ပူးေပါင္းစစ္ဆင္ေရးက လိုအပ္ခ်က္အရ လုပ္ရတာ

ေက်ာ္ခ

ရွမ္းျပည္နယ္ေျမာက္ပိုင္းမွာရွိတဲ့ မူဆယ္ ၁၀၅ မိုင္၊ မုံးကိုး၊ ပန္ဆိုင္း၊ နမ့္ခမ္းနဲ႕ ကြက္ခိုင္ေဒသေတြမွာ ကခ်င္ လြတ္ေျမာက္ေရး တပ္မေတာ္ (KIA)၊ အမ်ိဳးသား ဒီမိုကေရစီ မဟာမိတ္ တပ္မေတာ္-ကိုးကန႔္အဖြဲ႕ (MNDAA)၊ ပေလာင္ (တအာင္း) အမ်ိဳးသား လြတ္ျမာက္ေရး တပ္မေတာ္ (TNLA)ႏွင့္ ရကၡိဳင့္တပ္မေတာ္ (AA) တို႔က မဟာမိတ္ပူးေပါင္း စစ္ဆင္ေရးတခု နိုဝင္ဘာလ ၂၀ ရက္ေန႕ မနက္ပိုင္းကစၿပီး ျပဳလုပ္ခဲ့ပါတယ္။

အဆိုပါတိုက္ခိုက္မႈေၾကာင့္ အရပ္သား ၃ ဦး၊ ရဲတပ္ဖြဲ႕ဝင္ ၃ ဦး၊ တပ္မေတာ္သား ၁ ဦး၊ ျပည္သူ႕စစ္ တပ္ဖြဲ႕ဝင္ ၁ ဦး စုစုေပါင္း ၈ ဦး က်ဆဳံးခဲ့ၿပီး အရပ္သား ၁၈ ဦး၊ ရဲတပ္ဖြဲ႕ဝင္ ၉ ဦး၊ အေကာက္အခြန္ဝန္ထမ္း ၂ ဦး စုစုေပါင္း ၂၉ ဦး ထိခိုက္ဒဏ္ရာ ရရွိခဲ့ေၾကာင္း အစိုးရက သတင္းထုတ္ျပန္ထားပါတယ္။

တိုက္ခိုက္မႈေတြဟာ ဆက္တိုက္ျဖစ္ပြားေနၿပီး တံတားအခ်ိဳ႕လည္း ဖ်က္ဆီးခံခဲ့ရသလို တ႐ုတ္-ျမန္မာ ႏွစ္နိုင္ငံ အဓိက နယ္စပ္ကုန္သြယ္ေရး လမ္းေၾကာင္းလည္း ျပတ္ေတာက္သြားပါတယ္။ ဒီအေျခအေနနဲ႕ပတ္သက္ၿပီး မဟာမိတ္ ၄ ဖြဲ႕ထဲက ပေလာင္ (တအာင္း) အမ်ိဳးသားလြတ္ေျမာက္ေရး တပ္မေတာ္ (TNLA) ရဲ႕ ေျပာခြင့္ရပုဂၢိဳလ္ ဗိုလ္မႉးႀကီး တာဘုန္းေက်ာ္ ကို ဧရာဝတီသတင္းေထာက္ ေက်ာ္ခ က ဆက္သြယ္ေမးျမန္းထားပါတယ္။

ေမး ။ ။ ရွမ္းျပည္နယ္ေျမာက္ပိုင္းမွာ ျပဳလုပ္ခဲ့တဲ့ မဟာမိတ္ပူးေပါင္းစစ္ဆင္ေရးလုပ္ရတဲ့ အေၾကာင္းအရင္းနဲ႕ ပတ္သက္ၿပီး ရွင္းျပေစခ်င္ပါတယ္။

ေျဖ ။ ။ က်ေနာ္တို႔အေနနဲ႕ကေတာ့ ပူးေပါင္းစစ္ဆင္ေရးက လိုအပ္ခ်က္အရတာလုပ္ရတာပါ။ အဓိက စစ္ေရးပစ္မွတ္ေတြ ျဖစ္တဲ့ ျမန္မာ့တပ္မေတာ္ေတြေနတဲ့ေနရာေတြမွာ က်ေနာ္တို႔တိုက္ပြဲေတြျဖစ္တယ္။ ဒီေန႕အထိလည္း တိုက္ပြဲေတြက ဆက္ျဖစ္ေနတယ္။ က်ေနာ္တို႔အေနနဲ႕ကေတာ့စစ္ေရးပဋိပကၡေတြကို အျမန္ဆုံးေျဖရွင္းနိုင္ဖို႔အတြက္ အစိုးရ ပိုၿပီးေတာ့ လက္ေတြ႕က်က် စဥ္းစားနိုင္ဖို႔အတြက္ စစ္ေရးပူးေပါင္းလႈပ္ရွားမႈျဖစ္တယ္လို႔ ေျပာခ်င္ပါတယ္။

ေမး ။ ။ ဒီေန႕အထိတိုက္ပြဲေတြဆက္ျဖစ္ေနတယ္ဆိုေတာ့ ဘယ္ေနရာေတြမွာ ဘယ္လိုျဖစ္ေနတယ္ဆိုတာ ရွင္းျပေပးပါဦး။

ေျဖ ။ ။ ဟုတ္ကဲ့ ဒီေန႕ တိုက္ပြဲျဖစ္ေနတာကေတာ့ ၁၀၅ မိုင္ မေရာက္ခင္ ကြတ္ခိုင္-နမ့္ဖက္ကာ ၁၀၅ မိုင္ၾကားမွာရွိတဲ့ ကားလမ္းေတြမွာ ေတာက္ေလွ်ာက္တိုက္ပြဲေတြျဖစ္ေနတယ္။ ၿပီးေတာ့ မုန္းကိုးမွာလည္း တိုက္ပြဲတအားျပင္းတယ္။ ၿပီးေတာ့ မန္တုံၿမိဳ႕နယ္ထဲမွာလည္း တိုက္ပြဲျပင္းထန္ေနတယ္။ ဆိုေတာ့ တိုက္ပြဲေတြက ေနရာတိုင္းမွာလိုကိုျဖစ္ေနတယ္။

ေမး ။ ။ မေန႕ကျဖစ္ခဲ့တဲ့တိုက္ပြဲေတြမွာ အရပ္သားေတြခ်ည္းပဲ စုစုေပါင္း ၃ ဦးေသဆုံးၿပီး ၁၈ ဦးဒဏ္ရာရတယ္လို႔ အစိုးရဘက္က ထုတ္ျပန္ထားတာေတြ႕ရပါတယ္။ ဆိုေတာ့ မဟာမိတ္အဖြဲ႕ေတြရဲ႕ စစ္ဆင္ေရးက ဘာကိုလိုခ်င္တာလဲ။

ေျဖ ။ ။ ဟုတ္ကဲ့ပါ။ အခုစစ္ဆင္ေရးက တကယ့္အရပ္သားေတြကို ပစ္မွတ္ထားလုပ္တာေတာ့ မဟုတ္ပါဘူး။ ဒါေပမယ့္ ႏွစ္ဘက္ တိုက္ပြဲျဖစ္တယ္ဆိုေတာ့ ထိခိုက္က်ဆဳံးမႈေတြေတာ့ ရွိတာေပါ့။ ဆိုေတာ့ အရပ္သားေတြ ထိခိုက္နစ္နာတဲ့ အေပၚမွာ အမ်ားႀကီး စိတ္မေကာင္းဘူး။ ဒါေပမယ့္လည္း ခုနတုန္းကေျပာသြားသလို အစိုးရက သတင္းထုတ္ျပန္သလိုမ်ိဳး အရပ္သားေတြ အမ်ားႀကီး ထိခိုက္ဒဏ္ရာရတယ္ဆိုတာ မဟုတ္ဘူးလို႔ ေနာက္ပိုင္းမွာ က်ေနာ္တို႔ ျပန္ၿပီး သိရပါတယ္။ ထိခိုက္ဒဏ္ရာရတာေတြ ရွိေတာ့ ရွိနိုင္တယ္။ ဒါေပမယ့္ အဲဒီေလာက္ထိေတာ့ မရွိဘူးလို႔ က်ေနာ္တို႔သိရတယ္။ အခ်ိဳ႕ဟာေတြက ျမန္မာ့တပ္မေတာ္ထဲက ထိခိုက္ဒဏ္ရာရတဲ့သူတခ်ိဳ႕ကို အရပ္သား စာရင္းထဲေပါင္းထည့္တယ္လို႔ က်ေနာ္တို႔ ျမင္ပါတယ္။ က်ေနာ္တို႔ အေနနဲ႕လည္း အခုျဖစ္တဲ့ ေနာက္ပိုင္းတိုက္ပြဲေတြမွာဆိုရင္ က်ေနာ္တို႔ ပိုၿပီးေတာ့မွ အရပ္သားေတြ ထိခိုက္ဒဏ္ရာရမႈမရွိေအာင္ ေလးေလးနက္နက္ ထားၿပီး ေဆာင္႐ြက္ေနတာျဖစ္ပါတယ္။ အဲလိုပဲေဆာင္႐ြက္သြားမွာပါ။

ေမး ။ ။ ပူးေပါင္းစစ္ဆင္ေရးရဲ႕ အဓိက ရည္႐ြယ္ခ်က္က ဘာျဖစ္မလဲ။

ေျဖ ။ ။ အဓိကရည္႐ြယ္ခ်က္ကေတာ့ နိုင္ငံေရး ျပႆနာကို နိုင္ငံေရးနည္းလမ္းနဲ႕ ေျဖရွင္းဖို႔ အပစ္ခတ္ရပ္စဲေရး NCA ဆိုတာကို တဘက္လွည့္ အေၾကာင္းျပၿပီးေတာ့မွ က်ေနာ္တို႔ တိုင္းရင္းသားေတြကို တဘက္မွာေတာ့ လက္မွတ္ထိုး တဘက္မွာ ၾကေတာ့ က်ေနာ္တို႔လိုမ်ိဳး ကခ်င္လိုမ်ိဳးကို တဘက္သတ္ စစ္ဆင္တာမ်ိဳး မလုပ္ဘဲနဲ႕ တကယ့္ျပႆနာကို မွန္မွန္ကန္ကန္ ေျဖရွင္းနိုင္ဘို႔ အပစ္ရပ္ဖို႔ နိုင္ငံေရးနည္းလမ္းနဲ႕ ေျဖရွင္းနိုင္ဖို႔ ဒီလိုမ်ိဳးပူးေပါင္းေဆာင္႐ြက္ၿပီးလုပ္တာပါ။

ေမး ။ ။ မဟာမိတ္အဖြဲ႕ေတြဘက္ကေရာ ဒီလိုမ်ိဳးေျဖရွင္းနည္းက မွန္တယ္လို႔မ်ား ယူဆထားသလား။

ေျဖ ။ ။ က်ေနာ္တို႔ ျမင္တာက အခုလိုေ႐ြးခ်ယ္ရခက္တဲ့ အေနအထားမွာေတာ့ ျမန္မာ့တပ္မေတာ္ရဲ႕ ထိုးစစ္ကို က်ေနာ္တို႔က အခုလိုမ်ိဳးဘဲ ျပႆနာ ေျဖရွင္းတဲ့ နည္းလမ္းက အေကာင္းဆုံးဘဲလို႔ျမင္တယ္။ ဘာျဖစ္လို႔လဲဆိုေတာ့ ျမန္မာ့တပ္မေတာ္က အခုေလာက္အထိ ထိုးစစ္ဆင္ေနတာကို ဒီမိုကေရစီနည္းက် အရပ္သားအစိုးရတက္လာတယ္ေျပာတဲ့ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ ဦးေဆာင္တဲ့ အစိုးရကလည္း ဘာသံမွ မဟဘူး။ ဆိုေတာ့ က်ေနာ္တို႔ တိုင္းရင္းသားေတြပဲ ျမန္မာ့တပ္မေတာ္ရဲ႕ ထိုးစစ္ကို ခံရၿပီးေတာ့မွ နိုင္ငံေရး အရ၊ စစ္ေရးအရ ခ်ည္ၿပီး တုပ္ၿပီး သိမ္းက်ဳံးသြင္းထားတဲ့ NCA ေအာက္ကို ျမန္မာ့ တပ္မေတာ္ရဲ႕ ၿငိမ္းခ်မ္းေရး ျဖစ္စဥ္ေအာက္မွာ အတင္းအပါခိုင္းၿပီးေတာ့ နိုင္ငံေရးျပႆနာကို ေျဖရွင္းနိုင္မွာမဟုတ္ဘူး။ ဒါေၾကာင့္မလို႔ က်ေနာ္တို႔က မလႊဲသာ၊ မေရွာင္သာ ပူးတြဲစစ္ဆင္ေရးလုပ္ရတာျဖစ္ပါတယ္။

ေမး ။ ။ ဒီစစ္ဆင္ေရးမွာ အရပ္သားေတြကိုထိခိုက္လိမ့္မယ္ဆိုတာ၊ ေနာက္တခုက တ႐ုတ္-ျမန္မာ နိုင္ငံ ကုန္သြယ္ေရးျဖစ္တဲ့ လမ္းေၾကာင္းျပတ္ေတာက္ၿပီး လူထုရဲ႕ ကုန္သြယ္ေရးအက်ိဳးစီးပြားေတြ ထိခိုက္ျပတ္ေတာက္လိမ့္မယ္ဆိုတာကို ႀကိဳတင္ ေတြးၿပီး သားလား ခင္ဗ်။

ေျဖ ။ ။ ဟုတ္ကဲ့ က်ေနာ္တို႔အေနနဲ႕ ႀကိဳတင္ေတြးထားၿပီးသား ျဖစ္ပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္မို႔ ဒီျပႆနာက မရွင္းလို႔ မရဘူးဆိုတာမ်ိဳးက အစိုးရေရာ က်ေနာ္တို႔ တိုင္းရင္းသားလက္နက္ကိုင္အဖြဲ႕ေရာ တပ္မေတာ္ေရာ၊ ဘယ္လိုမွ ေရွာင္လႊဲလို႔ မရတဲ့ ရွင္းရမယ့္ ျပႆနာ ဆိုတာ ေပၚေအာင္လို႔ လုပ္ေဆာင္ရတာျဖစ္ပါတယ္။ ေစာေစာတုန္းက အရပ္သားေတြထိခိုက္တယ္။ ကုန္သြယ္မႈေတြ ထိခိုက္တယ္။ နစ္နာတယ္ဆိုတာက က်ေနာ္တို႔ တိုင္းရင္းသားေတြ၊ ကခ်င္ေဒသေတြမွာဆိုရင္ လူေတြ သိန္းနဲ႕ခ်ီ သတန္းနဲ႕ခ်ီ ႏွစ္ေပါင္းမ်ားစြာဒုကၡေရာက္ေနတယ္။ က်ေနာ္တို႔ ေဒသမွာဆိုရင္ ဒီလထဲမွာဆိုရင္ ျမန္မာ့တပ္မေတာ္က လက္နက္ႀကီးနဲ႕ ပစ္လို႔ က်ေနာ္တို႔ တအာင္းလူမ်ိဳးေတြ ဘယ္ေလာက္ထိ ေသၿပီးၿပီလဲ။ လူထုမလိုအပ္တဲ့ ဒဏ္ရာေတြ ဘယ္ေလာက္ထိ ေရာက္ၿပီးၿပီလဲ။ လူထုေတြ ေတာထဲေတာင္ထဲမွာ ဘယ္ေလာက္ေျပးေနရၿပီးလဲ ဒါေၾကာင့္မလို႔ က်ေနာ္တို႔ ဒီဒဏ္ေတြမခံနိုင္လို႔ ဒီလိုလႈပ္ရွားေဆာင္႐ြက္ရတာျဖစ္ပါတယ္။

ေမး ။ ။ ဒီမဟာမိတ္စစ္ဆင္ေရးနဲ႕ပတ္သက္ၿပီး ေနာက္ကြယ္မွာ “ဝ” က လက္နက္နဲ႕ ေငြအင္အားျဖည့္တင္းေပးတယ္ဆိုတဲ့ သုံးသပ္မႈေတြလည္း ရွိပါတယ္။ ဘယ္လိုပက္သက္မႈေတြရွိေနလဲ။

ေျဖ ။ ။ ဒါကေတာ့ ေစာင့္ၾကည့္ေလ့လာသုံးသပ္တဲ့သူကေတာ့ ေျပာေနၾကတာပဲေလ။ ေသခ်ာတာကေတာ့ က်ေနာ္တို႔ အခု ဖြဲ႕စည္းထားတဲ့ အဖြဲ႕အစည္းတိုင္းက ရပ္တည္ဖို႔အတြက္ က်ေနာ္တို႔ ဒီတိုက္ပြဲထဲမွာ ပူးေပါင္းေဆာင္႐ြက္ၾကတာျဖစ္ပါတယ္။ ေဝဖန္ေနတဲ့သူေတြကေတာ့ ေဝဖန္မွာဘဲ။

ေမး ။ ။ မဟာမိတ္အဖြဲ႕ေတြဘက္က ဒီစစ္ဆင္ေရးနဲ႕ ပတ္သက္ၿပီးေတာ့ မွန္ကန္တဲ့ လုပ္ရပ္လို႔ခံယူသလား။ စီးပြားေရး အရေရာ၊ လူထုေတြကိုေရာ မထိခိုက္ေစနိုင္တဲ့ တျခားနည္းလမ္းေရာ ေ႐ြးခ်ယ္စရာမရွိေတာ့ဘူးလား။

ေျဖ ။ ။ က်ေနာ္တို႔အေနနဲ႕ကေတာ့ ဒါေတာ္ေတာ္ေလးကို ေ႐ြးခ်ယ္စရာ ေတာ္ေတာ္ခက္တဲ့အေနအထားမို႔လို႔ ဒီလမ္းကို ေ႐ြးခ်ယ္ရတာျဖစ္တယ္။ ဒီလိုကိစၥေတြကို ေရွာင္လႊဲနိုင္ဖို႔ ဆိုလို႔ရွိရင္ေတာ့ ျမန္မာ့တပ္မေတာ္နဲ႕ ျမန္မာအစိုးရအေပၚမွာ အမ်ားႀကီး မူတည္ပါတယ္။ သူတို႔က ဒါမ်ိဳးမျဖစ္ဖို႔ အတြက္ က်ေနာ္တို႔ တိုင္းရင္းသားေဒသေတြမွာ ထိုးစစ္ေတြ ေလွ်ာ့ဖို႔လိုတယ္။ အပစ္ေတြ ရပ္ဖို႔လိုတယ္။ နိုင္ငံေရးအရ ေတြ႕ဆုံေဆြးေႏြးပြဲေတြရပ္ဖို႔လိုတယ္။ အဲဒါဆိုရင္ေတာ့ ျဖစ္လာမွာပါ။

ေမး ။ ။ ဒီစစ္ဆင္ေရးနဲ႕ ပတ္သက္ၿပီးေတာ့ ေနာက္ဆက္တြဲ ဘာေတြျဖစ္လာနိုင္တယ္လို႔ ေမွ်ာ္လင့္ထားလဲ။

ေျဖ ။ ။ အေကာင္းဆုံးကေတာ့ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္က ဒီမိုကေရစီအရ ေ႐ြးေကာက္တက္လာတဲ့ အစိုးရျဖစ္တယ္ဆိုေတာ့ ဦးေဆာင္သြားနိုင္မယ္လို႔ က်ေနာ္တို႔က ဒီလိုေမွ်ာ္လင့္တယ္။ ျမန္မာ့တပ္မေတာ္ ကလည္း အစိုးရက ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ ေျပာတဲ့ စကားကို နားေထာင္ၿပီး ၿငိမ္းခ်မ္းေရးလမ္းစဥ္ကိုလိုက္ဖို႔ က်ေနာ္တို႔ ေမွ်ာ္လင့္ပါတယ္။ အဲလိုမဟုတ္ဘဲနဲ႕ စစ္ေရး ကိစၥကို စစ္ေရးနည္းလမ္းနဲ႕ ေျဖရွင္းမယ္ဆိုရင္ ဘယ္လိုကိစၥျဖစ္ျဖစ္ ရင္ဆိုင္သြားဖို႔ က်ေနာ္တို႔တိုင္းရင္းသား ေတြက အသင့္ျပင္ထား ပါတယ္။

“ IS ေတြတိုက္တဲ့ နည္းဗ်ဴဟာမ်ိဳးေတြကို ေမာင္ေတာမွာ က်င့္သုံးေနၾကတယ္ ”

ဧရာဝတီ

နိုင္ငံတကာ လူ႕အခြင့္အေရး ေစာင့္ၾကည့္ေလ့လာတဲ့ အဖြဲ႕ေတြက ျမန္မာအစိုးရစစ္တပ္ဟာ ရခိုင္ျပည္နယ္၊ ေမာင္ေတာေဒသ စစ္ဆင္ေရးအတြင္း ႐ြာေတြကို မီးရွို႔တယ္၊ ျပည္သူေတြကို အေၾကာင္းမဲ့ သတ္ျဖတ္တယ္ဆိုၿပီး စြပ္စြဲေျပာဆိုေနပါတယ္။ ဒီလိုစြပ္စြဲေျပာဆိုခ်က္ေတြနဲ႕ ပတ္သက္ၿပီး နိုင္ငံေတာ္သမၼတ႐ုံးရဲ႕ ဒုတိယ ၫႊန္ၾကားေရးမႉးခ်ဳပ္နဲ႕ ေျပာေရးဆိုခြင့္ရွိသူ ဦးေဇာ္ေ႒းကို ဧရာဝတီသတင္းဌာန အဂၤလိပ္ပိုင္းက သတင္းေထာက္မိုးျမင့္က ဆက္သြယ္ေမးျမန္းထားတာမ်ားကို ေဖာ္ျပေပးလိုက္ပါတယ္။

ေမး။ ။ ဒီနေ့ထုတ် ဘန်ကောက်ပို့စ်သတင်းစာမှာ ရေးထားတာတွေ့ပါတယ်။ မောင်တောမှာ ရွာတွေကို မီးရှို့တာ၊ ရွာသားတွေကို အကြောင်းမဲ့ သတ်ဖြတ်တာမျိုး အစိုးရစစ်တပ်ဘက်က ကျူးလွန်နေတယ်။ ဒါတွေကို စုံစမ်းစစ်ဆေးဖို့ တောင်းဆိုတာမျိုး ဘန်ကောက်ပို့စ်သတင်းစာက ရေးထားပါတယ်။ ပြီးခဲ့တဲ့ စနေ၊ တနင်္ဂနွေ တိုက်ခိုက်မှုဖြစ်စဉ်ရဲ့ အသေးစိတ်ကိုလည်း မသိရသေးဘူး။ ပြီးတော့ ဒီနယ်မြေတွေမှာ သတင်းရယူခွင့် ဖွင့်ပေးသင့်တယ် ဆိုတာမျိုးပါ ရေးသားထားတယ်။ သမ္မတရုံး ပြောရေးဆိုခွင့်ရှိသူ တယောက်အနေနဲ့ ဒီရေးသားချက်နဲ့ ပတ်သတ်ပြီး ဘယ်လို တုံ့ပြန်ချင်ပါလဲ။

