ျမန္မာ့သတင္းလြတ္လပ္ခြင့္ ရုုန္းကန္ေနရဆဲ

သူဇာ

ျမန္မာႏုိင္ငံတြင္ သတင္းမီဒီယာ လြတ္လပ္ခြင့္ အျပည့္အ၀ ရရွိေရး သတင္းမီဒီယာသမားမ်ားႏွင့္ ပူးေပါင္း ေဆာင္ရြက္ သြားမည္ဟု ျပန္ၾကားေရး၀န္ႀကီးေဒါက္တာေဖျမင့္က ယေန႔ ခ်က္ထရီယမ္ ဟုုိတယ္တြင္ က်င္းပေသာ ကမၻာ့စာနယ္ ဇင္း လြတ္လပ္ခြင့္ေန႔ အထိမ္းအမွတ္ပြဲအၿပီးတြင္ သတင္းမီဒီယာမ်ားကုုိ ထုုတ္ေဖာ္ေျပာဆိုုလိုုက္ေသာ္လည္း ျမန္မာ့ သတင္းလြတ္လပ္ခြင့္မွာ ရုုန္းကန္ေနရဆဲ အေျခအေနတြင္ရွိေနေၾကာင္း သတင္းမီဒီယာသမားမ်ားက ေျပာဆုုိ ၾကသည္။

“ က်ေနာ္တုိ႔က စာနယ္ဇင္းလြတ္လပ္ခြင့္ကို သတင္းမီဒီယာမိတ္ေဆြေတြ အားလံုးနဲ႔ စုတြဲၿပီးေတာ့ တတ္ႏုိင္ သ ေလာက္ က်ေနာ္၊ တတ္ႏုိင္သေလာက္ဆုိတာထက္ က်ေနာ္ အစြမ္းကုန္ ေဆာင္ရြက္ဖုိ႔ အာသီသ ရွိပါတယ္လို႔ ေျပာခ်င္ ပါတယ္” ဟု ေဒါက္တာေဖျမင့္က ဆုိသည္။

အစုုိးရသစ္တက္လာၿပီးေနာက္ အစိုးရပိုင္ စာနယ္ဇင္းႏွင့္ မီဒီယာမ်ားတြင္ သတင္းတင္ျပပံုမ်ား ေျပာင္းလဲသြားခဲ့ သည့္ အျပင္ အစုုိးရရုပ္သံ၊ ေရဒီယိုမ်ားတြင္လည္း ေျဖေလ ွ်ာ့မႈမ်ားရွိလာေၾကာင္း၊ သုုိ႔ရာတြင္ ပုုဂၢလိမီဒီယာမ်ား ဖြံ႕ၿဖိဳး တုုိး တက္ ေရးႏွင့္ သတင္းရယူခြင့္အတြက္ အခက္အခဲမ်ားရွိေနဆဲျဖစ္ေၾကာင္း သတင္းသမားမ်ားက ဆုုိၾကသည္။

“ျပည္ေထာင္စုု လႊတ္ေတာ္မွာဆုုိလိုု႔ရွိရင္ သတင္းသမားေတြ သတင္းရယူဖိုု႔ Media Center ထားေပးတာမ်ဳိး လုုပ္ေပး ဖိုု႔ လိုုတယ္။လႊတ္ေတာ္ဆိုုတာ တကမၻာလုုံးက သတင္းသမားေတြက လာၾကတာမိုု႔ ႏုုိင္ငံတကာအဆင့္မီ Meida Center ထားေပးဖိုု႔လိုုတယ္။ အခုုဟာ တကယ့္ကိုု ေနရာက်ဥ္းက်ဥ္းေလးမွာ အလုုပ္လုုပ္ေနရတာ။ ဒါ့အျပင္ အစုုိးရ အေနနဲ႔လည္း သတင္းသမားေတြကုုိ အေလးထားဖုုိ႔လိုုတယ္။ သတင္းသမားေတြ လိုုရင္ သုုံး၊ မလုုိရင္ ေဘးဖယ္ ထားတဲ့ အေျခအေနမ်ဳိးေတြ အမ်ားႀကီးပဲ။ သတင္းသမားေတြက အသုုံးခ်ခံေနရဆဲ အေနထားမွာပဲရွိတယ္” ဟုု သတင္းစာဆရာမ ေဒၚမြန္မြန္ျမတ္ကေျပာသည္။

