Friday, January 15, 2016
နန္းျမိဳ႕ေတာ္ မႏၱေလးသို႔ ကမာၻလွည့္ခရီးသြားဧည့္သည္ ဝင္ေရာက္မႈ ၂၆ ရာခိုင္ႏႈန္းေက်ာ္ တက္လာ
မဇၩိမ
ျမန္မာႏိုင္ငံ၏ ဒုတိယအၾကီးဆုံး နန္းျမိဳ႕ေတာ္ေဟာင္းျဖစ္သည့္ မႏၱေလးသို႔ ကမာၻလွည့္ခရီးသြားဧည့္သည္ ဝင္ေရာက္မႈသည္ ၂၀၁၄ ခုႏွစ္အတြင္းက ၂၄၂၅၆၆ ဦးေရရွိခဲ့ရာမွ ၂၀၁၅ တြင္ ၃၀၆၄၃၂ ဦးေရသို႔ ေရာက္ရွိခဲ့ရာ ၂၆ ရာခုိင္ႏႈန္းျမင့္တက္လာျခင္းျဖစ္ေၾကာင္း မႏၱေလးဟိုတယ္ႏွင့္ ခရီးသြားလုပ္ငန္းဌာနက ဇန္နဝါရီ ၉ ရက္က ထုတ္ျပန္သည္။
အမ်ားစုလာေရာက္ၾကသည့္ ခရီးသြားဧည့္သည္မ်ားမွာ တ႐ုတ္၊ ထိုင္း၊ ျပင္သစ္၊ ဂ်ာမနီႏွင့္ အေမရိကန္ႏိုင္ငံတို႔မွ ခရီးသြားဧည့္သည္မ်ားျဖစ္ၾကသည္။ ၂၀၁၆ ခုႏွစ္အတြက္ ခရီးသြားဧည့္သည္ဝင္ေရာက္မႈသည္လည္း ျမန္မာႏိုင္ငံတြင္ ရင္းႏွီးျမဳပ္ႏွံမႈလုပ္ငန္းမ်ား တြင္က်ယ္ျခင္းႏွင့္ ကမာၻႏွင့္ အာဆီယံစီးပြားေရးတို႔အေပၚတြင္ တည္မွီေနေၾကာင္း ယင္းဌာနေျပာေရးဆိုခြင့္ရွိသူတစ္ဦးက ေျပာသည္။
ျပီးခဲ့သည့္ႏွစ္ မကုန္မီ ႏိုဝင္ဘာလအတြင္းက ယင္းဌာနက ေျပာၾကားထားရာတြင္ ၂၀၁၅ ဇန္နဝါရီမွ ေအာက္တိုဘာလအတြင္း မႏၱေလးသို႔ လာေရာက္လည္ပတ္သူ ကမာၻလွည့္ခရီးသြားဦးေရက ၂၂၄၃၅၈ ဦးရွိခဲ့ရာ တမန္ႏွစ္ ၂၀၁၄ အလားတူကာလအတြင္း ၁၆၅၀၀၀ ရွိခဲ့သည္ႏွင့္ ႏႈိင္းယွဥ္လွ်င္ ၃၅ ရာခုိင္ႏႈန္းတက္ခဲ့ျခင္းျဖစ္ေၾကာင္း ေျပာခဲ့သည္။
ထိုေၾကာင့္ ၂၀၁၅ တစ္ႏွစ္အတြက္ မႏၱေလးသို႔ ကမာၻလွည့္ခရီးသြားဧည့္သည္ ဝင္ေရာက္မႈကို ၃၀၀၀၀၀ အထိ ရွိလာမည္ဟု ခန္႔မွန္းထားခဲ့ျခင္းျဖစ္ၿပီး ယခုအမွန္လာေရာက္သည့္ အေရအတြက္သည္ ခန္႔မွန္းထားသည္ထက္ပင္ ေက်ာ္လြန္လာခဲ့သည္။
မႏၱေလးျမိဳ႕သို႔ အျပည္ျပည္ဆိုင္ရာ ေလယာဥ္မ်ားႏွင့္ ေလေၾကာင္းလိုင္းမ်ားအား တိုးခ်ဲ႕ပ်ံသန္းႏိုင္ေရးအတြက္ကိုလည္း စီစဥ္လ်က္ရွိေနေၾကာင္း ၎ေျပာေရးဆိုခြင့္ရွိသူက ေျပာသည္။ လက္ရွိ၌ မႏၱေလးျမိဳ႕သို႔ ပ်ံသန္းဝန္ေဆာင္မႈေပးေနသည့္ ေလေၾကာင္းခရီးစဥ္မ်ားမွာ ျပည္တြင္းေလေၾကာင္းလိုင္း ရွစ္လိုင္းႏွင့္ အျပည္ျပည္ဆိုင္ရာ ေလေၾကာင္းလိုင္း ငါးလိုင္း ရွိထားျပီးျဖစ္သည္။ မႏၱေလးၿမိဳ႕သည္ ေနာက္ဆုံးေကာက္ခံသည့္ သန္းေခါင္စာရင္းအရ လူဦးေရ ၁ ဒသမ ၂ သန္းရွိေၾကာင္း သိရသည္။
ျမန္မာႏိုင္ငံ၏ ဒုတိယအၾကီးဆုံး နန္းျမိဳ႕ေတာ္ေဟာင္းျဖစ္သည့္ မႏၱေလးသို႔ ကမာၻလွည့္ခရီးသြားဧည့္သည္ ဝင္ေရာက္မႈသည္ ၂၀၁၄ ခုႏွစ္အတြင္းက ၂၄၂၅၆၆ ဦးေရရွိခဲ့ရာမွ ၂၀၁၅ တြင္ ၃၀၆၄၃၂ ဦးေရသို႔ ေရာက္ရွိခဲ့ရာ ၂၆ ရာခုိင္ႏႈန္းျမင့္တက္လာျခင္းျဖစ္ေၾကာင္း မႏၱေလးဟိုတယ္ႏွင့္ ခရီးသြားလုပ္ငန္းဌာနက ဇန္နဝါရီ ၉ ရက္က ထုတ္ျပန္သည္။
အမ်ားစုလာေရာက္ၾကသည့္ ခရီးသြားဧည့္သည္မ်ားမွာ တ႐ုတ္၊ ထိုင္း၊ ျပင္သစ္၊ ဂ်ာမနီႏွင့္ အေမရိကန္ႏိုင္ငံတို႔မွ ခရီးသြားဧည့္သည္မ်ားျဖစ္ၾကသည္။ ၂၀၁၆ ခုႏွစ္အတြက္ ခရီးသြားဧည့္သည္ဝင္ေရာက္မႈသည္လည္း ျမန္မာႏိုင္ငံတြင္ ရင္းႏွီးျမဳပ္ႏွံမႈလုပ္ငန္းမ်ား တြင္က်ယ္ျခင္းႏွင့္ ကမာၻႏွင့္ အာဆီယံစီးပြားေရးတို႔အေပၚတြင္ တည္မွီေနေၾကာင္း ယင္းဌာနေျပာေရးဆိုခြင့္ရွိသူတစ္ဦးက ေျပာသည္။
ျပီးခဲ့သည့္ႏွစ္ မကုန္မီ ႏိုဝင္ဘာလအတြင္းက ယင္းဌာနက ေျပာၾကားထားရာတြင္ ၂၀၁၅ ဇန္နဝါရီမွ ေအာက္တိုဘာလအတြင္း မႏၱေလးသို႔ လာေရာက္လည္ပတ္သူ ကမာၻလွည့္ခရီးသြားဦးေရက ၂၂၄၃၅၈ ဦးရွိခဲ့ရာ တမန္ႏွစ္ ၂၀၁၄ အလားတူကာလအတြင္း ၁၆၅၀၀၀ ရွိခဲ့သည္ႏွင့္ ႏႈိင္းယွဥ္လွ်င္ ၃၅ ရာခုိင္ႏႈန္းတက္ခဲ့ျခင္းျဖစ္ေၾကာင္း ေျပာခဲ့သည္။
ထိုေၾကာင့္ ၂၀၁၅ တစ္ႏွစ္အတြက္ မႏၱေလးသို႔ ကမာၻလွည့္ခရီးသြားဧည့္သည္ ဝင္ေရာက္မႈကို ၃၀၀၀၀၀ အထိ ရွိလာမည္ဟု ခန္႔မွန္းထားခဲ့ျခင္းျဖစ္ၿပီး ယခုအမွန္လာေရာက္သည့္ အေရအတြက္သည္ ခန္႔မွန္းထားသည္ထက္ပင္ ေက်ာ္လြန္လာခဲ့သည္။
မႏၱေလးျမိဳ႕သို႔ အျပည္ျပည္ဆိုင္ရာ ေလယာဥ္မ်ားႏွင့္ ေလေၾကာင္းလိုင္းမ်ားအား တိုးခ်ဲ႕ပ်ံသန္းႏိုင္ေရးအတြက္ကိုလည္း စီစဥ္လ်က္ရွိေနေၾကာင္း ၎ေျပာေရးဆိုခြင့္ရွိသူက ေျပာသည္။ လက္ရွိ၌ မႏၱေလးျမိဳ႕သို႔ ပ်ံသန္းဝန္ေဆာင္မႈေပးေနသည့္ ေလေၾကာင္းခရီးစဥ္မ်ားမွာ ျပည္တြင္းေလေၾကာင္းလိုင္း ရွစ္လိုင္းႏွင့္ အျပည္ျပည္ဆိုင္ရာ ေလေၾကာင္းလိုင္း ငါးလိုင္း ရွိထားျပီးျဖစ္သည္။ မႏၱေလးၿမိဳ႕သည္ ေနာက္ဆုံးေကာက္ခံသည့္ သန္းေခါင္စာရင္းအရ လူဦးေရ ၁ ဒသမ ၂ သန္းရွိေၾကာင္း သိရသည္။
ကခ်င္ေဒသ မူးယစ္ေဆးဝါး ပေပ်ာက္ေရး ကိုယ္ထူကိုယ္ထ တိုက္ဖ်က္
နန္းဆိုင္ႏြမ္
ကခ်င္ျပည္နယ္ရွိ မ်ိဳးဆက္လူငယ္မ်ား မူးယစ္ေက်းကြ်န္မွ လြတ္ေျမာက္ရန္ႏွင့္ ျပည္နယ္တ၀န္းရွိ ဘိန္းစုိက္ခင္းမ်ား ပေပ်ာက္ေရး အတြက္ ကခ်င္ျပည္သူမ်ားက ယခုလမွ စတင္၍ ကိုယ္ထူကိုယ္ထ တုိက္ဖ်က္မႈမ်ား လုပ္ေဆာင္ေနေၾကာင္း သိရသည္။
အဓိက တုိက္ဖ်က္မႈမ်ား လုပ္ေဆာင္ေနသည့္ ဘိန္းစိုက္ခင္းမ်ားရွိရာ ေဒသမ်ားမွာ ကန္ပိုက္တီး၊ တႏိုင္းေဒသ ဟူးေကာင္းခ်ိဳင့္ဝွမ္း၊ ဆြမ္ပရာဘြန္၊ ပူတာအို၊ ခ်ီေဖြ၊ ပန္ဝါ တုိ႔ ျဖစ္ေၾကာင္း ျမစ္ႀကီးနားၿမိဳ႕နယ္ လူထုအေျချပဳ မူးယစ္ေဆးဝါး တုိက္ဖ်က္ေရးအဖြဲ႔ အတြင္း ေရးမႉး ဦးအင္ခြမ္ထန္ဂြန္း က ေျပာသည္။
“ဘိန္းခင္းေတြကို က်ေနာ္တို႔က မဖ်က္ဘူးဆုိရင္ ဘိန္းခင္းကေန ထြက္လာမယ့္ ဘိန္းေတြက ၿမိဳ႕ေပၚ ေက်းရြာေတြဆီ ေရာက္လာ မယ္။ ဒါေၾကာင့္ က်ေနာ္တုိ႔က ပင္ရင္းေတြကို မဖ်က္ႏုိင္ဘူးဆိုရင္ ဒီၿမိဳ႕ေပၚက လူငယ္ေတြ မ်ိဳးဆက္သစ္ေတြ မူးယစ္ေက်းကြ်န္ ထပ္ျဖစ္မယ္။ ဒါကိုႀကိဳတင္ကာကြယ္တဲ့ အေနနဲ႔ လုပ္တာပါ”ဟု ဦးအင္ခြမ္ထန္ဂြန္းက ဆုိသည္။
ကခ်င္ျပည္နယ္အတြင္း ဘိန္းစိုက္ပ်ိဳးသည့္ ေနရာအမ်ားစုသည္ ျပည္သူ႔စစ္ႏွင့္ နယ္ျခားေစာင့္တပ္မ်ားရွိသည့္ ေနရာမ်ားျဖစ္သည္ဟု လည္း ကခ်င္လူထု အေျချပဳ မူးယစ္ေဆး၀ါး တိုက္ဖ်က္ေရး အဖြဲ႔မ်ားက ေျပာဆိုသည္။
ဇန္နဝါရီလ ၅ ရက္မွ စတင္ၿပီး ပူတာအိုၿမိဳ႕နယ္ႏွင့္ မခ်မ္းေဘာ ၿမိဳ႕နယ္ရွိ ဘိန္းစိုက္ခင္းဧက ၁၀၀ ေက်ာ္ကို ျပည္သူလူထု ၇၀၀ ခန္႔က ဖ်က္ဆီးႏုိင္ခဲ့ေၾကာင္း၊ ထိုသို႔ ဘိန္းခင္းဖ်က္ဆီးမႈ အစီအစဥ္ကို ဇန္နဝါရီ ၂၀ ရက္အထိ ကခ်င္ျပည္နယ္အႏွံ႔ လုပ္ေဆာင္သြားမည္ ျဖစ္ေၾကာင္း ဦးအင္ခြမ္ထန္ဂြန္းက ေျပာသည္။
ဘိန္းခင္းမ်ား ဖ်က္ဆီးသည့္အျပင္ မူးယစ္ေဆး၀ါးသံုးစြဲသူမ်ားကိုလည္း ဘိန္းျဖတ္စခန္းသို႔ ပို႔ေဆာင္ေပးခဲ့ေၾကာင္း၊ အညိဳေရာင္ နယ္ေျမမ်ားတြင္ ဘိန္းခင္းဖ်က္ဆီးမႈမ်ားကို အစိုးရအဖြဲ႔ႏွင့္ ပူးေပါင္းေဆာင္ရြက္ေနသည္ဟု ကခ်င္ လူထုအေျချပဳ မူးယစ္ေဆးဝါး တုိက္ဖ်က္ေရးအဖြဲ႔က ေျပာျပသည္။
“က်ေနာ္တို႔ အဖြဲ႔က ဟူးေကာင္းခ်ိဳင့္ဝွမ္းဘက္က ဘိန္းစိုက္ခင္းေတြကုိ ၁၁ ရက္မွာ စတင္လုပ္မွာပါ။ ေဒသခံ ၁၀၀ ေက်ာ္ သြားပါမယ္။ ဟူးေကာင္းက အရမ္းက်ယ္ျပန္႔တာ၊ ဘယ္ေလာက္ဖ်က္မယ္ဆုိတာ မေျပာႏုိင္ေသးဘူး။ က်ေနာ္တို႔ လႈပ္ရွားတဲ့အေပၚမူတည္ၿပီး ခက္ခဲတာ မခက္ခဲတာ သိပါတယ္”ဟု ဖားကန္႔ၿမိဳ႕နယ္ လူထုအေျချပဳ မူးယစ္ေဆးဝါး တုိက္ဖ်က္ေရးအဖြဲ႔၏ ေျပာေရးဆုိခြင့္ရွိသူ ဦးမရန္ဂ်ာလက ဧရာဝတီကို ေျပာသည္။
ကခ်င္ျပည္နယ္အတြင္း စိုက္ပ်ိဳးထားသည့္ ဘိန္းစိုက္ခင္းကို ေဒသခံမဟုတ္သည့္ စီးပြားေရးသမားမ်ား ျဖစ္ၾကေၾကာင္း၊ လက္ရွိတြင္ ကခ်င္ျပည္နယ္ ႏွင့္ ရွမ္းျပည္နယ္ အတြင္းရွိ မ်ိဳးဆက္လူငယ္မ်ားသည္ မူးယစ္ေဆးဝါးေၾကာင့္ ပ်က္စီးမႈမ်ား ရွိေနေၾကာင္းလည္း ဦးမရန္ဂ်ာလက ေျပာဆိုသည္။
“က်ေနာ္တို႔ ဘိန္းခင္းေတြ ဖ်က္တာ၊ မူးယစ္ေဆးဝါး တိုက္ဖ်က္လာတာ၂ ႏွစ္ေက်ာ္ပါၿပီ။ အခုဆုိရင္ ကခ်င္ျပည္နယ္မွာ အခု ေနာက္ ပိုင္း တရားဝင္ ေရာင္းတာေတြ မရွိေတာ့ဘူး။ အခုေနာက္ပိုင္း ပါဆယ္ဆိုတဲ့ဟာမ်ိဳး ပါဆယ္ထုတ္နဲ႔ ပစ္ေပးတာေတြပဲ ရွိေတာ့တယ္။ ထင္ထင္ေပၚေပၚ ေရာင္းတာေတြ မရွိေတာ့ဘူး”ဟုလည္း ဦးမရန္ဂ်ာလက ဆုိသည္။
