ျမန္မာ့ေခတ္သစ္အတြက္ ေမွ်ာ္လင့္ခ်က္နဲ႔ ပကတိ အရွိတရား

ထရီဗာ ဝီလ္ဆင္

ျမန္မာႏိုင္ငံတြင္ တိုင္းျပည္၏ သမိုင္း၌ တျခားေသာ ယခင္အစိုးရမ်ားထက္ ပိုမို၍ တရား၀င္သည့္ အစိုးရတခု ရွိလာေတာ့မည္ ျဖစ္သည္။ ၂၀၁၅ ခုႏွစ္ ေရြးေကာက္ပြဲတြင္ အႏိုင္ရရွိခဲ့သည့္ အမ်ိဳးသားဒီမို ကေရစီ အဖြဲ႔ခ်ဳပ္ (NLD) ပါတီ၏ လူႀကိဳက္မ်ားမႈေၾကာင့္ ျဖစ္သလို ေရြးေကာက္ပြဲ လုပ္ငန္းစဥ္မ်ားတြင္ ပြင့္လင္းျမင္သာမႈ ရွိခဲ့ေသာေၾကာင့္လည္း ျဖစ္သည္။

ေရြးေကာက္ပြဲတြင္ အႏိုင္ရရွိမႈကို ဒီမိုကေရစီ ေအာင္ျမင္မႈတခုအျဖစ္ ႏွင့္ ျမန္မာႏိုင္ငံတြင္ အာဏာရွင္စနစ္ အဆံုးသတ္ သြားျခင္းဟုလည္း က်ယ္က်ယ္ျပန္႔ျပန္႔ သေဘာတူခဲ့ၾကသည္။ စီးပြားေရး လုပ္ငန္းေဟာင္းမ်ားအတြက္ အ႐ုဏ္သစ္တခု ျဖစ္လာမည္လား ဆိုသည္ကို ေစာင့္ၾကည့္ရဦးမည္ ျဖစ္သည္။ ျမန္မာႏိုင္ငံ၏ ျပႆနာအမ်ားစုမွာ ေျဖရွင္းရန္ အခ်ိန္ယူရ ဦးမည္ျဖစ္သည္။ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ ဦးေဆာင္သည့္ အစိုးရအေနျဖင့္ ရင္ဆိုင္ေနရသည့္ ျပႆနာမ်ားကို ခ်က္ခ်င္း ေျဖရွင္းဖို႔ စဥ္းစားမည္ဆိုလွ်င္ပင္ တိုးတက္မႈ လ်င္လ်င္ျမန္ျမန္ ရလာေအာင္ ျပဳလုပ္ႏိုင္မည္ မဟုတ္ပါ။ NLD ပါတီ အေပၚ ေမွ်ာ္လင့္ခ်က္ႀကီးမားစြာ ထားရွိသည့္ ျမန္မာျပည္သူမ်ားကလည္း မ်ိဳးဆက္ႏွင့္ ခ်ီ၍ ထိခိုက္နစ္နာေစရသည့္ ျပႆနာမ်ား ကို NLD က အလ်င္အျမန္ ေျဖရွင္းႏိုင္လိမ့္မည္ဟု ေမွ်ာ္လင့္ေနၾကသည္။

ျမန္မာအစိုးရသစ္ အေနျဖင့္ လာမည့္ ၅ ႏွစ္ကာလအတြင္းတြင္ တိုင္းျပည္၏ အဓိက ကိစၥမ်ားကို ကိုင္တြယ္ ေျဖရွင္းႏိုင္သည့္ စြမ္းရည္ရွိေၾကာင္း မည္သို႔ ျပသမည္နည္း။ ျမန္မာႏိုင္ငံက သိမ္ေမြ႔သည့္ ႏိုင္ငံေရး အသြင္ကူးေျပာင္းမႈ အဆင့္တြင္ ရွိေနခ်ိန္၌ ေၾကာင္းက်ိဳး ဆီေလ်ာ္သည့္ ေမးခြန္းမွာ အစိုးရသစ္၏ လက္ေအာက္တြင္ ႏိုင္ငံ၏ အဓိက အေရးကိစၥမ်ားတြင္ မည္သည့္ ရလဒ္မ်ားကို ေမွ်ာ္လင့္ထားသနည္း ဆိုသည့္ေမးခြန္းႏွင့္ ေနာက္လာမည့္ ၅ ႏွစ္တြင္ NLD ၏ ရပ္တည္ခ်က္ကို မည္သို႔ သက္ေရာက္မႈ ရွိမည္နည္း ဆိုသည့္ ေမးခြန္းမ်ားျဖစ္သည္။

