Friday, October 2, 2015
မဘသအဖြဲ႔ ႏိုင္ငံေရးမွာ ဘာသာေရးကို အသံုးခ်ေန
ထက္ႏိုင္ေဇာ္
အမ်ိဳး ဘာသာ သာသနာ ေစာင့္ေရွာက္ေရးအဖြဲ႔ (မဘသ) သည္ ၂၀၁၅ ေရြးေကာက္ပြဲ နီးကပ္လာခ်ိန္တြင္ ဦးသိန္းစိန္ အစိုးရ လက္ထက္၌ ျပ႒ာန္းႏိုင္ခဲ့သည့္ မ်ိဳးေစာင့္ဥပေဒမ်ား ျပ႒ာန္းႏိုင္မႈကို မဘသ၏ ႏိုင္ငံေရး ေအာင္ပြဲအျဖစ္ အခမ္းအနားမ်ား၊ စီတန္းလွည့္လည္မႈမ်ား တႏိုင္ငံလံုးတြင္ က်င္းပျပဳလုပ္လ်က္ ရွိၿပီး အင္အား ျပသေနသည္။
ဦးသိန္းစိန္ ျပ႒ာန္းေပးခဲ့သည့္ မ်ိဳးေစာင့္ဥပေဒမ်ား တႏိုင္ငံလံုးတြင္ ေထာက္ခံမႈ အင္တိုက္အားတိုက္ ျပဳလုပ္ေနျခင္း သည္ လက္ရွိအစိုးရ၏ ဒုတိယ သက္တမ္းအတြက္ မဲဆြယ္ေပးေနျခင္းလား ဟု ေမးခြန္း ထုတ္လာၾကသည္။
တိုင္းျပည္၏ ၂၀ဝ၈ ဖြဲ႔စည္းပံု အေျခခံဥပေဒ ပုဒ္မ ၃၆၄ တြင္ ႏိုင္ငံေရးကိစၥ အလို႔ငွာ ဘာသာ သာသနာကို အလြဲသံုးစား မျပဳရဟု တရားဝင္ျပ႒ာန္းထားသည္။
“ေမးခြန္း ထုတ္စရာေကာင္းတဲ့ အေျခအေနေပးတာကိုက မေကာင္းဘူး။ တရားဥပေဒ စိုးမိုးေရး လို႔ ေျပာရင္ ဒါေတြကို ၾကည့္ မေနသင့္ဘူး လို႔ေျပာရင္ တိုင္မယ့္လူ မရွိလို အေရး မယူတာပါလို႔ ေျပာလိမ့္မယ္။ တိုင္မယ့္လူ မရွိလို႔ လံုးလံုး အေရး မယူဘူး ဆိုတဲ့ ျဖစ္ရပ္မ်ိဳး က်မတို႔ ႏိုင္ငံမွာ မရွိခဲ့ပါဘူး။ ဒါေပမယ့္ တခ်ိဳ႕ကိစၥေတြမွာေတာ့ တိုင္မယ့္လူ မရွိဘဲ တက္တက္ ၾကြၾကြ အေရးယူခဲ့တာေတြ ရွိတယ္” ဟု ႏိုင္ငံေရး အက်ဥ္းသူေဟာင္းတဦးျဖစ္သူ စာေရး ဆရာမ မသီတာ (စမ္းေခ်ာင္း) က ေျပာသည္။
၂၀၁၅ ေရြးေကာက္ပြဲ နီးကပ္လာခ်ိန္ မႏၲေလးၿမိဳ႕တြင္ ဝင္ေရာက္ယွဥ္ၿပိဳင္မည့္ လႊတ္ေတာ္ကိုယ္စားလွယ္ ေလာင္းမ်ား သည္ အမ်ိဳးဘာသာ သာသနာကို ေစာင့္ေရွာက္သူ ဟုတ္မဟုတ္ မဘသအဖြဲ႔က စံုစမ္းလ်က္ရွိၿပီး မဘသ ဦးေဆာင္ ဆရာေတာ္ ဦးဝီရသူက တိုင္းျပည္ႏွင့္ ဗုဒၶဘာသာကို ကာကြယ္မည့္ အမ်ိဳးကို ေစာင့္ေရွာက္မည့္သူမ်ားကို ေရြးခ်ယ္ရန္ စက္တင္ ဘာလ ၁၆ ရက္ေန႔က တိုက္တြန္းလိုက္သည္။
တႏိုင္ငံလံုးတြင္လည္း ပံုစံမ်ိဳးစံုျဖင့္ ပါတီတခုခု ကိုျဖစ္ေစ၊ လူပုဂၢိဳလ္တဦးဦးကို ျဖစ္ေစ မဲထည့္ရန္ မဘသက စည္း႐ံုးလ်က္ ရွိသည္။
ဆရာေတာ္ ဦးဝီရသူက “ကိုယ့္ၿမိဳ႕၊ ကိုယ့္ရြာ၊ ကိုယ့္ဘာသာ၊ ကိုယ့္သာသနာ အတြက္ ယံုၾကည္စိတ္ခ် အားကိုးရတဲ့ ဘယ္သူကို မဆို ပါတီအႀကီးႀကီးကပဲ ျဖစ္ျဖစ္၊ ပါတီေသးေသးေလးကပဲ ျဖစ္ျဖစ္ တသီး ပုဂၢလပဲ ျဖစ္ျဖစ္ ေရြးခ်ယ္ၾကဖို႔ တိုက္တြန္းတာ ပါ” ဟု ဧရာဝတီသို႔ မိန္႔သည္။
မဘသအဖြဲ႔ဟု လူသိမ်ားသည့္ အမ်ိဳးဘာသာ သာသနာ ေစာင့္ေရွာက္ေရး အဖြဲ႔က ေရးဆြဲခဲ့ေသာ ဥပေဒၾကမ္း ၄ ခုကို လႊတ္ေတာ္က အတည္ျပဳ ေပးခဲ့ၿပီး ဥပေဒမ်ား ျဖစ္လာခဲ့ၿပီ ျဖစ္သည္။ အဆိုပါ ဥပေဒသစ္မ်ားက အမ်ိဳးသမီးမ်ားႏွင့္ ျမန္မာႏိုင္ငံ၏ လူနည္းစု မြတ္ဆလင္မ်ားအား ဆန္႔က်င္ခြဲျခားမႈမ်ားကို တရားဝင္ ျဖစ္ေစသည္ဟု ေဝဖန္သူမ်ားက ေျပာၾကသည္။
မဘသ အဖြဲ႔က ေရြးေကာက္ပြဲမ်ားတြင္ ကိုယ္တိုင္ဝင္ေရာက္ ယွဥ္ၿပိဳင္မည့္ အရိပ္လကၡဏာ ျပသျခင္း မရွိေသာ္လည္း ၎တို႔၏ ဥပေဒ ၄ ခုကို ဆန္႔က်င္သည့္ ကိုယ္စားလွယ္ေလာင္း မ်ားကို ျပည္သူသိေအာင္ ထုတ္ျပန္ သတိေပးသြား မည္ဟု ေၾကညာထားသည္။ အဆိုပါ ကိုယ္စားလွယ္ေလာင္းမ်ား ထဲ၌ လာမည့္ ေရြးေကာက္ပြဲတြင္ ေရွး႐ိုးစြဲသမားမ်ား၊ စစ္ဘက္အရာရွိေဟာင္းမ်ားႏွင့္ ရင္ဆိုင္ရမည့္ ႏိုဘယ္ၿငိမ္းခ်မ္းေရးဆုရွင္ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ ႏွင့္ NLD ပါတီတို႔ ပါဝင္ေနသည္။
မဘသ ေထာက္ခံသူ တဦးျဖစ္သူ စာေရးဆရာ ေမာင္ေသြးခြ်န္က “တကယ္လို႔ NLD ႏိုင္သြားလို႔ ရွိရင္ NLD သည္ ဘဂၤလီေတြ ဘက္က ရပ္တည္ခဲ့တဲ့ အစဥ္အလာေတြ ရွိတယ္။ သူ တကယ္လို႔ အာဏာရ သြားရင္ ဘဂၤလီေတြကို ႏိုင္ငံသား လုပ္ေပးမယ္။ ဒါမွမဟုတ္ ၁၉၈၂ ႏိုင္ငံသားဥပေဒကို ဖ်က္သိမ္းပစ္မယ္ ဆိုရင္ ဗုဒၶဘာသာနဲ႔ ရခိုင္ျပည္ အတြက္က အာမခံခ်က္ ရွိေတာ့မွာ မဟုတ္ဘူး” ဟု ေျပာသည္။
ဗုဒၶဘာသာဝင္ အမ်ားစုျဖစ္သည့္ ျမန္မာႏိုင္ငံတြင္ ဩဇာႀကီးမားေသာ ဘုန္းေတာ္ႀကီးမ်ားသည္ ရာစုႏွစ္ တဝက္နီးပါးမွ် ၾကာျမင့္သည့္ စစ္အုပ္ခ်ဳပ္ ေရးကာလ အတြင္း၌ ဒီမိုကေရစီ ေတာင္းဆို ဆႏၵျပမႈ အေျမာက္အျမားကို ဦးေဆာင္ခဲ့ၾက သူမ်ား ျဖစ္သည္။ သို႔ေသာ္လည္း အရပ္သား အမည္ခံ ျပဳျပင္ေျပာင္းလဲေရး အစိုးရ အာဏာရရွိ လာခဲ့သည့္ ၂၀၁၁ ခုႏွစ္ ေနာက္ပိုင္းတြင္ အခ်ိဳ႕ ဘုန္းေတာ္ႀကီးမ်ားက အစၥလာမ္ဘာသာက ဗုဒၶဘာသာကို ဝါးၿမိဳေနၿပီး တိုင္းျပည္ကို အင္အားနည္းေအာင္ ျပဳလုပ္ေနေၾကာင္း ေဟာေျပာမႈမ်ား စတင္ျပဳလုပ္လာၾကသည္။
ယခုအခါတြင္ ႏိုင္ငံတလႊား၌ ႐ံုးခြဲ ၂၅၀ ရွိေန ၿပီျဖစ္သည့္ မဘသသည္ ေနာက္ပိုင္းတြင္ ေဒၚေအာင္ဆန္းစု ၾကည္ႏွင့္ NLD ကို မဲမေပးရန္ႏွင့္ သမၼတ ဦးသိန္းစိန္ အစိုးရ ဆက္လက္ အုပ္ခ်ဳပ္ရန္ ဆႏၵရွိေၾကာင္း တိုက္႐ိုက္ တမ်ိဳး၊ သြယ္ဝိုက္ၿပီး တဖံု၊ ေျဗာင္ ေျပာဆို စည္း႐ံုးလာခဲ့သည္။
အမ်ိဳးသား ဒီမိုကေရစီအဖြဲ႔ခ်ဳပ္ (NLD) ၏ မဲဆြယ္စည္းရံုးေရးကို ထိခိုက္ေစႏိုင္သည့္ စာသားပါ စာရြက္စာတမ္းမ်ားကို မဘသက တိုင္းေဒသႀကီးႏွင့္ ျပည္နယ္ တခ်ိဳ႕တြင္ လိုက္လံေဝငွလ်က္ ရွိေၾကာင္း NLD ဗဟိုေအာင္ႏိုင္ေရး အဖြဲ႔ ဥကၠ႒ ဦးတင္ဦးက မီဒီယာမ်ားသို႔ စက္တင္ဘာလ ၂၁ ရက္ေန႔တြင္ ေျပာၾကားခဲ့သည္။
ထို႔ကဲ့သို႔ မဘသက NLD ကို လိုက္လံ ေႏွာင့္ယွက္ ေနခ်ိန္တြင္ ဧရာဝတီတိုင္း၊ ပုသိမ္ၿမိဳ႕တြင္ စက္တင္ဘာလ ၂၀ ရက္ေန႔က က်င္းပခဲ့သည့္ မ်ိဳးေစာင့္ ဥပေဒေအာင္ပြဲကို ဧရာဝတီတိုင္း ေဒသႀကီး အစိုးရႏွင့္ အာဏာရ ျပည္ေထာင္စု ႀကံ့ခိုင္ေရးႏွင့္ ဖြံ႔ၿဖိဳးေရးပါတီ (ႀကံ့ခိုင္ေရးပါတီ) တို႔က ေထာက္ပံ့ကူညီ လိုက္သည့္အခါ မဘသ၏ လမ္းေၾကာင္းကို မီးေမာင္းထိုး ျပေနေတာ့သည္။
မိုးသု (မႏၲေလး) အမည္ျဖင့္ ဘာသာေရး ေဆာင္းပါးမ်ား ေရးသားေနသည့္ မႏၲေလးၿမိဳ႕မွ ဆရာေတာ္ အရွင္ေခမာနႏၵက ႏိုင္ငံေရးတြင္ မဘသ ပါဝင္ပတ္သက္ေနျခင္းမွာ သာသနာေတာ္အတြက္ မေကာင္းဘဲ အာဏာရွင္ စစ္အစိုးရကို သက္ဆိုးရွည္ေအာင္ ပံ့ပိုးေပးသလို ျဖစ္ေနေၾကာင္း ဧရာဝတီသို႔ မိန္႔သည္။
“လုပ္ရပ္ေတြ ကလည္း ဝိနည္းနဲ႔ မညီဘူး။ မ်ိဳးေစာင့္ဥပေဒ ဆိုတာေတြကလည္း အေယာင္ျပၿပီး အာဏာရွင္ကို သက္ဆိုး ရွည္သထက္ ရွည္ေအာင္ ပံ့ပိုးေပးေနတာ။ အရင္က ျဖစ္ရပ္ေတြကို ၾကည့္ရင္လည္း မဘသနဲ႔ အာဏာရွင္ေတြနဲ႔ ေပါင္းၿပီး ဘာသာေရးကို အသံုးခ်ၿပီး ကိုယ္က်ိဳးစီးပြား အတြက္ လုပ္ေနၾကတာပဲ။ ဒါယကာ၊ ဒါယိကာမေတြရဲ႕ မ်က္ႏွာကို ေထာက္ထားၿပီးေတာ့ အာဏာရွင္ေတြကို ပံ့ပိုးေထာက္ပံ့ ေနတာေတြကို ေသေသခ်ာခ်ာ စဥ္းစားသံုးသပ္ၿပီး ရပ္တန္းက ရပ္ၾကပါလို႔ ေမတၱာရပ္ခံခ်င္ပါတယ္” ဟု အရွင္ေခမာနႏၵက မိန္႔သည္။
မဘသ အေနျဖင့္ ေရြးေကာက္ပြဲတြင္ မဲေပးမည့္ သူမ်ားကို အမတ္ေလာင္းေရြးခ်ယ္ခိုင္းျခင္း အပါအဝင္ ႏိုင္ငံေရးတြင္ ပါဝင္ ဆက္စပ္ရျခင္းမွာ တိုင္းျပည္တြင္ အမ်ိဳးဘာသာ သာသနာ ေပ်ာက္ပ်က္သြားမည္ကို စိုးရိမ္ေသာေၾကာင့္ ျဖစ္ေၾကာင္း၊ အမ်ိဳး ဘာသာ သာသနာ ေစာင့္ေရွာက္ျခင္းသည္ ႏိုင္ငံေရးပါတီမ်ား အလုပ္ျဖစ္ေသာ္လည္း ႏိုင္ငံေရးပါတီမ်ားမွာ အားကိုးမရသျဖင့္ မဘသက ဝင္ေရာက္ေဆာင္ရြက္ရျခင္း ျဖစ္ေၾကာင္း မဘသ ေထာက္ခံသူမ်ားက ေျပာသည္။
၂၀၁၅ ခုႏွစ္ ဇြန္လတြင္က်င္းပခဲ့သည့္ မဘသ ညီလာခံ၏ အေျခခံမူမ်ားတြင္ အမ်ိဳးဘာသာ သာသနာ ကာကြယ္ ေစာင့္ေရွာက္ေရးကို ကတိေပးသည့္ သူကို မဲေပးသင့္ေၾကာင္း၊ အမ်ိဳး ဘာသာသာသနာ ဆန္႔က်င္ သူမ်ားကို မဲ မေပးသင့္ေၾကာင္း ဆိုသည့္သေဘာထားရွိေၾကာင္း၊ ယင္းမွာ မဘသ(ဗဟို) ၏ သေဘာထားျဖစ္ ေၾကာင္း ဆိုသည္။
မဲဆြယ္စည္း႐ံုးေရး ကာလအတြင္း ဘာသာေရးကို နည္းလမ္းတခု အျဖစ္ အသံုးခ်ကာ ေသြးခြဲျခင္းႏွင့္ ပဋိပကၡ ျဖစ္ေပၚလာႏိုင္သည့္ အေျခအေနမ်ားကို စိုးရိမ္ ပူပန္မိေၾကာင္း ရန္ကုန္ၿမိဳ႕အေျခစိုက္ သံ႐ံုး ၉ ခုက ပူးတြဲ ေၾကညာခ်က္ တခုကို စက္တင္ဘာလ ၁၅ ရက္ေန႔က ထုတ္ျပန္ခဲ့ျခင္း ျဖစ္သည္။
ႏိုင္ငံေရးတြင္ မဘသက ေရြးေကာက္ပြဲ အေၾကာင္း ျပဳ၍ တိုက္႐ိုက္ပါဝင္ ပတ္သက္လာမႈကို စိုးရိမ္သျဖင့္ ယခုကဲ့သို႔ ေၾကညာခ်က္ ထုတ္ ျပန္ျခင္းလည္း ျဖစ္ႏိုင္သည္ဟု ႏိုင္ငံေရး အသိုင္းအဝန္းက သံုးသပ္သည္။
သို႔ေသာ္ ျမန္မာအစိုးရကမူ သံ႐ံုးမ်ား၏ ထုတ္ျပန္ခ်က္ကို လံုးဝလက္မခံဘဲ တဖက္သတ္ သံုးသပ္ခ်က္ဟု ဆိုကာ ႏိုင္ငံျခားေရး ဝန္ႀကီးဌာနမွ တဆင့္ ပယ္ခ်ခဲ့ၿပီး သမၼတ႐ံုး ၫႊန္ၾကားေရးမႉး ဦးေဇာ္ေဌးမွာ ထိုထုတ္ျပန္ ခ်က္ကို စိတ္ဆိုးလ်က္ ရွိသည္။
ဧရာဝတီက ႏိုင္ငံေရးတြင္ ဘာသာေရး ေရာေထြးလာမႈ အေျခအေနမ်ားႏွင့္ ပတ္သက္၍ အစိုးရ၏ သေဘာထားကို အတည္ျပဳႏိုင္ရန္ ႀကိဳးပမ္းခဲ့ေသာ္လည္း ဦးေဇာ္ေဌးက သီးျခား မွတ္ခ်က္ မေပးလိုေၾကာင္း၊ ႏိုင္ငံျခားေရး ဝန္ႀကီးဌာန ၏ ထုတ္ျပန္ခ်က္ကိုသာ ကိုးကားရန္ ေျပာဆိုသည္။
ႏိုင္ငံျခားေရး ဝန္ႀကီးဌာန၏ စက္တင္ဘာလ ၁၇ ရက္ေန႔ ထုတ္ျပန္ခ်က္တြင္ သမၼတ ဦးသိန္းစိန္၏ ႏိုင္ငံတကာ ဒီမိုကေရစီေန႔ သဝဏ္လႊာကို ကိုးကား၍ “ျမန္မာႏိုင္ငံသည္ ဓေလ့ထံုးတမ္းေပါင္းစံု၊ ကိုးကြယ္ယံုၾကည္မႈ ေပါင္းစံု ရွိသည့္ လူမ်ိဳးမ်ားစြာ ေနထိုင္ေသာ ႏိုင္ငံျဖစ္သည့္ အတြက္ မဲဆြယ္စည္း႐ံုးေရး လုပ္ငန္းစဥ္မ်ားတြင္ ႏိုင္ငံ၏ သဟဇာတ ျဖစ္မႈႏွင့္ မတူညီသည့္ ကိုးကြယ္ယံုၾကည္မႈမ်ားကို ထိခိုက္နစ္နာေစသည့္ ကိစၥရပ္မ်ား မေပၚေပါက္ ေစရန္ ႏိုင္ငံေရး ပါတီမ်ားႏွင့္ မဲဆႏၵရွင္ ျပည္သူအားလံုး ေရွာင္ရွားရန္ လိုအပ္ ေၾကာင္း” ဟု ေဖာ္ျပခဲ့သည္။
မဘသႏွင့္ ႏိုင္ငံေရးဇာတ္ခံု
လြန္ခဲ့သည့္ ၂ ႏွစ္ခန္႔က စတင္ဖြဲ႔စည္းခဲ့ေသာ မဘသအဖြဲ႔သည္ ၉၆၉ လႈပ္ရွားမႈမွ ေပၚေပါက္လာခဲ့ျခင္း ျဖစ္သည္။ မဘသ အဖြဲ႔ ေပၚေပါက္လာၿပီး မၾကာမီတြင္ အျငင္းပြားဖြယ္ရာ မ်ားျဖင့္ မ်ိဳးေစာင့္ဥပေဒဟု လူသိမ်ားသည့္ ဘာသာကူးေျပာင္းျခင္း ဆိုင္ရာ ဥပေဒ၊ တလင္တမယားစနစ္ က်င့္သံုးျခင္းဆိုင္ရာ ဥပေဒ၊ လက္ထပ္ထိမ္းျမား ျခင္းဆိုင္ရာ ဥပေဒႏွင့္ လူဦးေရ တိုးပြားႏႈန္း ထိန္းခ်ဳပ္ျခင္းဆိုင္ရာ ဥပေဒတို႔မွာ မဘသ အဖြဲ႔၏ ဦးေဆာင္ တြန္းအားေပး မႈျဖင့္ ဦးသိန္းစိန္ အစိုးရ လက္ထက္တြင္ ျပ႒ာန္းႏိုင္ခဲ့သည္။
ဘဏ္လုပ္ငန္း၊ သတၲဳတြင္းႏွင့္ ပိုင္ဆိုင္မႈ ဥပေဒမ်ား ေႏွာင့္ေႏွးေနေသာ္လည္း မဘသအဖြဲ႔က ေက်ာေထာက္ ေနာက္ခံ ျပဳထားသည့္ မ်ိဳးေစာင့္ဥပေဒမ်ားကို လႊတ္ေတာ္က ျမန္ျမန္ဆန္ဆန္ ေဆြးေႏြးအတည္ျပဳေပးခဲ့သည္။
ဥပေဒအရ အခ်ိဳ႕အမ်ိဳးသမီးမ်ားသည္ ၃ ႏွစ္မွ တခါ ကိုယ္ဝန္ေဆာင္ခြင့္ ရရွိမည္ ျဖစ္သည္။ အျခား ဥပေဒ တခုအရ ဗုဒၶဘာသာဝင္ အမ်ိဳးသမီးမ်ားသည္ ဗုဒၶဘာသာဝင္ မဟုတ္သည့္ အမ်ိဳးသားႏွင့္ လက္ထပ္ရန္ အတြက္ သက္ဆိုင္ရာမွ တရားဝင္ ခြင့္ျပဳခ်က္ ရရွိရန္လိုအပ္သည္။
မဘသ ေထာက္ခံသူမ်ားကမူ မ်ိဳးေစာင့္ဥပေဒ ၄ ခုသည္ အစၥလာမ္ဘာသာ၏ အႏၲရာယ္ကို ကာကြယ္ရန္ ျပ႒ာန္း လိုက္ရျခင္းဟု ဧရာဝတီသို႔ ပြင့္ပြင့္ လင္းလင္းေျပာသည္။ ေမာင္ေသြးခြ်န္က “က်ေနာ္တို႔က မြတ္စလင္ ေတြနဲ႔ ျပႆနာ မျဖစ္ခ်င္လို႔ ဥပေဒနဲ႔ ထိန္းခ်ဳပ္ဖို႔ ႀကိဳးစားတာ။ လူမ်ိဳးေရး ဘာသာေရး အဓိက႐ုဏ္းေတြ မျဖစ္ခ်င္ဘူး” ဟု ေျပာသည္။
ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ႏွင့္ NLD ပါတီက လူနည္းစု အခြင့္အေရးကို ေလးစားကာကြယ္ရန္ လိုအပ္ေၾကာင္း ေျပာဆိုၿပီး အဆိုပါ ဥပေဒမ်ားကို ဆန္႔က်င္ခဲ့ၾကသည့္ေနာက္ပိုင္း မြတ္စလင္ အားေပးသည္ဟု ပစ္မွတ္ထား တိုက္ခိုက္ခံလာရ သည္။
အစိုးရႏွင့္ လႊတ္ေတာ္က မြတ္စလင္မ်ား အေပၚ ရည္ရြယ္ေသာ မဘသ၏ မ်ိဳးေစာင့္ဥပေဒကို အတည္ျပဳ ျပ႒ာန္းေပးသည္ သာမက ျပည္ေထာင္စု ေရြးေကာက္ပြဲေကာ္မရွင္ကလည္း ျပည္တြင္းေန မြတ္စလင္မ်ား ႏိုင္ငံေရး ကိုယ္စားျပဳခြင့္ကို ပိတ္ပင္တင္းၾကပ္ခဲ့သည္။
ေကာ္မရွင္က မြတ္စလင္ ကိုယ္စားလွယ္ေလာင္း အမ်ားအျပားကို ၁၉၈၂ ခုႏွစ္ ႏိုင္ငံသား ဥပေဒႏွင့္ မညီဟု ဆိုကာ ပယ္ခ်ခဲ့သည္။ အေၾကာင္းျပခ်က္မွာ မြတ္စလင္ ကိုယ္စားလွယ္ေလာင္းမ်ား၏ မိဘတို႔မွာ ၎တို႔ ေမြးဖြားခဲ့စဥ္က ျမန္မာႏိုင္ငံသား မျဖစ္ေသး ဆိုသည့္ အေၾကာင္းျပခ်က္ႏွင့္ ျဖစ္သည္။
ပါတီ၏ မြတ္စလင္ ကိုယ္စားလွယ္ေလာင္း ၁၇ ဦး ပယ္ခ်ခံခဲ့ရၿပီး တဦးသာ ယွဥ္ၿပိဳင္ခြင့္ ရရွိခဲ့ေသာေၾကာင့္ ပါတီ ဖ်က္သိမ္းရကိန္း ႀကံဳေနသည့္ ဒီမိုကေရစီႏွင့္ လူ႔အခြင့္အေရးပါတီမွ ပါတီဥကၠ႒ ဦးေက်ာ္မင္းက “ေကာ္မရွင္က ဒီလူေတြရဲ႕ ေနရာေတြ နာမည္ေတြကို ၾကည့္ၿပီး ပယ္လိုက္တာပဲ။ ဒီမိုကေရစီႏိုင္ငံမွာ မျဖစ္သင့္တဲ့ လူမ်ိဳးေရးခြဲျခားမႈပဲ။ လူမ်ိဳးတိုင္းက ကိုယ္စားျပဳခြင့္ ရွိရမယ္။ ပိတ္ပင္တာမ်ိဳး မရွိရဘူး။ အခု က်ေနာ္တို႔ လူမ်ိဳးစုကို က်ေနာ္တို႔ ကိုယ္စား ျပဳခြင့္ မရေအာင္ စီမံေနတဲ့ ပံုစံပဲ ျဖစ္တယ္” ဟု ေျပာသည္။
ဘာသာေရးႏွင့္ ႏိုင္ငံေရး ေရာေထြးမႈမွာ ေခတ္ အဆက္ဆက္တြင္ ရွိခဲ့ေသာ္လည္း ဘာသာေရးကို အသံုးခ်ၿပီး ႏိုင္ငံအစိုးရမ်ား အေပၚ အာဏာ သက္ေရာက္ရန္ ႀကိဳးစားသည့္အခါ မၿငိမ္းခ်မ္းသည့္ ကိစၥမ်ား ျဖစ္ေပၚလာေၾကာင္း၊ အေကာင္းဆံုး ဥပမာမွာ အေရွ႕အလယ္ပိုင္း ႏိုင္ငံမ်ားတြင္ ဘာသာေရးႏွင့္ ႏိုင္ငံေရး ေရာေထြးရန္ ႀကိဳးစားရာမွ တဆင့္ မီးခိုး ၾကြက္ေလွ်ာက္ ျပႆနာမ်ားစြာ ရွိေနေၾကာင္း စာေရးဆရာမ မသီတာ (စမ္းေခ်ာင္း) က ေျပာသည္။
၎က “ဒီမွာ အခုျဖစ္ေနတာက ဘာသာျခားေတြ မဟုတ္ဘဲနဲ႔ လူမ်ိဳးအခ်င္းခ်င္း ၾကားထဲမွာ ႏိုင္ငံေရး အရ ကြဲျပားတာကို ဘာသာေရးနဲ႔ အသံုးခ်ေနတာ။ အခုလို ႏိုင္ငံေရး ပါတီတခုကိုေတာ့ မဲေပးပါ။ ဒီတခုကိုေတာ့ မဲမေပးပါနဲ႔။ အဲလို လံႈ႔ေဆာ္လာရင္ Middle East မွာျဖစ္ေနတဲ့ ပံုစံမ်ိဳး လိုက္သလို ျဖစ္သြားမွာ က်မတို႔ ေၾကာက္ရတယ္” ဟု ေျပာသည္။
ယခုကဲ့သို႔ Globalization ေခတ္တြင္ ကိုယ့္လူမ်ိဳး ကိုယ့္ဘာသာဟု ေၾကြးေၾကာ္ေနမည့္အစား အားလံုးကို လက္ကမ္း ႀကိဳဆို၍ ၿငိမ္းခ်မ္းစြာ အတူတကြ လက္တြဲေနထိုင္မည္ ဆိုသည့္ ႏိုင္ငံေရးစနစ္မ်ိဳးသည္သာ ဘာသာကြဲမ်ားႏွင့္ လူမ်ိဳးစံု ႏိုင္ငံသားမ်ား ရွိေနေသာ ျမန္မာႏိုင္ငံႏွင့္ သင့္ေလ်ာ္သည္ဟု ယူဆသူမ်ားလည္း ရွိေနသည္။
ၿဗိတိသွ် ကိုလိုနီလက္မွ လြတ္ေျမာက္ၿပီးစ ပါလီမန္ ဒီမိုကေရစီေခတ္တြင္ ဝန္ႀကီးခ်ဳပ္ ဦးႏုက ဗုဒၶဘာသာကို ႏိုင္ငံေတာ္ ဘာသာအျဖစ္ ျပ႒ာန္း သတ္မွတ္လိုက္သည့္အခါ ကခ်င္လက္နက္ကိုင္ ပုန္ကန္မႈ ေပၚေပါက္လာရ သည္ဟု တရားလႊတ္ေတာ္ ေရွ႕ေနတဦးလည္း ျဖစ္သူ ဦးသိန္းသန္းဦးက ေထာက္ျပသည္။
“ဘာသာဆိုတာ ဘာသာတိုင္းက ေလးစားစရာႀကီးပဲ။ ကိုယ့္ဘာသာမွ ေကာင္းတယ္။ သူမ်ား ဘာသာ မေကာင္းဘူး ဆိုတာ ဒါ လူယဥ္ေက်းေတြရဲ႕ လုပ္ရပ္မဟုတ္ပါဘူး” ဟု ေျပာသည္။ ။
အမ်ိဳး ဘာသာ သာသနာ ေစာင့္ေရွာက္ေရးအဖြဲ႔ (မဘသ) သည္ ၂၀၁၅ ေရြးေကာက္ပြဲ နီးကပ္လာခ်ိန္တြင္ ဦးသိန္းစိန္ အစိုးရ လက္ထက္၌ ျပ႒ာန္းႏိုင္ခဲ့သည့္ မ်ိဳးေစာင့္ဥပေဒမ်ား ျပ႒ာန္းႏိုင္မႈကို မဘသ၏ ႏိုင္ငံေရး ေအာင္ပြဲအျဖစ္ အခမ္းအနားမ်ား၊ စီတန္းလွည့္လည္မႈမ်ား တႏိုင္ငံလံုးတြင္ က်င္းပျပဳလုပ္လ်က္ ရွိၿပီး အင္အား ျပသေနသည္။
ဦးသိန္းစိန္ ျပ႒ာန္းေပးခဲ့သည့္ မ်ိဳးေစာင့္ဥပေဒမ်ား တႏိုင္ငံလံုးတြင္ ေထာက္ခံမႈ အင္တိုက္အားတိုက္ ျပဳလုပ္ေနျခင္း သည္ လက္ရွိအစိုးရ၏ ဒုတိယ သက္တမ္းအတြက္ မဲဆြယ္ေပးေနျခင္းလား ဟု ေမးခြန္း ထုတ္လာၾကသည္။