ေျဖ။ ။ ဒီလိုစွပ်စွဲပြောဆိုမှုတွေ ကြီးကြီးမားမား ပေါ်ထွက်နေတယ်။ ဒီနေ့တောင် အာဆီယံပါလီမန်က လူ့အခွင့်အရေး အမတ်တွေက အဲဒီလို စွပ်စွဲပြောဆိုမှုတွေကို ထုတ်ပြန်တာမျိုး ရှိတယ်။ ပြီးတော့ တရားမဝင် ဝက်ဆိုက်တွေမှာ အခြေအမြစ်မရှိ စွပ်စွဲမှုတွေကို ဖြန့်ဝေနေတာ ရှိပါတယ်။ ဖြန့်တဲ့အထဲမှာ အဓိကတော့ အိမ်တွေ မီးလောင်တဲ့ ကိစ္စတွေပေါ့။ ဒီသတင်းတွေနဲ့ ပတ်သတ်ပြီးတော့ အောက်ခြေမှာ တကယ်ဖြစ်မဖြစ်ကို တပ်မတော်က ပြန်စိစစ်နေတယ်။ ဒါတွေကိုလည်း သတင်းထုတ်ပြန် ပေးထားပါတယ်။ နောက်ပြီး သူတို့ဆီမှာရှိနေတဲ့ သတင်းနဲ့ အိမ်ခြေ မီးလောင်ပျက်စီး ဆုံးရှုံးမှုတွေကို ဖော်ပြသလို၊ ကျေးရွာအလိုက် မီးလောင်ပျက်စီးမှုတွေကိုလည်း ထပ်မံပြီး စိစစ်မယ်။ အတည်ပြုဖို့ လုပ်နေတာ ရှိတယ်။ အဲဒါတွေကိုလည်း အချိန်မီ သတင်းထုတ်ပြန်ပေးသွားမယ်။ ဆိုတော့ ဒီလို စွပ်စွဲပြောကြားချက်တွေနဲ့ ပတ်သတ်ပြီး လုံးဝလျစ်လျူရှုထားတာမျိုး မဟုတ်ဘူး။ ဒါတွေကို မြန်မာနိုင်ငံ ရဲတပ်ဖွဲရယ်၊ တပ်မတော်ရယ်ကို ပြန်မေးမြန်းပြီးတော့ သတင်းထုတ်ပြန် ပေးနေတာပါ။

ကိုဖီအာနန္ေကာ္မရွင္ ရခိုင္ကို သြားတယ္။ ၿပီးေတာ့ ေၾကျငာခ်က္လည္း ထုတ္ထားတာ ရွိတယ္။ နံပါတ္ (၁) အခ်က္ကေတာ့ အၾကမ္းဖက္တိုက္ခိုက္မႈေတြ ျဖစ္ေပၚေနတဲ့ ေမာင္ေတာေဒသမွာ လုံၿခဳံေရးေဆာင္႐ြက္တဲ့တပ္ဖြဲ႕ေတြအေနနဲ႕ တရားဥပဒစိုးမိုးေရးကို ဥပေဒနဲ႕အညီ ေဆာင္ ႐ြက္ဖို႔၊ နံပါတ္ (၂) အခ်က္ကေတာ့ လူ႕အသိုင္းအဝိုင္းအားလုံး အၾကမ္းဖက္ တိုက္ခိုက္မႈကို ဆန႔္က်င္ၾကဖို႔၊ နံပါတ္ (၃) အခ်က္က သူ႕ရဲ႕ေပးထားတဲ့ တာဝန္ျဖစ္တဲ့ ရခိုင္ျပည္နယ္ တည္ၿငိမ္ေအးခ်မ္းေရး၊ ဖြံ႕ၿဖိဳးေရးေတြကို ဆက္လက္ေဆာင္႐ြက္ေနတဲ့ အေၾကာင္းျဖစ္တယ္။ နံပါတ္ (၁) အခ်က္ – ဥပေဒနဲ႕အညီ ေဆာင္႐ြက္ဖို႔ဆိုတာ က်ေနာ္တို႔ သေဘာတူတယ္။ လက္ခံတယ္။ က်ေနာ္တို႔ အစိုးရေရာ၊ က်န္တဲ့လုံၿခဳံေရး အဖြဲ႕အစည္းေတြကပါ၊ မူဝါဒ ၃ ရပ္ ခ်မွတ္ၿပီး ေဆာင္႐ြက္ေနတာ ျဖစ္တယ္။

ပထမဆုံးအခ်က္က အၾကမ္းဖက္ တိုက္ခိုက္သူေတြကို ႏွိမ္ႏွင္းတဲ့အခါမွာ က်ေနာ္တို႔သတိႀကီးႀကီးထား ေဆာင္႐ြက္ဖို႔၊ ဘာေၾကာင့္လဲဆိုေတာ့ ရခိုင္ေဒသဟာ ပဋိပကၡ ျဖစ္ပြားတဲ့ေနရာမွာ ျဖစ္ေပၚခဲ့တဲ့ စြပ္စြဲမႈေတြ ရွိလာနိုင္တယ္။ အရင္ကလည္း ရွိခဲ့ဖူးတယ္။ နံပါတ္ (၂) အခ်က္က ဥပေဒနဲ႕အညီ ေဆာင္႐ြက္ဖို႔၊ နံပါတ္ (၃) အခ်က္က လူအခြင့္ေရး ခ်ိဳးေဖာက္မႈေတြ မရွိေရးစတဲ့ အခ်က္ေတြနဲ႕ ေဆာင္႐ြက္ေနတာ ျဖစ္တယ္။ နံပါတ္ (၂) အခ်က္ျဖစ္တဲ့ အၾကမ္းဖက္မႈကို လူ႕အသိုင္းအဝိုင္းက ဆန႔္က်င္တိုက္ဖ်က္ဖို႔ဆိုတဲ့ကိစၥ၊ က်ေနာ္တို႔ အျပည့္အ၀ ေထာက္ခံပါတယ္။ ဘာျဖစ္လဲဆိုေတာ့ ေမာင္ေတာမွာ ျဖစ္ေနတဲ့ အၾကမ္းဖက္မႈကို ေလ့လာၾကည့္လိုက္ေတာ့ အၾကမ္းဖက္ တိုက္ခိုက္သူေတြဟာ ႐ြာခံေတြနဲ႕ ေရာေႏွာၿပီး အၾကမ္းဖက္ တိုက္ခိုက္မႈေတြ ေဆာင္႐ြက္ေနတယ္။

အဲဒီနယ္ေျမခံေတြက အၾကမ္းဖက္သမားေတြကို ကာကြယ္ေပးတာ၊ ပုန္းကြယ္ေပးတာ၊ အားေပးကူညီေနတာေတြက အၾကမ္းဖက္မႈကို အားေပးေနတာ ျဖစ္တဲ့အတြက္ လုံၿခဳံေရးတပ္ဖြဲ႕ေတြက ဒီအေျခအေနေတြကို ေလ့လာဖို႔ ရႈပ္ေထြးမႈေတြ ျဖစ္ေစတယ္။ ေမာင္ေတာေဒသမွာ ရွိေနတဲ့ ေဒသခံအားလုံးက (မြတ္စလင္ ၊ရခိုင္) အၾကမ္းဖက္သမားကို ကူညီတာမ်ိဳး မလုပ္ေပးဖို႔။ အစိုးရနဲ႕ ပူးေပါင္းေဆာင္႐ြက္ေပးဖို႔၊ ၿပီးေတာ့ ခုနက က်ေနာ္ေျပာေနတဲ့ အာဆီယံ လူ႕အခြင့္ေရး ပါလီမန္အမတ္ေတြေရာ၊ က်န္တဲ့လူ႕အခြင့္ေရး အဖြဲ႕အစည္းေတြေရာ၊ ကမာၻအရပ္ရပ္မွာ ေရာက္ေနတဲ့ က်န္တဲ့ အျခားအဖြဲ႕အစည္းမ်ိဳးစုံေရာေပါ့ေလ၊ ဒီအၾကမ္းဖက္ တိုက္ခိုက္မႈကို ပိုၿပီးႀကီးထြားမလာေအာင္၊ အၾကမ္းဖက္ တိုက္ခိုက္မႈေတြကို အားေပးအားျမႇောက္ လုပ္ရာမေရာက္ေအာင္၊ အၾကမ္းဖက္ လုပ္ရပ္ေတြကို ဆန႔္က်င္ဖို႔ ျပန္ၿပီးတိုက္တြန္းခ်င္တာ ရွိပါတယ္။

ေမး။ ။ မောင်တောမှာ စနေ၊ တနင်္ဂနွေတုန်းက တိုက်ခိုက်မှုပေါ့။ အနည်းဆုံး လူ ၂၅ ယောက် သေဆုံးတယ်ဆိုတဲ့ ကိစ္စပါ။ ဟယ်လီကော်ပတာတွေ သုံးပြီးတော့မှ တိုက်ခိုက်ရတဲ့အဆင့် ဖြစ်သွားတယ် ဆိုတာမျိုး ဒီနေ့ထုတ် အစိုးရသတင်းစာတွေမှာ ရေးထားတာရှိတယ်။ နိုင်ငံတကာ အသိုင်းအဝိုင်းက မြန်မာအစိုးရဖက်ကို ပြန်ပြီးဝေဖန်တဲ့ အချက်က လယ်ကွင်းထဲမှာ အရပ်ဝတ်နဲ့ သေနေတဲ့သူတွေမှာ လက်နက်လို့လည်း ကြီးကြီးမားမား မတွေ့ရဘူး။ ဒါကို လေကြောင်းနဲ့ တိုက်ခိုက်ဖြေရှင်းဖို့ လိုသလား။ တခြားနည်းလမ်း မရှိဘူးလားဆိုပြီး မေးခွန်းထုတ်ကြတဲ့အပေါ် ဘာပြောချင်ပါလဲ။

ေျဖ။ ။ နိုင်ငံတကာအနေနဲ့လည်း ဒါမျိုးဖြစ်ရပ်တွေနဲ့ ပတ်သတ်ပြီး သူတို့မှာ အတွေ့အကြုံ ရှိပါတယ်။ အရှေ့အလယ်ပိုင်းမှာ ဖြစ်နေတဲ့ ကိစ္စတွေကို ပြန်ကြည့်မယ်ဆိုရင် ကလေးနဲ့ မိန်းမတွေကို (လူသားဒိုင်း) ရှေ့မှာထားပြီး အကြမ်းဖက် တိုက်ခိုက်မှုတွေကို ဆောင်ရွက်တယ်။ အခင်းဖြစ်တဲ့နေရာက အိမ်ခြေ ၈၀၀ ဝန်းကျင် ရှိတယ်။ အိမ်ခြေ ၈၀၀ ဆိုတော့ လူအနေအထား စဉ်းစားကြည့်ပေါ့နော်။ ရွာလုံးကျွတ်နီးပါးက အဲဒီမှာ ပူးပေါင်းပါဝင်တဲ့အတွက် အဲဒီမှာ စစ်ကြောင်းမှူး ကျဆုံးသွားတဲ့ ဖြစ်စဉ်ကို ပြန်မေးကြည့်တော့ လူအုပ်ကြီးနဲ့ စစ်ကြောင်းကို ရန်ပြုတာနော်။ စစ်ကြောင်းမှူးက အဲဒါကို ထိန်းသိမ်းဖို့၊ နေရာချနေတုန်းမှာ ခြုံကြားမှာပုန်းနေတဲ့ အကြမ်းဖက် တိုက်ခိုက်သူက ပစ်လိုက်တာ ဖြစ်တယ်။ ကျန်တဲ့လူတွေက ဘာလုပ်ကြလဲဆိုတော့ ကျည်ထိသွားတဲ့ စစ်ကြောင်းမှူးကို အမြန်ဆုံးကုသနိုင်ရေးအတွက် ရဟတ်ယာဉ် ခေါ်လိုက်တယ်။ ရဟတ်ယာဉ် မရောက်လာခင် မိနစ်ပိုင်းအတွင်း စစ်ကြောင်းမှူး ကျသွားတယ်။

ရဟတ္ယာဥ္က သူရဲ႕ Capacity အကုန္လုံးကို ထုတ္သုံးတာမ်ိဳး မဟုတ္ပါဘူး။ စက္ေသနတ္နဲ႕ ရမ္းပစ္လိုက္တာ ျဖစ္တယ္။ ဒုံးေတြ၊ ဗုံးေတြသုံးၿပီး တိုက္ခိုက္တာမ်ိဳးလည္း မဟုတ္ဘူး။ ဒီစစ္ေၾကာင္းတေၾကာင္းရဲ႕ အင္အားနဲ႕ လူအင္အား ၈၀၀- ၁၀၀၀ ဝန္းက်င္ရွိတဲ့ ႐ြာကို ဝန္းရံပိတ္ဆို႔ဖို႔ နိုင္နိုင္နင္းနင္း မရွိဘူး။ လက္ေတြ႕ေျမျပင္မွာ ပတ္လည္ဝန္းရံ ခံရတာ ျဖစ္တယ္။ ရန္လိုတဲ့သူေတြက အေယာင္ျပတယ္။ ေသနတ္နဲ႕ လူေတြက အေနာက္ဘက္ကေန လွမ္းပစ္တယ္။ ပစ္ပီးတာနဲ႕ ႐ြာထဲကို ေျပးဝင္သြားတယ္။ လက္နက္ကို ဖြက္လိုက္ၿပီးေနာက္ သာမန္အရပ္သားေတြနဲ႕ ေရာေနလိုက္တယ္။ က်န္တဲ့႐ြာသားေတြကလည္း သူ႕ကိုဝိုင္းဝန္းၿပီး ဖုံးကြယ္ေပးၾကတယ္။ လူအုပ္ထဲကေန ထြက္လာၿပီးေတာ့ လူအုပ္ထဲမွာပဲ ျပန္ေပ်ာက္သြားတယ္။ ဒါမ်ိဳးလုပ္ရပ္ေတြက တကယ့္ အၾကမ္းဖက္မႈေတြ ျဖစ္ေနတဲ့ အေရွ႕အလယ္ပိုင္းေဒသမွာ ျဖစ္ေနတာမ်ိဳးနဲ႕ တူေနတယ္။ ၿပီးေတာ့ အခု အေမရိကန္တို႔၊ ေနတိုးလို အဖြဲ႕အစည္းမ်ိဳးေတြ အီရတ္မွာ အၾကမ္းဖက္သမားေတြကို ႏွိမ္ႏွင္းတဲ့အခါမွာ အရပ္သားေတြကို တိုက္ခိုက္ေနပါတယ္ ဆိုတာမ်ိဳးေတြ စြပ္စြဲခံရတာ ရွိတယ္။

လူ႕အခြင့္အေရး အဖြဲ႕အစည္းေတြကလည္း ေအာ္တယ္။ IS ေတြ တိုက္တဲ့နည္းဗ်ဴဟာမ်ိဳးေတြကို ေမာင္ေတာမွာ က်င့္သုံးေနၾကတယ္။ လူထုကို ကာကြယ္ေပးဖို႔အတြက္ ေျပာၾကတယ္။ ဒါေပမယ့္ အဲဒီလူထုက အၾကမ္းဖက္မႈကို အားေပးတဲ့သေဘာ ရွိေနတယ္။ ရွိေနတဲ့အခါက် လုံၿခဳံေရးတပ္ဖြဲ႕ေတြကိုပါ ဓါးေတြ၊ဒုတ္ေတြနဲ႕ ရန္မူတာမ်ိဳး ျဖစ္ေနတယ္။ ၿပီးေတာ့ ရဟတ္ယာဥ္သုံးတယ္ ဆိုတာကလည္း အခြင့္ႀကဳံလို႔ ျဖစ္သြားတာပါ။ ဒဏ္ရာရတဲ့ စစ္ေၾကာင္းမႉးကို သယ္ယူဖို႔သြားရင္းနဲ႕ ျဖစ္သြားတာ။ ေလေၾကာင္း၊ ၾကည္းေၾကာင္း ပူးေပါင္းၿပီး ပစ္ခတ္ေနတယ္ ဆိုတာမ်ိဳး လုံးဝမဟုတ္ဘူး။ ျမန္မာနိုင္ငံ ရဲတပ္ဖြဲ႕နဲ႕ တပ္မေတာ္စစ္ေၾကာင္း ပူးေပါင္းၿပီး နယ္ေျမစိုးမိုးေရး ေဆာင္႐ြက္တဲ့အခါမွာ သာမန္အရပ္သားေတြကို ထိခိုက္မႈမရွိေအာင္ အထူးသတိထားရတယ္။ ဒါေပမယ့္ လူထုၾကားကပဲ အၾကမ္းဖက္မႈကို လုပ္ေနတာ ရွိတယ္။ ဒီနည္းဗ်ဴဟာက ျမန္မာနိုင္ငံမွာ စတင္တာမ်ိဳး မဟုတ္ဘူး။ တကယ့္အၾကမ္းဖက္မႈေတြ ေပါမ်ားတဲ့ အေရွ႕အလယ္ပိုင္း ေဒသေတြမွာ လုပ္ခဲ့ၾကတဲ့ သာဓကေတြ ရွိတယ္။

ေမး။ ။ နောက်တချက်က အဲဒီခရီးစဉ်ကို သွားတဲ့အခါမှာ ဥပမာ – ဗွီဒီယိုနဲ့တကွ သက်သေခိုင်ခိုင်လုံလုံနဲ့ သတင်းတွေ ထုတ်လွှင့်တင်ပြတာမျိုး မရှိဘူး။ အစိုးရအနေနဲ့ စစ်ကြောင်းလည်း လွှတ်ထားတယ်၊ သတင်းသမားတွေ လွှတ်ထားတာလည်း ရှိတယ်။ ဒါပေမယ့် အခင်းဖြစ်တဲ့နေ့ကတည်းကစပြီး ဒီနေ့အချိန်ထိ စစ်ကြောင်းလှုပ်ရှားတာကို ရိုက်ထားတာမျိုး မတွေ့ရသေးဘူးနော်။

ေျဖ။ ။ အဲဒါက မြန်မာနိုင်ငံ ရဲတပ်ဖွဲ့ရော၊ တပ်မတော်၊ နယ်ခြားစောင့်တပ်တွေကပါ မှတ်တမ်းယူထားတာ ရှိတယ်။

အနည္းဆုံးေတာ့ ဓါတ္ပုံမွတ္တမ္း၊ ျဖစ္နိုင္ရင္ ဗြီဒီယိုမွတ္တမ္းေပါ့၊ တခ်ိဳ႕ဟာေတြက ထုတ္ျပန္ဖို႔ မသင့္တာ ရွိတယ္။

က်ေနာ္တို႔က မူဝါဒခ်မွတ္ထားတာ ရွိတယ္။ ေသြးထြက္သံယို၊ လူေသေတြ၊ အေလာင္းေတြ အဲဒါေတြကို ထိန္းတယ္။ ဘာေၾကာင့္လဲဆိုေတာ့ အဲဒီဟာေတြကို နိုင္ငံပိုင္သတင္းမီဒီယာ(သို႔မဟုတ္) တပ္မေတာ္ပိုင္က ေသာ္လည္းေကာင္း ထုတ္ျပန္ေပးလိုက္မယ္ဆိုရင္ အဓိကစိုးရိမ္တာက ျပည္တြင္းကို ကူးစက္မွာကို ေၾကာက္တယ္။ ဒါေၾကာင့္ က်ေနာ္တို႔ အကန႔္ေတြ ခြဲထားတယ္။ ေမာင္ေတာမွာ ျဖစ္ေနတာေတြက ဘာသာေရးအရလည္း မဟုတ္၊ လူမ်ိဳးေရးအရလည္း မဟုတ္၊ နိုဝင္ဘာ ၉ ရက္ေန႕ အၾကမ္းဖက္ တိုက္ခိုက္မႈမွာ ပါဝင္တဲ့သူေတြကို မျဖစ္မေန အားလုံးမရရေအာင္ ရွာေဖြ ေဖာ္ထုတ္ၿပီး တရားဥပေဒေၾကာင္းအရ အေရးယူဖို႔၊ ဒုတိယအခ်က္က ပါသြားတဲ့ လက္နက္ေတြကို ျပန္ရဖို႔ ဒီဟာေတြကို စစ္ဆင္ေရး ေဆာင္႐ြက္တာ ျဖစ္တယ္။ ဒီဘက္ ျပည္မပိုင္းကို ကူးစက္မလာေအာင္၊ ဘာသာေရး၊ လူမ်ိဳးေရးအသြင္ မျဖစ္လာေအာင္၊ ဘာသာေရး ေခါင္းေဆာင္ေတြကိုလည္း အစိုးရကေနၿပီးေတာ့ Silent Operation လုပ္ေနတာ ရွိတယ္။ က်ေနာ္တို႔ အထူးသတိထားရပါတယ္။ ေသြးရဲရဲ သံရဲရဲပုံေတြကို ထုတ္လိုက္မယ္ဆိုရင္ ဒီမွာေျပာလို႔မရတဲ့ အေျခအေနမ်ိဳး ျဖစ္လာနိုင္တယ္။ အရမ္းကို ထိန္းခ်ဳပ္ၿပီးေတာ့ ေဆာင္႐ြက္ရတာ ျဖစ္တယ္။ ေမာင္ေတာကိစၥကို လူမ်ိဳးေရး၊ ဘာသာေရး ပဋိပကၡလိုမ်ိဳး အသုံးခ်မယ့္ သူေတြလည္း ရွိေနနိုင္တယ္။ ဒါေၾကာင့္ အထူးသတိထားတာပါ။

ေမး။ ။ သတင်းမီဒီယာ လွတ်လပ်ခွင့် အပိုင်းပေါ့၊ MOI က စေလွှတ်ထားတဲ့ အဖွဲ့တွေ မဟုတ်ဘဲ၊ တခြား ပြည်တွင်းက မီဒီယာတိုက်တွေကိုလည်း သင့်သလို စီစဉ်သွားမယ်ဆိုတော့ အဲဒါက ဘယ်တော့လောက် စနိုင်မလဲ။

ေျဖ။ ။ ဘယ်တော့လောက် စနိုင်မလဲ ဆိုတာကိုတော့ အတိအကျပြောလို့ မရသေးဘူး။ ကျနော်တို့ ရှေ့ပြေးလွှတ်ထားတဲ့ အစိုးရသတင်းမီဒီယာတွေရဲ့ အခြေအနေအပေါ် မူတည်ပြီးတော့ မြေပြင်မှာ သတင်းရယူမယ့် အနေအထား ဘယ်လိုရှိမလဲဆိုတာကို သုံးသပ်ပြီးတော့မှ လုပ်ပေးသွားမှာ။ မောင်တောအခြေအနေလည်း အတန်အသင့် တည်ငြိမ်နေရမယ်ပေါ့နော်။ အခုပါမယ့် သတင်းသမားတွေကိုပေါ့ဗျာ စစ်ရေးအခြေခံ သင်တန်းပေးဖို့လည်း အချိန်မရတော့ စစ်ကြောင်းတွေနဲ့လိုက်ပါပြီး သတင်းရယူဖို့ဆိုတာ အဲဒီက မြေပြင် အခြေအနေနဲ့လည်း သက်ဆိုင်တယ်။

ေမး။ ။ Foreign Journalist နိုင်ငံတကာ သတင်းမီဒီယာတွေကိုရော သတင်းယူခွင့်ပေးဖို့ အစီအစဉ် ရှိပါလား။

ေျဖ။ ။ အဓိကတော့ ပြည်ပမှာအခြေစိုက်ပေမယ့်လည်း ပြည်တွင်းမှာ ရှိနေတဲ့သူတွေကိုတော့ ခွင့်ပြုပေးသွားမယ်။ ပြည်ပကျတော့ ဒီနယ်မြေကို မသိ ဒီနိုင်ငံအကြောင်း မသိဘဲနဲ့ လွှတ်ဖို့ကတော့ အင်မတန် ခက်ပါလိမ့်မယ်။