က်ယ္က်ယ္ျပန္႔ျပန္႔ ေျပာရလွ်င္ မၿပီးစီးေသးသည့္ လုပ္ငန္းမ်ားႏွင့္ ပတ္သက္ေနေသာ အဓိက အေၾကာင္းတခုမွာ အမ်ိဳးသား ျပန္လည္ သင့္ျမတ္ေရးႏွင့္ ၿငိမ္းခ်မ္းေရး လုပ္ငန္းစဥ္မ်ား ျဖစ္သည္။ NLD ပါတီႏွင့္ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္တို႔က အလြန္ စိတ္၀င္စားသည့္ အေၾကာင္းမ်ားလည္း ျဖစ္ပါသည္။ ဦးသိန္းစိန္၏ အစုိးရႏွင့္ NLD အစိုးရတို႔ၾကားတြင္ ဟန္ပန္ သိသိသာသာ ကြဲျပားေသာ္လည္း ႀကီးမားေသာ သေဘာတူညီခ်က္ တခုရႏိုင္ဖြယ္မရွိဘဲ အျငင္းပြားဖြယ္ရာမ်ားကို ကိုင္တြယ္ ေျဖရွင္းရျခင္းမ်ား ရွိေကာင္းရွိလာႏိုင္ပါသည္။

အမ်ိဳးသား ျပန္လည္သင့္ျမတ္ေရးႏွင့္ ပတ္သက္၍ NLD ႏွင့္ စစ္တပ္ၾကားတြင္ ျပန္လည္ သင့္ျမတ္ေရးအတြက္ အေကာင္း ျမင္စရာက အနည္းငယ္သာ ရွိေနသည္။ ကာကြယ္ေရး ဦးစီးခ်ဳပ္ ဗိုလ္ခ်ဳပ္မွဴးႀကီး မင္းေအာင္လိႈင္ႏွင့္ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ တို႔ၾကားတြင္ သင့္ျမတ္မႈ ရရွိႏိုင္သည့္ အစီအစဥ္တခု ရွိ၊ မရွိကို ေစာင့္ၾကည့္ရဦးမည္ ျဖစ္ေသာ္လည္း ကာကြယ္ေရး ဦးစီးခ်ဳပ္က ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ႏွင့္ အတူအလုပ္လုပ္ရန္ ဆႏၵရွိသည့္ အသြင္ရွိပါသည္။

သို႔ေသာ္လည္း စစ္ဘက္ႏွင့္ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ တို႔ၾကားတြင္ ရွိသည့္ ဆက္ဆံေရးမ်ားက တခါတရံတြင္ ဟန္ခ်က္ မညီမွ်မႈဆီသို႔ ဦးတည္သြားႏိုင္သည့္ အေၾကာင္းကိစၥ အမ်ားအျပားတြင္ သတိထား၍ ကိုင္တြယ္ရဖြယ္ ရွိေနသည္။

ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္က ႏိုင္ငံေရး အခင္းအက်င္းမွ ထြက္ခြာသည့္ အခ်ိန္ေရာက္လွ်င္ အဆိုပါ ဆက္ဆံေရးက မည္သို႔ ျဖစ္လာမည္ ဆိုသည္ကလည္း မရွင္းလင္းေသးပါ။ သို႔ေသာ္လည္း တိုင္းျပည္တြင္ လုပ္ေဆာင္ႏိုင္ရန္ လိုအပ္ေနသည္ဟု သိထားသည့္ စည္းလံုးညီညြတ္ေရးအတြက္ စစ္ဘက္ႏွင့္ ႏိုင္ငံေရး အဖြဲ႔အစည္းမ်ားၾကားမွ တည္ၿငိမ္မႈႏွင့္ လက္ေတြ႔ က်ေသာ ပူးေပါင္းေဆာင္ရြက္မႈတို႔ကို ခ်န္ရစ္ခဲ့ႏိုင္ရန္ အမ်ားက ေမွ်ာ္လင့္ၾကမည္မွာ သံသယ ရွိရန္ မလိုပါ။ ႏိုင္ငံေရး ႏွင့္ မူ၀ါဒမ်ားတြင္ ပြင့္လင္းျမင္သာမႈကို တိုးျမင့္လာေအာင္ ျပဳလုပ္ျခင္းက ျမန္မာႏိုင္ငံကို အဆိုပါ ရည္မွန္းခ်က္သို႔ ေရာက္ရွိေအာင္ အေထာက္အကူ ျဖစ္ေစပါလိမ့္မည္။

သို႔ေသာ္လည္း ျမန္မာႏိုင္ငံမွ ဗုဒၶဘာသာ၀င္မ်ား ႏွင့္ မြတ္စလင္မ်ား (အထူးသျဖင့္ ႏိုင္ငံတကာက ႐ိုဟင္ဂ်ာ ဟု သံုးစြဲၿပီး ျမန္မာႏိုင္ငံတြင္ ဘဂၤါလီဟု ေခၚသူမ်ား) ၾကားမွ ျပန္လည္သင့္ ျမတ္ေရးအတြက္ကမူ အေကာင္းျမင္စရာ အနည္းငယ္သာ ရွိေနသည္။ ျမန္မာႏိုင္ငံတြင္ ႏိုင္ငံတကာ၏ ေမွ်ာ္လင့္ခ်က္မ်ားက လက္ေတြ႔မက်သလိုလည္း ျဖစ္ေကာင္း ျဖစ္ေနႏိုင္ပါသည္။ ျမန္မာႏိုင္ငံတြင္ ဘဂၤလားေဒ့ရွ္ႏိုင္ငံမွ လြန္ခဲ့ေသာ ႏွစ္ေပါင္းမ်ားစြာက ေရာက္လာခဲ့သည့္ မြတ္ဆလင္မ်ားႏွင့္ ပဋိပကၡက ရွိေနခဲ့သည္။ ျမန္မာႏိုင္ငံတြင္ ၎တို႔ကို ျမန္မာႏိုင္ငံသားမ်ား အျဖစ္ သတ္မွတ္ခဲ့ျခင္း မရွိပါ။

ယခင္ အစိုးရမ်ားကလည္း တႏိုင္ငံလံုး တစိတ္တ၀မ္းတည္း မျဖစ္ေစခဲ့သည့္ ျပႆနာတခုအတြက္ အေျဖရွာရန္ အခ်ိန္ဆြဲခဲ့ၾကသည္။ စစ္အစိုးရ လက္ထက္တြင္ အသိုင္းအ၀ိုင္း ၂ ခုကို သီးျခားခြဲထားသည့္ နည္းလမ္းကို အေျခခံ၍ ယာယီေျဖရွင္းခဲ့သည္။ NLD အစိုးရသစ္က အတူယွဥ္တြဲေနထိုင္ေရး အားထုတ္မႈ တခုအေနျဖင့္ ယခင္က စီစဥ္ထားသည္မ်ားကို အလြယ္တကူ ေျပာင္းလဲႏိုင္ျခင္း ရွိ၊ မရွိက မေသခ်ာေသးသလို လက္ရွိတြင္ ျဖစ္သလို ေျဖရွင္းထားသည့္ အေျခအေနကလည္း ေရ ရွည္တြင္ အဆင္ေျပမည္ မဟုတ္ပါ။

