ျမန္မာႏိုင္ငံမွ ေရြးေကာက္ပြဲကို ျပည္သူတို႔အတြက္ ေအာင္ျမင္မႈတခုအျဖစ္ အေမရိကန္ႏိုင္ငံက ႀကိဳဆိုခဲ့ၿပီး က်န္ရွိ ေနေသး သည့္ အေရးယူပိတ္ဆို႔မႈမ်ားကို ေရြးေကာက္ပြဲ ေၾကာင့္ ပယ္ဖ်က္ေပးမည့္ အလားအလာမ်ား ျမင့္တက္လာေစခဲ့သည္။
ႏို၀င္ဘာလ ၈ ရက္တြင္ ျပဳလုပ္ခဲ့သည့္ ေရြးေကာက္ပြဲ အေပၚေထာက္ခံအားေပးသည့္ အရိပ္အေယာင္မ်ား ျပသခဲ့ေသာ္ လည္း အေမရိကန္ အစိုးရက ဆက္လက္၍ သတိထားေနဆဲျဖစ္ၿပီး အေရးယူပိတ္ဆို႔မႈမ်ား ထပ္မံပယ္ဖ်က္ျခင္း မျပဳမီ ဒီမို ကေရစီ လုပ္ငန္းစဥ္မ်ား ေရွ႕ဆက္သြားမည့္ အေနအထားကို ေစာင့္ၾကည့္မည္ဟု ေျပာခဲ့သည္။ အေမရိကန္ႏိုင္ငံက ျမန္မာ ႏိုင္ငံမွ လူပုဂၢိဳလ္ႏွင့္ စီးပြားေရးလုပ္ငန္း အဖြဲ႔အစည္း ၁၀၀ ေက်ာ္ကို နာမည္ပ်က္စာရင္း သြင္းထားဆဲျဖစ္ၿပီး ျမန္မာႏိုင္ငံ တြင္ အေမရိကန္ ရင္းႏွီးျမွဳပ္ႏွံမႈမ်ားကိုလည္း ကန္႔သတ္ထားသည္။
ျမန္မာႏိုင္ငံ၌ ၂၅ ႏွစ္အတြင္း ပထမဆံုးျပဳလုပ္ခဲ့သည့္ လြတ္လပ္ေသာ အေထြေထြေရြးေကာက္ပြဲတြင္ ႐ံႈးနိမ့္ခဲ့ေၾကာင္း လက္ရွိ အာဏာရ ျပည္ေထာင္စု ႀကံ့ခိုင္ေရးႏွင့္ ဖြံ႔ၿဖိဳးေရးပါတီက ၀န္ခံခဲ့ပါသည္။ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ ဦးေဆာင္သည့္ အတိုက္အခံ အမ်ိဳးသားဒီမိုကေရစီ အဖြဲ႔ခ်ဳပ္ပါတီက မဲအျပတ္အသတ္ျဖင့္ အႏိုင္ရရွိခဲ့ၿပီး အစိုးရသစ္ဖြဲ႔စည္းရန္ ေသခ်ာေစ ခဲ့သည္။
ေရြးေကာက္ပြဲက အားတက္စရာျဖစ္ၿပီး ျမန္မာႏိုင္ငံ၏ ဒီမိုကေရစီ လုပ္ငန္းစဥ္အတြက္ အေရးပါေသာ ေျခလွမ္းတရပ္ ျဖစ္သည္ဟု အေမရိကန္ သမၼတ အိမ္ျဖဴေတာ္ ေျပာေရးဆိုခြင့္ ရွိသူ Josh Earnest က ဆိုသည္။
“ေသခ်ာတာကေတာ့ ျမန္မာႏိုင္ငံက သန္းေပါင္းမ်ားစြာေသာ ျပည္သူေတြဟာ အဓိပၸါယ္ျပည့္၀ၿပီး ယွဥ္ၿပိဳင္မႈ ရွိတဲ့ ေရြးေကာက္ပြဲတခုမွာ ပထမဆံုး အေနနဲ႔ မဲေပးခဲ့ၾကပါတယ္” ဟု သူက ေျပာသည္။
ႏိုင္ငံျခားသားႏွင့္ လက္ထပ္ခဲ့ျခင္းကို အေၾကာင္းျပ၍ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ကို သမၼတျဖစ္မလာေအာင္ အေျခခံ ဥပေဒ ျဖင့္ တားဆီးထားျခင္း အပါအ၀င္ ႏိုင္ငံေရးစနစ္တြင္ အျပစ္အနာအဆာမ်ားလည္း ရွိေနေသးေၾကာင္းႏွင့္ အေမရိကန္ အစိုးရ၏ မူ၀ါဒေျပာင္းလဲမႈကို ေဆြးေႏြးရန္ အလြန္ေစာေနေသးေၾကာင္းလည္း Josh Earnest ကေျပာသည္။
