႏိုင္မလားဆိုတာကေတာ့ အားလံုးက ေစာင့္ၾကည့္ေနၾကေတာ့မွာပါ။