ၾကာရွည္ခိုင္ၿမဲသည့္ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးႏွင့္ လံုေလာက္သည့္ လူမႈစီးပြား ဖြံ႔ၿဖိဳးတိုးတက္ေရးကို ရရွိေရးကလည္း အေကာင္းျမင္ေပးရန္ ခက္ခဲေနသည္။ ေခတ္သစ္ျမန္မာႏိုင္ငံတြင္ ဗဟိုခ်ဳပ္ကိုင္မႈ မ်ားလြန္းသည့္ အစဥ္အလာရွိေနျခင္း ႏွင့္ တႏိုင္ငံလံုး အတိုင္းအတာျဖင့္ အပစ္အခတ္ ရပ္စဲေရးရရွိရန္ ခက္ခဲေနျခင္းမ်ားတို႔ ေၾကာင့္ျဖစ္သည္။ ဦးသိန္းစိန္ အစိုးရလက္ထက္တြင္ အပစ္အခတ္ရပ္စဲေရးႏွင့္ ပတ္သက္၍ တြန္းအားေပး ေဆာင္ရြက္ခဲ့ေသာ္လည္း မ်ားစြာ ေအာင္ျမင္မႈ မရရွိခဲ့ပါ။ ႏိုင္ငံေရး ျပန္လည္ သင့္ျမတ္ေရးကလည္း ဖက္ဒရယ္စနစ္ သို႔မဟုတ္ ဗဟိုခ်ဳပ္ကိုင္မႈကို ေျဖေလွ်ာ့ျခင္းႏွင့္ နယ္ေျမေဒသမ်ား၏ စိတ္ဆႏၵကို အသိအမွတ္ျပဳျခင္းမ်ား ႏွင့္ တိုက္႐ိုက္ဆက္သြယ္ေနသည္။

၂၀၁၂ ခုႏွစ္က မေမွ်ာ္လင့္ဘဲ ေပၚေပါက္ခဲ့ရသည့္ ေဒသတြင္း ပဋိပကၡေၾကာင့္ ထြက္ေပၚလာသည့္ ေမးခြန္းမ်ားႏွင့္ ပတ္သက္၍ ဦးသိန္းစိန္၏ အစိုးရကေရာ စစ္တပ္ကပါ ျပတ္သားသည့္ ဆံုးျဖတ္ခ်က္မ်ား ျပဳလုပ္ရန္ တြန္႔ဆုတ္ေနခဲ့ၾကသည္။ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ႏွင့္ NLD တို႔ကပင္လွ်င္ အာဏာ ႏွင့္ အုပ္ခ်ဳပ္မႈကို ဗဟိုကခ်ဳပ္ကိုင္မႈ ေလွ်ာ့ခ်ေရး ႏွင့္ ပတ္သက္၍ သိသာထင္ရွားေသာ သို႔မဟုတ္ စြန္႔စားရေသာ ဆံုးျဖတ္ခ်က္ေပးရန္ စိုးရိမ္ေနသည့္ အသြင္ရွိၿပီး ဖက္ဒရယ္ စနစ္ အစိုးရတခု ျဖစ္ေရးကိုသာ ဦးတည္ခဲ့သည္။ NLD အစိုးရက ျပည္နယ္ႏွင့္ ေဒသမ်ားတြင္ တိုင္းရင္းသား လူမ်ိဳးမ်ား၏ အက်ိဳးစီးပြားကို ဗမာမ်ားႏွင့္ နည္းတူ အမွန္တကယ္ ခြင့္ျပဳေပးလိမ့္မည္ဆိုသည့္ အခ်က္ကို ေဒသခံ အသိုင္းအ၀ိုင္းမ်ားက သံသယ ၀င္ေနၾကသည့္ အသြင္ရွိပါသည္။