တိုင္းျပည္၏ ၂၀ဝ၈ ဖြဲ႔စည္းပံု အေျခခံဥပေဒ ပုဒ္မ ၃၆၄ တြင္ ႏိုင္ငံေရးကိစၥ အလို႔ငွာ ဘာသာ သာသနာကို အလြဲသံုးစား မျပဳရဟု တရားဝင္ျပ႒ာန္းထားသည္။
“ေမးခြန္း ထုတ္စရာေကာင္းတဲ့ အေျခအေနေပးတာကိုက မေကာင္းဘူး။ တရားဥပေဒ စိုးမိုးေရး လို႔ ေျပာရင္ ဒါေတြကို ၾကည့္ မေနသင့္ဘူး လို႔ေျပာရင္ တိုင္မယ့္လူ မရွိလို အေရး မယူတာပါလို႔ ေျပာလိမ့္မယ္။ တိုင္မယ့္လူ မရွိလို႔ လံုးလံုး အေရး မယူဘူး ဆိုတဲ့ ျဖစ္ရပ္မ်ိဳး က်မတို႔ ႏိုင္ငံမွာ မရွိခဲ့ပါဘူး။ ဒါေပမယ့္ တခ်ိဳ႕ကိစၥေတြမွာေတာ့ တိုင္မယ့္လူ မရွိဘဲ တက္တက္ ၾကြၾကြ အေရးယူခဲ့တာေတြ ရွိတယ္” ဟု ႏိုင္ငံေရး အက်ဥ္းသူေဟာင္းတဦးျဖစ္သူ စာေရး ဆရာမ မသီတာ (စမ္းေခ်ာင္း) က ေျပာသည္။
၂၀၁၅ ေရြးေကာက္ပြဲ နီးကပ္လာခ်ိန္ မႏၲေလးၿမိဳ႕တြင္ ဝင္ေရာက္ယွဥ္ၿပိဳင္မည့္ လႊတ္ေတာ္ကိုယ္စားလွယ္ ေလာင္းမ်ား သည္ အမ်ိဳးဘာသာ သာသနာကို ေစာင့္ေရွာက္သူ ဟုတ္မဟုတ္ မဘသအဖြဲ႔က စံုစမ္းလ်က္ရွိၿပီး မဘသ ဦးေဆာင္ ဆရာေတာ္ ဦးဝီရသူက တိုင္းျပည္ႏွင့္ ဗုဒၶဘာသာကို ကာကြယ္မည့္ အမ်ိဳးကို ေစာင့္ေရွာက္မည့္သူမ်ားကို ေရြးခ်ယ္ရန္ စက္တင္ ဘာလ ၁၆ ရက္ေန႔က တိုက္တြန္းလိုက္သည္။
တႏိုင္ငံလံုးတြင္လည္း ပံုစံမ်ိဳးစံုျဖင့္ ပါတီတခုခု ကိုျဖစ္ေစ၊ လူပုဂၢိဳလ္တဦးဦးကို ျဖစ္ေစ မဲထည့္ရန္ မဘသက စည္း႐ံုးလ်က္ ရွိသည္။
ဆရာေတာ္ ဦးဝီရသူက “ကိုယ့္ၿမိဳ႕၊ ကိုယ့္ရြာ၊ ကိုယ့္ဘာသာ၊ ကိုယ့္သာသနာ အတြက္ ယံုၾကည္စိတ္ခ် အားကိုးရတဲ့ ဘယ္သူကို မဆို ပါတီအႀကီးႀကီးကပဲ ျဖစ္ျဖစ္၊ ပါတီေသးေသးေလးကပဲ ျဖစ္ျဖစ္ တသီး ပုဂၢလပဲ ျဖစ္ျဖစ္ ေရြးခ်ယ္ၾကဖို႔ တိုက္တြန္းတာ ပါ” ဟု ဧရာဝတီသို႔ မိန္႔သည္။
မဘသအဖြဲ႔ဟု လူသိမ်ားသည့္ အမ်ိဳးဘာသာ သာသနာ ေစာင့္ေရွာက္ေရး အဖြဲ႔က ေရးဆြဲခဲ့ေသာ ဥပေဒၾကမ္း ၄ ခုကို လႊတ္ေတာ္က အတည္ျပဳ ေပးခဲ့ၿပီး ဥပေဒမ်ား ျဖစ္လာခဲ့ၿပီ ျဖစ္သည္။ အဆိုပါ ဥပေဒသစ္မ်ားက အမ်ိဳးသမီးမ်ားႏွင့္ ျမန္မာႏိုင္ငံ၏ လူနည္းစု မြတ္ဆလင္မ်ားအား ဆန္႔က်င္ခြဲျခားမႈမ်ားကို တရားဝင္ ျဖစ္ေစသည္ဟု ေဝဖန္သူမ်ားက ေျပာၾကသည္။
မဘသ အဖြဲ႔က ေရြးေကာက္ပြဲမ်ားတြင္ ကိုယ္တိုင္ဝင္ေရာက္ ယွဥ္ၿပိဳင္မည့္ အရိပ္လကၡဏာ ျပသျခင္း မရွိေသာ္လည္း ၎တို႔၏ ဥပေဒ ၄ ခုကို ဆန္႔က်င္သည့္ ကိုယ္စားလွယ္ေလာင္း မ်ားကို ျပည္သူသိေအာင္ ထုတ္ျပန္ သတိေပးသြား မည္ဟု ေၾကညာထားသည္။ အဆိုပါ ကိုယ္စားလွယ္ေလာင္းမ်ား ထဲ၌ လာမည့္ ေရြးေကာက္ပြဲတြင္ ေရွး႐ိုးစြဲသမားမ်ား၊ စစ္ဘက္အရာရွိေဟာင္းမ်ားႏွင့္ ရင္ဆိုင္ရမည့္ ႏိုဘယ္ၿငိမ္းခ်မ္းေရးဆုရွင္ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ ႏွင့္ NLD ပါတီတို႔ ပါဝင္ေနသည္။
မဘသ ေထာက္ခံသူ တဦးျဖစ္သူ စာေရးဆရာ ေမာင္ေသြးခြ်န္က “တကယ္လို႔ NLD ႏိုင္သြားလို႔ ရွိရင္ NLD သည္ ဘဂၤလီေတြ ဘက္က ရပ္တည္ခဲ့တဲ့ အစဥ္အလာေတြ ရွိတယ္။ သူ တကယ္လို႔ အာဏာရ သြားရင္ ဘဂၤလီေတြကို ႏိုင္ငံသား လုပ္ေပးမယ္။ ဒါမွမဟုတ္ ၁၉၈၂ ႏိုင္ငံသားဥပေဒကို ဖ်က္သိမ္းပစ္မယ္ ဆိုရင္ ဗုဒၶဘာသာနဲ႔ ရခိုင္ျပည္ အတြက္က အာမခံခ်က္ ရွိေတာ့မွာ မဟုတ္ဘူး” ဟု ေျပာသည္။
ဗုဒၶဘာသာဝင္ အမ်ားစုျဖစ္သည့္ ျမန္မာႏိုင္ငံတြင္ ဩဇာႀကီးမားေသာ ဘုန္းေတာ္ႀကီးမ်ားသည္ ရာစုႏွစ္ တဝက္နီးပါးမွ် ၾကာျမင့္သည့္ စစ္အုပ္ခ်ဳပ္ ေရးကာလ အတြင္း၌ ဒီမိုကေရစီ ေတာင္းဆို ဆႏၵျပမႈ အေျမာက္အျမားကို ဦးေဆာင္ခဲ့ၾက သူမ်ား ျဖစ္သည္။ သို႔ေသာ္လည္း အရပ္သား အမည္ခံ ျပဳျပင္ေျပာင္းလဲေရး အစိုးရ အာဏာရရွိ လာခဲ့သည့္ ၂၀၁၁ ခုႏွစ္ ေနာက္ပိုင္းတြင္ အခ်ိဳ႕ ဘုန္းေတာ္ႀကီးမ်ားက အစၥလာမ္ဘာသာက ဗုဒၶဘာသာကို ဝါးၿမိဳေနၿပီး တိုင္းျပည္ကို အင္အားနည္းေအာင္ ျပဳလုပ္ေနေၾကာင္း ေဟာေျပာမႈမ်ား စတင္ျပဳလုပ္လာၾကသည္။
ယခုအခါတြင္ ႏိုင္ငံတလႊား၌ ႐ံုးခြဲ ၂၅၀ ရွိေန ၿပီျဖစ္သည့္ မဘသသည္ ေနာက္ပိုင္းတြင္ ေဒၚေအာင္ဆန္းစု ၾကည္ႏွင့္ NLD ကို မဲမေပးရန္ႏွင့္ သမၼတ ဦးသိန္းစိန္ အစိုးရ ဆက္လက္ အုပ္ခ်ဳပ္ရန္ ဆႏၵရွိေၾကာင္း တိုက္႐ိုက္ တမ်ိဳး၊ သြယ္ဝိုက္ၿပီး တဖံု၊ ေျဗာင္ ေျပာဆို စည္း႐ံုးလာခဲ့သည္။
အမ်ိဳးသား ဒီမိုကေရစီအဖြဲ႔ခ်ဳပ္ (NLD) ၏ မဲဆြယ္စည္းရံုးေရးကို ထိခိုက္ေစႏိုင္သည့္ စာသားပါ စာရြက္စာတမ္းမ်ားကို မဘသက တိုင္းေဒသႀကီးႏွင့္ ျပည္နယ္ တခ်ိဳ႕တြင္ လိုက္လံေဝငွလ်က္ ရွိေၾကာင္း NLD ဗဟိုေအာင္ႏိုင္ေရး အဖြဲ႔ ဥကၠ႒ ဦးတင္ဦးက မီဒီယာမ်ားသို႔ စက္တင္ဘာလ ၂၁ ရက္ေန႔တြင္ ေျပာၾကားခဲ့သည္။
ထို႔ကဲ့သို႔ မဘသက NLD ကို လိုက္လံ ေႏွာင့္ယွက္ ေနခ်ိန္တြင္ ဧရာဝတီတိုင္း၊ ပုသိမ္ၿမိဳ႕တြင္ စက္တင္ဘာလ ၂၀ ရက္ေန႔က က်င္းပခဲ့သည့္ မ်ိဳးေစာင့္ ဥပေဒေအာင္ပြဲကို ဧရာဝတီတိုင္း ေဒသႀကီး အစိုးရႏွင့္ အာဏာရ ျပည္ေထာင္စု ႀကံ့ခိုင္ေရးႏွင့္ ဖြံ႔ၿဖိဳးေရးပါတီ (ႀကံ့ခိုင္ေရးပါတီ) တို႔က ေထာက္ပံ့ကူညီ လိုက္သည့္အခါ မဘသ၏ လမ္းေၾကာင္းကို မီးေမာင္းထိုး ျပေနေတာ့သည္။
မိုးသု (မႏၲေလး) အမည္ျဖင့္ ဘာသာေရး ေဆာင္းပါးမ်ား ေရးသားေနသည့္ မႏၲေလးၿမိဳ႕မွ ဆရာေတာ္ အရွင္ေခမာနႏၵက ႏိုင္ငံေရးတြင္ မဘသ ပါဝင္ပတ္သက္ေနျခင္းမွာ သာသနာေတာ္အတြက္ မေကာင္းဘဲ အာဏာရွင္ စစ္အစိုးရကို သက္ဆိုးရွည္ေအာင္ ပံ့ပိုးေပးသလို ျဖစ္ေနေၾကာင္း ဧရာဝတီသို႔ မိန္႔သည္။
“လုပ္ရပ္ေတြ ကလည္း ဝိနည္းနဲ႔ မညီဘူး။ မ်ိဳးေစာင့္ဥပေဒ ဆိုတာေတြကလည္း အေယာင္ျပၿပီး အာဏာရွင္ကို သက္ဆိုး ရွည္သထက္ ရွည္ေအာင္ ပံ့ပိုးေပးေနတာ။ အရင္က ျဖစ္ရပ္ေတြကို ၾကည့္ရင္လည္း မဘသနဲ႔ အာဏာရွင္ေတြနဲ႔ ေပါင္းၿပီး ဘာသာေရးကို အသံုးခ်ၿပီး ကိုယ္က်ိဳးစီးပြား အတြက္ လုပ္ေနၾကတာပဲ။ ဒါယကာ၊ ဒါယိကာမေတြရဲ႕ မ်က္ႏွာကို ေထာက္ထားၿပီးေတာ့ အာဏာရွင္ေတြကို ပံ့ပိုးေထာက္ပံ့ ေနတာေတြကို ေသေသခ်ာခ်ာ စဥ္းစားသံုးသပ္ၿပီး ရပ္တန္းက ရပ္ၾကပါလို႔ ေမတၱာရပ္ခံခ်င္ပါတယ္” ဟု အရွင္ေခမာနႏၵက မိန္႔သည္။
မဘသ အေနျဖင့္ ေရြးေကာက္ပြဲတြင္ မဲေပးမည့္ သူမ်ားကို အမတ္ေလာင္းေရြးခ်ယ္ခိုင္းျခင္း အပါအဝင္ ႏိုင္ငံေရးတြင္ ပါဝင္ ဆက္စပ္ရျခင္းမွာ တိုင္းျပည္တြင္ အမ်ိဳးဘာသာ သာသနာ ေပ်ာက္ပ်က္သြားမည္ကို စိုးရိမ္ေသာေၾကာင့္ ျဖစ္ေၾကာင္း၊ အမ်ိဳး ဘာသာ သာသနာ ေစာင့္ေရွာက္ျခင္းသည္ ႏိုင္ငံေရးပါတီမ်ား အလုပ္ျဖစ္ေသာ္လည္း ႏိုင္ငံေရးပါတီမ်ားမွာ အားကိုးမရသျဖင့္ မဘသက ဝင္ေရာက္ေဆာင္ရြက္ရျခင္း ျဖစ္ေၾကာင္း မဘသ ေထာက္ခံသူမ်ားက ေျပာသည္။
၂၀၁၅ ခုႏွစ္ ဇြန္လတြင္က်င္းပခဲ့သည့္ မဘသ ညီလာခံ၏ အေျခခံမူမ်ားတြင္ အမ်ိဳးဘာသာ သာသနာ ကာကြယ္ ေစာင့္ေရွာက္ေရးကို ကတိေပးသည့္ သူကို မဲေပးသင့္ေၾကာင္း၊ အမ်ိဳး ဘာသာသာသနာ ဆန္႔က်င္ သူမ်ားကို မဲ မေပးသင့္ေၾကာင္း ဆိုသည့္သေဘာထားရွိေၾကာင္း၊ ယင္းမွာ မဘသ(ဗဟို) ၏ သေဘာထားျဖစ္ ေၾကာင္း ဆိုသည္။
မဲဆြယ္စည္း႐ံုးေရး ကာလအတြင္း ဘာသာေရးကို နည္းလမ္းတခု အျဖစ္ အသံုးခ်ကာ ေသြးခြဲျခင္းႏွင့္ ပဋိပကၡ ျဖစ္ေပၚလာႏိုင္သည့္ အေျခအေနမ်ားကို စိုးရိမ္ ပူပန္မိေၾကာင္း ရန္ကုန္ၿမိဳ႕အေျခစိုက္ သံ႐ံုး ၉ ခုက ပူးတြဲ ေၾကညာခ်က္ တခုကို စက္တင္ဘာလ ၁၅ ရက္ေန႔က ထုတ္ျပန္ခဲ့ျခင္း ျဖစ္သည္။
ႏိုင္ငံေရးတြင္ မဘသက ေရြးေကာက္ပြဲ အေၾကာင္း ျပဳ၍ တိုက္႐ိုက္ပါဝင္ ပတ္သက္လာမႈကို စိုးရိမ္သျဖင့္ ယခုကဲ့သို႔ ေၾကညာခ်က္ ထုတ္ ျပန္ျခင္းလည္း ျဖစ္ႏိုင္သည္ဟု ႏိုင္ငံေရး အသိုင္းအဝန္းက သံုးသပ္သည္။
သို႔ေသာ္ ျမန္မာအစိုးရကမူ သံ႐ံုးမ်ား၏ ထုတ္ျပန္ခ်က္ကို လံုးဝလက္မခံဘဲ တဖက္သတ္ သံုးသပ္ခ်က္ဟု ဆိုကာ ႏိုင္ငံျခားေရး ဝန္ႀကီးဌာနမွ တဆင့္ ပယ္ခ်ခဲ့ၿပီး သမၼတ႐ံုး ၫႊန္ၾကားေရးမႉး ဦးေဇာ္ေဌးမွာ ထိုထုတ္ျပန္ ခ်က္ကို စိတ္ဆိုးလ်က္ ရွိသည္။
ဧရာဝတီက ႏိုင္ငံေရးတြင္ ဘာသာေရး ေရာေထြးလာမႈ အေျခအေနမ်ားႏွင့္ ပတ္သက္၍ အစိုးရ၏ သေဘာထားကို အတည္ျပဳႏိုင္ရန္ ႀကိဳးပမ္းခဲ့ေသာ္လည္း ဦးေဇာ္ေဌးက သီးျခား မွတ္ခ်က္ မေပးလိုေၾကာင္း၊ ႏိုင္ငံျခားေရး ဝန္ႀကီးဌာန ၏ ထုတ္ျပန္ခ်က္ကိုသာ ကိုးကားရန္ ေျပာဆိုသည္။
ႏိုင္ငံျခားေရး ဝန္ႀကီးဌာန၏ စက္တင္ဘာလ ၁၇ ရက္ေန႔ ထုတ္ျပန္ခ်က္တြင္ သမၼတ ဦးသိန္းစိန္၏ ႏိုင္ငံတကာ ဒီမိုကေရစီေန႔ သဝဏ္လႊာကို ကိုးကား၍ “ျမန္မာႏိုင္ငံသည္ ဓေလ့ထံုးတမ္းေပါင္းစံု၊ ကိုးကြယ္ယံုၾကည္မႈ ေပါင္းစံု ရွိသည့္ လူမ်ိဳးမ်ားစြာ ေနထိုင္ေသာ ႏိုင္ငံျဖစ္သည့္ အတြက္ မဲဆြယ္စည္း႐ံုးေရး လုပ္ငန္းစဥ္မ်ားတြင္ ႏိုင္ငံ၏ သဟဇာတ ျဖစ္မႈႏွင့္ မတူညီသည့္ ကိုးကြယ္ယံုၾကည္မႈမ်ားကို ထိခိုက္နစ္နာေစသည့္ ကိစၥရပ္မ်ား မေပၚေပါက္ ေစရန္ ႏိုင္ငံေရး ပါတီမ်ားႏွင့္ မဲဆႏၵရွင္ ျပည္သူအားလံုး ေရွာင္ရွားရန္ လိုအပ္ ေၾကာင္း” ဟု ေဖာ္ျပခဲ့သည္။
မဘသႏွင့္ ႏိုင္ငံေရးဇာတ္ခံု
လြန္ခဲ့သည့္ ၂ ႏွစ္ခန္႔က စတင္ဖြဲ႔စည္းခဲ့ေသာ မဘသအဖြဲ႔သည္ ၉၆၉ လႈပ္ရွားမႈမွ ေပၚေပါက္လာခဲ့ျခင္း ျဖစ္သည္။ မဘသ အဖြဲ႔ ေပၚေပါက္လာၿပီး မၾကာမီတြင္ အျငင္းပြားဖြယ္ရာ မ်ားျဖင့္ မ်ိဳးေစာင့္ဥပေဒဟု လူသိမ်ားသည့္ ဘာသာကူးေျပာင္းျခင္း ဆိုင္ရာ ဥပေဒ၊ တလင္တမယားစနစ္ က်င့္သံုးျခင္းဆိုင္ရာ ဥပေဒ၊ လက္ထပ္ထိမ္းျမား ျခင္းဆိုင္ရာ ဥပေဒႏွင့္ လူဦးေရ တိုးပြားႏႈန္း ထိန္းခ်ဳပ္ျခင္းဆိုင္ရာ ဥပေဒတို႔မွာ မဘသ အဖြဲ႔၏ ဦးေဆာင္ တြန္းအားေပး မႈျဖင့္ ဦးသိန္းစိန္ အစိုးရ လက္ထက္တြင္ ျပ႒ာန္းႏိုင္ခဲ့သည္။
ဘဏ္လုပ္ငန္း၊ သတၲဳတြင္းႏွင့္ ပိုင္ဆိုင္မႈ ဥပေဒမ်ား ေႏွာင့္ေႏွးေနေသာ္လည္း မဘသအဖြဲ႔က ေက်ာေထာက္ ေနာက္ခံ ျပဳထားသည့္ မ်ိဳးေစာင့္ဥပေဒမ်ားကို လႊတ္ေတာ္က ျမန္ျမန္ဆန္ဆန္ ေဆြးေႏြးအတည္ျပဳေပးခဲ့သည္။
ဥပေဒအရ အခ်ိဳ႕အမ်ိဳးသမီးမ်ားသည္ ၃ ႏွစ္မွ တခါ ကိုယ္ဝန္ေဆာင္ခြင့္ ရရွိမည္ ျဖစ္သည္။ အျခား ဥပေဒ တခုအရ ဗုဒၶဘာသာဝင္ အမ်ိဳးသမီးမ်ားသည္ ဗုဒၶဘာသာဝင္ မဟုတ္သည့္ အမ်ိဳးသားႏွင့္ လက္ထပ္ရန္ အတြက္ သက္ဆိုင္ရာမွ တရားဝင္ ခြင့္ျပဳခ်က္ ရရွိရန္လိုအပ္သည္။
မဘသ ေထာက္ခံသူမ်ားကမူ မ်ိဳးေစာင့္ဥပေဒ ၄ ခုသည္ အစၥလာမ္ဘာသာ၏ အႏၲရာယ္ကို ကာကြယ္ရန္ ျပ႒ာန္း လိုက္ရျခင္းဟု ဧရာဝတီသို႔ ပြင့္ပြင့္ လင္းလင္းေျပာသည္။ ေမာင္ေသြးခြ်န္က “က်ေနာ္တို႔က မြတ္စလင္ ေတြနဲ႔ ျပႆနာ မျဖစ္ခ်င္လို႔ ဥပေဒနဲ႔ ထိန္းခ်ဳပ္ဖို႔ ႀကိဳးစားတာ။ လူမ်ိဳးေရး ဘာသာေရး အဓိက႐ုဏ္းေတြ မျဖစ္ခ်င္ဘူး” ဟု ေျပာသည္။
ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ႏွင့္ NLD ပါတီက လူနည္းစု အခြင့္အေရးကို ေလးစားကာကြယ္ရန္ လိုအပ္ေၾကာင္း ေျပာဆိုၿပီး အဆိုပါ ဥပေဒမ်ားကို ဆန္႔က်င္ခဲ့ၾကသည့္ေနာက္ပိုင္း မြတ္စလင္ အားေပးသည္ဟု ပစ္မွတ္ထား တိုက္ခိုက္ခံလာရ သည္။
အစိုးရႏွင့္ လႊတ္ေတာ္က မြတ္စလင္မ်ား အေပၚ ရည္ရြယ္ေသာ မဘသ၏ မ်ိဳးေစာင့္ဥပေဒကို အတည္ျပဳ ျပ႒ာန္းေပးသည္ သာမက ျပည္ေထာင္စု ေရြးေကာက္ပြဲေကာ္မရွင္ကလည္း ျပည္တြင္းေန မြတ္စလင္မ်ား ႏိုင္ငံေရး ကိုယ္စားျပဳခြင့္ကို ပိတ္ပင္တင္းၾကပ္ခဲ့သည္။
ေကာ္မရွင္က မြတ္စလင္ ကိုယ္စားလွယ္ေလာင္း အမ်ားအျပားကို ၁၉၈၂ ခုႏွစ္ ႏိုင္ငံသား ဥပေဒႏွင့္ မညီဟု ဆိုကာ ပယ္ခ်ခဲ့သည္။ အေၾကာင္းျပခ်က္မွာ မြတ္စလင္ ကိုယ္စားလွယ္ေလာင္းမ်ား၏ မိဘတို႔မွာ ၎တို႔ ေမြးဖြားခဲ့စဥ္က ျမန္မာႏိုင္ငံသား မျဖစ္ေသး ဆိုသည့္ အေၾကာင္းျပခ်က္ႏွင့္ ျဖစ္သည္။
ပါတီ၏ မြတ္စလင္ ကိုယ္စားလွယ္ေလာင္း ၁၇ ဦး ပယ္ခ်ခံခဲ့ရၿပီး တဦးသာ ယွဥ္ၿပိဳင္ခြင့္ ရရွိခဲ့ေသာေၾကာင့္ ပါတီ ဖ်က္သိမ္းရကိန္း ႀကံဳေနသည့္ ဒီမိုကေရစီႏွင့္ လူ႔အခြင့္အေရးပါတီမွ ပါတီဥကၠ႒ ဦးေက်ာ္မင္းက “ေကာ္မရွင္က ဒီလူေတြရဲ႕ ေနရာေတြ နာမည္ေတြကို ၾကည့္ၿပီး ပယ္လိုက္တာပဲ။ ဒီမိုကေရစီႏိုင္ငံမွာ မျဖစ္သင့္တဲ့ လူမ်ိဳးေရးခြဲျခားမႈပဲ။ လူမ်ိဳးတိုင္းက ကိုယ္စားျပဳခြင့္ ရွိရမယ္။ ပိတ္ပင္တာမ်ိဳး မရွိရဘူး။ အခု က်ေနာ္တို႔ လူမ်ိဳးစုကို က်ေနာ္တို႔ ကိုယ္စား ျပဳခြင့္ မရေအာင္ စီမံေနတဲ့ ပံုစံပဲ ျဖစ္တယ္” ဟု ေျပာသည္။
ဘာသာေရးႏွင့္ ႏိုင္ငံေရး ေရာေထြးမႈမွာ ေခတ္ အဆက္ဆက္တြင္ ရွိခဲ့ေသာ္လည္း ဘာသာေရးကို အသံုးခ်ၿပီး ႏိုင္ငံအစိုးရမ်ား အေပၚ အာဏာ သက္ေရာက္ရန္ ႀကိဳးစားသည့္အခါ မၿငိမ္းခ်မ္းသည့္ ကိစၥမ်ား ျဖစ္ေပၚလာေၾကာင္း၊ အေကာင္းဆံုး ဥပမာမွာ အေရွ႕အလယ္ပိုင္း ႏိုင္ငံမ်ားတြင္ ဘာသာေရးႏွင့္ ႏိုင္ငံေရး ေရာေထြးရန္ ႀကိဳးစားရာမွ တဆင့္ မီးခိုး ၾကြက္ေလွ်ာက္ ျပႆနာမ်ားစြာ ရွိေနေၾကာင္း စာေရးဆရာမ မသီတာ (စမ္းေခ်ာင္း) က ေျပာသည္။
၎က “ဒီမွာ အခုျဖစ္ေနတာက ဘာသာျခားေတြ မဟုတ္ဘဲနဲ႔ လူမ်ိဳးအခ်င္းခ်င္း ၾကားထဲမွာ ႏိုင္ငံေရး အရ ကြဲျပားတာကို ဘာသာေရးနဲ႔ အသံုးခ်ေနတာ။ အခုလို ႏိုင္ငံေရး ပါတီတခုကိုေတာ့ မဲေပးပါ။ ဒီတခုကိုေတာ့ မဲမေပးပါနဲ႔။ အဲလို လံႈ႔ေဆာ္လာရင္ Middle East မွာျဖစ္ေနတဲ့ ပံုစံမ်ိဳး လိုက္သလို ျဖစ္သြားမွာ က်မတို႔ ေၾကာက္ရတယ္” ဟု ေျပာသည္။
ယခုကဲ့သို႔ Globalization ေခတ္တြင္ ကိုယ့္လူမ်ိဳး ကိုယ့္ဘာသာဟု ေၾကြးေၾကာ္ေနမည့္အစား အားလံုးကို လက္ကမ္း ႀကိဳဆို၍ ၿငိမ္းခ်မ္းစြာ အတူတကြ လက္တြဲေနထိုင္မည္ ဆိုသည့္ ႏိုင္ငံေရးစနစ္မ်ိဳးသည္သာ ဘာသာကြဲမ်ားႏွင့္ လူမ်ိဳးစံု ႏိုင္ငံသားမ်ား ရွိေနေသာ ျမန္မာႏိုင္ငံႏွင့္ သင့္ေလ်ာ္သည္ဟု ယူဆသူမ်ားလည္း ရွိေနသည္။
ၿဗိတိသွ် ကိုလိုနီလက္မွ လြတ္ေျမာက္ၿပီးစ ပါလီမန္ ဒီမိုကေရစီေခတ္တြင္ ဝန္ႀကီးခ်ဳပ္ ဦးႏုက ဗုဒၶဘာသာကို ႏိုင္ငံေတာ္ ဘာသာအျဖစ္ ျပ႒ာန္း သတ္မွတ္လိုက္သည့္အခါ ကခ်င္လက္နက္ကိုင္ ပုန္ကန္မႈ ေပၚေပါက္လာရ သည္ဟု တရားလႊတ္ေတာ္ ေရွ႕ေနတဦးလည္း ျဖစ္သူ ဦးသိန္းသန္းဦးက ေထာက္ျပသည္။
“ဘာသာဆိုတာ ဘာသာတိုင္းက ေလးစားစရာႀကီးပဲ။ ကိုယ့္ဘာသာမွ ေကာင္းတယ္။ သူမ်ား ဘာသာ မေကာင္းဘူး ဆိုတာ ဒါ လူယဥ္ေက်းေတြရဲ႕ လုပ္ရပ္မဟုတ္ပါဘူး” ဟု ေျပာသည္။ ။
သဘာဝေဘးခံစားရေသာ္လည္း ကမာၻလွည့္ခရီးသည္ ၄ဒသမ ၅သန္း ေမွ်ာ္မွန္း
ဦးလြင္
ျမန္မာႏုိင္ငံအေနျဖင့္ သဘာဝေဘးအႏၱရာယ္ခံစားရေသာ္လည္း ၂၀၁၅ခုႏွစ္ ခရီးသြားရာသီတြင္ ကမၻာလွည့္ ခရီးသည္ (၄.၅)သန္း လက္ခံရရွိရန္ ေမွ်ာ္မွန္းထားေၾကာင္းႏွင့္ သဘာဝေဘးအႏၱရာယ္ေၾကာင့္ ခရီးသြားလုပ္ငန္းအေပၚ သက္ေရာက္ႏုိင္သည့္ အႏၱရာယ္မ်ားကုိ ပူးတြဲလုပ္ေဆာင္ျခင္းျဖင့္ ေလ်ာ့ခ်ႏုိင္ရန္ ဖိတ္ေခၚေၾကာင္း ဒုတိယသမၼတဦး ဥာဏ္ထြန္းကေျပာၾကားသည္။
၎က ေနျပည္ေတာ္ရွိ ျမန္မာအျပည္ျပည္ဆုိင္ရာ ကြန္ဗင္းရွင္းဗဟုိဌာန (၂)တြင္ က်င္းပခဲ့သည့္ ကမၻာ့ခရီးသြားလုပ္ငန္းေန႔ အခမ္းအနားတြင္ ေျပာၾကားခဲ့ျခင္းျဖစ္သည္။ ထုိ႔ျပင္ သဘာဝေဘးအႏၱရာယ္ကုိ လုိက္ေလ်ာညီေထြ ျဖစ္ေစမည့္ ခရီးသြားလုပ္ငန္း အစီအမံမ်ားကုိ ဖန္းတီးေရးတြင္ အာ႐ုံစုိက္၍ ေဆာင္ရြက္ရန္ ကိစၥသည္ အစုိးရႏွင့္ ပုဂၢလိကလုပ္ငန္းအဖြဲ႔အစည္းမ်ား ထပ္တုိး ေဆာင္ရြက္ရမည့္ လုပ္ငန္းတစ္ရပ္ျဖစ္ေၾကာင္းလည္း ဒုတိယသမၼတ ဦးဥာဏ္ထြန္းက ကမၻာ့ခရီးသြားလုပ္ငန္း ေန႔ အခမ္းအနားတြင္ ေျပာၾကားခဲ့သည္။