7 Day သတင္းစာ၏ အယ္ဒီတာတဦးျဖစ္သူ ကိုုသီဟကမူ လက္ရွိအေျခအေနသည္ ျပည္သူလူထုု ေရြးေကာက္ တင္ေျမွာက္ထားေသာ အစုုိးရျဖစ္၍ လာမည့္ ကာလမ်ားတြင္ သတင္းလြတ္လပ္ခြင့္ အျပည့္အ၀ ရွိလာမည္ဟုု အေကာင္း ျမင္ေၾကာင္း၊ သုုိ႔ရာတြင္ ဒီမုုိကေရစီစနစ္မွန္လ ွ်င္ အစုုိးရသတင္းမီဒီယာဆိုုသည္မွာ မရွိသင့္ဘဲ ျမန္မာ ႏုုိင္ငံတြင္ အစုုိးရသတင္းမီဒီယာႏွင့္ ပုုဂၢလိက သတင္းမီဒီယားမ်ား ခြဲျခားဆက္ဆံေနရဆဲျဖစ္ေၾကာင္း ေျပာဆုုိသည္။

“အခုုဆုုိရင္ အစုုိးရသတင္းစာေတြ အေျပာင္းအလဲ လုုပ္လုုိက္တယ္။ အစုုိးရမီဒီယာဆုုိတာက ပုုဂၢလိကထက္ အမ်ားႀကီး အားသာခ်က္ေတြရွိတယ္။ အဲဒီေတာ့ သူတိုု႔မွာ အားသာ ခ်က္အမ်ားရွိတယ္။ ပုုဂၢလိက မီဒီယာေတြမွာ အစုုိးရသတင္းစာေတြေလာက္ ျဖန္႔ခ်ိေရးအင္အား မေကာင္းဘူး။ အစုုိးရသတင္းစာက ေစ်းကြက္ကိုု ၀င္ၿပီး အုုပ္စီး သလိုုျဖစ္ေနတယ္။ ဒီဟာေနာက္ပုုိင္းမွာ ထိခိုုက္မႈေတြ အမ်ားႀကီး ရွိလာမယ္။ အခုုေတာ့ သိပ္မသိသာေသးဘူး” ဟုု ကိုုသီဟက ဆိုုသည္။

အစုုိးရမီဒီယာႏွင့္ပုုဂၢလိက သတင္းမီဒီယာမ်ား ခြဲျခားဆက္ဆံရေသာ ျဖစ္စဥ္မ်ား အစုုိးရသစ္လက္ထက္ ရက္ေပါင္း ၃၀ အတြင္း မၾကာခဏဆိုုသလိုု ႀကဳံေတြ႕ေနရေၾကာင္း သတင္းသမားမ်ားက ဆုုိၾကသည္။
ဧရာ၀တီတုုိင္းေဒသႀကီးမွ နယ္ခံသတင္းေထာက္တဦးက “ ဧရာ၀တီတုိင္း၀န္ႀကီးခ်ဳပ္ အသစ္တက္တဲ့ ေန႔ကတည္းက အေထြေထြ အုပ္ခ်ဳပ္ေရးမွဴးက က်ေနာ္တုိ႔ကို သတင္းလိုက္ယူူတာကို မလုပ္ဖုိ႔ တားျမစ္တာေတြရွိတယ္။ ေနာက္ၿပီး ရန္ကုန္တုိင္းလႊတ္ေတာ္မွာ သတင္းယူတဲ့အခါ ပုဂၢလိက မီဒီယာေတြကို ၀င္ခြင့္မေပးတာေတြ ၾကံဳရတယ္။ ဒီအေၾကာင္း ေတြကို ၀န္ႀကီးခ်ဳပ္ကို ေျပာျပေတာ့ သူေဆာင္ရြက္ေပးပါမယ္ေျပာေပမယ့္ လက္ရွိအခ်ိန္ထိ ေျပလည္တာေတြ မေတြ႔ ရေသးဘူး။ အထက္နဲ႔ေအာက္ အေပးအယူ မတည့္သလို ျဖစ္ေနတယ္” ဟု ေျပာဆိုုသည္။

ျမန္မာႏုုိင္ငံသတင္းမီဒီယာေကာင္စီမွ အဖြဲ႕၀င္ ဦးျမင့္ေက်ာ္က အစုုိးရသစ္သည္ သတင္းထုုတ္ျပန္ေရးအပါအ၀င္ သတင္း ရယူခြင့္ရွိေရး ကိစၥမ်ား ကိုုင္တြယ္မႈ အားနည္းေၾကာင္း ေထာက္ျပ ေျပာဆုုိသည္။

