ေဇယ်ာခ်မ္းေအး
ႏိုဝင္ဘာ ၅ ရက္ နံနက္ပိုင္းက ႏိုင္ငံေတာ္ သမၼတ ဦးသိန္းစိန္ ေျပာၾကားခဲ့သည့္ မိန္႔ခြန္းတြင္ ရခိုင္ျပည္နယ္အေရးႏွင့္ ပတ္သက္ၿပီး လူ႔အခြင့္အေရး အေရးႀကီးေၾကာင္း မွတ္ခ်က္ျပဳခဲ့သည့္အတြက္ သမၼတကို ရခိုင္ ႏုိင္ငံေရးသမားမ်ားက ေဝဖန္ခဲ့ၾကသည္။
သမၼတကမိန္႔ခြန္းေျပာၾကားရာတြင္ “ရခိုင္ျပည္နယ္အေရးနဲ႔ ဆက္စပ္ၿပီး လက္ရွိအေျခအေနမ်ားကို ေျပာၾကားလိုပါတယ္။ ရခိုင္ျပည္နယ္မွာ တင္မဟုတ္ဘဲ ျပည္ေထာင္စု တစ္ဝန္းလုံးမွာမွီတင္းေနထိုင္ၾကတဲ့ မည္သည့္ လူမ်ိဳး၊ မည္သည့္ ဘာသာဝင္မဆို ႏိုင္ငံသားျဖစ္ျခင္း၊ မျဖစ္ျခင္းနဲ႔ မသက္ဆိုင္ဘဲ လူသားတစ္ဦးအတြက္ ရသင့္ရထိုက္တဲ့ လူ႔ဂုဏ္သိကၡာနဲ႔ ထိုက္တန္တဲ့ အေျခခံ လူ႔အခြင့္အေရးေတြ ရရွိဖို႔အေရးႀကီးပါ တယ္” ဟု ေျပာၾကားခဲ့သည္။
ႏိုင္ငံသား အခြင့္အေရးနဲ႔ လူ႔အခြင့္အေရး
သမၼတ၏ မိန္႔ခြန္းေၾကာင့္ လူ႔အခြင့္အေရး အေၾကာင္းျပခ်က္ျဖင့္ ႏုိင္ငံသား အခြင့္အေရးကို ထိခိုက္လာဖြယ္ ရွိျခင္းေၾကာင့္ ေဝဖန္ရျခင္းျဖစ္ သည္ဟု ရခိုင္အမ်ဳိးသား ပါတီ ေခါင္းေဆာင္တစ္ဦးျဖစ္သူ ဦးေအးသာေအာင္ က မဇၩိမကို ေျပာသည္။
“ခိုးဝင္လာတဲ့သူေတြကို လူသားခ်င္း စာနာေထာက္ထားတယ္ ဆိုေပမယ့္ ႏုိင္ငံသားေတြနဲ႔ တစ္တန္းတည္း ထားၿပီးေတာ့ ဆက္ဆံေဆာင္ရြက္ဖို႔ မသင့္ဘူးလို႔ ျမင္ပါတယ္” ဟု ၎ကဆိုသည္။
ရခိုင္တိုင္းရင္းသား ျပည္သူ႔လႊတ္ေတာ္ အမတ္ဦးေဖသန္းကလည္း လူ႔အခြင့္အေရးထက္ ႏိုင္ငံသား အခြင့္အေရးႏွင့္ အမ်ဳိးသားလံုၿခံဳေရးကို ပိုမိုအေလးထားရန္ လိုအပ္ေၾကာင္း ေဝဖန္ေျပာဆိုလုိက္သည္။
“အေမရိကန္အပါအ၀င္ ကမၻာ့ႏုိင္ငံအားလံုးလိုလိုဟာ သူ႔ႏုိင္ငံလံုၿခံဳေရး၊ သူ႔အမ်ဳိးသားလံုၿခံဳေရးကိုပိုဦးစား ေပးတယ္ဆိုတာ ေတြ႔ေနရပါတယ္။ ဒီေတာ့လူ႔အခြင့္အေရးဆိုတာရွိေပမယ့္ သူ႔ႏုိင္ငံအမ်ဳိးသားေရးကိုပိုၿပီး ေတာ့ ေဇာင္းေပးတာကိုေတြ႔ႏုိင္ပါတယ္။
ကၽြန္ေတာ္တို႔အစိုးရကိုယ္တိုင္ကလူ႔အခြင့္အေရးခ်ဳိးေဖာက္ခဲ့တာေတြရွိပါတယ္။