“ယဥ္ေက်းမႈအေမြးအႏွစ္ေဒသမ်ားကုိ ကာကြယ္ႏုိင္မယ့္ သင့္ေလ်ာ္တဲ့ အႏၱရာယ္က်ေရာက္မႈ စီမံခန္႔ခြဲ ေရးဆုိင္ရာလမ္းညႊန္ခ်က္မ်ား ခ်မွတ္သင့္ပါတယ္။ ေဘးအႏၱရာယ္ က်ေရာက္ႏုိင္ေျခဆုိသည္မွာ ယဥ္ေက်းမႈေဒသတစ္ခု အေနျဖင့္ က်ေရာက္မည့္အႏၱရာယ္အေပၚ ခံႏုိင္ရည္စြမ္းမရွိမႈပင္ျဖစ္ပါတယ္” ဟု ၎က ေျပာသည္။
ျမန္မာႏုိင္ငံ၏ ေရးႀကီးျဖစ္စဥ္ ျပန္လည္ထူေထာင္ေရးကာလအတြင္း ခရီးသြားလုပ္ငန္းပြင့္လင္းရာသီ ႏွင့္ တုိက္ဆုိင္ေနေၾကာင္း ၂၀၁၄ခုႏွစ္တြင္ ျမန္မာႏုိင္ငံအတြင္း ကမၻာ့လွည့္ခရီးသည္ (၃.၀၈)သန္းလာေရာက္ခဲ့ ေၾကာင္းႏွင့္ ယခုႏွစ္တြင္ ျမန္မာႏုိင္ငံအေနျဖင့္ သဘာဝေဘးအႏၱရာယ္ခံစားခဲ့ရေသာ္လည္း ကမၻာ့လွည့္ခရီး သည္ (၄.၅)သန္းလက္ခံရရွိမည္ဟု ေမွ်ာ္မွန္းထားေၾကာင္းလည္း ေျပာၾကားခဲ့သည္။ ထုိ႔ေၾကာင့္ ျမန္မာႏုိင္ငံသို႔ လာေရာက္လည္ပတ္သည့္ ကမၻာ့လွည့္ခရီးသြားမ်ားအတြက္ E visa ႏွင့္ Visa on Arrival စနစ္ကုိ အေကာက္အထည္ေဖာ္ျခင္းျဖင့္ ဗီဇာလုိအပ္ခ်က္ေျဖေလ်ာ့မႈကုိ ဆက္လက္ေဆာင္ ရြက္သင့္ေၾကာင္း ေျပာၾကားခဲ့သည္။
ျမန္မာႏုိင္ငံသည္ ထုိင္းႏုိင္ငံႏွင့္ ႏုိင္ငံတကာေလဆိပ္မွ ဝင္ေရာက္သည့္ ခရီးသြားမ်ားအတြက္ Entry Visa ကင္းလႊတ္ခြင့္ ရေရးအတြက္ ၂၀၁၅ ဇူလုိင္ (၂၈)ရက္ေန႔တြင္ သေဘာတူလက္မွတ္ ေရးထုိးထားေၾကာင္း သိရသသည္။
ျမန္မာႏုိင္ငံအေနျဖင့္ သဘာဝေဘးအႏၱရာယ္ခံစားရေသာ္လည္း ၂၀၁၅ခုႏွစ္ ခရီးသြားရာသီတြင္ ကမၻာလွည့္ ခရီးသည္ (၄.၅)သန္း လက္ခံရရွိရန္ ေမွ်ာ္မွန္းထားေၾကာင္းႏွင့္ သဘာဝေဘးအႏၱရာယ္ေၾကာင့္ ခရီးသြားလုပ္ငန္းအေပၚ သက္ေရာက္ႏုိင္သည့္ အႏၱရာယ္မ်ားကုိ ပူးတြဲလုပ္ေဆာင္ျခင္းျဖင့္ ေလ်ာ့ခ်ႏုိင္ရန္ ဖိတ္ေခၚေၾကာင္း ဒုတိယသမၼတဦး ဥာဏ္ထြန္းကေျပာၾကားသည္။
၎က ေနျပည္ေတာ္ရွိ ျမန္မာအျပည္ျပည္ဆုိင္ရာ ကြန္ဗင္းရွင္းဗဟုိဌာန (၂)တြင္ က်င္းပခဲ့သည့္ ကမၻာ့ခရီးသြားလုပ္ငန္းေန႔ အခမ္းအနားတြင္ ေျပာၾကားခဲ့ျခင္းျဖစ္သည္။ ထုိ႔ျပင္ သဘာဝေဘးအႏၱရာယ္ကုိ လုိက္ေလ်ာညီေထြ ျဖစ္ေစမည့္ ခရီးသြားလုပ္ငန္း အစီအမံမ်ားကုိ ဖန္းတီးေရးတြင္ အာ႐ုံစုိက္၍ ေဆာင္ရြက္ရန္ ကိစၥသည္ အစုိးရႏွင့္ ပုဂၢလိကလုပ္ငန္းအဖြဲ႔အစည္းမ်ား ထပ္တုိး ေဆာင္ရြက္ရမည့္ လုပ္ငန္းတစ္ရပ္ျဖစ္ေၾကာင္းလည္း ဒုတိယသမၼတ ဦးဥာဏ္ထြန္းက ကမၻာ့ခရီးသြားလုပ္ငန္း ေန႔ အခမ္းအနားတြင္ ေျပာၾကားခဲ့သည္။
“ယဥ္ေက်းမႈအေမြးအႏွစ္ေဒသမ်ားကုိ ကာကြယ္ႏုိင္မယ့္ သင့္ေလ်ာ္တဲ့ အႏၱရာယ္က်ေရာက္မႈ စီမံခန္႔ခြဲ ေရးဆုိင္ရာလမ္းညႊန္ခ်က္မ်ား ခ်မွတ္သင့္ပါတယ္။ ေဘးအႏၱရာယ္ က်ေရာက္ႏုိင္ေျခဆုိသည္မွာ ယဥ္ေက်းမႈေဒသတစ္ခု အေနျဖင့္ က်ေရာက္မည့္အႏၱရာယ္အေပၚ ခံႏုိင္ရည္စြမ္းမရွိမႈပင္ျဖစ္ပါတယ္” ဟု ၎က ေျပာသည္။
ျမန္မာႏုိင္ငံ၏ ေရးႀကီးျဖစ္စဥ္ ျပန္လည္ထူေထာင္ေရးကာလအတြင္း ခရီးသြားလုပ္ငန္းပြင့္လင္းရာသီ ႏွင့္ တုိက္ဆုိင္ေနေၾကာင္း ၂၀၁၄ခုႏွစ္တြင္ ျမန္မာႏုိင္ငံအတြင္း ကမၻာ့လွည့္ခရီးသည္ (၃.၀၈)သန္းလာေရာက္ခဲ့ ေၾကာင္းႏွင့္ ယခုႏွစ္တြင္ ျမန္မာႏုိင္ငံအေနျဖင့္ သဘာဝေဘးအႏၱရာယ္ခံစားခဲ့ရေသာ္လည္း ကမၻာ့လွည့္ခရီး သည္ (၄.၅)သန္းလက္ခံရရွိမည္ဟု ေမွ်ာ္မွန္းထားေၾကာင္းလည္း ေျပာၾကားခဲ့သည္။ ထုိ႔ေၾကာင့္ ျမန္မာႏုိင္ငံသို႔ လာေရာက္လည္ပတ္သည့္ ကမၻာ့လွည့္ခရီးသြားမ်ားအတြက္ E visa ႏွင့္ Visa on Arrival စနစ္ကုိ အေကာက္အထည္ေဖာ္ျခင္းျဖင့္ ဗီဇာလုိအပ္ခ်က္ေျဖေလ်ာ့မႈကုိ ဆက္လက္ေဆာင္ ရြက္သင့္ေၾကာင္း ေျပာၾကားခဲ့သည္။
ျမန္မာႏုိင္ငံသည္ ထုိင္းႏုိင္ငံႏွင့္ ႏုိင္ငံတကာေလဆိပ္မွ ဝင္ေရာက္သည့္ ခရီးသြားမ်ားအတြက္ Entry Visa ကင္းလႊတ္ခြင့္ ရေရးအတြက္ ၂၀၁၅ ဇူလုိင္ (၂၈)ရက္ေန႔တြင္ သေဘာတူလက္မွတ္ ေရးထုိးထားေၾကာင္း သိရသသည္။
မေကြးတုိင္းတြင္ ထူးျခားတိမ္တိုက္ျဖစ္ေပၚ မုိးသက္ေလျပင္းမ်ားက်ေရာက္
ေနာ္ႏိုရင္း
မေကြးတုိင္း ေတာင္တြင္းႀကီးၿမိဳ႕မွာ စက္တင္ဘာလ ၃၀ ရက္ေန႔ညေနက ေကာင္းကင္ယံမွာ ထူးျခားတဲ့ တိိမ္အစုအေ၀းေတြျဖစ္ပြားခဲဲ့ၿပီးေနာက္ ညပုိင္းမွာ မေကြးၿမိဳ႕မွာ ေလျပင္းမုန္တုိင္း ေတြတုိက္ခတ္သြားတယ္။
မေန႔ည ၉ နာရီ ေလာက္ေလာက္စၿပီး ညသန္းေခါင္အခ်ိန္ေလာက္အထိ ေလျပင္းေတြတုိက္ခဲ့လို႔ မေကြးၿမိဳ႕မွာ သစ္ပင္ေတြလဲၿပီး လွ်က္စစ္မီးေတြ ျပတ္ေတာက္သြားခဲ့ တယ္လုိ႔ ၿမိဳ႕ခံတဦးျဖစ္တဲ့ ကုိလြင္ေမာင္ထက္က ေျပာပါတယ္။
“သစ္ပင္ေတြလဲတာေတြ၊ ၿမိဳ႕ေတာ္ခန္းမေရွ႕ ထရန္စေဖာ္မာ လွ်ပ္စစ္မီးတုိင္ေတြ လဲတာရွိတယ္။ ညက ေလျပင္းတုိက္တာကေတာ့ ေတာ္ေတာ္မ်ားတယ္။ ျဖစ္တာလမ္းႀကဳိလမ္းၾကားထဲမွာျဖစ္ တယ္ေလ။ စည္ပင္အဖြဲ႔ေတြေတာ့ ရွင္းေနၾကတာေတြ႕တယ္။ ေဘာလုံးကြင္းနားက သစ္ပင္ေတြ လဲေနတာေတာ့ လွမ္းျမင္ေနရတယ္။ အမ်ားႀကီးေတာ့ မဟုတ္ဘူးေပါ့။”
မေန႔ညေန ၅ နာရီေလာက္ကေန ညအထိ ေတာင္တြင္းႀကီးမွာ ထူးျခားတဲ့ မုိးတိမ္ေတြျဖစ္ပြားခဲ့ တာနဲ႔ပတ္သက္ၿပီးေတာ့လည္း ၿမိဳ႕ခံ ကုိေအာင္ေက်ာ္ေက်ာ္က “ျမင္လုိက္တဲ့အခ်ိန္မွာေလ နည္းနည္းေတာ့ ထူးဆန္းတယ္ေပါ့ေနာ္။ ညေနဆည္းဆာအခ်ိန္ဆုိေတာ့ေလ တိမ္ အေရာင္ေတြက အရမ္းေတာက္ၿပီးလွေနေတာ့ လူေတြအကုန္လုံးကလည္းျမင္တာေပါ့ေနာ္။ အသက္ႀကီးတဲ့လူေတြ ေျပာျပတဲ့စကားအရ ဒီလုိျဖစ္ၿပီးရင္ ငလ်င္ဆုိတာလႈပ္တယ္ေပါ့။ က်ေနာ္တုိ႔ဖက္မွာလည္း ငလ်င္ဆုိတာ ခဏခဏ အရင္က လႈပ္ခဲ့ဖူးတယ္ေလ။ အဲဒါေၾကာင့္ လူေတြေတာ္ေတာ္မ်ားမ်ား ညအထိ ရြစိရြစိျဖစ္ေနၾကတာ။ အိပ္မရဘူးျဖစ္ေနၾကတာ။” လုိ႔ ေျပာပါတယ္။
ျမန္မာႏုိင္ငံ မုိးေလ၀သနဲ႔ဇလေဗဒ ဦးစီးဌာန အထက္ျမန္မာျပည္ ညြန္ၾကားေရးမွဴး ဦးေကက်ာ္လြင္ဦးကေတာ့ ဒီလုိမုိးတိမ္ေတာင္ေတြဟာ အားေကာင္းတဲ့ မုိးတိမ္ေတာင္ အမ်ဳိးအစားျဖစ္ၿပီး မုိးထစ္ခ်ဳန္းရြာတာ၊ မုိးသက္ေလျပင္းတုိက္ခုိက္တာ မုိးသီးေႂကြက်တာေတြ ျဖစ္တတ္လို႔ ဒီဗြီဘီကို ေျပာပါတယ္။
“အားေကာင္းတဲ့ မုိးတိမ္ေတာင္အမ်ဳိးအစားမွာဆုိလုိ႔ရွိရင္ ဒီလုိမုိးတိမ္ ေတာင္ေတြက ပုံပန္းသ႑ာန္တူပါတယ္။ ပုိၿပီးေတာ့ အားေကာင္းတဲ့မုိးတိမ္ေတာင္ေတြက အရြယ္အစား ပုံပန္း သ႑ာန္အမ်ဳိးမ်ုဳိးရွိပါတယ္။ ဒီထဲက မုိးတိမ္ေတာင္အမ်ဳိးအစား တခုျဖစ္တယ္ေပါ့ေနာ္။ အားေကာင္းတဲ့ မုိးတိမ္ေတာင္ႀကီး ေတြျဖစ္တယ္။ ဒါေၾကာင့္မုိ႔ သက္တမ္းေလးငါးနာရီ ေလာက္ၾကာတဲ့ မုိးတိမ္ေတာင္ေၾကာင့္မုိ႔လုိ႔ မုိးထစ္ခ်ဳန္းရြာတာ မုိးသက္ေလျပင္းတုိက္ခုိက္တာ၊ မုိးသီးေႂကြက်တာ၊ အရမ္းအားေကာင္းတဲ့မုိးသီးေႂကြက်တာ အဲလုိမ်ဳိးျဖစ္တတ္တယ္ေပါ့ေနာ္။ တျခားဒိျပင္ဆုိး၀ါးတဲ့ဟာမ်ဳိးႀကီး ျဖစ္ေပၚႏုိင္ဖုိ႔ေတာ့မရွိပါဘူး။ သူက သက္တမ္းကာလတခုပဲ ရွိတဲ့မုိးတိမ္ေတာင္ အားေကာင္းတဲ့ မုိးတိမ္ေတာင္ တခုပါပဲ”
မေကြးၿမိဳ႕မွာ ေလျပင္းမုန္တုိင္းေတြတုိက္ခတ္သြားတဲ့အတြက္ လူေတြထိခိုက္ဒဏ္ရာရတယ္ဆို တဲ့ သတင္းေတြကေတာ့ မရရွိေသးပါဘူး။
မေကြးတုိင္း ေတာင္တြင္းႀကီးၿမိဳ႕မွာ စက္တင္ဘာလ ၃၀ ရက္ေန႔ညေနက ေကာင္းကင္ယံမွာ ထူးျခားတဲ့ တိိမ္အစုအေ၀းေတြျဖစ္ပြားခဲဲ့ၿပီးေနာက္ ညပုိင္းမွာ မေကြးၿမိဳ႕မွာ ေလျပင္းမုန္တုိင္း ေတြတုိက္ခတ္သြားတယ္။
မေန႔ည ၉ နာရီ ေလာက္ေလာက္စၿပီး ညသန္းေခါင္အခ်ိန္ေလာက္အထိ ေလျပင္းေတြတုိက္ခဲ့လို႔ မေကြးၿမိဳ႕မွာ သစ္ပင္ေတြလဲၿပီး လွ်က္စစ္မီးေတြ ျပတ္ေတာက္သြားခဲ့ တယ္လုိ႔ ၿမိဳ႕ခံတဦးျဖစ္တဲ့ ကုိလြင္ေမာင္ထက္က ေျပာပါတယ္။
“သစ္ပင္ေတြလဲတာေတြ၊ ၿမိဳ႕ေတာ္ခန္းမေရွ႕ ထရန္စေဖာ္မာ လွ်ပ္စစ္မီးတုိင္ေတြ လဲတာရွိတယ္။ ညက ေလျပင္းတုိက္တာကေတာ့ ေတာ္ေတာ္မ်ားတယ္။ ျဖစ္တာလမ္းႀကဳိလမ္းၾကားထဲမွာျဖစ္ တယ္ေလ။ စည္ပင္အဖြဲ႔ေတြေတာ့ ရွင္းေနၾကတာေတြ႕တယ္။ ေဘာလုံးကြင္းနားက သစ္ပင္ေတြ လဲေနတာေတာ့ လွမ္းျမင္ေနရတယ္။ အမ်ားႀကီးေတာ့ မဟုတ္ဘူးေပါ့။”
မေန႔ညေန ၅ နာရီေလာက္ကေန ညအထိ ေတာင္တြင္းႀကီးမွာ ထူးျခားတဲ့ မုိးတိမ္ေတြျဖစ္ပြားခဲ့ တာနဲ႔ပတ္သက္ၿပီးေတာ့လည္း ၿမိဳ႕ခံ ကုိေအာင္ေက်ာ္ေက်ာ္က “ျမင္လုိက္တဲ့အခ်ိန္မွာေလ နည္းနည္းေတာ့ ထူးဆန္းတယ္ေပါ့ေနာ္။ ညေနဆည္းဆာအခ်ိန္ဆုိေတာ့ေလ တိမ္ အေရာင္ေတြက အရမ္းေတာက္ၿပီးလွေနေတာ့ လူေတြအကုန္လုံးကလည္းျမင္တာေပါ့ေနာ္။ အသက္ႀကီးတဲ့လူေတြ ေျပာျပတဲ့စကားအရ ဒီလုိျဖစ္ၿပီးရင္ ငလ်င္ဆုိတာလႈပ္တယ္ေပါ့။ က်ေနာ္တုိ႔ဖက္မွာလည္း ငလ်င္ဆုိတာ ခဏခဏ အရင္က လႈပ္ခဲ့ဖူးတယ္ေလ။ အဲဒါေၾကာင့္ လူေတြေတာ္ေတာ္မ်ားမ်ား ညအထိ ရြစိရြစိျဖစ္ေနၾကတာ။ အိပ္မရဘူးျဖစ္ေနၾကတာ။” လုိ႔ ေျပာပါတယ္။
ျမန္မာႏုိင္ငံ မုိးေလ၀သနဲ႔ဇလေဗဒ ဦးစီးဌာန အထက္ျမန္မာျပည္ ညြန္ၾကားေရးမွဴး ဦးေကက်ာ္လြင္ဦးကေတာ့ ဒီလုိမုိးတိမ္ေတာင္ေတြဟာ အားေကာင္းတဲ့ မုိးတိမ္ေတာင္ အမ်ဳိးအစားျဖစ္ၿပီး မုိးထစ္ခ်ဳန္းရြာတာ၊ မုိးသက္ေလျပင္းတုိက္ခုိက္တာ မုိးသီးေႂကြက်တာေတြ ျဖစ္တတ္လို႔ ဒီဗြီဘီကို ေျပာပါတယ္။
“အားေကာင္းတဲ့ မုိးတိမ္ေတာင္အမ်ဳိးအစားမွာဆုိလုိ႔ရွိရင္ ဒီလုိမုိးတိမ္ ေတာင္ေတြက ပုံပန္းသ႑ာန္တူပါတယ္။ ပုိၿပီးေတာ့ အားေကာင္းတဲ့မုိးတိမ္ေတာင္ေတြက အရြယ္အစား ပုံပန္း သ႑ာန္အမ်ဳိးမ်ုဳိးရွိပါတယ္။ ဒီထဲက မုိးတိမ္ေတာင္အမ်ဳိးအစား တခုျဖစ္တယ္ေပါ့ေနာ္။ အားေကာင္းတဲ့ မုိးတိမ္ေတာင္ႀကီး ေတြျဖစ္တယ္။ ဒါေၾကာင့္မုိ႔ သက္တမ္းေလးငါးနာရီ ေလာက္ၾကာတဲ့ မုိးတိမ္ေတာင္ေၾကာင့္မုိ႔လုိ႔ မုိးထစ္ခ်ဳန္းရြာတာ မုိးသက္ေလျပင္းတုိက္ခုိက္တာ၊ မုိးသီးေႂကြက်တာ၊ အရမ္းအားေကာင္းတဲ့မုိးသီးေႂကြက်တာ အဲလုိမ်ဳိးျဖစ္တတ္တယ္ေပါ့ေနာ္။ တျခားဒိျပင္ဆုိး၀ါးတဲ့ဟာမ်ဳိးႀကီး ျဖစ္ေပၚႏုိင္ဖုိ႔ေတာ့မရွိပါဘူး။ သူက သက္တမ္းကာလတခုပဲ ရွိတဲ့မုိးတိမ္ေတာင္ အားေကာင္းတဲ့ မုိးတိမ္ေတာင္ တခုပါပဲ”
မေကြးၿမိဳ႕မွာ ေလျပင္းမုန္တုိင္းေတြတုိက္ခတ္သြားတဲ့အတြက္ လူေတြထိခိုက္ဒဏ္ရာရတယ္ဆို တဲ့ သတင္းေတြကေတာ့ မရရွိေသးပါဘူး။
ယေန႔ ျမန္မာ့ေရးရာသတင္းမ်ား October,2nd,2015
( 30 )၂၀၁၆ ပညာသင္ႏွစ္အတြက္ တကၠသိုလ္၀င္စာေမးပဲြ ၀င္ခြင့္ေလွ်ာက္လႊာမ်ား စတင္ေရာင္းခ်
( 29 )Burmese-Only Jade Sale Pegged for December
( 28 )ေပ်ာ္ဘြယ္ ၿမိဳ႕သစ္ရပ္ကြက္ ေရႀကီး
( 27 )NLD seek to mend rift with Wirathu
( 26 )ပုဂံတြင္ သံဃာေတာ္မ်ား ဆြမ္းဆန္စိမ္း အလွဴခံ
( 25 )Burmese Investigators Urge Public to Monitor Koh Tao Trial
( 24 )စစ္ဘက္ သတင္း ပြင့္ပြင့္လင္းလင္း ထုတ္ျပန္ေပးဖုိ႔ မီဒီယာ ေတာင္းဆို
( 23 )Man Killed, Woman Gang-Raped in Capital:
( 22 )NCA ကို လက္ခံတဲ့ အဖဲြ႔႔ ၈ဖဲြ႔နဲ႔ ကနဦး စတင္မည္
( 21 )Ethnic Armed Groups Take Stock After Ceasefire Rift
( 20 )ရန္ကုန္ ရဲအင္အား ၅၀ ရာခိုင္ႏႈန္း ကို ေရြးေကာက္ပဲြ လံုၿခံဳေရး အသံုးျပဳမည္
( 19 )Business needs effective security systems
( 18 )၂၀၁၅ ႏိုင္ငံျခား ခရီးသြား ၄သန္းေက်ာ္ ျမန္မာ ေမွ်ာ္မွန္း
( 17 )Thai-Burma border trade booms
( 16 )မေနာကြင္းကို ေသာ့ခတ္ပိတ္ထား
( 15 )EU Deploys Initial Team of Election Observers
( 14 )ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ ေျပာၾကား ခ်က္ ေစာင့္ၾကည့္ေလ့လာမယ္ လုိ႔ ေဒါက္တာတူးဂ်ာ ေျပာၾကား
( 13 )Mon Leader Slams Divisions Over Ceasefire Signing
( 12 )တုိင္းရင္းသား အဆင့္ျမင့္ညွိႏိႈင္းေရး ကုိယ္စားလွယ္အဖြဲ႔ SD ကုိ ဖ်က္သိမ္း
( 11 )Cross-border trade in Mae Sot up by 12.3%
( 10 )ႏုိင္ငံေရးအက်ဥ္းသားေတြ မလႊတ္ရင္ ေထာင္တြင္းအစာငတ္ခံ ဆႏၵျပမယ္လုိ႔ ကုိေအာင္မိႈင္းဆန္း ေျပာ
( 9 )Kachin militia yields to allow political campaigning
( 8 )ေတာင္ဥကၠလာၿမိဳ႕နယ္မွာ မဲဆႏၵရွင္စာရင္း ကုိးေသာင္းနီးပါး ပုိေန
( 7 )In Burma, Hell in a Very Small Place
( 6 )ေရြးေကာက္ပြဲမွာ ဘက္မလုိက္ဘဲ ၾကားေနဖုိ႔ ရဲခ်ဳပ္ညႊန္ၾကား
( 5 )Female candidates defy prejudice to contest election
( 4 )ျမန္မာ ယူ ၁၉ ဘ႐ူႏုိင္းကုိ ၄ ဂုိးျပတ္အႏုိင္ရ
( 3 )EU deploys election observation mission to Myanmar
( 2 )မဲေပးခြင့္ရွိသူ ၃၃ သန္းခြဲခန္႔ ရွိေၾကာင္း ေရြးေကာက္ပြဲေကာ္မ ရွင္ေျပာၾကား
( 1 )Despite Record Numbers, Women Candidates Still Face Hurdles in Male-Heavy Election
( 29 )Burmese-Only Jade Sale Pegged for December
( 28 )ေပ်ာ္ဘြယ္ ၿမိဳ႕သစ္ရပ္ကြက္ ေရႀကီး
( 27 )NLD seek to mend rift with Wirathu
( 26 )ပုဂံတြင္ သံဃာေတာ္မ်ား ဆြမ္းဆန္စိမ္း အလွဴခံ
( 25 )Burmese Investigators Urge Public to Monitor Koh Tao Trial
( 24 )စစ္ဘက္ သတင္း ပြင့္ပြင့္လင္းလင္း ထုတ္ျပန္ေပးဖုိ႔ မီဒီယာ ေတာင္းဆို
( 23 )Man Killed, Woman Gang-Raped in Capital:
( 22 )NCA ကို လက္ခံတဲ့ အဖဲြ႔႔ ၈ဖဲြ႔နဲ႔ ကနဦး စတင္မည္
( 21 )Ethnic Armed Groups Take Stock After Ceasefire Rift
( 20 )ရန္ကုန္ ရဲအင္အား ၅၀ ရာခိုင္ႏႈန္း ကို ေရြးေကာက္ပဲြ လံုၿခံဳေရး အသံုးျပဳမည္
( 19 )Business needs effective security systems
( 18 )၂၀၁၅ ႏိုင္ငံျခား ခရီးသြား ၄သန္းေက်ာ္ ျမန္မာ ေမွ်ာ္မွန္း
( 17 )Thai-Burma border trade booms
( 16 )မေနာကြင္းကို ေသာ့ခတ္ပိတ္ထား
( 15 )EU Deploys Initial Team of Election Observers
( 14 )ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ ေျပာၾကား ခ်က္ ေစာင့္ၾကည့္ေလ့လာမယ္ လုိ႔ ေဒါက္တာတူးဂ်ာ ေျပာၾကား
( 13 )Mon Leader Slams Divisions Over Ceasefire Signing
( 12 )တုိင္းရင္းသား အဆင့္ျမင့္ညွိႏိႈင္းေရး ကုိယ္စားလွယ္အဖြဲ႔ SD ကုိ ဖ်က္သိမ္း
( 11 )Cross-border trade in Mae Sot up by 12.3%
( 10 )ႏုိင္ငံေရးအက်ဥ္းသားေတြ မလႊတ္ရင္ ေထာင္တြင္းအစာငတ္ခံ ဆႏၵျပမယ္လုိ႔ ကုိေအာင္မိႈင္းဆန္း ေျပာ
( 9 )Kachin militia yields to allow political campaigning
( 8 )ေတာင္ဥကၠလာၿမိဳ႕နယ္မွာ မဲဆႏၵရွင္စာရင္း ကုိးေသာင္းနီးပါး ပုိေန
( 7 )In Burma, Hell in a Very Small Place
( 6 )ေရြးေကာက္ပြဲမွာ ဘက္မလုိက္ဘဲ ၾကားေနဖုိ႔ ရဲခ်ဳပ္ညႊန္ၾကား
( 5 )Female candidates defy prejudice to contest election
( 4 )ျမန္မာ ယူ ၁၉ ဘ႐ူႏုိင္းကုိ ၄ ဂုိးျပတ္အႏုိင္ရ
( 3 )EU deploys election observation mission to Myanmar
( 2 )မဲေပးခြင့္ရွိသူ ၃၃ သန္းခြဲခန္႔ ရွိေၾကာင္း ေရြးေကာက္ပြဲေကာ္မ ရွင္ေျပာၾကား
( 1 )Despite Record Numbers, Women Candidates Still Face Hurdles in Male-Heavy Election
Thursday, October 1, 2015
NLDပါတီကို တိုက္ခိုက္ေနတာမဟုတ္လို႔ ဦးဝီရသူ မိန္႔ၾကား
မဇၩိမ
ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ဦးေဆာင္သည့္ အမ်ိဳးသားဒီမိုကေရစီအဖြဲ႔ခ်ဳပ္(NLD)ပါတီကို တိုက္ခိုက္ေနျခင္းမဟုတ္ဘဲ NLDပါတီႏွင့္ အျမင္သေဘာထားအခ်ိဳ႕ တူညီသည္ဟု မ်ိဳးေစာင့္ဥေပဒျပဌာန္းေရး ဦးေဆာင္လႈပ္ရွားခဲ့သူ မႏၱေလးၿမိဳ႕၊ မစိုးရိမ္တိုက္သစ္ဆရာေတာ္ ဦးဝီရသူက မိန္႔ၾကားလိုက္သည္။
“လႊတ္ေတာ္ထဲကို ျပည္သူ႔ကိုယ္စားလွယ္ေတြ မ်ားမ်ားေရာက္ေအာင္လုပ္ပါ ဒကာႀကီး၊ ဦးဇင္းတို႔က NLDကို ေဝဖန္ေထာက္ျပတာသာ ျဖစ္တယ္၊ NLDကို တိုက္ခိုက္တာမဟုတ္ဘူး” ဟု စက္တင္ဘာ ၃၀တြင္ မႏၱေလးသို႔ ေရာက္ရွိေနေသာ NLDပါတီ၏ ဗဟိုေအာင္ႏုိင္ေရး ဥကၠဌ ဦးတင္ဦးႏွင့္ ေတြ႔ဆံုစဥ္ ဦးဝီရသူက မိန္႔ၾကားခဲ့ျခင္း ျဖစ္သည္။