လက္ရွိ ကနဦးတြင္ ေတြ႔ရွိရသည့္ အေျခအေနမ်ားအရ ေရြးေကာက္မ်ား ေခ်ာေမြ႕စြာျပဳလုပ္ႏိုင္ခဲ့သည္ဟု ဆိုႏိုင္ေသာ္လည္း ယခုအခါ အမ်ားက ယံုၾကည္လက္ခံႏိုင္ေလာက္သည့္ အသြင္ကူးေျပာင္းမႈတခု လိုအပ္သည္ဟု အေမရိကန္ႏိုင္ငံမွ အာရွ ေရးရာ ထိပ္တန္း သံတမန္တဦးက ေျပာသည္။
အေမရိကန္ အစိုးရ အေရွ႕အာရွ ဆိုင္ရာ လက္ေထာက္ ႏိုင္ငံျခားေရး ၀န္ႀကီး Daniel Russel က“ ႏွစ္ေပါင္း ၅၀ ေက်ာ္ ၾကာျမင့္ခဲ့တဲ့ စစ္အာဏာရွင္ စနစ္ ေနာက္ပိုင္းမွာ ဒီမိုကေရစီ ေဖာ္ေဆာင္ေရးအတြက္ ေရွ႕ဆက္သြားဖို႔ ဒီေရြးေကာက္ပြဲက အလြန္ အေရးပါတဲ့ အဆင့္တခု ျဖစ္ပါတယ္” ဟု ေျပာသည္။ သို႔ေသာ္လည္း “ အခု ခက္ခဲတဲ့ အစိတ္အပိုင္းကို ေရာက္ရွိ လာပါၿပီ” ဟု သူက ထပ္ေျပာသည္။
ေရြးေကာက္ပြဲႏွင့္ ပတ္သက္၍ အလံုးစံုကို အကဲျဖတ္သတ္မွတ္ရန္ သို႔ မဟုတ္ ေရြးေကာက္ပြဲေၾကာင့္ အေမရိကန္ အစိုးရ၏ က်န္ရွိဆဲ အေရးယူပိတ္ဆို႔မႈမ်ား ပယ္ဖ်က္ေပးျခင္း ျဖစ္လာႏိုင္ျခင္း ရွိမရွိကို ေျပာဆိုရန္ အလြန္ေစာေနေသးသည္ဟု Daniel Russel ကဆိုသည္။
“တျခားေသာ ျပဳျပင္ေျပာင္းလဲေရး ေဆာင္ရြက္မႈေတြ ရွိလာရင္၊ အမ်ားက ပိုမိုယံုၾကည္စရာ၊ ေလးစားစရာ ႏိုင္ငံေရး ျဖစ္စဥ္ ေတြရွိလာရင္ ေထာက္ခံမႈေတြ ပိုမိုမ်ားျပားလာတာ၊ အေမရိကန္ အစိုးရအတြက္ အခက္အခဲေတြ ပိုနည္းသြားတာေတြ ျဖစ္ လာပါမယ္။ ျမန္မာအစိုးရသစ္တခုကို တက္တက္ၾကြၾကြ ေထာက္ခံဖို႔အတြက္ တျခား အစိုးရေတြကလည္း က်ေနာ္တို႔ရဲ႕ မူ ၀ါဒေတြက တဆင့္ ခ်ိန္ညွိ ေဆာင္ရြက္ၾကမယ္လို႔ က်ေနာ္ထင္ပါတယ္” ဟု သူကဆိုသည္။
ျမန္မာ သမၼတ ဦးသိန္းစိန္ႏွင့္ စစ္တပ္ေခါင္းေဆာင္ပိုင္းကလည္း ေရြးေကာက္ပြဲရလဒ္ကို လက္ခံမည္ျဖစ္ေၾကာင္း ထပ္မံ အတည္ျပဳေျပာၾကားခဲ့သည္ဟု အေမရိကန္ တာ၀န္ရွိသူမ်ားက ဆိုသည္။
“အေမရိကန္ ျပည္ေထာင္စုနဲ႔ ႏိုင္ငံတကာအသိုင္း အ၀ိုင္းကလည္း သူတို႔ ကတိ တည္မတည္ကို အေလးထားေစာင့္ၾကည့္ ေနၾကမယ္လို႔ က်ေနာ္ ယံုၾကည္ပါတယ္” ဟု Daniel Russel က ေျပာသည္။
