Tuesday, October 6, 2015

ယံုၾကည္လက္ခံႏိုင္ေသာ ေရြးေကာက္ပြဲျဖစ္ရန္ အေမရိကန္ ေတာင္းဆို

လာလစ္ေကဂ်ာ / ဝါရွင္တန္


မၾကာမီက်င္းပေတာ့မည့္ အေထြေထြေရြးေကာက္ပြဲမ်ားကို ယံုၾကည္လက္ခံႏိုင္ေသာ၊ ပြင့္လင္းျမင္သာမႈရွိေသာ၊ အားလံုး ပါ၀င္ႏိုင္ေသာ ေရြးေကာက္ပြဲအျဖစ္ ေသခ်ာေစရန္ အေမရိကန္ အစိုးရက ျမန္မာ အစိုးရကို တိုက္တြန္းလိုက္သည္။

အေမရိကန္ျပည္ေထာင္စုသို႕ ေရာက္ေနေသာ ျမန္မာႏိုင္ငံျခားေရး ၀န္ႀကီး ဦး၀ဏၰေမာင္လြင္ႏွင့္ ေတြ႔ဆံုခဲ့သည့္ အခ်ိန္တြင္ အေမရိကန္ ႏိုင္ငံျခားေရး၀န္ႀကီး ဂြၽန္ကယ္ရီက ျမန္မာႏိုင္ငံ၏ ဒီမိုကေရစီ အသြင္ကူးေျပာင္းေရး ႏွင့္ ပတ္သက္ေသာ အေမရိကန္၏ ကတိက၀တ္မ်ားကို ထပ္မံအတည္ျပဳ ေျပာၾကားခဲ့သည္ဟု ၎၏ ေျပာေရးဆိုခြင့္ရွိသူ ကေျပာသည္။

“ႏို၀င္ဘာလ ၈ ရက္ေန႔ ျမန္မာတႏိုင္ငံလံုးမွာ က်င္းပမယ့္ ေရြးေကာက္ပြဲေတြက ျပဳျပင္ေျပာင္းလဲေရး လုပ္ငန္းစဥ္ေတြ အ ေပၚ အေရးပါတဲ့ စမ္းသပ္ခ်က္ တခုျဖစ္လာပါလိမ့္မယ္။ အမ်ားယံုၾကည္ လက္ခံႏိုင္ေလာက္တဲ့၊ ပြင့္လင္းျမင္သာမႈရွိတဲ့၊ အားလံုး ပါ ၀င္ႏိုင္တဲ့ ေရြးေကာက္ပြဲေတြျဖစ္ဖို႔ ျမန္မာ အစိုးရကို ႏိုင္ငံျခားေရး ၀န္ႀကီးက ေျပာၾကားခဲ့ပါတယ္” ဟု အေမရိကန္ ႏိုင္ငံျခားေရး ၀န္ႀကီးဌာန၏ ေျပာေရးဆိုခြင့္ရွိသူက ၀န္ႀကီး ၂ ဦး ေတြ႔ဆံုေဆြးေႏြးမႈ အၿပီးတြင္ေျပာ ၾကားခဲ့သည္။

ဂြၽန္ကယ္ရီႏွင့္ ဦး၀ဏၰေမာင္လြင္တို႔သည္ နယူးေယာက္ၿမိဳ႕တြင္ျပဳလုပ္ေနေသာ ကုလသမဂၢ အေထြေထြညီလာခံ အစည္းအေ၀း တက္ေရာက္ရင္း ေတြ႔ဆံုခဲ့ၾကျခင္း ျဖစ္သည္။ “ေရြးေကာက္ပြဲကို ေစာင့္ၾကည့္ေလ့လာခြင့္ျပဳဖို႔ ျမန္မာ အစိုးရက ကတိျပဳတာကို သူ(John Kerry )က ႀကိဳဆိုလိုက္ပါတယ္။ ဒါေပမယ့္ ေရြးေကာက္ပြဲကာလ အတြင္းမွာ ေျပာဆိုစည္း႐ံုးမႈေတြ ကို ကန္႔သတ္ ပိတ္ပင္ျခင္းနဲ႔ လူနည္းစု တိုင္းရင္းသားေတြနဲ႔ လူနည္းစု ဘာသာ၀င္ေတြ မဲေပးခြင့္ မရတဲ့ အတြက္ စိုးရိမ္တဲ့ အေၾကာင္းကိုေတာ့ ေထာက္ျပေျပာဆိုခဲ့ပါတယ္” ဟု ေျပာေရးဆိုခြင့္ရွိသူက John Kirby က ဆိုသည္။