လက္ရွိ ဖြဲ႔စည္းပံုအေျခခံဥပေဒအရ ေရြးေကာ္ပြဲ ဝင္ၿပိဳင္စရာမလိုဘဲ တပ္မေတာ္ကာကြယ္ေရးဦးစီးခ်ဳပ္၏ တိုက္႐ိုက္ခန္႔အပ္မႈျဖင့္ လႊတ္ေတာ္တြင္း တပ္မေတာ္သား ၂၅ရာခိုင္ႏႈန္း ေရာက္ရွိေနျခင္းမွာလည္း သင့္ေတာ္မႈမရွိဟု ဦးဝီရသူက မိန္႔ၾကားခဲ့သည္။ “တပ္မေတာ္သားကိုယ္စားလွယ္ေတြ လႊတ္ေတာ္ထဲေရာက္ေနတာကိုလည္းပဲ ဦးဇင္းတို႔အေနနဲ႔ ဘုရားတရားေတာ္နဲ႔ မညီဘူးလို႔ ေဟာၾကာခဲ့တယ္။ တပ္မေတာ္သားကိုယ္စားလွယ္ေတြ ဒီမွာအၿမဲေနတာ မသင့္ေတာ္ဘူးလို႔ ဦးဇင္းတို႔က ေဝဖန္ေထာက္ျပခဲ့တယ္။ အဲ့ေတာ့ တပ္မေတာ္သားကိုယ္စားလွယ္နဲ႔ ပတ္သက္လို႔ ဦးဇင္းတုိ႔ အျမင္တူပါတယ္” ဟု ဦးဝီရသူက မိန္႔သည္။
သို႔ေသာ္ ႏိုင္ငံျခားသား ခင္ပြန္းႏွင့္ သားသမီးမ်ားရွိေသာ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ သမၼတျဖစ္ခြင့္ကို ကန္႔သတ္ထားေသာ္ အေျခခံဥပေဒပုဒ္မ ၅၉(စ)ကိုမူ ႏိုင္ငံ၏ အခ်ဳပ္အျခာအာဏာႏွင့္ အမ်ိဳးသားလံုၿခံဳေရးအတြက္ေၾကာင့္ ကာကြယ္ထားျခင္းျဖစ္သည္ဟု ဦးဝီရသူက မိန္႔ၾကားခဲ့သည္။
“ပုဂၢိဳလ္တစ္ဦးတစ္ေယာက္ကို ရည္ရြယ္ၿပီး ဒါေတြေရးဆြဲတယ္ဆိုၿပီးျဖစ္ေတာ့ ဦးဇင္းတို႔က ၅၉(စ)ကို ကာကြယ္တယ္။ ဒီက ၅၉(စ)ကို ျပဳျပင္မယ္ဆိုေတာ့ အဲ့ဒီမွာ ဦးဇင္းတို႔ကပဲ အစိုးရလက္ကိုင္တုတ္လုိ႔၊ ႀကံ့ဖြတ္ေလာ္ဘီတို႔၊ စစ္အေလးမတို႔ ျဖစ္ကုန္တာေပါ့” ဟု ဦးဝီရသူက မိန္႔သည္။ ဦးဝီရသူ၏ ထိုသို႔ မိန္႔ၾကားမႈအေပၚ NLDပါတီ၏ နာယကလည္းျဖစ္သူ ဦးတင္ဦးက တံု႔ျပန္ေျပာဆိုခဲ့ျခင္း မရွိေပ။ သံဃာေတာ္အခ်ိဳ႕ဦးေဆာင္သည့္ အမ်ိဳးဘာသာသာသနာ ေစာင့္ေရွာက္ေရးအဖြဲ႔(မ.ဘ.သ)မွ ဦးဝီရသူသည္ မ်ိဳးေစာင့္ဥပေဒဟု လူသိမ်ားသည့္ ဥပေဒေလးခုကို လႊတ္ေတာ္တြင္း ျပဌာန္းေပးရန္ ဦးေဆာင္ခဲ့သူျဖစ္ၿပီး အဆိုပါဥပေဒမ်ားမွာလည္း လႊတ္ေတာ္တြင္းျပဌာန္းၿပီး ျဖစ္သည္။ မ်ိဳးေစာင့္ဥပေဒမ်ား ျပဌာန္းႏိုင္မႈအေပၚ ႏိုင္ငံအဝွမ္းတြင္ ေအာင္ပြဲမ်ား ျပဳလုပ္ကာ မ်ိဳးေစာင့္ဥပေဒကို ကန္႔ကြက္သည့္ NLDပါတီကို မဲမေပးရန္ အဆိုပါ ေအာင္ပြဲမ်ားတြင္ ဦးဝီရသူ၏ အမ်ိဳးဘာသာသာသနာေစာင့္ေရွာက္ေရးအဖြဲ႔က ေဟာေျပာလ်က္ရွိေနသည္။ ယင္းအေျခအေနမ်ားအေပၚ NLD၏ ဗဟိုအလုပ္အမႈေဆာင္ေကာ္မတီအဖြဲ႔ဝင္ ဦးဝင္းထိန္က “အင္န္အယ္လ္ဒီပါတီက ဘာသာေရးဆုိင္ရာဥပေဒေတြကုိ မေထာက္ခံလို႕ ဘာသာေရးဆုိင္ရာပုဂၢိဳလ္အခ်ိဳ႕က သူတို႔ကုိ ယုံၾကည္သူေတြကုိ ၾသဇာလႊမ္းဖုိ႕ႀကိဳးစားၿပီး အင္န္အယ္လ္ဒီကုိမဲမေပးဖုိ႕ လုပ္တဲ့ ျဖစ္စဥ္အခ်ိဳ႕ ရွိပါတယ္။ သူတုိ႔ရဲ႕ ေဟာေျပာမႈေတြဟာ အေျခခံဥပေဒနဲ႕ လုံးလုံးဆန္႕က်င္ေနတယ္” ဟု စက္တင္ဘာ ၂၅ရက္က ေနျပည္ေတာ္တြင္ျပဳလုပ္သည့္ ေရြးေကာက္ပြဲႏွင့္ က်င့္ဝတ္ဆိုင္ရာညီလာခံတြင္ ေျပာဆိုထားသည္။ -
ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ဦးေဆာင္သည့္ အမ်ိဳးသားဒီမိုကေရစီအဖြဲ႔ခ်ဳပ္(NLD)ပါတီကို တိုက္ခိုက္ေနျခင္းမဟုတ္ဘဲ NLDပါတီႏွင့္ အျမင္သေဘာထားအခ်ိဳ႕ တူညီသည္ဟု မ်ိဳးေစာင့္ဥေပဒျပဌာန္းေရး ဦးေဆာင္လႈပ္ရွားခဲ့သူ မႏၱေလးၿမိဳ႕၊ မစိုးရိမ္တိုက္သစ္ဆရာေတာ္ ဦးဝီရသူက မိန္႔ၾကားလိုက္သည္။
“လႊတ္ေတာ္ထဲကို ျပည္သူ႔ကိုယ္စားလွယ္ေတြ မ်ားမ်ားေရာက္ေအာင္လုပ္ပါ ဒကာႀကီး၊ ဦးဇင္းတို႔က NLDကို ေဝဖန္ေထာက္ျပတာသာ ျဖစ္တယ္၊ NLDကို တိုက္ခိုက္တာမဟုတ္ဘူး” ဟု စက္တင္ဘာ ၃၀တြင္ မႏၱေလးသို႔ ေရာက္ရွိေနေသာ NLDပါတီ၏ ဗဟိုေအာင္ႏုိင္ေရး ဥကၠဌ ဦးတင္ဦးႏွင့္ ေတြ႔ဆံုစဥ္ ဦးဝီရသူက မိန္႔ၾကားခဲ့ျခင္း ျဖစ္သည္။
လက္ရွိ ဖြဲ႔စည္းပံုအေျခခံဥပေဒအရ ေရြးေကာ္ပြဲ ဝင္ၿပိဳင္စရာမလိုဘဲ တပ္မေတာ္ကာကြယ္ေရးဦးစီးခ်ဳပ္၏ တိုက္႐ိုက္ခန္႔အပ္မႈျဖင့္ လႊတ္ေတာ္တြင္း တပ္မေတာ္သား ၂၅ရာခိုင္ႏႈန္း ေရာက္ရွိေနျခင္းမွာလည္း သင့္ေတာ္မႈမရွိဟု ဦးဝီရသူက မိန္႔ၾကားခဲ့သည္။ “တပ္မေတာ္သားကိုယ္စားလွယ္ေတြ လႊတ္ေတာ္ထဲေရာက္ေနတာကိုလည္းပဲ ဦးဇင္းတို႔အေနနဲ႔ ဘုရားတရားေတာ္နဲ႔ မညီဘူးလို႔ ေဟာၾကာခဲ့တယ္။ တပ္မေတာ္သားကိုယ္စားလွယ္ေတြ ဒီမွာအၿမဲေနတာ မသင့္ေတာ္ဘူးလို႔ ဦးဇင္းတို႔က ေဝဖန္ေထာက္ျပခဲ့တယ္။ အဲ့ေတာ့ တပ္မေတာ္သားကိုယ္စားလွယ္နဲ႔ ပတ္သက္လို႔ ဦးဇင္းတုိ႔ အျမင္တူပါတယ္” ဟု ဦးဝီရသူက မိန္႔သည္။
သို႔ေသာ္ ႏိုင္ငံျခားသား ခင္ပြန္းႏွင့္ သားသမီးမ်ားရွိေသာ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ သမၼတျဖစ္ခြင့္ကို ကန္႔သတ္ထားေသာ္ အေျခခံဥပေဒပုဒ္မ ၅၉(စ)ကိုမူ ႏိုင္ငံ၏ အခ်ဳပ္အျခာအာဏာႏွင့္ အမ်ိဳးသားလံုၿခံဳေရးအတြက္ေၾကာင့္ ကာကြယ္ထားျခင္းျဖစ္သည္ဟု ဦးဝီရသူက မိန္႔ၾကားခဲ့သည္။
“ပုဂၢိဳလ္တစ္ဦးတစ္ေယာက္ကို ရည္ရြယ္ၿပီး ဒါေတြေရးဆြဲတယ္ဆိုၿပီးျဖစ္ေတာ့ ဦးဇင္းတို႔က ၅၉(စ)ကို ကာကြယ္တယ္။ ဒီက ၅၉(စ)ကို ျပဳျပင္မယ္ဆိုေတာ့ အဲ့ဒီမွာ ဦးဇင္းတို႔ကပဲ အစိုးရလက္ကိုင္တုတ္လုိ႔၊ ႀကံ့ဖြတ္ေလာ္ဘီတို႔၊ စစ္အေလးမတို႔ ျဖစ္ကုန္တာေပါ့” ဟု ဦးဝီရသူက မိန္႔သည္။ ဦးဝီရသူ၏ ထိုသို႔ မိန္႔ၾကားမႈအေပၚ NLDပါတီ၏ နာယကလည္းျဖစ္သူ ဦးတင္ဦးက တံု႔ျပန္ေျပာဆိုခဲ့ျခင္း မရွိေပ။ သံဃာေတာ္အခ်ိဳ႕ဦးေဆာင္သည့္ အမ်ိဳးဘာသာသာသနာ ေစာင့္ေရွာက္ေရးအဖြဲ႔(မ.ဘ.သ)မွ ဦးဝီရသူသည္ မ်ိဳးေစာင့္ဥပေဒဟု လူသိမ်ားသည့္ ဥပေဒေလးခုကို လႊတ္ေတာ္တြင္း ျပဌာန္းေပးရန္ ဦးေဆာင္ခဲ့သူျဖစ္ၿပီး အဆိုပါဥပေဒမ်ားမွာလည္း လႊတ္ေတာ္တြင္းျပဌာန္းၿပီး ျဖစ္သည္။ မ်ိဳးေစာင့္ဥပေဒမ်ား ျပဌာန္းႏိုင္မႈအေပၚ ႏိုင္ငံအဝွမ္းတြင္ ေအာင္ပြဲမ်ား ျပဳလုပ္ကာ မ်ိဳးေစာင့္ဥပေဒကို ကန္႔ကြက္သည့္ NLDပါတီကို မဲမေပးရန္ အဆိုပါ ေအာင္ပြဲမ်ားတြင္ ဦးဝီရသူ၏ အမ်ိဳးဘာသာသာသနာေစာင့္ေရွာက္ေရးအဖြဲ႔က ေဟာေျပာလ်က္ရွိေနသည္။ ယင္းအေျခအေနမ်ားအေပၚ NLD၏ ဗဟိုအလုပ္အမႈေဆာင္ေကာ္မတီအဖြဲ႔ဝင္ ဦးဝင္းထိန္က “အင္န္အယ္လ္ဒီပါတီက ဘာသာေရးဆုိင္ရာဥပေဒေတြကုိ မေထာက္ခံလို႕ ဘာသာေရးဆုိင္ရာပုဂၢိဳလ္အခ်ိဳ႕က သူတို႔ကုိ ယုံၾကည္သူေတြကုိ ၾသဇာလႊမ္းဖုိ႕ႀကိဳးစားၿပီး အင္န္အယ္လ္ဒီကုိမဲမေပးဖုိ႕ လုပ္တဲ့ ျဖစ္စဥ္အခ်ိဳ႕ ရွိပါတယ္။ သူတုိ႔ရဲ႕ ေဟာေျပာမႈေတြဟာ အေျခခံဥပေဒနဲ႕ လုံးလုံးဆန္႕က်င္ေနတယ္” ဟု စက္တင္ဘာ ၂၅ရက္က ေနျပည္ေတာ္တြင္ျပဳလုပ္သည့္ ေရြးေကာက္ပြဲႏွင့္ က်င့္ဝတ္ဆိုင္ရာညီလာခံတြင္ ေျပာဆိုထားသည္။ -
ျမန္မာတြင္ တရားမွ်တမႈအတြက္ က်ပ္သန္း သံုးေသာင္း ဥေရာပသမဂၢ ေထာက္ပံ့
ပိုင္စိုး
ျမန္မာႏိုင္ငံက ဆင္းရဲသူေတြ၊ အႏၱရာယ္ က်ေရာက္လြယ္တဲ႔ အုပ္စုေတြနဲ႔ အသိအမွတ္ျပဳမခံရတဲ့ လူနည္းစုေတြ တရားမွ်တမႈကို လက္လွမ္းမီေစဖို႔ My Justice ဆိုတဲ့ အစီအစဥ္တစ္ခုကို စတင္ေနၿပီလို႔ ဒီေန႔ ေၾကညာလုိက္ပါတယ္။
တိုင္းနဲ႔ျပည္နယ္ ၆ ခုမွာ လုပ္ေဆာင္သြားမွာျဖစ္ၿပီး ေလာေလာဆယ္ ရန္ကုန္နဲ႔ ေမာ္လၿမိဳင္မွာ ေရွ႕ေျပး သုေတသနေတြ စလုပ္ေနပါတယ္။
ဒီအစဥ္ဟာ လူထုအေျချပဳ ပညာေပးေရး လုပ္ငန္းေတြကို ဦးစားေပးလုပ္ေဆာင္မွာ ျဖစ္ၿပီး ျပႆနာေတြကို ေဒသခံေတြကိုယ္တိုင္ ဦးေဆာင္ေျဖရွင္းတဲ႔ နည္းလမ္းေတြကို ပ်ိဳးေထာင္ေပးသြားမယ္လို႔ အစီအစဥ္ကို ဦးေဆာင္သူ မစၥတာ ပီတာ ဗိုင္နာ (Peter Viner) က ေျပာပါတယ္။
လက္ရွိမွာေတာ့ ျမန္မာႏိုင္ငံဟာ တရာဥပေဒ မစိုးမိုးတာနဲ႔ အဂတိလိုက္စားတာမွာ ထိပ္ဆံုးေနရာေတြကို ေရာက္ေနတာပါ။
“က်ေနာ္တုိ႔က ေငြေၾကးေတြကို ပညာေပးနည္းလမ္းေတြမွာ သံုးမွာျဖစ္တဲ႔အတြက္ ဒီေငြေတြဟာ အဂတိလိုက္စားတာထဲကို ေရာက္သြားမွာ မဟုတ္ပါဘူး။ လူေတြကို ျပႆနာေတြျဖစ္လာရင္ ႐ုံးေရာက္၊ ဂတ္ေရာက္ မျဖစ္ခင္ ညႇိႏိႈင္းေျဖရွင္းတဲ့နည္းကို သင္ေပးသြားမွာပါလို႔” မစၥတာ ပီတာ ဗိုင္နာ (Peter Viner) က ဒီဗီြဘီကုိ ေျပာပါတယ္။
ေလးႏွစ္ၾကာျမင့္မယ့္ အဲဒီအစီအစဥ္ကို ဥေရာပသမဂၢက ယူ႐ုိ သန္း ၂၀ (ျမန္မာေငြ က်ပ္သန္းေပါင္း သံုးသန္း ) ေထာက္ပံ့ၿပီး ၿဗိတိသွ်ေကာင္စီက စီမံခန္႔ခြဲမွာ ျဖစ္ပါတယ္။
ျမန္မာႏိုင္ငံက ဆင္းရဲသူေတြ၊ အႏၱရာယ္ က်ေရာက္လြယ္တဲ႔ အုပ္စုေတြနဲ႔ အသိအမွတ္ျပဳမခံရတဲ့ လူနည္းစုေတြ တရားမွ်တမႈကို လက္လွမ္းမီေစဖို႔ My Justice ဆိုတဲ့ အစီအစဥ္တစ္ခုကို စတင္ေနၿပီလို႔ ဒီေန႔ ေၾကညာလုိက္ပါတယ္။
တိုင္းနဲ႔ျပည္နယ္ ၆ ခုမွာ လုပ္ေဆာင္သြားမွာျဖစ္ၿပီး ေလာေလာဆယ္ ရန္ကုန္နဲ႔ ေမာ္လၿမိဳင္မွာ ေရွ႕ေျပး သုေတသနေတြ စလုပ္ေနပါတယ္။
ဒီအစဥ္ဟာ လူထုအေျချပဳ ပညာေပးေရး လုပ္ငန္းေတြကို ဦးစားေပးလုပ္ေဆာင္မွာ ျဖစ္ၿပီး ျပႆနာေတြကို ေဒသခံေတြကိုယ္တိုင္ ဦးေဆာင္ေျဖရွင္းတဲ႔ နည္းလမ္းေတြကို ပ်ိဳးေထာင္ေပးသြားမယ္လို႔ အစီအစဥ္ကို ဦးေဆာင္သူ မစၥတာ ပီတာ ဗိုင္နာ (Peter Viner) က ေျပာပါတယ္။
လက္ရွိမွာေတာ့ ျမန္မာႏိုင္ငံဟာ တရာဥပေဒ မစိုးမိုးတာနဲ႔ အဂတိလိုက္စားတာမွာ ထိပ္ဆံုးေနရာေတြကို ေရာက္ေနတာပါ။
“က်ေနာ္တုိ႔က ေငြေၾကးေတြကို ပညာေပးနည္းလမ္းေတြမွာ သံုးမွာျဖစ္တဲ႔အတြက္ ဒီေငြေတြဟာ အဂတိလိုက္စားတာထဲကို ေရာက္သြားမွာ မဟုတ္ပါဘူး။ လူေတြကို ျပႆနာေတြျဖစ္လာရင္ ႐ုံးေရာက္၊ ဂတ္ေရာက္ မျဖစ္ခင္ ညႇိႏိႈင္းေျဖရွင္းတဲ့နည္းကို သင္ေပးသြားမွာပါလို႔” မစၥတာ ပီတာ ဗိုင္နာ (Peter Viner) က ဒီဗီြဘီကုိ ေျပာပါတယ္။
ေလးႏွစ္ၾကာျမင့္မယ့္ အဲဒီအစီအစဥ္ကို ဥေရာပသမဂၢက ယူ႐ုိ သန္း ၂၀ (ျမန္မာေငြ က်ပ္သန္းေပါင္း သံုးသန္း ) ေထာက္ပံ့ၿပီး ၿဗိတိသွ်ေကာင္စီက စီမံခန္႔ခြဲမွာ ျဖစ္ပါတယ္။
အပစ္ရပ္ေရး အဆင့္ျမင့္ ညိႇႏိႈင္း ကိုယ္စားလွယ္အဖြဲ႕ (SD)ကို ဖ်က္သိမ္း
ဖနိဒါ
အစုိးရႏွင့္ တိုင္းရင္းသား လက္နက္ကုိင္ အဖြဲ႔အစည္း ၁၅ ဖြဲ႔ျဖင့္ ဖြဲ႔စည္းထားေသာ တစ္ႏုိင္ငံလံုး အပစ္အခတ္ ရပ္စဲေရးဆုိင္ရာ အဆင့္ျမင့္ညိႇႏႈိင္းေရး ကုိယ္စားလွယ္(SD) ကုိ စက္တင္ဘာ ၃၀ရက္တြင္ ဖ်က္သိမ္းလုိက္ၿပီ ျဖစ္သည္။
တစ္ႏုိင္ငံလံုး အပစ္အခတ္ ရပ္စဲေရးစာခ်ဳပ္မူၾကမ္း (NCA ) ကုိ လက္နက္ကုိင္ အဖြဲ႔အစည္း ၇ ဖြဲ႔သည္ လက္မွတ္ေရးထုိးရန္ ဆံုးျဖတ္လုိက္သျဖင့္ SD အဖြဲ႔က ပ်က္ပယ္သြားျခင္း ျဖစ္သည္။ “အက္စ္ဒီကို တာဝန္ေပးတာကေတာ့ အန္စီေအ အတည္ျပဳမူၾကမ္းကုိ အစုိးရနဲ႔ဆက္လက္ ညိႇႏႈိင္းၿပီးေတာ့ သေဘာတူညီမႈ ရရွိတဲ့အထိ ေဆြးေႏြဖုိ႔ တာဝန္ေပးထားပါတယ္။ အက္စ္ဒီရဲ႕ တာဝန္က ညီလာခံက တာဝန္ေပးတဲ့ အတုိင္း အခန္း ၇ ခန္း အပုိဒ္ ၃၃ ပါတဲ့ အန္စီေအကုိ လုပ္ၿပီးၿပီလုိ႔ ညီလာခံက မွတ္ယူပါတယ္။ အဲဒါေၾကာင့္မလုိ႔ က်ေန္ာတို႔ အက္စ္ဒီ အေနနဲ႔ ဒီတာဝန္ကုိ ျဖစ္ျဖစ္ေျမာက္ေျမာက္ ၿပီးၿပီလုိ႔ မွတ္ယူတဲ့အတြက္ ဒီကေန႔က စၿပီး အက္စ္ဒီကုုိ ျပန္ၿပီး ႐ုပ္သိမ္းတာ ျဖစ္ပါတယ္”ဟု SD ဒုတိယ ေခါင္းေဆာင္ ပူးဇင္က်ဳံးက သတင္းေထာက္မ်ားကုိ ေျပာသည္။ အစိုးရႏွင့္ ၉ ႀကိမ္ေျမာက္ေဆြးေႏြးၿပီး ၾသဂတ္လ ၇ ရက္တြင္ အန္စီစီတီတြင္ ပါဝင္ေသာ အခ်က္မ်ားကုိ အစုိးရႏွင့္ ေဆြးေႏြးႏုိင္ခဲ့ေသာ္လည္း အားလံုး ပါဝင္ လက္မွတ္ေရးထုိးေရးဆုိေသာ အခ်က္ က်န္ေနျခင္း ျဖစ္သည္။
ထုိ႔ျပင္ ထိပ္သီးေခါင္းေဆာင္ ၅ ဦးႏွင့္အက္စ္ဒီ ေခါင္းေဆာင္ ၃ ဦးတုိ႔ကလည္း သမၼတ ဦးသိန္းစိန္ႏွင့္ ေတြ႔ဆံု၍ ညႇိႏႈိင္းခဲ့ေသာ္လည္း ညိႇႏႈိင္းမရခဲ့ေၾကာင္း သူက ေျပာသည္။ ၿပီးခဲ့သည့္ မတ္လ ၃၁ ရက္က အစုိးရႏွင့္ NCCT တုိ႔ ၁၇ လၾကာ ေဆြးေႏြး၍ သေဘာတူညီမႈ ရရွိလာေသာ အန္စီေအကို အခ်က္ ၁၅ ခ်က္ပါ မူၾကမ္းကုိ ျပန္လည္ ျပင္ဆင္ရန္အတြက္ ေလာ္ခီးလာ ညီလာခံက အစုိးရႏွင့္ ဆက္လက္ ညိႇႏႈိင္းရန္ တာဝန္ေပးထားျခင္း ျဖစ္သည္။ တစ္ႏုိင္ငံလံုး အပစ္အခတ္ ရပ္စဲေရးဆုိင္ရာ ညိႇႏႈိင္းေရးအဖြဲ႔ (NCCT) ကမူ ႏိုင္ငံေရးေဆြးေႏြးမႈဆုိင္ရာ မူေဘာင္ေရးဆြဲေရး၊ ႏွစ္ဖက္ လုိက္နာရမည့္ စစ္ဘက္ဆုိင္ရာ စည္းမ်ဥ္း စည္းကမ္းမ်ားေရးဆြဲေရး (code of conduct)၊ ပူးတြဲေစာင့္ၾကည့္ေရးေကာ္မတီ ဖြဲ႔စည္းေရးႏွင့္ ႏုုိင္ငံေရး ေဆြးေႏြးပြဲမ်ား က်င္းပႏုိင္ေရး စသည့္ တာဝန္ေပးထားသျဖင့္ ဆက္လက္ ရွိေနမည္ ျဖစ္ေၾကာင္း ပူးဇင္က်ဳံးက ေျပာသည္။
သုိ႔ေသာ္ အစိုးရႏွင့္ လက္မွတ္ေရးထုိးမည့္ တုိင္းရင္းသား လက္နက္ကုိင္ အဖြဲ႔အစည္းမ်ားမွ ရရွိလာမႈ အေပၚ မည္သုိ႔ ဆက္လက္ ရပ္တည္ရန္ကိုမူ လာမည့္ ထိပ္သီးအစည္းအေဝးတြင္ ဆက္လက္ ေဆြးေႏြးၾကမည္ ျဖစ္သည္။ ထုုိ႔ျပင္ အန္စီေအ လက္မွတ္ထုိးမည့္ အဖြဲ႔မ်ားႏွင့္ မထုိးသည့္ အဖြဲ႔မ်ားအၾကား ႏွစ္ဖြဲ႔ ကြဲသြားျခင္း မဟုတ္ဘဲ နည္းနာပိုင္းအရ ကြဲျပားျခင္းသာ ျဖစ္ၿပီး ဘံုရည္မွန္းခ်က္ျဖစ္ေသာ ဖက္ဒရယ္ ျပည္ေထာင္စု တည္ေဆာက္ေရးကုိ အတူတကြ ေဆာင္ရြက္သြားမည္ ျဖစ္ေၾကာင္းႏွင့္ လက္မွတ္ေရးထုိးမည့္ အဖြဲ႔အစည္းမ်ားကလည္း အစုိးရႏွင့္ ဆက္သြယ္ေဆြးေႏြး၍ လုပ္ေဆာင္သြားမည္ဟု ၎က ေျပာသည္။ တူညီသည့္ ပန္းတုိင္တစ္ခုကုိ မတူညီသည့္ ခ်ဥ္းကပ္မႈမ်ဳိးျဖစ္ၿပီး ဆက္လက္ ပူးေပါင္းေဆာင္ရြက္၍ စုေပါင္း ေနထုိင္ၾကမည္ ဟူေသာအခ်က္က တူညီေၾကာင္း KIO မွ ဒုစစ္ဦးစီးခ်ဳပ္ ဗုိလ္ခ်ဳပ္ ဂြမ္ေမာ္က သတင္းေထာက္မ်ားကို ေျပာသည္။
“တစ္ဖြဲ႔နဲ႔ တစ္ဖြဲ႔ ခ်ဥ္းကပ္တဲ့ ပံုစံကြာျခားမွာပါ။ အခု လက္မွတ္ထုိးတဲ့အဖြဲ႔က လက္မွတ္ထုိးၿပီးေတာ့ က်ေနာ္တို႔အားလံုးရဲ႕ တူညီတဲ့ ဆံုးျဖတ္ခ်က္ကုိ တရားဝင္ ေဆြးေႏြးမယ္ဆုိတဲ့ သေဘာျဖစ္ပါတယ္။ ေနာက္ က်ေနာ္တို႔ က်န္ခဲ့တဲ့ အဖြဲ႔ေတြက အားလံုးမပါရင္ ေဆြးေႏြးမႈမွာ အင္အားမရွိဘူးဆုိတဲ့ ခံယူခ်က္နဲ႔ ျဖစ္ပါတယ္” သူက ေျပာသည္။ ဗုိလ္ခ်ဳပ္ဂြမ္ေမာ္က ဆက္လက္၍ “ဒီအခ်ိန္မွာ အန္စီစီတီကုိ ဆက္ၿပီး တာဝန္ေပးမယ္ဆုိရင္ ဒီအရင္ ကြန္ဖရန္႔ရဲ႕ မူေတြကုိ ဒီလက္မွတ္ထုိးတဲ့အဖြဲ႔က လုိက္နာႏုိင္မလားဆုိတာ ေမးခြန္းထုတ္စရာရွိပါတယ္။ ဒီကိစၥ သီးျခားျပန္လည္ ေဆြးေႏြးဖို႔ ျဖစ္ပါတယ္။ အဲဒီအခ်ိန္ၾကမွာ ဘယ္လုိဆက္ေဆာင္ရြက္မလဲ။ ဘယ္သူေတြက တာဝန္ယူမလဲ၊ သီးျခားအဖြဲ႔ေတြ ေပၚလာမလားဆုိတာ ရွင္းရွင္းလင္းလင္း သိရမွာပါ” သူက ဆက္လက္ ေျပာဆုိသည္။ လက္ရွိ အန္စီေအကုိ တုိင္းရင္းသား အဖြဲ႔အစည္းမ်ား အားလံုး လက္မွတ္ေရးထုုိးျခင္း ျဖစ္ေသာ္လည္း တုိင္းရင္းသား လက္နက္ကုိင္ အဖြဲ႔အစည္းမ်ား ေမ်ာ္မွန္းထားသည့္ အန္စီေအသုုိ႔ မေရာက္ေၾကာင္း သူက ေျပာသည္။ သုုိ႔ေသာ္ ဖက္ဒရယ္ ျပည္ေထာင္စုု တည္ေဆာက္သြားရန္ ဟူေသာ ဘံုသေဘာတူညီခ်က္ ရရွိရန္ အသတ္ႏုိင္ဆံုး စုစည္းသြားမည္ ျဖစ္ေၾကာင္း သူက ေျပာသည္။
KIO တပ္မဟာ ၃ လက္ေအာက္ခံ တပ္ရင္း ၁၊ ၁၂၊၂၇ နယ္ေျမမ်ားတြင္ အစုိးရ စစ္တပ္က ထုိးစစ္ဆင္ တုိက္ခုိက္ေနျခင္းသည္ စစ္ေရးအရ ဖိအားေပးျခင္းလား သုိ႔မဟုတ္ အမွန္တကယ္ ေခ်မႈန္းေရး လုပ္ေဆာင္ေနျခင္းလားဆုိသည္ကို KIO ဗဟုိတြင္ သံုးသပ္ေနၿပီး ယခင္ကဲ့သုုိ႔ စစ္ေရးအရ ဖိအားေပးျခင္းေၾကာင့္ NCA လက္မွတ္ေရးထုိးမည္ မဟုတ္ေၾကာင္း အစည္းအေဝးတုိင္းတြင္ အႀကိမ္ႀကိမ္ တင္ျပခဲ့ျခင္း ျဖစ္ေၾကာင္း သူက ေျပာသည္။ ထုုိ႔ျပင္ အစုုိးရဘက္မွ တုုိင္းရင္းသား လက္နက္ကုုိင္ အဖြဲ႔အစည္း အားလံုုး ပါဝင္ေရးကုုိ လက္မခံႏွင့္ အဆင့္ခြဲ၍ လုုပ္ေဆာင္ေနမႈသည္ အဓိက အခက္အခဲ ရွိေနၿပီး မြန္ျပည္သစ္ပါတီအေနျဖင့္ က်န္ေနသည့္ လက္နက္ကုုိ္င္ အဖြဲ႔အစည္းမ်ားကုုိ စစ္ေရး၊ ႏုုိင္ငံေရး အာမခံခ်က္ မေပးျခင္းႏွင့္ အားလံုုး မပါဝင္သျဖင့္ လက္မွတ္ မထုုိးရျခင္း ျဖစ္သည္ဟုု မြန္ျပည္သစ္ပါတီ၏ ဥကၠဌ ႏုုိင္ေထာမြန္က သတင္းေထာက္မ်ားကုုိ ေျပာသည္။