“ လႊတ္ေတာ္မွာ မီဒီယာေတြ ဟိုနားသတင္းမယူဖုိ႔၊ ဒီနား မယူဖုိ႔ ထုတ္ျပန္ခ်က္ေတြ ရွိခဲ့တာပဲ။ ဒါေတြကို အစိုးရသစ္ အေနနဲ႔ တလအတြင္းမွာ ေျဖရွင္းမႏိုင္ေသးတဲ့ ျပႆနာလို႔ပဲ ေျပာလို႔ရမယ္။ ဒီအစိုးရသစ္ ေပၚလာမွ ျဖစ္ေပၚလာတဲ့ ကိစၥမ်ိဳး မဟုတ္ဘဲ အေထြေထြ အုပ္ခ်ဳပ္ေရးမွဴးေတြနဲ႔ ပတ္သက္ၿပီး ျဖစ္လာတဲ့ အေျခအေနေတြလို႔ ဆုိႏုိင္မယ္။ ေနာက္ၿပီး သတင္းထုတ္ျပန္ေရးအပိုင္းမွာ အစီအစဥ္မက်ေသးဘူး” ဟု ဦးျမင့္ေက်ာ္က ဆုိသည္။

အစုုိးရသစ္လက္ထက္ ရက္ေပါင္း ၃၀ အတြင္း မီဒီယာ လြတ္လပ္ခြင့္ အေျခအေနမွာ သိသိသာသာ တိုးတက္လာမႈ မရွိေသးဘဲ ကန္႔သတ္မႈမ်ားရွိေနဆဲျဖစ္သည္ဟုု The Voice ဂ်ာနယ္မွ သတင္းအယ္ဒီတာ ဦးေအာင္စိုးက ေျပာသည္။

“ လြႊတ္ေတာ္ ကိုယ္စားလွယ္ေတြကုုိ မီဒီယာနဲ႔ မေျဖဖုိ႔ ကန္႔သတ္တာ၊ ျပည္ေထာင္စု ၀န္ႀကီးေတြ၊ ဒုသမၼတေလာင္း ေတြ ေရြးတာ တျခားျပည္ေထာင္စု အဆင့္ေရြးတုန္းက သတင္းစီးဆင္းမႈကို ၾကည့္မယ္ဆုိရင္ ျပည္သူက ေရြးခ်ယ္ လိုက္တဲ့ ဒီမိုကေရစီ အစိုးရ ျဖစ္ေနသည့္တုိင္ အစိုးရ သတင္းထုတ္ျပန္မႈ၊ သတင္းမီဒီယာေတြရဲ႕ သတင္းရယူမႈ ေနရာမွာ သိသိသာသာ တိုးတက္လာတယ္ မထင္ဘူး” ဟု ဦးေအာင္စိုးက ေျပာသည္။

ျမန္မာႏုုိင္ငံသည္ နယ္စည္းမျခားသတင္းေထာက္မ်ားအဖြဲ႕၏ ႏုုိင္ငံေပါင္း ၁၈၀ သတင္းလြတ္လပ္ခြင့္သတ္မွတ္ခ်က္ အဆင့္အတန္းတြင္ ၁၄၃ ေနရာတြင္ရွိေနၿပီး သတင္းလြတ္လပ္ခြင့္ နည္းပါးေနဆဲျဖစ္ေသာ ႏုုိင္ငံမ်ားတြင္ ပါ၀င္ေနဆဲ ျဖစ္သည္။

ေမလ ၃ ရက္ေန႔ကုုိ ကမၻာ့စာနယ္ဇင္းလြတ္လပ္ခြင့္ေန႔ အျဖစ္ ကုုလသမဂၢအဖြဲ႕အစည္းတခုု ျဖစ္ေသာ ယူနက္ စကုုိ (UNESCO) က သတ္မွတ္ခဲ့ၿပီး ၂၀၁၆ ခုုႏွစ္ ေမလ ၃ ရက္ေန႔တြင္က်ေရာက္ေသာ ကမၻာ့စာနယ္ဇင္း လြတ္လပ္ခြင့္ ေန႔သည္ ၂၃ ႀကိမ္ေျမာက္ေန႔ရက္ျဖစ္သည္။