၁၉၉၀ ခုႏွစ္ ေရြးေကာက္ပြဲတြင္လည္း ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္၏ NLD ပါတီက အျပတ္အသတ္ အႏိုင္ရရွိခဲ့သည္။ သို႔ေသာ္လည္း စစ္တပ္က ေရြးေကာက္ပြဲရလဒ္ကို အသိအမွတ္မျပဳခဲ့ပါ။
အေမရိကန္ ျပည္ေထာင္စုႏွင့္ ဥေရာပသမဂၢတို႔ အရပ္သားတပိုင္း အစိုးရ အာဏာရရွိလာခဲ့သည့္ ၂၀၁၁ ခုႏွစ္ ေနာက္ပိုင္း ျမန္မာႏိုင္ငံ အေပၚခ်မွတ္ထားသည့္ စီးပြားေရး ပိတ္ဆို႔အေရးယူမႈမ်ားကို ပယ္ဖ်က္ျခင္း၊ ဆိုင္းငံ့ျခင္းမ်ား ျပဳလုပ္ေပးခဲ့သည္။
အာရွတြင္ တ႐ုတ္ႏိုင္ငံ၏ ၾသဇာလႊမ္းမိုးမႈ ျမင့္တက္လာျခင္းကို တုန္႔ျပန္သည့္ အေနျဖင့္ အေမရိကန္ ျပည္ေထာင္စုက ျမန္မာႏိုင္ငံႏွင့္ ဆက္ဆံေရးကို တိုးခ်ဲ႕ရန္ ႏွင့္ ကမာၻေပၚမွ အလားအလာ အေကာင္းဆံုး ဖြံ႕ၿဖိဳးဆဲ ေစ်းကြက္ မ်ားထဲမွ တခု ျဖစ္သည့္ ျမန္မာႏိုင္ငံက စီးပြားေရးတံခါးဖြင့္လာခ်ိန္တြင္ အခြင့္ေကာင္းရယူႏိုင္ရန္ စိတ္အားထက္သန္ေနသည္။
သို႔ေသာ္လည္း သမၼတ အိုဘားမား၏ အစိုးရႏွင့္ ကြန္ဂရက္လႊတ္ေတာ္ အတြင္းမွ ၾသဇာႀကီးသည့္ ပုဂၢိဳလ္မ်ားက ႐ိုဟင္ဂ်ာမ်ား အေပၚဆက္ဆံမႈ အပါအ၀င္ ျမန္မာႏိုင္ငံမွ လူ႔အခြင့္အေရး အေျခအေနမ်ားကို စိုးရိမ္ေနၾကဆဲ ျဖစ္သည္။
ျမန္မာႏိုင္ငံမွ အႀကီးဆံုး စီးပြားေရး လုပ္ငန္းရွင္ အခ်ိဳ႕ပါ၀င္ေနသည့္ နာမည္ပ်က္စာရင္းက အေမရိကန္ ရင္းႏွီးျမွဳပ္ႏွံမႈမ်ားကို အကန္႔အသတ္ျဖစ္ေစခဲ့သည္။ ရင္းႏွီးျမွဳပ္ႏွံမႈက ျမန္မာႏိုင္ငံတြင္ ၾသဇာလႊမ္းမိုးမႈကို ထိန္းသိမ္း ထားႏိုင္ေရးအတြက္ အလြန္ အေရးပါသည္ဟု အေမရိကန္ သံတမန္မ်ားက ယူဆထားၾကသည္။
ျမန္မာ- အေမရိကန္ ကုန္သြယ္မႈ ပမာဏ က ၂၀၁၀ ခုႏွစ္တြင္ အေမရိကန္ ေဒၚလာ ၁၀ သန္းထက္နည္းပါး ခဲ့ရာမွ ၿပီးခဲ့ သည့္ ႏွစ္တြင္ အေမရိကန္ ေဒၚလာ ၁၈၅ သန္းေက်ာ္ အထိ ျမင့္တက္လာခဲ့သည္။ ထိုသို႔ တိုးတက္ခဲ့ေသာ္လည္း အာရွ ႏိုင္ငံမ်ားက လႊမ္း မိုးထားသည့္ အေမရိကန္ ေဒၚလာ ၂၇ ဘီလီယံ တန္ဘိုးရွိေသာ ျမန္မာႏိုင္ငံ၏ ကုန္သြယ္ေရးတြင္ အလြန္ေသးငယ္ေသာ အစိတ္ အပိုင္းမွ်သာ ရွိေနပါေသးသည္။
Citigroup Inc ၊ Bank of America၊ HSBC ႏွင့္ PNC Financial တို႔ အပါအ၀င္ ဘဏ္အေျမာက္အမ်ားက ျမန္မာႏိုင္ငံ ႏွင့္ပတ္သက္၍ ကုန္သြယ္ေရး ေငြၾကးေက်ာေထာက္ ေနာက္ခံေပးမႈ ကို ေလွ်ာ့ခ် ျဖတ္ေတာက္လိုက္ၿပီး ေနာက္ပိုင္း ၿပီးခဲ့သည့္ လမ်ားအတြင္းတြင္ ျမန္မာႏိုင္ငံသုိ႔ အေမရိကန္မွ ကုန္တင္ပို႔မႈ ေႏွးေကြးသြားခဲ့ရသည္ဟု အေရးယူပိတ္ဆို႔မႈ ဆုိင္ရာ ေရွ႕ေနမ်ားႏွင့္ အဆိုပါကိစၥႏွင့္ နီးစပ္သည့္ အျခားသူမ်ား၏ အဆိုအရသိရသည္။