“အခက္အခဲေတာ့ ရွိတာေပါ့။ အစုုိးရရဲ႕ အစီအစဥ္အတုုိင္း တခ်ဳိ႕သြားရမယ္ဆုုိေတာ့ အားလံုုးပါဝင္ေရးမူကုုိ ေသခ်ာမစုုတ္ကုုိင္တဲ့ အေနအထား ျဖစ္လာေတာ့ က်ေနာ္တိုု႔ အခ်င္းခ်င္း ျပႆနာေတာ့ ရွိတာေပါ့။ လူထုုယံုုၾကည္မႈ ေလ်ာ့ရင္လည္း ေလ်ာ့မယ္”ဟုု သူက ေျပာသည္။ တုုိင္းရင္းသား လက္နက္ကုုိင္ အဖြဲ႔အစည္းမ်ားအၾကား လမ္းခြဲျခင္း မဟုုတ္ဘဲ မူလက ရည္မွန္းခ်က္ျဖစ္ေသာ ဖက္ဒရယ္ ျပည္ေထာင္စုု တည္ေဆာက္ေရး ရရွိရန္ ဆက္လက္ ညိႇႏႈိင္းသြားမည္ ျဖစ္ေၾကာင္း သူက ဆုုိသည္။ တုုိင္းရင္းသား လက္နက္ကုုိင္ အဖြဲ႔အစည္းမ်ာ၏ ထိပ္သီးအစည္းအေဝးတြင္ ခ်ဥ္းကပ္မႈနည္းနာေပါင္းစံုုျဖင့္ ဒီမုုိကရက္တစ္ ဖက္ဒရယ္ ျပည္ေထာင္စုု ေပၚေပါက္ေရးအတြက္ အခန္းက႑ အသီးသီးမွ ဆက္လက္ တုုိ္က္ပြဲဝင္သြားၾကမည္ ျဖစ္ေၾကာင္း ထိပ္သီးအစည္းအေဝးအၿပီး ေၾကျငာခ်က္ ထုုတ္ျပန္ခဲ့သည္။ ႏုုိင္ငံေရး၊ စစ္ေရး အေျခအေနအမ်ဳိးမ်ဳိးေၾကာင့္ အန္စီေအကုုိ တုုိင္းရင္းသား လက္နက္ကုုိင္ အဖြဲ႔အစည္းမ်ား လက္မွတ္ေရးထုုိးျခင္း မရွိေသာ္လည္း အတူတကြပါဝင္ေရးကုုိ ထိပ္သီးေခါင္းေဆာင္မ်ား ဆက္လက္ ႀကိဳးပမ္းသြားၾကရန္ နားလည္မႈတည္ေဆာက္ႏုုိင္ခဲ့ၾကသည္ဟုု ေဖာ္ျပထားသည္။
တတိယေန႔ အစည္းအေဝးတြင္ ႏုုိင္ငံေရးေဆြးေႏြးမႈ မူေဘာင္ဆုုိင္ရာ ေဆြးေႏြး၊ ေမးျမန္း၊ အတည္ျပဳျခင္း၊ အန္စီေအ လက္မွတ္ ေရးထုုိးမည့္ အဆင္သင့္ျဖစ္သည့္ တုုိင္းရင္းသား လက္နက္ကုုိင္ အဖြဲ႔ အစည္းမ်ား (EAOs) င့္ လက္မွတ္ မထုုိးေသးသည့္ အဖြဲ႔မ်ားအၾကား ပူးေပါင္းေဆာင္ရြက္ရန္ နည္းလမ္းမ်ား ရွာေဖြျခင္း မ်ား ေဆြးေႏြးခဲ့သည္။ ထုုိ႔ျပင္ တစ္ႏုုိင္ငံလံုုး အပစ္အခတ္ ရပ္စဲေရးဆုုိင္ရာ ညွိႏႈိင္းေရးအဖြဲ႔(NCCT)ႏွင့္ အဆင့္ျမင့္ ညွိႏႈိင္းေရး ကုုိယ္စားလွယ္အဖြဲ႔ (SD) တုုိ႔၏ အခန္းက႑ကုုိ ေဆြးေႏြးျခင္းႏွင့္ ေရွ႕လုုပ္ငန္းစဥ္မ်ားကုုိ ခ်မွတ္ျခင္း၊ Joint Peace Fund ႏွင့္ EAOs အၾကား ခ်ိတ္ဆက္လုုပ္ေဆာင္ေရးကိစၥမ်ား ေဆြးေႏြးခဲ့ျခင္း ျဖစ္သည္ စက္တင္ဘာလ ၂၈ ရက္မွ ၃၀ ရက္ထိ သံုုးရက္ၾကာ ထုုိင္းႏုုိင္ငံ ခ်င္းမုုိင္ၿမိဳ႕တြင္ က်င္းပေသာ ထိပ္သီးအစည္းအေဝးတြင္ တုုိင္းရင္းသား လက္နက္ကုုိင္ အဖြဲ႔အစည္းေပါင္း ၁၉ ဖြဲ႔မွ ကုုိယ္စားလွယ္ ၇၁ ဦးႏွင့္ ျမန္မာအမ်ဳိးသမီးမ်ားအဖြဲ႔ခ်ဳပ္ (WLB)ႏွင္ပ ကခ်င္ၿငိမ္းခ်မ္းေရးအက်ဳိးေဆာင္အဖြဲ႔ (PCG)မွ ေလ့လာသူ ၆ ဦး တက္ေရာက္ခဲ့သည္။
အစုိးရႏွင့္ တိုင္းရင္းသား လက္နက္ကုိင္ အဖြဲ႔အစည္း ၁၅ ဖြဲ႔ျဖင့္ ဖြဲ႔စည္းထားေသာ တစ္ႏုိင္ငံလံုး အပစ္အခတ္ ရပ္စဲေရးဆုိင္ရာ အဆင့္ျမင့္ညိႇႏႈိင္းေရး ကုိယ္စားလွယ္(SD) ကုိ စက္တင္ဘာ ၃၀ရက္တြင္ ဖ်က္သိမ္းလုိက္ၿပီ ျဖစ္သည္။
တစ္ႏုိင္ငံလံုး အပစ္အခတ္ ရပ္စဲေရးစာခ်ဳပ္မူၾကမ္း (NCA ) ကုိ လက္နက္ကုိင္ အဖြဲ႔အစည္း ၇ ဖြဲ႔သည္ လက္မွတ္ေရးထုိးရန္ ဆံုးျဖတ္လုိက္သျဖင့္ SD အဖြဲ႔က ပ်က္ပယ္သြားျခင္း ျဖစ္သည္။ “အက္စ္ဒီကို တာဝန္ေပးတာကေတာ့ အန္စီေအ အတည္ျပဳမူၾကမ္းကုိ အစုိးရနဲ႔ဆက္လက္ ညိႇႏႈိင္းၿပီးေတာ့ သေဘာတူညီမႈ ရရွိတဲ့အထိ ေဆြးေႏြဖုိ႔ တာဝန္ေပးထားပါတယ္။ အက္စ္ဒီရဲ႕ တာဝန္က ညီလာခံက တာဝန္ေပးတဲ့ အတုိင္း အခန္း ၇ ခန္း အပုိဒ္ ၃၃ ပါတဲ့ အန္စီေအကုိ လုပ္ၿပီးၿပီလုိ႔ ညီလာခံက မွတ္ယူပါတယ္။ အဲဒါေၾကာင့္မလုိ႔ က်ေန္ာတို႔ အက္စ္ဒီ အေနနဲ႔ ဒီတာဝန္ကုိ ျဖစ္ျဖစ္ေျမာက္ေျမာက္ ၿပီးၿပီလုိ႔ မွတ္ယူတဲ့အတြက္ ဒီကေန႔က စၿပီး အက္စ္ဒီကုုိ ျပန္ၿပီး ႐ုပ္သိမ္းတာ ျဖစ္ပါတယ္”ဟု SD ဒုတိယ ေခါင္းေဆာင္ ပူးဇင္က်ဳံးက သတင္းေထာက္မ်ားကုိ ေျပာသည္။ အစိုးရႏွင့္ ၉ ႀကိမ္ေျမာက္ေဆြးေႏြးၿပီး ၾသဂတ္လ ၇ ရက္တြင္ အန္စီစီတီတြင္ ပါဝင္ေသာ အခ်က္မ်ားကုိ အစုိးရႏွင့္ ေဆြးေႏြးႏုိင္ခဲ့ေသာ္လည္း အားလံုး ပါဝင္ လက္မွတ္ေရးထုိးေရးဆုိေသာ အခ်က္ က်န္ေနျခင္း ျဖစ္သည္။
ထုိ႔ျပင္ ထိပ္သီးေခါင္းေဆာင္ ၅ ဦးႏွင့္အက္စ္ဒီ ေခါင္းေဆာင္ ၃ ဦးတုိ႔ကလည္း သမၼတ ဦးသိန္းစိန္ႏွင့္ ေတြ႔ဆံု၍ ညႇိႏႈိင္းခဲ့ေသာ္လည္း ညိႇႏႈိင္းမရခဲ့ေၾကာင္း သူက ေျပာသည္။ ၿပီးခဲ့သည့္ မတ္လ ၃၁ ရက္က အစုိးရႏွင့္ NCCT တုိ႔ ၁၇ လၾကာ ေဆြးေႏြး၍ သေဘာတူညီမႈ ရရွိလာေသာ အန္စီေအကို အခ်က္ ၁၅ ခ်က္ပါ မူၾကမ္းကုိ ျပန္လည္ ျပင္ဆင္ရန္အတြက္ ေလာ္ခီးလာ ညီလာခံက အစုိးရႏွင့္ ဆက္လက္ ညိႇႏႈိင္းရန္ တာဝန္ေပးထားျခင္း ျဖစ္သည္။ တစ္ႏုိင္ငံလံုး အပစ္အခတ္ ရပ္စဲေရးဆုိင္ရာ ညိႇႏႈိင္းေရးအဖြဲ႔ (NCCT) ကမူ ႏိုင္ငံေရးေဆြးေႏြးမႈဆုိင္ရာ မူေဘာင္ေရးဆြဲေရး၊ ႏွစ္ဖက္ လုိက္နာရမည့္ စစ္ဘက္ဆုိင္ရာ စည္းမ်ဥ္း စည္းကမ္းမ်ားေရးဆြဲေရး (code of conduct)၊ ပူးတြဲေစာင့္ၾကည့္ေရးေကာ္မတီ ဖြဲ႔စည္းေရးႏွင့္ ႏုုိင္ငံေရး ေဆြးေႏြးပြဲမ်ား က်င္းပႏုိင္ေရး စသည့္ တာဝန္ေပးထားသျဖင့္ ဆက္လက္ ရွိေနမည္ ျဖစ္ေၾကာင္း ပူးဇင္က်ဳံးက ေျပာသည္။
သုိ႔ေသာ္ အစိုးရႏွင့္ လက္မွတ္ေရးထုိးမည့္ တုိင္းရင္းသား လက္နက္ကုိင္ အဖြဲ႔အစည္းမ်ားမွ ရရွိလာမႈ အေပၚ မည္သုိ႔ ဆက္လက္ ရပ္တည္ရန္ကိုမူ လာမည့္ ထိပ္သီးအစည္းအေဝးတြင္ ဆက္လက္ ေဆြးေႏြးၾကမည္ ျဖစ္သည္။ ထုုိ႔ျပင္ အန္စီေအ လက္မွတ္ထုိးမည့္ အဖြဲ႔မ်ားႏွင့္ မထုိးသည့္ အဖြဲ႔မ်ားအၾကား ႏွစ္ဖြဲ႔ ကြဲသြားျခင္း မဟုတ္ဘဲ နည္းနာပိုင္းအရ ကြဲျပားျခင္းသာ ျဖစ္ၿပီး ဘံုရည္မွန္းခ်က္ျဖစ္ေသာ ဖက္ဒရယ္ ျပည္ေထာင္စု တည္ေဆာက္ေရးကုိ အတူတကြ ေဆာင္ရြက္သြားမည္ ျဖစ္ေၾကာင္းႏွင့္ လက္မွတ္ေရးထုိးမည့္ အဖြဲ႔အစည္းမ်ားကလည္း အစုိးရႏွင့္ ဆက္သြယ္ေဆြးေႏြး၍ လုပ္ေဆာင္သြားမည္ဟု ၎က ေျပာသည္။ တူညီသည့္ ပန္းတုိင္တစ္ခုကုိ မတူညီသည့္ ခ်ဥ္းကပ္မႈမ်ဳိးျဖစ္ၿပီး ဆက္လက္ ပူးေပါင္းေဆာင္ရြက္၍ စုေပါင္း ေနထုိင္ၾကမည္ ဟူေသာအခ်က္က တူညီေၾကာင္း KIO မွ ဒုစစ္ဦးစီးခ်ဳပ္ ဗုိလ္ခ်ဳပ္ ဂြမ္ေမာ္က သတင္းေထာက္မ်ားကို ေျပာသည္။
“တစ္ဖြဲ႔နဲ႔ တစ္ဖြဲ႔ ခ်ဥ္းကပ္တဲ့ ပံုစံကြာျခားမွာပါ။ အခု လက္မွတ္ထုိးတဲ့အဖြဲ႔က လက္မွတ္ထုိးၿပီးေတာ့ က်ေနာ္တို႔အားလံုးရဲ႕ တူညီတဲ့ ဆံုးျဖတ္ခ်က္ကုိ တရားဝင္ ေဆြးေႏြးမယ္ဆုိတဲ့ သေဘာျဖစ္ပါတယ္။ ေနာက္ က်ေနာ္တို႔ က်န္ခဲ့တဲ့ အဖြဲ႔ေတြက အားလံုးမပါရင္ ေဆြးေႏြးမႈမွာ အင္အားမရွိဘူးဆုိတဲ့ ခံယူခ်က္နဲ႔ ျဖစ္ပါတယ္” သူက ေျပာသည္။ ဗုိလ္ခ်ဳပ္ဂြမ္ေမာ္က ဆက္လက္၍ “ဒီအခ်ိန္မွာ အန္စီစီတီကုိ ဆက္ၿပီး တာဝန္ေပးမယ္ဆုိရင္ ဒီအရင္ ကြန္ဖရန္႔ရဲ႕ မူေတြကုိ ဒီလက္မွတ္ထုိးတဲ့အဖြဲ႔က လုိက္နာႏုိင္မလားဆုိတာ ေမးခြန္းထုတ္စရာရွိပါတယ္။ ဒီကိစၥ သီးျခားျပန္လည္ ေဆြးေႏြးဖို႔ ျဖစ္ပါတယ္။ အဲဒီအခ်ိန္ၾကမွာ ဘယ္လုိဆက္ေဆာင္ရြက္မလဲ။ ဘယ္သူေတြက တာဝန္ယူမလဲ၊ သီးျခားအဖြဲ႔ေတြ ေပၚလာမလားဆုိတာ ရွင္းရွင္းလင္းလင္း သိရမွာပါ” သူက ဆက္လက္ ေျပာဆုိသည္။ လက္ရွိ အန္စီေအကုိ တုိင္းရင္းသား အဖြဲ႔အစည္းမ်ား အားလံုး လက္မွတ္ေရးထုုိးျခင္း ျဖစ္ေသာ္လည္း တုိင္းရင္းသား လက္နက္ကုိင္ အဖြဲ႔အစည္းမ်ား ေမ်ာ္မွန္းထားသည့္ အန္စီေအသုုိ႔ မေရာက္ေၾကာင္း သူက ေျပာသည္။ သုုိ႔ေသာ္ ဖက္ဒရယ္ ျပည္ေထာင္စုု တည္ေဆာက္သြားရန္ ဟူေသာ ဘံုသေဘာတူညီခ်က္ ရရွိရန္ အသတ္ႏုိင္ဆံုး စုစည္းသြားမည္ ျဖစ္ေၾကာင္း သူက ေျပာသည္။
KIO တပ္မဟာ ၃ လက္ေအာက္ခံ တပ္ရင္း ၁၊ ၁၂၊၂၇ နယ္ေျမမ်ားတြင္ အစုိးရ စစ္တပ္က ထုိးစစ္ဆင္ တုိက္ခုိက္ေနျခင္းသည္ စစ္ေရးအရ ဖိအားေပးျခင္းလား သုိ႔မဟုတ္ အမွန္တကယ္ ေခ်မႈန္းေရး လုပ္ေဆာင္ေနျခင္းလားဆုိသည္ကို KIO ဗဟုိတြင္ သံုးသပ္ေနၿပီး ယခင္ကဲ့သုုိ႔ စစ္ေရးအရ ဖိအားေပးျခင္းေၾကာင့္ NCA လက္မွတ္ေရးထုိးမည္ မဟုတ္ေၾကာင္း အစည္းအေဝးတုိင္းတြင္ အႀကိမ္ႀကိမ္ တင္ျပခဲ့ျခင္း ျဖစ္ေၾကာင္း သူက ေျပာသည္။ ထုုိ႔ျပင္ အစုုိးရဘက္မွ တုုိင္းရင္းသား လက္နက္ကုုိင္ အဖြဲ႔အစည္း အားလံုုး ပါဝင္ေရးကုုိ လက္မခံႏွင့္ အဆင့္ခြဲ၍ လုုပ္ေဆာင္ေနမႈသည္ အဓိက အခက္အခဲ ရွိေနၿပီး မြန္ျပည္သစ္ပါတီအေနျဖင့္ က်န္ေနသည့္ လက္နက္ကုုိ္င္ အဖြဲ႔အစည္းမ်ားကုုိ စစ္ေရး၊ ႏုုိင္ငံေရး အာမခံခ်က္ မေပးျခင္းႏွင့္ အားလံုုး မပါဝင္သျဖင့္ လက္မွတ္ မထုုိးရျခင္း ျဖစ္သည္ဟုု မြန္ျပည္သစ္ပါတီ၏ ဥကၠဌ ႏုုိင္ေထာမြန္က သတင္းေထာက္မ်ားကုုိ ေျပာသည္။
“အခက္အခဲေတာ့ ရွိတာေပါ့။ အစုုိးရရဲ႕ အစီအစဥ္အတုုိင္း တခ်ဳိ႕သြားရမယ္ဆုုိေတာ့ အားလံုုးပါဝင္ေရးမူကုုိ ေသခ်ာမစုုတ္ကုုိင္တဲ့ အေနအထား ျဖစ္လာေတာ့ က်ေနာ္တိုု႔ အခ်င္းခ်င္း ျပႆနာေတာ့ ရွိတာေပါ့။ လူထုုယံုုၾကည္မႈ ေလ်ာ့ရင္လည္း ေလ်ာ့မယ္”ဟုု သူက ေျပာသည္။ တုုိင္းရင္းသား လက္နက္ကုုိင္ အဖြဲ႔အစည္းမ်ားအၾကား လမ္းခြဲျခင္း မဟုုတ္ဘဲ မူလက ရည္မွန္းခ်က္ျဖစ္ေသာ ဖက္ဒရယ္ ျပည္ေထာင္စုု တည္ေဆာက္ေရး ရရွိရန္ ဆက္လက္ ညိႇႏႈိင္းသြားမည္ ျဖစ္ေၾကာင္း သူက ဆုုိသည္။ တုုိင္းရင္းသား လက္နက္ကုုိင္ အဖြဲ႔အစည္းမ်ာ၏ ထိပ္သီးအစည္းအေဝးတြင္ ခ်ဥ္းကပ္မႈနည္းနာေပါင္းစံုုျဖင့္ ဒီမုုိကရက္တစ္ ဖက္ဒရယ္ ျပည္ေထာင္စုု ေပၚေပါက္ေရးအတြက္ အခန္းက႑ အသီးသီးမွ ဆက္လက္ တုုိ္က္ပြဲဝင္သြားၾကမည္ ျဖစ္ေၾကာင္း ထိပ္သီးအစည္းအေဝးအၿပီး ေၾကျငာခ်က္ ထုုတ္ျပန္ခဲ့သည္။ ႏုုိင္ငံေရး၊ စစ္ေရး အေျခအေနအမ်ဳိးမ်ဳိးေၾကာင့္ အန္စီေအကုုိ တုုိင္းရင္းသား လက္နက္ကုုိင္ အဖြဲ႔အစည္းမ်ား လက္မွတ္ေရးထုုိးျခင္း မရွိေသာ္လည္း အတူတကြပါဝင္ေရးကုုိ ထိပ္သီးေခါင္းေဆာင္မ်ား ဆက္လက္ ႀကိဳးပမ္းသြားၾကရန္ နားလည္မႈတည္ေဆာက္ႏုုိင္ခဲ့ၾကသည္ဟုု ေဖာ္ျပထားသည္။
တတိယေန႔ အစည္းအေဝးတြင္ ႏုုိင္ငံေရးေဆြးေႏြးမႈ မူေဘာင္ဆုုိင္ရာ ေဆြးေႏြး၊ ေမးျမန္း၊ အတည္ျပဳျခင္း၊ အန္စီေအ လက္မွတ္ ေရးထုုိးမည့္ အဆင္သင့္ျဖစ္သည့္ တုုိင္းရင္းသား လက္နက္ကုုိင္ အဖြဲ႔ အစည္းမ်ား (EAOs) င့္ လက္မွတ္ မထုုိးေသးသည့္ အဖြဲ႔မ်ားအၾကား ပူးေပါင္းေဆာင္ရြက္ရန္ နည္းလမ္းမ်ား ရွာေဖြျခင္း မ်ား ေဆြးေႏြးခဲ့သည္။ ထုုိ႔ျပင္ တစ္ႏုုိင္ငံလံုုး အပစ္အခတ္ ရပ္စဲေရးဆုုိင္ရာ ညွိႏႈိင္းေရးအဖြဲ႔(NCCT)ႏွင့္ အဆင့္ျမင့္ ညွိႏႈိင္းေရး ကုုိယ္စားလွယ္အဖြဲ႔ (SD) တုုိ႔၏ အခန္းက႑ကုုိ ေဆြးေႏြးျခင္းႏွင့္ ေရွ႕လုုပ္ငန္းစဥ္မ်ားကုုိ ခ်မွတ္ျခင္း၊ Joint Peace Fund ႏွင့္ EAOs အၾကား ခ်ိတ္ဆက္လုုပ္ေဆာင္ေရးကိစၥမ်ား ေဆြးေႏြးခဲ့ျခင္း ျဖစ္သည္ စက္တင္ဘာလ ၂၈ ရက္မွ ၃၀ ရက္ထိ သံုုးရက္ၾကာ ထုုိင္းႏုုိင္ငံ ခ်င္းမုုိင္ၿမိဳ႕တြင္ က်င္းပေသာ ထိပ္သီးအစည္းအေဝးတြင္ တုုိင္းရင္းသား လက္နက္ကုုိင္ အဖြဲ႔အစည္းေပါင္း ၁၉ ဖြဲ႔မွ ကုုိယ္စားလွယ္ ၇၁ ဦးႏွင့္ ျမန္မာအမ်ဳိးသမီးမ်ားအဖြဲ႔ခ်ဳပ္ (WLB)ႏွင္ပ ကခ်င္ၿငိမ္းခ်မ္းေရးအက်ဳိးေဆာင္အဖြဲ႔ (PCG)မွ ေလ့လာသူ ၆ ဦး တက္ေရာက္ခဲ့သည္။
မြန္ျပည္သစ္ပါတီ NCA လက္မွတ္မေရးထိုးပါက နိုင္ငံေရးေဆြးေႏြးပြဲတြင္ ေလ့လာသူအျဖစ္သာ တက္ေရာက္ခြင့္ရွိမည္ဟုဆို
ဝံသမြန္
မြန္ျပည္သစ္ပါတီ NCA လက္မွတ္မေရးထိုးပါက နိုင္ငံေရးေဆြးေႏြးပြဲ၌ ေလ့လာသူအျဖစ္သာ တက္ေရာက္ခြင့္ရွိမည္ဟု ျပည္ေထာင္စုၿငိမ္းခ်မ္းေရးေဖာ္ေဆာင္ေရးလုပ္ငန္းေကာ္မတီ UPWC ဒုဥကၠဌ ျပည္ေထာင္စု ဝန္ႀကီး ဦးေအာင္မင္း ေျပာၾကားခဲ့ေၾကာင္း မြန္ျပည္သစ္ပါတီ ျပည္ပေရးရာဌာနႀကီးတာဝန္ခံ နိုင္ေအးမြန္က လြတ္လပ္ေသာ မြန္သတင္းေအဂ်င္စီ IMNA ကို ေျပာသည္။
စက္တင္ဘာ ၂၅ ရက္ေန႔တြင္ မြန္ျပည္နယ္၊ ေရးၿမိဳ႕နယ္၊ ကိုရင္ေလး ေက်ာင္းတိုက္သို႔ ေရာက္ရွိလာေသာ ဦးေအာင္မင္း ဦးေဆာင္သည့္ ျမန္မာ့ၿငိမ္းခ်မ္းေရးစင္တာ MPC တာဝန္ရွိသူမ်ားႏွင့္ မြန္ျပည္သစ္ပါတီဗဟိုအလုပ္အမွုေဆာင္ေကာ္မတီဝင္ နိုင္ေအးမြန္၊ နိုင္တလညီ၊ ဗဟိုေကာ္မတီဝင္ နိုင္ဟံသာဗိန္ခိုင္းတို႔ ေတြ႕ဆုံစဥ္ ေျပာၾကားျခင္းျဖစ္သည္။
“မြန္ျပည္သစ္ပါတီကိုလည္း NCA စာခ်ဳပ္ လက္မွတ္ေရးထိုးေစခ်င္တယ္၊ NCA လက္မွတ္ေရးထိုးရင္အခြင့္အလမ္းေတြရမယ္၊ နိုင္ငံေရး ေဆြးေႏြးပြဲေတြမွာ ပါဝင္ခြင့္ရမယ္၊ အကယ္၍ လက္မွတ္မထိုးဘူးဆိုရင္ နိုင္ငံေရးေဆြးေႏြးပြဲေတြ တက္ေရာက္ခြင့္ရွိေပမယ့္လည္း ေလ့လာသူအဆင့္ပဲရမယ္လို႔ ဦးေအာင္မင္းက ရွင္းျပခဲ့တယ္”ဟု နိုင္ေအးမြန္က ေျပာသည္။
အလားတူ စက္တင္ဘာ ၂၆ ရက္ေန႔တြင္ သံျဖဴဇရပ္ၿမိဳ႕၊ ၿမိဳ႕လယ္ဘုန္းေတာ္ႀကီးေက်ာင္း၌ဝန္ႀကီးဦးေအာင္မင္းႏွင့္ မြန္ျပည္ပါတီဥကၠဌ နိုင္ေထာမြန္ ေတြ႕ဆုံစဥ္ အထက္ပါအတိုင္း ထပ္မံေျပာၾကားခဲ့ဟုလည္း နိုင္ေအးမြန္က ဆက္ေျပာသည္။
NCA လက္မွတ္ထိုးရန္ KNU ,DKBA, KNU / KNLA-PC , RCSS, PNLO, ADSDF, ALP, CNF တို႔ ၈ ဖြဲ႕ သေဘာတူညီထားသည္ဟုလည္း အထင္ကရ မြန္ဘုန္းေတာ္ႀကီးဆရာေတာ္မ်ားေရွ႕ေမွာက္တြင္ မြန္ျပည္သစ္ေခါင္းေဆာင္မ်ားႏွင့္ေတြ႕ဆုံစဥ္ ဦးေအာင္မင္းက ေျပာၾကားခဲ့ေၾကာင္း ယင္းေဆြးေႏြးပြဲတက္ေရာက္နားေထာင္သူမ်ားထံမွ သိရသည္။
နိုင္ေအးမြန္က “ေနာက္တစ္ခုက ဒီအဖြဲ႕ ၈ ဖြဲ႕နဲ႔အတူ NCAလက္မွတ္မထိုးခ်င္ေသးဘူး၊ အခ်ိန္ထပ္ယူဦးမယ္ ေဆြးေႏြးအုံးမယ္၊ အဆင္ေျပမွထိုးမယ္ဆိုရင္လည္း အစိုးရဘက္က ေအာက္တိုဘာ ၁၅ ရက္ေန႔အထိ အခ်ိန္ေပးမယ္ လို႔ေျပာသြားပါတယ္” ဟု ဆိုသည္။
မြန္ျပည္သစ္ပါတီအေနျဖင့္ NCA လက္မွတ္ေရးထိုးရာတြင္ တိုင္းရင္းသား လက္နက္ကိုင္အဖြဲ႕အားလုံး အတူတကြပါဝင္ေစလိုေၾကာင္း၊ တစ္ဖြဲ႕ႏွစ္ဖြဲ႕က်န္ရစ္ခဲ့မည္ဆိုပါက ျပည္တြင္းစစ္မီးျပန္လည္ေတာက္ေလာင္မည္ကိုစိုးရိမ္ေၾကာင္း၊ အေျခအေနအေၾကာင္းေၾကာင္းေၾကာင့္ NCA တြင္ပါဝင္ခြင့္မရွိေသးေသာ အဖြဲ႕အစည္းမ်ားအတြက္ နိုင္ငံေရး၊ စစ္ေရး၊ လူမွုေရးအာမခံခ်က္မ်ားကို အစိုးရတာဝန္ခံေပးပါက လက္ရွိက်င္းပေနေသာ တိုင္းရင္းသား လက္နက္ကိုင္အဖြဲ႕ထိပ္သီးညီလာခံတြင္ NCA လက္မွတ္ေရးကိစၥ ေဆြးေႏြးဆုံးျဖတ္နိုင္မည္ျဖစ္ေၾကာင္း သိရသည္။
မြန္ျပည္သစ္ပါတီအပါအဝင္ တိုင္းရင္းသားလက္နက္ကိုင္အဖြဲ႕အစည္း ၁၈ ဖြဲ႕မွ ထိပ္သီးခါင္းေဆာင္မ်ားသည္ တနိုင္ငံလုံးပစ္ခတ္တိုက္ခို္က္မွုရပ္စဲေရး သေဘာတူစာခ်ဳပ္ NCA လက္မွတ္ေရးထိုးေရးဆိုင္ရာ ေဆြးေႏြးပြဲကို ထိုင္းနိုင္ငံ၊ ခ်င္းမိုင္ၿမိဳ႕၌ စက္တင္ဘာ ၂၈ မွစတင္၍ ၃ ရက္ၾကာ က်င္းပေနဆဲျဖစ္သည္။
စက္တင္ဘာ ၂၅ ရက္ေန႔တြင္ မြန္ျပည္နယ္၊ ေရးၿမိဳ႕နယ္၊ ကိုရင္ေလး ေက်ာင္းတိုက္သို႔ ေရာက္ရွိလာေသာ ဦးေအာင္မင္း ဦးေဆာင္သည့္ ျမန္မာ့ၿငိမ္းခ်မ္းေရးစင္တာ MPC တာဝန္ရွိသူမ်ားႏွင့္ မြန္ျပည္သစ္ပါတီဗဟိုအလုပ္အမွုေဆာင္ေကာ္မတီဝင္ နိုင္ေအးမြန္၊ နိုင္တလညီ၊ ဗဟိုေကာ္မတီဝင္ နိုင္ဟံသာဗိန္ခိုင္းတို႔ ေတြ႕ဆုံစဥ္ ေျပာၾကားျခင္းျဖစ္သည္။
“မြန္ျပည္သစ္ပါတီကိုလည္း NCA စာခ်ဳပ္ လက္မွတ္ေရးထိုးေစခ်င္တယ္၊ NCA လက္မွတ္ေရးထိုးရင္အခြင့္အလမ္းေတြရမယ္၊ နိုင္ငံေရး ေဆြးေႏြးပြဲေတြမွာ ပါဝင္ခြင့္ရမယ္၊ အကယ္၍ လက္မွတ္မထိုးဘူးဆိုရင္ နိုင္ငံေရးေဆြးေႏြးပြဲေတြ တက္ေရာက္ခြင့္ရွိေပမယ့္လည္း ေလ့လာသူအဆင့္ပဲရမယ္လို႔ ဦးေအာင္မင္းက ရွင္းျပခဲ့တယ္”ဟု နိုင္ေအးမြန္က ေျပာသည္။