၂၀၁၅ ခုႏွစ္အတြင္းတြင္ ကခ်င္ လူထုအေျချပဳ မူးယစ္ေဆးဝါး တုိက္ဖ်က္ေရး အဖြဲ႔က ဘိန္းခင္းဧက ၃,၀၀၀ ေက်ာ္ ဖ်က္ဆီးႏုိင္ခဲ့ေၾကာင္း သိရသည္။
ကခ်င္ လူထုအေျချပဳ မူးယစ္ေဆးဝါး တုိက္ဖ်က္ေရး အဖြဲ႔ကုိ ၂၀၁၄ ခုနစ္ ဧၿပီ ၂၅ ရက္တြင္ ရွမ္းျပည္နယ္ ေျမာက္ပိုင္းႏွင့္ ကခ်င္ျပည္နယ္ မ်ားတြင္ ေကာ္မတီမ်ား ဖြဲ႔စည္း၍ တည္ေထာင္ခဲ့သည္။
ကခ်င္ျပည္နယ္ရွိ မ်ိဳးဆက္လူငယ္မ်ား မူးယစ္ေက်းကြ်န္မွ လြတ္ေျမာက္ရန္ႏွင့္ ျပည္နယ္တ၀န္းရွိ ဘိန္းစုိက္ခင္းမ်ား ပေပ်ာက္ေရး အတြက္ ကခ်င္ျပည္သူမ်ားက ယခုလမွ စတင္၍ ကိုယ္ထူကိုယ္ထ တုိက္ဖ်က္မႈမ်ား လုပ္ေဆာင္ေနေၾကာင္း သိရသည္။
အဓိက တုိက္ဖ်က္မႈမ်ား လုပ္ေဆာင္ေနသည့္ ဘိန္းစိုက္ခင္းမ်ားရွိရာ ေဒသမ်ားမွာ ကန္ပိုက္တီး၊ တႏိုင္းေဒသ ဟူးေကာင္းခ်ိဳင့္ဝွမ္း၊ ဆြမ္ပရာဘြန္၊ ပူတာအို၊ ခ်ီေဖြ၊ ပန္ဝါ တုိ႔ ျဖစ္ေၾကာင္း ျမစ္ႀကီးနားၿမိဳ႕နယ္ လူထုအေျချပဳ မူးယစ္ေဆးဝါး တုိက္ဖ်က္ေရးအဖြဲ႔ အတြင္း ေရးမႉး ဦးအင္ခြမ္ထန္ဂြန္း က ေျပာသည္။
“ဘိန္းခင္းေတြကို က်ေနာ္တို႔က မဖ်က္ဘူးဆုိရင္ ဘိန္းခင္းကေန ထြက္လာမယ့္ ဘိန္းေတြက ၿမိဳ႕ေပၚ ေက်းရြာေတြဆီ ေရာက္လာ မယ္။ ဒါေၾကာင့္ က်ေနာ္တုိ႔က ပင္ရင္းေတြကို မဖ်က္ႏုိင္ဘူးဆိုရင္ ဒီၿမိဳ႕ေပၚက လူငယ္ေတြ မ်ိဳးဆက္သစ္ေတြ မူးယစ္ေက်းကြ်န္ ထပ္ျဖစ္မယ္။ ဒါကိုႀကိဳတင္ကာကြယ္တဲ့ အေနနဲ႔ လုပ္တာပါ”ဟု ဦးအင္ခြမ္ထန္ဂြန္းက ဆုိသည္။
ကခ်င္ျပည္နယ္အတြင္း ဘိန္းစိုက္ပ်ိဳးသည့္ ေနရာအမ်ားစုသည္ ျပည္သူ႔စစ္ႏွင့္ နယ္ျခားေစာင့္တပ္မ်ားရွိသည့္ ေနရာမ်ားျဖစ္သည္ဟု လည္း ကခ်င္လူထု အေျချပဳ မူးယစ္ေဆး၀ါး တိုက္ဖ်က္ေရး အဖြဲ႔မ်ားက ေျပာဆိုသည္။
ဇန္နဝါရီလ ၅ ရက္မွ စတင္ၿပီး ပူတာအိုၿမိဳ႕နယ္ႏွင့္ မခ်မ္းေဘာ ၿမိဳ႕နယ္ရွိ ဘိန္းစိုက္ခင္းဧက ၁၀၀ ေက်ာ္ကို ျပည္သူလူထု ၇၀၀ ခန္႔က ဖ်က္ဆီးႏုိင္ခဲ့ေၾကာင္း၊ ထိုသို႔ ဘိန္းခင္းဖ်က္ဆီးမႈ အစီအစဥ္ကို ဇန္နဝါရီ ၂၀ ရက္အထိ ကခ်င္ျပည္နယ္အႏွံ႔ လုပ္ေဆာင္သြားမည္ ျဖစ္ေၾကာင္း ဦးအင္ခြမ္ထန္ဂြန္းက ေျပာသည္။
ဘိန္းခင္းမ်ား ဖ်က္ဆီးသည့္အျပင္ မူးယစ္ေဆး၀ါးသံုးစြဲသူမ်ားကိုလည္း ဘိန္းျဖတ္စခန္းသို႔ ပို႔ေဆာင္ေပးခဲ့ေၾကာင္း၊ အညိဳေရာင္ နယ္ေျမမ်ားတြင္ ဘိန္းခင္းဖ်က္ဆီးမႈမ်ားကို အစိုးရအဖြဲ႔ႏွင့္ ပူးေပါင္းေဆာင္ရြက္ေနသည္ဟု ကခ်င္ လူထုအေျချပဳ မူးယစ္ေဆးဝါး တုိက္ဖ်က္ေရးအဖြဲ႔က ေျပာျပသည္။
“က်ေနာ္တို႔ အဖြဲ႔က ဟူးေကာင္းခ်ိဳင့္ဝွမ္းဘက္က ဘိန္းစိုက္ခင္းေတြကုိ ၁၁ ရက္မွာ စတင္လုပ္မွာပါ။ ေဒသခံ ၁၀၀ ေက်ာ္ သြားပါမယ္။ ဟူးေကာင္းက အရမ္းက်ယ္ျပန္႔တာ၊ ဘယ္ေလာက္ဖ်က္မယ္ဆုိတာ မေျပာႏုိင္ေသးဘူး။ က်ေနာ္တို႔ လႈပ္ရွားတဲ့အေပၚမူတည္ၿပီး ခက္ခဲတာ မခက္ခဲတာ သိပါတယ္”ဟု ဖားကန္႔ၿမိဳ႕နယ္ လူထုအေျချပဳ မူးယစ္ေဆးဝါး တုိက္ဖ်က္ေရးအဖြဲ႔၏ ေျပာေရးဆုိခြင့္ရွိသူ ဦးမရန္ဂ်ာလက ဧရာဝတီကို ေျပာသည္။
ကခ်င္ျပည္နယ္အတြင္း စိုက္ပ်ိဳးထားသည့္ ဘိန္းစိုက္ခင္းကို ေဒသခံမဟုတ္သည့္ စီးပြားေရးသမားမ်ား ျဖစ္ၾကေၾကာင္း၊ လက္ရွိတြင္ ကခ်င္ျပည္နယ္ ႏွင့္ ရွမ္းျပည္နယ္ အတြင္းရွိ မ်ိဳးဆက္လူငယ္မ်ားသည္ မူးယစ္ေဆးဝါးေၾကာင့္ ပ်က္စီးမႈမ်ား ရွိေနေၾကာင္းလည္း ဦးမရန္ဂ်ာလက ေျပာဆိုသည္။
“က်ေနာ္တို႔ ဘိန္းခင္းေတြ ဖ်က္တာ၊ မူးယစ္ေဆးဝါး တိုက္ဖ်က္လာတာ၂ ႏွစ္ေက်ာ္ပါၿပီ။ အခုဆုိရင္ ကခ်င္ျပည္နယ္မွာ အခု ေနာက္ ပိုင္း တရားဝင္ ေရာင္းတာေတြ မရွိေတာ့ဘူး။ အခုေနာက္ပိုင္း ပါဆယ္ဆိုတဲ့ဟာမ်ိဳး ပါဆယ္ထုတ္နဲ႔ ပစ္ေပးတာေတြပဲ ရွိေတာ့တယ္။ ထင္ထင္ေပၚေပၚ ေရာင္းတာေတြ မရွိေတာ့ဘူး”ဟုလည္း ဦးမရန္ဂ်ာလက ဆုိသည္။
၂၀၁၅ ခုႏွစ္အတြင္းတြင္ ကခ်င္ လူထုအေျချပဳ မူးယစ္ေဆးဝါး တုိက္ဖ်က္ေရး အဖြဲ႔က ဘိန္းခင္းဧက ၃,၀၀၀ ေက်ာ္ ဖ်က္ဆီးႏုိင္ခဲ့ေၾကာင္း သိရသည္။
ကခ်င္ လူထုအေျချပဳ မူးယစ္ေဆးဝါး တုိက္ဖ်က္ေရး အဖြဲ႔ကုိ ၂၀၁၄ ခုနစ္ ဧၿပီ ၂၅ ရက္တြင္ ရွမ္းျပည္နယ္ ေျမာက္ပိုင္းႏွင့္ ကခ်င္ျပည္နယ္ မ်ားတြင္ ေကာ္မတီမ်ား ဖြဲ႔စည္း၍ တည္ေထာင္ခဲ့သည္။
NLD အစည္းအေဝးက အစိုးရသစ္ ဝန္ႀကီးေရြးခ်ယ္ေရး ႏွင့္ ဝန္ႀကီးဌာနမ်ားအေရး အဓိကေဆြးေႏြး
ဦးလြင္
အမ်ဳိးသားဒီမုိကေရစီအဖြဲ႔ခ်ဳပ္(NLD)ပါတီ၏ ဗဟုိအလုပ္မႈေဆာင္အစည္းေ၀းကုိ ဇန္န၀ါရီလ (၁၀) ရက္က ေနျပည္ေတာ္တြင္ က်င္းပခဲ့ၿပီး ယင္းအစည္းအေဝးတြင္ အစုိးရအသစ္အတြက္ ဝန္ႀကီးမ်ား ေရြးခ်ယ္ေရး ႏွင့္ ဝန္ႀကီးဌာနမ်ားေပါင္းစည္းေရးကို ဦးစားေပးေဆြးေနခဲ့ေၾကာင္း (NLD)ပါတီ၏ ေျပာေရးဆုိခြင့္ရွိသူ ဗဟုိ အလုပ္မႈေဆာင္ ဦးဥာဏ္ဝင္းကေျပာသည္။
“ေနရာေတြ စဥ္းစားတယ္၊ ရာထူးေတြစဥ္းစားတယ္၊ ဆုံးျဖတ္ခ်က္မက်ေသးဘူး" ဟု (NLD)ပါတီ၏ ေျပာေရးဆုိခြင့္ရွိသူ ဗဟုိအလုပ္မႈေဆာင္ ဦးဥာဏ္ဝင္းက အစည္းအေ၀းအၿပီးတြင္ သတင္းေထာက္မ်ားကုိ ေျပာသည္။
ႏုိဝင္ဘာလ ေရြးေကာက္ပြဲရလာဒ္အရ အစုိးရသစ္ဖြဲ႔စည္းရေတာ့မည့္ (NLD)ပါတီသည္ ပါတီ၏ ဗဟုိအလုပ္အမႈေဆာင္ အစည္းအေဝးကုိ ေနျပည္ေတာ္၊ ဥတၱရသီရၿမိဳ႕နယ္ရွိ (NLD)ပါတီ ဥကၠ႒ ေဒၚေအာင္ဆန္းဆုၾကည္၏ ႏွင္းဆီစံအိမ္တြင္ ႏွစ္နာရီခြဲ ၾကာ က်င္းပခဲ့သည္။
“က႑ႏွစ္ခုစလုံးကုိ ဒီေန႔ေတာ္ေတာ္ေဆြးေႏြးျဖစ္တယ္။ မၾကာခင္ဒီဥစၥာအေျဖထြက္ေတာ့မွာ" ဟု ၎က ေျပာသည္။
အမ်ဳိးသားဒီမုိကေရစီအဖြဲ႔ခ်ဳပ္(NLD)ပါတီက ၎တုိ႔၏ အစုိးရအသစ္လက္ထက္တြင္ ေယဘုယ်အားျဖင့္ အနည္းဆုံး ဝန္ႀကီးဌာနႏွစ္ခု၊ သုံးခန္႔ကုိ ေပါင္းစည္းဖို႔ ရွိေၾကာင္းလည္း ဦးဥာဏ္၀င္းက ေျပာသည္။
ေနျပည္ေတာ္ရွိ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ေနအိမ္တြင္ ျပဳလုပ္ခဲ့သည့္ ဗဟိုအလုပ္အမႈေဆာင္ေကာ္မတီ အစည္းအေဝးသို႔ (NLD)ပါတီ၏ ဗဟိုအလုပ္မႉေဆာင္ေကာ္မတီဝင္မ်ားျဖစ္သည့္ ဦးဥာဏ္ဝင္း၊ ဦးဝင္းျမင့္၊ ေဒါက္ တာေဇာ္ျမင့္ေမာင္၊ ေဒါက္တာေမဝင္းျမင့္ႏွင့္ ေကာ္မတီဝင္မ်ားတက္ေရာက္ခဲ့သည္ကုိ ေတြ႔ရသည္။
အမ်ဳိးသားဒီမုိကေရစီအဖြဲ႔ခ်ဳပ္(NLD)ပါတီ၏ ဗဟုိအလုပ္မႈေဆာင္အစည္းေ၀းကုိ ဇန္န၀ါရီလ (၁၀) ရက္က ေနျပည္ေတာ္တြင္ က်င္းပခဲ့ၿပီး ယင္းအစည္းအေဝးတြင္ အစုိးရအသစ္အတြက္ ဝန္ႀကီးမ်ား ေရြးခ်ယ္ေရး ႏွင့္ ဝန္ႀကီးဌာနမ်ားေပါင္းစည္းေရးကို ဦးစားေပးေဆြးေနခဲ့ေၾကာင္း (NLD)ပါတီ၏ ေျပာေရးဆုိခြင့္ရွိသူ ဗဟုိ အလုပ္မႈေဆာင္ ဦးဥာဏ္ဝင္းကေျပာသည္။
“ေနရာေတြ စဥ္းစားတယ္၊ ရာထူးေတြစဥ္းစားတယ္၊ ဆုံးျဖတ္ခ်က္မက်ေသးဘူး" ဟု (NLD)ပါတီ၏ ေျပာေရးဆုိခြင့္ရွိသူ ဗဟုိအလုပ္မႈေဆာင္ ဦးဥာဏ္ဝင္းက အစည္းအေ၀းအၿပီးတြင္ သတင္းေထာက္မ်ားကုိ ေျပာသည္။
ႏုိဝင္ဘာလ ေရြးေကာက္ပြဲရလာဒ္အရ အစုိးရသစ္ဖြဲ႔စည္းရေတာ့မည့္ (NLD)ပါတီသည္ ပါတီ၏ ဗဟုိအလုပ္အမႈေဆာင္ အစည္းအေဝးကုိ ေနျပည္ေတာ္၊ ဥတၱရသီရၿမိဳ႕နယ္ရွိ (NLD)ပါတီ ဥကၠ႒ ေဒၚေအာင္ဆန္းဆုၾကည္၏ ႏွင္းဆီစံအိမ္တြင္ ႏွစ္နာရီခြဲ ၾကာ က်င္းပခဲ့သည္။
“က႑ႏွစ္ခုစလုံးကုိ ဒီေန႔ေတာ္ေတာ္ေဆြးေႏြးျဖစ္တယ္။ မၾကာခင္ဒီဥစၥာအေျဖထြက္ေတာ့မွာ" ဟု ၎က ေျပာသည္။
အမ်ဳိးသားဒီမုိကေရစီအဖြဲ႔ခ်ဳပ္(NLD)ပါတီက ၎တုိ႔၏ အစုိးရအသစ္လက္ထက္တြင္ ေယဘုယ်အားျဖင့္ အနည္းဆုံး ဝန္ႀကီးဌာနႏွစ္ခု၊ သုံးခန္႔ကုိ ေပါင္းစည္းဖို႔ ရွိေၾကာင္းလည္း ဦးဥာဏ္၀င္းက ေျပာသည္။
ေနျပည္ေတာ္ရွိ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ေနအိမ္တြင္ ျပဳလုပ္ခဲ့သည့္ ဗဟိုအလုပ္အမႈေဆာင္ေကာ္မတီ အစည္းအေဝးသို႔ (NLD)ပါတီ၏ ဗဟိုအလုပ္မႉေဆာင္ေကာ္မတီဝင္မ်ားျဖစ္သည့္ ဦးဥာဏ္ဝင္း၊ ဦးဝင္းျမင့္၊ ေဒါက္ တာေဇာ္ျမင့္ေမာင္၊ ေဒါက္တာေမဝင္းျမင့္ႏွင့္ ေကာ္မတီဝင္မ်ားတက္ေရာက္ခဲ့သည္ကုိ ေတြ႔ရသည္။