ငလ်င္လႈပ္ရင္ ရန္ကုန္ ၿပိဳမယ္

တင္ထက္ပိုင္

ျမန္မာနိုင္ငံ ေျမငလ်င္ေကာ္မတီကို ၁၉၉၉ ခုႏွစ္တြင္ ဖြဲ႕စည္းခဲ့ၿပီး ေကာ္မတီသည္ ျမန္မာနိုင္ငံတြင္ လႈပ္ခတ္ခဲ့ေသာ အတိတ္ငလ်င္မ်ား၊ သက္ရွင္ျပတ္ေ႐ြ႕မ်ားႏွင့္ ပတ္သက္ၿပီး သုေတသနမ်ား ျပဳလုပ္ခဲ့သည္။ ၿပီးခဲ့သည့္ ႏွစ္အနည္းငယ္ အတြင္းတြင္ (ယခုႏွစ္ ၾသဂုတ္လအတြင္းက ပုဂံတြင္လႈပ္ခဲ့ေသာ ၆.၈ မဂၢနီက်ဳရွိ ငလ်င္အပါအဝင္) ျပင္းထန္ေသာ ငလ်င္အခ်ိဳ႕ ရွိမလာမီအခ်ိန္အထိ ေျမငလ်င္ေကာ္မတီ၏ ပညာရွင္မ်ားႏွင့္ သုေတသနမ်ား၏ အခန္းက႑ကို အာဏာပိုင္မ်ားႏွင့္ ျပည္သူမ်ားက သတိမျပဳမိခဲ့ပါ။

ဘူမိေဗဒဆိုင္ရာ ပညာရွင္မ်ားႏွင့္ သုေတသီ ရ ဦး ဦးေဆာင္သည့္ ေကာ္မတီက ျမန္မာနိုင္ငံအတြက္ ငလ်င္အႏၲရာယ္ျပ ေျမပုံမ်ားကို ထုတ္ေဝခဲ့သည္။ ေနာက္ဆုံးထုတ္ေဝခဲ့သည္မွာ ျမန္မာနိုင္ငံမွလူဦးေရ အထူထပ္ဆုံး ျဖစ္သည့္ ရန္ကုန္ၿမိဳ႕ အတြက္ ျဖစ္သည္။

ျမန္မာနိုင္ငံ၏ အလယ္ပိုင္းေဒသမ်ားသည္ ငလ်င္ဒဏ္ ႀကဳံေတြ႕ရနိုင္သည့္ ေဒသမ်ားျဖစ္ၿပီး အဓိကအားျဖင့္ စစ္ကိုင္း ျပတ္ေ႐ြ႕ေၾကာင့္ ျဖစ္သည္။ ၁၂၀၀ ကီလိုမီတာ ရွည္လ်ားသည့္ ျပတ္ေ႐ြ႕က ျမန္မာနိုင္ငံ ေျမာက္ပိုင္းမွ ေတာင္ပိုင္းအထိ သြယ္တန္း ထားၿပီး မုတၱမပင္လယ္ေကြ႕ အတြင္းသို႔ ၀င္ေရာက္မသြားမီတြင္ ျမန္မာနိုင္ငံ၏ အဓိကၿမိဳ႕ႀကီးမ်ားကို ျဖတ္သန္း သြားသည္။ ယခုႏွစ္အတြင္း ပုဂံတြင္လႈပ္ခဲ့ေသာ ငလ်င္အျပင္ သမိုင္းမွတ္တမ္းမ်ားအရ ရန္ကုန္ၿမိဳ႕ႏွင့္ မိုင္ ၅၀ အကြာရွိ ပဲခူးတြင္ ၁၉၃၀ ခုႏွစ္က ရ.၃ မက္ဂနီက်ဳ႕ရွိသည့္ ႀကီးမားေသာ ငလ်င္ႏွင့္ ရင္ဆိုင္ခဲ့ရသည္။ ပဲခူးငလ်င္ေၾကာင့္ လူ ၅၀၀ ေက်ာ္ ေသဆုံး ခဲ့ရသည္။

ဘူမိေဗဒဆိုင္ရာ သုေတသနမ်ားအရ ျပတ္ေ႐ြ႕လမ္းေၾကာင္းတြင္ အင္အားျပင္းထန္သည့္ ငလ်င္တခုက ႏွစ္ေပါင္း ၈၀ မွ ၁၁၀ အတြင္းတြင္ ေနာက္တႀကိမ္ ျပန္လႈပ္ေလ့ရွိေၾကာင္းသိရသည္။ ဧရာဝတီ သတင္းဌာန၏ သတင္းေထာက္ တင္ထက္ပိုင္ က ျမန္မာနိုင္ငံ ငလ်င္ေကာ္မတီ၏ အတြင္းေရးမႉး ၃ ဦး အနက္ တဦးျဖစ္သည့္ ဦးသူရေအာင္ ႏွင့္ ေတြ႕ဆုံၿပီးရန္ကုန္ၿမိဳ႕ႏွင့္ ငလ်င္အႏၲရာယ္မ်ား အေၾကာင္း ေမးျမန္းခဲ့ပါသည္။

မေး။ ။ ပထမဆုံး မြန်မာနိုင်ငံ ငလျင်ကော်မတီက ဘယ်လို သုတေသနမျိုးတွေ ပြုလုပ်ခဲ့ပါလဲဆိုတာ အကျဉ်း ပြောပြပေးပါ။

ဖြေ။ ။ မြန်မာနိုင်ငံရဲ့ ငလျင်ရပ်ဝန်းပြ မြေပုံကို စပြီးတော့ ဆွဲတယ်။ Seismic Zone Map of Myanmar ဆိုပြီးတော့။ အဲဒါက ၂၀၀၃ မှာ အကြမ်းထွက်ပြီး ၂၀၀၅ မှာ revised version ထွက်တယ်။ ၂၀၀၄ တို့ ဘာတို့မှာ ဆူနာမီ ဖြစ်တော့ ကမ်းရိုးတန်းဒေသတွေမှာ သွားပြီး ကွင်းဆင်းလေ့လာတာတွေ လုပ်တယ်။ အဲဒီမှာ စပြီးတော့ အဓိက မြန်မာပြည်ရဲ့ သက်ရှင် အတိတ်ငလျင်နဲ့ ဆိုင်တဲ့ဟာကို စပြီး လေ့လာဖြစ်တာ။ အတိတ်ငလျင်ကို တစိုက်မတ်မတ် သုတေသနတွေ လုပ်တယ်။ အထူးသဖြင့်တော့ စစ်ကိုင်းပြတ်ရွေ့မှာ။ ပြီးတော့ ကမ်းရိုးတန်းတောက်လျှောက်မှာ ဆူနာမီတွေ ဘာတွေ ဖြစ်တဲ့ဟာကို လေ့လာတယ်။ ဒီကြားထဲမှာတော့ သက်ရှင်ပြတ်ရွေ့နဲ့ အတိတ်ငလျင်ဆိုင်ရာ သုတေသနတွေကိုပဲ မြန်မာနိုင်ငံ ငလျင်ကော်မတီက ဦးစားပေး လေ့လာတာ များတယ်။ နောက်ပိုင်းမှာ PSHA Map ပေါ့၊ Probabilistic Seismic Hazard Analysis Map ကို ၂၀၁၂ မှာ မြန်မာနိုင်ငံရဲ့ PSHA ထွက်တယ်။ ၂၀၁၁ နောက်ပိုင်းမှာ GPS တွေ တပ်တယ်။ စစ်ကိုင်း ပြတ်ရွေ့ရဲ့ တဖက်တချက်မှာရှိတဲ့ မြေထုမြေချပ်တွေရဲ့ ရွေ့လျားမှုနှုန်းကို သိချင်လို့၊ အဲဒီရွေ့လျားမှုနှုန်းကို သိတဲ့အခါ ဖြစ်လာနိုင်တဲ့ ငလျင်တွေကို ခန့်မှန်းတွက်ချက်လို့ရတယ်။

မေး။ ။ ကော်မတီက လုပ်ခဲ့တဲ့ သုတေသနတွေထဲမှာ ရန်ကုန်နဲ့ ပတ်သက်တဲ့ သုတေသနတွေဆိုရင် ဘာတွေရှိမလဲ။

ဖြေ။ ။ ရန်ကုန်နဲ့ ပတ်သက်ပြီး လက်ရှိ လုပ်ထားခဲ့တာတွေက ရန်ကုန်မြို့ရဲ့ Hazard Assessment ပေါ့။ သဘာဝ ဘေးဆန်းစစ်မှု အစီရင်ခံစာကို UN Habitat နဲ့ ပေါင်းပြီး လုပ်တယ်။ နောက်တခုက ရန်ကုန်မှာ GGS Project လို့ခေါ်တဲ့ ပြည်သူလူထု ပူးပေါင်းပါဝင်မှုက တဆင့် မြို့ပြသဘာဝဘေးအန္တရာယ် ခုခံတွန်းလှန်နိုင်စွမ်းရည် မြင့်မားတိုးတက်ခြင်း ဆိုတဲ့ ပရောဂျက် ရှိတယ်။ အဲဒီဟာက သုံးနှစ်ပရောဂျက် ၂၀၁၅ ဒီဇင်ဘာလောက်က စလုပ်တယ်။

ေနာက္ဆက္လုပ္မယ့္ ပေရာဂ်က္က ရန္ကုန္ၿမိဳ႕နဲ႕ ပတ္သက္တဲ့ Risk Assessment အထူးသျဖင့္ အေဆာက္အဦေတြေပါ့။ အေဆာက္အဦေတြကို တတ္နိုင္သမွ် ၿမိဳ႕နယ္ ၂ ၿမိဳ႕နယ္ေလာက္ကို Pilot အေနနဲ႕ လုပ္ၿပီးေတာ့ ဒီအေဆာက္အဦေတြကို Stock ေပါ့၊ အဆာက္အဦေတြနဲ႕ ပတ္သက္တဲ့ ႀကံ့ခိုင္မႈကိုေကာက္ၿပီး Platform တခု၊ Risk နဲ႕ ပတ္သက္ရင္ ေဘးအႏၲရာယ္ က်ေရာက္လာရင္ ဘယ္လိုလုပ္မလဲဆိုတဲ့ Model တခု ထူေထာင္မယ္။ ေဒတာေတြ အမ်ားႀကီး လိုတယ္။ ၂ ႏွစ္ေလာက္ ေကာက္ယူရမယ္။ ၂၀၁၇ ေလာက္အထိ ဒီေဒတာေတြ ေကာက္ယူၿပီး ခြဲျခမ္းစိတ္ျဖာရမယ္။ ေနာက္ processing ဘာညာ လုပ္ၿပီးေတာ့ ေနာက္ဆုံး သင့္ေတာ္တဲ့ ဒီနိုင္ငံနဲ႕ ကိုက္ညီတဲ့ model တခု ထြက္လာေအာင္ လုပ္ရမယ္။

မေး။ ။ နောက်ဆုံးလုပ်ခဲ့တဲ့ research က ဘာဖြစ်မလဲ။

ဖြေ။ ။ ရန်ကုန်နဲ့ ပတ်သက်တာ ဆိုရင်တော့ hazard assessment ပဲ။

မေး။ ။ ရန်ကုန်မြို့ရဲ့ မြေသားအနေအထားနဲ့ ငလျင်ဖြစ်ရင် ဘယ်လိုနေရာတွေကအန္တရာယ်များမလဲဆိုုတာ ပြောပြပေးနိုင်မလား။

ဖြေ။ ။ အကြမ်းဖျင်းဆိုရင်တော့ တော်တော်များများက ရန်ကုန် အရှေ့ပိုင်းက မြို့နယ်တွေ၊ လှိုင်မြစ်နဲ့ ကပ်တဲ့ မြို့နယ်တွေရယ် မြစ်ကမ်းနဲ့ ကပ်ပြီး အရင်ကတည်းကလဲ သူက နုန်းတင်မြေနုကနေ မြေပို့ချပြီးတော့ တဖြည်းဖြည်းနဲ့ ဘူမိသဘောအရ ရပ်ကွက်တွေ မြို့တွေ တည်တဲ့ သဘောပေါ့။ ဥပမာ ကြည့်မြင်တိုင်ရဲ့ ဒီဘက် အပိုင်းလေးတွေက မြေပျော့တဲ့ အပိုင်းလေးတွေ ရှိတယ်။ မြို့တွင်းဆိုရင်လည်း သူနဲ့ ကပ်တဲ့ လသာ၊ ပန်းဘဲတန်း တောက်လျှောက် အကုန်လုံးပေါ့။ အဲဒီနေရာတွေက မြေပျော့တဲ့ အပိုင်းလေးတွေ ရှိတယ်။ အောက်ခံကျောက်သားကလည်း ဝေးတယ်။ အရှေ့ဘက် ကြည့်မယ်ဆိုရင်လည်း တောင်ဥက္ကလာရဲ့ အရှေ့ဘက်ပိုင်း၊ မြောက်ဒဂုံ၊ အရှေ့ဒဂုံ ဆိုတာက အရင်ကတည်းက လယ်မြေတွေဆိုတော့ မြေသားပျော့တဲ့ အတွက် ငလျင်လှိုင်းလာရင် ပိုပြီးတော့ခံရမယ်။ ရန်ကုန်မြို့ အလယ်ခေါင်မှာ အောက်ခံ ကျောက်သား ရှိတဲ့ နေရာတွေဆိုရင် ရွှေတိဂုံကုန်းတော်ဆိုရင် သိသာတယ်။ ဗဟန်းမြို့နယ်နဲ့ စမ်းချောင်းရဲ့ တချို့ အပိုင်းလေးတွေ၊ မင်္ဂလာဒုံ မြို့နယ်က တော်တော်များ များနေရာတွေဆိုရင် အောက်ခံကျောက်သား နီးနီးကပ်ကပ် ရှိတဲ့ အခါကျတော့ ငလျင်ဒဏ်ကို ပိုပြီး ခံနိုင်ရည် ရှိတယ်။ သန်လျင်ဆိုရင် တကယ့်ကျောက်သား ကုန်းရိုးပေါ်မှာ တည်ထားတာဆိုတော့။

မေး။ ။ ဒီအနေအထားတွေနဲ့ ပတ်သက်ပြီး မြို့နေလူထုနဲ့ အာဏာပိုင်တွေက သိရဲ့လား။

ဖြေ။ ။ ဒီဟာက ၂၀၁၅ ဒီဇင်ဘာမှာထွက်တာ၊ ထွက်တာကလည်း တော်တော်များများ မသိကြသေးဘူး။ Launch မလုပ်ရသေးဘူး။ နောက်ဆုံး ထွက်ထားတဲ့ map ကိုတော့ တော်တော်များများ မသိကြသေးဘူး။ အရင် ၂၀၁၂ က ပုံကတော့ တော်တော်များများ သိကြပြီ။ အခုဟာကတော့ ပြန်ပြီး revised လုပ်ထားတဲ့ အတွက် ကောင်းမွန် ပြည့်စုံတဲ့ ပုံဖြစ်တယ်။

မေး။ ။ ရန်ကုန်မှာ ငလျင်လှုပ်ပြီဆိုရင် Emergency Response အတွက် မရှိမဖြစ် ရှိရမယ့် ဟာတွေက ဘာတွေ ဖြစ်မလဲ။

ဖြေ။ ။ ငလျင်အတွက်ပဲ ပြောမယ်ဆိုရင် emergency ဖြစ်လာပြီဆိုရင် စုဝေးနိုင်တဲ့ သတ်မှတ်ထားတဲ့ နေရာ အဓိက ပထမဦးဆုံးလိုတယ်။ ဘေးအန္တရယ်ဖြစ်လာပြီဆိုရင် ပထမအဆင့် အနေနဲ့က ငလျင်လှုပ်ရင် မည်သို့နေထိုင်ပါ။ တြိဂံလို နေရာမျိုးမှာ နေပါ ဆိုတာမျိုးတွေ မပြောတော့ဘူး။ ဒါက တယောက်ချင်းစီက aware ဖြစ်ပြီးတော့ လုပ်ရမှာတွေ။ အဓိကလိုမှာက ငလျင်လှုပ်တဲ့ အခါ ဘေးအန္တရယ် ရှိတဲ့လူလည်း ရှိသလို မရှိတဲ့ သူကျတော့လည်း ပြိုပျက်သွားရင် ဒီလူတွေအတွက် ပထမဦးဆုံးက နေရာပဲ။သတ်မှတ်ထားတဲ့နေရာ၊ စုရပ်ပေါ့။ စုရပ်ဆိုတာ အဆောက်အဦပေါ့။ ဒီတိုင်းလည်း မဟုတ်ဘူး။ သူတို့အတွက် လုံခြံု စိတ်ချရမယ့် နေရာ။

ငလ်င္လႈပ္ၿပီဆိုရင္ ခ်က္ခ်င္းေတာ့ အဲဒီေနရာကို မေရာက္ဘူး။ ကိုယ့္ဘာသာ မိမိေရာက္ေနတဲ့ ေနရာမွာပဲ တတ္နိုင္သေလာက္ ေဘးအႏၲရာယ္ကင္းေအာင္ ေနၿပီးေတာ့မွ သြားစုရမယ့္ေနရာမ်ိဳးေပါ့။ ငလ်င္က အရမ္းျမန္တယ္ေလ။ စုရပ္နဲ႕ ကိုယ္နဲ႕က ၁ ကီလိုေလာက္ ေဝးတယ္ဆိုရင္လည္း မျဖစ္နိုင္ဘူး။ ဆိုလိုတာက ဒီ disaster ျဖစ္ၿပီးတဲ့ အခ်ိန္မွာ အေရးေပၚ ကယ္ဆယ္ေရးကာလမွာ လိုအပ္တာကို ေျပာ တာ။ ငလ်င္ လႈပ္ေနစဥ္နဲ႕ လႈပ္ၿပီးကာလမွာကေတာ့ တဦးတေယာက္နဲ႕ ဆိုင္တဲ့ လုပ္ေဆာင္ရမယ့္ အရာေတြပဲ ရွိမယ္။

မေး။ ။ အဲဒီလို စုရပ်ကရော ရန်ကုန်မှာ ရှိပြီလား။

ဖြေ။ ။ အခုကြည့်သလောက်တော့ ဒီလိုမျိုး အစီအမံတွေ ဘာတွေမရှိဘူး။ ရန်ကုန်မှာ ဆိုရင်လည်း မရှိဘူး။ ကျနော်တို့ တခုခုဖြစ်တယ်။ မီးလောင်မယ်၊ ရေကြီးမယ်၊ မုန်တိုင်းလာမယ် ဘယ်နေရာကို သွားပါ ဆိုတာ မရှိဘူး။ Plan လည်း မရှိဘူး။ တိုင်းအဆင့်မှာလည်း မရှိဘူး။ ဒီလိုမျိုး စုရပ်အတွက်ကို လူတွေ သွားပြီး စုနေလို့ ရတာကိုပဲ မြင်လို့မရဘူး။ စုရပ်မှာ ဘာရှိရမလဲ ဆိုတော့ သဘာဝဘေး အန္တရာယ် အတွက် ခိုလှုံရာ စု ရပ်ဆိုတာက အားလုံးအတွက် အထိုက်အလျောက် လုံခြံုတဲ့ အဆောက်အဦ ရှိသင့်တယ်။ အဲဒီမှာ ဒီမြို့နယ် ဒါမှမဟုတ် ဒီရပ်ကွက် ၅ ခုစာအတွက် စုရပ်ဆိုရင် လူဦးရေ ဘယ်လောက် အတွက် ယာယီအခိုက်အတန့် ၁ ရက်သော်လည်းကောင်း ၂ ရက်သော်လည်းကောင်း ရိက္ခာ ဆေးဝါး စသည်အားဖြင့် အဲဒါမျိုးတွေ ထားရှိရမယ်။ ဒီအတွက်လည်း ဌာနဆိုင်ရာတွေမှာ ဒီအတွက် ပစ္စည်းတွေရော၊ ကျွမ်းကျင်ဝန်ထမ်းတွေရော ရှိရမယ်။ ပြောရင်တော့ အများကြီးပဲ။ လိုအပ်တာတွေ အများကြီးကိုး။

မေး။ ။ အဲဒီလို စုရပ်လုပ်လို့ရတဲ့ နေရာမျိုးတွေက ဘယ်လိုနေရာမျိုးတွေ ဖြစ်မလဲ။

ဖြေ။ ။ စုရပ်လုပ်လို့ရတဲ့ နေရာမျိုးတွေက ဘယ်လိုနေရာမျိုးတွေလဲဆိုရင် အမှန်တကယ်ကတော့ တချို့ နိုင်ငံတွေ တော်တော် များများမှာက သဘာဝဘေးအန္တရယ်ကျရောက်လာရင် ချက်ချင်းသွားပြီး နေဖို့ အတွက် စုရပ် အဆောက်အဦအတွက် သူတို့က ဒီဟာကြီးပဲ သီးသန့် မဆောက်ဘူး။ မဆောက်ဘူးဆိုတာက ရည်ရွယ်ချက် ဒီတခုထဲအတွက် မဆောက်ဘဲ တခြားအချိန်မှာ ဒါကြီးက ဘာမှ မသုံးမဝင်ဘဲ မရှိဘူး။

ဥပမာ တခ်ိဳ႕က ဘုရားေက်ာင္းလိုဟာမ်ိဳး ဒီဟာကိုလည္း Earthquake resistance ဒီဇိုင္းေတြနဲ႕ ေဆာက္ထားတာမ်ိဳး တခ်ိဳ႕ဆိုရင္ ဒီ အားကစား႐ုံႀကီးေတြကို Shelter ေပါ့။ စုရပ္ဆိုတာ Shelter ပဲ။ အဲဒီလိုမ်ိဳး ဘက္စုံသုံးလို႔ရေအာင္ Emergency response အတြက္လည္း Shelter အေနနဲ႕ သုံးလို႔ရမယ္။ တျခား အခ်ိန္မွာလည္း ဘာသာေရး အတြက္ေသာ္လည္းေကာင္း လူမႈေရး ဘာညာ သုံးလို႔ရတာမ်ိဳးေတြ ရွိမွာေပါ့။ တခုရွိတာက တျခား သဘာဝေဘးအႏၲရယ္ အတြက္က အိုေကတယ္။ အဆင္ေျပတယ္။ ဒါေပမယ့္ ငလ်င္လို ဟာမ်ိဳးက်ေတာ့ ဒီ ရွိၿပီးသားေတြကေရာ resistant ျဖစ္ရဲ႕လား၊ အဲဒါကလည္း စဥ္းစားစရာ ရွိတယ္ေလ။ အရင္ကတည္းကိုက ဒီ earthquake risk အတြက္ စဥ္းစားၿပီး ေဆာက္ထားတဲ့ ေနရာမ်ိဳးေတြ ျဖစ္ရမယ္။ ေတာ္ၾကာ အစုလိုက္ အၿပံဳလိုက္ အထဲမွာ ဒုကၡေရာက္တာမ်ိဳး ျဖစ္သြားနိုင္တယ္။