အလားတူ စက္တင္ဘာ ၂၆ ရက္ေန႔တြင္ သံျဖဴဇရပ္ၿမိဳ႕၊ ၿမိဳ႕လယ္ဘုန္းေတာ္ႀကီးေက်ာင္း၌ဝန္ႀကီးဦးေအာင္မင္းႏွင့္ မြန္ျပည္ပါတီဥကၠဌ နိုင္ေထာမြန္ ေတြ႕ဆုံစဥ္ အထက္ပါအတိုင္း ထပ္မံေျပာၾကားခဲ့ဟုလည္း နိုင္ေအးမြန္က ဆက္ေျပာသည္။
NCA လက္မွတ္ထိုးရန္ KNU ,DKBA, KNU / KNLA-PC , RCSS, PNLO, ADSDF, ALP, CNF တို႔ ၈ ဖြဲ႕ သေဘာတူညီထားသည္ဟုလည္း အထင္ကရ မြန္ဘုန္းေတာ္ႀကီးဆရာေတာ္မ်ားေရွ႕ေမွာက္တြင္ မြန္ျပည္သစ္ေခါင္းေဆာင္မ်ားႏွင့္ေတြ႕ဆုံစဥ္ ဦးေအာင္မင္းက ေျပာၾကားခဲ့ေၾကာင္း ယင္းေဆြးေႏြးပြဲတက္ေရာက္နားေထာင္သူမ်ားထံမွ သိရသည္။
နိုင္ေအးမြန္က “ေနာက္တစ္ခုက ဒီအဖြဲ႕ ၈ ဖြဲ႕နဲ႔အတူ NCAလက္မွတ္မထိုးခ်င္ေသးဘူး၊ အခ်ိန္ထပ္ယူဦးမယ္ ေဆြးေႏြးအုံးမယ္၊ အဆင္ေျပမွထိုးမယ္ဆိုရင္လည္း အစိုးရဘက္က ေအာက္တိုဘာ ၁၅ ရက္ေန႔အထိ အခ်ိန္ေပးမယ္ လို႔ေျပာသြားပါတယ္” ဟု ဆိုသည္။
မြန္ျပည္သစ္ပါတီအေနျဖင့္ NCA လက္မွတ္ေရးထိုးရာတြင္ တိုင္းရင္းသား လက္နက္ကိုင္အဖြဲ႕အားလုံး အတူတကြပါဝင္ေစလိုေၾကာင္း၊ တစ္ဖြဲ႕ႏွစ္ဖြဲ႕က်န္ရစ္ခဲ့မည္ဆိုပါက ျပည္တြင္းစစ္မီးျပန္လည္ေတာက္ေလာင္မည္ကိုစိုးရိမ္ေၾကာင္း၊ အေျခအေနအေၾကာင္းေၾကာင္းေၾကာင့္ NCA တြင္ပါဝင္ခြင့္မရွိေသးေသာ အဖြဲ႕အစည္းမ်ားအတြက္ နိုင္ငံေရး၊ စစ္ေရး၊ လူမွုေရးအာမခံခ်က္မ်ားကို အစိုးရတာဝန္ခံေပးပါက လက္ရွိက်င္းပေနေသာ တိုင္းရင္းသား လက္နက္ကိုင္အဖြဲ႕ထိပ္သီးညီလာခံတြင္ NCA လက္မွတ္ေရးကိစၥ ေဆြးေႏြးဆုံးျဖတ္နိုင္မည္ျဖစ္ေၾကာင္း သိရသည္။
မြန္ျပည္သစ္ပါတီအပါအဝင္ တိုင္းရင္းသားလက္နက္ကိုင္အဖြဲ႕အစည္း ၁၈ ဖြဲ႕မွ ထိပ္သီးခါင္းေဆာင္မ်ားသည္ တနိုင္ငံလုံးပစ္ခတ္တိုက္ခို္က္မွုရပ္စဲေရး သေဘာတူစာခ်ဳပ္ NCA လက္မွတ္ေရးထိုးေရးဆိုင္ရာ ေဆြးေႏြးပြဲကို ထိုင္းနိုင္ငံ၊ ခ်င္းမိုင္ၿမိဳ႕၌ စက္တင္ဘာ ၂၈ မွစတင္၍ ၃ ရက္ၾကာ က်င္းပေနဆဲျဖစ္သည္။
ေတာင္တြင္းႀကီးက ထူးဆန္းတိမ္ မုန္တိုင္း တစ္ခုရဲ႕ ေရွ႕ေျပး လကၡဏာလို႔ ေဒါက္တာ ထြန္းလြင္ဆို
မဇၩိမ
ေတာင္တြင္းႀကီးၿမိဳ႕ေပၚတြင္ အဆုတ္လိုက္ ပံုသ႑ာန္ရွိသည့္ ပံုမွန္မဟုတ္ေသာ တိမ္မ်ား စက္တင္ဘာ ၃၀ ရက္ ညေနပိုင္းတြင္ ျဖစ္ေပၚေနရာ မိုးေလဝသ ပညာရွင္ ေဒါက္တာထြန္းလြင္ထံသို႔ ေဒသခံမ်ားက ဓာတ္ပံုမ်ား ေပးပို႔ ေမးျမန္းရာတြင္ မုန္တိုင္း သို႔မဟုတ္ လြန္ကဲရာသီဥတု၏ လကၡဏာဟု ခန္႔မွန္းထားသည္။
“အေရးႀကီးတဲ့ အခ်က္တစ္ခုကေတာ့ Mammatus တိမ္ေတြဟာ မ်ားေသာအားျဖင့္ မုန္တိုင္းတစ္လံုး ဒါမွမဟုတ္ လြန္ကဲရာသီဥတု ျဖစ္စဥ္တစ္ခုတို႔ရဲ႕ ေရွ႕ေျပးျဖစ္ေနတတ္ျခင္း ျဖစ္ပါတယ္” ဟု ေဒါက္တာ ထြန္းလြင္က ခန္႔မွန္းသည္။ “ဒါဟာ အားေကာင္းတဲ့ မိုးႀကိဳးမုန္တိုင္း (သို႔ေလျပင္း တိုက္ခတ္မႈ(သို႔) ေလဆင္ႏွာေမာင္း ေလျပင္တစ္ခုရဲ႕ ေရွ႕ေျပး ျဖစ္တတ္ပါတယ္။
အဆိုပါ တိမ္အနီးပတ္၀န္းက်င္မွာ ျပင္ထန္တဲ့ အထက္ ေအာက္ေလရြဲ႕ေစာင္းမႈ (Vertical Wind Shear) ရွိတတ္တာေႀကာင့္ ေလယာဥ္မ်ားအေနနဲ႔ ေ၀းရာကို အထူး ေရွာင္ရွားသြားရေလ့ ရွိပါတယ္” ဟု ေဒါက္တာထြန္းလြင္က ဆိုသည္။ ေတာင္တြင္းႀကီးတြင္ ျဖစ္ေပၚခဲ့သည့္ အဆိုပါတိမ္သည္ ငလ်င္တိမ္ အမ်ဳိးအစားတိမ္ျဖစ္ႏုိင္သည္ဟု ခန္႔မွန္းခ်က္မ်ား ထြက္ေပၚေနေသာ္လည္း “Earthquake cloud ထက္ Mammatus Cloud ျဖစ္ဖို႔ ပိုေသခ်ာႏိုင္ပါတယ္” ဟု ေဒါက္တာ ထြန္းလြင္က ဆိုသည္။
Earthquake cloud အမ်ဳိးအစားတိမ္မ်ား ၁၉၉၆ ခုႏွစ္ ၾသဂုတ္လ ၁၄ ရက္တြင္ ဂ်ပန္ႏုိင္ငံတြင္ ျဖစ္ေပၚၿပီးေနာက္ အင္အား ၄.၄ ရွိသည့္ ငလ်င္ လႈပ္ခတ္ခဲ့သည္ဟု ေဒါက္တာ ထြန္းလြင္က ဆိုသည္။
ေဒါက္တာထြန္းလြင္ အဆိုပါထူးဆန္းတိမ္မ်ားႏွင့္ ပတ္သက္၍ သူကိုယ္တိုင္ေရး ေဆာင္းပါး တစ္ပုဒ္ကိုလည္း သူ၏ အင္တာနက္ လူမႈကြန္ယက္တြင္ ျပန္လည္ ေဖၚျပထားၿပီး ၂၀၀၃ ခုႏွစ္ ဒီဇင္ဘာ ၂၀ ရက္က အီရန္ႏုိင္ငံတြင္ ေတြ႔ရွိခဲ့ဖူးၿပီး ဒီဇင္ဘာ ၂၆ ရက္တြင္ အင္အား ၆.၈ ရွိ ငလ်င္ လႈပ္ခတ္ခဲ့သည္ဟု ဆိုထားသည္။
အဆိုပါ ေတြ႔ရွိခ်က္ကို Shou အမည္ရ ငလ်င္ ပညာရွင္က ေတြ႔ရွိခဲ့ၿပီး “Shou ဟာ ေျမငလ်င္တိမ္ေတြနဲ႕ ေျမငလ်င္ႀကိဳတင္ ခန္႕မွန္းေရးေတြကို ဆက္တိုက္ျပဳလုပ္ ခဲ့ရာမွာ လက္ရွိအခ်ိန္အထိ အႀကိမ္ေပါင္း(၅၀) ျပဳလုပ္ခဲ့ၿပီးျဖစ္ပါတယ္။ အဲဒီမွာ Shou တင္ထားတဲ့ စံခ်ိန္ကေတာ့ (၃၆)ႀကိမ္မွန္ကန္ခဲ့တာကို ေတြ႕ရပါတယ္” ဟု ဦးထြန္းလြင္က သူ၏ ေဆာင္းပါးတြင္ ေရးသားထားသည္။
ငလ်င္ တိမ္ႏွင့္ သာမန္ သဘာဝတိမ္ ကြဲျပားမႈကို ဦးထြန္းလြင္က ဆက္လက္ ေဖၚျပရာတြင္ “ေျမငလ်င္တိမ္ေတြနဲ႔ မိုးေလ၀သတိမ္ေတြဟာ ေရေငြ႕နဲ႔ တည္ေဆာက္တာခ်င္းတူၾကေပမယ့္ ၀ိေသသခ်င္းကြာၾကပါတယ္။ အထူးသျဖင့္ ပံုပန္းသ႑ာန္နဲ႔ အျမင့္ေတြျဖစ္ပါတယ္။ ေျမငလ်င္တိမ္ရဲ႕ ၀ိေသသေတြကေတာ့ ေျမငလ်င္တိမ္ေတြဟာ ႐ုတ္တရက္ ေပၚလာတတ္ပါတယ္။ ေနရာမေရြ႕လ်ားၾကဘဲ ေျမငလ်င္ေၾကာ အနီးမွာဘဲ အေသစြဲေနေလ့ရွိပါတယ္။ ထူးျခားတဲ့ ပုံသ႑န္လည္း ရွိတတ္ၾကပါတယ္။ ဥပမာအားျဖင့္ မ်ဥ္းေၾကာင္း တစ္ခုပံုမ်ိဳး၊ ေျမြတစ္ေကာင္ ပံုမ်ိဳး၊ မ်ဥ္းၿပိဳင္မ်ားရဲ႕ပံုမ်ိဳး၊ လိႈင္းတစ္စုရဲ႕ပံုုမ်ိဳး၊ ငွက္ေမြးတစ္ခုရဲ႕ ပုံသ႑န္မ်ိဳးနဲ႔ အေငြ႕မ်ားျဖာထြက္ေနတဲ ပုံသ႑ာန္မ်ိဳး စသျဖင့္(၆)မ်ိဳး ရွိတတ္ၾကပါတယ္” ဟုဆုိထားသည္။
ေတာင္တြင္းႀကီးၿမိဳ႕ေပၚတြင္ အဆုတ္လိုက္ ပံုသ႑ာန္ရွိသည့္ ပံုမွန္မဟုတ္ေသာ တိမ္မ်ား စက္တင္ဘာ ၃၀ ရက္ ညေနပိုင္းတြင္ ျဖစ္ေပၚေနရာ မိုးေလဝသ ပညာရွင္ ေဒါက္တာထြန္းလြင္ထံသို႔ ေဒသခံမ်ားက ဓာတ္ပံုမ်ား ေပးပို႔ ေမးျမန္းရာတြင္ မုန္တိုင္း သို႔မဟုတ္ လြန္ကဲရာသီဥတု၏ လကၡဏာဟု ခန္႔မွန္းထားသည္။
“အေရးႀကီးတဲ့ အခ်က္တစ္ခုကေတာ့ Mammatus တိမ္ေတြဟာ မ်ားေသာအားျဖင့္ မုန္တိုင္းတစ္လံုး ဒါမွမဟုတ္ လြန္ကဲရာသီဥတု ျဖစ္စဥ္တစ္ခုတို႔ရဲ႕ ေရွ႕ေျပးျဖစ္ေနတတ္ျခင္း ျဖစ္ပါတယ္” ဟု ေဒါက္တာ ထြန္းလြင္က ခန္႔မွန္းသည္။ “ဒါဟာ အားေကာင္းတဲ့ မိုးႀကိဳးမုန္တိုင္း (သို႔ေလျပင္း တိုက္ခတ္မႈ(သို႔) ေလဆင္ႏွာေမာင္း ေလျပင္တစ္ခုရဲ႕ ေရွ႕ေျပး ျဖစ္တတ္ပါတယ္။
အဆိုပါ တိမ္အနီးပတ္၀န္းက်င္မွာ ျပင္ထန္တဲ့ အထက္ ေအာက္ေလရြဲ႕ေစာင္းမႈ (Vertical Wind Shear) ရွိတတ္တာေႀကာင့္ ေလယာဥ္မ်ားအေနနဲ႔ ေ၀းရာကို အထူး ေရွာင္ရွားသြားရေလ့ ရွိပါတယ္” ဟု ေဒါက္တာထြန္းလြင္က ဆိုသည္။ ေတာင္တြင္းႀကီးတြင္ ျဖစ္ေပၚခဲ့သည့္ အဆိုပါတိမ္သည္ ငလ်င္တိမ္ အမ်ဳိးအစားတိမ္ျဖစ္ႏုိင္သည္ဟု ခန္႔မွန္းခ်က္မ်ား ထြက္ေပၚေနေသာ္လည္း “Earthquake cloud ထက္ Mammatus Cloud ျဖစ္ဖို႔ ပိုေသခ်ာႏိုင္ပါတယ္” ဟု ေဒါက္တာ ထြန္းလြင္က ဆိုသည္။
Earthquake cloud အမ်ဳိးအစားတိမ္မ်ား ၁၉၉၆ ခုႏွစ္ ၾသဂုတ္လ ၁၄ ရက္တြင္ ဂ်ပန္ႏုိင္ငံတြင္ ျဖစ္ေပၚၿပီးေနာက္ အင္အား ၄.၄ ရွိသည့္ ငလ်င္ လႈပ္ခတ္ခဲ့သည္ဟု ေဒါက္တာ ထြန္းလြင္က ဆိုသည္။
ေဒါက္တာထြန္းလြင္ အဆိုပါထူးဆန္းတိမ္မ်ားႏွင့္ ပတ္သက္၍ သူကိုယ္တိုင္ေရး ေဆာင္းပါး တစ္ပုဒ္ကိုလည္း သူ၏ အင္တာနက္ လူမႈကြန္ယက္တြင္ ျပန္လည္ ေဖၚျပထားၿပီး ၂၀၀၃ ခုႏွစ္ ဒီဇင္ဘာ ၂၀ ရက္က အီရန္ႏုိင္ငံတြင္ ေတြ႔ရွိခဲ့ဖူးၿပီး ဒီဇင္ဘာ ၂၆ ရက္တြင္ အင္အား ၆.၈ ရွိ ငလ်င္ လႈပ္ခတ္ခဲ့သည္ဟု ဆိုထားသည္။
အဆိုပါ ေတြ႔ရွိခ်က္ကို Shou အမည္ရ ငလ်င္ ပညာရွင္က ေတြ႔ရွိခဲ့ၿပီး “Shou ဟာ ေျမငလ်င္တိမ္ေတြနဲ႕ ေျမငလ်င္ႀကိဳတင္ ခန္႕မွန္းေရးေတြကို ဆက္တိုက္ျပဳလုပ္ ခဲ့ရာမွာ လက္ရွိအခ်ိန္အထိ အႀကိမ္ေပါင္း(၅၀) ျပဳလုပ္ခဲ့ၿပီးျဖစ္ပါတယ္။ အဲဒီမွာ Shou တင္ထားတဲ့ စံခ်ိန္ကေတာ့ (၃၆)ႀကိမ္မွန္ကန္ခဲ့တာကို ေတြ႕ရပါတယ္” ဟု ဦးထြန္းလြင္က သူ၏ ေဆာင္းပါးတြင္ ေရးသားထားသည္။
ငလ်င္ တိမ္ႏွင့္ သာမန္ သဘာဝတိမ္ ကြဲျပားမႈကို ဦးထြန္းလြင္က ဆက္လက္ ေဖၚျပရာတြင္ “ေျမငလ်င္တိမ္ေတြနဲ႔ မိုးေလ၀သတိမ္ေတြဟာ ေရေငြ႕နဲ႔ တည္ေဆာက္တာခ်င္းတူၾကေပမယ့္ ၀ိေသသခ်င္းကြာၾကပါတယ္။ အထူးသျဖင့္ ပံုပန္းသ႑ာန္နဲ႔ အျမင့္ေတြျဖစ္ပါတယ္။ ေျမငလ်င္တိမ္ရဲ႕ ၀ိေသသေတြကေတာ့ ေျမငလ်င္တိမ္ေတြဟာ ႐ုတ္တရက္ ေပၚလာတတ္ပါတယ္။ ေနရာမေရြ႕လ်ားၾကဘဲ ေျမငလ်င္ေၾကာ အနီးမွာဘဲ အေသစြဲေနေလ့ရွိပါတယ္။ ထူးျခားတဲ့ ပုံသ႑န္လည္း ရွိတတ္ၾကပါတယ္။ ဥပမာအားျဖင့္ မ်ဥ္းေၾကာင္း တစ္ခုပံုမ်ိဳး၊ ေျမြတစ္ေကာင္ ပံုမ်ိဳး၊ မ်ဥ္းၿပိဳင္မ်ားရဲ႕ပံုမ်ိဳး၊ လိႈင္းတစ္စုရဲ႕ပံုုမ်ိဳး၊ ငွက္ေမြးတစ္ခုရဲ႕ ပုံသ႑န္မ်ိဳးနဲ႔ အေငြ႕မ်ားျဖာထြက္ေနတဲ ပုံသ႑ာန္မ်ိဳး စသျဖင့္(၆)မ်ိဳး ရွိတတ္ၾကပါတယ္” ဟုဆုိထားသည္။
ေက်ာက္မဲၿမိဳ႕နယ္တြင္း ပစ္ခတ္မႈ ရြာသားမ်ား ထိခိုက္ဒဏ္ရာရ
နန္းျမနဒီ
ရွမ္းျပည္ေျမာက္ပိုင္း ေက်ာက္မဲခ႐ုိင္ ေက်ာက္မဲၿမိဳ႕နယ္တြင္းမွာ အစိုးရတပ္နဲ႔ တီအန္အယ္လ္ေအ တအာင္းတပ္ဖြဲ႔ၾကား ထိေတြ႔ပစ္ခတ္မႈ ျဖစ္ပြားၿပီး ျပည္သူေတြ ထိခိုက္ဒဏ္ရာရခဲ့ပါတယ္။
စက္တင္ဘာလ ၂၉ ရက္ေန႔က ပစ္ခတ္မႈေၾကာင့္ လက္နက္စ ထိမွန္တဲ့ ရြာသူတဦး ေဆး႐ုံ ေရာက္လာတယ္လို႔ ေက်ာက္မဲျပည္သူ႔ေဆး႐ုံ တာ၀န္က်၀န္ထမ္းတဦးက ဒီဗြီဘီကို ေျပာပါတယ္။
“စက္တင္ဘာ ၂၉ ရက္ ည ၁၁ နာရီ ၄၀ အခ်ိန္မွာ လက္နက္ထိ ဒဏ္ရာနဲ႔ အမ်ိဳးသမီးတဦး ေဆး႐ုံကို ေရာက္လာပါတယ္။ ေခါင္းမွာ တခ်က္၊ ဘယ္ဘက္ ေနာက္ေက်ာမွာ တခ်က္နဲ႔ ေပါင္မွာ တခ်က္ စုစုေပါင္း ၃ ေနရာပါ။ မေန႔ညက ခြဲစိပ္ကုသေဆာင္မွာ ထားၿပီး ဒီေဆး႐ုံမွာ ဦးေခါင္းနဲ႔ပတ္သက္ၿပိီး ကုသတဲ့ ဆရာ၀န္မရွိတဲ့အတြက္ ဒီေန႔မနက္ေတာ့ မႏၱေလးေဆး႐ုံႀကီးကို လႊဲေပးလိုက္ပါတယ္။”
ဒဏ္ရာရ အမ်ိဳးသမီးအမည္မွာ ေဒၚေအးဥ၊ အသက္က ၅၅ ႏွစ္ျဖစ္ၿပီး ေက်ာက္မဲၿမိဳ႕နယ္ ေတာ့ဆန္ေက်းရြာအုပ္စု ကေလာ၀ိုင္းရြာမွာ ေနထိုင္တယ္လို႔ ေဆး႐ုံက ေျပာပါတယ္။
ေက်ာက္မဲေဒသခံ တဦးကေတာ့ မေန႔က ပစ္ခတ္မႈမွာ ရြာသား ၃ ဦး ဒဏ္ရာရ သြားတယ္လို႔ ေျပာပါတယ္။
ဒဏ္ရာရသူ အေရအတြက္နဲ႔ ပတ္သက္ၿပီး ဒီဗြီဘီက သီးျခားအတည္ျပဳခ်က္မရေသးပါဘူး။
ေက်ာက္မဲၿမိဳ႕နယ္ ရဲစခန္းကို ဆက္သြယ္ေမးျမန္းရာမွာေတာ့ ပစ္ခတ္မႈျဖစ္ၿပီး ဒဏ္ရာရသူေတြ ရွိတယ္လို႔ ၾကားမိေပမယ့္ အစီရင္ခံစာတက္မလာတာေၾကာင့္ အခ်က္အလက္ ဘာမွမသိရဘူးလို႔ ေျဖၾကားသြားပါတယ္။
တီအန္အယ္လ္ေအ တအာင္းအမ်ိဳးသားလြတ္ေျမာက္ေရးတပ္မေတာ္ရဲ႕ ထုတ္ျပန္ခ်က္မွာေတာ့ စက္တင္ဘာ ၂၉ ရက္ ညေနပိုင္းက ေက်ာက္မဲၿမိဳ႕နယ္ ေတာ့ဆန္ေက်းရြာနားမွာ တအာင္းတပ္ရင္း ၇၁၇/ ၉၈၇ နဲ႔ ျမန္မာ့တပ္မေတာ္ တပ္မ ၇၇ တို႔ၾကား ရင္ဆိုင္တိုက္ပြဲ ျဖစ္ပြားၿပီး အစိုးရတပ္ဘက္က ၂ ဦး က်ဆံုးတယ္လို႔ ေဖာ္ျပသြားပါတယ္။ ရြာသားမ်ား ထိခိုက္ဒဏ္ရာရမႈမွာေတာ့ တာ၀န္ခံေျပာၾကားမယ့္သူ မရွိပါဘူး။
အစိုးရတပ္နဲ႔ အၿမဲလို ပစ္ခတ္မႈျဖစ္ပြားေနတဲ့ တီအန္အယ္လ္ေအဟာ တႏိုင္ငံလံုးဆိုင္ရာ အပစ္ခတ္ရပ္ လက္မွတ္ေရးထိုးပြဲမွာ ပါ၀င္လိုေပမယ့္ တိုင္းရင္းသားလက္နက္ကိုင္ အဖြဲ႔အားလံုး ပါ၀င္မွသာ လက္မွတ္ေရးထိုးမယ္လို႔ ထုတ္ျပန္ေၾကညာထားပါတယ္။
ရွမ္းျပည္ေျမာက္ပိုင္း ေက်ာက္မဲခ႐ုိင္ ေက်ာက္မဲၿမိဳ႕နယ္တြင္းမွာ အစိုးရတပ္နဲ႔ တီအန္အယ္လ္ေအ တအာင္းတပ္ဖြဲ႔ၾကား ထိေတြ႔ပစ္ခတ္မႈ ျဖစ္ပြားၿပီး ျပည္သူေတြ ထိခိုက္ဒဏ္ရာရခဲ့ပါတယ္။
စက္တင္ဘာလ ၂၉ ရက္ေန႔က ပစ္ခတ္မႈေၾကာင့္ လက္နက္စ ထိမွန္တဲ့ ရြာသူတဦး ေဆး႐ုံ ေရာက္လာတယ္လို႔ ေက်ာက္မဲျပည္သူ႔ေဆး႐ုံ တာ၀န္က်၀န္ထမ္းတဦးက ဒီဗြီဘီကို ေျပာပါတယ္။
“စက္တင္ဘာ ၂၉ ရက္ ည ၁၁ နာရီ ၄၀ အခ်ိန္မွာ လက္နက္ထိ ဒဏ္ရာနဲ႔ အမ်ိဳးသမီးတဦး ေဆး႐ုံကို ေရာက္လာပါတယ္။ ေခါင္းမွာ တခ်က္၊ ဘယ္ဘက္ ေနာက္ေက်ာမွာ တခ်က္နဲ႔ ေပါင္မွာ တခ်က္ စုစုေပါင္း ၃ ေနရာပါ။ မေန႔ညက ခြဲစိပ္ကုသေဆာင္မွာ ထားၿပီး ဒီေဆး႐ုံမွာ ဦးေခါင္းနဲ႔ပတ္သက္ၿပိီး ကုသတဲ့ ဆရာ၀န္မရွိတဲ့အတြက္ ဒီေန႔မနက္ေတာ့ မႏၱေလးေဆး႐ုံႀကီးကို လႊဲေပးလိုက္ပါတယ္။”
ဒဏ္ရာရ အမ်ိဳးသမီးအမည္မွာ ေဒၚေအးဥ၊ အသက္က ၅၅ ႏွစ္ျဖစ္ၿပီး ေက်ာက္မဲၿမိဳ႕နယ္ ေတာ့ဆန္ေက်းရြာအုပ္စု ကေလာ၀ိုင္းရြာမွာ ေနထိုင္တယ္လို႔ ေဆး႐ုံက ေျပာပါတယ္။
ေက်ာက္မဲေဒသခံ တဦးကေတာ့ မေန႔က ပစ္ခတ္မႈမွာ ရြာသား ၃ ဦး ဒဏ္ရာရ သြားတယ္လို႔ ေျပာပါတယ္။
ဒဏ္ရာရသူ အေရအတြက္နဲ႔ ပတ္သက္ၿပီး ဒီဗြီဘီက သီးျခားအတည္ျပဳခ်က္မရေသးပါဘူး။
ေက်ာက္မဲၿမိဳ႕နယ္ ရဲစခန္းကို ဆက္သြယ္ေမးျမန္းရာမွာေတာ့ ပစ္ခတ္မႈျဖစ္ၿပီး ဒဏ္ရာရသူေတြ ရွိတယ္လို႔ ၾကားမိေပမယ့္ အစီရင္ခံစာတက္မလာတာေၾကာင့္ အခ်က္အလက္ ဘာမွမသိရဘူးလို႔ ေျဖၾကားသြားပါတယ္။
တီအန္အယ္လ္ေအ တအာင္းအမ်ိဳးသားလြတ္ေျမာက္ေရးတပ္မေတာ္ရဲ႕ ထုတ္ျပန္ခ်က္မွာေတာ့ စက္တင္ဘာ ၂၉ ရက္ ညေနပိုင္းက ေက်ာက္မဲၿမိဳ႕နယ္ ေတာ့ဆန္ေက်းရြာနားမွာ တအာင္းတပ္ရင္း ၇၁၇/ ၉၈၇ နဲ႔ ျမန္မာ့တပ္မေတာ္ တပ္မ ၇၇ တို႔ၾကား ရင္ဆိုင္တိုက္ပြဲ ျဖစ္ပြားၿပီး အစိုးရတပ္ဘက္က ၂ ဦး က်ဆံုးတယ္လို႔ ေဖာ္ျပသြားပါတယ္။ ရြာသားမ်ား ထိခိုက္ဒဏ္ရာရမႈမွာေတာ့ တာ၀န္ခံေျပာၾကားမယ့္သူ မရွိပါဘူး။
အစိုးရတပ္နဲ႔ အၿမဲလို ပစ္ခတ္မႈျဖစ္ပြားေနတဲ့ တီအန္အယ္လ္ေအဟာ တႏိုင္ငံလံုးဆိုင္ရာ အပစ္ခတ္ရပ္ လက္မွတ္ေရးထိုးပြဲမွာ ပါ၀င္လိုေပမယ့္ တိုင္းရင္းသားလက္နက္ကိုင္ အဖြဲ႔အားလံုး ပါ၀င္မွသာ လက္မွတ္ေရးထိုးမယ္လို႔ ထုတ္ျပန္ေၾကညာထားပါတယ္။
ေနာက္တက္လာမယ့္ အစိုးရ မ်ဳိးေစာင့္ဥပေဒကို မျပင္ႏုိင္ရန္ ေအာင္ပြဲခံ အင္အားျပေနဟု ဦးဝီရသူဆို
မဇၩိမ
အမ်ိဳးဘာသာ သာသနာ ေစာင့္ေရွာက္ေရးအဖြဲ႔ (မဘသ) သည္ ၂၀၁၅ ေရြးေကာက္ပြဲ နီးကပ္လာခ်ိန္ တြင္ ဦးသိန္းစိန္ အစိုးရ လက္ထက္မွာ ျပ႒ာန္းႏိုင္ခဲ့တဲ့ မ်ိဳးေစာင့္ဥပေဒျပ႒ာန္းႏိုင္မႈကို မဘသရဲ႕ ႏိုင္ငံေရး ေအာင္ပြဲအျဖစ္ အခမ္းအနားေတြ၊ စီတန္းလွည့္လည္မႈေတြနဲ႔အတူ တႏိုင္ငံလံုးတြင္ က်င္းပ ျပဳလုပ္လ်က္ ရွိပါတယ္။
၂၀၁၅ ေရြးေကာက္ပြဲ နီးကပ္လာခ်ိန္ မႏၲေလးၿမိဳ႕မွာ ဝင္ေရာက္ယွဥ္ၿပိဳင္မယ့္ လႊတ္ေတာ္ကိုယ္စားလွယ္ ေလာင္းေတြဟာ အမ်ိဳးဘာသာ သာသနာကို ေစာင့္ေရွာက္သူ ဟုတ္မဟုတ္ မဘသအဖြဲ႔က စံုစမ္း လ်က္ ရွိၿပီး မဘသ ဦးေဆာင္ ဆရာေတာ္ ဦးဝီရသူက တိုင္းျပည္ႏွင့္ ဗုဒၶဘာသာကို ကာကြယ္မယ့္ အမ်ိဳးကို ေစာင့္ေရွာက္မယ့္သူေတြကို ေရြးခ်ယ္ရန္ စက္တင္ ဘာလ ၁၆ ရက္ေန႔က တိုက္တြန္း ထားပါတယ္။
ဦးသိန္းစိန္ ျပ႒ာန္းေပးခဲ့တဲ့ မ်ိဳးေစာင့္ဥပေဒမ်ား တႏိုင္ငံလံုးတြင္ ေထာက္ခံမႈ အင္တိုက္အားတိုက္ ျပဳလုပ္ေနျခင္းဟာ လက္ရွိအစိုးရရဲ႕ ဒုတိယ သက္တမ္းအတြက္ မဲဆြယ္ေပးေနျခင္းလားလို႔ ေမးခြန္း ထုတ္စရာျဖစ္ေနပါတယ္။ မစိုးရိမ္ တိုက္သစ္ဆရာေတာ္ မဘသ က ဦး၀ီရသူက ဦးသိန္းစိန္ကို အာဏာ တည္ၿမဲဖို႔ ဒီအခမ္းနားေတြ က်င္းပေနတာမဟုတ္ပါဘူးတဲ့ ေနာက္အစိုးရတက္လာရင္ မ်ိဳးေစာင့္ဥပေဒ ကို ရန္ရွာႏိုင္တယ္ဆိုတဲ့ အသံေတြလည္းထြက္လာလို႔ အင္အားျပတာေတြ လုပ္ခဲ့တာပါလို႔ မိန္႔ပါတယ္။
ဦး၀ီရသူက။ ။ မဲဆြယ္တဲ့ကာလနဲ႔ တိုက္ဆိုင္ၿပီးေတာ့မွ ဒီဥပေဒကို အဆံုးသတ္ေပးလိုက္တယ္ ဆိုၿပီးေတာ့ ေ၀ဖန္တယ္။ ေနာက္တစ္ခုကေတာ့ ေရြးေကာက္ပြဲ မဲဆြယ္တဲ့ ကာလမွာမွ ဒီေအာင္ပြဲေတြကို တမင္သက္သက္ ေအာင္ပြဲခံတယ္လို႔ ေ၀ဖန္ေနတာေတြ ရိွပါတယ္။ ကန္႔ကြက္တဲ့သူ ရိွခဲ့လို႔သာ ဒီဥပေဒ က ဒီအခ်ိန္ေရာက္မွ ေအာင္ျမင္သြားတာပါ။ တကယ္လို႔ ကန္႔ကြက္ခဲ့သူမရိွလို႔ ေခ်ာေခ်ာေမာေမာ ေအာင္ျမင္သြားရင္ ဒီအခ်ိန္ထိ မေရာက္ပါဘူး။