ႏိုင္ငံျခားေရး မူ၀ါဒတြင္လည္း ေယဘုုယ်အားျဖင့္ ျမန္မာႏိုင္ငံ၏ ႏိုင္ငံတကာ ဆက္ဆံေရးတြင္ စစ္အစိုးရမ်ား လက္ထက္က ႏိုင္ငံတကာ၏ အေရးယူ ပိတ္ဆို႔မႈမ်ားေၾကာင့္ ၂ ႏိုင္ငံခ်င္း ဆက္ဆံေရးကသာ လႊမ္းမိုးထားခဲ့သည္။ ၂၀၁၂ ခုႏွစ္ ဧၿပီလက ျပဳလုပ္ခဲ့သည့္ ၾကားျဖတ္ေရြးေကာက္ပြဲ ေနာက္ပိုင္းတြင္ အေရးယူပိတ္ဆို႔ အမ်ားစုကို ႐ုပ္သိမ္း ေပးလိုက္ျခင္းမွာ ျမန္မာႏို္င္ငံမွ အဓိက အဖြဲ႔အစည္းမ်ားၾကားတြင္ သေဘာထားကြဲလြဲမႈမ်ား ေပ်ာက္ကြယ္ သြားျခင္းေၾကာင့္ဟု ဆိုႏိုင္ပါသည္။

ယခုအခါတြင္ အာဆီယံအဖြဲ႕တြင္ တက္ၾကြစြာပါ၀င္ေနျခင္း၊ တ႐ုတ္၊ အေမရိကန္၊ အိႏၵိယ စသည့္ ႏိုင္ငံမ်ားႏွင့္ ဆက္ဆံေရး ေကာင္းမြန္လာေအာင္ တၿပိဳင္တည္း လုပ္ေဆာင္ေနျခင္းမ်ားႏွင့္ ျမန္မာႏိုင္ငံ၏ ဘက္မလိုက္ေရး ႏိုင္ငံျခားေရး ၀ါဒကို သက္ဆိုင္သူအားလံုးက ေထာက္ခံခဲ့ၾကသည္။ ၿပီးခဲ့သည့္ ႏွစ္မ်ားအတြင္းတြင္ တ႐ုတ္၊ အေမရိကန္ႏွင့္ အိႏၵိယ စသည့္ အင္အားႀကီး ႏိုင္ငံမ်ားႏွင့္ ဆက္ဆံေရး ေခ်ာေမြ႕မႈမ်ား ျဖစ္ေပၚလာေရးကို အဓိက ပါတီႀကီး ၂ ခုလံုးက ဦးစားေပးခဲ့ၾကသည့္ အသြင္ရွိပါသည္။

NLD က အေမရိကန္ႏွင့္ ၎၏ မဟာမိတ္မ်ား ႏွင့္ ဆက္ဆံေရး ပိုမိုခိုင္မာလာလိမ့္မည္ဟု ထင္ျမင္ခ်က္မ်ား ရွိေသာ္လည္း ႏိုင္ငံျခားေရး၀ါဒတြင္ NLD အစိုးရသစ္ အေနျဖင့္ သိသာထင္ရွားေသာ အားသာခ်က္ သို႔မဟုတ္ အားနည္းခ်က္မ်ား ရွိလိမ့္မည္ မဟုတ္ပါ။ တ႐ုတ္ႏိုင္ငံက NLD အစိုးရ တခုကို သံသယ ထားေကာင္း ထားႏိုင္ေသာ္လည္း အဆိုပါ သံသယ မ်ားသည္ အမွန္တကယ္အားျဖင့္ လက္ေတြ႔ တည္ရွိေနသည့္ ျပႆနာမ်ားအေပၚ အေျခခံျခင္း မဟုတ္ပါ။