ေတြ႔ဆံုစဥ္ အတြင္း ဂြၽန္ကယ္ရီက ေျပာင္းေရႊ႕အေျခခ်ျခင္း၏ အေၾကာင္းရင္းကို ေျဖရွင္းရန္ႏွင့္ ျမန္မာအစိုးရက ဘင္ဂါလီဟုေခၚျပီး ႏိုင္ငံတကာက “႐ိုဟင္ဂ်ာ”ဟုေခၚေနသူမ်ား အတြက္ လြတ္လပ္စြာ လႈပ္ရွားခြင့္ႏွင့္ ႏိုင္ငံသား ျဖစ္ခြင့္ အျပည့္အ၀ ရရွိေရး၏ အေရးႀကီးပံုတို႔ကို အေလးအနက္ ေျပာၾကားခဲ့သည္ ဟု ဆိုသည္။

ဘဂၤလား ပင္လယ္ေအာ္ႏွင့္ ကပၸလီပင္လယ္ျပင္အတြင္းမွ ပံုမွန္မဟုတ္သည့္ ထြက္ေျပးေျပာင္းေရႊ႕မႈမ်ားကို ေျဖရွင္းရန္ အတြက္ ေဒသတြင္းမွ အားထုတ္မႈမ်ားႏွင့္ ပတ္သက္၍လည္း ေဆြးေႏြးခဲ့ၾကသည္ဟု John Kirby က ေျပာသည္။

ေအာက္တိုဘာလ ၂ ရက္ေန႔ညေနပိုင္းက ကုလသမဂၢ အေထြေထြညီလာခံ၌ မိန္႔ခြန္းေျပာရာတြင္ ဦး၀ဏၰေမာင္လြင္က ႏို၀င္ဘာလတြင္ က်င္းပမည့္ ေရြးေကာက္ပြဲမ်ားသည္ လြတ္လပ္၍ မွ်တမႈရွိၿပီး ပြင့္လင္းျမင္သာေသာ ေရြးေကာက္ပြဲမ်ား ျဖစ္လိမ့္မည္ဟု ႏိုင္ငံတကာ အသိုင္းအ၀ိုင္းကို အခိုင္အမာ ေျပာၾကားခဲ့သည္။ အစိုးရက ျပည္တြင္းမွ လူပုဂၢိဳလ္ႏွင့္ အဖြဲ႔အစည္းမ်ား၊ ႏိုင္ငံတကာမွ လုပ္ေဖာ္ကိုင္ဘက္မ်ားႏွင့္ အတူတကြ ပူးေပါင္းေဆာင္ရြက္ေနသည္ဟု ဆိုသည္။

ၿပီးခဲ့သည့္ ၄ ႏွစ္ခြဲ ကာလအတြင္းတြင္ ျမန္မာအစိုးရက ၿငိမ္းခ်မ္းေရး၊ တည္ၿငိမ္ေရး၊ တရားဥပေဒစိုးမိုးေရးႏွင့္ လူမႈစီးပြား ဖြံ႕ၿဖိဳးတိုးတက္မႈမ်ား ရရွိေအာင္ လုပ္ေဆာင္ႏိုင္ခဲ့သည္ဟု ဦး၀ဏၰေမာင္လြင္က အခိုင္အမာ ေျပာၾကားခဲ့သည္။

“က်ေနာ္တို႔ရဲ႕ျပဳျပင္ေျပာင္းလဲေရးလုပ္ငန္းစဥ္ရဲ႕အတိုင္းအတာနဲ႔ ပတ္သက္လို႔ ေက်နပ္ေရာင့္ရဲမႈ မရွိသူေတြ ရွိႏိုင္ပါတယ္။ ဒါေပမယ့္ က်ေနာ္တို႔က ပိုမိုေကာင္းမြန္တဲ့ ႏိုင္ငံေရးနဲ႔ လူမႈစီးပြား အေျခအေနေတြ၊ ေတြ႔ဆံုေဆြးေႏြးမႈေတြကေနတဆင့္ အမ်ိဳးသားျပန္လည္သင့္ျမတ္ေရးကို ရယူေရးေတြ၊ ႏိုင္ငံတည္ေဆာင္ေရးမွာ အရပ္ဘက္အဖြဲ႔အစည္းေတြ ပါ၀င္လာႏိုင္ေရး ေတြကို ဖန္တီးေပးႏိုင္ခဲ့တယ္ဆိုတာကိုေတာ့ ျငင္းဆန္လို႔ မရပါဘူး” ဟု သူက ဆိုသည္။

