ရန္ကုန္ ကိုလိုနီေခတ္ တိုက္မ်ား ျပဳျပင္ထိန္းသိမ္း ေနထိုင္ႏိုင္ျပီ

တင္ထက္ပိုင္

ရန္ကုန္ၿမိဳ႕လယ္ရွိ ႏွစ္ေပါင္း ၁၀၀ ခန္႔ သက္တမ္းရွိေနၿပီ ျဖစ္ေသာ ေနအိမ္ အေဆာက္အအံုတခုကို ေနထုိင္သူမ်ား၏ ပူးေပါင္းပါ၀င္မႈႏွင့္ ေရွးေဟာင္း အေမြအႏွစ္ ေစာင့္ေရွာက္ေရး အဖြဲ႔အစည္း ၂ ခု တုိ႕၏ အဓိက အားထုတ္မႈျဖင့္ အတြင္းအျပင္ ျပန္လည္မြမ္းမံျခင္းမ်ား ၿပီးစီးေအာင္ ေဆာင္ရြက္ေနသည္။

အဆုိပါ ျပန္လည္မြမ္းမံျခင္း စီမံကိန္းကုိ အာဖဂန္နစၥတန္ႏိုင္ငံ အေျခစုိက္ အဖြဲ႕အစည္းတခုျဖစ္ေသာ Turquoise Mountain၊ ရန္ကုန္ၿမိဳ႕ျပအေမြအႏွစ္ ထိန္းသိမ္းေစာင့္ေရွာက္ေရးအဖြဲ႔ (Yangon Heritage Trust) တို႔က အဓိက ဦးေဆာင္ၿပီး ေ၀လမင္းသားေဖာင္ေဒးရွင္းႏွင့္ ကေနဒါႏုိင္ငံ ႏုိင္ငံျခားေရး၊ ကုန္သြယ္ေရးႏွင့္ ဖြ႔ံၿဖိဳးေရးဌာနတုိ႔၏ ပူးေပါင္းမႈျဖင့္ ေဆာင္ရြက္ခဲ့့ၾကျခင္း ျဖစ္သည္။

ကုန္သည္လမ္း၊ အမွတ္ ၄၉၁-၅၀၁ တြင္ တည္ရွိသည့္ အဆုိပါ အေဆာက္အအုံတြင္ ရန္ကုန္ၿမိဳ႕၏ ကြဲျပားမႈ စရုိက္လကၡဏာကုိ ထင္ဟပ္ေနသည့္ တုိင္းရင္းသားေပါင္းစုံႏွင့္ ကိုးကြယ္မႈေပါင္းစုံတို႔ ပါဝင္ေသာ လူဦးေရ ၈၀ ခန္႔ သို႔မဟုတ္ မိသားစု ၁၂ စုတုိ႔ စုေပါင္း ေနထုိင္လ်က္ ရွိသည္။ ထို႔ျပင္ ယင္းအေဆာက္အအံုသည္ ျမန္မာႏုိင္ငံ၏ ထင္ရွားေသာ သတင္းစာဆရာႀကီး လူထုဦးစိန္၀င္း ကြယ္လြန္သည့္ အခ်ိန္အထိ ေနထိုင္သြားခဲ့ေသာ ရန္ကုန္ေနအိမ္လည္း ျဖစ္ခဲ့ဖူးသည္။

ျပန္လည္မြမ္းမံျခင္းလုပ္ငန္း စတင္သည့္ ၂၀၁၅ခုႏွစ္ မတုိင္မီ တႏွစ္ အလိုက ေနထုိင္သူမ်ားသည္ ယင္းအေဆာက္အအုံကို ျပင္ဆင္ေပးရန္ YHT ထံသုိ႔ ေတာင္းဆိုခဲ့ၾကျခင္း ျဖစ္သည္။ Turquoise Mountain က ေဆာက္လုပ္ေရးႏွင့္ ပတ္သတ္ေသာ လုပ္ငန္းစဥ္မ်ားကုိ အဓိက ႀကီးၾကပ္ခဲ့ၿပီး YHT က ႏုိင္ငံျခား အဖြဲ႔အစည္းမ်ား၊ ေနထုိင္သူမ်ားႏွင့္ ရန္ကုန္ၿမိဳ႕ စည္ပင္သာယာေရး ေကာ္မတီတုိ႔ၾကား ဆက္ႏြယ္ေပးျခင္း လုပ္ငန္းမ်ားကို ေဆာင္ရြက္ခဲ့သည္။