ဆႏၵျပၾကတဲ့အခါမွာျပတ္ျပတ္သားသားႏွိမ္နင္းခဲ့တာေတြရွိပါတယ္။ လူ႔အခြင့္အေရးကို အသိအမွတ္ျပဳရမွာ ျဖစ္ေပမယ့္ တခ်ိဳ႕ဥပေဒေတြျပ႒ာန္းတဲ့ အခါမွာ ကိုယ့္ႏုိင္ငံတည္ၿမဲေရး၊ လံုၿခံဳေရး၊ အမ်ဳိးသားေရးကိုၾကည့္ၿပီး ျပ႒ာန္းတာေတြရွိပါလိမ့္မယ္” ဟု ဦးေဖသန္းက ဆိုသည္။
Equality Myanmar ၏ ဒါ႐ိုက္တာ ဦးေအာင္မ်ဳိးမင္းက “ရခိုင္မွာျဖစ္တဲ့ကိစၥကိုေျပာရရင္ ဘက္ႏွစ္ဖက္ရွိ ပါတယ္။ အဲဒီ ႏွစ္ဖက္စလံုးက လူေတြလူ႔အခြင့္အေရးကိုတန္းတူရရွိဖို႔အတြက္ လံုေလာက္တဲ့ ဥပေဒအရ အကာအကြယ္ေပးတာ။ လံုေလာက္တဲ့ အေထာက္အပံ့ေတြေပးတာ။ ပိုမဆိုးသြားေအာင္တန္းတူဆက္ဆံ တာ လူ႔အခြင့္အေရးျဖစ္ပါတယ္” ဟုရွင္းလင္းသည္။
သမၼတ စကားကို သည္လိုျမင္တယ္
ရခိုင္ျပည္နယ္အေရးႏွင့္ ပတ္သက္ေသာ သမၼတ၏ပထမဦးဆံုးမိန္႔ခြန္းတြင္ ႏိုင္ငံတြင္းသို႔ ခိုး၀င္လာသူမ်ားကို အေရးယူရန္ႏွင့္ တတိယ ႏိုင္ငံမ်ားသို႔ ပို႔ရန္ေျပာၾကားခဲ့ဖူးသည္။
သမၼတ၏မိန္႔ခြန္းမ်ားႏွင့္ပတ္သက္၍ ဦးေအးသာေအာင္က “ႏိုင္ငံေတာ္အႀကီးအကဲသမၼတ တစ္ေယာက္ ဆိုတာစကားကို လိုရင္လိုသလို၊ မလိုရင္မလိုသလိုေျပာေနလို႔မျဖစ္ဘူး။ ႏိုင္ငံေတာ္သမၼတေျပာတဲ့ စကား ဟာ ဆိုခဲေစၿမဲေစ။ ႏိုင္ငံေတာ္ရဲ႕ အေျခအေနေပၚ မူတည္ၿပီး ေျပာသင့္တယ္လို႔ ျမင္ပါတယ္” ဟု ေဝဖန္ေျပာ ဆိုသည္။
ေဖာ္ျပပါအေျခအေနမ်ားႏွင့္ပတ္သက္၍ႏိုင္ငံေရးစာေရးဆရာ သန္းစိုးႏိုင္က ႏိုင္ငံသားအခြင့္အေရး မရရွိ ျခင္းေၾကာင့္ ျဖစ္ေသာ ျပႆနာျဖစ္ၿပီးျပည္တြင္းမွာသာ အေျဖရွာရမည္ဟု သံုးသပ္သည္။
“ျပႆနာကို ကၽြန္ေတာ္တို႔ႏုိင္ငံအတြင္း မွာပဲ ေျဖရွင္းၾကရမွာေပါ့။ ဥပမာအားျဖင့္ ဘဂၤါလီေတြကို ထုတ္ေပး ထားတဲ့ White Card ျပႆနာလို႔ေပါ့။ ဒီျပသနာေတြက တစ္ႏုိင္ငံခ်င္းျပႆနာ။ သူတို႔မွာလည္း လူ႔အခြင့္အေရး ေတာ့ ရွိရမွာေပါ့။ သို႔ေသာ္ ႏုိင္ငံသားအခြင့္အေရးနဲ႔ တူမွာမဟုတ္ပါဘူး” ဟု ၎က ဆိုသည္။
အိုဘားမားလာမွာမို႔လို႔လား