ကုန္သြယ္ေရးဆိုင္ရာ စာရြက္စာတမ္းမ်ားကိုေလ့လာရင္း ရန္ကုန္ၿမိဳ႕၏ အဓိကဆိပ္ကမ္းတခုကို ထိန္းခ်ဳပ္ထားသူမွာ ျမန္မာစစ္တပ္ႏွင့္ နီးစပ္မႈရွိသည္ဟု သံသယရွိေသာေၾကာင့္ အေမရိကန္ အစိုးရက အေရးယူပိတ္ဆို႔မႈစာရင္းတြင္ ထည့္ သြင္းျခင္း ခံထားရသည့္ စတီဗင္ေလာ ေခၚ ဦးထြန္းျမင့္ႏိုင္ ျဖစ္ေၾကာင္း ဇြန္လ အတြင္းတြင္ Citigroup က သတိျပဳမိခဲ့သည္ဟု သူတို႔က ဆိုသည္။
အေမရိကန္ ဘ႑ာေရးဌာနမွ အေရးယူပိတ္ဆို႔မႈဆိုင္ရာ အႀကံေပးေဟာင္း Peter Kucik က အကယ္၍ ျမန္မာႏိုင္ငံ၏ အသြင္ကူးေျပာင္းေရးက ေခ်ာေခ်ာေမြ႔ေမြ႔ ဆက္သြားခဲ့လွ်င္ အေမရိကန္တာ၀န္ရွိသူမ်ားကလည္း နာမည္ပ်က္စာရင္းမွ ပယ္ဖ်က္ေရး ကိစၥမ်ားကို ျမန္ျမန္ဆန္ဆန္ ေဆာင္ရြက္ေပးၾကဖြယ္ရွိၿပီး အေမရိကန္ စီးပြားေရး လုပ္ငန္းမ်ားအဆင္ေျပ စြာ လုပ္ကိုင္ႏိုင္ေစမည့္ နည္းလမ္းဥပေဒမ်ားကို ထုတ္ျပန္ေပးဖြယ္ရာရွိသည္ဟု ေျပာသည္။
“ဥမင္အဆံုးမွာ ျပည္သူေတြ အလင္းကို ျမင္ႏိုင္ရမယ္ဆိုတာကို ေသခ်ာဖို႔ သူတို႔ လုပ္ရပါမယ္” ဟု သူက ေျပာသည္။
အေမရိကန္ လက္ေထာက္ႏိုင္ငံျခားေရး ၀န္ႀကီးေဟာင္း Jose W. Fernandez က စစ္ဘက္အာဏာပိုင္မ်ားႏွင့္ ၎တို႔ ၏ မဟာမိတ္မ်ား အေနျဖင့္ ဒီမိုကေရစီႏွင့္ အညီ ေနထိုင္ျပဳမူျခင္းအတြက္ ဆုလာဘ္ အေနျဖင့္ နာမည္ပ်က္စာရင္းမွ လြတ္ ေျမာက္ရန္ အခြင့္အေရး ရၾကလိမ့္မည္ဟု ေျပာသည္။ သူက ျမန္မာႏိုင္ငံကို အေရးယူပိတ္ဆို႔သည့္ မူ၀ါဒခ်မွတ္ရာတြင္ အဓိက ပါ၀င္ခဲ့သူ တဦးျဖစ္သည္။
“အေမရိကန္ ရဲ႕ နာမည္ပ်က္စာရင္းကေန ထြက္ခ်င္ေနတဲ့သူေတြ ရွိေနခဲ့တာ ၾကာပါၿပီ။ အေမရိကန္အစိုးရက အေလးထား ေစာင့္ၾကည့္မႈကို ေသေသခ်ာခ်ာ လုပ္သြားမွာ ျဖစ္ပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္ ေကာင္းမြန္တဲ့ အျပဳအမႈမွန္သမွ်ကို အေမရိကန္ အစိုးရက သတိျပဳမိတာနဲ႔ အမွ် ပိုမိုလြယ္ကူသြားပါလိမ့္မယ္” ဟု သူက ေျပာသည္။
No comments:
Post a Comment