ျမန္မာ့အေရး ကၽြမ္းက်င္သူ တခ်ိဳ႕က မွတ္ခ်က္ျပဳခဲ့သလို ေရြးေကာက္ပြဲလြန္ကာလ ျပဳျပင္ေျပာင္းလဲေရးမ်ား ပိုမိုျပဳ လုပ္ေရး အစီအစဥ္ကို ေဖာ္ေဆာင္မည့္ ျမန္မာႏိုင္ငံမွ လူသားအရင္းအျမစ္မ်ားႏွင့္ ျပည္တြင္း အဖြဲ႔အစည္း (Institutions) မ်ား၏ စြမ္းေဆာင္ရည္က မၾကာေတာ့မည့္ ကာလအတြက္ အဓိက ကိစၥတခုအျဖစ္ ဆက္လက္တည္ရွိေကာင္း တည္ရွိေနပါလိမ့္မည္။ NLD အစိုးရသစ္က အေျခခံမွစ၍ ျပဳျပင္ေျပာင္းလဲမႈမ်ား ျပဳလုပ္ရႏိုင္သည့္ ျမန္မာႏိုင္ငံမွ အေရးပါသည့္ အဖြဲ႔အစည္း အမ်ားစုမွာလည္း လိုအပ္သည့္ စြမ္းေဆာင္ရည္ တည္ေဆာက္မႈႏွင့္ ေခတ္ႏွင့္ အညီျပဳျပင္မြမ္းမံမႈမ်ား ေလ်ာ့နည္း က်ဆင္းျခင္းတြင္ ႏွစ္ေပါင္းမ်ားစြာရွိေနခဲ့ရာမွ ျပန္လည္ႀကံခိုင္ေအာင္ ႀကိဳးစား တည္ေဆာက္ေနရဆဲ ျဖစ္သည္။

အကယ္၍ ျမန္မာႏိုင္ငံမွ အဖြဲ႔အစည္း (institutions) မ်ားက လံုေလာက္သည့္ အသိပညာ ပိုင္ဆိုင္ထားသည္ ဆိုလွ်င္ပင္ သူတုိ႔တြင္ လိုအပ္ေနသည့္ ႏွစ္ေပါင္းမ်ားစြာၾကာျမင့္မည့္ အစီအစဥ္မ်ိဳးကို တာ၀န္ယူ ေဆာင္ရြက္ရန္ နည္းပညာ သို႔မဟုတ္ ႐ုပ္ပိုင္းဆိုင္ရာ အရင္းအျမစ္မ်ား အားနည္းခ်က္ ရွိေနႏိုင္ပါသည္။ ေမွ်ာ္လင့္ခ်က္မ်ားအတြက္ စိတ္ပ်က္ရျခင္းမ်ားကို လာမည့္ႏွစ္ အနည္းငယ္အတြင္းတြင္ မၾကာခန ႀကံဳေတြ႔ရန္ ေသခ်ာသေလာက္နီးပါး ျဖစ္ေနပါသည္။

ေကာင္းမြန္ေသာ ရည္ရြယ္ခ်က္မ်ား ႏွင့္ ယေန႔ေခတ္ ျမန္မာႏိုင္ငံတြင္ တရား၀င္ အသိအမွတ္ျပဳမႈ ခိုင္မာသည့္ အစိုးရျဖစ္ေနလွ်င္ပင္ NLD အစိုးရသစ္ အေနျဖင့္ ၎တို႔ ျဖည့္ဆည္းေပးရန္ ဆႏၵရွိေသာ္လည္း အမွန္တကယ္တြင္ စြမ္းေဆာင္ေပးႏိုင္စြမ္း မရွိသည့္ ေတာင္းဆုိခ်က္မ်ား လိုအပ္ခ်က္မ်ားကို အေျမာက္အမ်ား ရင္ဆိုင္ရဖြယ္ရွိေနပါသည္။

ျမန္မာႏိုင္ငံတြင္ ေရရွည္အတြက္ စြမ္းေဆာင္ေရ ျမွင့္တင္ေရးအတြက္ အေထာက္အကူမ်ားေပးရန္ ႏိုင္ငံတကာ အဖြဲ႔အစည္း အမ်ားအျပားက ကတိျပဳထားၿပီး ျဖစ္သည့္တိုင္ ျပင္ပမွ ကူညီေထာက္ပံ့မႈမ်ားက ႏိုင္ငံ၏ ကိုယ္ပိုင္ ျပႆနာမ်ား အတြက္ အမွန္တကယ္ ေသခ်ာသည့္ အေျဖတခု ျဖစ္မလာႏိုင္ပါ။