မေး။ ။ ရန်ကုန်မှာ ဘယ်လို အဆောက်အဦတွေက ငလျင်အတွက် အန္တရာယ်ပိုများသလဲ။

ဖြေ။ ။ အကြမ်းဖျင်းပြောရရင်တော့ Building Code အတိုင်း မဆောက်ထားတဲ့ အဆောက်အဦပေါ့။

မေး။ ။Building Code အတိုင်း မဆောက်ထားတဲ့ အဆောက်အဦ ဆိုတာ ဘယ်လိုမျိုးလဲ။

ဖြေ။ ။ Building Code အတိုင်း မဆောက်ဘူးဆိုတာ ပညာရပ်ပိုင်း အရမ်းဆိုင်သွားပြီ။

မေး။ ။ (ငလျင်ပညာရှင်တယောက်အနေနဲ့) အပြင်မျက်လုံးနဲ့ ကြည့်ပြီး သာမန်လူတွေ နားလည်အောင် ယေဘုယျ ပြောပြပေးလို့ ရမလား။

ဖြေ။ ။ အပြင် မျက်လုံးနဲ့ ကြည့်ပြီး ယေဘုယျပြောမယ်ဆိုရင် structure တွေ အနေနဲ့ကတော့ ဥပမာ တစ်အချက် Brick-nogging အဆောက်အဦတွေ၊ အုတ်ညှပ်ပေါ့။ သစ်သားနဲ့ အုတ်နဲ့ တွဲဆောက်ထားတာ၊ ဒါကတော့ အန္တရာယ် အရှိဆုံး အဆောက်အဦပဲ။ တော်တော်များများလည်းတွေ့နေရတယ်။ သစ်သားတိုင်တွေကြားထဲမှာ အုတ်စီထားတာ၊ အဲဒါ Brick-nogging ပဲ။ ငလျင်လှုပ်ပြီဆိုရင် သူရဲ့ သစ်သားနဲ့ အုတ်နဲ့ တွဲဆက်မှုက တကယ်တော့ သီးခြားပဲ။

လူေတြကဆက္တယ္ထင္ေပမယ့္ တကယ္ေတာ့ မဆက္ဘူး။ မဆက္ဘဲနဲ႕ အုတ္ေတြက အခ်ပ္လိုက္ ၿပိဳက်တာ။ (ငလ်င္) လွိုင္း အသင့္အတင့္ေလး လာရင္ေတာင္ ဒီ structure ေတြက ပိုဆိုးတယ္။ အဲဒီလို ေနရာမ်ိဳးေတြမွာ စုေနတဲ့ သူေတြက ပိုထိခိုက္နိုင္ေျခမ်ားတယ္။ သစ္သားနဲ႕ အုတ္နဲ႕က အဂၤေတနဲ႕ တြဲထားတာ။ တကယ္ကို တြဲဆက္မႈမရွိဘူး။ လူေတြက အျပင္ပန္းသာတြဲတယ္ ထင္ေနတာ။ ဒီလို လႈပ္လိုက္ရင္ သူက မတြဲေတာ့ဘူး။

RC ဆိုတာမ်ိဳးကေတာ့ သံေခ်ာင္းေတြ ဘာေတြလည္းပါတဲ့ အတြက္ စံခ်ိန္ စံၫႊန္း မွီမွီေဆာက္ထားရင္ သူ႕ ဖာသာသူ ခံနိုင္မယ္။ သစ္သား အိမ္တို႔ ဝါးအိမ္တို႔ အဲဒါမ်ိဳးေတြ က်ေတာ့လည္း တုန္ဒဏ္ေၾကာင့္ ငလ်င္ဒဏ္ေၾကာင့္ ၿပိဳတာလဲတာ ရွိေပမယ့္ အသက္ အႏၲရယ္ ထိခိုက္ေလာက္တဲ့ အထိ ျဖစ္မွာ မဟုတ္ဘူး။ ဝါးအိမ္ဆိုေပါ့ေပါ့ေလးေလ။ ကိုယ့္ေပၚကို ပိမယ့္ဟာက ေပါ့တယ္။ ငလ်င္ဘက္ကၾကည့္မယ္ဆိုရင္ အႏၲရာယ္ အရွိဆုံး အေဆာက္အဦးေတြဆိုတာ အုတ္ညွပ္ အေဆာက္အဦးေတြပဲ။

RC မွာခြဲျခားမယ္ဆိုရင္ ေယဘုယ်ဆိဳရင္ Dimension အရ ရွည္ရွည္သြယ္သြယ္ အေဆာက္အဦးေတြက အႏၲရာယ္ရွိတယ္။ စတုရန္း ပုံစံဆိုရင္ ပိုေကာင္းတယ္။ အရမ္းပိန္ရွည္ရွည္ အၾကမ္းဖ်င္းေျပာရရင္ (၂၀x၆၀) နဲ႕ (၄၀x၆၀) ကို အထပ္တူတူ ေဖာင္ေဒးရွင္းတူတူ ေဆာက္ထားမယ္ဆိုရင္ (၄၀x၆၀) က ပိုၿပီး နည္းနည္းခံနိုင္ တယ္။ ဒီသေဘာပါ။ဒါက ေယဘုယ် ေျပာတာပါ။

မေး။ ။ YCDC က ကော်မတီရဲ့ သုတေသနတွေကို ပြန်အသုံးချတာမျိုး ရှိသလား။

ဖြေ။ ။ ၂၀၁၅ လောက်က စတာပေါ့။ အရင်တုန်းကတော့ မရှိဘူးလို့ ပြောရမှာပေါ့။ သုတေသနကလည်း အများကြီးမှ မလုပ်နိုင်တာ။

မေး။ ။ အစိုးရဘက်က ပညာရှင်တွေအပေါ် အလေးထားမှုက ဘယ်လိုအနေအထားရှိလဲ။

ဖြေ။ ။ အခုကတော့ အလေးထားတယ်ပြောရမှာပေါ့။ အခုလက်ရှိ ဒီနှစ်ပိုင်းတွေ အခြေအနေမှာ ဒီအစိုးရနဲ့ ပြီးခဲ့တဲ့ အစိုးရတွေ မှာရော မတူတော့ဘူး။ ဒါက သဘာဝဘေးအန္တရယ် သမိုင်းကို ပြန်ပြောရမယ့် သဘောဖြစ်နေတယ်။ နဂိုက ပြည်သူလူထုမှာလည်း awareness မရှိခဲ့ဘူး။ လွန်ခဲ့တဲ့ ဆယ်နှစ်ကျော် ကာလတခု၊ နှစ်ခုမှာ ဒီလိုမျိုး ဖြစ်လာမယ်ဆိုတာ ဘယ်သိခဲ့မလဲ။

၂၀၀၈ (နာဂစ်) ပြီးတဲ့ အချိန်တွေမှာ သဘာဝဘေးအန္တရယ် နည်းနည်းလေး ဂရုစိုက်လာတာပေါ့။ ဒီမိုကရေစီ အစိုးရ လက်ထက်မှာလည်း အများပြည်သူ သတိထားမိလောက်အောင် ငလျင်တွေ လှုပ်ခဲ့တာ ရှိတယ်။ အဲဒီနောက်မှာ လူတွေက တော်တော်များများ aware ဖြစ်လာတယ်။ Social Network တွေကြောင့်လည်း ပါတာပေါ့။ မှန်ချင်လည်းမှန်မယ် မှားချင်လည်း မှားမယ်။ ဒါပေမယ့် လူတွေက ကြောက်လာကြတယ်။ သိလာကြတယ်။

အဲဒီနောက်ပိုင်းမှာ သဘာဝဘေးအန္တရယ်နဲ့ ပတ်သက်ပြီး လုပ်တဲ့ အဖွဲ့အစည်းတွေကို အသိအမှတ်ပြုလာကြ တယ်။ အစိုးရက စပြီးတော့ အခုနောက်ပိုင်းမှာတော့ (၂၀၁၂-၁၃) တော်တော်လေးကို အသိအမှတ်ပြုပြီးတော့ လေးလေးစားစားနဲ့ ကျနော်တို့ အဖွဲ့အစည်း တခုတည်းမဟုတ်ပါဘူး။ တခြား သဘာဝ ဘေးအန္တရယ် အဖွဲ့ အစည်းတွေကိုလည်း အလေးပေးလာကြတယ်။

မေး။ ။ ရန်ကုန်မြို့နေ ပြည်သူလူထုကို ငလျင်နဲ့ ပတ်သက်ပြီး ဘာပြောချင်လဲ။

ဖြေ။ ။ အခုလက်ရှိ ရန်ကုန်မြို့ပြဖွံ့ဖြိုးမှု၊ လူဦးရေ အနေအထားနဲ့ အဆောက်အဦတွေနဲ့ ဆိုရင် ငလျင် ဖြစ်လာမယ်ဆို ပျက်စီးနိုင်ခြေက တော်တော်များသွားပြီ။ လူဦးရေက ၄၊ ၅ ဆလောက် ဖြစ်သွားပြီ။ ငလျင်လှုပ်ပြီဆိုရင် မတွေးရဲစရာပဲ။ အထိအခိုက် ဆုံးရှုံးမှုများမှာ။ ဘာဖြစ်လို့လဲ ဆိုရင် အရင်ခေတ် ကာလ က စီမံခန့်ခွဲမှု မကောင်းမွန်ခဲ့တာတွေရော ပြည်သူ လူထုတွေအနေနဲ့ ဒါကို လိုက်နာရကောင်းမှန်း မသိတာ တွေရော အထူးသဖြင့်တော့ အဆောက်အဦတွေပေါ့။

အေဆာက္အဦေတြက ပြင့္ပြင့္လင္းလင္းေျပာရရင္ non-engineered building ေပါ့။ အင္ဂ်င္နီယာေတြ ပညာရွင္ေတြ ေဆာက္ထားတာ မဟုတ္တဲ့ ဟာေတြ မ်ားတယ္။ ဒါကေတာ့ ၿမိဳ႕ကို ၿခံဳၿပီး ေျပာတာေပါ့။လူဦးေရ သိပ္သည္းဆလဲ ပါတာေပါ့။ အဲဒါေၾကာင့္ ထိခိုက္နိုင္ေျခ ပိုမ်ားတာေပါ့။

ႀကီးမားတဲ့ ငလ်င္ ပမာဏနဲ႕ ရန္ကုန္ၿမိဳ႕ကို ၿခိမ္းေျခာက္နိုင္တဲ့ ျပတ္ေ႐ြ႕၊ သက္ရွင္ ျပတ္ေ႐ြ႕ ကေတာ့ စစ္ကိုင္း ျပတ္ေ႐ြ႕ပဲ။ ဒီဟာကလည္း သမိုင္းတေလွ်ာက္မွာ လြန္ခဲ့တဲ့ လႈပ္ခဲ့တဲ့ အေထာက္ အထားေတြကလည္း ရွိတယ္။ ရွိတယ္ဆိုေတာ့ ၿမိဳ႕ေနလူထု အေနနဲ႕ ဘာေတြ ျပင္ဆင္ထားဖို႔ လိုမလဲဆိုရင္မိမိေနထိုင္တဲ့ အေဆာက္အဦးက ခံနိုင္ရည္ ရွိရဲ႕လား မရွိဘူးလား ဆိုတာ မိမိ အသိဆုံးပဲ။ ကိုယ္ေနတဲ့ အေဆာက္ အဦးက ငလ်င္လႈပ္ရင္ ဘယ္ေ႐ြ႕ ဘယ္မွ်အထိ ခံနိုင္တယ္ဆိုတာ သိထားသင့္တယ္။ ၿပီးရင္ သဘာဝ ေဘးအႏၲရယ္နဲ႕ ပတ္သက္တဲ့ ဗဟုသုတေလးေတြ ရွိၿပီးေတာ့ ကိုယ့္အိမ္၊ ကိုယ့္မိသားစု ၿပီးေတာ့ ႀကိဳတင္ျပင္ဆင္စရာ ရွိတာေတြကို ျပင္ဆင္သင့္တယ္။

ကိုယ့္ဖာသာပဲ တပိုင္တနိုင္ စလုပ္ရမွာေပါ့ေလ။ မုန္တိုင္းက လာမွာသိတယ္။ ေရႀကီးတာကလည္း အခ်ိန္မရဘဲ လွ်ပ္တျပက္ လာနိုင္တဲ့ သဘာဝ ေဘးအႏၲရယ္က စကၠန႔္ပိုင္း မိနစ္ပိုင္းဆို ငလ်င္ပဲ ရွိတယ္ေလ။ အဲဒါက်ေတာ့ အစိုးရကို rely မလုပ္ဘူး။ ကိုယ့္မိသားစုနဲ႕ ကိုယ့္ အိမ္အတြက္ ကိုယ္ပဲ အရင္ ျပင္ဆင္ရမယ္။

ေျမႀကီးရဲ႕ အေပၚမွာ ရွိတဲ့ အရာ အားလုံး ကို က်ေနာ္တို႔ ေလ့လာနိုင္တယ္။ ငလ်င္ဆိုတာ ႀကိဳတြက္လို႔ မရဘူး။ သဘာဝ အရေရာ နည္းပညာအရေရာ။ အပင္ေတြ စၾက္ာဝဠာ ေလထု အကုန္ေလ့လာနိုင္တယ္။ ဒါေပမယ့္ ေအာက္မွာ ရွိတဲ့ဟာကို က်ေနာ္တို႔ တကယ္ အေသးစိတ္ ထိုးေဖာက္ဝင္ေရာက္ ၿပီးေလ့လာဖို႔ ခက္တယ္။ အတိုင္းအတာရွိတယ္။ အနည္း အက်ဥ္းသာ ေလ့လာနိုင္တယ္။ ေျမႀကီးကေနျဖစ္တဲ့ ငလ်င္နဲ႕ ေဘးအႏၲရယ္ကို အေသးစိတ္ အတိအက် တြက္ခ်က္ဖို႔ မျဖစ္နိုင္ေသးတဲ့ အေၾကာင္းအရာပဲ။

မထက္ရဲ႕ ဘဝလက္တြဲေဖာ္အေပၚ ေမွ်ာ္လင့္ခ်က္က ဘယ္လိုပံုမ်ဳိးလဲ

ပန္းျမတ္ေဇာ္

ျမန္မာႏိုင္ငံမွာ ေဂး ဆိုရင္ လက္ခံတဲ့သူထက္ လက္မခံဘဲ ႏွိပ္ခ်ခ်င္ၾကတဲ့သူေတြ ရွိေနတဲ့ၾကားက ထိုအရာေတြကို ျဖတ္ေက်ာ္ၿပီး ကိုယ္ျဖစ္ခ်င္တဲ့ အရာေတြကို တစ္ခုၿပီးတစ္ခု လုပ္ေဆာင္ၿပီး မိန္းသားတစ္ဦးအျဖစ္ ေျပာင္းလဲ ေနထိုင္ေနတဲ့သူကေတာ့ မိတ္ကပ္ပညာရွင္ မထက္(Pop Soul) ပါပဲ။ ဒီႏွစ္ထဲမွာပဲ သူဟာ အႀကီးမားဆံုး ခြဲစိတ္မွဳ တစ္ခုျဖစ္သည့္ Sex ပိုင္းဆိုင္ရာကိုပါ ခ်ိန္းပစ္ၿပီး ကိုယ္တိုင္ မိန္းမသားတစ္ဦးအျဖစ္ ခံယူကာ ဘ၀ကို ေရွ႕ဆက္ေနသူ တစ္ဦးလည္းျဖစ္ပါတယ္။

ဒါ့ေၾကာင့္ လက္ရွိမွာ Sex ခ်ိန္းထားတဲ့ သူ႕အတြက္ က်န္းမာေရးအေျခအေန၊ သူ႕ဘဝ ရပ္တည္ခ်က္ေတြ အျပင္ သူ႕အေနနဲ႕ တစ္ခ်ိန္မွာ LGBT ေတြနဲ႕ ပတ္သက္ၿပီး ဘိုးဘြားရိပ္သာ တစ္ခု ဖန္တီးေပးခ်င္တဲ့ ဆႏၵတစ္ခုလည္း ရွိေနျပန္တာေၾကာင့္ ထိုအေၾကာင္းအရာေတြနဲ႕ ပတ္သက္ၿပီး မိတ္ကပ္ပညာရွင္ မထက္(Pop Soul)ကို သြားေရာက္ ေတြ႕ဆံု ေမးျမန္းျဖစ္ခဲ့ပါတယ္။

မဇၩိမ ။ ။ မထက္ အခုလက္ရွိ က်န္းမာေရး အေျခအေနေလး ေျပာျပေပးပါအံုး။

မထက္ ။ ။ ပံုမွန္ပါပဲ။ ဘာအခက္အခဲမွမရွိဘူး။ အရင္ကထက္စာရင္ေတာ့ ပိုၿပီးေကာင္းလာတယ္။ ၃လျဖစ္လာတဲ့ အခါက်ေတာ့ အရင္လို နာက်င္မွဳကေတာ့ ေတာ္ေတာ္ႀကီး ေလ်ာ့ပါးသြားပါတယ္။

ေမး ။ ။ ဘယ္လိုဂရုစိုက္မွဳေတြ လုပ္ေနရလဲ။ ဆရာဝန္နဲ႕ ထပ္ျပရတာေတြေကာရွိေသးလား။

မထက္ ။ ။ ၿပီးခဲ့တဲ့လကေတာ့ တစ္ေခါက္ျပၿပီးၿပီ။ ၃လေက်ာ္ရင္ တစ္ေခါက္လာျပဖို႕ ဆာရာဝန္က မွာထားတယ္။ ေထြေထြထူးထူးေတာ့ မဟုတ္ပါဘူး။ ေလ့က်င့္ခန္း လုပ္ရတဲ့အပိုင္းေတြ ရွိတယ္။ အဲ့ဒီေလ့က်င့္ခန္း လုပ္တာကို မထက္က ေၾကာက္တတ္ေတာ့ ေႏွးေကြးတာေတြရွိတယ္။ ဒါကို အသံုးျပဳလို႕ ရလားမရလား ဆိုတဲ့ အပိုင္းေလးပဲ က်န္တာက အကုန္ေကာင္းေနၿပီ။

မဇၩိမ ။ ။ အခုလတ္တေလာ မထက္ ရဲ့ အခ်စ္ေရး နဲ႕ ပတ္သက္ၿပီး အြန္လိုင္းမွာ ပ်ံ႕ႏွံ႕ေနတာလဲ ေတြ႕ရတယ္။ အဲ့ဒါေလး နဲ႕ ပတ္သက္ၿပီး ေျပာျပပါအံုး။

မထက္ ။ ။ ထင္ရာျမင္ရာ ေလွ်ာက္ေရးၾကတာေပါ့ေနာ္။ အမွန္တကယ္ေတာ့ မထက္တို႕ၾကားမွာ အလုပ္ကိစၥပဲ ရွိၾကတာပါ။ လက္ရွိ ခ်စ္သူက သတ္သတ္ပါ။ ပရိသတ္ထင္တဲ့သူက သတ္သတ္ေပါ့။

မဇၩိမ ။ ။ ဒါဆို မထက္ရဲ့ လက္ရွိ အခ်စ္ေရး နဲ႕ ပတ္သက္ၿပီး ေျပာျပပါအံုး။

မထက္ ။ ။ ပံုမွန္ပါပဲ ။ ရည္းစားမ်ားမ်ားထားေလ့ မရွိဘူး။ တစ္ေယာက္ဆို တစ္ေယာက္ထဲကိုပဲ ႀကိဳက္တတ္တယ္။ ခ်စ္ရမွာေၾကာက္တယ္။ အခု ရည္းစားနဲ႔ ကေတာ့ ခ်စ္သူျဖစ္တာ ၂ႏွစ္ခြဲေလာက္ရွိၿပီ။

မဇၩိမ ။ ။ မထက္ ရဲ့ ခ်စ္သူကေကာ မထက္အေပၚ ဘယ္လိုသေဘာထားလဲ။

မထက္ ။ ။ သူက ဘယ္လိုမ်ိဳးလဲဆိုေတာ့ အစစအရာရာ လက္ခံေပးတယ္။ မထက္ sex မခ်ိန္းခင္ကတည္းက သူနဲ႕ေတြ႕တာ ။ တေန႕မွာ sex ခ်ိန္းမယ္ ဆိုတာ သိေပမယ့္ သူ႕အတြက္ကေတာ့ ဘာမွေထြေထြထူးထူး ကိစၥမရွိဘူးလို႕ေျပာတယ္။ အားေပးတယ္။ အစစအရာရာ ေဖးမတယ္။ အဆင္ေျပပါတယ္။

မဇၩိမ ။ ။ ခ်စ္သူ ႏွစ္ဦးၾကားမွာ နားလည္မွဳ ဘယ္လိုထားလဲ။ ပံုမွန္ထက္ ပိုတဲ့နားလည္မွဳ ထားရတာမ်ိဳးရွိလား။

မထက္ ။ ။ သူက လူႀကီးလည္းျဖစ္ေတာ့ လူႀကီးဆန္တယ္။ အရမ္းညိႇစရာမလိုဘူး။ သူက အရာရာဦးေဆာင္တယ္။ မထက္ကေတာ့ သူ႕ကိုအရမ္းမေမွ်ာ္မွန္းထားဘူး။ မထက္ေၾကာက္တတ္တယ္။ မထက္တို႕ မိန္းမလ်ာဆိုတာက အခ်ိန္တန္က်ရင္ တစ္ေယာက္တည္း ေနခဲ့ရမယ့္အမ်ိဳးေပါ့။ သူဆိုတာလဲ ဘယ္အခ်ိန္ထြက္သြားမလဲ မသိဘူး သူကေတာ့ မသြားဘူးလို႕ေျပာတာပဲ။ ဒါကိုယံုစားထားလို႕ရတဲ့ အလုပ္မဟုတ္ဘူးေလ။ ကေလးမရႏိုင္တဲ့ဟာေတြ ရွိတယ္။ မထက္ဘက္ကလည္း အဆင္သင့္မျဖစ္တဲ့အပိုင္းေတြ ရွိတယ္။ အတူေနဖို႕ေတာင္ မျဖစ္ႏိုင္ေသးတဲ့ ကိစၥ ဒါေတြကို မေတြးထားေသးဘူး။ ေရရွည္ေတာ့ အရမ္းမေမွ်ာ္လင့္ထားဘူး။

မဇၩိမ ။ ။ မထက္ လိုခ်င္တဲ့ ဘဝလက္တြဲေဖာ္ နဲ႔ အခုလက္ရွိ ခ်စ္သူက တစ္ထပ္တည္းက်လား။

မထက္ ။ ။ အခုလက္ရွိ ရည္းစားကေတာ့ မထက္လိုခ်င္တဲ့ ပံုစံပါပဲ။ မထက္တို႕ မိန္းမလ်ာေတြက ပံုမွန္အားျဖင့္ ထင္ျမင္ယူဆ ၾကတာက သူတို႕ ျပန္ၿပီး ပံံပိုးမွဳေတြ အမ်ားႀကီးလုပ္ၾကရတယ္လို႕ထင္တယ္။ မထက္ကေတာ့ ေခ်ာတာလွတာ မလိုဘူး။ မထက္ႀကိဳက္တဲ့ ေယာက်ၤားတစ္ေယာက္က လူႀကီးလူေကာင္းဆန္ရမယ္။ ကိုယ့္ကို ဦးေဆာင္ႏိုင္စြမ္းရွိရမယ္။ ကိုယ္ျဖစ္ခ်င္တာေတြကို ဖန္တီးခြင့္ ေပးႏိုင္ရမယ္။ ဦးေဆာင္ႏိုင္စြမ္းရွိၿပီး ကိုယ့္ကို လမ္းေၾကာင္းမွန္ေပၚ တင္ေပးႏိုင္မယ္။ လက္ရွိရည္စားကလည္း အဲ့လိုပဲ အသက္အရြယ္အရေရာ သူ႕ရဲ့ အလုပ္ အကိုင္ အေနအထိုင္ အျပဳအမူေတြကို မထက္ကေတာ့ ႀကိဳက္တယ္။