ႏို၀င္ဘာ ၁၂ ရက္တြင္ျမန္မာႏုိင္ငံသို႔ အေမရိကန္သမၼတ အိုဘားမား ဒုတိယအႀကိမ္ လာေရာက္ရန္ရွိျခင္း ေၾကာင့္ သမၼတဦးသိန္းစိန္က ယခုက့ဲသို႔ လူ႔အခြင့္အေရးေရွ႕တန္းတင္ေသာစကားကိုဆိုျခင္း ျဖစ္သည္ဟု ႏိုင္ငံေရးေလ့လာသူမ်ားက ေ၀ဖန္သည္။ ႏိုင္ငံေရး၊ စီးပြားေရးအရ အေမရိကန္၊ ဥေရာပသမဂၢတို႔ႏွင့္ အလ်င္အျမန္ပူးေပါင္းရန္ ျမန္မာအစိုးရကအလိုရွိေနျခင္းေၾကာင့္ဟု သံုးသပ္ၾကသည္။
“တျခားႏုိင္ငံေတြရဲ႕ ဖိအားေတြက် ေရာက္လာတဲ့အခါၾကေတာ့ စကားကိုျပင္ ေျပာတယ္။ အဲဒီလို မျဖစ္ သင့္ဘူးထင္ပါတယ္။ အိုဘားမားပဲလာလာ ဘယ္သူပဲလာလာ လူတစ္ေယာက္လာဖို႔အတြက္ စကားကို ေကာင္းေအာင္ျပင္ေျပာတာမျဖစ္သင့္ဘူး” ဟု ဦးေအးသာေအာင္က ဆိုသည္။
ဆရာသန္းစိုးႏိုင္ကလည္း “အိုဘားမား မလာခင္ သမၼတနဲ႔ အာဏာပိုင္အဖြဲ႔အစည္းေတြက ေျပာလို႔ဆိုလို႔ပို ေကာင္းေအာင္ အခင္းအက်င္းေလးေတြ ဖန္တီးတယ္လို႔ ျမင္ပါတယ္” ဟု သံုးသပ္သည္။
“ႏုိင္ငံတကာေခါင္းေဆာင္ေတြလာခါ နီးက်ရင္ ေျပာေနက် စကားျဖစ္ပါတယ္။ ဒီလိုမ်ဳိးေခါင္းေဆာင္ေတြ လာခါနီး လူ႔အခြင့္အေရးအေၾကာင္း တြင္တြင္က်ယ္က်ယ္ ေျပာ႐ံုနဲ႔ေတာ့ ႏိုင္ငံလူ႔အခြင့္အေရး တိုးတက္လာ တယ္လို႔ေျပာလို႔မရဘူး။ တျခား ႏုိင္ငံေခါင္းေဆာင္ေတြလာခါနီးမွ လုပ္သင့္တယ္ ေျပာတာမ်ဳိးထက္ တစ္ႏွစ္ပတ္လံုး တိုင္းသူျပည္သားေတြ အခြင့္အေရးကို အကာအကြယ္ ေပးဖို႔ပိုၿပီး လုပ္ေဆာင္သင့္ပါတယ္” ဟု လူ႔အခြင့္အေရး တက္ႂကြလႈပ္ရွားသူ ဦးေအာင္မ်ဳိးမင္းက သံုးသပ္ထားသည္။
ႏိုင္ငံေတာ္အခ်ဳပ္အျခာအာဏာကာကြယ္ေရးႏွင့္ အမ်ိဳးသားလံုၿခံဳေရး လုပ္ငန္းမ်ားကို ႏိုင္ငံသား အခြင့္အေရးႏွင့္ လူ႔အခြင့္အေရးကို ေရာေႏွာျခင္း မျပဳသင့္ေၾကာင္း ဦးေအးသာေအာင္က သံုးသပ္သည္။ ႏိုင္ငံတကာတြင္ ႏိုင္ငံတြင္းသို႔ခိုးဝင္သူမ်ား ရွိၿမဲျဖစ္ေသာေၾကာင့္ ျပႆနာမ်ားကို ေျဖရွင္းရန္ တိက်ခိုင္မာေသာ မူဝါဒမ်ားထားရွိ ရန္လိုသည္ဟု ၎ကဆိုသည္။
No comments:
Post a Comment