အျခားေသာ ႏိုင္ငံမ်ားရွိ မြမ္းမံျပင္ဆင္မႈ လုပ္ငန္းမ်ားႏွင့္ မတူဘဲ YHT ႏွင့္Turquoise Mountain တုိ႔က အဆုိပါအေဆာက္အအုံအတြင္း ေနထုိင္ၾကေသာ မိသားစုမ်ားႏွင့္ အနီး၀န္းက်င္ရွိ လူမႈအသုိင္းအ၀န္းမ်ားကုိ လက္ရွိအတုိင္း ဆက္လက္ေနထိုင္ေစရင္း မြမ္းမံမႈမ်ား ျပဳလုပ္ခဲ့ကာ အေဆာက္အအံု ေရရွည္တည္တံေရးအတြက္ ႏွစ္ဦးႏွစ္ဖက္ အျပန္အလွန္ ထိန္းသိမ္းႏုိင္ေသာ အနာဂတ္တခု ျဖစ္ေပၚလာေစေရးကုိ ေရွးရႈေၾကာင္း ဧၿပီလ ၂၉ရက္ေန႔က Turquoise Mountain ႏွင့္ YHTတုိ႔၏ သတင္းထုတ္ျပန္ခ်က္တြင္ ေဖာ္ျပထားသည္။

“ထုိစီမံကိန္းသည္ ရန္ကုန္ၿမိဳ႕၏ ယဥ္ေက်းမႈအေမြအႏွစ္မ်ားကုိ ေဒသခံမ်ား၊ လုပ္ပုိင္ခြင့္ရွိသူမ်ားႏွင့္ အစုိးရတုိ႔က တန္ဖုိးထားတတ္လာေစရန္ အသိပညာေပးျခင္းႏွင့္ ပုိမုိက်ယ္ျပန္႔ေသာ ၿမိဳ႕ျပစီမံကိန္းပဏာမလုပ္ေဆာင္မႈမ်ားကုိ ခ်ိတ္ဆက္ကူညီႏုိင္ရန္ ရည္ရြယ္သည္”ဟု သတင္းထုတ္ျပန္ခ်က္တြင္ ဆိုထားသည္။

အဆုိပါ ျပန္လည္မြမ္းမံျခင္း စီမံကိန္း အစီအစဥ္တြင္ လူမႈအသုိင္းအ၀န္း ပါ၀င္ေဆာင္ရြက္ျခင္းကလည္း အေထာက္အကူျပဳခဲ့ေၾကာင္းလည္း ထည့္သြင္းေျပာဆိုထားသည္။
Turquoise Mountain ၏ အမႈေဆာင္အရာရွိိခ်ဳပ္ Shoshana Stewart က လူမ်ားက အေဆာက္အအုံ ျပန္လည္မြမ္းမံျခင္းအေပၚ တန္ဖုိးထားၾကသည္ကုိ ျမင္ရသည့္အတြက္ ၎အေနျဖင့္ စိတ္လႈပ္ရွားခဲ့ေၾကာင္း ဧရာ၀တီသုိ႔ေျပာသည္။

“လူေတြကို အေဆာက္အအံုထဲ ေခၚသြားၿပီး ျပသရွင္းျပတဲ့အခါ တၿပံဳးၿပံဳးနဲ႔ ေခါင္းညိတ္ၾကတယ္။ သူတုိ႔ သေဘာက်ၾကတယ္။ အဲဒါကအေရးႀကီးဆုံးပါပဲ” ဟု ၎က ဧရာဝတီကို ေျပာသည္။

“လူေတြက ဒါကုိ တန္ဖုိးမထားရင္ ဒီမြမ္းမံ ထိန္းသိမ္းတယ္ဆိုတာက လုံး၀ကုိ အေရးမပါတဲ့အရာ ျဖစ္သြားပါလိမ့္မယ္။ ဒီလုိလည္း ျဖစ္လာေတာ့မွာ မဟုတ္ပါဘူး။ အေရးႀကီးဆုံးက လူေတြ ေရွးေဟာင္း အေမြအႏွစ္ အေဆာက္အအုံေတြကုိ ၾကည့္ၿပီး စိတ္လႈပ္ရွားတတ္ဖို႔ပါပဲ။ အဲဒီ အေဆာက္အအုံေတြမွာ လူေတြေနၾကတယ္။ ျဖတ္ေလ်ာက္သြားၾကတယ္။ ျမင္ေနရတယ္”ဟု Stewart က ေျပာသည္။

ေရွ႕ဆက္ၿပီး သူမ၏အဖြဲ႕အစည္းသည္ ရန္ကုန္ၿမိဳ႕လယ္တြင္ အလားတူ ထိန္းသိမ္းေရး စီမံကိန္းမ်ိဳးကုိ ပိုမိုႀကီးမားေသာ အေဆာက္အအုံမ်ားအတြက္ ဆက္လက္ ျပဳလုပ္လုိေၾကာင္း၊ စီးပြားေရး လုပ္ငန္းရွင္မ်ားႏွင့္အတူ စီးပြားေရးအရ အက်ိဳးအျမတ္ရရွိႏုိင္ေသာ ေရွးေဟာင္းအေဆာက္အအုံ ထိန္းသိမ္းမြမ္းမံျခင္း စီမံကိန္းမ်ားကုိ စံနမူနာအျဖစ္ ပူးေပါင္းေဆာင္ရြက္လိုေၾကာင္း ၎က ေျပာသည္။