မဇၩိမ ။ ။ မထက္အေနနဲ႕ ဘာ့ေၾကာင့္ မိန္းမသားဘဝကို လိုခ်င္မိတာလဲ။

ငယ္ငယ္ကဆို မိန္းမလ်ာလည္း မႀကိဳက္ဘူး။ မိန္းမလ်ာေတြကိုလည္း အရမ္းေၾကာက္တယ္။ မိန္းမလ်ာ တစ္ေယာက္ ျဖတ္ေလ်ာက္သြားရင္ကို ကိုယ္က ေၾကာက္ေနတာ။ ဘာကို စိုးရိမ္တာလဲ ဆိုေတာ့ ကိုယ္က မိန္းမလ်ာျဖစ္မွာ ေၾကာက္တာ။ ကိုယ့္ဘဝႀကီးမွာ မိန္းမလ်ာ ျဖစ္လာလိမ့္မယ္။ မိန္းမလိုဝတ္ဖို႕ တစ္ခါမွ မေတြးခဲ့ဖူးဘူး။ ကိုယ္ကအလွအပကို ဝါသနာပါလို႕ မိတ္ကပ္ဆရာလုပ္ပါလားလို႕ ေျပာရင္ အရမ္း ေၾကာက္တယ္။ တစ္သက္လံုး ဒါမ်ိဳးမလုပ္ဖူးလို႕ ေျပာခဲ့တယ္။ ငါ ပညာတတ္ တစ္ေယာက္ ျဖစ္ေအာင္ လုပ္မယ္။ အရာရွိ တစ္ေယာက္ျဖစ္ေအာင္လုပ္မယ္ အဲ့လိုပံုစံမ်ိဳးပဲ ေတြးေခၚလာတာ။ မထက္ ၁၀တန္းထိကို ပံုမွန္အတိုင္းပဲ။ ၁၀တန္းေျဖၿပီးေနာက္ပိုင္း စာေတြဖတ္မိလာတယ္။ စာဖတ္ရင္း ကိုယ္ေမ့ေနတာကို သတိထား မိလာတယ္။ ေတြးတတ္လာၿပီ အိမ္ကလည္း မိန္းမလ်ာျဖစ္မွာ အရမ္းေၾကာက္တယ္။ အေမဆို ခါးခါးသီးသီးကို ပစ္ပယ္တာ။ တကၠသိုလ္ ေနာက္ဆံုးႏွစ္အထိပဲ တက္ခဲ့တယ္။ တကၠသိုလ္မေအာင္ဘူးေပါ့ ၿပီးေတာ့ ဒုတိယႏွစ္မွာ လုပ္ငန္းခြင္ထဲေရာက္သြားတယ္ ဆံပင္ညႇပ္သင္တန္းတက္ၿပီး ဆံပင္အလုပ္လုပ္တယ္။ ၿပီးရင္ မိတ္ကပ္ျပင္တာ တက္ရင္းမွ ဒီေလာကကလူေတြနဲ႕ ေပါင္းမိလာတာ။ ေမာ္ဒယ္ေတြနဲ႕ ေပါင္းမိလာၿပီး ေဂး ဆိုတဲ့ စကားလံုးေတြ ရယ္ ေဂး ဆိုတဲ့ ရလာဘ္ေတြရယ္ ေဂးေတြ ဘယ္လိုပံုစံရွိတယ္ဆိုတာ အဲ့မွာ စသိလာတာ အဲ့ေတာ့ ကိုယ့္ကိုကိုယ္ စၿပီးေတာ့ ငါ ေဂး ပါလားလို႕ ပိုၿပီးသိလာတဲ့အခ်ိန္မွာ ေဂးမွာ ပံုစံမ်ိဳးစံုရွိတယ္ ေယာက်ၤားဆန္တဲ့ ေဂးရယ္၊ နည္းနည္း ႏြဲ႕ႏြဲ႕ေႏွာင္းေႏွာင္း ရွိတဲ့ ေဂး၊ ေယာက်ၤားမက်မိန္းမမက် ေဂး ရွိတယ္။ မိန္းလိုေနတာရွိတယ္။ ကိုယ့္ကိုကိုယ္ မိန္းလို႕ သတ္မွတ္ၿပီး ဘဝႀကီးကို ယံုယံုၾကည္ၾကည္နဲ႕ ေနတာရွိတယ္လို႔ သိရတဲ့အခ်ိန္ ကိုယ္က ေယာက်ၤားလည္းမက် မိန္းမလည္းမက်တဲ့ နံပါတ္ ၃ အဆင့္မွာ ရွိေနတာေပါ့။ ဘန္ေကာက္သြားတဲ့ အခ်ိန္မွာ သိသာလာတယ္ သူတို႕ႏိုင္ငံမွာ ေယာက်ၤားလိုေနတဲ့ေဂး နဲ႕ မိန္းမလိုေနတဲ့ေဂး အဲ့ေလာက္ပဲရွိတဲ့အခ်ိန္မွာ ကိုယ္က ဆန္ေကာဆန္ခ ျဖစ္ေနေတာ့ အရမ္းရွက္လာတယ္။ ကိုယ့္ကိုကိုယ္ ဆံုးျဖတ္ခ်က္ခ်လိုက္တယ္။ ငါမိန္းမလိုပဲေနမယ္ လံုးဝ ကိုယ့္ကိုကိုယ္ မိန္းကေလး တစ္ေယာက္လုိ ခံယူၿပီးေတာ့ ခြဲစိတ္ျပဳျပင္ၿပီး ေျပာင္းလဲလိုက္တဲ့ ေဂးျဖစ္ေအာင္ ႀကိဳးစားမယ္ ဆုိၿပီး စၿပီး ျပဳျပင္ေျပာင္းလဲ လာခဲ့တာ။

မဇၩိမ ။ ။ ဒါဆုိ မိန္းမသားတစ္ေယာက္လို ေနဖို႕ ဘယ္အပိုင္းကို စၿပီး ခြဲစိတ္ျပဳျပင္ခဲ့တာလဲ။

မထက္ ။ ။ ႏွာေခါင္း အရင္ျပင္တာ ႏွာေခါင္းကေတာ့ လွခ်င္လို႕ျပင္တာ။ ၿပီးေတာ့ ဆီလီကြန္ထည့္တယ္။ ဆီလီကြန္ထည့္တဲ့ အခ်ိန္မွာ အေမနဲ႕ စကားမေျပာေတာ့ဘူး။ ဆီလီကြန္ မထည့္ခင္ တစ္ႏွစ္ေလာက္ ကတည္းက အေမနဲ႕ မေခၚေတာ့တာ။ ကိုယ့္ဘာသာ တစ္ေယာက္တည္း လွဳပ္ရွားရုန္းကန္ၿပီး ပိုက္ဆံစုတယ္။ ဆီလီကြန္ထည့္တယ္။ မိန္းကေလးလိုဝတ္တယ္။ အဲ့ဒီအခ်ိန္မွာ အေမ စၿပီးလက္ခံလာတယ္။ အသံကေတာ့ အေဖက မိန္းကေလးနဲ႕လည္း ေတာ္ေတာ္တူေနၿပီ။ အသံထြက္လာရင္ ရုပ္ဆိုးတယ္ေပါ့ မထက္အသံက ေတာ္ေတာ္ ၾသေတာ့ အသံေတာ့ ေျပာင္းလိုက္ပါ သူပိုက္ဆံေပးမယ္ ဆိုတာနဲ႕ အသံခ်ိန္းလိုက္တယ္။ လြန္ခဲ့တဲ့ တစ္ႏွစ္ခြဲေလာက္ကေပါ့။ အသံခ်ိန္းေပမယ့္ စည္းကမ္းတက်ေတာ့ မေနႏိုင္ပါဘူး။ အသံနည္းနည္းေလး ပ်က္သြားတယ္။ ဒါေပမယ့္ အဆင္ေျပပါတယ္။ ကိုယ့္ေဒါသနဲ႕ ကိုယ္ဆိုေတာ့ မေအာ္ရဘူးလို႕ ေျပာထားတဲ့ အခ်ိန္မွာ မထက္က ေအာ္လိုက္တယ္။ ေဒါသေတြထြက္တယ္ အလုပ္နဲ႕ပတ္သက္ၿပီး ျဖစ္တဲ့အခါက်ေတာ့ အသံေတာ့ နည္းနည္းယိုင္သြားတယ္။ ဒါေပမယ့္ အရင္အသံထက္စာရင္ေတာ့ ကိုယ့္ကိုကိုယ္ လက္ရွိအခ်ိန္မွာ ေတာ့ အရမ္းေက်နပ္တယ္။ ေနာက္ဆံုးကေတာ့ ဒီႏွစ္မွာ sex ခ်ိန္းလိုက္တယ္။

မဇၩိမ ။ ။ ႀကီးမားတဲ့ ခြဲစိတ္မွဳေတြ လုပ္ခဲ့ရေတာ့ အခက္အခဲေတြလဲ ေတြ႕ခဲ့မွာပဲ။ ေတြ႕ၾကံဳခဲ့ရတဲ့ အခက္အခဲေတြကို ေျပာျပေပးပါအံုး။

မထက္ ။ ။ ႏွာေခါင္းျပင္တုန္းကေတာ့ ဘာျပႆနာမွ မရွိဘူး။ ဆီလီကြန္ထည့္တဲ့ အခ်ိန္မွာေတာ့ ၾကာတယ္။ အခန္းထဲမွာ တစ္ေယာက္တည္း ေနရတဲ့အခါမ်ိဳးမွာ ကိုယ္တစ္ေယာက္တည္း အိမ္သာသြားတာကအစ ဒုကၡေရာက္တယ္။ အရမ္းကုိပင္ပန္းတယ္။ နာက်င္တယ္။ သူမ်ားေတြကေတာ့ ေပါ့ေပါ့ပါးပါးပဲ ကိုယ့္အလွည့္က်မွ ျဖစ္တာလားေတာ့ မသိဘူး။ အသံခ်ိန္းေတာ့လဲ ေပါ့ေပါ့ပါးပါးပါပဲ ဒါေပမယ့္ ဘာျဖစ္လဲ ဆုိေတာ့ မထက္ ေဆးေသာက္ရတဲ့ အခ်ိန္မ်ိဳးမွာေဆးက လည္ေခ်ာင္းထဲမွာ ကပ္ၿပီး ေပါက္ထြက္သြားတဲ့အခ်ိန္ လည္ေခ်ာင္းေလာင္သြားတယ္။ အဲ့အခ်ိန္မွာဆို လံုးဝ အသက္ရွဳေတြၾကပ္မတတ္ျဖစ္ ေဆးေတြထိုး ေအာက္ဆီဂ်င္ေတြေပးရတဲ့ အဆင့္မ်ိဳးထိ ေရာက္သြားတယ္။ အခက္အခဲမရွိဘူး ဆိုေပမယ့္ သဘာဝကို ဆန္႔က်င္ၿပီး လုပ္တဲ့အခါမ်ိဳးမွာ အနည္းနဲ႕ အမ်ားေတာ့ ဒုကၡေရာက္တာေပါ့ေနာ္။ Sex ခ်ိန္းတာကလည္း ေဟာ္မုန္းအေျပာင္းအလဲျဖစ္မယ္ ဒါကို ထိန္းသြားႏိုင္ရင္ ရၿပီ။ အသက္တိုသြားတာေတြ ဘာေတြမရွိဘူး ျမန္မာႏိုင္ငံမွာ သိတာက ဟိုဟာျဖစ္သြားမယ္ ဒီဟာ ျဖစ္သြားမယ္ အဲ့ဒီက ဆရာဝန္ေတြ အကုန္ေမးၿပီးၿပီ ပံုမွန္ထက္ ဘာမွထူးျခားၿပီး အသက္တိုမသြားဘူး သူတို႕ ႏိုင္ငံမွာေတာ့ sex ခ်ိန္းတဲ့သူက ဒီေန႕အခ်ိန္ထိ အသက္ ၆၀၊ ၇၀ နီးပါးအထိ အသက္ရွင္ ေနထိုင္ေနတယ္။ ပံုမွန္ ေကာင္းေကာင္းမြန္မြန္ ေနထိုင္သြားရင္ ဘာျပႆနာမွ မရွိပါဘူး။

မဇၩိမ ။ ။ အခုလက္ရွိမွာ မထက္ ျဖစ္ခ်င္တာေတြ အားလံုး လုပ္ၿပီးၿပီ ဆုိေတာ့ အိမ္ေထာင္ျပဳဖို႕ စဥ္းစားထားၿပီလား။

မထက္ ။ ။ မရွိဘူး။ ဘာလို႕လဲဆိုေတာ့ ဘယ္ေတာ့မွ ကိုယ့္ကိုကိုယ္ ေမ့မသြားဘူး။ ဘယ္ေတာ့မွ မိန္းမျဖစ္မသြားဘူးေလ။ အတုကအတုပဲ ။ ေယာက်ၤားတစ္ေယာက္ နဲ႕ အိမ္ေထာင္ျပဳတယ္ ဆုိတာ ပံုမွန္ ေယာက်ၤား တစ္ေယာက္ရယ္ မိန္းမတစ္ေယာက္ရယ္ အိမ္ေထာင္ျပဳရင္ေတာင္မွ ႏွစ္ဖက္မိဘ ရွိတယ္။ ေဆြးမ်ိဳးအသိုင္းအဝိုင္းရွိတယ္။ ညိႇယူရတာေတြ ရွိတယ္။ မထက္တို႕လို ပတ္ဝန္းက်င္က အႏွိမ္ခံ လူတန္းစားမ်ိဳးမွာ ဒီေယာက်ၤား တစ္ေယာက္နဲ႕ ယူလိုက္တယ္ ထားအံုးေတာ့ သူလက္ခံႏိုင္ေပမယ့္ သူ႕မိဘက ရွိေသးတယ္။ သူ႕မိဘ လက္ခံႏိုင္ေပမယ့္ သူ႕မိဘကေကာ ကိုယ့္ကိုလက္ခံတယ္ သေဘာက်တယ္ ဆိုေပမယ့္ ပတ္၀န္းက်င္ အသိုင္းအဝိုင္း ရွိေသးတယ္။ စိတ္အခန္႕မသင့္ျဖစ္လာတဲ့အခါ တစ္ေယာက္နဲ႕ တစ္ေယာက္ အမုန္းပြားလာတာမ်ိဳးေတြ ျဖစ္လာမယ္။ ကိုယ့္အေပၚ အျမင္ေစာင္းလာတာမ်ိဳးေတြ ျဖစ္လာမယ္ ရွက္ရြံ႕တဲ့ အပိုင္းေလးေတြ ျဖစ္လာမယ္ အဲ့အခ်ိန္က်ရင္ သူနဲ႕ ကိုယ္နဲ႕ ႏွစ္ေယာက္တည္း ေပါင္းစည္းလို႕ မရေတာ့ဘူး။ အဲ့တာေတြကို ေရရွည္တြက္တဲ့အတြက္ အိမ္ေထာင္ျပဳဖို႕ေတာ့ အစီအစဥ္မရွိဘူး။ ေနာက္ ကေလး ေမြးစားဖို႕ ဆိုတာမ်ိဳးေတြ ကေလးေမြးဖို႕ဆုိတာေတြ ဒီကေလး တစ္ေယာက္ အရြယ္ေရာက္လာတဲ့အခါ ေက်ာင္းေနတဲ့ အခါမ်ိဳးမွာ နင့္မိဘက sex ခ်ိန္းထားတာလို႕ ေက်ာင္းေနဖက္ သူငယ္ခ်င္းကပဲ ျဖစ္ျဖစ္ မိဘေတြကျဖစ္ျဖစ္ ေျပာလာလို႕ ကေလးစိတ္ထဲမွာ ျဖစ္လာမယ့္ ရလာဒ္ကုိ လံုးဝမလိုခ်င္ဘူး။ မထက္တို႕က နဂိုကတည္းက အႏွိမ္ခံလာရတာေလ ကေလးကို အႏွိမ္မခံေစခ်င္ဘူး။ အဲ့တာေၾကာင့္ မထက္ အဲ့တာေတြ လုပ္ျဖစ္မွာ မဟုတ္ပါဘူး။

မဇၩိမ ။ ။ တခ်ိဳ႕ကေတာ့ မထက္ ဒီလိုျပဳျပင္ ေျပာင္းလဲမွဳေတြ လုပ္တာ အိမ္ေထာင္ျပဳခ်င္လို႔ ဆိုၿပီး အမ်ိဳးမ်ိဳးျမင္ၾကတာ ရွိတယ္။ ဒီအေပၚမွာေကာ မထက္ ဘယ္လို ေျပာခ်င္လဲ။

မထက္ ။ ။ မထက္ အခုလို ေျပာင္းလဲတာက ကိုယ့္လုပ္ခ်င္တဲ့ အရာ ကို တစ္ဆင့္ျခင္း လုပ္ခဲ့တာ။ ၃၅ႏွစ္မေက်ာ္ခင္ ငါ့ခႏၵာကိုယ္ကို ေျပာင္းလဲမယ္ဆုိၿပီး ႀကိဳးစားထားတာ အခု ၃၄ႏွစ္မွာ အကုန္လုပ္ၿပီးသြားခဲ့ၿပီ။ အဲ့ဒီအတြက္ ေက်နပ္တယ္။ ကိုယ့္လုပ္ခ်င္တာကို လုပ္ေနတဲ့သေဘာပါပဲ။ အနီးစပ္ဆံုး မိန္းမတစ္ေယာက္နဲ႕ တူခ်င္လို႕ လုပ္ခဲ့တာရွိတယ္။ အိမ္ေထာင္ျပဳဖို႕ ကေလးယူဖို႕ လံုးဝ စတ္မ၀င္စားဘူး။ အမွန္ေတာ့ ကေလးခ်စ္တယ္ ကေလး အရမ္းလိုခ်င္တယ္။ တကယ္ကို ေႏြးေထြးတဲ့ အိမ္ေထာင္တခု လိုခ်င္တယ္။ ဒါေပမယ့္ ကိုယ့္ဘဝက ဒီလိုျဖစ္ခဲ့ၿပီးၿပီဆုိေတာ့ မတမ္းတေတာ့ဘူး။

မဇၩိမ ။ ။ ဒါဆုိ မထက္ အေနနဲ႕ မိန္းမသားတစ္ေယာက္ရဲ့ ဘဝကို ဘယ္လိုနားလည္ထားလဲ။

မိန္းမသားေတြရဲ့ ဘဝက တကယ့္ကို ႏူးႏူးညံ့ညံ့နဲ႕ မိခင္ေကာင္းတစ္ေယာက္ အိမ္ေထာင္ေကာင္း တခုကို ဖန္တီးရတာ အရမ္းေပ်ာ္စရာေကာင္းတယ္လို႕ ထင္တယ္။ မထက္ အိမ္ေထာင္ျပဳမယ္လို႕ မေတြးဖူးဘူး။ Single Mother တစ္ေယာက္ျဖစ္ခ်င္တယ္။ ဘဝမွာ ရုန္းကန္ၿပီး ကေလးေက်ာင္းပို႕ခ်င္တယ္။ ေမေမကိုယ့္ကိုယ္ ထိန္းသိမ္း ေစာင့္ေရွာက္လာသလို ဖန္တီးၾကည့္ခ်င္တယ္။ ဒါေပမယ့္ မျဖစ္ႏိုင္ဘူးလို႕ ေတြးပါတယ္။ ငယ္ငယ္ကေတာ့ အဲ့လိုေတြးတယ္ အခုေတာ့ အဲ့လိုမေတြးေတာ့ပါဘူး။

မဇၩိမ ။ ။ ကိုယ္က မိန္းမသား တစ္ေယာက္ ဘဝကို ခံယူလိုက္ၿပီ ဆုိေတာ့ အမ်ိဳးသမီးေတြဘက္က ဘယ္လိုရပ္တည္ခ်င္တာမ်ိဳးရွိလဲ။

မထက္ ။ ။ မိန္းမေတြနဲ႕ပဲေပါင္းတယ္။ မိန္းမေတြနဲ႕ပဲ ၾကီးျပင္းခဲ့ရတာဆိုေတာ့ ကိုယ့္ကိုကိုယ္လည္း မိန္းမသား တစ္ေယာက္လို႕ ခံယူထားတဲ့အတြက္ အသည္းကြဲတယ္ျဖစ္ျဖစ္ ျပႆနာျဖစ္တယ္ ျဖစ္ျဖစ္ ကိုယ္ကေတာ့ အျမဲတမ္း မိန္းမေတြဘက္ကပဲ အလုပ္လုပ္တာ ေနတာထိုင္တာကအစ သူငယ္ခ်င္းေတြကို ကိုယ္ကပဲ ဦးေဆာင္ၿပီး အၾကံဥာဏ္ေပးတယ္။ သူတို႕မျမင္တဲ့အပိုင္းေတြ ေထာက္ျပေပးတယ္။ ကိုယ္ကေတာ့ အျမဲ ဒီလိုပဲ ရပ္တည္ခဲ့တာပါ။

မဇၩိမ ။ ။ မထက္အေနနဲ႕ ကိုယ္ျဖစ္ခ်င္တာေတြ လုပ္ခဲ့ၿပီးၿပီ ဆုိေတာ့ ေနာက္ထပ္ ျဖစ္ခ်င္တာနဲ႔ ဆႏၵေတြ ထပ္ရွိေသးလား။

မရွိေတာ့ပါဘူး။ လုပ္ခ်င္လို႕သာ ဇြတ္လုပ္ခဲ့တာ ေဆးထိုးရမွာ အရမ္းေၾကာက္တဲ့သူ။ ထပ္လုပ္ခ်င္တာကေတာ့ လုပ္ငန္းပိုင္းကို ဒီ့ထက္ပိုၿပီး ေရရွည္ေကာင္းဖို႕ လုပ္ဖုိ႕ ေမွ်ာ္မွန္းထားတယ္။

“ဆိုင္ကယ္စီးမယ္ဆိုရင္ ဦးထုပ္ေဆာင္းၾကပါ”

ဧရာ၀တီ

ႏွစ္စဥ္ ယာဥ္မေတာ္တဆမႈ ျဖစ္စဥ္မ်ားေၾကာင့္ ေသဆံုးရသူ ဦးေရ သိသိသာသာ ျမင့္တက္လာေနသလို ေန႔စဥ္ ယာဥ္မေတာ္တဆ ျဖစ္ပြားမႈ မရွိသည့္ေန႔ မရွိေၾကာင္း ေလ့လာသိရွိရသျဖင့္ ယာဥ္အမ်ိဳးမ်ိဳး အသံုးျပဳေနသူမ်ားသည္ ယာဥ္စည္းကမ္း၊ လမ္းစည္းကမ္းကိုု လိုက္နာရန္ အထူး လိုအပ္လ်က္ရွိပါသည္။