ကေလး အလုပ္သမားမ်ား အခြင့္အေရးႏွင့္ အကာအကြယ္ေပးေရး
ေမစစ္ပိုင္
အသက္ ၈ ႏွစ္အရြယ္ အိမ္အကူ ကေလးငယ္ မစုေဝကိုကုိယ္လုံးတီးခၽြတ္၍ အမ်ိဳးသမီးတဦးက ရိုက္ႏွက္သည့္ ဓာတ္ပုံမ်ား၊ မႏၱေလးၿမိဳ႕ရွိ အဆီခ် အလွျပင္ဆုိင္တြင္ ပိတ္ေလွာင္ကာ ရိုက္ႏွက္ႏွိပ္စက္ခံရသည့္ ၁၂ အရြယ္ အလုုပ္သမ မိန္းကေလးဓာတ္ပုံမ်ား လူမႈကြန္ရက္ မီဒီယာမ်ားထက္တြင္ ပ်ံ႕ႏွံကာ ဂယက္႐ိုက္ခဲ့သည္။
ကေလးအလုပ္သမားမ်ား အခြင့္အေရးႏွင့္ ပတ္သက္၍ တာဝန္ရွိသူမ်ားကုိ ေမးခြန္းထုတ္စရာ ရွိလာၿပီဟု လူ႔အခြင့္အေရး လႈပ္ရွားသူမ်ားႏွင့္ ျပည္သူလူထုက ေဝဖန္သုံးသပ္လာၾကျခင္းျဖစ္သည္။
ထုိအျဖစ္အပ်က္မ်ား အားလုံးသည္ ျဖစ္ပြားေနဆဲ ကေလးသူငယ္ မႈခင္းမ်ားျဖစ္ၿပီး က်ဴးလြန္ထားသူမ်ားကို အာမခံေပးထားျခင္းနွင့္ စုံစမ္းစစ္ေဆးဆဲ အေျခအေနေၾကာင့္ဟုဆိုကာ ရဲတပ္ဖဲြ႕ က အေရးယူအျပစ္ေပးျခင္း မရွိေသးဟု သိရသည္။
“ဥပေဒက ပြင့္ပြင့္လင္းလင္း ေျပာရရင္ အားနည္းတယ္။ အုပ္ခ်ဳပ္ေရး၊ တရားစီရင္ေရးနဲ႔ ဥပေဒျပဳေရးေပါ့။ ဥပေဒျပဳေရးက အားနည္းေတာ့ အုပ္ခ်ဳပ္ေရးမွာ ယိုင္တာပဲ။ ဥပေဒျပဳမွ အေရးယူေဆာင္ရြက္တာေတြ လုပ္တာထက္၊ တုိင္မွ အေရးယူတာထက္ သက္ဆုိင္ရာ အဆင့္ဆင့္က ဘယ္ေနရာေတြမွာ ကေလးအလုပ္သမားေတြ အခြင့္အေရး ခ်ိဳးေဖာက္ခံေနရလဲ အစီရင္ခံစာေတြ အဆင့္ဆင့္ တင္ျပေပးလို႔ရတာပဲ” ဟု ျမန္မာႏို္င္ငံ အလုပ္သမား သမဂၢအဖဲြ႕ခ်ဳပ္ ဥကၠ႒ ဦးေအာင္လင္းက ေထာက္ျပေျပာဆုိသည္။
၂၀၁၂ ခုႏွစ္မွ ၂၀၁၅ ခုႏွစ္အတြင္း အိမ္အကူ၊ ဆုိင္အကူ စသည့္ ကေလးအလုပ္သမားမ်ားကို ႏွိပ္စက္ညွင္းပမ္းမႈ အမ်ားအျပား ျဖစ္ပြားခဲ့ရာ ျပစ္မႈက်ဴးလြန္သူမ်ားကုိ အျပစ္ေပးအေရးယူမႈ အားနည္းေနသည္ဟု ဥပေဒေရးရာ ကၽြမ္းက်င္သူမ်ားက ေဝဖန္ၾကသည္။
“ဒီကိစၥေတြကို မေဖာ္ထုတ္ႏိုင္ျခင္းသည္ ရဲတပ္ဖဲြ႕က သူ႔အလုပ္ သူမလုပ္တာ၊ ျမန္မာႏုိင္ငံမွာ ကေလးသူငယ္ေတြရဲ႕ အခြင့္အေရး၊ ကေလးအလုပ္သမားေတြရဲ႕ အခြင့္အေရး အျပည့္အဝ မရဘူး။ ဥပေဒေတြဆိုတာက ထုတ္ျပန္ရုံနဲ႔ မရဘူး။ ရဲတပ္ဖဲြ႕ဝင္ေတြ၊ ဥပေဒနဲ႔ ပတ္သက္တဲ့ တာဝန္ရွိသူေတြကလည္း အဲဒီ ဥပဒေတြကို ပီပီျပင္ျပင္ အေကာင္အထည္ေဖာ္မွ ရမယ္” ဟု တရားလႊတ္ေတာ္ေရွ႕ေန ဦးေရာဘတ္စန္းေအာင္က သုံးသပ္သည္။
မဂၤလာဒုံၿမိဳ႕နယ္ ပုလဲၿမိဳ႕သစ္ေန ဆရာဝန္လင္မယား ႏွင့္ မိသားစုက အသက္ ၁၄ ႏွစ္အရြယ္ အိမ္အကူ မသန္းသန္းစုိးကို ငရုတ္က်ည္ေပြ႕ျဖင့္ ပါးစပ္အတြင္း ထိုးထည့္ ႏွိပ္စက္ျခင္း၊ မီးပူျဖင့္ကပ္ျခင္း၊ ရိုက္ႏွက္မႈမ်ား ၂၀၁၄ ခုႏွစ္က ျဖစ္ပြားခဲ့သည္။
ပဲခူးၿမိဳ႕နယ္ ဒုတရားသူႀကီး၏ ဇနီးက မီးပူျဖင့္ကပ္ကာ ႏွိပ္စက္ညွင္းပန္းခံရသည့္ အိမ္အကူ အသက္ ၁၃ ႏွစ္အရြယ္ မေအးယုေအာင္ အမႈ၊ ဧရာဝတီတုိင္းေဒသႀကီးေန ေမာ္ဒယ္ သီရိကိုကိုႏုိင္၏ ေနအိမ္တြင္ ႏွိပ္စက္ခံရသူ အိမ္အကူ အသက္ ၁၃ ႏွစ္ အရြယ္ မေနာ္ထက္ထက္ အမႈ၊ မႏၱေလးၿမိဳ႕ေန အထည္ဆုိင္ပိုင္ရွင္ တရုတ္လင္မယားက ေရေႏြးပူျဖင့္ ပက္သျဖင့္ ဒဏ္ရာမ်ားရရွိခဲ့သည့္ အသက္ ၁၂ ႏွစ္အရြယ္ အိမ္အကူ မေအးေအးေအာင္ အမႈတို႔ ျဖစ္ပြားခဲ့သည္။
ထို႔အျပင္ လက္ပံတန္းၿမိဳ႕နယ္၌ စားေသာက္ဆုိုင္ပိုင္ရွင္ ႀကိမ္တုတ္ျဖင့္ရိုက္သျဖင့္ ထိခိုက္ဒဏ္ရာမ်ား ရရွိခဲ့သူ အသက္ ၁၂ ႏွစ္အရြယ္ ဆုိင္အကူ ေမာင္ခ်စ္မင္းကုိ တုိ႔၏ အမႈမ်ားတြင္ က်ဳးလြန္ခဲ့သူမ်ားကုိ တရားစဲြဆိုျခင္း၊ ထြက္ေျပး တိမ္းေရွာင္သူမ်ားကုိ စုံစမ္းစစ္ေဆးဆဲ အေျခအေနမ်ားတြင္သာ ရွိသည္။
ေျမာက္ဒဂုံၿမိဳ႕နယ္ေန အိမ္ရွင္ ေဒၚေအးဝင္း၏ ရုိက္ႏွက္ႏွိပ္စက္မႈေၾကာင့္ ခႏၶာကိုယ္ ေနရာအႏွံ႕အျပားတြင္ ဒဏ္ရာမ်ား ရရွိခဲ့သည့္ အသက္ ၁၅ ႏွစ္ အရြယ္ အိမ္အကူ မသန္းသန္း အမႈတြင္ အိမ္ရွင္ကုိ အင္းစိန္ေထာင္၌ ဖမ္းဆီးထားၿပီး တရားလိုျပ သက္ေသမ်ားကို စစ္ေဆးဆဲ အေျခအေနျဖစ္ေၾကာင္း ဒဂုံေျမာက္ပိုင္းရဲစခန္းမွ ရဲအရာရွိတဦး က ဧရာဝတီသို႔ ေျပာသည္။
“ရဲေတြ အလုပ္မလုပ္တာ မဟုတ္ဘူး။ က်ေနာ္တုိ႔လည္း ျဖစ္စဥ္ေတြ၊ တာဝန္ေတြ၊ ကင္းလွည့္တဲ့ကိစၥေတြနဲ႔ အနားေနရတယ္ မရွိဘူး။ အခုလို ကိစၥေတြျဖစ္လာေတာ့ တရားခံထြက္ေျပးတာ၊ မမိတာေတြ ဆိုတာက အာမခံေပးလိုက္တဲ့ အခ်ိန္မွာ ထြက္ေျပးသြားတာ၊ အမႈ တိုင္ၾကားတာက ေနာက္က်တဲ့အခါမွာ က်ဴးလြန္သူက ထြက္ေျပးသြားတာမ်ိဳးေတြေၾကာင့္ ျဖစ္တာမ်ိဳးေတြရွိတယ္။ မဟုတ္ရင္ေတာ့ ထိထိေရာက္ေရာက္ အေရးယူတာပဲ” ဟု ျမန္မာႏုိင္ငံရဲတပ္ဖဲြ႕မွ အမည္မေဖာ္လိုသူ ရဲအရာရွိႀကီးတဦးက ေျပာသည္။
၂၀၁၂ ခုႏွစ္မွ ၂၀၁၅ ခုႏွစ္အတြင္း မီဒီယာမ်ားထက္တြင္ ပ်ံ႕ႏွံ႔ခဲ့သည့္ ကေလးအလုပ္သမားမ်ား ရိုက္ႏွက္ႏွိပ္စက္ခံရမႈ မ်ားအျပင္ သတင္းစာမ်က္ႏွာမ်ားထက္သို႔ ေရာက္မလာဘဲ အိမ္ရွင္မ်ားဘက္မွ ေလ်ာ္ေၾကးေပးကာ ေက်ေအးေစျခင္း ႏွင့္ အမႈပိတ္လုိက္ျခင္းျဖင့္ မတရားမႈမ်ား လမ္းတြင္ေပ်ာက္သြားသည့္ ကိစၥမ်ားလည္း ရွိသည္။
“က်ေနာ့္ မိဘေတြက ပိုက္ဆံမရွိဘူး။ ဒါေၾကာင့္ ေက်ာင္းထြက္ၿပီး အလုပ္လုပ္ေနတာ။ တလကို ၃ ေသာင္း ရတယ္။ အကုန္လုံး အေမ့ကို ျပန္အပ္တယ္။ အေမ့မွာ ပိုက္ဆံမရွိဘူး။ က်ေနာ့္လစာက အိမ္အတြက္ စားစရိတ္ရတယ္ေလ။ စားဖို႔ နဲ႔ အိပ္ဖို႔ေနရာ လက္ဖက္ရည္ဆုိင္က ေပးထားတယ္။ အလုပ္လုပ္ရတာကေတာ့ တခါတခါ အဆင္ေျပတယ္။ အဆင္ မေျပတာေတြလည္း ရွိပါတယ္” ဟု ဒဂုံၿမိဳ႕နယ္ရွိ လက္ဖက္ရည္ဆုိင္တဆိုင္တြင္ စားပဲြထိုး ဝန္ထမ္းအျဖစ္ လုပ္ကိုင္ေနသူ ေမာင္ျမတ္မင္း က ေျပာျပသည္။
အသက္ ၁၄ ႏွစ္ အရြယ္ရွိ ေမာင္ျမတ္မင္းသည္ ေမွာ္ဘီၿမိဳ႕နယ္မွ ၄ မိုင္ခန္႔အကြာရွိ ရြာငယ္တခုမွျဖစ္ၿပီး ရန္ကုန္ၿမိဳ႕ေပၚ ရွိ လက္ဖက္ရည္ဆုိင္တြင္ အလုပ္လုပ္ကို္င္ကာ မိသားစုကို ျပန္လည္ ေထာက္ပံ့ေနရသူျဖစ္သည္။
အစုိးရက ကေလးသူငယ္မ်ား၊ ကေလး အလုပ္သမားမ်ား၏ အခြင့္အေရးမ်ားကို အေကာင္အထည္ ေဖာ္ႏုိင္ရန္ ႏွင့္ ကာကြယ္ေစာင့္ေရွာက္ႏုိင္ရန္ ဥပေဒ၊ နည္းဥပေဒမ်ား ျပဌာန္းျခင္းႏွင့္ ျပည္ပအဖဲြ႕အစည္းမ်ားႏွင့္ ပူးေပါင္းကာ ကေလးလုပ္သား စစ္တမ္းေကာက္ယူျခင္းမ်ား ေဆာင္ရြက္ေနသည္ဟု ေျပာဆိုထားသည္။
၁၉၉၃ ခုႏွစ္က ျပဌာန္းခဲ့သည့္ ကေလးသူငယ္ ဥပေဒပါ အခန္း၅ ပုဒ္မ ၂၄ (က) အရ ကေလးသူငယ္တုိင္းသည္ မိမိဆႏၵအေလ်ာက္ အလုပ္လုပ္ပိုင္ခြင့္ ရွိသည္။ ဥပေဒအရ သတ္မွတ္ထားသည့္ အလုပ္လုပ္ခ်ိ္န္၊ အားလပ္ခြင့္ႏွင့္ အျခားသက္သာခြင့္မ်ားကို ရပိုင္ခြင့္ရွိသည္ဟု ေဖာ္ျပထားသည္။
ထို႔အတူ အလုပ္သမားဝန္ႀကီးဌာနသည္ အလုပ္လုပ္ေသာ ကေလးသူငယ္မ်ား လုပ္ငန္းခြင္ ေဘးအႏၱရာယ္ ကင္းရွင္းေရးႏွင့္ ရပိုင္ခြင့္မ်ားကုိ ကာကြယ္ေစာင့္ေရွာက္ရမည့္ တာဝန္ရွိသည္ဟု ေဖာ္ျပထားသည္။
သို႔ေသာ္ ယင္းဥပေဒမ်ား အမွန္တကယ္ အသက္ဝင္မႈ ရွိ မရွိ ဟူသည့္အခ်က္မွာ လက္ရွိ ျဖစ္ပ်က္ေနသည့္ ကေလးသူငယ္မ်ား၊ ကေလးအလုပ္သမားမ်ား၏ ႏွိပ္စက္ခံရသည့္ ျဖစ္ရပ္မ်ား၊ က်ဴးလြန္သည့္ တရားခံမ်ားကို အျပစ္ေပးအေရးယူမႈ အားနည္းေနသည့္ အခ်က္မ်ားက လက္ေတြ႕႔သက္ေသျပေနသည္။
“ဥပေဒျပဌာန္းထားရုံနဲ႔ လုံၿခဳံၿပီလုိ႔ ေျပာလို႔ုမရဘူး။ အဲဒါေတြကို လက္ေတြ႕ အေကာင္အထည္ေဖာ္ အေရးယူတာေတြ လုပ္ရမွာ။ အဲဒီလိုလုပ္ေနလို႔ ကေလးသူငယ္ေတြ အလုပ္ မလုပ္ရေတာ့ဘူးဆိုၿပီး ကေလးေတြရဲ႕ ပါးစပ္ကုိ ပိတ္ထားလို႔ မရဘူး။ သူတို႔က ငတ္ေနတာဗ်။ ဘယ္ကေလးမွ သူမ်ားအိမ္၊ ဆုိင္မွာ ကၽြန္တေယာက္လို အလုပ္မလုပ္ခ်င္ဘူး။ ဒါေၾကာင့္ အေကာင္အထည္ေဖာ္ အေရးယူမႈေတြအၿပီးမွာ မိသားစုဝင္ေတြေရာ ကေလးေတြကိုပါ ပံ့ပိုးကူညီမႈေတြ ျပန္လည္ ျပဳစုပ်ိဳးေထာင္မႈေတြ ဝိုင္းဝန္းကူညီမႈေတြ လုပ္ရမယ္။ ကေလးလုပ္သားေတြ ဘာေၾကာင့္မ်ားေနလဲ။ ဆင္းရဲမဲြေတမႈေၾကာင့္ မ်ားေနတာ” ဟု ျမန္မာႏုိင္ငံ အလုပ္သမား သမဂၢအဖဲြ႔ခ်ဳပ္ ဥကၠ႒ ဦးေအာင္လင္းက ရွင္းျပသည္။