ေနာက္တစ္ခ်က္ကေတာ့ မဘသ ဗဟိုအစည္းအေ၀းမွာ တစ္ရက္တည္း တစ္ၿပိဳင္နက္ထဲ မႏၱေလးနဲ႔ ရန္ကုန္မွာလုပ္ဖို႔ ရည္ရြယ္တာပါ။ သို႔ေသာ္လည္း လက္မွတ္ ေကာက္ေပးထားတဲ့ လူေတြက မႏၱေလးနဲ႔ ရန္ကုန္တင္မကဘူး။ အထက္ဗမာျပည္ေကာ ေအာက္ဗမာ ျပည္ေကာ စံုေနတာဆိုေတာ့ သူတို႔ေတြ လက္မွတ္တစ္ခုရဖို႔က အင္မတန္ခက္ခဲပါတယ္။ လက္မွတ္ေကာက္ေပးထားတဲ့ ရဟန္းရွင္လူ ျပည္သူေတြကို သက္ညႇာၿပီးေတာ့ တိုင္းနဲ႔ ျပည္နယ္ အသီးသီးကို ကိုယ္စားျပဳတဲ့ ၿမိဳ႕ႀကီးေတြမွာပဲ ျဖစ္ျဖစ္ သို႔မဟုတ္ သင့္ေတာ္တဲ့ၿမိဳ႕ေတြ မွာပဲ ျဖစ္ျဖစ္ ေအာင္ပြဲ က်င္းပၾကဖို႔ သတ္မွတ္လိုက္တာပါ။
ေနာက္တစ္ခ်က္က သမၼတ ဦးသိန္းစိန္ကို ေထာက္ခံဖို႔ ဒီအစိုးရ ဆက္လက္ၿပီးေတာ့ အာဏာ တည္ၿမဲဖို႔ ဒီအခမ္းနားေတြ က်င္းပေနတာမဟုတ္ပါဘူး။ ေနာက္တစ္ခ်က္က ေနာက္အစိုးရ တက္လာရင္ မ်ိဳးေစာင့္ဥပေဒကို ရန္ရွာႏိုင္တယ္ဆိုတဲ့ အသံေတြလည္း ထြက္လာသလို အဲဒီလို ရန္ရွာမယ့္ အဖြဲ႔အစည္းေတြကလည္း အသံေတြ ၾကားလာရတယ္။ အဲဒီအတြက္ အင္အားျပတဲ့အေနနဲ႔ အမ်ိဳးေစာင့္ ဥပေဒကို မထိပါးရဲေအာင္ ႀကီးႀကီးက်ယ္က်ယ္ လုပ္ေနရျခင္း ျဖစ္ပါတယ္။
NLDက ကမာရြတ္ၿမိဳ႕နယ္ အမွတ္(၂) မဲဆႏၵနယ္ တိုင္းေဒသႀကီးကိုယ္စားလွယ္ေလာင္း ဦးလင္းႏိုင္ျမင့္ ကေတာ့ ဘယ္ပါတီပဲျဖစ္ျဖစ္ တရား ဥပေဒ ကိုခ်ဳိးေဖာက္ရင္ အဲဒီသူရဲ႕တာ၀န္သာျဖစ္တယ္။ တကယ္လို႔ တဖဲြ႕ဖဲြ႕ တေယာက္ေယာက္က သြားၿပီး တားဆီး ပိတ္ပင္တယ္ဆိုရင္ေတာ့ ဒီဥစၥာက တည္ဆဲဥပေဒေတြကို ခ်ိဳးေဖာက္တာျဖစ္သြားၿပီလို႔ ဆိုပါတယ္။
ဦးလင္းႏိုင္ျမင့္။ ။ ေရြးေကာက္ပြဲ ေကာ္မရွင္ ဥပေဒပုဒ္မ (၅၈)မွာလည္း ဘာသာေရးကို အေၾကာင္းျပၿပီး ေတာ့ မဲဆြယ္လို႔မရဘူးလို႔ ေဖာ္ျပထားတယ္။ ၿပီးတဲ့အခါ ဖြဲ႔စည္းပံု အေျခခံဥပေဒမွာလည္း ဘာသာတစ္ခုခုကို အေႏွာက္အယွက္ျဖစ္ေအာင္ ျပဳလုပ္ၿပီးေတာ့ ေဆာင္ရြက္ခြင့္ မရိွဘူးလို႔ ေဖာ္ျပထားတယ္။ တစ္ခ်ိဳ႕ ေနရာေတြမွာ ကၽြန္ေတာ္ဖတ္လိုက္ရတာ ၾကားလိုက္ရတာ အမ်ိဳးဘာသာ သာသနာ ဆိုတဲ့အဖြဲ႔က တစ္ခ်ိဳ႕လူေတြက အဲထဲမွာ ပါတဲ့ တစ္ခ်ိဳ႕လူေတြက အဲဒါကို ခ်ိဳးေဖာက္ေနတယ္ဆိုတာ ေတြ႔လိုက္ရတယ္။ ဒါကေတာ့ ဥပေဒကို ခ်ိဳးေဖာက္တာကေတာ့ ခ်ိဳးေဖာက္တဲ့ လူရဲ႕တာ၀န္သာျဖစ္တယ္လို႔ ကၽြန္ေတာ္ ကေတာ့ ျမင္မိတယ္။ ေ၀ဖန္တာတို႔ ေထာက္ျပတာတို႔ အႀကံျပဳတာတို႔ကေတာ့ ဒီမိုကေရစီစနစ္သြားၿပီ ဆိုရင္ ႀကံဳရမွာပဲေလ။ အဲေပမယ့္ အဲအေပၚမွာေတာ့ ေ၀ဖန္လို႔ရတယ္။ ေထာက္ျပလို႔ရတယ္။ အႀကံျပဳလို႔ရတယ္။ ဒါေပမယ့္ အဲအေပၚမွာ တားဆီး ပိတ္ပင္လို႔မရဘူး။ တကယ္လို႔ တားဆီးပိတ္ပင္ သြားၿပီဆိုရင္ေတာ့ ဒီဥစၥာက တည္ဆဲ ဥပေဒေတြကို ခ်ိဳးေဖာက္တာ ျဖစ္သြားၿပီ။
မဘသအဖြဲ႔က ေရြးေကာက္ပြဲမွာ ကိုယ္တိုင္ဝင္ေရာက္ယွဥ္ၿပိဳင္မယ့္ အရိပ္လကၡဏာ ျပသတာမရွိေပမယ့္ သူတို႔ရဲ႕ ဥပေဒ ၄ ခုကို ဆန္႔က်င္တဲ့ ကိုယ္စားလွယ္ေလာင္းေတြကို ျပည္သူသိေအာင္ ထုတ္ျပန္ သတိ ေပးသြား မယ္လို႔ ေၾကညာထားပါတယ္။ အဲဒီ ကိုယ္စားလွယ္ေလာင္း ေတြထဲမွာ လာမယ့္ ေရြးေကာက္ပြဲမွာ ေရွး႐ိုးစြဲသမားမ်ား၊ စစ္ဘက္အရာရွိ ေဟာင္းမ်ားနဲ႔ ရင္ဆိုင္ရမည့္ ႏိုဘယ္ၿငိမ္းခ်မ္းေရးဆုရွင္ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ ႏွင့္ NLD ပါတီတို႔ ပါဝင္ေနပါတယ္။
အရွင္၀ီရသူကေတာ့ ေနာက္အစိုးရတက္ လာရင္ ဒီမ်ိဳးေစာင့္ဥပေဒကို ျပန္ျပင္မယ္လို႔ ကန္႔ကြက္ခဲ့တဲ့ သူေတြပါလာခဲ့ရင္ အင္အားျပတဲ့အေနနဲ႔ လုပ္ရတာျဖစ္တယ္လို႔ မိန္႔ပါတယ္။
အရွင္၀ီရသူ။ ။အေျခခံဥပအေဒ ျပင္တာသာ ရာခိုင္ႏႈန္း ေတာ္ေတာ္မ်ားမ်ားရမွ ေထာက္ခံမဲ မ်ားမ်ားရ မွ ျပင္လို႔ရတာကို အမ်ိဳးေစာင့္ဥပေဒလို ဥပေဒ အေသးအဖြဲေလးေတြ ျပင္တဲ့ကိစၥက်ေတာ့ ၅၁ ရာခိုင္ႏႈန္း ရရင္ျပင္လို႔ရတယ္။ ဒါေၾကာင့္ လႊတ္ေတာ္ထဲ ငါတို႔ေရာက္သြားရင္ ဒီမ်ိဳးေစာင့္ဥပေဒကို ျပန္ျပင္မယ္လို႔ ကန္႔ကြက္ခဲ့တဲ့ အမတ္ေတြရဲ႕ ေျပာတဲ့ စကားေတြရိွတယ္။ ေနာက္ သူတို႔ရဲ႕ အသိုင္းအ၀ိုင္းထဲကလည္း ဒီသတင္းေတြ ထြက္လာတယ္။ ဒါေတြကို ရဟန္းရွင္လူ ျပည္သူေတြက ေတာ္ေတာ္ စိုးရိမ္ၾကတယ္။ စိုးရိမ္ၾကလို႔ ဒါကို အင္အားျပတဲ့အေနနဲ႔ ေအာင္ပြဲခံတာပါ။
ေရြးေကာက္ပဲြမတိုင္မီ အခုလိုမဲဆြယ္တဲ့ ကာလမ်ဳိးမွာ လက္ရွိအာဏာရ ပါတီနဲ႔ အတိုက္အခံပါတီႀကီးတို႔ ကေတာ့ ေထာင္ၿပီးသား ပါတီဆိုင္းဘုတ္ေနရာမွာ ေနာက္ေထာင္တဲ့ ပါတီဆိုင္းဘုတ္ကေရွ႕ကကြယ္ေန တာမ်ဳိးေတြ၊ မဲဆြယ္ၾကစဥ္ ပါတီ၀င္အခ်င္းခ်င္း အခ်င္းမ်ားၾကတာမ်ဳိးေတြေတာ့ ေနရာတခ်ဳိ႕မွာျဖစ္ခဲ့ ပါတယ္ ဦးလင္းႏိုင္ျမင့္ကေတာ့ ေရြးေကာက္ပဲြကာလမွာေတာ့ သက္ဆိုင္ရာအာဏာပိုင္ေတြနဲ႔ ပါတီေတြ ပူးေပါင္းၿပီး ထိမ္းႏိုင္မယ္ထင္ပါတယ္တဲ့။
ဦးလင္းႏိုင္ျမင့္။ ။ေရြးေကာက္ပြဲကာလမွာ ရန္ကုန္၊မႏၱေလးနဲ႔ ၿမိဳ႕ႀကီးေတြမွာ ဒီလို ပဋိေပကၡမ်ိဳး ျဖစ္လာဖို႔ေတာ့ ကၽြန္ေတာ္ေတာ့မထင္မိဘူး။ နယ္ေတြမွာ ဆိုရင္ေတာ့ သက္ဆိုင္ရာအာဏာပိုင္ေတြနဲ႔ ပါတီေတြနဲ႔ေတာ့ အဲလို မျဖစ္ေအာင္ပူးေပါင္းၿပီး ေဆာင္ရြက္ေနတာရိွတယ္။ သက္ေဆာင္ရာ ေရြးေကာက္ပြဲ ေကာ္မရွင္ေတြကလည္း အဲလို ပဋိေပကၡေတြ မျဖစ္ေအာင္လို႔ ႀကိဳတင္ၿပီး ျဖစ္ပြားတဲ့ကိစၥေတြ ျဖစ္လာႏိုင္ေျခရိွတဲ့အဖြဲ႔ေတြကိုလည္း ေခၚယူၿပီးသတိေပးတာတို႔၊ အေၾကာင္းၾကားတာတို႔ ရိွတယ္။ အဲဒါေၾကာင့္ ႀကီးႀကီးမားမား ျဖစ္မယ္လို႔ေတာ့ ကၽြန္ေတာ္ေတာ့ မထင္မိဘူး။
မဘသ ကအရွင္၀ီရသူကေတာ့ ပါတီႀကီးႏွစ္ခုလုံးက ပုံအပ္လို႔ မရတဲ့ အေျခအေနပါတဲ့
အရွင္၀ီရသူ။ ။သူတို႔တစ္ေတြ မဲဆြဲစည္း႐ံုးတဲ့ ကိစၥနဲ႔ေတာ့ သိပ္ၿပီးေတာ့ အထူးအေထြ မေလ့လာမိ ပါဘူး။ ပါတီတိုင္း ပါတီတိုင္း မဲဆြဲစည္း႐ံုး ေနၾကတာကို ဦးဇင္းတို႔က ေတြ႔ျမင္ေနရေတာ့ ထူးၿပီးေတာ့ ေျပာစရာဂာ မရိွပါဘူး။ တရားဥပေဒစိုးမိုးေရး ဥကၠ႒ႀကီးက ဘာမွကို လုပ္မျပႏိုင္ခဲ့ဘူးေနာ္။ အဲေတာ့ သူတို႔ ေႂကြးေၾကာ္တဲ့အတိုင္း ျဖစ္လာပါ့မလားဆိုတာႀကီးက ေျပာစရာ ျဖစ္သြားတာေပါ့။
ေနာက္တစ္ခု က ဦးဇင္းတို႔ မႏၱေလးကို လာတုန္းက သူလႊတ္ေတာ္ထဲ ေရာက္သြားရင္ မႏၱေလးအတြက္ ပထမဦးဆံုး အဆိုျပဳေပးပါ့မယ္ ဆိုၿပီးေတာ့ ကတိေပးခဲ့တယ္။ သို႔ေသာ္လည္းပဲ မႏၱေလး သံဃာထုက ေတာင္းဆိုတဲ့ အမ်ိဳးေစာင့္ ဥပေဒက်ေတာ့ ပါတီလံုးကၽြတ္ကို ကန္႔ကြက္ခဲ့တာ ေပါ့ေနာ္။ ဦးဇင္းတို႔ ေျပာခ်င္တာကေတာ့ ပါတီႀကီးႏွစ္ခုရိွတယ္။ ႏွစ္ခုတည္းက တစ္ခုခုကို ပံုအပ္လို႔ေတာ့ မရႏိုင္တဲ့အေျခေနမ်ိဳးမွာ ရိွတယ္။ ဒါေၾကာင့္ ျပည္သူေတြအေနနဲ႔ ပါတီေသးေသးေလးေတြထဲက အရည္အခ်င္းျပည့္၀တဲ့ စိစစ္ၿပီးေရြးထုတ္မွသာ အနာဂတ္ ႏိုင္ငံေရးက တည္ၿငိမ္ေျဖာင့္ျဖဴးႏိုင္မယ္လို႔ ဦးဇင္းကေတာ့ အႀကံျပဳခ်င္တာေပါ့။
မဘသ ကအမ်ိဳးသား ဒီမိုကေရစီအဖြဲ႔ခ်ဳပ္ (NLD) ၏ မဲဆြယ္စည္း႐ံုးေရးကို ထိခိုက္ေစႏိုင္သည့္ စာသားပါ စာရြက္စာတမ္းမ်ားကို မဘသက တိုင္းေဒသႀကီးႏွင့္ ျပည္နယ္ တခ်ိဳ႕တြင္ လိုက္လံ ေဝငွလ်က္ ရွိေၾကာင္း NLD ဗဟိုေအာင္ႏိုင္ေရး အဖြဲ႔ ဥကၠ႒ ဦးတင္ဦးက မီဒီယာမ်ားသို႔ စက္တင္ဘာလ ၂၁ ရက္ေန႔တြင္ ေျပာၾကားခဲ့တဲ့အေပၚမဘသက အရွင္၀ီရသူက
အရွင္၀ီရသူ။ ။ေနာက္ေနာင္မွာ မဘသ လိုဂိုကို အသံုးျပဳၿပီးေတာ့ ဒီလို ႏိုင္ငံေရး အသံုးခ်တာမ်ိဳး မလုပ္ဖို႔ ဦးဇင္းတို႔ ေၾကညာခ်က္လည္း ထုတ္ထားတယ္။ ေနာက္ပိုင္းမွာေတာ့ ဒီဟာကို မိတၱဴ ပြားၿပီးေတာ့ ဟိုေနရာအခမ္းအနားမွာ ျဖန္႔ေ၀လိုက္ ဒီေနရာမွာ ျဖန္႔ေ၀လိုက္နဲ႔ ႏိုင္ငံေရးကို အသံုးခ်ေန တာေတြ႔ရပါတယ္။ အမ်ိဳးေစာင့္ဥပေဒကို တစ္ေယာက္စ ႏွစ္ေယာက္စက ကန္႔ကြက္ခဲ့တာ မဟုတ္ပဲနဲ႔ ပါတီလံုးကၽြတ္ ကန္႔ကြက္ခဲ့တဲ့အတြက္ သံဃာငယ္ေလးေတြရင္ထဲမွာ ႀကိတ္မႏိုင္ခဲမရ ခံစားရတယ္ ေပါ့ေနာ္။ အဲလို ေပါက္ကြဲတယ္လို႔လည္း ဦးဇင္းတို႔ ယူဆတာေပါ့ေနာ္
အမ်ိဳးဘာသာ သာသနာ ေစာင့္ေရွာက္ေရးအဖြဲ႔ (မဘသ) သည္ ၂၀၁၅ ေရြးေကာက္ပြဲ နီးကပ္လာခ်ိန္ တြင္ ဦးသိန္းစိန္ အစိုးရ လက္ထက္မွာ ျပ႒ာန္းႏိုင္ခဲ့တဲ့ မ်ိဳးေစာင့္ဥပေဒျပ႒ာန္းႏိုင္မႈကို မဘသရဲ႕ ႏိုင္ငံေရး ေအာင္ပြဲအျဖစ္ အခမ္းအနားေတြ၊ စီတန္းလွည့္လည္မႈေတြနဲ႔အတူ တႏိုင္ငံလံုးတြင္ က်င္းပ ျပဳလုပ္လ်က္ ရွိပါတယ္။
၂၀၁၅ ေရြးေကာက္ပြဲ နီးကပ္လာခ်ိန္ မႏၲေလးၿမိဳ႕မွာ ဝင္ေရာက္ယွဥ္ၿပိဳင္မယ့္ လႊတ္ေတာ္ကိုယ္စားလွယ္ ေလာင္းေတြဟာ အမ်ိဳးဘာသာ သာသနာကို ေစာင့္ေရွာက္သူ ဟုတ္မဟုတ္ မဘသအဖြဲ႔က စံုစမ္း လ်က္ ရွိၿပီး မဘသ ဦးေဆာင္ ဆရာေတာ္ ဦးဝီရသူက တိုင္းျပည္ႏွင့္ ဗုဒၶဘာသာကို ကာကြယ္မယ့္ အမ်ိဳးကို ေစာင့္ေရွာက္မယ့္သူေတြကို ေရြးခ်ယ္ရန္ စက္တင္ ဘာလ ၁၆ ရက္ေန႔က တိုက္တြန္း ထားပါတယ္။
ဦးသိန္းစိန္ ျပ႒ာန္းေပးခဲ့တဲ့ မ်ိဳးေစာင့္ဥပေဒမ်ား တႏိုင္ငံလံုးတြင္ ေထာက္ခံမႈ အင္တိုက္အားတိုက္ ျပဳလုပ္ေနျခင္းဟာ လက္ရွိအစိုးရရဲ႕ ဒုတိယ သက္တမ္းအတြက္ မဲဆြယ္ေပးေနျခင္းလားလို႔ ေမးခြန္း ထုတ္စရာျဖစ္ေနပါတယ္။ မစိုးရိမ္ တိုက္သစ္ဆရာေတာ္ မဘသ က ဦး၀ီရသူက ဦးသိန္းစိန္ကို အာဏာ တည္ၿမဲဖို႔ ဒီအခမ္းနားေတြ က်င္းပေနတာမဟုတ္ပါဘူးတဲ့ ေနာက္အစိုးရတက္လာရင္ မ်ိဳးေစာင့္ဥပေဒ ကို ရန္ရွာႏိုင္တယ္ဆိုတဲ့ အသံေတြလည္းထြက္လာလို႔ အင္အားျပတာေတြ လုပ္ခဲ့တာပါလို႔ မိန္႔ပါတယ္။
ဦး၀ီရသူက။ ။ မဲဆြယ္တဲ့ကာလနဲ႔ တိုက္ဆိုင္ၿပီးေတာ့မွ ဒီဥပေဒကို အဆံုးသတ္ေပးလိုက္တယ္ ဆိုၿပီးေတာ့ ေ၀ဖန္တယ္။ ေနာက္တစ္ခုကေတာ့ ေရြးေကာက္ပြဲ မဲဆြယ္တဲ့ ကာလမွာမွ ဒီေအာင္ပြဲေတြကို တမင္သက္သက္ ေအာင္ပြဲခံတယ္လို႔ ေ၀ဖန္ေနတာေတြ ရိွပါတယ္။ ကန္႔ကြက္တဲ့သူ ရိွခဲ့လို႔သာ ဒီဥပေဒ က ဒီအခ်ိန္ေရာက္မွ ေအာင္ျမင္သြားတာပါ။ တကယ္လို႔ ကန္႔ကြက္ခဲ့သူမရိွလို႔ ေခ်ာေခ်ာေမာေမာ ေအာင္ျမင္သြားရင္ ဒီအခ်ိန္ထိ မေရာက္ပါဘူး။
ေနာက္တစ္ခ်က္ကေတာ့ မဘသ ဗဟိုအစည္းအေ၀းမွာ တစ္ရက္တည္း တစ္ၿပိဳင္နက္ထဲ မႏၱေလးနဲ႔ ရန္ကုန္မွာလုပ္ဖို႔ ရည္ရြယ္တာပါ။ သို႔ေသာ္လည္း လက္မွတ္ ေကာက္ေပးထားတဲ့ လူေတြက မႏၱေလးနဲ႔ ရန္ကုန္တင္မကဘူး။ အထက္ဗမာျပည္ေကာ ေအာက္ဗမာ ျပည္ေကာ စံုေနတာဆိုေတာ့ သူတို႔ေတြ လက္မွတ္တစ္ခုရဖို႔က အင္မတန္ခက္ခဲပါတယ္။ လက္မွတ္ေကာက္ေပးထားတဲ့ ရဟန္းရွင္လူ ျပည္သူေတြကို သက္ညႇာၿပီးေတာ့ တိုင္းနဲ႔ ျပည္နယ္ အသီးသီးကို ကိုယ္စားျပဳတဲ့ ၿမိဳ႕ႀကီးေတြမွာပဲ ျဖစ္ျဖစ္ သို႔မဟုတ္ သင့္ေတာ္တဲ့ၿမိဳ႕ေတြ မွာပဲ ျဖစ္ျဖစ္ ေအာင္ပြဲ က်င္းပၾကဖို႔ သတ္မွတ္လိုက္တာပါ။
ေနာက္တစ္ခ်က္က သမၼတ ဦးသိန္းစိန္ကို ေထာက္ခံဖို႔ ဒီအစိုးရ ဆက္လက္ၿပီးေတာ့ အာဏာ တည္ၿမဲဖို႔ ဒီအခမ္းနားေတြ က်င္းပေနတာမဟုတ္ပါဘူး။ ေနာက္တစ္ခ်က္က ေနာက္အစိုးရ တက္လာရင္ မ်ိဳးေစာင့္ဥပေဒကို ရန္ရွာႏိုင္တယ္ဆိုတဲ့ အသံေတြလည္း ထြက္လာသလို အဲဒီလို ရန္ရွာမယ့္ အဖြဲ႔အစည္းေတြကလည္း အသံေတြ ၾကားလာရတယ္။ အဲဒီအတြက္ အင္အားျပတဲ့အေနနဲ႔ အမ်ိဳးေစာင့္ ဥပေဒကို မထိပါးရဲေအာင္ ႀကီးႀကီးက်ယ္က်ယ္ လုပ္ေနရျခင္း ျဖစ္ပါတယ္။
NLDက ကမာရြတ္ၿမိဳ႕နယ္ အမွတ္(၂) မဲဆႏၵနယ္ တိုင္းေဒသႀကီးကိုယ္စားလွယ္ေလာင္း ဦးလင္းႏိုင္ျမင့္ ကေတာ့ ဘယ္ပါတီပဲျဖစ္ျဖစ္ တရား ဥပေဒ ကိုခ်ဳိးေဖာက္ရင္ အဲဒီသူရဲ႕တာ၀န္သာျဖစ္တယ္။ တကယ္လို႔ တဖဲြ႕ဖဲြ႕ တေယာက္ေယာက္က သြားၿပီး တားဆီး ပိတ္ပင္တယ္ဆိုရင္ေတာ့ ဒီဥစၥာက တည္ဆဲဥပေဒေတြကို ခ်ိဳးေဖာက္တာျဖစ္သြားၿပီလို႔ ဆိုပါတယ္။
ဦးလင္းႏိုင္ျမင့္။ ။ ေရြးေကာက္ပြဲ ေကာ္မရွင္ ဥပေဒပုဒ္မ (၅၈)မွာလည္း ဘာသာေရးကို အေၾကာင္းျပၿပီး ေတာ့ မဲဆြယ္လို႔မရဘူးလို႔ ေဖာ္ျပထားတယ္။ ၿပီးတဲ့အခါ ဖြဲ႔စည္းပံု အေျခခံဥပေဒမွာလည္း ဘာသာတစ္ခုခုကို အေႏွာက္အယွက္ျဖစ္ေအာင္ ျပဳလုပ္ၿပီးေတာ့ ေဆာင္ရြက္ခြင့္ မရိွဘူးလို႔ ေဖာ္ျပထားတယ္။ တစ္ခ်ိဳ႕ ေနရာေတြမွာ ကၽြန္ေတာ္ဖတ္လိုက္ရတာ ၾကားလိုက္ရတာ အမ်ိဳးဘာသာ သာသနာ ဆိုတဲ့အဖြဲ႔က တစ္ခ်ိဳ႕လူေတြက အဲထဲမွာ ပါတဲ့ တစ္ခ်ိဳ႕လူေတြက အဲဒါကို ခ်ိဳးေဖာက္ေနတယ္ဆိုတာ ေတြ႔လိုက္ရတယ္။ ဒါကေတာ့ ဥပေဒကို ခ်ိဳးေဖာက္တာကေတာ့ ခ်ိဳးေဖာက္တဲ့ လူရဲ႕တာ၀န္သာျဖစ္တယ္လို႔ ကၽြန္ေတာ္ ကေတာ့ ျမင္မိတယ္။ ေ၀ဖန္တာတို႔ ေထာက္ျပတာတို႔ အႀကံျပဳတာတို႔ကေတာ့ ဒီမိုကေရစီစနစ္သြားၿပီ ဆိုရင္ ႀကံဳရမွာပဲေလ။ အဲေပမယ့္ အဲအေပၚမွာေတာ့ ေ၀ဖန္လို႔ရတယ္။ ေထာက္ျပလို႔ရတယ္။ အႀကံျပဳလို႔ရတယ္။ ဒါေပမယ့္ အဲအေပၚမွာ တားဆီး ပိတ္ပင္လို႔မရဘူး။ တကယ္လို႔ တားဆီးပိတ္ပင္ သြားၿပီဆိုရင္ေတာ့ ဒီဥစၥာက တည္ဆဲ ဥပေဒေတြကို ခ်ိဳးေဖာက္တာ ျဖစ္သြားၿပီ။
မဘသအဖြဲ႔က ေရြးေကာက္ပြဲမွာ ကိုယ္တိုင္ဝင္ေရာက္ယွဥ္ၿပိဳင္မယ့္ အရိပ္လကၡဏာ ျပသတာမရွိေပမယ့္ သူတို႔ရဲ႕ ဥပေဒ ၄ ခုကို ဆန္႔က်င္တဲ့ ကိုယ္စားလွယ္ေလာင္းေတြကို ျပည္သူသိေအာင္ ထုတ္ျပန္ သတိ ေပးသြား မယ္လို႔ ေၾကညာထားပါတယ္။ အဲဒီ ကိုယ္စားလွယ္ေလာင္း ေတြထဲမွာ လာမယ့္ ေရြးေကာက္ပြဲမွာ ေရွး႐ိုးစြဲသမားမ်ား၊ စစ္ဘက္အရာရွိ ေဟာင္းမ်ားနဲ႔ ရင္ဆိုင္ရမည့္ ႏိုဘယ္ၿငိမ္းခ်မ္းေရးဆုရွင္ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ ႏွင့္ NLD ပါတီတို႔ ပါဝင္ေနပါတယ္။
အရွင္၀ီရသူကေတာ့ ေနာက္အစိုးရတက္ လာရင္ ဒီမ်ိဳးေစာင့္ဥပေဒကို ျပန္ျပင္မယ္လို႔ ကန္႔ကြက္ခဲ့တဲ့ သူေတြပါလာခဲ့ရင္ အင္အားျပတဲ့အေနနဲ႔ လုပ္ရတာျဖစ္တယ္လို႔ မိန္႔ပါတယ္။
အရွင္၀ီရသူ။ ။အေျခခံဥပအေဒ ျပင္တာသာ ရာခိုင္ႏႈန္း ေတာ္ေတာ္မ်ားမ်ားရမွ ေထာက္ခံမဲ မ်ားမ်ားရ မွ ျပင္လို႔ရတာကို အမ်ိဳးေစာင့္ဥပေဒလို ဥပေဒ အေသးအဖြဲေလးေတြ ျပင္တဲ့ကိစၥက်ေတာ့ ၅၁ ရာခိုင္ႏႈန္း ရရင္ျပင္လို႔ရတယ္။ ဒါေၾကာင့္ လႊတ္ေတာ္ထဲ ငါတို႔ေရာက္သြားရင္ ဒီမ်ိဳးေစာင့္ဥပေဒကို ျပန္ျပင္မယ္လို႔ ကန္႔ကြက္ခဲ့တဲ့ အမတ္ေတြရဲ႕ ေျပာတဲ့ စကားေတြရိွတယ္။ ေနာက္ သူတို႔ရဲ႕ အသိုင္းအ၀ိုင္းထဲကလည္း ဒီသတင္းေတြ ထြက္လာတယ္။ ဒါေတြကို ရဟန္းရွင္လူ ျပည္သူေတြက ေတာ္ေတာ္ စိုးရိမ္ၾကတယ္။ စိုးရိမ္ၾကလို႔ ဒါကို အင္အားျပတဲ့အေနနဲ႔ ေအာင္ပြဲခံတာပါ။
ေရြးေကာက္ပဲြမတိုင္မီ အခုလိုမဲဆြယ္တဲ့ ကာလမ်ဳိးမွာ လက္ရွိအာဏာရ ပါတီနဲ႔ အတိုက္အခံပါတီႀကီးတို႔ ကေတာ့ ေထာင္ၿပီးသား ပါတီဆိုင္းဘုတ္ေနရာမွာ ေနာက္ေထာင္တဲ့ ပါတီဆိုင္းဘုတ္ကေရွ႕ကကြယ္ေန တာမ်ဳိးေတြ၊ မဲဆြယ္ၾကစဥ္ ပါတီ၀င္အခ်င္းခ်င္း အခ်င္းမ်ားၾကတာမ်ဳိးေတြေတာ့ ေနရာတခ်ဳိ႕မွာျဖစ္ခဲ့ ပါတယ္ ဦးလင္းႏိုင္ျမင့္ကေတာ့ ေရြးေကာက္ပဲြကာလမွာေတာ့ သက္ဆိုင္ရာအာဏာပိုင္ေတြနဲ႔ ပါတီေတြ ပူးေပါင္းၿပီး ထိမ္းႏိုင္မယ္ထင္ပါတယ္တဲ့။
ဦးလင္းႏိုင္ျမင့္။ ။ေရြးေကာက္ပြဲကာလမွာ ရန္ကုန္၊မႏၱေလးနဲ႔ ၿမိဳ႕ႀကီးေတြမွာ ဒီလို ပဋိေပကၡမ်ိဳး ျဖစ္လာဖို႔ေတာ့ ကၽြန္ေတာ္ေတာ့မထင္မိဘူး။ နယ္ေတြမွာ ဆိုရင္ေတာ့ သက္ဆိုင္ရာအာဏာပိုင္ေတြနဲ႔ ပါတီေတြနဲ႔ေတာ့ အဲလို မျဖစ္ေအာင္ပူးေပါင္းၿပီး ေဆာင္ရြက္ေနတာရိွတယ္။ သက္ေဆာင္ရာ ေရြးေကာက္ပြဲ ေကာ္မရွင္ေတြကလည္း အဲလို ပဋိေပကၡေတြ မျဖစ္ေအာင္လို႔ ႀကိဳတင္ၿပီး ျဖစ္ပြားတဲ့ကိစၥေတြ ျဖစ္လာႏိုင္ေျခရိွတဲ့အဖြဲ႔ေတြကိုလည္း ေခၚယူၿပီးသတိေပးတာတို႔၊ အေၾကာင္းၾကားတာတို႔ ရိွတယ္။ အဲဒါေၾကာင့္ ႀကီးႀကီးမားမား ျဖစ္မယ္လို႔ေတာ့ ကၽြန္ေတာ္ေတာ့ မထင္မိဘူး။
မဘသ ကအရွင္၀ီရသူကေတာ့ ပါတီႀကီးႏွစ္ခုလုံးက ပုံအပ္လို႔ မရတဲ့ အေျခအေနပါတဲ့
အရွင္၀ီရသူ။ ။သူတို႔တစ္ေတြ မဲဆြဲစည္း႐ံုးတဲ့ ကိစၥနဲ႔ေတာ့ သိပ္ၿပီးေတာ့ အထူးအေထြ မေလ့လာမိ ပါဘူး။ ပါတီတိုင္း ပါတီတိုင္း မဲဆြဲစည္း႐ံုး ေနၾကတာကို ဦးဇင္းတို႔က ေတြ႔ျမင္ေနရေတာ့ ထူးၿပီးေတာ့ ေျပာစရာဂာ မရိွပါဘူး။ တရားဥပေဒစိုးမိုးေရး ဥကၠ႒ႀကီးက ဘာမွကို လုပ္မျပႏိုင္ခဲ့ဘူးေနာ္။ အဲေတာ့ သူတို႔ ေႂကြးေၾကာ္တဲ့အတိုင္း ျဖစ္လာပါ့မလားဆိုတာႀကီးက ေျပာစရာ ျဖစ္သြားတာေပါ့။
ေနာက္တစ္ခု က ဦးဇင္းတို႔ မႏၱေလးကို လာတုန္းက သူလႊတ္ေတာ္ထဲ ေရာက္သြားရင္ မႏၱေလးအတြက္ ပထမဦးဆံုး အဆိုျပဳေပးပါ့မယ္ ဆိုၿပီးေတာ့ ကတိေပးခဲ့တယ္။ သို႔ေသာ္လည္းပဲ မႏၱေလး သံဃာထုက ေတာင္းဆိုတဲ့ အမ်ိဳးေစာင့္ ဥပေဒက်ေတာ့ ပါတီလံုးကၽြတ္ကို ကန္႔ကြက္ခဲ့တာ ေပါ့ေနာ္။ ဦးဇင္းတို႔ ေျပာခ်င္တာကေတာ့ ပါတီႀကီးႏွစ္ခုရိွတယ္။ ႏွစ္ခုတည္းက တစ္ခုခုကို ပံုအပ္လို႔ေတာ့ မရႏိုင္တဲ့အေျခေနမ်ိဳးမွာ ရိွတယ္။ ဒါေၾကာင့္ ျပည္သူေတြအေနနဲ႔ ပါတီေသးေသးေလးေတြထဲက အရည္အခ်င္းျပည့္၀တဲ့ စိစစ္ၿပီးေရြးထုတ္မွသာ အနာဂတ္ ႏိုင္ငံေရးက တည္ၿငိမ္ေျဖာင့္ျဖဴးႏိုင္မယ္လို႔ ဦးဇင္းကေတာ့ အႀကံျပဳခ်င္တာေပါ့။
မဘသ ကအမ်ိဳးသား ဒီမိုကေရစီအဖြဲ႔ခ်ဳပ္ (NLD) ၏ မဲဆြယ္စည္း႐ံုးေရးကို ထိခိုက္ေစႏိုင္သည့္ စာသားပါ စာရြက္စာတမ္းမ်ားကို မဘသက တိုင္းေဒသႀကီးႏွင့္ ျပည္နယ္ တခ်ိဳ႕တြင္ လိုက္လံ ေဝငွလ်က္ ရွိေၾကာင္း NLD ဗဟိုေအာင္ႏိုင္ေရး အဖြဲ႔ ဥကၠ႒ ဦးတင္ဦးက မီဒီယာမ်ားသို႔ စက္တင္ဘာလ ၂၁ ရက္ေန႔တြင္ ေျပာၾကားခဲ့တဲ့အေပၚမဘသက အရွင္၀ီရသူက
အရွင္၀ီရသူ။ ။ေနာက္ေနာင္မွာ မဘသ လိုဂိုကို အသံုးျပဳၿပီးေတာ့ ဒီလို ႏိုင္ငံေရး အသံုးခ်တာမ်ိဳး မလုပ္ဖို႔ ဦးဇင္းတို႔ ေၾကညာခ်က္လည္း ထုတ္ထားတယ္။ ေနာက္ပိုင္းမွာေတာ့ ဒီဟာကို မိတၱဴ ပြားၿပီးေတာ့ ဟိုေနရာအခမ္းအနားမွာ ျဖန္႔ေ၀လိုက္ ဒီေနရာမွာ ျဖန္႔ေ၀လိုက္နဲ႔ ႏိုင္ငံေရးကို အသံုးခ်ေန တာေတြ႔ရပါတယ္။ အမ်ိဳးေစာင့္ဥပေဒကို တစ္ေယာက္စ ႏွစ္ေယာက္စက ကန္႔ကြက္ခဲ့တာ မဟုတ္ပဲနဲ႔ ပါတီလံုးကၽြတ္ ကန္႔ကြက္ခဲ့တဲ့အတြက္ သံဃာငယ္ေလးေတြရင္ထဲမွာ ႀကိတ္မႏိုင္ခဲမရ ခံစားရတယ္ ေပါ့ေနာ္။ အဲလို ေပါက္ကြဲတယ္လို႔လည္း ဦးဇင္းတို႔ ယူဆတာေပါ့ေနာ္
အစိုးရဝန္ထမ္းသင္ၾကားမႈေၾကာင့္ အေရွ႕ေဒါနနယ္ခံမ်ား ေဒသတြင္းပညာေရးအတြက္ စိုးရိမ္ေန
ေကအိုင္စီ
ကရင္အမ်ဳိးသားအစည္းအ႐ံုး(ေကအဲန္ယူ)ထိန္းခ်ဳပ္နယ္ေျမ၊ ေဒါနအေရွ႕ဘက္ျခမ္းရွိ စာသင္ေက်ာင္းမ်ားတြင္ အစိုးရ ပညာေရး ၀န္ထမ္းမ်ား ဝင္ေရာက္တာဝန္ထမ္းေဆာင္မႈမ်ားလာသျဖင့္ သင္ၾကားမႈႏွင့္ လူမႈေရးဆိုင္ရာ အဆင္မေျပမႈမ်ားရွိလာကာ ေဒသ တြင္းပညာေရးအတြက္ စိုးရိမ္လာရသည္ဟု “ေသ့ေဘာဘိုးေတာေနာ့ အထက္တန္းေက်ာင္း”တြင္ ယမန္ေန႔က ျပဳလုပ္သည့္ ေတြ႔ဆံုပြဲ၌ ေဒသခံလူထုႏွင့္ ကရင္ပညာေရး႒ာန(KED)က ေျပာဆိုလိုက္သည္။
“က်ေနာ္တို႔ရြာမွာ မူလတန္းေက်ာင္းရွိပါတယ္။ ဒီႏွစ္ ေက်ာင္းအုပ္က အစိုးရကခန္႔တဲ့ ေက်ာင္းအုပ္ပါ။ သူက တစ္လဆိုရင္ ၿမိဳ႕ကို တစ္ေခါက္၊ ႏွစ္ေခါက္ ပံုမွန္ ျပန္ဆင္းေတာ့ က်ေနာ္တို႔ေက်ာင္းအတြက္ အဆင္မေျပမႈေတြ ျဖစ္လာရတယ္”ဟု ေတြ႔ဆံုပြဲ တက္ေရာက္သည့္ ဝါ့မီထာ့ေက်းရြာ ေက်ာင္းေကာ္မတီ၀င္တစ္ဦးျဖစ္သူ ေစာဆန္းညႊန္႔က ေကအိုင္စီသို႔ ေျပာသည္။
အေရွ႕ေဒါနေဒသတြင္ လက္ရွိ စာသင္ေက်ာင္း ၃၂ေက်ာင္းရွိၿပီး အဆိုပါေက်ာင္းမ်ားတြင္ ယခင္ႏွစ္မ်ားအတြင္း KED မွ ျပ႒ာန္း ထားသည့္ သင္႐ိုးညႊန္းတမ္းျဖင့္သာ သင္ၾကားခဲ့ေသာ္လည္း ၂၀၁၂ခုႏွစ္မွစ၍ အစိုးရေက်ာင္းပညာေရး ဝင္ေရာက္လာကာ ယခု ဆိုလွ်င္ ေဝၚေလ၊ စုကလိ၊ လယ္ေခါ့၊ ဝါ့မီထာ့၊ သေဝါေသာ စသည့္ စာသင္ေက်ာင္းမ်ားတြင္ အစိုးရဝန္ထမ္း ေက်ာင္းဆရာ၊ ဆရာမမ်ား ခန္႔အပ္ကာ သင္ၾကားလာျခင္းျဖစ္သည္။
ေကာ့ကရိတ္ၿမိဳ႕နယ္ KED မွ ဦးေဆာင္ျပဳလုပ္သည့္ အဆိုပါပညာေရးဆိုင္ရာ ေတြ႔ဆံုပြဲတြင္ အေရွ႕ေဒါနနယ္ေျမမွ ေက်ာင္းမ်ားရွိ ေက်ာင္းေကာ္မတီမ်ား၊ ေက်ာင္းဆရာ၊ ဆရာမ်ားႏွင့္ နယ္ေျမခံ ေကအဲန္ယူ အရပ္ဘက္တာဝန္ရွိသူမ်ား၊ ဒီမိုကေရစီအက်ဳိးျပဳ ကရင္တပ္မေတာ္(ဒီေကဘီေအ) တာဝန္ရွိသူမ်ား စုစုေပါင္း ၄ဝဦးခန္႔ တက္ေရာက္ခဲ့ၾကသည္။
ေတြ႔ဆံုပြဲတြင္ ကရင္ေဒသအတြင္း ေက်ာင္းမ်ား၌ ပညာေရးႏွင့္ပတ္သက္၍ နဂိုမူလ အေျခအေန၊ အစိုးရပညာေရး ဝင္ေရာက္ လာၿပီးေနာက္ပိုင္းအေျခအေန၊ KED ၏ ပညာေရးဆိုင္ရာ မူဝါဒခ်ျပျခင္းႏွင့္ အေရွ႕ေဒါနေဒသတြင္ ပညာေရးကို မည္သို႔ ေရွ႕ဆက္ ေဆာင္ရြက္သင့္ေၾကာင္းမ်ားကို ေဆြးေႏြးခဲ့ၾကၿပီး ပညာေရးျဖင့္ နယ္ေျမစိုးမိုးမႈသဖြယ္ ျဖစ္လာမည္ကို စိုးရိမ္ၾကသည္။
ေကာ့ကရိတ္ၿမိဳ႕နယ္ KED အတြင္းေရးမႉး ေစာလွေဂက “အခုလို အစိုးရ ေက်ာင္းဆရာေတြမ်ားလာတာ က်ေနာ္တို႔ေနရာကို လာ ခ်ဲ႕သလို ျဖစ္ေနသလား ေတြးစရာျဖစ္တယ္။ စာလာသင္တဲ့ေက်ာင္းေတြကိုလည္း သူတို႔လူကိုပဲ ေက်ာင္းအုပ္ခန္႔တယ္။ ဒီအေျခ အေနကို ေကအဲန္ယူ႒ာနခ်ဳပ္ကို က်ေနာ္တို႔တင္ျပဖို႔ ရွိပါတယ္”ဟု ေကအိုင္စီသို႔ ေျပာသည္။
ေတြ႔ဆံုပြဲတြင္ ပညာေရးအေပၚ ေကအဲန္ယူ၏ ရပ္တည္ခ်က္မ်ားႏွင့္ လုပ္ေဆာင္သြားရမည့္အရာမ်ား ထုတ္ျပန္စာတစ္ေစာင္ကို လည္း ရွင္းလင္းခဲ့ေၾကာင္း၊ အပစ္ရပ္ကာလ၌ ကရင္ေဒသအတြင္း ပညာေရးကိစၥအေပၚ အစိုးရႏွင့္ အစိုးရမဟုတ္ေသာအဖြဲ႔ (NGO)တို႔၏ ဝင္ေရာက္စြက္ဖက္မႈမ်ားကိုလည္း ေဆြးေႏြးခဲ့ၾကသည္ဟု ၎က ဆက္ေျပာသည္။
အေရွ႕ေဒါနေဒသရွိ စာသင္ေက်ာင္းမ်ားသည္ ေမာခီး၊ စုကလိႏွင့္ ႏို႔ဖိုး စသည့္ေက်းရြာအုပ္စုမ်ားတြင္ တည္ရွိၿပီး ၎ေက်ာင္းမ်ား အနက္ အခ်ဳိ႕ကို အစိုးရႏွင့္ ေကအဲန္ယူတို႔အၾကား အပစ္အခတ္ရပ္စဲေရး သေဘာတူလက္မွတ္မေရးထိုးသည့္ ၂၀၁၂ခုႏွစ္မွာပင္ အစိုးရမွ ျပ႒ာန္းေသာ ေက်ာင္းပညာေရးသင္႐ိုးညႊန္းတမ္း သင္ၾကားလာသလို အစိုးရဝန္ထမ္း ေက်ာင္းဆရာ၊ ဆရာမ ခန္႔အပ္မႈ လည္း မ်ားျပားလာခဲ့သည္။
ကရင္အမ်ဳိးသားအစည္းအ႐ံုး(ေကအဲန္ယူ)ထိန္းခ်ဳပ္နယ္ေျမ၊ ေဒါနအေရွ႕ဘက္ျခမ္းရွိ စာသင္ေက်ာင္းမ်ားတြင္ အစိုးရ ပညာေရး ၀န္ထမ္းမ်ား ဝင္ေရာက္တာဝန္ထမ္းေဆာင္မႈမ်ားလာသျဖင့္ သင္ၾကားမႈႏွင့္ လူမႈေရးဆိုင္ရာ အဆင္မေျပမႈမ်ားရွိလာကာ ေဒသ တြင္းပညာေရးအတြက္ စိုးရိမ္လာရသည္ဟု “ေသ့ေဘာဘိုးေတာေနာ့ အထက္တန္းေက်ာင္း”တြင္ ယမန္ေန႔က ျပဳလုပ္သည့္ ေတြ႔ဆံုပြဲ၌ ေဒသခံလူထုႏွင့္ ကရင္ပညာေရး႒ာန(KED)က ေျပာဆိုလိုက္သည္။
“က်ေနာ္တို႔ရြာမွာ မူလတန္းေက်ာင္းရွိပါတယ္။ ဒီႏွစ္ ေက်ာင္းအုပ္က အစိုးရကခန္႔တဲ့ ေက်ာင္းအုပ္ပါ။ သူက တစ္လဆိုရင္ ၿမိဳ႕ကို တစ္ေခါက္၊ ႏွစ္ေခါက္ ပံုမွန္ ျပန္ဆင္းေတာ့ က်ေနာ္တို႔ေက်ာင္းအတြက္ အဆင္မေျပမႈေတြ ျဖစ္လာရတယ္”ဟု ေတြ႔ဆံုပြဲ တက္ေရာက္သည့္ ဝါ့မီထာ့ေက်းရြာ ေက်ာင္းေကာ္မတီ၀င္တစ္ဦးျဖစ္သူ ေစာဆန္းညႊန္႔က ေကအိုင္စီသို႔ ေျပာသည္။
အေရွ႕ေဒါနေဒသတြင္ လက္ရွိ စာသင္ေက်ာင္း ၃၂ေက်ာင္းရွိၿပီး အဆိုပါေက်ာင္းမ်ားတြင္ ယခင္ႏွစ္မ်ားအတြင္း KED မွ ျပ႒ာန္း ထားသည့္ သင္႐ိုးညႊန္းတမ္းျဖင့္သာ သင္ၾကားခဲ့ေသာ္လည္း ၂၀၁၂ခုႏွစ္မွစ၍ အစိုးရေက်ာင္းပညာေရး ဝင္ေရာက္လာကာ ယခု ဆိုလွ်င္ ေဝၚေလ၊ စုကလိ၊ လယ္ေခါ့၊ ဝါ့မီထာ့၊ သေဝါေသာ စသည့္ စာသင္ေက်ာင္းမ်ားတြင္ အစိုးရဝန္ထမ္း ေက်ာင္းဆရာ၊ ဆရာမမ်ား ခန္႔အပ္ကာ သင္ၾကားလာျခင္းျဖစ္သည္။
ေကာ့ကရိတ္ၿမိဳ႕နယ္ KED မွ ဦးေဆာင္ျပဳလုပ္သည့္ အဆိုပါပညာေရးဆိုင္ရာ ေတြ႔ဆံုပြဲတြင္ အေရွ႕ေဒါနနယ္ေျမမွ ေက်ာင္းမ်ားရွိ ေက်ာင္းေကာ္မတီမ်ား၊ ေက်ာင္းဆရာ၊ ဆရာမ်ားႏွင့္ နယ္ေျမခံ ေကအဲန္ယူ အရပ္ဘက္တာဝန္ရွိသူမ်ား၊ ဒီမိုကေရစီအက်ဳိးျပဳ ကရင္တပ္မေတာ္(ဒီေကဘီေအ) တာဝန္ရွိသူမ်ား စုစုေပါင္း ၄ဝဦးခန္႔ တက္ေရာက္ခဲ့ၾကသည္။
ေတြ႔ဆံုပြဲတြင္ ကရင္ေဒသအတြင္း ေက်ာင္းမ်ား၌ ပညာေရးႏွင့္ပတ္သက္၍ နဂိုမူလ အေျခအေန၊ အစိုးရပညာေရး ဝင္ေရာက္ လာၿပီးေနာက္ပိုင္းအေျခအေန၊ KED ၏ ပညာေရးဆိုင္ရာ မူဝါဒခ်ျပျခင္းႏွင့္ အေရွ႕ေဒါနေဒသတြင္ ပညာေရးကို မည္သို႔ ေရွ႕ဆက္ ေဆာင္ရြက္သင့္ေၾကာင္းမ်ားကို ေဆြးေႏြးခဲ့ၾကၿပီး ပညာေရးျဖင့္ နယ္ေျမစိုးမိုးမႈသဖြယ္ ျဖစ္လာမည္ကို စိုးရိမ္ၾကသည္။
ေကာ့ကရိတ္ၿမိဳ႕နယ္ KED အတြင္းေရးမႉး ေစာလွေဂက “အခုလို အစိုးရ ေက်ာင္းဆရာေတြမ်ားလာတာ က်ေနာ္တို႔ေနရာကို လာ ခ်ဲ႕သလို ျဖစ္ေနသလား ေတြးစရာျဖစ္တယ္။ စာလာသင္တဲ့ေက်ာင္းေတြကိုလည္း သူတို႔လူကိုပဲ ေက်ာင္းအုပ္ခန္႔တယ္။ ဒီအေျခ အေနကို ေကအဲန္ယူ႒ာနခ်ဳပ္ကို က်ေနာ္တို႔တင္ျပဖို႔ ရွိပါတယ္”ဟု ေကအိုင္စီသို႔ ေျပာသည္။
ေတြ႔ဆံုပြဲတြင္ ပညာေရးအေပၚ ေကအဲန္ယူ၏ ရပ္တည္ခ်က္မ်ားႏွင့္ လုပ္ေဆာင္သြားရမည့္အရာမ်ား ထုတ္ျပန္စာတစ္ေစာင္ကို လည္း ရွင္းလင္းခဲ့ေၾကာင္း၊ အပစ္ရပ္ကာလ၌ ကရင္ေဒသအတြင္း ပညာေရးကိစၥအေပၚ အစိုးရႏွင့္ အစိုးရမဟုတ္ေသာအဖြဲ႔ (NGO)တို႔၏ ဝင္ေရာက္စြက္ဖက္မႈမ်ားကိုလည္း ေဆြးေႏြးခဲ့ၾကသည္ဟု ၎က ဆက္ေျပာသည္။
အေရွ႕ေဒါနေဒသရွိ စာသင္ေက်ာင္းမ်ားသည္ ေမာခီး၊ စုကလိႏွင့္ ႏို႔ဖိုး စသည့္ေက်းရြာအုပ္စုမ်ားတြင္ တည္ရွိၿပီး ၎ေက်ာင္းမ်ား အနက္ အခ်ဳိ႕ကို အစိုးရႏွင့္ ေကအဲန္ယူတို႔အၾကား အပစ္အခတ္ရပ္စဲေရး သေဘာတူလက္မွတ္မေရးထိုးသည့္ ၂၀၁၂ခုႏွစ္မွာပင္ အစိုးရမွ ျပ႒ာန္းေသာ ေက်ာင္းပညာေရးသင္႐ိုးညႊန္းတမ္း သင္ၾကားလာသလို အစိုးရဝန္ထမ္း ေက်ာင္းဆရာ၊ ဆရာမ ခန္႔အပ္မႈ လည္း မ်ားျပားလာခဲ့သည္။
လိပ္ကၽြန္း လူသတ္မႈတြင္ ထိုင္းတင္ျပသည့္ သက္ေသႏွင့္ အဂၤလန္မႈခင္းဆရာ၀န္ ထြက္ဆိုခ်က္တုိ႔ ကြဲလြဲေန
ဟိန္းကိုစိုး
လိပ္ကြ်န္းအမႈတြင္ တရားလိုအျဖစ္ စြဲခ်က္တင္ထားသည့္ ထိုင္းရဲတပ္ဖြဲ႔၏သက္ေသႏွင့္ အဂၤလန္မႈခင္း ဆရာ၀န္၏ တရားခြင္ထြက္ဆိုခ်က္တို႔ ကြဲလြဲေနသည္ဟု လိပ္ကြ်န္းအမႈကို ကူညီေဆာင္ရြက္ေနသူ ေရွ႕ေနဦးေအာင္မ်ိဳးသန္႔က စက္တင္ဘာ ၃၀ရက္တြင္ မဇၥ်ိမကိုေျပာသည္။
ေသဆံုးသူ အဂၤလန္ႏိုင္ငံမွ ဟန္နာ၏႐ုပ္အေလာင္းကို အဂၤလန္ႏိုင္ငံတြင္ ထပ္မံစစ္ေဆးရသည့္ မႈခင္းဆရာ၀န္ကယ္ရီက ၄င္း စစ္ေဆးေတြ႔ရိွမႈကို ေရႊ႔ေျပာင္းလုပ္သားမ်ားအေရး ေဆာင္ရြက္ေပးေနသည့္ ဟန္ဒီေဟာမွ တစ္ဆင့္ တရား႐ံုးတရားခြင္တြင္ တယ္လီဖုန္းမွတစ္ဆင့္ ထြက္ဆိုခဲ့ျခင္းဟု ဆိုသည္။
"ဟန္နာအဂၤါနဲ႔ စအိုၾကားမွာ မတရားက်င့္လို႔ အနာျဖစ္တယ္လို႔ ထိုင္းရဲက တင္ခဲ့တာ။ အမွန္အဲဒီေနရာမွာ အနာမရိွခဲ့ဘူးလို႔၊ ကယ္ရီက ဖုန္းကတစ္ဆင့္ ျပန္ေျဖခဲ့တယ္။ အဲဒီဟာကလည္း ကြဲလြဲမႈပဲ၊ ထိုင္းရဲက ေသဒဏ္ ခ်ႏိုင္တဲ့အမႈကို တင္ျပတဲ့ သက္ေသက ေသခ်ာစိစစ္ထားတာ မဟုတ္ဘူးဆိုတာကို ေပၚလြင္တယ္" ဟု ဦးေအာင္မ်ိဳးသန္႔ကေျပာသည္။
ေကာ့စေမြခ႐ိုင္ တရား႐ံုးက ထိုင္းရဲဖက္မွ တင္ျပသည့္သက္ေသမ်ားကို စက္တင္ဘာ ၁၉ရက္မွ ၂၄ရက္အထိ စစ္ေဆးခဲ့ၿပီး ေအာက္တိုဘာ ၁၀ရက္ တရားခံဟုယူဆထားသူ ေဇာ္လင္းထြန္းႏွင့္ ေ၀ၿဖိဳးတို႔ကို ထပ္မံစစ္ေဆး မည္ျဖစ္သည္။
လိပ္ကြ်န္းအမႈအတြက္ ျမန္မာႏိုင္ငံဖက္က ေဆာင္ရြက္သည့္အဖြဲ႔က ေကာ့စေမြ တရား႐ံုးသို႔ သက္ေသ ၃၁ဦးထိ တင္ျပထားၿပီး ထိုင္းရဲတပ္ဖြဲ႔ဖက္က ၆၅ဦးႏွင့္ အျခားက်ဴးလြန္သည္ဟု ယူဆရသည့္ေနရာမွ ေတြ႔ရိွရသည့္ ပစၥည္း သက္ေသမ်ားကို တင္ျပထားသည္။ ျမန္မာအဖြဲ႔မွ တင္ျပထားသည့္ သက္ေသ ၃၁ဦးမွ ၁၄ဦးထိ စစ္ေဆးၿပီးကာ၊ ထုိင္းဖက္မွ သက္ေသ ၆၅ဦးမွ ၃၅ဦးကို စစ္ေဆးၿပီးျဖစ္သည္။
လိပ္ကြ်န္းအမႈမွ စြပ္စြဲခံရသူ ျမန္မာႏွစ္ဦးအေရးကို ျမန္မာသံ႐ံုး ၀န္ထမ္းအခ်ိဳ႔ႏွင့္ ေရႊ႔ေျပာင္းလုပ္သားအေရး ေဆာင္ရြက္ေပးေနသည့္ MAT Myanmar Association in Thailand အဖြဲ႔၀င္တို႔ ပူးေပါင္းကာ ေဆာင္ရြက္ေပး ေနၿပီး စတင္ေဆာင္ရြက္ခ်ိန္မွ လက္ရိွအခ်ိန္ထိ အမႈကုန္က်စားရိတ္ ဘတ္ ၂သန္းခန္႔မွန္းကုန္က်ေနၿပီဟု MAT အဖြဲ႔၀င္ ဦးေအာင္မ်ိဳးသန္႔မွသိရသည္။
အမႈ ကုန္က်စားရိတ္မ်ားကို လႊတ္ေတာ္မွလွဴဒါန္းသည့္ ေဒၚလာ ၁၇၀၀၀ (သိန္း ၁၇၀)၊ ဗိုလ္ခ်ဳပ္မႈးႀကီး မင္းေအာင္လိႈင္က အေမရိကန္ေဒၚလာ ၅၀၀၀ တို႔မွသံုးစြဲျခင္းျဖစ္ၿပီး၊ လိုအပ္သည့္ေငြေၾကးတို႔ကို သံ႐ံုးႏွင့္ MAT အဖြဲ႔မွ အမႈလိုက္ပါ ေဆာင္ရြက္ေပးသူမ်ားက စိုက္ထုတ္သံုးစြဲသည္ဟု ဆိုသည္။
အမ်ိဳးသားလႊတ္ေတာ္က အမႈရင္ဆိုင္ရာတြင္ အသံုးျပဳရန္ လွဴဒါန္းသည့္ သိန္း ၃၀၀ကို အမႈရင္ဆိုင္ရာသို႔ သိန္း ၁၇၀ အသံုးျပဳၿပီး က်န္ရွိသည္မ်ားကို ေဇာ္လင္းထြန္းႏွင့္ ေ၀ၿဖိဳးတို႔၏ မိဘမ်ား သြားလာစားရိတ္၊ ေဆးကုသ စားရိတ္မ်ားတြင္သံုးစြဲသည္ဟု သံ႐ံုးအဖြဲ႔မွ သိရသည္။
လိပ္ကြ်န္းအမႈတြင္ တရားလိုအျဖစ္ စြဲခ်က္တင္ထားသည့္ ထိုင္းရဲတပ္ဖြဲ႔၏သက္ေသႏွင့္ အဂၤလန္မႈခင္း ဆရာ၀န္၏ တရားခြင္ထြက္ဆိုခ်က္တို႔ ကြဲလြဲေနသည္ဟု လိပ္ကြ်န္းအမႈကို ကူညီေဆာင္ရြက္ေနသူ ေရွ႕ေနဦးေအာင္မ်ိဳးသန္႔က စက္တင္ဘာ ၃၀ရက္တြင္ မဇၥ်ိမကိုေျပာသည္။
ေသဆံုးသူ အဂၤလန္ႏိုင္ငံမွ ဟန္နာ၏႐ုပ္အေလာင္းကို အဂၤလန္ႏိုင္ငံတြင္ ထပ္မံစစ္ေဆးရသည့္ မႈခင္းဆရာ၀န္ကယ္ရီက ၄င္း စစ္ေဆးေတြ႔ရိွမႈကို ေရႊ႔ေျပာင္းလုပ္သားမ်ားအေရး ေဆာင္ရြက္ေပးေနသည့္ ဟန္ဒီေဟာမွ တစ္ဆင့္ တရား႐ံုးတရားခြင္တြင္ တယ္လီဖုန္းမွတစ္ဆင့္ ထြက္ဆိုခဲ့ျခင္းဟု ဆိုသည္။
"ဟန္နာအဂၤါနဲ႔ စအိုၾကားမွာ မတရားက်င့္လို႔ အနာျဖစ္တယ္လို႔ ထိုင္းရဲက တင္ခဲ့တာ။ အမွန္အဲဒီေနရာမွာ အနာမရိွခဲ့ဘူးလို႔၊ ကယ္ရီက ဖုန္းကတစ္ဆင့္ ျပန္ေျဖခဲ့တယ္။ အဲဒီဟာကလည္း ကြဲလြဲမႈပဲ၊ ထိုင္းရဲက ေသဒဏ္ ခ်ႏိုင္တဲ့အမႈကို တင္ျပတဲ့ သက္ေသက ေသခ်ာစိစစ္ထားတာ မဟုတ္ဘူးဆိုတာကို ေပၚလြင္တယ္" ဟု ဦးေအာင္မ်ိဳးသန္႔ကေျပာသည္။
ေကာ့စေမြခ႐ိုင္ တရား႐ံုးက ထိုင္းရဲဖက္မွ တင္ျပသည့္သက္ေသမ်ားကို စက္တင္ဘာ ၁၉ရက္မွ ၂၄ရက္အထိ စစ္ေဆးခဲ့ၿပီး ေအာက္တိုဘာ ၁၀ရက္ တရားခံဟုယူဆထားသူ ေဇာ္လင္းထြန္းႏွင့္ ေ၀ၿဖိဳးတို႔ကို ထပ္မံစစ္ေဆး မည္ျဖစ္သည္။
လိပ္ကြ်န္းအမႈအတြက္ ျမန္မာႏိုင္ငံဖက္က ေဆာင္ရြက္သည့္အဖြဲ႔က ေကာ့စေမြ တရား႐ံုးသို႔ သက္ေသ ၃၁ဦးထိ တင္ျပထားၿပီး ထိုင္းရဲတပ္ဖြဲ႔ဖက္က ၆၅ဦးႏွင့္ အျခားက်ဴးလြန္သည္ဟု ယူဆရသည့္ေနရာမွ ေတြ႔ရိွရသည့္ ပစၥည္း သက္ေသမ်ားကို တင္ျပထားသည္။ ျမန္မာအဖြဲ႔မွ တင္ျပထားသည့္ သက္ေသ ၃၁ဦးမွ ၁၄ဦးထိ စစ္ေဆးၿပီးကာ၊ ထုိင္းဖက္မွ သက္ေသ ၆၅ဦးမွ ၃၅ဦးကို စစ္ေဆးၿပီးျဖစ္သည္။
လိပ္ကြ်န္းအမႈမွ စြပ္စြဲခံရသူ ျမန္မာႏွစ္ဦးအေရးကို ျမန္မာသံ႐ံုး ၀န္ထမ္းအခ်ိဳ႔ႏွင့္ ေရႊ႔ေျပာင္းလုပ္သားအေရး ေဆာင္ရြက္ေပးေနသည့္ MAT Myanmar Association in Thailand အဖြဲ႔၀င္တို႔ ပူးေပါင္းကာ ေဆာင္ရြက္ေပး ေနၿပီး စတင္ေဆာင္ရြက္ခ်ိန္မွ လက္ရိွအခ်ိန္ထိ အမႈကုန္က်စားရိတ္ ဘတ္ ၂သန္းခန္႔မွန္းကုန္က်ေနၿပီဟု MAT အဖြဲ႔၀င္ ဦးေအာင္မ်ိဳးသန္႔မွသိရသည္။
အမႈ ကုန္က်စားရိတ္မ်ားကို လႊတ္ေတာ္မွလွဴဒါန္းသည့္ ေဒၚလာ ၁၇၀၀၀ (သိန္း ၁၇၀)၊ ဗိုလ္ခ်ဳပ္မႈးႀကီး မင္းေအာင္လိႈင္က အေမရိကန္ေဒၚလာ ၅၀၀၀ တို႔မွသံုးစြဲျခင္းျဖစ္ၿပီး၊ လိုအပ္သည့္ေငြေၾကးတို႔ကို သံ႐ံုးႏွင့္ MAT အဖြဲ႔မွ အမႈလိုက္ပါ ေဆာင္ရြက္ေပးသူမ်ားက စိုက္ထုတ္သံုးစြဲသည္ဟု ဆိုသည္။
အမ်ိဳးသားလႊတ္ေတာ္က အမႈရင္ဆိုင္ရာတြင္ အသံုးျပဳရန္ လွဴဒါန္းသည့္ သိန္း ၃၀၀ကို အမႈရင္ဆိုင္ရာသို႔ သိန္း ၁၇၀ အသံုးျပဳၿပီး က်န္ရွိသည္မ်ားကို ေဇာ္လင္းထြန္းႏွင့္ ေ၀ၿဖိဳးတို႔၏ မိဘမ်ား သြားလာစားရိတ္၊ ေဆးကုသ စားရိတ္မ်ားတြင္သံုးစြဲသည္ဟု သံ႐ံုးအဖြဲ႔မွ သိရသည္။
Subscribe to:
Posts (Atom)