ျမန္မာႏိုင္ငံတြင္ တရား၀င္ မွတ္ပံုတင္ စာရင္းအရ ေမာ္ေတာ္ယာဥ္ ၄၂၇၄၇ စီး၊ ေမာ္ေတာ္ဆိုင္ကယ္ ၄၂၄၀၁၅၅ စီး၊ ၃ ဘီး ၆၃၉၀၁ စီး၊ ေထာ္လာဂ်ီ ၃၉၅၄၁ စီး၊ ေနာက္ဆြဲယာဥ္ ၅၄၅၅ စီး၊ စက္ယႏၱရား ၁၃၂၇ စီး ရွိေၾကာင္း ယာဥ္ထိန္းရဲတပ္ဖြဲ႕ ဌာနခ်ဳပ္မွ ရရွိသည့္ စာရင္းမ်ားအရ သိရၿပီး အစိုးရမွ ေမာ္ေတာ္ယာဥ္တြင္ တင္သြင္းခြင့္ကို ခြင့္ျပဳေပးလ်က္ရွိရာ စက္တပ္ယာဥ္ ၁.၅ သန္းေက်ာ္ ၀င္ေရာက္ လ်က္ ရွိရာ ယာဥ္စီးေရ အသံုးျပဳသူ မ်ားျပားလာသကဲ့သို႔ ယာဥ္မေတာ္တဆမႈမ်ားလည္း တႏွစ္ထက္ တႏွစ္ ပိုမ်ားလာလ်က္ရွိသည္။

၂၀၁၅ ခုႏွစ္တြင္ တႏုိင္လံုး၌ ယာဥ္တုိက္မႈ ၁၅၄၀၆ မႈ၊ ဒဏ္ရာရရွိသူ ၁၅၆၁၄၊ ေသဆံုးသူ ၄၂၃၃ ရွိခဲ့ေၾကာင္း ေနျပည္ေတာ္ ယာဥ္ထိန္း ရဲတပ္ဖြဲ႕က ေျပာသည္။

ထို႔ေၾကာင့္ ေနျပည္ေတာ္ ယာဥ္ထိန္းတပ္ဖြဲ႕က ယာဥ္မေတာ္တဆမႈ ျဖစ္ပြားၿပီးေနာက္ ျပည္သူမ်ား၏ ဘ၀လံုၿခံဳမႈကို အေထာက္အကူ ျပဳႏုိင္ရန္ ေရွ႕ဦးသူနာျပဳစုနည္း သင္တန္းတခုကို ေနျပည္ေတာ္ ဇမၺဴသီရိၿမိဳ႕နယ္ အုပ္ခ်ဳပ္ေရးမွဴး႐ံုးတြင္ မတ္လအတြင္းက ဖြင့္လွစ္ခဲ့ သည္။ ထိုအခမ္းအနားသို႔ တက္ေရာက္လာသည္ ေနျပည္ေတာ္ အမွတ္ ၁ ယာဥ္ထိန္းရဲတပ္ဖြဲ႕မွ တပ္ဖြဲ႕ခြဲမွဴး ဒုတိယ ရဲမွဴးႀကီး ရဲခိုင္ကို ဧရာ၀တီ သတင္းေထာက္ ထက္ႏုိင္ေဇာ္က ေတြ႕ဆံုေမးျမန္းခဲ့ပါသည္။

ေမး ။ ။ ယာဥ္ထိန္းရဲေတြအတြက္ အခုလို ေရွ႕ဦးသူနာျပဳ သင္တန္း ဖြင့္လွစ္ေပးရတဲ့ ရည္ရြယ္ခ်က္ကို သိခ်င္ပါတယ္။

ေျဖ ။ ။ အခု သင္တန္းက ၂ ရက္ လုပ္မွာပါ။ ျပည္သူကို ကာကြယ္မယ္။ ျပည္သူကို ေစာင့္ေရွာက္မယ္။ ဒါက ယာဥ္ထိန္းရဲရဲ႕ အဓိက တာ၀န္ ၂ ရပ္ေပါ့ေနာ္။ ျပည္သူေတြမွာ အခုလို ယာဥ္မေတာ္တဆမႈေတြ ျဖစ္ေတာ့ ယာဥ္မေတာ္တဆမႈေတြ ျဖစ္တဲ့ ေနရာတိုင္း၊ ေနရာ တိုင္းမွာ က်ေနာ္တို႔ ယာဥ္ထိန္းရဲက ေရာက္ပါတယ္။ အဲဒီလို ျဖစ္စဥ္ေတြမွာ တခ်ိဳ႕က်ေတာ့လည္း On the Spot ေသဆံုးသြားတာ ရွိသ လို ဒဏ္ရာရတဲ့သူေတြလည္း ရွိပါတယ္။

ဒဏ္ရာရတဲ့သူေတြကို ေဆး႐ံုကို အခ်ိန္မီေရာက္ေအာင္ ပို႔ေပးဖို႔ တာ၀န္ က်ေနာ္တို႔ ယာဥ္ထိန္း ရဲမွာ ရွိတယ္။ အဲလို အခ်ိန္မီ ေရာက္ေအာင္ ပို႔တဲ့ေနရာမွာ ေရွ႕ဦးသူနာျပဳနည္းကို မတတ္ဘူးဆိုရင္ ျပည္သူကို ဒီအတိုင္း ေခၚသြားမယ္ ဆိုရင္ First Stage လုပ္မထားဘူးဆိုရင္ ေသသြားႏုိင္တယ္။ ျဖစ္တဲ့ ဥစၥာက ပိုၿပီးေတာ့ ဒဏ္ရာ ပိုႀကီးသြားႏုိင္တယ္။ First Stage လုပ္ၿပီးေတာ့မွ ပို႔ရင္ လူနာရဲ႕ အသက္ကို ကယ္တင္ရာ ေရာက္တာေပါ့။ အဲဒါေၾကာင့္ ဒီသင္တန္းကို ဖြင့္လွစ္ရျခင္း ျဖစ္ပါတယ္။

ေမး ။ ။ ေနျပည္ေတာ္မွာ ဘယ္လို ယာဥ္တိုက္မႈမ်ိဳးေတြ အျဖစ္မ်ားလဲ။ တျခားေဒသေတြနဲ႔ မတူတဲ့ ထူးျခားျဖစ္စဥ္မ်ိဳး ရွိလား။

ေျဖ ။ ။ ဒီမွာက ထူးျခားတာလို႔ ေျပာရင္ ဆိုင္ကယ္ ျဖစ္စဥ္ေတြ မ်ားတယ္။ ဆိုင္ကယ္ေတြကလည္း တအားမ်ားတယ္။ ဆိုင္ကယ္ ေတြကလည္း ခုနက ေျပာသလိုေပါ့ေနာ္။ ၀န္ထမ္းေတြလည္း စီးတယ္။ ရြာေတြက ျပည္သူေတြလည္း စီးတယ္။ အဲဒါေၾကာင့္ က်ေနာ္ တို႔က ရြာေတြအထိ သြားၿပီးေတာ့ Awareness လုပ္တယ္။ တခ်ိဳ႕လည္း သိတယ္။ တခ်ိဳ႕လည္း မသိၾကဘူး။ မသိတဲ့သူေတြကေတာ့ ယာဥ္စည္းကမ္း၊ လမ္းစည္းကမ္းကို နားမလည္ဘဲနဲ႔ လမ္းမႀကီး ဦးစားမေပးတာတို႔ အ၀ိုင္းပတ္ကို ဦးစားမေပးတာတို႔ မီးနီျဖတ္ေမာင္း တာတို႔ ၃ ေယာက္စီးတာတို႔ ဦးထုပ္မေဆာင္းတာတို႔ ဒါေတြကို သူတုိ႔ က်ဴးလြန္တယ္။

ဒီေနျပည္ေတာ္မွာ ရွိတဲ့လမ္းေတြက အင္မတန္ေကာင္းတယ္။ ဆိုင္ကယ္စီးရင္လည္း ကီလို ၇၀ ေလာက္အထိ စီးၾကတာလည္း ရွိတယ္။ အဲဒီလို Speed နဲ႔ စီးတဲ့အခါ လဲတဲ့အခါက်ရင္ ဦးထုပ္မေဆာင္းရင္ ေခါင္းနဲ႔ က်တာပဲ။ ေခါင္းနဲ႔က်ေတာ့ ဒဏ္ရာရတယ္။ ေခါင္းထိသြားရင္ ကံေကာင္းဖို႔ဆိုတာ မျဖစ္ႏုိင္ေတာ့ဘူး။ ေသရင္လည္းေသသြားမယ္။ အတိတ္ေမ့တာတို႔ ေျခလက္ေတြ က်ိဳးသြားမယ္။ အဲဒါေၾကာင့္ ေနျပည္ေတာ္မွာ ျဖစ္တဲ့ ျဖစ္စဥ္ေတာ္ေတာ္မ်ားမ်ားဟာ ဆိုင္ကယ္ေၾကာင့္ ျဖစ္တဲ့ ျဖစ္စဥ္ေတြ မ်ားတယ္။ အေသအေပ်ာက္လည္း မ်ားတယ္။

ေမး ။ ။ အခုလို အမႈျဖစ္စဥ္ေတြဟာ ဒီဘက္ႏွစ္ပိုင္းေတြမွာ ပိုတိုးလာသလား၊ ဒါမွ မဟုတ္ ေလ်ာ့က်သြားတာမ်ိဳး ရွိလား။

ေျဖ ။ ။ ျဖစ္စဥ္ေတြကေတာ့ ပိုတိုးလာတယ္။ ဘာေၾကာင့္တိုးလဲဆိုေတာ့ ခုနက ေျပာသလို ဆိုင္ကယ္ေတြလည္း မ်ားလာတယ္။ လူဦးေရလည္း တိုးလာတယ္။ လူဦးေရ တုိးတာနဲ႔အမွ် ဆိုင္ကယ္ေတြလည္း မ်ားလာတယ္။ ကားေတြလည္း တိုးလာတယ္။ အရင္ တုန္းက ဆိုင္ကယ္တစီးကို ၈ သိန္း ၉ သိန္းဆိုေတာ့ ၀ယ္မစီးႏုိင္ၾကဘူး။ အခုလို ပြင့္လင္းရာသီဆိုရင္ ပဲေတြ၊ ႏွမ္းေတြ ေပၚလာၿပီဆိုရင္ ေတာသူေတာင္သားေတြက ဆိုင္ကယ္၀ယ္စီးၾကေတာ့မွာပဲ။ ဒါေပမယ့္ ယာဥ္စည္းကမ္း၊ လမ္းစည္းကမ္းကို လုိက္နာမယ္ဆိုရင္ေတာ့ သူတို႔အတြက္လည္း ေကာင္းမယ္။

ဆိုင္ကယ္ျဖစ္တယ္ဆိုတာ ဦးထုပ္ေၾကာင့္ ျဖစ္တာ။ ဦးထုပ္ေဆာင္းမယ္။ ေမးသိုင္းႀကိဳးတပ္မယ္။ ဆိုင္ကယ္လဲရင္ ေခါင္းနဲ႔ အရင္က်တာပဲ။ ေခါင္းထိၿပီးေတာ့မွ ကိုယ္လံုးနဲ႔က်တာ။ အဲဒီေတာ့ ေခါင္းက အဓိကက်တဲ့အတြက္ ဆိုင္ကယ္စီးမယ္ဆိုရင္ ဦးထုပ္ေဆာင္းၾကပါ။

ေမး ။ ။ ေနျပည္ေတာ္မွာ ရွိတဲ့ ယာဥ္ထိန္းရဲအင္အားနဲ႔ လုပ္ငန္းေတြ ေဆာင္ရြက္ရတဲ့အခါ အင္အား အရည္အတြက္က လံုေလာက္မႈ ရွိရဲ႕လား။

ေျဖ ။ ။ ေနျပည္ေတာ္မွာက်ေတာ့ အခမ္းအနားေတြလည္း ရွိတယ္။ သြားရလာရတယ္။ ဒီမွာ တပ္ဖြဲ႕စု ၈ ခု ရွိတယ္။ ၿမိဳ႕နယ္ ၈ ၿမိဳ႕နယ္အတြက္ေပါ့။ သူတုိ႔လည္း သူတုိ႔အင္အားနဲ႔ ေန႔ေရာညေရာ လုပ္ေနရတာပဲ။ အခုက ဘယ္လိုလဲဆိုေတာ့ ယာဥ္စည္းကမ္း၊ လမ္းစည္းကမ္းကို သီးသန္႔ ေဟာေျပာပြဲေတြလည္း လုပ္တယ္။ ယာဥ္စစ္ေနရင္းနဲ႔လည္း ျပည္သူကို ေဟာေျပာပြဲလုပ္တယ္။

ျပည္သူကို ဖမ္းဖို႔ တခုတည္းတင္ မဟုတ္ဘူး။ ဖမ္းဖို႔ကလည္း အေရးမႀကီးဘူး။ ဖမ္းဖို႔လည္း မရည္ရြယ္ဘူး။ ျပည္သူကို ပညာေပးသင့္တဲ့ အခါမွာလည္း ပညာေပးလိုက္တယ္။ ဒါကေတာ့ ညီေလးေရ ဦးထုပ္ႀကီးပဲ ေဆာင္းလို႔မရဘူး။ ေမးသိုင္းႀကိဳးေလး တပ္စည္းေနာ္။ ၂ ေယာက္ထက္ ပိုမစည္းနဲ႔။ အဲဒီလို ပညာေပးလိုက္တယ္။ ဖမ္းဖို႔သက္သက္ တခုတည္းေတာ့ မရည္ရြယ္ဘူး။ ယာဥ္စည္းကမ္း ခ်ိဳးေဖာက္ မႈေတြကို ထိန္းသိမ္းရင္းနဲ႔ အသိပညာေပးတာေတြ တြဲလုပ္တယ္။

ေမး ။ ။ က်ေနာ္တုိ႔ သိသေလာက္ ယာဥ္ထိန္းရဲေတြဟာ အမ်ားအားျဖင့္ လူႀကီးလမ္းေၾကာင္းေတြ လိုက္ေနရတာမ်ားတယ္။ အဲဒီေတာ့ ျပည္သူကို ေစာင့္ေရွာက္ေပးႏုိင္မႈ အပိုင္းမွာေရာ ဘာေတြ ေဆာင္ရြက္ေနလဲ။ လူႀကီးလမ္းေၾကာင္းနဲ႔ ျပည္သူကို ေစာင့္ေရွာက္မႈမွာ ဘယ္ဟာကို ဦးစားေပးေနလဲ။

ေျဖ ။ ။ အဓိကကေတာ့ ျပည္သူပဲေလ။ ျပည္သူရဲ႕ အေပၚကို ပိုၿပီးေတာ့ က်ေနာ္တို႔ Service ေပးရေတာ့မွာေလ။ အရင္ကလည္း ေပးခဲ့တယ္။ အခုေတာ့ ပိုၿပီးေပးပါ့မယ္။ ဘာျဖစ္လို႔လဲ ဆိုေတာ့ ေသတာေတြြ အရမ္းမ်ားလာၿပီ။ ေသတာ ဘာေၾကာင့္လဲ။ ေသရတဲ့ အေၾကာင္းအရင္းက ဘာလဲ။ ငါတို႔ ယာဥ္စည္းကမ္း လမ္းစည္းကမ္း ေဟာေျပာပြဲေတြ နည္းေနလို႔လား။ ဒါေတြကို ပိုလုပ္မယ္။ ၿပီးေတာ့ ရြာေတြအထိလည္း ဆင္းလုပ္ေနတာပဲ။

ျပန္ၾကားေရးနဲ႔ညပတ္သက္ၿပီးေတာ့လည္း ညီေလးတုိ႔ မီဒီယာေတြက ဂ်ာနယ္ေတြမွာ ထည့္ေပးတာ။ ယာဥ္စည္းကမ္း လမ္းစည္းကမ္းန႔ဲ ပတ္သက္ၿပီးေတာ့ Share လုပ္ေပးတာ ညီေလးတို႔ကိုလည္း အကူအညီေတာင္းတယ္။ မီဒီယာေတြကလည္း တတ္ႏုိင္သေလာက္ ကူညီၾကပါ။

ေမး ။ ။ ယာဥ္ထိန္းရဲဆိုရင္ လာဘ္ေပးလာဘ္ယူမႈနဲ႔ ပတ္သက္လို႔ ေျပာဆိုေ၀ဖန္ေနၾကတာေတြ ရွိတယ္။ အဲလိုေတြ ျဖစ္လာရင္ ဥပေဒပိုင္းအရ အေရးယူေဆာင္ရြက္မႈေတြ ရွိလား။

ေျဖ ။ ။ ရွိပါတယ္။ ဥပေဒအရ ထိထိေရာက္ေရာက္ အေရးယူပါတယ္။ တိုင္လို႔ရတယ္။ တိုင္စာတက္လာတာနဲ႔ ေခၚမယ္။ စစ္ေဆးမယ္။ ခံုဖြဲ႕သင့္ရင္လည္း ခံုဖြဲ႕စစ္ေဆးမယ္။ ယာဥ္စည္းကမ္း ဥပေဒအရ အေရးယူမယ္။ သူ႔အတုိင္းအတာအလုိက္ အေရးယူေဆာင္ရြက္ပါမယ္။

ေမး ။ ။ ယာဥ္ထိန္းရဲ တေယာက္ ျဖစ္လာဖို႔အတြက္ ထားရမယ့္ စိတ္ထားနဲ႔ က်င့္၀တ္က ဘာလဲ။

ေျဖ ။ ။ ျပည္သူလူထုကို ကူညီေစာင့္ေရွာက္ရမယ္ဆိုတဲ့ စိတ္ပဲ။ ျပည္သူကို ကာကြယ္မယ္။ ျပည္သူကို ေစာင့္ေရွာက္မယ္။ ဒါပဲ။

မတရားမႈေတြ ထုတ္ေဖာ္ေျပာျပတာဟာ အဲဒီ မတရားမႈေတြ ေလ်ာ့က်ေစဖို႔ အခရာပဲ

ဧရာ၀တီ

ကေနဒီယန္ စာေရးဆရာမ ကာရင္ ကြန္နယ္လီ (Karen Connelly) က ၿပီးခဲ့သည့္ ေဖေဖာ္၀ါရီလအတြင္း က်င္းပခဲ့သည့္ “The Lizard Cage” (အိမ္ေျမွာင္ ေလွာင္အိမ္) ၀တၳဳကုိ ျမန္မာဘာသာျဖင့္ ထုတ္ေ၀ေသာ စာအုပ္မိတ္ဆက္ပြဲတြင္ ျပည္တြင္း စာေပအေၾကာင္းကုိ ေဆြးေႏြးခဲ့သည္။

အဆုိပါ အိမ္ေျမွာင္ေလွာင္အိမ္ ၀တၳဳသည္ ရန္ကုန္၌ နာမည္ဆုိးျဖင့္ ေက်ာ္ၾကားေသာ အင္းစိန္ေထာင္၌ အႏွစ္ ၂၀ ေက်ာ္ ၾကာ အက်ဥ္းက်ခံခဲ့ရေသာ ျမန္မာ ေက်ာင္းသားေခါင္းေဆာင္တဦး၏ အေၾကာင္းကုိ ေရးသားေဖာ္ျပထားၿပီး စစ္အုပ္ခ်ဳပ္ေရး ေအာက္တြင္ ဆယ္စုႏွစ္ေပါင္းမ်ားစြာ ဖိႏွိပ္ခံခဲ့ရေသာ ျမန္မာအက်ဥ္းသား ဒါဇင္ေပါင္းမ်ားစြာ သုိ႔မဟုတ္ ရာေပါင္းမ်ားစြာ၏ အေတြ႔အႀကံဳမ်ားကုိ ထင္ဟပ္ေဖာ္ျပေသာ ၀တၳဳျဖစ္သည္။

အဂၤလိပ္ဘာသာျဖင့္ ေရးသားထားေသာ မူရင္းစာအုပ္သည္ ၿဗိတိသွ်တို႔၏ စာေရးဆရာသစ္မ်ားကို ခ်ီးျမွင့္သည့္ဆု Britain’s Orange Broadband Prize for New Writers ဆုကုိ ၂၀၀၇ ခုႏွစ္တြင္ ရရွိခဲ့သည္။ ၂၀၀၅ ခုႏွစ္တြင္ အဂၤလိပ္ဘာသာျဖင့္ ပထမဆုံးအႀကိမ္ ထုတ္ေ၀ႏိုင္ခဲ့ေသာ္လည္း ျမန္မာႏိုင္ငံတြင္ စာေပစိစစ္ေရးသည္ ၂၀၁၂ ခုႏွစ္အထိ ရွိခဲ့ေသာေၾကာင့္ ျမန္မာဘာသာျဖင့္ ထုတ္ေ၀ႏုိင္ရန္ စာေရးဆရာမ ကာရင္ ကြန္နယ္လီ အေနျဖင့္ ၁၁ ႏွစ္ၾကာ အခ်ိန္ယူခဲ့ရသည္။

ထို၀တၳဳစာအုပ္ ေရးျဖစ္ပံုႏွင့္ ျမန္မာျပည္တြင္း တရားမွ်တမႈအတြက္ ဘာသာစကားႏွင့္ စာေပက မည္သုိ႔ အေထာက္အကူ ျဖစ္ေစသနည္းဆိုသည္ကုိ ဧရာ၀တီ အဂၤလိပ္ပိုင္းမွ အႀကီးတန္း သတင္းေထာက္ ေက်ာ္ၿဖိဳးသာက စာေရးဆရာမ ကာရင္ ကြန္နယ္လီ ႏွင့္ ေဆြးေႏြးထားပါသည္။

ေမး ။ ။ လြန္ခဲ့တဲ့ အႏွစ္ ၂၀ ျမန္မာနုိင္ငံကုိ ပထမဆုံး လာခဲ့တဲ့အခ်ိန္နဲ႔ ပတ္သက္ၿပီး ဘာေတြ အမွတ္တရရွိေနေသးလဲ။

ေျဖ ။ ။ လြန္ခဲ့တဲ့ အႏွစ္ ၂၀ က ျမန္မာႏုိင္ငံကုိလာခဲ့တဲ့ ဘယ္သူမဆုိ ယဥ္ေက်းပ်ဴငွာၿပီး ႏွစ္လုိဖြယ္ေကာင္းတဲ့ လူေတြနဲ႔ ေတြ႔ဆုံခဲ့ရမယ္လုိ႔ ထင္ပါတယ္။ လူေတြ ဘယ္ေလာက္ထိ ရက္ေရာ သေဘာထားႀကီးၾကတယ္ ဆိုတဲ့ အဲဒီအခ်က္ကပဲ က်မကို ဒီလာျဖစ္ေစခဲ့တာ။ ေနာက္ၿပီးေတာ့ အာဏာရွင္ အုပ္ခ်ဳပ္မႈေအာက္မွာ ေနေနရတဲ့ သာမန္ျပည္သူေတြရဲ႕ အေတြ႔ အႀကံဳေတြ ႏိုင္ငံေရး အေၾကာင္းအရာေတြြကုိ စုေဆာင္းေနခဲ့တာလည္း ပါတယ္။

လူေတြမွာ ေၾကာက္ရြံ႕မႈေတြ ရွိေပမယ့္ သူတုိ႔အေၾကာင္းေတြကို သတိၱရွိရွိ ေျပာရဲၾကၿပီး သေဘာထားႀကီးၾကပါတယ္။ ႏုိင္ငံေရး အေျခအေန ၀ရုန္းသုန္းကား ျဖစ္ေနတဲ႔အခ်ိန္ အေတာတြင္းမွာ လူေတြက သိပ္မေျပာခ်င္ၾကပါဘူး။ ဒါကုိ က်မ နားလည္ပါတယ္။