အစိုးရက တရားဝင္ ဖဲြ႔စည္းေပးထားသည့္ ျမန္မာႏုိ္င္ငံ လူ႔အခြင့္အေရးေကာ္မရွင္တြင္မူ ၂၀၁၄ ခုႏွစ္မွ ၂၀၁၅ ခုႏွစ္ ဇူလိုင္လအထိ ကေလးသူငယ္ အမႈအခင္း ၂ မႈသာ တုိင္ၾကားမႈ ရွိခဲ့သည္ဟု ေကာ္မရွင္ထုတ္ျပန္ခ်က္အရ သိရသည္။
အစိုးရသည္ ကေလးသူငယ္ဥပေဒ၊ လူကုန္ကူးမႈ တားဆီးကာကြယ္ေရး ဥပေဒ၊ ကေလးအလုပ္သမား ဥပေဒမူၾကမ္း စသည္တုိ႔ုကို ေရးဆဲြျပ႒ာန္းေနၿပီး ဂ်နီဗာ ကြန္ဗင္းရွင္းပါ ကေလးသူငယ္ အခြင့္အေရးမ်ား၊ ကေလး အလုပ္သမားမ်ားႏွင့္ သက္ဆုိင္သည့္ အခန္း ၁၈၂ ကိုလည္း လက္မွတ္ေရးထိုးထားၿပီးျဖစ္သည္။
သို႔ေသာ္ ႏုိင္ငံတဝွမ္းတြင္ ကေလးအလုပ္သမားေပါင္း မ်ားစြာ တိုးပြားေနဆဲျဖစ္သလို ကေလးသူငယ္မ်ား၏ အခြင့္အေရး ရရွိမႈမွာလည္း နည္းပါးေနဆဲျဖစ္သည့္အေပၚ ျပည္သူလူထုက ေဝဖန္ေနၾကသည္။
ဦးေအာင္လင္းက “ကေလးအလုပ္သမား ဘယ္ေလာက္ရွိလဲ ဆိုတာကုိ လႊမ္းၿခဳံသိႏုိင္မယ့္ စစ္တမ္းက အခုထိ မၿပီးေသးဘူး။ ကေလး အလုပ္သမားေတြအတြက္ ျပန္လည္ ထူေထာင္ေရးလုပ္ငန္းေတြ လုပ္ရမယ္။ အဲဒီအတြက္ ဘတ္ဂ်က္က ဘယ္ေလာက္ထိရွိလဲ ပြင့္လင္းျမင္သာမႈမရွိဘူး။ အခုခ်ိန္မွာ လုပ္ရမွာကုိ ေနာင္ ၄ ႏွစ္ ၅ ႏွစ္ေနမွ လုပ္လို႔မရဘူး ။ အနာဂတ္မေကာင္းဘူး။ လ်င္လ်င္ျမန္ျမန္ ေဆာင္ရြက္ရမယ္” ဟု ေထာက္ျပေျပာဆိုသည္။
ျမန္မာႏို္င္ငံတြင္ လက္ဖက္ရည္ဆုိင္၊ ေစ်းဆုိင္၊ စားေသာက္ဆိုင္မ်ား၊ ေဆာက္လုပ္ေရး လုပ္ငန္းခြင္မ်ား၊ စက္ရုံအလုပ္ရုံမ်ား ႏွင့္ ေနအိမ္မ်ားတြင္ မိသားစုစားဝတ္ေနေရး အဆင္မေျပမႈေၾကာင့္ အလုပ္လုပ္ကိုင္ေနရသည့္ အသက္ ၁၂ ႏွစ္မွ ၁၇ ႏွစ္ အရြယ္ဝန္းက်င္ ကေလးလုပ္သားေပါင္း မ်ားစြာ ရွိေနသည္ဟု သိရသည္။
အမ်ိဳးသား လႊတ္ေတာ္တြင္လည္း ကေလးအလုပ္သမား ဥပေဒ မူၾကမ္းကုိ ေရးဆဲြ ေဆာင္ရြက္ကာ အတည္ျပဳထားၿပီး ျဖစ္သည္။
အဆုိပါမူၾကမ္းအရ အသက္ ၁၄ ႏွစ္မျပည့္ေသးေသာ မည္သူကိုမဆို ဆုိင္တခု၌ျဖစ္ေစ အလုပ္ဌာနတခု၌ ျဖစ္ေစ အလုပ္ မလုပ္ေစရ သို႔မဟုတ္ လုပ္ခြင့္မျပဳရန္၊ အသက္ ၁၆ ႏွစ္မျပည့္ေသးသူအား သတ္မွတ္အလုပ္ခ်ိန္ထက္ ေက်ာ္လြန္၍ အခ်ိန္ပိုလုပ္ခြင့္ မျပဳရန္ ႏွင့္ ည ၆ နာရီမွ မနက္ ၆ နာရီအတြင္း မခိုင္းေစရ သို႔မဟုတ္ အလုပ္မလုပ္ေစရ၊ ကေလးသူငယ္မ်ားကုိ အလုပ္လုပ္ရန္ သင့္ေတာ္ေၾကာင္း တာဝန္ခံ ဆရာဝန္၏ ခြင့္ျပဳခ်က္ရမွာသာ အလုပ္ လုပ္ကိုင္ေစႏုိင္သည္ဟု ယင္းဥပေဒတြင္ ျပဌာန္းထားသည္။
ထိုဥပေဒကို ခ်ိဳးေဖာက္သည့္ မည္သည့္ အလုပ္ရွင္ကုိမဆို ေျခာက္လထက္မပိုေသာ ေထာင္ဒဏ္ကိုျဖစ္ေစ ဒဏ္ေငြ သိန္း ၅၀ မွ သိန္း ၁၀၀ အထိ ျဖစ္ေစ ဒဏ္ႏွစ္ရပ္လုံး ကုိျဖစ္ေစ ခ်မ်တ္ႏုိင္ေၾကာင္း ေရးဆဲြထားသည္။
“ကေလးအလုပ္သမားေတြ ႏွိပ္စက္ခံေနရတယ္။ ဒါက အလုပ္ရွင္ေတြကို ထိထိေရာက္ေရာက္ အေရးယူရမွာ။ သတ္မွတ္ထားတဲ့ အလုပ္သမား ဥပေဒအရ ဒီလိုမ်ိဳးလုပ္ရင္ ျပစ္မႈေျမာက္တယ္ ဆိုတာကို ဗဟုသုတနည္းပါးလို႔ မသိဘူး။ အလုပ္ရွင္ေတြကို အေရးယူမႈက အရမ္းကုိ အားနည္းမႈရွိပါတယ္။ အဲဒီေတာ့ ဒါေတြကို သိေအာင္ လုပ္ရမယ္။ ကေလး အလုပ္သမားေတြကို ညဘက္ ဘယ္အခ်ိန္ကေန ေန႔ဘက္ ဘယ္အခ်ိန္ထိ မခိုင္းရဘူးဆိုတာမ်ိဳး ရွိတယ္။ ဒါေပမယ့္ ခိုင္းေနက်တာပဲ။ သိသိႀကီးနဲ႔ ခိုင္းတာရွိတယ္။ မသိလို႔ ခိုင္းတာရွိတယ္။ ကေလးေတြဆိုၿပီး ငါတို႔ခိုင္းခ်င္သလို ခိုင္းလို႔ရတာပဲဆိုတဲ့ အေတြးမ်ိဳးကို ေျပာင္းလဲေပးရမယ္။ တာဝန္ရွိသူေတြက ဗဟုသုတ၊ အသိပညာေတြ လုပ္ေဆာင္ေပးဖို႔ လိုအပ္တယ္။ ျမန္မာႏုိင္ငံမွာက ကေလးအလုပ္သမား အခြင့္အေရး ဆိုတာ တိမ္ျမဳပ္ေနတာပဲ” ဟု ဥပေဒ ကုစားေရးအဖဲြ႕မွ ေဒၚလွလွရီက ရွင္းျပသည္။
ႏုိင္ငံတဝန္းတြင္ ကေလးအလုပ္သမားေပါင္း မ်ားစြာ မိသားစုစားဝတ္ေနေရး ႏွင့္ ၎တို႔ဘဝ ရွင္သန္ေနထုိင္ရေရး အတြက္ လႈပ္ရွားရုန္းကန္ေနရသည္။ သို႔ျဖစ္ရာ ကေလးလုပ္သားမ်ား အနာဂတ္ လွပေရး ႏွင့္ ၎တို႔၏ အလုပ္သမား အခြင့္အေရးမ်ား အျပည့္အဝ ရရွိေရးတုိ႔ကုိ အစုိးရသစ္က မည္ကဲ့သို႔ အေကာင္အထည္ေဖာ္ ေဆာင္ရြက္မည္ဆိုသည္ကို ကေလးအခြင့္အေရးအတြက္ လႈပ္ရွားသူမ်ား၊ ဥပေဒသမားမ်ားက ေစာင့္ၾကည့္ေနၾကသည္။
အသက္ ၈ ႏွစ္အရြယ္ အိမ္အကူ ကေလးငယ္ မစုေဝကိုကုိယ္လုံးတီးခၽြတ္၍ အမ်ိဳးသမီးတဦးက ရိုက္ႏွက္သည့္ ဓာတ္ပုံမ်ား၊ မႏၱေလးၿမိဳ႕ရွိ အဆီခ် အလွျပင္ဆုိင္တြင္ ပိတ္ေလွာင္ကာ ရိုက္ႏွက္ႏွိပ္စက္ခံရသည့္ ၁၂ အရြယ္ အလုုပ္သမ မိန္းကေလးဓာတ္ပုံမ်ား လူမႈကြန္ရက္ မီဒီယာမ်ားထက္တြင္ ပ်ံ႕ႏွံကာ ဂယက္႐ိုက္ခဲ့သည္။
ကေလးအလုပ္သမားမ်ား အခြင့္အေရးႏွင့္ ပတ္သက္၍ တာဝန္ရွိသူမ်ားကုိ ေမးခြန္းထုတ္စရာ ရွိလာၿပီဟု လူ႔အခြင့္အေရး လႈပ္ရွားသူမ်ားႏွင့္ ျပည္သူလူထုက ေဝဖန္သုံးသပ္လာၾကျခင္းျဖစ္သည္။
ထုိအျဖစ္အပ်က္မ်ား အားလုံးသည္ ျဖစ္ပြားေနဆဲ ကေလးသူငယ္ မႈခင္းမ်ားျဖစ္ၿပီး က်ဴးလြန္ထားသူမ်ားကို အာမခံေပးထားျခင္းနွင့္ စုံစမ္းစစ္ေဆးဆဲ အေျခအေနေၾကာင့္ဟုဆိုကာ ရဲတပ္ဖဲြ႕ က အေရးယူအျပစ္ေပးျခင္း မရွိေသးဟု သိရသည္။
“ဥပေဒက ပြင့္ပြင့္လင္းလင္း ေျပာရရင္ အားနည္းတယ္။ အုပ္ခ်ဳပ္ေရး၊ တရားစီရင္ေရးနဲ႔ ဥပေဒျပဳေရးေပါ့။ ဥပေဒျပဳေရးက အားနည္းေတာ့ အုပ္ခ်ဳပ္ေရးမွာ ယိုင္တာပဲ။ ဥပေဒျပဳမွ အေရးယူေဆာင္ရြက္တာေတြ လုပ္တာထက္၊ တုိင္မွ အေရးယူတာထက္ သက္ဆုိင္ရာ အဆင့္ဆင့္က ဘယ္ေနရာေတြမွာ ကေလးအလုပ္သမားေတြ အခြင့္အေရး ခ်ိဳးေဖာက္ခံေနရလဲ အစီရင္ခံစာေတြ အဆင့္ဆင့္ တင္ျပေပးလို႔ရတာပဲ” ဟု ျမန္မာႏို္င္ငံ အလုပ္သမား သမဂၢအဖဲြ႕ခ်ဳပ္ ဥကၠ႒ ဦးေအာင္လင္းက ေထာက္ျပေျပာဆုိသည္။
၂၀၁၂ ခုႏွစ္မွ ၂၀၁၅ ခုႏွစ္အတြင္း အိမ္အကူ၊ ဆုိင္အကူ စသည့္ ကေလးအလုပ္သမားမ်ားကို ႏွိပ္စက္ညွင္းပမ္းမႈ အမ်ားအျပား ျဖစ္ပြားခဲ့ရာ ျပစ္မႈက်ဴးလြန္သူမ်ားကုိ အျပစ္ေပးအေရးယူမႈ အားနည္းေနသည္ဟု ဥပေဒေရးရာ ကၽြမ္းက်င္သူမ်ားက ေဝဖန္ၾကသည္။
“ဒီကိစၥေတြကို မေဖာ္ထုတ္ႏိုင္ျခင္းသည္ ရဲတပ္ဖဲြ႕က သူ႔အလုပ္ သူမလုပ္တာ၊ ျမန္မာႏုိင္ငံမွာ ကေလးသူငယ္ေတြရဲ႕ အခြင့္အေရး၊ ကေလးအလုပ္သမားေတြရဲ႕ အခြင့္အေရး အျပည့္အဝ မရဘူး။ ဥပေဒေတြဆိုတာက ထုတ္ျပန္ရုံနဲ႔ မရဘူး။ ရဲတပ္ဖဲြ႕ဝင္ေတြ၊ ဥပေဒနဲ႔ ပတ္သက္တဲ့ တာဝန္ရွိသူေတြကလည္း အဲဒီ ဥပဒေတြကို ပီပီျပင္ျပင္ အေကာင္အထည္ေဖာ္မွ ရမယ္” ဟု တရားလႊတ္ေတာ္ေရွ႕ေန ဦးေရာဘတ္စန္းေအာင္က သုံးသပ္သည္။
မဂၤလာဒုံၿမိဳ႕နယ္ ပုလဲၿမိဳ႕သစ္ေန ဆရာဝန္လင္မယား ႏွင့္ မိသားစုက အသက္ ၁၄ ႏွစ္အရြယ္ အိမ္အကူ မသန္းသန္းစုိးကို ငရုတ္က်ည္ေပြ႕ျဖင့္ ပါးစပ္အတြင္း ထိုးထည့္ ႏွိပ္စက္ျခင္း၊ မီးပူျဖင့္ကပ္ျခင္း၊ ရိုက္ႏွက္မႈမ်ား ၂၀၁၄ ခုႏွစ္က ျဖစ္ပြားခဲ့သည္။
ပဲခူးၿမိဳ႕နယ္ ဒုတရားသူႀကီး၏ ဇနီးက မီးပူျဖင့္ကပ္ကာ ႏွိပ္စက္ညွင္းပန္းခံရသည့္ အိမ္အကူ အသက္ ၁၃ ႏွစ္အရြယ္ မေအးယုေအာင္ အမႈ၊ ဧရာဝတီတုိင္းေဒသႀကီးေန ေမာ္ဒယ္ သီရိကိုကိုႏုိင္၏ ေနအိမ္တြင္ ႏွိပ္စက္ခံရသူ အိမ္အကူ အသက္ ၁၃ ႏွစ္ အရြယ္ မေနာ္ထက္ထက္ အမႈ၊ မႏၱေလးၿမိဳ႕ေန အထည္ဆုိင္ပိုင္ရွင္ တရုတ္လင္မယားက ေရေႏြးပူျဖင့္ ပက္သျဖင့္ ဒဏ္ရာမ်ားရရွိခဲ့သည့္ အသက္ ၁၂ ႏွစ္အရြယ္ အိမ္အကူ မေအးေအးေအာင္ အမႈတို႔ ျဖစ္ပြားခဲ့သည္။
ထို႔အျပင္ လက္ပံတန္းၿမိဳ႕နယ္၌ စားေသာက္ဆုိုင္ပိုင္ရွင္ ႀကိမ္တုတ္ျဖင့္ရိုက္သျဖင့္ ထိခိုက္ဒဏ္ရာမ်ား ရရွိခဲ့သူ အသက္ ၁၂ ႏွစ္အရြယ္ ဆုိင္အကူ ေမာင္ခ်စ္မင္းကုိ တုိ႔၏ အမႈမ်ားတြင္ က်ဳးလြန္ခဲ့သူမ်ားကုိ တရားစဲြဆိုျခင္း၊ ထြက္ေျပး တိမ္းေရွာင္သူမ်ားကုိ စုံစမ္းစစ္ေဆးဆဲ အေျခအေနမ်ားတြင္သာ ရွိသည္။
ေျမာက္ဒဂုံၿမိဳ႕နယ္ေန အိမ္ရွင္ ေဒၚေအးဝင္း၏ ရုိက္ႏွက္ႏွိပ္စက္မႈေၾကာင့္ ခႏၶာကိုယ္ ေနရာအႏွံ႕အျပားတြင္ ဒဏ္ရာမ်ား ရရွိခဲ့သည့္ အသက္ ၁၅ ႏွစ္ အရြယ္ အိမ္အကူ မသန္းသန္း အမႈတြင္ အိမ္ရွင္ကုိ အင္းစိန္ေထာင္၌ ဖမ္းဆီးထားၿပီး တရားလိုျပ သက္ေသမ်ားကို စစ္ေဆးဆဲ အေျခအေနျဖစ္ေၾကာင္း ဒဂုံေျမာက္ပိုင္းရဲစခန္းမွ ရဲအရာရွိတဦး က ဧရာဝတီသို႔ ေျပာသည္။
“ရဲေတြ အလုပ္မလုပ္တာ မဟုတ္ဘူး။ က်ေနာ္တုိ႔လည္း ျဖစ္စဥ္ေတြ၊ တာဝန္ေတြ၊ ကင္းလွည့္တဲ့ကိစၥေတြနဲ႔ အနားေနရတယ္ မရွိဘူး။ အခုလို ကိစၥေတြျဖစ္လာေတာ့ တရားခံထြက္ေျပးတာ၊ မမိတာေတြ ဆိုတာက အာမခံေပးလိုက္တဲ့ အခ်ိန္မွာ ထြက္ေျပးသြားတာ၊ အမႈ တိုင္ၾကားတာက ေနာက္က်တဲ့အခါမွာ က်ဴးလြန္သူက ထြက္ေျပးသြားတာမ်ိဳးေတြေၾကာင့္ ျဖစ္တာမ်ိဳးေတြရွိတယ္။ မဟုတ္ရင္ေတာ့ ထိထိေရာက္ေရာက္ အေရးယူတာပဲ” ဟု ျမန္မာႏုိင္ငံရဲတပ္ဖဲြ႕မွ အမည္မေဖာ္လိုသူ ရဲအရာရွိႀကီးတဦးက ေျပာသည္။
၂၀၁၂ ခုႏွစ္မွ ၂၀၁၅ ခုႏွစ္အတြင္း မီဒီယာမ်ားထက္တြင္ ပ်ံ႕ႏွံ႔ခဲ့သည့္ ကေလးအလုပ္သမားမ်ား ရိုက္ႏွက္ႏွိပ္စက္ခံရမႈ မ်ားအျပင္ သတင္းစာမ်က္ႏွာမ်ားထက္သို႔ ေရာက္မလာဘဲ အိမ္ရွင္မ်ားဘက္မွ ေလ်ာ္ေၾကးေပးကာ ေက်ေအးေစျခင္း ႏွင့္ အမႈပိတ္လုိက္ျခင္းျဖင့္ မတရားမႈမ်ား လမ္းတြင္ေပ်ာက္သြားသည့္ ကိစၥမ်ားလည္း ရွိသည္။
“က်ေနာ့္ မိဘေတြက ပိုက္ဆံမရွိဘူး။ ဒါေၾကာင့္ ေက်ာင္းထြက္ၿပီး အလုပ္လုပ္ေနတာ။ တလကို ၃ ေသာင္း ရတယ္။ အကုန္လုံး အေမ့ကို ျပန္အပ္တယ္။ အေမ့မွာ ပိုက္ဆံမရွိဘူး။ က်ေနာ့္လစာက အိမ္အတြက္ စားစရိတ္ရတယ္ေလ။ စားဖို႔ နဲ႔ အိပ္ဖို႔ေနရာ လက္ဖက္ရည္ဆုိင္က ေပးထားတယ္။ အလုပ္လုပ္ရတာကေတာ့ တခါတခါ အဆင္ေျပတယ္။ အဆင္ မေျပတာေတြလည္း ရွိပါတယ္” ဟု ဒဂုံၿမိဳ႕နယ္ရွိ လက္ဖက္ရည္ဆုိင္တဆိုင္တြင္ စားပဲြထိုး ဝန္ထမ္းအျဖစ္ လုပ္ကိုင္ေနသူ ေမာင္ျမတ္မင္း က ေျပာျပသည္။
အသက္ ၁၄ ႏွစ္ အရြယ္ရွိ ေမာင္ျမတ္မင္းသည္ ေမွာ္ဘီၿမိဳ႕နယ္မွ ၄ မိုင္ခန္႔အကြာရွိ ရြာငယ္တခုမွျဖစ္ၿပီး ရန္ကုန္ၿမိဳ႕ေပၚ ရွိ လက္ဖက္ရည္ဆုိင္တြင္ အလုပ္လုပ္ကို္င္ကာ မိသားစုကို ျပန္လည္ ေထာက္ပံ့ေနရသူျဖစ္သည္။
အစုိးရက ကေလးသူငယ္မ်ား၊ ကေလး အလုပ္သမားမ်ား၏ အခြင့္အေရးမ်ားကို အေကာင္အထည္ ေဖာ္ႏုိင္ရန္ ႏွင့္ ကာကြယ္ေစာင့္ေရွာက္ႏုိင္ရန္ ဥပေဒ၊ နည္းဥပေဒမ်ား ျပဌာန္းျခင္းႏွင့္ ျပည္ပအဖဲြ႕အစည္းမ်ားႏွင့္ ပူးေပါင္းကာ ကေလးလုပ္သား စစ္တမ္းေကာက္ယူျခင္းမ်ား ေဆာင္ရြက္ေနသည္ဟု ေျပာဆိုထားသည္။
၁၉၉၃ ခုႏွစ္က ျပဌာန္းခဲ့သည့္ ကေလးသူငယ္ ဥပေဒပါ အခန္း၅ ပုဒ္မ ၂၄ (က) အရ ကေလးသူငယ္တုိင္းသည္ မိမိဆႏၵအေလ်ာက္ အလုပ္လုပ္ပိုင္ခြင့္ ရွိသည္။ ဥပေဒအရ သတ္မွတ္ထားသည့္ အလုပ္လုပ္ခ်ိ္န္၊ အားလပ္ခြင့္ႏွင့္ အျခားသက္သာခြင့္မ်ားကို ရပိုင္ခြင့္ရွိသည္ဟု ေဖာ္ျပထားသည္။
ထို႔အတူ အလုပ္သမားဝန္ႀကီးဌာနသည္ အလုပ္လုပ္ေသာ ကေလးသူငယ္မ်ား လုပ္ငန္းခြင္ ေဘးအႏၱရာယ္ ကင္းရွင္းေရးႏွင့္ ရပိုင္ခြင့္မ်ားကုိ ကာကြယ္ေစာင့္ေရွာက္ရမည့္ တာဝန္ရွိသည္ဟု ေဖာ္ျပထားသည္။
သို႔ေသာ္ ယင္းဥပေဒမ်ား အမွန္တကယ္ အသက္ဝင္မႈ ရွိ မရွိ ဟူသည့္အခ်က္မွာ လက္ရွိ ျဖစ္ပ်က္ေနသည့္ ကေလးသူငယ္မ်ား၊ ကေလးအလုပ္သမားမ်ား၏ ႏွိပ္စက္ခံရသည့္ ျဖစ္ရပ္မ်ား၊ က်ဴးလြန္သည့္ တရားခံမ်ားကို အျပစ္ေပးအေရးယူမႈ အားနည္းေနသည့္ အခ်က္မ်ားက လက္ေတြ႕႔သက္ေသျပေနသည္။
“ဥပေဒျပဌာန္းထားရုံနဲ႔ လုံၿခဳံၿပီလုိ႔ ေျပာလို႔ုမရဘူး။ အဲဒါေတြကို လက္ေတြ႕ အေကာင္အထည္ေဖာ္ အေရးယူတာေတြ လုပ္ရမွာ။ အဲဒီလိုလုပ္ေနလို႔ ကေလးသူငယ္ေတြ အလုပ္ မလုပ္ရေတာ့ဘူးဆိုၿပီး ကေလးေတြရဲ႕ ပါးစပ္ကုိ ပိတ္ထားလို႔ မရဘူး။ သူတို႔က ငတ္ေနတာဗ်။ ဘယ္ကေလးမွ သူမ်ားအိမ္၊ ဆုိင္မွာ ကၽြန္တေယာက္လို အလုပ္မလုပ္ခ်င္ဘူး။ ဒါေၾကာင့္ အေကာင္အထည္ေဖာ္ အေရးယူမႈေတြအၿပီးမွာ မိသားစုဝင္ေတြေရာ ကေလးေတြကိုပါ ပံ့ပိုးကူညီမႈေတြ ျပန္လည္ ျပဳစုပ်ိဳးေထာင္မႈေတြ ဝိုင္းဝန္းကူညီမႈေတြ လုပ္ရမယ္။ ကေလးလုပ္သားေတြ ဘာေၾကာင့္မ်ားေနလဲ။ ဆင္းရဲမဲြေတမႈေၾကာင့္ မ်ားေနတာ” ဟု ျမန္မာႏုိင္ငံ အလုပ္သမား သမဂၢအဖဲြ႔ခ်ဳပ္ ဥကၠ႒ ဦးေအာင္လင္းက ရွင္းျပသည္။
အစိုးရက တရားဝင္ ဖဲြ႔စည္းေပးထားသည့္ ျမန္မာႏုိ္င္ငံ လူ႔အခြင့္အေရးေကာ္မရွင္တြင္မူ ၂၀၁၄ ခုႏွစ္မွ ၂၀၁၅ ခုႏွစ္ ဇူလိုင္လအထိ ကေလးသူငယ္ အမႈအခင္း ၂ မႈသာ တုိင္ၾကားမႈ ရွိခဲ့သည္ဟု ေကာ္မရွင္ထုတ္ျပန္ခ်က္အရ သိရသည္။
အစိုးရသည္ ကေလးသူငယ္ဥပေဒ၊ လူကုန္ကူးမႈ တားဆီးကာကြယ္ေရး ဥပေဒ၊ ကေလးအလုပ္သမား ဥပေဒမူၾကမ္း စသည္တုိ႔ုကို ေရးဆဲြျပ႒ာန္းေနၿပီး ဂ်နီဗာ ကြန္ဗင္းရွင္းပါ ကေလးသူငယ္ အခြင့္အေရးမ်ား၊ ကေလး အလုပ္သမားမ်ားႏွင့္ သက္ဆုိင္သည့္ အခန္း ၁၈၂ ကိုလည္း လက္မွတ္ေရးထိုးထားၿပီးျဖစ္သည္။
သို႔ေသာ္ ႏုိင္ငံတဝွမ္းတြင္ ကေလးအလုပ္သမားေပါင္း မ်ားစြာ တိုးပြားေနဆဲျဖစ္သလို ကေလးသူငယ္မ်ား၏ အခြင့္အေရး ရရွိမႈမွာလည္း နည္းပါးေနဆဲျဖစ္သည့္အေပၚ ျပည္သူလူထုက ေဝဖန္ေနၾကသည္။
ဦးေအာင္လင္းက “ကေလးအလုပ္သမား ဘယ္ေလာက္ရွိလဲ ဆိုတာကုိ လႊမ္းၿခဳံသိႏုိင္မယ့္ စစ္တမ္းက အခုထိ မၿပီးေသးဘူး။ ကေလး အလုပ္သမားေတြအတြက္ ျပန္လည္ ထူေထာင္ေရးလုပ္ငန္းေတြ လုပ္ရမယ္။ အဲဒီအတြက္ ဘတ္ဂ်က္က ဘယ္ေလာက္ထိရွိလဲ ပြင့္လင္းျမင္သာမႈမရွိဘူး။ အခုခ်ိန္မွာ လုပ္ရမွာကုိ ေနာင္ ၄ ႏွစ္ ၅ ႏွစ္ေနမွ လုပ္လို႔မရဘူး ။ အနာဂတ္မေကာင္းဘူး။ လ်င္လ်င္ျမန္ျမန္ ေဆာင္ရြက္ရမယ္” ဟု ေထာက္ျပေျပာဆိုသည္။
ျမန္မာႏို္င္ငံတြင္ လက္ဖက္ရည္ဆုိင္၊ ေစ်းဆုိင္၊ စားေသာက္ဆိုင္မ်ား၊ ေဆာက္လုပ္ေရး လုပ္ငန္းခြင္မ်ား၊ စက္ရုံအလုပ္ရုံမ်ား ႏွင့္ ေနအိမ္မ်ားတြင္ မိသားစုစားဝတ္ေနေရး အဆင္မေျပမႈေၾကာင့္ အလုပ္လုပ္ကိုင္ေနရသည့္ အသက္ ၁၂ ႏွစ္မွ ၁၇ ႏွစ္ အရြယ္ဝန္းက်င္ ကေလးလုပ္သားေပါင္း မ်ားစြာ ရွိေနသည္ဟု သိရသည္။
အမ်ိဳးသား လႊတ္ေတာ္တြင္လည္း ကေလးအလုပ္သမား ဥပေဒ မူၾကမ္းကုိ ေရးဆဲြ ေဆာင္ရြက္ကာ အတည္ျပဳထားၿပီး ျဖစ္သည္။
အဆုိပါမူၾကမ္းအရ အသက္ ၁၄ ႏွစ္မျပည့္ေသးေသာ မည္သူကိုမဆို ဆုိင္တခု၌ျဖစ္ေစ အလုပ္ဌာနတခု၌ ျဖစ္ေစ အလုပ္ မလုပ္ေစရ သို႔မဟုတ္ လုပ္ခြင့္မျပဳရန္၊ အသက္ ၁၆ ႏွစ္မျပည့္ေသးသူအား သတ္မွတ္အလုပ္ခ်ိန္ထက္ ေက်ာ္လြန္၍ အခ်ိန္ပိုလုပ္ခြင့္ မျပဳရန္ ႏွင့္ ည ၆ နာရီမွ မနက္ ၆ နာရီအတြင္း မခိုင္းေစရ သို႔မဟုတ္ အလုပ္မလုပ္ေစရ၊ ကေလးသူငယ္မ်ားကုိ အလုပ္လုပ္ရန္ သင့္ေတာ္ေၾကာင္း တာဝန္ခံ ဆရာဝန္၏ ခြင့္ျပဳခ်က္ရမွာသာ အလုပ္ လုပ္ကိုင္ေစႏုိင္သည္ဟု ယင္းဥပေဒတြင္ ျပဌာန္းထားသည္။
ထိုဥပေဒကို ခ်ိဳးေဖာက္သည့္ မည္သည့္ အလုပ္ရွင္ကုိမဆို ေျခာက္လထက္မပိုေသာ ေထာင္ဒဏ္ကိုျဖစ္ေစ ဒဏ္ေငြ သိန္း ၅၀ မွ သိန္း ၁၀၀ အထိ ျဖစ္ေစ ဒဏ္ႏွစ္ရပ္လုံး ကုိျဖစ္ေစ ခ်မ်တ္ႏုိင္ေၾကာင္း ေရးဆဲြထားသည္။
“ကေလးအလုပ္သမားေတြ ႏွိပ္စက္ခံေနရတယ္။ ဒါက အလုပ္ရွင္ေတြကို ထိထိေရာက္ေရာက္ အေရးယူရမွာ။ သတ္မွတ္ထားတဲ့ အလုပ္သမား ဥပေဒအရ ဒီလိုမ်ိဳးလုပ္ရင္ ျပစ္မႈေျမာက္တယ္ ဆိုတာကို ဗဟုသုတနည္းပါးလို႔ မသိဘူး။ အလုပ္ရွင္ေတြကို အေရးယူမႈက အရမ္းကုိ အားနည္းမႈရွိပါတယ္။ အဲဒီေတာ့ ဒါေတြကို သိေအာင္ လုပ္ရမယ္။ ကေလး အလုပ္သမားေတြကို ညဘက္ ဘယ္အခ်ိန္ကေန ေန႔ဘက္ ဘယ္အခ်ိန္ထိ မခိုင္းရဘူးဆိုတာမ်ိဳး ရွိတယ္။ ဒါေပမယ့္ ခိုင္းေနက်တာပဲ။ သိသိႀကီးနဲ႔ ခိုင္းတာရွိတယ္။ မသိလို႔ ခိုင္းတာရွိတယ္။ ကေလးေတြဆိုၿပီး ငါတို႔ခိုင္းခ်င္သလို ခိုင္းလို႔ရတာပဲဆိုတဲ့ အေတြးမ်ိဳးကို ေျပာင္းလဲေပးရမယ္။ တာဝန္ရွိသူေတြက ဗဟုသုတ၊ အသိပညာေတြ လုပ္ေဆာင္ေပးဖို႔ လိုအပ္တယ္။ ျမန္မာႏုိင္ငံမွာက ကေလးအလုပ္သမား အခြင့္အေရး ဆိုတာ တိမ္ျမဳပ္ေနတာပဲ” ဟု ဥပေဒ ကုစားေရးအဖဲြ႕မွ ေဒၚလွလွရီက ရွင္းျပသည္။
ႏုိင္ငံတဝန္းတြင္ ကေလးအလုပ္သမားေပါင္း မ်ားစြာ မိသားစုစားဝတ္ေနေရး ႏွင့္ ၎တို႔ဘဝ ရွင္သန္ေနထုိင္ရေရး အတြက္ လႈပ္ရွားရုန္းကန္ေနရသည္။ သို႔ျဖစ္ရာ ကေလးလုပ္သားမ်ား အနာဂတ္ လွပေရး ႏွင့္ ၎တို႔၏ အလုပ္သမား အခြင့္အေရးမ်ား အျပည့္အဝ ရရွိေရးတုိ႔ကုိ အစုိးရသစ္က မည္ကဲ့သို႔ အေကာင္အထည္ေဖာ္ ေဆာင္ရြက္မည္ဆိုသည္ကို ကေလးအခြင့္အေရးအတြက္ လႈပ္ရွားသူမ်ား၊ ဥပေဒသမားမ်ားက ေစာင့္ၾကည့္ေနၾကသည္။
ဗန္းေမာက္တြင္ အမ်ိဳးသားတစ္ဦး တစ္လင္တစ္မယား ဥပေဒျဖင့္ အေရးယူခံရ
မာန္ဇာေျမမြန္
စစ္ကိုင္းတိုင္းေဒသႀကီး ဗန္းေမာက္ၿမိဳ႕နယ္တြင္ ေနာက္မိန္းမယူကာ ေပါင္းသင္းေနထိုင္ေသာ အမ်ိဳးသားတစ္ဦးအား တစ္လင္တစ္မယားစနစ္က်င့္သံုးျခင္းဆိုင္ရာ ဥပေဒျဖင့္ ဇန္နဝါရီ ၈ရက္က အေရးယူထားေၾကာင္း တိုင္းေဒသႀကီး ရဲတပ္ဖြဲ႔မွဴးရံုးမွ သိရသည္။
ကသာျမိဳ႕နယ္ ဆင္ကုန္းရြာေန ေမာင္ေအာင္ေဇာ္ထိုက္(ခ) သန္းျမင့္ဦး၊ (၂၂) ႏွစ္၊ (ဘ) ဦးေအာင္သန္း ဆိုသူသည္ ဗန္းေမာက္ၿမိဳ႕နယ္၊ စက္ေတာရြာေန အမ်ိဳးသမီးတစ္ဦး ႏွင့္ ကသာျမိဳ႕နယ္တြင္ ေပါင္းသင္းေနထိုင္ခ့ဲျပီး ၎တြင္ တရားဝင္ဇနီးမယားရွိသည့္အတြက္ ယင္းသုိ႔ အေရးယူခ့ဲျခင္းျဖစ္ေၾကာင္း သိရသည္။ အဆိုပါ အမ်ိဳးသမီး၏ မိခင္မွ ဇန္နဝါရီ ၃ ရက္ေန႔တြင္ သမီးျဖစ္သူမွာ အျပင္ထြက္သြားရာမွ ေနအိမ္သုိ႔ ျပန္လည္ေရာက္ရွိလာျခင္း မရွိသည့္ အတြက္ စံုစမ္းရွာေဖြခ့ဲရာမွ ယင္းသုိ႔ သိရွိခ့ဲရျခင္းျဖစ္ေၾကာင္း မႈခင္းမွတ္တမ္းအရ သိရသည္။
မိခင္က သမီးျဖစ္သူအား သြားေရာက္ေခၚေဆာင္ၿပီး ေမးျမန္းရာ ၎၏ သမီးႏွင့္ ေပါင္းသင္းေနထုိင္ေနသူမွာ တရားဝင္ ဇနီးမယားရွိသူတစ္ဦးျဖစ္ေၾကာင္း၊ စိတ္သေဘာထားခ်င္းမတိုက္ဆိုင္၍ တစ္လခန္႔ ကြဲကြာေနသူျဖစ္ျပီး ဇနီးျဖစ္သူႏွင့္ တရားဝင္ကြာရွင္းထားျခင္း မရွိေသးေၾကာင္း သိရွိခ့ဲရသည္။
ထို႔ေၾကာင့္ တရားဝင္ဇနီးမယားအား ကြာရွင္းထားျခင္းမရွိဘဲ အျခားအမ်ိဳးသမီး တစ္ဦးအား ခိုးယူေပါင္းသင္းေနထိုင္သူ ေမာင္ေအာင္ေဇာ္ထိုက္အား အေရးယူ ေပးပါရန္ မိခင္ျဖစ္သူမွ တရားလိုျပဳလုပ္ တိုင္တန္းခ့ဲသျဖင့္ သက္ဆိုင္ရာ ဗန္းေမာက္ျမိဳ႕နယ္ ရဲတပ္ဖြဲ႔မွဴးရံုးမွ (ပ)၈/၂၀၁၆၊ တစ္လင္တစ္မယားစနစ္ က်င့္သံုးျခင္းဆိုင္ရာ ဥပေဒ ပုဒ္မ ၁၃ ျဖင့္ အမႈဖြင့္ အေရးယူထားထားေၾကာင္း တိုင္းေဒသႀကီး ရဲတပ္ဖြဲ႔မွ သိရသည္။
စစ္ကိုင္းတိုင္းေဒသႀကီး ဗန္းေမာက္ၿမိဳ႕နယ္တြင္ ေနာက္မိန္းမယူကာ ေပါင္းသင္းေနထိုင္ေသာ အမ်ိဳးသားတစ္ဦးအား တစ္လင္တစ္မယားစနစ္က်င့္သံုးျခင္းဆိုင္ရာ ဥပေဒျဖင့္ ဇန္နဝါရီ ၈ရက္က အေရးယူထားေၾကာင္း တိုင္းေဒသႀကီး ရဲတပ္ဖြဲ႔မွဴးရံုးမွ သိရသည္။
ကသာျမိဳ႕နယ္ ဆင္ကုန္းရြာေန ေမာင္ေအာင္ေဇာ္ထိုက္(ခ) သန္းျမင့္ဦး၊ (၂၂) ႏွစ္၊ (ဘ) ဦးေအာင္သန္း ဆိုသူသည္ ဗန္းေမာက္ၿမိဳ႕နယ္၊ စက္ေတာရြာေန အမ်ိဳးသမီးတစ္ဦး ႏွင့္ ကသာျမိဳ႕နယ္တြင္ ေပါင္းသင္းေနထိုင္ခ့ဲျပီး ၎တြင္ တရားဝင္ဇနီးမယားရွိသည့္အတြက္ ယင္းသုိ႔ အေရးယူခ့ဲျခင္းျဖစ္ေၾကာင္း သိရသည္။ အဆိုပါ အမ်ိဳးသမီး၏ မိခင္မွ ဇန္နဝါရီ ၃ ရက္ေန႔တြင္ သမီးျဖစ္သူမွာ အျပင္ထြက္သြားရာမွ ေနအိမ္သုိ႔ ျပန္လည္ေရာက္ရွိလာျခင္း မရွိသည့္ အတြက္ စံုစမ္းရွာေဖြခ့ဲရာမွ ယင္းသုိ႔ သိရွိခ့ဲရျခင္းျဖစ္ေၾကာင္း မႈခင္းမွတ္တမ္းအရ သိရသည္။
မိခင္က သမီးျဖစ္သူအား သြားေရာက္ေခၚေဆာင္ၿပီး ေမးျမန္းရာ ၎၏ သမီးႏွင့္ ေပါင္းသင္းေနထုိင္ေနသူမွာ တရားဝင္ ဇနီးမယားရွိသူတစ္ဦးျဖစ္ေၾကာင္း၊ စိတ္သေဘာထားခ်င္းမတိုက္ဆိုင္၍ တစ္လခန္႔ ကြဲကြာေနသူျဖစ္ျပီး ဇနီးျဖစ္သူႏွင့္ တရားဝင္ကြာရွင္းထားျခင္း မရွိေသးေၾကာင္း သိရွိခ့ဲရသည္။
ထို႔ေၾကာင့္ တရားဝင္ဇနီးမယားအား ကြာရွင္းထားျခင္းမရွိဘဲ အျခားအမ်ိဳးသမီး တစ္ဦးအား ခိုးယူေပါင္းသင္းေနထိုင္သူ ေမာင္ေအာင္ေဇာ္ထိုက္အား အေရးယူ ေပးပါရန္ မိခင္ျဖစ္သူမွ တရားလိုျပဳလုပ္ တိုင္တန္းခ့ဲသျဖင့္ သက္ဆိုင္ရာ ဗန္းေမာက္ျမိဳ႕နယ္ ရဲတပ္ဖြဲ႔မွဴးရံုးမွ (ပ)၈/၂၀၁၆၊ တစ္လင္တစ္မယားစနစ္ က်င့္သံုးျခင္းဆိုင္ရာ ဥပေဒ ပုဒ္မ ၁၃ ျဖင့္ အမႈဖြင့္ အေရးယူထားထားေၾကာင္း တိုင္းေဒသႀကီး ရဲတပ္ဖြဲ႔မွ သိရသည္။
ႏိုင္ငံတြင္းသို႔ အၾကမ္းဖက္သမားမ်ား ေရာက္မလာေစေရး ဘက္ေပါင္းစံုမွ ေစာင့္ၾကပ္ေန
ပိုင္စိုး
ႏိုင္ငံထဲကို အၾကမ္းဖက္သမားေတြ မ၀င္ေရာက္ႏိုင္ဖို႔အတြက္ ဘက္ေပါင္းစံုကေန ေစာင့္ၾကပ္ၾကည့္ရႈ ေနၿပီး ျဖစ္လာခဲ႔ရင္လည္း အျမန္ဆံုးကယ္ဆယ္၊ ေခ်မႈန္းႏုိင္ေရး ေဆာင္ရြက္ေနတယ္လို႔ ျပည္ထဲေရး၀န္ႀကီးဌာန ဒုတိယ၀န္ႀကီးက ေျပာပါတယ္။
ႏိုင္ငံထဲမွာ ႏိုင္ငံတကာအၾကမ္းဖက္္အဖြဲ႔ေတြနဲ႔ ဆက္ႏြယ္ေနတဲ႔ ေဖာက္ခြဲဖ်က္ဆီးမႈအပါအ၀င္ တိိုက္ခိုက္တာေတြ မရွိခဲ႔ေပမယ့္ အၾကမ္းဖက္သမားေတြ ခိုလံႈတဲ႔ေနရာနဲ႔ ေလ့က်င့္ေရးစခန္းေတြ လံုး၀မရွိေစဖို႔ ႀကိဳတင္ ကာကြယ္ေနတယ္လို႔ ျပည္ထဲေရး၀န္ႀကီးဌာန ဒုတိယ၀န္ႀကီး ဗိုလ္မႉးခ်ဳပ္ ေက်ာ္ဇံျမင့္က ဆိုပါတယ္။
ဇန္န၀ါရီ ၁၃ ရက္က က်င္းပတဲ႔ အမ်ိဳးသားလႊတ္ေတာ္မွာ ကိုယ္စားလွယ္တေယာက္ရဲ႕ အေမးကို ေျဖၾကား ခဲ႔တာပါ။
“ေနျပည္ေတာ္၊ ရန္ကုန္၊ မႏၱေလးတို႔မွာ အေရးႀကီးေနရာအျဖစ္ သတ္မွတ္ၿပီး အထူးေလ့က်င့္ေပးထားတဲ႔ ေခတ္မီလက္နက္ကိရိယာတပ္ဆင္ထားတဲ႔ အၾကမ္းဖက္မႈႏွိမ္နင္းေရး တပ္ဖြဲ႔စုေတြကို ဖြဲ႔စည္းတာ၀န္ခ်ထားၿပီး ျဖစ္ပါတယ္။ အေရးႀကီးအေဆာက္အအံု၊ ဘာသာေရးအေဆာက္အအံု၊ စက္ရံုအလုပ္ရံုနဲ႔ တံတားေတြရဲ႕ လံုၿခံဳေရး စီမံခ်က္ေရးဆြဲၿပီး လံုၿခံဳေရးတာ၀န္ေတြ ထမ္းေဆာင္ေနပါတယ္” လို႔ ဗိုလ္မႉးခ်ဳပ္ ေက်ာ္ဇံျမင့္က ဆိုပါတယ္။
အၾကမ္းဖက္လုပ္ရပ္ေတြရဲ႕ အရင္းအျမစ္ျဖစ္တဲ႔ ေငြေၾကးခ၀ါခ်တာကိုလည္း ဥပေဒေတြ ျပ႒ာန္းေဆာင္ရြက္ခဲ႔တယ္လို႔ သူက ေျပာပါတယ္။
အျပည္ျပည္ဆိုင္ရာ ၀င္ထြက္ေပါက္ေတြနဲ႔ ေလဆိပ္ေတြ၊ နယ္စပ္၀င္ေပါက္ေတြကိုလည္း သက္ဆိုင္ရာ ႏိုင္ငံ ေတြနဲ႔ ပူးေပါင္းေစာင့္ၾကည့္ေနတယ္လို႔လည္း ဆိုပါတယ္။
“ႏိုင္ငံတကာအၾကမ္းဖက္မႈသတင္းေတြကို အခ်ိန္နဲ႔ တေျပးညီ သိရွိႏိုင္ဖို႔ အင္တာပိုလ္(Interpol)၊ အာဆီယံနာပိုလ္(Aseanapol)အပါအ၀င္ ႏိုင္ငံတကာအဖြဲ႔အစည္းေတြ၊ မိတ္ဘက္အဖြဲ႔အစည္းေတြနဲ႔ ခ်ိတ္ဆက္ သတင္းဖလွယ္တာ၊ ႏိုင္ငံတကာ အၾကမ္းဖက္မႈေတြနဲ႔ ပတ္သက္ၿပီး အင္တာနက္သတင္းေတြ၊ သတင္းဌာနေတြရဲ႕ အသံလႊင့္ခ်က္ေတြကတဆင့္ သတင္းစုေဆာင္းတာ၊ Open Sources Media ေတြက အၾကမ္းဖက္မႈျဖစ္စဥ္နဲ႔ ပတ္သက္တဲ႔ သတင္း စုေဆာင္းတာေတြကို ျပဳလုပ္ၿပီး ႀကိဳတင္ကာကြယ္ေရး အစီအမံေတြကို စိစစ္သံုးသပ္ ေဆာင္ရြက္ေနပါတယ္” လို႔လည္း ဗိုလ္မႉးခ်ဳပ္ ေက်ာ္ဇံျမင့္က ဆက္ေျပာပါတယ္။
အၾကမ္းဖက္တာေတြကို အခ်ိန္နဲ႔ တေျပးညီတုန္႔ျပန္ႏိုင္ဖို႔အတြက္ တိုင္းနဲ႔ျပည္နယ္ေတြကို အြန္လိုင္းခ်ိတ္ဆက္ ထားတဲ႔ ယူရို ၁၀ သန္းတန္ သတင္းနည္းပညာသံုး အေထာက္အကူျပဳပစၥည္းေတြကို တပ္ဆင္အသံုးျပဳေန တယ္လို႔လည္း သူက ေျပာပါတယ္။
ႏိုင္ငံထဲကို အၾကမ္းဖက္သမားေတြ မ၀င္ေရာက္ႏိုင္ဖို႔အတြက္ ဘက္ေပါင္းစံုကေန ေစာင့္ၾကပ္ၾကည့္ရႈ ေနၿပီး ျဖစ္လာခဲ႔ရင္လည္း အျမန္ဆံုးကယ္ဆယ္၊ ေခ်မႈန္းႏုိင္ေရး ေဆာင္ရြက္ေနတယ္လို႔ ျပည္ထဲေရး၀န္ႀကီးဌာန ဒုတိယ၀န္ႀကီးက ေျပာပါတယ္။