YHT ၏ တည္ေထာင္သူ ဦးသန္႔ျမင့္ဦးက အဆုိပါ စီမံကိန္းသည္ ရန္ကုန္ၿမိဳ႕လယ္အတြင္း သင့္တင့္ေလွ်ာက္ပတ္ေသာ ျပဳျပင္ထိန္းသိမ္းမႈမ်ားအတြက္ အေရးႀကီးသည့္ နမူနာ ေျခလွမ္းတရပ္ပင္ ျဖစ္သည္ဟု ေျပာၾကားခဲ့သည္။

“သက္တမ္းရင့္ အေဆာက္အအုံ ၿဖိဳခ်မႈေတြကုိ တရား၀င္ ဆုိင္းငံ့ဖုိ႔လုိသလုိ စီးပြားေရး ဖြံ႔ၿဖိဳးတုိးတက္မႈနဲ႕ အေမြအႏွစ္ ထိန္းသိမ္းေစာင့္ေရွာက္မႈကုိ ေပါင္းစပ္ေပးမယ့္ မူ၀ါဒအသစ္ေတြ၊ စည္းမ်ဥ္းစည္းကမ္းအသစ္ေတြ၊ လုပ္ငန္းစဥ္အသစ္ေတြလည္း လုိအပ္ပါတယ္” ဟု အဆုိပါ သတင္းထုတ္ျပန္ခ်က္တြင္ ၎က ေျပာသည္။

အဆုိပါ အေဆာက္အအုံတြင္ ၁၉၅၀ ခုႏွစ္ပိုင္းက ေမြးဖြားခဲ့ေသာ အသက္ ၆၀ အရြယ္ ေဒၚခင္၀င္းေမာ္က ယင္းအေဆာက္အအံုသည္ သူမ၏ ကေလးဘ၀ အမွတ္တရမ်ား ျပည့္ႏွက္ေနေသာ ေနရာျဖစ္ေၾကာင္း ေျပာျပခဲ့သည္။ သို႔ေသာ္လည္း သူမသည္ ျပဳျပင္မြမ္းမံမႈမ်ား လိုအပ္ေနသည့္ ယင္းအေဆာက္အအံုကို ၂၀၀၇ ခုႏွစ္တြင္ စြန္႔ခြာကာ မရမ္းကုန္းၿမိဳ႕နယ္ရွိ အေဆာက္အအုံ အသစ္သုိ႔ ေျပာင္းေရြ႕ေနထုိင္ခဲ့ရေၾကာင္း ဆိုသည္။

“ဒီအခန္းကို က်မက က်မရဲ႕ မိဘေတြဆီကေန အေမြရခဲ့တာ ျဖစ္ပါတယ္။ အခုဆုိရင္ က်မရဲ႕အိမ္ဟာ ဒီရန္ကုန္ၿမိဳ႕ရဲ႕ သမုိင္း၀င္အေမြအႏွစ္ အေဆာက္အအံု တခုအျဖစ္ ထိန္းသိမ္းျခင္း ခံရတဲ့အတြက္လည္း အရမ္းကို ဂုဏ္ယူဝမ္းေျမာက္မိပါတယ္”ဟု ေဒၚခင္၀င္းေမာ္ကေျပာသည္။

၂၀၁၂ ခုႏွစ္တြင္ စတင္တည္ေထာင္ခဲ့ေသာ YHT သည္ ရန္ကုန္ၿမိဳ႕၏ ဗိသုကာ အေမြအႏွစ္မ်ားကို ထိန္းသိမ္းေစာင့္ေရွာက္ရန္ နည္းမ်ိဳးစံုျဖင့္ ေဆာင္ရြက္ခဲ့ေသာ္လည္း အလ်င္အျမန္ တုိးတက္လာေသာ စီးပြားေရးႏွင့္ ဖြံ႔ၿဖိဳးေရး ေဖာ္ေဆာင္မႈမ်ားေၾကာင့္ ေရွးေဟာင္းအေဆာက္အအုံအမ်ားအျပား ၿဖိဳခ်ခံခဲ့ရၿပီး အခ်ိဳ႕မွာလည္း ဖယ္ရွားခံမည့္ အေျခအေနေအာက္တြင္ ေရာက္ရွိေနသည္။