ေမး ။ ။ အခုုခ်ိန္က်ေတာ့ေရာ။

ေျဖ ။ ။ လူေတြက အမ်ားအားျဖင့္ အတူတူပဲလို႔ ထင္တယ္။ အခ်ိန္အၾကာႀကီး အာဏာရွင္ အုပ္ခ်ဳပ္မႈေအာက္မွာ ေနခဲ့ရတယ္။ အခ်ိန္အၾကာႀကီး ေစာင့္ခဲ့ရတယ္။ အခုကေတာ့ အေျပာင္းအလဲ ကာလတခုေပါ့။ ဒါေပမယ့္ ျမန္မာႏုိင္ငံသားေတြရဲ႕ ဧည့္၀တ္ေက်မႈနဲ႕ သေဘာထားႀကီးတာကေတာ့ အရင္အတုိင္းပါပဲ။

ရန္ကုန္ၿမိဳ႕က ေသးငယ္တဲ့ ဖြံ႔ၿဖိဳးဆဲ အာရွၿမိဳ႕တၿမဳိ႕ပါ။ လြန္ခဲ့တဲ့ အႏွစ္ ၂၀ က က်မသိခဲ့တဲ့ ရန္ကုန္က အခုဆုိရင္ ကားေတြ၊ အေဆာက္အအုံသစ္ေတြ၊ ဆူညံသံေတြနဲ႔ ေလထုညစ္ညမ္းမႈေတြေအာက္ ျမွဳပ္သြားသလိုပဲ။ ဒါေပမယ့္ ဒါေတြက အေပၚယံ အေျပာင္းအလဲေတြပါ။ လူေတြကေတာ့ အရင္အတုိင္းပဲလုိ႔ က်မ ခံစားရပါတယ္။

ေမး ။ ။ ‘The Lizard Cage’ ၀တၳဳစာအုပ္ကုိ ဘာလုိ႔ ေရးသင့္တယ္လုိ႔ ထင္တာလဲ။

ေျဖ ။ ။ PEN International အဖြဲ႔ရဲ႕ အဖြဲ႔၀င္တခုျဖစ္တဲ့ PEN ကေနဒါမွာ ႏွစ္ေပါင္းမ်ားစြာ အလုပ္လုပ္ခဲ့ရာက ျမန္မာႏုိင္ငံ အေၾကာင္းကုိ ပထမဆုံး စိတ္၀င္စားလာခဲ့ပါတယ္။ က်မတို႔ ေထာက္ခံ လႈ႔ံေဆာ္ခဲ့တဲ့ ဂုဏ္ထူးေဆာင္ အဖြဲ႔၀င္ေတြထဲက တဦးက ဆရာမ မသီတာ ျဖစ္ပါတယ္။ သူက က်မလုိပဲ။ လူမႈေရးရာ တရားမွ်တမႈ ကိစၥရပ္ေတြကို စိတ္၀င္စားတဲ့ ငယ္ရြယ္တဲ့ စာေရးဆရာမ တေယာက္ ျဖစ္တယ္။ ဒါေပမယ့္ မသီတာက အက်ဥ္းက်ေနတဲ့ အခ်ိန္မွာ က်မက အျပင္မွာ။ မသီတာရဲ႕ ေနရာမွာ က်မ ၀င္ခံစားလို႔ ရတယ္။

အဲဒီအခ်ိန္မွာ က်မက က်မ ဆယ္ေက်ာ္သက္အရြယ္က ေနခဲ့တဲ့ ထုိင္းႏုိင္ငံကုိ ျပန္သြားဖို႔ အဆင္သင့္လည္း ျဖစ္ေနခဲ့တဲ့ အခ်ိန္လည္း ျဖစ္ေနတယ္။ ထိုင္းမွာဆိုရင္ က်မက ျမန္မာႏိုင္ငံနဲ႔ ပိုၿပီး နီးနီးကပ္ကပ္ ရွိလိမ့္မယ္။ က်မ ပထမဆုံး သြားေရာက္လည္ပတ္ခဲ့တဲ့ အခ်ိန္တုိတြင္းမွာပဲ က်မ ေတြ႔ခဲ့ရတဲ့လူေတြ ေျပာျပတဲ့ အက်ဥ္းက်ခံေနရလူေတြ အမ်ားႀကီးရဲ႕ အေၾကာင္းသိရေတာ့ အံ့အားသင္ခဲ့ရတယ္။

အဲဒီမွာ က်မ ဘယ္သူနဲ႔ပဲ စကားေျပာေျပာ ေထာင္က်မွာ ေၾကာက္တယ္ဆိုတဲ့စိတ္ ဒါမွမဟုတ္ တကယ္တမ္း ေထာင္က်ဖူးတဲ့ လူေတြရဲ႕ ဘ၀အေၾကာင္းပဲ ၾကားရတယ္။ သူတို႔ကိုယ္တိုင္က ေထာင္မက်ခဲ့ဖူးရင္ေတာင္ သူတို႔ မိသားစုထဲက ျဖစ္ေစ၊ သူငယ္ခ်င္းထဲက ျဖစ္ေစ တေယာက္ေယာက္က ၁၉၇၄ ခုႏွစ္၊ ၁၉၈၈ ခုႏွစ္ နဲ႔ ၁၉၉၆ ခုႏွစ္ေတြမွာ ေထာင္က်ဖူး ၾကတဲ့သူေတြခ်ည္းပဲ။ အဲဒီလို ေထာင္နဲ႔ပတ္သက္တဲ့ ဇာတ္လမ္းေတြ၊ တိုက္ပိတ္ခံရတဲ့ အေၾကာင္းေတြနဲ႔ မိသားစုနဲ႔ ေကြကြင္းရတဲ့ အေၾကာင္းေတြဟာ သိပ္ကို ခံစားရေစတဲ့ ဇာတ္လမ္းေတြ ျဖစ္တယ္။

က်မ ျမန္မာႏုိင္ငံကုိ မလာခင္ ထုိင္း ျမန္မာနယ္စပ္မွာ အတိုက္အခံတခ်ဳိ႕နဲ႔ ေတြ႔ခဲ့တယ္။ သူတို႔ေတြ အဲဒီကို ေရာက္ေနတာက ႏုိင္ငံေရး ဆက္လုပ္ဖုိ႔အတြက္၊ ေနာက္ထပ္ ေထာင္အက် မခံႏိုင္တာေၾကာင့္ တုိင္းျပည္ကေန ထြက္ခဲ့ၾကတာ။ သူတိုု႔ရဲ႕ မိသားစုေတြကုိ သူတိုု႔ ထားခဲ့တယ္။

ျမန္မာ့ယဥ္ေက်းမႈမွာ မိသားစုေတြ စည္းစည္းလံုးလံုးနဲ႔ ေနၾကတဲ့ အစဥ္အလာဟာ အေရးပါတယ္ ဆိုတာကို က်မ တအံ့တၾသ သိခဲ့ရတယ္။ အဲဒီေတာ့ ေထာင္က်ၿပီး မိသားစု တကြဲတျပားျဖစ္ရတာဟာ သူတိုု႔ ဒဏ္ခတ္သလို ခံစားရတယ္လို႔ လူေတြက ေျပာတာကိုလည္း သိခဲ့ရတယ္။ အဲဒီအခ်က္ကလည္း က်မ ၀တၳဳထဲမွာ ထည့္ေျပာခ်င္တဲ့ အထဲက တခ်က္ပဲ။

ေမး ။ ။ ဆရာမက ျမန္မာျပည္ထဲမွာေရာ ထိုင္း-ျမန္မာ နယ္စပ္တေလွ်ာက္မွာေရာ စိတ္၀င္စားစရာေကာင္းတဲ့ အေတြ႔အႀကံဳ ရွိတဲ့လူေတြ အမ်ားႀကီးနဲ႔ ေတြ႔ဆုံခဲ့တယ္။ ဒါေပမယ့္ အိမ္ေျမွာင္ေလွာင္အိမ္ ၀တၳဳမွာ ေတဇဆုိတဲ့ ဇာတ္ေကာင္နဲ႔ သူ႕ရဲ႕ ေထာင္ထဲက ရုန္းကန္မႈေတြ အေၾကာင္းကုိ အဓိက အေျခခံထားတယ္။ ဘာေၾကာင့္ပါလဲ။

ေျဖ ။ ။ က်မက အၿမဲတမ္း မိသားစုနဲ႔ ကြဲကြာေနရတဲ့ လူေတြအေၾကာင္း အက်ဥ္းက်ခံေနရတဲ့သူေတြ အေၾကာင္းကို စိတ္၀င္စားတယ္။ ၿပီးေတာ့ အဲဒီလို ခက္ခဲၾကမ္းတမ္းတဲ့ အေျခအေနေတြမွာ လူေတြက သူတုိ႔ရဲ႕ လူသားဆန္မႈကုိ ဘယ္လုိ ဆက္ထိန္းသိမ္းထားလဲ ဆုိတာ စိတ္၀င္စားတယ္။ က်မ ေတာ္ေတာ္ငယ္ငယ္တည္းက ႏုိင္ငံေရးအက်ဥ္းသားေတြရဲ႕ အေျခအေနေတြ၊ အထူးသျဖင့္ သူတိုု႔ရဲ႕ အေရးအသားေတြေၾကာင့္ ေထာင္က်ခံခဲ့ရတဲ့ လူငယ္လူရြယ္ အမ်ိဳးသား အမ်ိဳးသမီးေတြ အေၾကာင္းကုိ စိတ္၀င္စားခဲ့တယ္။

က်မ PEN ကေနဒါမွာ လုပ္ရတာေတြက လြတ္လပ္စြာ ေရးသားထုတ္ေဖာ္ခြင့္၊ စာေပစိစစ္ေရးကို ဆန္႔က်င္ တိုက္ဖ်က္တာေတြ ပါတယ္။ လူေတြက သူတုိ႔ကိုယ္တုိင္ လြတ္ေျမာက္ဖုိ႔ ဘာသာစကားကုိ ဘယ္လုိ အသုံးခ်သလဲဆုိတာ က်မ စိတ္၀င္စားခဲ့တယ္။

ဘာသာစကား အေၾကာင္းကုိ စာအုပ္ထဲမွာ အေလးအနက္ ေရးထားပါတယ္။ ကေလးေလးျဖစ္တဲ့ ညီေလးက စာမဖတ္ တတ္ပါဘူး။ စာမဖတ္တတ္ျခင္းက အက်ဥ္းက်ခံရျခင္း တမ်ိဳးဆုိတာ သူနားလည္တယ္။ စာမဖတ္တတ္ရင္ ေထာင္ေခ်ာက္ထဲ မိတာပဲ။ ႏိုင္ငံေရးအက်ဥ္းသားေတြ သို႔မဟုတ္ အာဏာမဲ့သူ ဘယ္သူ႔အေပၚကို မဆို ဘာသာစကားရဲ႕ လႊမ္းမိုးမႈေတြအေၾကာင္း ပိုၿပီး ေလ့လာခ်င္ခဲ့တယ္။

အၾကမ္းဖက္ခံရတဲ့ သို႔မဟုတ္ အခြင့္အေရး ခ်ဳိးေဖာက္ခံရတဲ့ အေျခအေနေတြမွာ အဲဒီ မတရားမႈကို ျပန္လည္ ထုတ္ေဖာ္ ေျပာျပႏိုင္တာဟာ အဲဒီ မတရားမႈေတြကို ေလ်ာ့ပါးေစဖို႔အတြက္ အခရာက်ပါတယ္။ လူေတြက တရားမွ်တမႈ ရဖို႔အတြက္ သူတို႔အေၾကာင္းေတြကို ေျပာျပၾကတယ္။

အဲဒီလို ဘာသာစကားနဲ႔ မတရားမႈေတြကို ထုတ္ေဖာ္ေျပာဆိုျခင္း ကသာလွ်င္ တရားမွ်တမႈကုိ လံုး၀ရေစႏိုင္တယ္။ တရားမဲ့ ျပဳက်င့္ျခင္း ခံရတဲ့သူေတြက အမွန္တရားကို ထုုတ္ေဖာ္ေျပာလိုုက္ၿပီ ဆိုတာနဲ႔ တရားမဲ့ျပဳက်င့္တဲ့ အာဏာရွိတဲ့ သူေတြဟာ အေလွ်ာ့ေပးညွိႏႈိင္းလာရမွာပဲ။ အဲဒီလို ထုုတ္ေဖာ္ေျပာလိုက္တာဟာ တဖက္ကုိ အားနည္းေအာင္ လုပ္လိုက္တာပဲ။ စကားလုံးေတြက အရမ္းကုိ စြမ္းအား ႀကီးမားပါတယ္။

ေမး ။ ။ လြန္ခဲ့တဲ့ ႏွစ္အနည္းငယ္အတြင္း ႏုိင္ငံျခားသားေတြေရးတဲ့ ျမန္မာႏုိင္ငံအေၾကာင္း စာအုပ္ေတြ အမ်ားႀကီးထြက္ခဲ့တယ္။ ခင္ဗ်ားရဲ႕ စာအုပ္က တျခားစာအုပ္ေတြနဲ႔ ဘယ္လုိကြဲျပားလဲ။

ေျဖ ။ ။ စာအုပ္ေတြ အကုန္လုံးကုိေတာ့ မဖတ္ရေသးပါဘူး။ က်မ စာအုပ္ကေတာ့ ပုိေကာင္းပါလိမ့္မယ္ (ရယ္လ်က္ ေျပာ သည္။)

က်မ အျမင္ေျပာရရင္ ဒီစာအုပ္လိုမ်ဳိး ေနာက္တအုပ္ ဘယ္ေတာ့မွ ထပ္မေရးႏိုင္ေတာ့ဘူး ထင္တယ္။ ဒီစာအုပ္ကုိ ေရးဖုိ႔ အခ်ိန္ ၁၀ ႏွစ္ ယူခဲ့ရတယ္။ ဘာလုိ႔လဲဆုိေတာ့ မွားသြားမွာ အရမ္းစုိးရိမ္ခဲ့လို႔။ နည္းနည္းေရးၿပီးတုိင္း က်မရဲ႕ ျမန္မာ သူငယ္ခ်င္းတေယာက္ ဒါမွမဟုတ္ တျခားတေယာက္ကုိ ဖတ္ဖုိ႔ ပုိ႔ေပးပါတယ္။

ျမန္မာႏုိင္ငံအေၾကာင္း ေရးထားတဲ့ စာအုပ္ ေကာင္းေတြ အမ်ားႀကီးရွိပါတယ္။ အဲဒီအထဲမွာ က်မစာအုပ္က တမူကြဲျပားတာကေတာ့ ျမန္မာႏုိင္ငံသားေတြ က်မကုိ ေျပာျပတဲ့ ဇာတ္လမ္းေတြကုိ က်မရဲ႕ ကုိယ္ပုိင္ႏွလုံးသားနဲ႔ ေပါင္းစပ္ခံစားၿပီး ေရးသားထားတဲ့အတြက္ တျခားစာအုပ္ေတြနဲ႔ မတူပါဘူး။

“ဘက္စံုတိုးတက္လာဖို႔၊ တရားဥပေဒ စိုးမုိးေရးတို႔ကို ဦးစားေပး လုပ္ေဆာင္သြားမွာပါ”

ထြန္းထြန္း

ဖက္ဒရယ္ ျပည္ေထာင္စုပါတီ(FUP)မွ ဥပေဒအႀကံေပး ေဒၚနီနီျမင့္သည္ ရန္ကုန္တိုင္း အင္းစိန္ၿမိဳ႕နယ္တြင္ ျပည္သူ႔လႊတ္ေတာ္ ကိုယ္စားလွယ္ ေလာင္း အျဖစ္ ၀င္ေရာက္ယွဥ္ၿပိဳင္မည္ ျဖစ္သည္။

ေဒၚနီနီျမင့္သည္ ၁၉၈၆ ခုႏွစ္မွ စတင္ၿပီး တရားလႊတ္ေတာ္ေရွ႕ေန တဦးအျဖစ္လည္း ေဆာင္ရြက္ခ့ဲသူ ျဖစ္သည္။

ယခုေရြးေကာက္ပြဲႏွင့္ ပတ္သက္ၿပီး ၎၏ ႏိုင္ငံေရး သေဘာထား အျမင္မ်ားကို ဧရာ၀တီ သတင္းေထာက္ ထြန္းထြန္းက ေတြ႔ဆံု ေမးျမန္းထားပါသည္။

ေမး။ ။ ဖက္ဒရယ္ ျပည္ေထာင္စုပါတီ(FUP) ကိုယ္စားျပဳၿပီး ၀င္ေရာက္ယွဥ္ၿပိဳင္ဖို႔ ဘာေၾကာင့္ ေရြးခ်ယ္ခ့ဲတာပါလဲ။

ေျဖ။ ။ ပါတီရဲ႕ လမ္းညြန္မႈေတြနဲ႔ မူ၀ါဒေတြအေပၚ က်မအေနနဲ႔ ယံုၾကည္မႈရိွလို႔ ဒီပါတီကို ၀င္ၿပီး ကုိယ္စားလွယ္ေလာင္း တေယာက္ အျဖစ္ ၀င္ေရာက္ယွဥ္ၿပိဳင္ဖို႔ ဆံုးျဖတ္ခ့ဲတာပါ။ ဗမာတေယာက္ျဖစ္တ့ဲ က်မအေနနဲ႔ ဒီပါတီကို ၀င္ခ့ဲတ့ဲအတြက္ ေမးတ့ဲ သူေတြ၊ ေျပာတ့ဲသူေတြ ရိွပါတယ္။

ဘာလို႔ ကိုယ့္ဗမာပါတီေတြထဲ မ၀င္တာလဲ ဆိုၿပီးေတာ့ေပါ့။ က်မကေတာ့ တိုင္းရင္းသားအားလံုး အက်ိဳးကို ဒီပါတီကေန ေဆာင္ရြက္ ႏိုင္မယ္ယံုၾကည္လို႔ ဒီပါတီကေန ၀င္ၿပိဳင္ဖို႔ ဆံုးျဖတ္တာပါ။ က်မအေနနဲ႔ ဒီပါတီထဲကို ၂၀၁၅ ခုႏွစ္မွ ၀င္ေရာက္တာျဖစ္ၿပီး ပါတီမွာလည္း လက္ရွိ ဥပေဒအႀကံေပးအျဖစ္ တာ၀န္ထမ္းေဆာင္ ေနပါတယ္။

ေမး။ ။ ေရြးေကာက္ပြဲအတြက္ ဘာေတြျပင္ဆင္ထားၿပီးၿပီလဲ။

ေျဖ။ ။ က်မတို႔အေနနဲ႔ အခုခ်ိန္မွာ မဲဆြယ္စည္းရံုးေရးေတြကို လုပ္ေဆာင္ေနပါၿပီ၊ ဒီေနရာမွာလည္း ေအာက္ေျခအထိ ဆင္းၿပီး ျပည္သူေတြရဲ႕ လိုအပ္ခ်က္ေတြ၊ အသံေတြ နားေထာင္တာေတြ ေဆြးေႏြးတာေတြ လုပ္ပါတယ္။ က်မတို႔ပါတီကလည္း စတင္ တည္ ေထာင္ တာ သိပ္မၾကာေသးတ့ဲအတြက္ မိတ္ဆက္ရင္းနဲ႔ပဲ မဲဆြယ္စည္းရံုးတာေတြ လုပ္ေနပါတယ္။

ေမး။ ။ အင္းစိန္ၿမိဳ႕နယ္မွာ ၀င္ၿပိဳင္မယ့္ ကိုယ္စားလွယ္ေလာင္း တဦးအေနနဲ႔ ၿမိဳ႕နယ္ထဲမွာ ဘာေတြအဓိက လိုအပ္ေနတယ္လို႔ ထင္ပါလဲ။

ျဖ။ ။ အမ်ားစုက စီးပြားေရးအရ နိမ့္က်ေနၾကတယ္။ တျခားေသာ ပညာေရး၊ က်န္းမာေရး က႑ေတြမွာလည္း အားနည္းခ်က္ ေတြ ရိွေနပါတယ္။ ေနာက္ၿပီး ၿမိဳ႕နယ္အတြင္းမွာ ရိွေနတ့ဲ စက္ရံုေတြနဲ႔ တျခားေသာ အလုပ္သမားေတြရဲ႕ ဘ၀ေတြမွာလည္း စား၀တ္ ေနေရး ခက္ခဲေနၾကပါတယ္။ သူတို႔အေနနဲ႔ ဒါေတြကို အမ်ားဆံုး တင္ျပၾကတာလည္း ေတြ႔ရပါတယ္။ ရာဇ၀တ္မႈေတြနဲ႔ ပတ္သက္လို႔လည္း အားလံုးနဲ႔ ဆက္ႏြယ္ၿပီး တင္ျပၾကတာေတြ ရိွပါတယ္။

ေမး။ ။ ေရြးေကာက္ပြဲမွာ အႏိုင္ရခ့ဲရင္ ျပည္သူေတြအတြက္ ဘာေတြ အရင္ေဆာင္ရြက္ေပးသြားမွာပါလဲ။

ေျဖ။ ။ က်မတို႔ပါတီရဲ႕ အဓီက ရည္ရြယ္ခ်က္က ျပည္ေထာင္းစုဖြား တိုင္းရင္းသားအားလံုး ညီညီညြတ္ညြတ္ အတူတကြ ေနထိုုင္ႏိုင္ဖို႔၊ ၿငိမ္းခ်မ္းေရး ရရိွဖို႔၊ ဖက္ဒရယ္ ျပည္ေထာင္စု ႏိုင္ငံေတာ္ႀကီးကို တည္ေဆာက္ႏုိင္ဖို႔ပါပဲ။ က်မအေနနဲ႔ကေတာ့ ျပည္သူေတြအားလံုး တန္းတူအခြင့္အေရးေတြ ဘက္စံုတိုးတက္လာဖို႔၊ တရားဥပေဒ စိုးမုိးေရးတို႔ကို ဦးစားေပး လုပ္ေဆာင္သြားမွာပါ။ တျခားက်န္ တ့ဲ အုပ္ခ်ဳပ္ေရးပိုင္းဆိုင္ရာ၊ စီးပြားေရးပိုင္းဆိုင္ရာ စတာေတြကို ျပည္သူေတြရဲ႕ အသံကို နားေထာင္ၿပီးေတာ့ ႀကိဳးပမ္းလုပ္ေဆာင္ေပး သြား မွာပါ။

ေမး။ ။ လာမယ့္ေရြးေကာက္ပြဲကို လြတ္လပ္တရားမွ်တတ့ဲ ေရြးေကာက္ပြဲတခု ျဖစ္လာမယ္လို႔ေရာ ထင္ပါသလား။

ေျဖ။ ။ လက္ရိွ ေရြးေကာာက္ပြဲ ေကာ္မရွင္က လူေတြကလည္း အမွန္တရားကို ေဖာ္ထုတ္ခ်င္တ့ဲသူေတြ ျဖစ္မယ္လို႔ မွတ္ယူထား တယ္။ အခု မဲစာရင္း မွားယြင္းမႈေတြနဲ႔ ပတ္သက္လို႔လည္း အတတ္ႏိုင္ဆံုး ျပန္လည္ျပင္ဆင္ၿပီး တည့္မတ္ႏိုင္ဖို႔ ႀကိဳးပမ္းေနၾကတာ ကိုလည္း ေတြ႔ရပါတယ္။ အားလံုးက ေျပာင္းလဲခ်င္တ့ဲ ႏိုင္ငံသားေတြ အေနန႔ဲကေတာ့ လြတ္လပ္ၿပီး တရားမွ်တတ့ဲ ေရြးေကာက္ပြဲ ျဖစ္လာဖို႔ကို အတတ္ႏိုင္ဆံုး ၀ိုင္း၀န္းေဆာင္ရြက္ေနတယ္လို႔ ျမင္ပါတယ္။ အမ်ားႀကီး ဆိုးဆိုး၀ါး၀ါးႀကီး မျဖစ္ဖို႔ကိုေတာ့ ေမွ်ာ္လင့္ပါတယ္။