ႏိုင္ငံထဲမွာ ႏိုင္ငံတကာအၾကမ္းဖက္္အဖြဲ႔ေတြနဲ႔ ဆက္ႏြယ္ေနတဲ႔ ေဖာက္ခြဲဖ်က္ဆီးမႈအပါအ၀င္ တိိုက္ခိုက္တာေတြ မရွိခဲ႔ေပမယ့္ အၾကမ္းဖက္သမားေတြ ခိုလံႈတဲ႔ေနရာနဲ႔ ေလ့က်င့္ေရးစခန္းေတြ လံုး၀မရွိေစဖို႔ ႀကိဳတင္ ကာကြယ္ေနတယ္လို႔ ျပည္ထဲေရး၀န္ႀကီးဌာန ဒုတိယ၀န္ႀကီး ဗိုလ္မႉးခ်ဳပ္ ေက်ာ္ဇံျမင့္က ဆိုပါတယ္။
ဇန္န၀ါရီ ၁၃ ရက္က က်င္းပတဲ႔ အမ်ိဳးသားလႊတ္ေတာ္မွာ ကိုယ္စားလွယ္တေယာက္ရဲ႕ အေမးကို ေျဖၾကား ခဲ႔တာပါ။
“ေနျပည္ေတာ္၊ ရန္ကုန္၊ မႏၱေလးတို႔မွာ အေရးႀကီးေနရာအျဖစ္ သတ္မွတ္ၿပီး အထူးေလ့က်င့္ေပးထားတဲ႔ ေခတ္မီလက္နက္ကိရိယာတပ္ဆင္ထားတဲ႔ အၾကမ္းဖက္မႈႏွိမ္နင္းေရး တပ္ဖြဲ႔စုေတြကို ဖြဲ႔စည္းတာ၀န္ခ်ထားၿပီး ျဖစ္ပါတယ္။ အေရးႀကီးအေဆာက္အအံု၊ ဘာသာေရးအေဆာက္အအံု၊ စက္ရံုအလုပ္ရံုနဲ႔ တံတားေတြရဲ႕ လံုၿခံဳေရး စီမံခ်က္ေရးဆြဲၿပီး လံုၿခံဳေရးတာ၀န္ေတြ ထမ္းေဆာင္ေနပါတယ္” လို႔ ဗိုလ္မႉးခ်ဳပ္ ေက်ာ္ဇံျမင့္က ဆိုပါတယ္။
အၾကမ္းဖက္လုပ္ရပ္ေတြရဲ႕ အရင္းအျမစ္ျဖစ္တဲ႔ ေငြေၾကးခ၀ါခ်တာကိုလည္း ဥပေဒေတြ ျပ႒ာန္းေဆာင္ရြက္ခဲ႔တယ္လို႔ သူက ေျပာပါတယ္။
အျပည္ျပည္ဆိုင္ရာ ၀င္ထြက္ေပါက္ေတြနဲ႔ ေလဆိပ္ေတြ၊ နယ္စပ္၀င္ေပါက္ေတြကိုလည္း သက္ဆိုင္ရာ ႏိုင္ငံ ေတြနဲ႔ ပူးေပါင္းေစာင့္ၾကည့္ေနတယ္လို႔လည္း ဆိုပါတယ္။
“ႏိုင္ငံတကာအၾကမ္းဖက္မႈသတင္းေတြကို အခ်ိန္နဲ႔ တေျပးညီ သိရွိႏိုင္ဖို႔ အင္တာပိုလ္(Interpol)၊ အာဆီယံနာပိုလ္(Aseanapol)အပါအ၀င္ ႏိုင္ငံတကာအဖြဲ႔အစည္းေတြ၊ မိတ္ဘက္အဖြဲ႔အစည္းေတြနဲ႔ ခ်ိတ္ဆက္ သတင္းဖလွယ္တာ၊ ႏိုင္ငံတကာ အၾကမ္းဖက္မႈေတြနဲ႔ ပတ္သက္ၿပီး အင္တာနက္သတင္းေတြ၊ သတင္းဌာနေတြရဲ႕ အသံလႊင့္ခ်က္ေတြကတဆင့္ သတင္းစုေဆာင္းတာ၊ Open Sources Media ေတြက အၾကမ္းဖက္မႈျဖစ္စဥ္နဲ႔ ပတ္သက္တဲ႔ သတင္း စုေဆာင္းတာေတြကို ျပဳလုပ္ၿပီး ႀကိဳတင္ကာကြယ္ေရး အစီအမံေတြကို စိစစ္သံုးသပ္ ေဆာင္ရြက္ေနပါတယ္” လို႔လည္း ဗိုလ္မႉးခ်ဳပ္ ေက်ာ္ဇံျမင့္က ဆက္ေျပာပါတယ္။
အၾကမ္းဖက္တာေတြကို အခ်ိန္နဲ႔ တေျပးညီတုန္႔ျပန္ႏိုင္ဖို႔အတြက္ တိုင္းနဲ႔ျပည္နယ္ေတြကို အြန္လိုင္းခ်ိတ္ဆက္ ထားတဲ႔ ယူရို ၁၀ သန္းတန္ သတင္းနည္းပညာသံုး အေထာက္အကူျပဳပစၥည္းေတြကို တပ္ဆင္အသံုးျပဳေန တယ္လို႔လည္း သူက ေျပာပါတယ္။
ယေန႔ ျမန္မာ့ေရးရာသတင္းမ်ား January,15th,2016
( 10 )ျမန္မာႏွင့္ ဘဂၤလားေဒ့ရွ္မွ ႐ုိဟင္ဂ်ာဆိုသူတို႔၏ ပင္လယ္ျဖတ္ ေရႊ႕ေျပာင္းဝင္ေရာက္မႈမ်ား က်ဆင္း
( 9 )Burmese Team to Thailand Amid Preparations for Koh Tao Appeal
( 8 ) ေျမငလ်င္ တုိင္းတာေရးစက္သစ္မ်ား ရန္ကုန္၊ မႏၱေလး အပါအဝင္ ၿမိဳ႕ ငါးၿမိဳ႕တြင္ တပ္ဆင္မည္
( 7 )City Mart secures loan from IFC
( 6 )ပ်က္စီးဆံုး႐ံႈးဆံုးမႈတန္ဖိုး အတည္ျပဳႏိုင္ေရး ပုိင္ရွင္မ်ားထံမွ ရယူစိစစ္ေန
( 5 )Indonesia repatriates 23 Myanmar crew
( 4 )မႏၱေလးတြင္ အခြန္တံဆိပ္ေခါင္းမကပ္သည့္ စားေသာက္ဆိုင္ ၈၅ ဆိုင္ကို အေရးယူ
( 3 )Myanmar warns against possible illegal stock trade
( 2 )OIC အတြင္းေရးမွဴးခ်ဳပ္ႏွင့္ ဘဂၤလားေဒ့ရွ္ ႏိုင္ငံျခားေရးဝန္ႀကီးတို႔ ျမန္မာႏိုင္ငံက ဘဂၤါလီအေရးေဆြးေႏြး
( 1 )Brick Uptick in Burma’s Mon State
( 9 )Burmese Team to Thailand Amid Preparations for Koh Tao Appeal
( 8 ) ေျမငလ်င္ တုိင္းတာေရးစက္သစ္မ်ား ရန္ကုန္၊ မႏၱေလး အပါအဝင္ ၿမိဳ႕ ငါးၿမိဳ႕တြင္ တပ္ဆင္မည္
( 7 )City Mart secures loan from IFC
( 6 )ပ်က္စီးဆံုး႐ံႈးဆံုးမႈတန္ဖိုး အတည္ျပဳႏိုင္ေရး ပုိင္ရွင္မ်ားထံမွ ရယူစိစစ္ေန
( 5 )Indonesia repatriates 23 Myanmar crew
( 4 )မႏၱေလးတြင္ အခြန္တံဆိပ္ေခါင္းမကပ္သည့္ စားေသာက္ဆိုင္ ၈၅ ဆိုင္ကို အေရးယူ
( 3 )Myanmar warns against possible illegal stock trade
( 2 )OIC အတြင္းေရးမွဴးခ်ဳပ္ႏွင့္ ဘဂၤလားေဒ့ရွ္ ႏိုင္ငံျခားေရးဝန္ႀကီးတို႔ ျမန္မာႏိုင္ငံက ဘဂၤါလီအေရးေဆြးေႏြး
( 1 )Brick Uptick in Burma’s Mon State
Thursday, January 14, 2016
ပူတာအိုတြင္ ကခ်င္မူးယစ္တိုက္ဖ်က္အဖြဲ႕ ႏွင့္ ျပည္သူပူးေပါင္းၿပီး ဘိန္းခင္း ဧက ၄၀၀ေက်ာ္ ၃ရက္အတြင္း ဖ်က္ဆီး
ဖနိဒါ
ကခ်င္ျပည္နယ္ေျမာက္ပုိင္း ပူတာအုိၿမိဳ႕နယ္အတြင္းရွိ ဘိန္းခင္း ဧက ၄၀၀ ေက်ာ္ ကခ်င္မူးယစ္ေဆးဝါး တုိက္ဖ်က္ေရးအဖြဲ႔မွ ေဒသခံ ျပည္သူလူထု ၅၀၀ ေက်ာ္ျဖင့္ ဖ်က္ဆီးနုိင္ခဲ့ဟု ျမစ္ႀကီးနားၿမိဳ႕နယ္ မူးယစ္ေဆးဝါးတုိက္ဖ်က္ေရးအဖြဲ႔မွ အတြင္းေရးမွဴး ဦးအင္ခြမ္တန္ဂြန္းက မဇၩိမကို ေျပာသည္။
ဇန္နဝါရီလ ၆ ရက္မွ ၉ ရက္ထိ သံုးရက္ၾကာ ပူတာအုိၿမိဳ႕နယ္ ဧရာဝတီျမစ္ရဲ႕ အေရွ႕ဘက္၌ လူထုအင္အား ၂၀၀ႏွင့္ ဧရာတီျမစ္ရဲ႕ အေနာက္ဘက၌ အင္အား ၃၀၀ ေက်ာ္ စုစုေပါင္း လူထုအင္အား ၅၀၀ ေက်ာ္က ဘိန္းခင္းမ်ားကုိ ဖ်က္ဆီးခဲ့ေၾကာင္း ၎က ေျပာသည္။ “တစ္ေန႔ ၇ ရက္ေန႔ထိ ဧက ၁၀၀ ေက်ာ္ၿပီ။ ႏွစ္ရက္မွာ ၁၀၀ ေက်ာ္ဆုိေတာ့ ဒီေန႔ထိဆုိရင္ ဧက ၄၀၀ ေက်ာ္သြားၿပီ။ ဧရာဝတီျမစ္ရဲ႕ အေရွ႕ဘက္နဲ႔ အေနာက္ဘက္ ဆြမ္ပီယန္ ပတ္ဝန္းက်င္မွာမ်ားတယ္။ မလိခ အင္ခါးဂါးဘက္ သြားတဲ့ဘက္မွာလည္း ႏွစ္ဖြဲ႔ခြဲၿပီးသြား ဖ်က္ဆီးေနတယ္”ဟု ဦးအင္ခြမ္တန္ဂြန္းက ေျပာသည္။
ထုိခရီးစဥ္အတြက္ ျမစ္ႀကီးနားၿမိဳ႕မွ ပူတာအုိသုိ႔ ကား၊ ဆုိင္ကယ္ႏွင့္ စက္ေလွမ်ားျဖင့္ ကားျဖင့္ သြားႏုိင္သည့္ လမ္းထိ အဆင့္အဆင့္သြားရၿပီး အမ်ားအားျဖင့္ ေျခလ်င္ေလွ်ာက္ရသည္ဟု သူက ေျပာသည္။ ႏုိင္ငံေရး မတည္ၿငိမ္မႈေၾကာင့္ ကခ်င္ျပည္နယ္ ပူတာအုိႏွင့္ ဝုိင္းေမာ္ၿမိဳ႕နယ္အတြင္း ဘိန္းခင္းမ်ား ပုိမုိစုိက္ပ်ဳိးလာသျဖင့္ ၂၀၁၆ ခုႏွစ္၌ မူးယစ္ေဆးဝါးတုိက္ဖ်က္ေရးအဖြဲ႔က မူးယစ္ေဆးဝါး တုိက္ဖ်က္ေရးလုပ္ငန္း၏ ပထမအႀကိမ္အျဖစ္ ပူတာအုိၿမိဳ႕နယ္ အတြင္းရွိ ဘိန္းခင္းမ်ားကုိ သြားေရာက္ ဖ်က္ဆီးေနၿပီ ျဖစ္သည္ဟု သိရသည္။
ကခ်င္ျပည္နယ္ ခရစ္ယာန္ ဘာသာေပါင္းစံုမွ ေခါင္းေဆာင္မ်ား ဦးေဆာင္၍ ဖြဲ႔စည္းထားေသာ ေဒသခံ ျပည္သူ လူထုက ပူတာအုိၿမိဳ႕နယ္ႏွင့္ ဝုိင္းေမာ္ၿမိဳ႕နယ္ ႏွစ္ေနရာတြင္ ဘိန္းစုိက္ပ်ဳိးမႈ ပုိမုိ မ်ားျပားလာျခင္းေၾကာင့္ ၎ေဒသ ႏွစ္ခုရွိ ဘိန္းခင္းမ်ားကုိ သြားေရာက္ဖ်က္ဆီးရန္ ရည္ရြယ္ခဲ့ျခင္း ျဖစ္သည္ဟု မူးယစ္ေဆးဝါး တုိက္ဖ်က္ေရးအဖြဲ႔၏ ဒုတိယ တာဝန္ခံ ဦးအုန္ေဆာင္းဘရန္ႏူးလာက ေျပာသည္။ “မႏွစ္က မူးယစ္ေဆးဝါး တုိက္ဖ်က္ေရး ပေပ်ာက္ေရးအတြက္ လူထုနဲ႔ ဆက္လုပ္တာျဖစ္တယ္။ အဓိက ပူတာအုိနဲ႔ ဆဒံုး၊ ကံပုိင္တီဘက္မွာ ဒီႏွစ္က ဘိန္းပုိစုိက္လာတာ ေတြ႔ရတယ္။ ဒါေၾကာင့္ ဒီေဒသႏွစ္ခုကုိ ဦးစားေပး တုိက္ဖ်က္တာျဖစ္တယ္။ ဘာလုိ႔လဲဆုိေတာ့ ႏုိင္ငံေရး မတည္ၿငိမ္တာကုိ အခြင့္ေကာင္း ယူၿပီးေတာ့ ပုိစုိက္ပ်ဳိးလာတာေတြ႔ရတယ္။ တႏုိင္းဘက္ေတာ့ နည္းနည္း ေလ်ာ့နည္းသြားတယ္”ဟု သူက မဇၩိမကုိ ေျပာသည္။
ဇန္နဝါရီလ ၅ ရက္မွစတင္၍ ပူတာအုိၿမိဳ႕နယ္သုိ႔ ဘိန္းခင္းမ်ား ဖ်က္ဆီးေနၿပီျဖစ္ၿပီး ဧရာဝတီျမစ္ အေရွ႕ဘက္ ဝုိင္းေမာ္ျမိဳ႕နယ္ ဆဒံုးေဒသႏွင့္ ကံပုိင္တီေဒသမ်ားရွိ ဘိန္းခင္းမ်ားကုိလည္း လာမည့္ ဇန္နဝါရီလ ၁၈ ရက္မွ စတင္၍ လူထု အင္အား ၁၀၀၀ ျဖင့္ သြားေရာက္ ဖ်က္ဆီးရန္ ျပင္ဆင္ ေနၿပီ ျဖစ္ေၾကာင္း သူက ေျပာသည္။ ယခင္ႏွစ္မ်ားတြင္ မူးယစ္ေဆးဝါးတုိက္ဖ်က္ေရးတြင္ မူးယစ္ေဆးဝါး သံုးစြဲသူမ်ားနွင့္ ေရာင္းဝယ္သူမ်ားအား ဖမ္းဆီးအေရးယူျခင္းမ်ား ျပဳလုပ္ခဲ့ေသာ္လည္း မူးယစ္ေဆးဝါး ပေပ်ာက္ႏုိင္ေခ် မရွိေသးသျဖင့္ ယခုႏွစ္တြင္ ဘိန္းခင္းမ်ားကုိ ဖ်က္ဆီး တုိက္ဖ်က္သြားရန္ ဆံုးျဖတ္ခဲ့ျခင္း ျဖစ္သည္ဟု သူကေျပာသည္။