လူ႔အခြင့္အေရး ခ်ိဳးေဖာက္မႈ စြပ္စြဲခ်က္မ်ားႏွင့္ ပတ္သက္၍ ျမန္မာႏိုင္ငံျခားေရး၀န္ႀကီး ဦး၀ဏၰေမာင္လြင္က ရခိုင္ျပည္နယ္တြင္ အေျခအေနမ်ား ေျပာင္းလဲခဲ့ၿပီ ျဖစ္သည္ဟု တုန္႔ျပန္ေျပာၾကားခဲ့သည္။ အစိုးရက ပဋိပကၡအသစ္မ်ား ထပ္မံေပၚေပါက္မလာေရး ေဆာင္ရြက္ခဲ့သည္သာမက ကိုးကြယ္ရာ ဘာသာမ်ားၾကားတြင္ ေဆြးေႏြးျခင္းျဖင့္ ၿငိမ္းခ်မ္းေရး ယဥ္ေက်းမႈကို ျမွင့္တင္ျခင္းႏွင့္ လူ႔အသိုင္းအ၀ိုင္းမ်ားႏွင့္ အသိုင္းအ၀ိုင္းေခါင္းေဆာင္မ်ားၾကား ေဆြးေႏြးေျပာဆိုမႈမ်ား ေပၚေပါက္လာေအာင္ ျပဳလုပ္ေပးႏိုင္ခဲ့သည္ဟု ေျပာသည္။

လက္ရွိျဖစ္ေပၚေနေသာ ျမန္မာႏိုင္ငံ၏ ဒီမိုကေရစီျပဳျပင္ေျပာင္းလဲေရးမ်ားႏွင့္ ပတ္သက္၍ ျမန္မာႏိုင္ငံျခားေရး ၀န္ႀကီးက ယခုအခါတြင္ အစိုးရက ဒီမိုကေရစီအတြက္ အေျခခံ အုတ္ျမစ္ကို ေတာင့္တင္းခိုင္မာလာေအာင္ ျပဳလုပ္ေနသည္ဟု ေျပာ သည္။ ျပဳျပင္ေျပာင္းလဲေရးမ်ားက ဒီမိုကေရစီအတြက္ ေနရာပိုမိုက်ယ္ျပန္႔လာေစၿပီး စီးပြားေရးစြမ္းေဆာင္ရည္မ်ား တိုး တက္လာေစခဲ့သလို တိုင္းရင္းသားလက္နက္ကိုင္ အဖြဲ႔အစည္းမ်ားႏွင့္ ကြာျခားမႈ ပိုမိုက်ဥ္းေျမာင္းလာေစခဲ့သည္ဟု သူက ဆိုသည္။

“ႏုနယ္ေသးတဲ့ ဒီမိုကေရစီရဲ႕ ထံုးစံအတိုင္း စိန္ေခၚမႈေတြကိုေတာ့ ေရွာင္လႊဲလို႔ မရပါဘူး။ ဒါေပမယ့္ ဒါေတြကို ေက်ာ္လႊား ႏိုင္မယ္လို႔ က်ေနာ္တို႔ ယံုၾကည္ထားပါတယ္” ဟု ဦး၀ဏၰေမာင္လြင္က ေျပာသည္။

လူ႔အခြင့္အေရးျပႆနာမ်ားကို ႏိုင္ငံတကာ အသိုင္းအ၀ိုင္းမွ အခ်ိဳ႕က ႏိုင္ငံေရးအရ အျမတ္ထုတ္ အသံုးခ်ေနျခင္း ျဖစ္ သည္ဟု ျမန္မာႏိုင္ငံျခားေရး ၀န္ႀကီးက သူ၏ မိန္႔ခြန္းတြင္ ထည့္သြင္းေျပာၾကားခဲ့သည္။ “လူ႔အခြင့္အေရး ဆိုင္ရာ ျပႆနာေတြကို ႏိုင္ငံေရးအရ အသံုးခ်မႈေတြက တိုးလာေနပါတယ္။ တကမာၻလံုးကို အေျခခံမႈ၊ ဓမၼဓိဌာန္က်မႈနဲ႔ ဘက္မလိုက္မႈ စတဲ့ အေျခခံစည္းမ်ဥ္းေတြက စဥ္းစားစရာ ျဖစ္ေနပါတယ္” ဟု သူကဆိုသည္။

လူ႔အခြင့္အေရးေကာင္စီရဲ႕ကုလသမဂၢအဖြဲ႔၀င္ ႏိုင္ငံအားလံုးအတြက္ အလွည့္က် ပံုမွန္ သံုးသပ္စစ္ေဆးျခင္း (Universal Periodic Review) ဆိုတာ လူ႔အခြင့္အေရးျမင့္တင္ေရးနဲ႔ ကာကြယ္ေရးကိစၥေတြကို ဓမၼဓိဌာန္က်က်၊ ဘက္မလိုက္ဘဲ ညီမွ်စြာ အေကာင္းဆံုးေျဖ ရွင္းေပးႏိုင္တဲ့ ေဆြးေႏြးပြဲတခုလို႔ ျမန္မာႏိုင္ငံက ခိုင္ခိုင္မာမာ ယံုၾကည္ထားပါတယ္” ဟု ဦး ၀ဏၰေမာင္လြင္က ေျပာသည္။

No comments: