ကုလသမဂၢ တိုုင္းရင္းသားလူမ်ဳိးမ်ား အခြင့္အေရး အထူးစံုုစမ္း စစ္ေဆးေရးေကာ္မရွင္ႏွင့္ ရခိုုင္အေရးလႈပ္ရွားသူတိုု႕ အေမရိကန္တြင္ ေတြ႕ဆံ

နိရဥၥရာ

အေမရိကန္ ႏိုင္ငံတြင္ အေျခခ်ေနထိုင္ေသာ ရခိုင္အေရး တက္ၾကြ လူပ္ရွားသူမ်ား အဖြဲ႕ တစ္ဖြဲ႕သည္ ကမၻာ့ကုလသမဂၢ လက္ေအာက္ရွိ တိုုင္းရင္းသားလူမ်ဳိးမ်ား အခြင့္အေရး အထူး စံုုစမ္း စစ္ေဆးေရး ေကာ္မရွင္ (Special Rapporteur on the rights of indigenous peoples) မွ တာ၀န္ရွိသူ ကိုုယ္စားလွယ္မ်ားႏွင့္ ေတြ႕ဆံုခဲ့ေၾကာင္း သတင္း ရရွိသည္။

ယင္းေတြ႕ဆံုမႈကို ဧျပီလ ၂၈ ရက္ေန႕က အေမရိကန္ျပည္ေထာင္စုု နယူးေယာက္ၿမဳိ႕ရွိ ကမၻာ့ကုလသမဂၢ အေဆာက္အဦးတြင္ ျပဳလုပ္ခဲ့ေၾကာင္း ေတြ႕ဆံုပြဲတြင္ ကုိယ္တိုင္ ပါ၀င္ခဲ့သူ ခိုင္ဘခင္က ေျပာၾကားသည္။

“ ကမၻာ့ကုလသမဂၢလက္ေအာက္ရွိ တိုုးရင္းသားလူမ်ဳိးမ်ားအခြင့္အေရး အထူး စံုုစမ္း စစ္ေဆးေရး ကိုုယ္စားလွယ္ Ms. Victoria Tauli Corpuz က ဘာေျပာသလဲဆိုရင္ ျမန္မာတိုုင္းရင္းသားေတြက ဖိတ္ေခၚလာမယ္ဆိုုရင္ သူ႕အေနျဖင့္ ျမန္မာႏိုုင္ငံအတြင္းရွိ တိုုင္းရင္းသားေဒသမ်ားသိုု႕ ကိုုယ္တိုုင္ သြားေရာက္ ေလ့လာစစ္ေဆးလိုုေၾကာင္း ေျပာပါတယ္” ဟု ဆိုသည္။

Ms. Victoria Tauli Corpuz မွာ ယင္းအဖြဲ႕၏ တာ၀န္ရွိသူ Special Rapporteur ျဖစ္ေၾကာင္း သိရသည္။

ရခိုင္ကိုယ္စားလွယ္ အဖြဲ႕မွ အခ်က္ ေလးခ်က္ကို အဓိကထား တင္ျပေဆြးေႏြးခဲ့သည္ဟု ခိုင္ဘခိုင္က ဆက္လက္ ေျပာဆိုသည္။

“ ကၽြန္ေတာ္တို႕ ေတာင္းဆိုခဲ့တဲ့ အခ်က္ ေလးခ်က္က ဘာေတြလဲဆိုေတာ့ နံပတ္တစ္က အာဏာ ခြဲေ၀မႈနဲ႕ သယံဇာတခြဲေ၀ေပးမႈ မရွိျခင္းနဲ႔ပတ္သက္ျပီး တင္ျပတယ္။ နံပတ္ ႏွစ္က ရခုုိင္တမ်ဳိးသားလံုုး ပညာေရးနိမ့္က်မႈကို တင္ျပတယ္။ နံပတ္သံုက ဆင္းရဲမြဲတည္မႈေၾကာင့္ ရခိုင္ေတြ ေနရပ္စြန္႕ခြာမႈ မ်ားလာတဲ့ အတြက္ လူမ်ိဳးေရး ဆိတ္သုန္းသြားႏိုင္တဲ့ အေျခအေနေတြကို တင္ျပ ေဆြးေႏြးတယ္။ ေနာက္ဆံုး နံပတ္ေလးက ရခုုိင္တမ်ဳိးသားလံုုး ဘ၀လံုုၿခဳံမႈ မရွိဘဲ ျဖစ္ေနတယ္။ အထူးသျဖင့္ အမ်ဳိးသမီးႏွင့္ ခေလးသူငယ္မ်ား ဘ၀လံုုၿခဳံမႈ ကင္းမဲ့ေနတဲ့ အေၾကာင္းေတြကို တင္ျပ ေဆြးေႏြး ခဲ့ပါတယ္” ဟု ေျပာသည္။

ရခုုိင္အမ်ဳိးသမီးအခြင့္အေရး လႈပ္ရွားသူ မႏြယ္ႏြယ္ဦးမွလည္း ျမန္မာႏိုုင္ငံအတြင္းရွိ တိုုင္းရင္းသား လူမ်ဳိးေတြ ေနထိုုင္ရာ ေဒသမ်ားတြင္ အမ်ဳိးသမီးႏွင့္ ခေလးသူငယ္မ်ား ဘ၀လံုုၿခဳံမႈ ကင္းမဲ့ ေနၾက ရပံုမ်ားကို တင္ျပခဲ့ေၾကာင္း၊ အထူးသျဖင့္ ရခုုိင္ျပည္မွ အဓမၼျပဳက်င့္ၿပီး အသတ္ခံခဲ့ရေသာ မသီတာေထြးႏွင့္ ကခ်င္ျပည္နယ္မွ ေက်ာင္းဆရာမေလး ႏွစ္ဦး အဓမၼျပဳက်င့္ၿပီး အသတ္ခံခဲ့ရေသာ ျဖစ္ရပ္မ်ားကိုု မီးေမာင္းထိုး ခိုုင္းႏႈိင္း ေထာက္ျပခဲ့ ေျပာဆိုခဲ့ေၾကာင္း သိရသည္။

တိုုင္းရင္းသားလူမ်ဳိးမ်ားအခြင့္အေရး အထူးစံုုစမ္း စစ္ေဆးေရး Ms. Victoria Tauli Corpuz က ရခုုိင္ျပည္နယ္တြင္ သဘာ၀ သယံဇာတ ေပါၾကြယ္၀သည့္တိုုင္ေအာင္ ရခုုိင္တမ်ဳိးသားလံုုး ဆင္းရဲတြင္းက ရုန္းမထြက္ႏိုင္ဘဲ ျဖစ္ေနျခင္း၊ တန္းတူအခြင့္ေရး မရွိဘဲ ျဖစ္ေနရသည့္ အေပၚ ၾကားသိရ၍ အထူးစိတ္မေကာင္းေၾကာင္း ေျပာဆိုခဲ့သည္ဟု သိရသည္။

ယင္းျပင္ ရခုုိင္တိုုင္းရင္းသားမ်ား အေနျဖင့္ ရခိုင္လူမ်ိဳး တည္တံ့ေရးအတြက္ မိမိတိုု႕ ၏ စာေပ သမုုိင္း၊ ယဥ္ေက်းမႈ အေမြအႏွစ္မ်ားကိုု ထိမ္းသိန္းၾကရန္ လိုအပ္ေၾကာင္းကိုလည္း သူမအေနျဖင့္ တိုုက္တြန္းေျပာၾကားခဲ့သည္ဟု ခိုင္ဘခင္က ေျပာဆိုသည္။