“က်ေနာ္တို႔က မူးယစ္ေဆးဝါးကုိ ပေပ်ာက္သြားေအာင္ လုပ္ခ်င္တယ္။ ဒါေပမဲ့ အဆံုးမသတ္ႏုိင္ေသးဘူး။ မႏွစ္ကေတာ့ သံုးစြဲတဲ့လူေတြနဲ႔ ေရာင္းတဲ့လူေတြကုိ တုိက္ဖ်က္တယ္။ ဒါေပမဲ့ အဓိက ဘိန္းစုိက္တာကုိ ဖ်က္ဆီးလုိက္ရင္ ပုိၿပီး ထိေရာက္မလားဆုိၿပီး ဒီႏွစ္ေတာ့ ဘိန္းခင္းေတြ တုိက္ဖ်က္ဖုိ႔ ဦးစားေပးတာ ျဖစ္တယ္”ဟု ဦးအုန္ေဆာင္းဘရန္ႏူးလာက ေျပာသည္။ ၂၀၁၄ ခုႏွစ္မွစတင္၍ ကခ်င္ျပည္္နယ္တြင္ မူးယစ္ေဆးဝါး သံုးစြဲမႈမ်ားျပားလာမႈကုိ တုိက္ဖ်က္ႏုိင္ရန္ ရည္ရြယ္၍ ခရစ္ယာန္ ဂုိဏ္းေပါင္းစံုမွ ေခါင္းေဆာင္မ်ား ဦးေဆာင္၍ ေဒသခံ ျပည္သူလူထုမ်ားႏွင့္ မူးယစ္ေဆးဝါး တုိက္ဖ်က္ေရးအဖြဲ႔ကုိ ဖြဲ႔စည္းခဲ့ျခင္း ျဖစ္သည္။
မူးယစ္ေဆးဝါးတုိက္ဖ်က္ေရးအဖြဲ႔၏ ေကာ္မတီအဖြဲ႔ ခြဲမ်ားကုိ ကခ်င္ျပည္နယ္ရွိ ၁၆ ၿမိဳ႕နယ္ႏွင့္ ရွမ္းျပည္နယ္ေျမာက္ပုိင္းတြင္ ၃ ၿမိဳ႕နယ္ စုစုေပါင္း ၁၉ ခု ဖြဲ႔စည္းထားၿပီး ျဖစ္သည္ဟု သိရသည္။ ၂၀၁၄ ခုႏွစ္မွ ၂၀၁၅ ခုႏွစ္အတြင္း ကခ်င္ျပည္နယ္ႏွင့္ ရွမ္းျပည္နယ္ေျမာက္ပုိင္းေဒသမ်ားရွိ ဘိန္းစုိက္ဧက ၃၀၀၀ ေက်ာ္အား ဖ်က္ဆီးႏုိင္ခဲ့သည္ဟု မူးယစ္ေဆးဝါးတုိက္ဖ်က္ေရးအဖြဲ႔မွ သိရသည္။
ကခ်င္ျပည္နယ္ေျမာက္ပုိင္း ပူတာအုိၿမိဳ႕နယ္အတြင္းရွိ ဘိန္းခင္း ဧက ၄၀၀ ေက်ာ္ ကခ်င္မူးယစ္ေဆးဝါး တုိက္ဖ်က္ေရးအဖြဲ႔မွ ေဒသခံ ျပည္သူလူထု ၅၀၀ ေက်ာ္ျဖင့္ ဖ်က္ဆီးနုိင္ခဲ့ဟု ျမစ္ႀကီးနားၿမိဳ႕နယ္ မူးယစ္ေဆးဝါးတုိက္ဖ်က္ေရးအဖြဲ႔မွ အတြင္းေရးမွဴး ဦးအင္ခြမ္တန္ဂြန္းက မဇၩိမကို ေျပာသည္။
ဇန္နဝါရီလ ၆ ရက္မွ ၉ ရက္ထိ သံုးရက္ၾကာ ပူတာအုိၿမိဳ႕နယ္ ဧရာဝတီျမစ္ရဲ႕ အေရွ႕ဘက္၌ လူထုအင္အား ၂၀၀ႏွင့္ ဧရာတီျမစ္ရဲ႕ အေနာက္ဘက၌ အင္အား ၃၀၀ ေက်ာ္ စုစုေပါင္း လူထုအင္အား ၅၀၀ ေက်ာ္က ဘိန္းခင္းမ်ားကုိ ဖ်က္ဆီးခဲ့ေၾကာင္း ၎က ေျပာသည္။ “တစ္ေန႔ ၇ ရက္ေန႔ထိ ဧက ၁၀၀ ေက်ာ္ၿပီ။ ႏွစ္ရက္မွာ ၁၀၀ ေက်ာ္ဆုိေတာ့ ဒီေန႔ထိဆုိရင္ ဧက ၄၀၀ ေက်ာ္သြားၿပီ။ ဧရာဝတီျမစ္ရဲ႕ အေရွ႕ဘက္နဲ႔ အေနာက္ဘက္ ဆြမ္ပီယန္ ပတ္ဝန္းက်င္မွာမ်ားတယ္။ မလိခ အင္ခါးဂါးဘက္ သြားတဲ့ဘက္မွာလည္း ႏွစ္ဖြဲ႔ခြဲၿပီးသြား ဖ်က္ဆီးေနတယ္”ဟု ဦးအင္ခြမ္တန္ဂြန္းက ေျပာသည္။
ထုိခရီးစဥ္အတြက္ ျမစ္ႀကီးနားၿမိဳ႕မွ ပူတာအုိသုိ႔ ကား၊ ဆုိင္ကယ္ႏွင့္ စက္ေလွမ်ားျဖင့္ ကားျဖင့္ သြားႏုိင္သည့္ လမ္းထိ အဆင့္အဆင့္သြားရၿပီး အမ်ားအားျဖင့္ ေျခလ်င္ေလွ်ာက္ရသည္ဟု သူက ေျပာသည္။ ႏုိင္ငံေရး မတည္ၿငိမ္မႈေၾကာင့္ ကခ်င္ျပည္နယ္ ပူတာအုိႏွင့္ ဝုိင္းေမာ္ၿမိဳ႕နယ္အတြင္း ဘိန္းခင္းမ်ား ပုိမုိစုိက္ပ်ဳိးလာသျဖင့္ ၂၀၁၆ ခုႏွစ္၌ မူးယစ္ေဆးဝါးတုိက္ဖ်က္ေရးအဖြဲ႔က မူးယစ္ေဆးဝါး တုိက္ဖ်က္ေရးလုပ္ငန္း၏ ပထမအႀကိမ္အျဖစ္ ပူတာအုိၿမိဳ႕နယ္ အတြင္းရွိ ဘိန္းခင္းမ်ားကုိ သြားေရာက္ ဖ်က္ဆီးေနၿပီ ျဖစ္သည္ဟု သိရသည္။
ကခ်င္ျပည္နယ္ ခရစ္ယာန္ ဘာသာေပါင္းစံုမွ ေခါင္းေဆာင္မ်ား ဦးေဆာင္၍ ဖြဲ႔စည္းထားေသာ ေဒသခံ ျပည္သူ လူထုက ပူတာအုိၿမိဳ႕နယ္ႏွင့္ ဝုိင္းေမာ္ၿမိဳ႕နယ္ ႏွစ္ေနရာတြင္ ဘိန္းစုိက္ပ်ဳိးမႈ ပုိမုိ မ်ားျပားလာျခင္းေၾကာင့္ ၎ေဒသ ႏွစ္ခုရွိ ဘိန္းခင္းမ်ားကုိ သြားေရာက္ဖ်က္ဆီးရန္ ရည္ရြယ္ခဲ့ျခင္း ျဖစ္သည္ဟု မူးယစ္ေဆးဝါး တုိက္ဖ်က္ေရးအဖြဲ႔၏ ဒုတိယ တာဝန္ခံ ဦးအုန္ေဆာင္းဘရန္ႏူးလာက ေျပာသည္။ “မႏွစ္က မူးယစ္ေဆးဝါး တုိက္ဖ်က္ေရး ပေပ်ာက္ေရးအတြက္ လူထုနဲ႔ ဆက္လုပ္တာျဖစ္တယ္။ အဓိက ပူတာအုိနဲ႔ ဆဒံုး၊ ကံပုိင္တီဘက္မွာ ဒီႏွစ္က ဘိန္းပုိစုိက္လာတာ ေတြ႔ရတယ္။ ဒါေၾကာင့္ ဒီေဒသႏွစ္ခုကုိ ဦးစားေပး တုိက္ဖ်က္တာျဖစ္တယ္။ ဘာလုိ႔လဲဆုိေတာ့ ႏုိင္ငံေရး မတည္ၿငိမ္တာကုိ အခြင့္ေကာင္း ယူၿပီးေတာ့ ပုိစုိက္ပ်ဳိးလာတာေတြ႔ရတယ္။ တႏုိင္းဘက္ေတာ့ နည္းနည္း ေလ်ာ့နည္းသြားတယ္”ဟု သူက မဇၩိမကုိ ေျပာသည္။
ဇန္နဝါရီလ ၅ ရက္မွစတင္၍ ပူတာအုိၿမိဳ႕နယ္သုိ႔ ဘိန္းခင္းမ်ား ဖ်က္ဆီးေနၿပီျဖစ္ၿပီး ဧရာဝတီျမစ္ အေရွ႕ဘက္ ဝုိင္းေမာ္ျမိဳ႕နယ္ ဆဒံုးေဒသႏွင့္ ကံပုိင္တီေဒသမ်ားရွိ ဘိန္းခင္းမ်ားကုိလည္း လာမည့္ ဇန္နဝါရီလ ၁၈ ရက္မွ စတင္၍ လူထု အင္အား ၁၀၀၀ ျဖင့္ သြားေရာက္ ဖ်က္ဆီးရန္ ျပင္ဆင္ ေနၿပီ ျဖစ္ေၾကာင္း သူက ေျပာသည္။ ယခင္ႏွစ္မ်ားတြင္ မူးယစ္ေဆးဝါးတုိက္ဖ်က္ေရးတြင္ မူးယစ္ေဆးဝါး သံုးစြဲသူမ်ားနွင့္ ေရာင္းဝယ္သူမ်ားအား ဖမ္းဆီးအေရးယူျခင္းမ်ား ျပဳလုပ္ခဲ့ေသာ္လည္း မူးယစ္ေဆးဝါး ပေပ်ာက္ႏုိင္ေခ် မရွိေသးသျဖင့္ ယခုႏွစ္တြင္ ဘိန္းခင္းမ်ားကုိ ဖ်က္ဆီး တုိက္ဖ်က္သြားရန္ ဆံုးျဖတ္ခဲ့ျခင္း ျဖစ္သည္ဟု သူကေျပာသည္။
“က်ေနာ္တို႔က မူးယစ္ေဆးဝါးကုိ ပေပ်ာက္သြားေအာင္ လုပ္ခ်င္တယ္။ ဒါေပမဲ့ အဆံုးမသတ္ႏုိင္ေသးဘူး။ မႏွစ္ကေတာ့ သံုးစြဲတဲ့လူေတြနဲ႔ ေရာင္းတဲ့လူေတြကုိ တုိက္ဖ်က္တယ္။ ဒါေပမဲ့ အဓိက ဘိန္းစုိက္တာကုိ ဖ်က္ဆီးလုိက္ရင္ ပုိၿပီး ထိေရာက္မလားဆုိၿပီး ဒီႏွစ္ေတာ့ ဘိန္းခင္းေတြ တုိက္ဖ်က္ဖုိ႔ ဦးစားေပးတာ ျဖစ္တယ္”ဟု ဦးအုန္ေဆာင္းဘရန္ႏူးလာက ေျပာသည္။ ၂၀၁၄ ခုႏွစ္မွစတင္၍ ကခ်င္ျပည္္နယ္တြင္ မူးယစ္ေဆးဝါး သံုးစြဲမႈမ်ားျပားလာမႈကုိ တုိက္ဖ်က္ႏုိင္ရန္ ရည္ရြယ္၍ ခရစ္ယာန္ ဂုိဏ္းေပါင္းစံုမွ ေခါင္းေဆာင္မ်ား ဦးေဆာင္၍ ေဒသခံ ျပည္သူလူထုမ်ားႏွင့္ မူးယစ္ေဆးဝါး တုိက္ဖ်က္ေရးအဖြဲ႔ကုိ ဖြဲ႔စည္းခဲ့ျခင္း ျဖစ္သည္။
မူးယစ္ေဆးဝါးတုိက္ဖ်က္ေရးအဖြဲ႔၏ ေကာ္မတီအဖြဲ႔ ခြဲမ်ားကုိ ကခ်င္ျပည္နယ္ရွိ ၁၆ ၿမိဳ႕နယ္ႏွင့္ ရွမ္းျပည္နယ္ေျမာက္ပုိင္းတြင္ ၃ ၿမိဳ႕နယ္ စုစုေပါင္း ၁၉ ခု ဖြဲ႔စည္းထားၿပီး ျဖစ္သည္ဟု သိရသည္။ ၂၀၁၄ ခုႏွစ္မွ ၂၀၁၅ ခုႏွစ္အတြင္း ကခ်င္ျပည္နယ္ႏွင့္ ရွမ္းျပည္နယ္ေျမာက္ပုိင္းေဒသမ်ားရွိ ဘိန္းစုိက္ဧက ၃၀၀၀ ေက်ာ္အား ဖ်က္ဆီးႏုိင္ခဲ့သည္ဟု မူးယစ္ေဆးဝါးတုိက္ဖ်က္ေရးအဖြဲ႔မွ သိရသည္။
တစ္လင္တစ္မယားဥပေဒျဖင့္ မႏၱေလးတြင္ အမ်ိဳးသမီးတစ္ဦး တရားစြဲခံထားရ
မဇၩိမ
ျပီးခဲ့သည့္ႏွစ္က ျပ႒ာန္းလိုက္သည့္ အမ်ိဳးဘာသာေစာင့္ေရွာက္ေရး ဥပေဒေလးရပ္မွ တစ္ခုျဖစ္သည့္ တစ္လင္တစ္မယားဥပေဒျဖင့္ မႏၱေလးတြင္ အမ်ိဳးသမီးတစ္ဦးအား တရားစြဲထားေၾကာင္း ရဲရင္းျမစ္မ်ားကို ကိုးကားလ်က္ ႏုိင္ငံပိုင္ သတင္းစာက ေရးသားေဖာ္ျပထားသည္။
အသက္ ၃၇ ႏွစ္ ေဒၚရင္ေဌးဆိုသည့္ အမ်ိဳးသမီးကုိ တစ္လင္တစ္မယားဥပေဒ ပုဒ္မ ၁၃ အရ တရားစြဲထားျခင္းျဖစ္သည္။ ၂၀၀၃ ခုႏွစ္အတြင္းက ေဒၚရင္ေဌးသည္ အသက္ ၃၅ ႏွစ္ရွိ ဦးေက်ာ္စံဝင္းႏွင့္ တရားဝင္ လက္ထပ္ထားေၾကာင္း၊ ဦးေက်ာ္စံဝင္းႏွင့္ ေပါင္းသင္းေနစဥ္မွာပင္ ဦးမ်ိဳးလင္းထြန္းဆိုသူႏွင့္လည္း အတူေနထိုင္သည္ကို ေတြ႔ရွိသျဖင့္ ယခုကဲ့သို႔ တရားစြဲဆိုခံရျခင္းျဖစ္ေၾကာင္း သတင္းတြင္ ေဖာ္ျပသည္။
ျပီးခဲ့သည့္ႏွစ္က ျပ႒ာန္းလိုက္သည့္ အမ်ိဳးဘာသာေစာင့္ေရွာက္ေရး ဥပေဒေလးရပ္မွ တစ္ခုျဖစ္သည့္ တစ္လင္တစ္မယားဥပေဒျဖင့္ မႏၱေလးတြင္ အမ်ိဳးသမီးတစ္ဦးအား တရားစြဲထားေၾကာင္း ရဲရင္းျမစ္မ်ားကို ကိုးကားလ်က္ ႏုိင္ငံပိုင္ သတင္းစာက ေရးသားေဖာ္ျပထားသည္။
အသက္ ၃၇ ႏွစ္ ေဒၚရင္ေဌးဆိုသည့္ အမ်ိဳးသမီးကုိ တစ္လင္တစ္မယားဥပေဒ ပုဒ္မ ၁၃ အရ တရားစြဲထားျခင္းျဖစ္သည္။ ၂၀၀၃ ခုႏွစ္အတြင္းက ေဒၚရင္ေဌးသည္ အသက္ ၃၅ ႏွစ္ရွိ ဦးေက်ာ္စံဝင္းႏွင့္ တရားဝင္ လက္ထပ္ထားေၾကာင္း၊ ဦးေက်ာ္စံဝင္းႏွင့္ ေပါင္းသင္းေနစဥ္မွာပင္ ဦးမ်ိဳးလင္းထြန္းဆိုသူႏွင့္လည္း အတူေနထိုင္သည္ကို ေတြ႔ရွိသျဖင့္ ယခုကဲ့သို႔ တရားစြဲဆိုခံရျခင္းျဖစ္ေၾကာင္း သတင္းတြင္ ေဖာ္ျပသည္။
Subscribe to:
Posts (Atom)