ေမး။ ။ အႏိုင္ရၿပီး လႊတ္ေတာ္ထဲ ေရာက္သြားတ့ဲအခ်ိန္မွာ ဘယ္လိုအင္အားစုမ်ိဳးနဲ႔ မဟာမိတ္ ဖြဲ႔သြားမွာပါလဲ။

ေျဖ။ ။ ဒါကေတာ့ က်မတို႔ပါတီ အႏိုင္ရရိွတ့ဲအေပၚ မူတည္ၿပီးေတာ့ ပါတီရဲ႕မူ၀ါဒေတြ လမ္းစဥ္ရည္ရြယ္ခ်က္ေတြနဲ႔ ကိုက္ညီတ့ဲ သူ ေတြနဲ႔ လက္တြဲသြားဖို႔ပဲ ရိွပါတယ္။ အခုခ်ိန္က က်မတို႔အေနနဲ႔ ျပည္သူေတြအတြက္ လႊတ္ေတာ္ကေန ဘယ္လိုကူညီ ေဆာင္ရြက္ႏိုင္ မလဲ ဆိုတာကို ႀကိဳးပမ္းေနရတုန္းပဲ ရိွပါေသးတယ္။ အခြင့္အေရး ရိွလာတယ္ဆိုရင္ေတာ့ ျပည္သူအတြက္ အေကာင္းဆံုး ႀကိဳးပမ္း လုပ္ေဆာင္ၾကမယ့္သူေတြနဲ႔ ပူးေပါင္းသြားမွာပါ။

ေမး။ ။ ဖြဲ႔စည္းပံု အေျခခံဥပေဒ ျပင္ဆင္ေရးနဲ႔ ပတ္သက္လို႔ေရာ ဘယ္လိုျမင္ပါလဲ။

ေျဖ။ ။ ဖြဲ႔စည္းပံု အေျခခံဥပေဒ ျပင္ဆင္ေရးနဲ႔ ပတ္သက္လို႔ကေတာ့ အရမ္းကို က်ယ္ျပန္႔ပါတယ္။ လတ္တေလာ အေနနဲ႔ေတာ့ က်မတို႔က ဘယ္ပုဒ္မကိုေတာ့ အရင္ျပင္ရမယ္ ဆိုတာမ်ိဳး မူ၀ါဒေတာ့ မရိွပါဘူး။ က်မတို႔အေနနဲ႔ ကုိယ့္ကိုဦးေဆာင္မယ့္ ေခါင္းေဆာင္ တေယာက္ကို ကုိယ္တိုင္ကပဲ ေရြးခ်ယ္ရတာမ်ိဳးကို လိုခ်င္ပါတယ္။ ျပည္သူေတြ အက်ိဳးစီးပြားအတြက္ ျပင္ဖို႔လိုအပ္ေနတ့ဲ ပုဒ္မေတြအားလံုးကို ျပင္ဆင္ႏိုင္ဖို႔ က်မတို႔အေနနဲ႔ အတတ္ႏိုင္ဆံုး ႀကိဳးပမ္းသြားၾကမွာပဲ ျဖစ္ပါတယ္။

ေမး။ ။ လက္ရိွအစိုးရနဲ႔ တိုင္းရင္းသား လက္နက္ကိုင္အဖြဲ႔ေတြၾကား ၿငိမ္းခ်မ္းေရး ႀကိဳးပမ္းေဆာင္ရြက္ေနတ့ဲ အေေပၚမွာေရာ ဘယ္လိုျမင္ပါလဲ။

ေျဖ။ ။ ျပည္တြင္းၿငိမ္းခ်မ္းေရးကေတာ့ ေအးေအးခ်မ္းခ်မ္း လက္နက္ကိုင္ တပ္ဖြဲ႔ေတြ အခ်င္းခ်င္း အပစ္အခတ္ေတြ ရပ္စဲၿပီး တဖက္ နဲ႔တဖက္ ေလွ်ာ့ေပးသင့္တာ ေလွ်ာ့ေပးၿပီး၊ ေမတၱာေရွ႕ထား ႀကိဳးပမ္းလုပ္ေဆာင္ၾကမယ္ဆုိရင္ ဒါထက္ၿပီးျပည့္စံုတ့ဲ ၿငိ္မ္းခ်မ္း ေရးကို ရရိွႏိုင္မယ္လို႔ က်မယံုၾကည္ပါတယ္။

ၿငိမ္းခ်မ္းေရးလုပ္တ့ဲ ေနရာမွာလည္း ဒီစာခ်ဳပ္ေလးခ်ဳပ္ရံုနဲ႔ ၿပီးသြားတာ မဟုတ္ပါဘူး။ ဒါကို ဆက္လက္ၿပီး သေဘာတူညီခ်က္ေတြကို အေကာင္အထည္ ေဖာ္ႏိုင္ဖို႔ လိုပါတယ္။ စာခ်ဳပ္ဟာ စားပြဲေပၚမွာတင္ ၿပီးသြားတ့ဲပံုမ်ိဳး မဟုတ္ဘဲ ေနာင္တိုင္းျပည္ ေကာင္းက်ိဳးအတြက္ ဆက္လက္ေဆာင္ရြက္မယ့္ သူေတြဟာ ကတိျပဳထားတ့ဲအတိုင္း လုပ္ေဆာင္ဖို႔ လိုပါတယ္။

ေမး။ ။ ေရြးေကာက္ပြဲအၿပီး တက္လာမယ့္ အစိုးရက ဘယ္လိုအစိုးရ ျဖစ္လာမယ္လုိ႔ ေမွ်ာ္လင့္ထားပါလဲ။

ေျဖ။ ။ ေရြးေကာက္ပြဲမွာ ၀င္ေရာက္ယွဥ္ၿပိဳင္ၾကမယ့္ ပါတီအသီးသီးက အႏိုင္ရဖို႔ကို အားလံုးက ႀကိဳးပမ္းေနၾကတာပါပဲ။ က်မတို႔လည္း ႀကိဳးပမ္းေနၾကတယ္။ အဲဒီအတြက္ ေရြးေကာက္ပြဲအၿပီး အစိုးရသစ္ ဖြဲ႔တ့ဲအခါ တိုင္းရင္းသား အင္အားစုေတြလည္း အထိုက္ အေလ်ာက္ ပါ၀င္လာၾကမယ္ ထင္ပါတယ္။

ဒါကလည္း ဗိုလ္ခ်ဳပ္ေအာင္ဆန္းကိုယ္တိုင္္ က်င့္သံုးခ့ဲတ့ဲ တိုင္းရင္းသားအားလံုး စည္းလံုးညီညြတ္ဖို႔၊ ဖက္ဒရယ္ ျပည္ေထာင္စုႏိုင္ငံႀကီး တည္ေဆာက္ဖို႔ပဲ ျဖစ္ပါတယ္။ က်မအေနနဲ႔ ဒီလိုပဲ ျဖစ္လာမယ္လို႔ ယံုၾကည္သလို ေမွ်ာ္လည္းေမွ်ာ္လင့္ထားပါတယ္။

ေမး။ ။ ေရြးေကာက္ပြဲ အသံုးစရိတ္ကို ဘယ္ေလာက္အထိ သံုးစြဲသြားဖို႔ ရိွပါလဲ။

ေျဖ။ ။ ဘယ္ေလာက္ အသံုးျပဳမယ္ ဆိုတာေတာ့ သတ္မွတ္ထားတာမ်ိဳး မရိွဘူး။ ေရြးေကာက္ပြဲ ေကာ္မရွင္က အတည္ျပဳ သတ္မွတ္ ထုတ္ျပန္ထားေပးတ့ဲ ေဘာင္ထဲက အတိုင္းပဲ လုပ္ေဆာင္သြားမွာပါ။

ေမး။ ။ ေရြးေကာက္ပြဲနဲ႔ ပတ္သက္ၿပီး ဘာမ်ားျဖည့္စြက္ ေျပာခ်င္တာမ်ား ရွိပါေသးလဲ။

ေျဖ။ ။ က်မတို႔အေနနဲ႔ ျပည္သူေတြရဲ႕ အသံကို နားေထာင္မယ္။ သူတို႔ရဲ႕ လိုအပ္ခ်က္ေတြကို လႊတ္ေတာ္မွာ ျပန္တင္ျပဖို႔ ဆိုတာ ကလည္း သူတို႔က က်မတို႔ကို ေရြးေကာက္တင္ေျမႇာက္မွ၊ က်မတို႔ကို ခိုင္းၿပီးတာ၀န္ေပးမွ ေဆာင္ရြက္ေပးႏိုင္မွာပဲ ျဖစ္ပါတယ္။ သူတို႔အက်ိဳးကို က်မတို႔က ေဆာင္ရြက္ခ်င္တ့ဲအတြက္ က်မတို႔ကို ေရြးခ်ယ္ျခင္းအားျဖင့္ က်မတို႔ကလည္း သူတို႔အက်ိဳးကို ေဆာင္ရြက္ႏိုင္ ေအာင္ မဲေပးၾကပါလို႔ ေျပာခ်င္ပါတယ္။ ။

ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ႏွင့္ ယွဥ္ၿပိဳင္မည့္ ႀကံ့ခိုင္ေရး ကုိယ္စားလွယ္ေလာင္းႏွင့္ ေတြ႕ဆုံျခင္း

ဧရာ၀တီ

၂၀၁၅ ေရြးေကာက္ပဲြတြင္ လက္ရွိ အာဏာရပါတီ ျဖစ္သည့္ ျပည္ေထာင္စု ႀကံ့ခိုင္ေရးႏွင့္ ဖြံ႕ၿဖိဳးေရးပါတီ (ႀကံ့ခိုင္ေရး ပါတီ) မွ ကုိယ္စားလွယ္ ေလာင္း မ်ားစြာလည္း ဝင္ေရာက္ယွဥ္ၿပိဳင္ၾကမည္ ျဖစ္သည္။

ထိုကုိယ္စားလွယ္မ်ားတြင္ အင္အားႀကီး အတိုက္အခံပါတီ အမ်ိဳးသား ဒီမိုကေရစီ အဖြဲ႕ခ်ဳပ္(NLD) ပါတီ ဥကၠ႒ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ ဝင္ေရာက္ယွဥ္ၿပိဳင္မည့္ ရန္ကုန္တိုင္း ေကာ့မႉးၿမိဳ႕နယ္ ျပည္သူ႔လႊတ္ေတာ္ ကုိယ္စားလွယ္ မဲဆႏၵနယ္တြင္ ႀက့ံခိုင္ေရး ပါတီမွ ကုိယ္စားလွယ္ေလာင္း ဦးေက်ာ္ဇင္ဟိန္း လည္း ဝင္ေရာက္ယွဥ္ၿပိဳင္မည္ ျဖစ္သည္။

ေကာ့မႉးၿမိဳ႕နယ္တြင္ ႀကံ့ခိုင္ေရး ပါတီကိုယ္စားျပဳ ဝင္ေရာက္ယွဥ္ၿပိဳင္မည့္ွ ဦးေက်ာ္ဇင္ဟိန္းကို မဲဆြယ္စည္း႐ုံးမႈ ျပင္ဆင္ထားမႈမ်ားအေပၚ ဧရာဝတီ သတင္းဌာန၏ အႀကီးတန္း သတင္းေထာက္ ေမစစ္ပို္င္က ဆက္သြယ္ ေမးျမန္းထားပါသည္။

ေမး။ ။ ဦးေက်ာ္ဇင္ဟိန္း အေနန႔ဲ ေကာ့မႉးၿမိဳ႕နယ္မွာ ျပည္သူ႔လႊတ္ေတာ္ ကုိယ္စားလွယ္ေလာင္းအျဖစ္ ဝင္ၿပိဳင္မွာဆိုေတာ့ လက္ရွိမွာ မဲဆြယ္စည္းရုံးမႈေတြ စတင္လုပ္ေဆာင္ေနပါၿပီလား။

ေျဖ။ ။ က်ေနာ့္အေနနဲ႔ေတာ့ စည္းရုံးမဲဆြယ္မႈ မလုပ္ေသးဘူး။ ေကာ့မႉးၿမိဳ႕နယ္ အတြင္းမွာရွိတဲ့ ရြာေတြကို သြားတယ္။ ႀကံ့ခိုင္ေရး ပါတီဝင္ေတြနဲ႔ ေတြ႔ဆုံျဖစ္တယ္။ အဓိက ကေတာ့ က်ေနာ္တို႔ ပါတီဝင္ေတြနဲ႔ ထိေတြ႔တဲ့ သေဘာပါပဲ။ တၿမိဳ႕နယ္လုံးမွာရွိတဲ့ ရြာေတြအႏွံ႔ ေရာက္ၿပီးပါၿပီ။

ေမး။ ။ ေရြးေကာက္ပဲြကလည္း တေန႔တျခား နီးကပ္လာၿပီ။ လက္ရွိအခ်ိန္ထိ ပါတီဝင္ေတြ႔ဆုံမႈကလဲြလို႔ လူထုနဲ႔ ထိေတြ႔ဆက္ဆံမႈကို ဘာေၾကာင့္ မလုပ္ေသးတာပါလဲ။

ေျဖ။ ။ မဲဆြယ္စည္းရုံးမႈကေတာ့ လာမယ့္အပတ္ေလာက္ စလုပ္ျဖစ္မယ္လို႔ ထင္ပါတယ္။ ျပည္သူေတြနဲ႔ က်ေနာ္ မေတြ႔ရေသးပါဘူး။ ပါတီဝင္ေတြနဲ႔ပဲ ေတြ႔ရပါေသးတယ္။ အဓိကကေတာ့ ပါတီေအာင္ႏုိင္ေရးအတြက္ ပါတီဝင္ေတြနဲ႔ ေတြ႔ရတာေပါ့။

ေမး။ ။ ေရြးေကာက္ပဲြမွာ မဲဆႏၵရွင္ေတြရဲ႕ ေထာက္ခံမႈေတြရရွိဖို႔ ဘာေတြမ်ား ျပင္ဆင္ေနပါၿပီလဲ။

ေျဖ။ ။ ေထြေထြထူးထူး ျပင္ဆင္ထားတာေတာ့ မရွိပါဘူး။

ေမး။ ။ ဦးေက်ာ္ဇင္ဟိန္းရဲ႕ ၿပိဳင္ဘက္ပါတီတခုရဲ႕ ကုိယ္စားလွယ္က NLD ပါတီ ဥကၠ႒ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ ျဖစ္တယ္။ သူက ၂၀၁၂ ၾကားျဖတ္ေရြးေကာက္ပဲြ ကာလတုန္းကလည္း ေကာ့မႉးၿမိဳ႕နယ္ကေန အႏုိင္ရခဲ့တယ္ဆိုေတာ့ ႀကံ့ခိုင္ေရး ပါတီရဲ႕ကုိယ္စား ေကာ့ မႉး ကေန ယွဥ္ၿပိဳင္ရမယ့္သူအေနနဲ႔ ဘာေတြကို ႀကိဳတင္ျပင္ဆင္ေနတယ္ဆိုတာလည္း သိခ်င္ပါတယ္။

ေျဖ။ ။ ခုနက ေျပာသလိုေပါ့။ ေထြေထြထူးထူး ျပင္ဆင္ထားတာ မရွိဘူး။ လုပ္ရိုးလုပ္စဥ္ အတုိင္းပဲ သြားေနတာ ျဖစ္တယ္။ စိတ္ ခံစားခ်က္ ဆိုတာလည္း မရွိပါဘူး။ ဒီလိုပါပဲ။ ပါတီက တာဝန္ေပးတယ္။ ဒါေၾကာင့္ ကုိယ္စားလွယ္ေလာင္းအျဖစ္ လုပ္ေဆာင္ျဖစ္ တယ္။ ဒါပါပဲ။

ေမး။ ။ ပါတီကုိယ္စားလွယ္ မျဖစ္ခင္ကေရာ ႏိုင္ငံေရး လႈပ္ရွားမႈအေနနဲ႔ ဘာေတြမ်ား လုပ္ေဆာင္ျဖစ္ပါလဲ။

ေျဖ။ ။ က်ေနာ္က ၁၉၉၇ မွာ ဆယ္တန္းေအာင္တယ္။ ၁၉၉၈ ခုႏွစ္ကစၿပီး ႀကံ့ခိုင္ေရး ပါတီဝင္တဦး ျဖစ္ခဲ့ၿပီး အဲဒီအခ်ိန္ ကတည္း က ေတာက္ေလွ်ာက္ ပါတီလႈပ္ရွားမႈေတြမွာ ပါဝင္ခဲ့တာပါ။

ေမး။ ။ ဒီေရြးေကာက္ပဲြမွာ အႏိုင္ရရင္ ျပည္သူေတြကို ဘာေတြလုပ္ေဆာင္ေပးမွာပါလဲ။

ေျဖ။ ။ က်ေနာ္သာ အႏုိင္ရခဲ့ရင္ေတာ့ က်ေနာ့္ရဲ႕ေဒသ ေကာ့မႉးၿမိဳ႕နယ္ရဲ႕ ဖြ႔ံၿဖိဳးေရးအတြက္ပဲ အဓိကထား လုပ္ေဆာင္သြားမွာပါ။

ေမး။ ။ ပါတီဥကၠ႒ျဖစ္တဲ့ သမၼတ ဦးသိန္းစိန္က ေရြးေကာက္ပြဲမွာ ဝင္မၿပိဳင္ဘူး။ ဒီအတြက္ေရာ ပါတီဝင္ေတြ အေနနဲ႔ စိတ္ပ်က္ အားငယ္တာမ်ိဳး ရွိပါလား။

ေျဖ။ ။ က်ေနာ့္မွာ စိတ္ပ်က္အားငယ္တာေတာ့ မျဖစ္ပါဘူး။ ေဒသအတြက္ က်ေနာ္လုပ္ေနတာဆိုေတာ့ ဒီကိစၥက ဘာမွမျဖစ္ပါဘူး။ ေဒသအတြက္ပဲ ဆက္လုပ္ေနတာပါ။ ပါတီက က်ေနာ့္ကို ဒီၿမိဳ႕နယ္မွာ ဝင္ၿပိဳင္ဖုိ႔ တာဝန္ေပးခဲ့တာေလ။ က်ေနာ္အပါအဝင္ ျပည္သူ႔ လႊတ္ေတာ္က ၅ ပါတီ ေလာက္ ဝင္ၿပိဳင္မွာပါ။ ။

ျပည္သူ႔ကၽြန္ ျဖစ္တယ္လို႔ပဲ သေဘာထားပါတယ္

ဧရာ၀တ

အသက္ ၃၀ အရြယ္ရွိ ေဒါက္တာ ေအာင္ေအာင္သန္းထိုက္သည္ ဧရာ၀တီတိုင္း၊ ပုသိမ္ၿမိဳ႕နယ္၊ တိုင္းေဒသႀကီး လႊတ္ေတာ္ အမွတ္ (၁) မဲဆႏၵနယ္တြင္ ၀င္ေရာက္ယွဥ္ၿပိဳင္မည့္ လူ႔ေဘာင္သစ္ ဒီမိုကရက္တစ္ပါတီ ကိုယ္စားလွယ္ေလာင္း တဦး ျဖစ္သည္။ ေဒါက္တာ ေအာင္ေအာင္သန္းထုိက္သည္ ရန္ကုန္ သြားဘက္ဆုိင္ရာ ေဆးတကၠသိုလ္မွ ၂၀၀၈ ခုႏွစ္တြင္ သြားဘက္ဆုိင္ရာ ဆရာ၀န္ဘဲြ႔ (BDS) ရရွိခဲ့သူျဖစ္ၿပီး အမ်ဳိးသား ဒီမိုကေရစီအဖဲြ႔ခ်ဳပ္ (NLD) ပါတီ၀င္ေဟာင္း တဦးလည္း ျဖစ္သည္။ ဧရာ၀တီ သတင္းဌာနမွ သတင္းေထာက္ ဆလုိင္းသန္႔စင္က ေဒါက္တာ ေအာင္ေအာင္သန္းထိုက္ကို ေတြ႔ဆံုေမးျမန္းထားသည္။

ေမး။ ။ ဘာေၾကာင့္ ေရြးေကာက္ပဲြ ၀င္ၿပိဳင္တာပါလဲ။

ေျဖ။ ။ က်ေနာ္တို႔က လႊတ္ေတာ္ျပင္ပကေန အမ်ဳိးသား ဒီမိုကေရစီကြန္ရက္အဖဲြ႔ တည္ေထာင္ၿပီး လယ္သမားအေရး၊ အလုပ္သမားအေရး၊ လူ႔အခြင့္ေရး ကိစၥေတြ လုိက္ပါေဆာင္ရြက္ခဲ့တယ္။ အဲဒီလို လုိက္လံကူညီရာမွာ တခုခုဆိုရင္ လႊတ္ေတာ္နဲ႔ အစိုးရဆီကို သြားေရာက္ညိွႏိႈင္း ေဆာင္ရြက္ၾကရာမွာ အရင္ဆံုး သူတို႔နဲ႔ ေတြ႔ခြင့္ေတာင္းရတယ္။

ၿပီးရင္ သူတို႔ေတြ႔ခြင့္ေပးတဲ့ အခ်ိန္က်မွ ေတြ႔ရတယ္။ ေတြ႔တဲ့အခါမွာလည္း က်ေနာ္တုိ႔ တင္ျပတာေတြက ၁၀၀ မွာ ၂၅ ေလာက္ပဲ အရာထင္တယ္။ အဲဒီေတာ့ ဒီလိုမ်ဳိး လႊတ္ေတာ္ျပင္ပကေန ဆက္သြားမယ္ဆိုရင္ လယ္သမားေတြ အတြက္ေရာ ျပည္သူလူထုအတြက္ေရာ နစ္နာမယ္။ အဲဒီေတာ့ လႊတ္ေတာ္ထဲကို၀င္ၿပီး ျပည္သူလူထုအေရးဆိုၿပီး ေဆာင္ရြက္မယ္ဆိုတဲ့ ရည္ရြယ္ခ်က္နဲ႔ ေရြးေကာက္ပဲြ ၀င္တာပါ။

ေမး။ ။ လႊတ္ေတာ္ထဲကေန ဘာေတြမ်ား ျပဳျပင္ေျပာင္းလဲႏိုင္မယ္လို႔ ေမွ်ာ္လင့္ထားပါလဲ။

ေျဖ။ ။ အဓိက ကေတာ့ အစိုးရ မူ၀ါဒနဲ႔ အသစ္ျပဌာန္းတဲ့ ဥပေဒေတြ ခိုင္မာစြာ အသက္၀င္ဖို႔အေရး လုပ္ေဆာင္ႏိုင္မယ္လို႔ ေမွ်ာ္လင့္ထားပါတယ္။ ဥပေဒေတြက အေပၚကသာ ျပဌာန္းေပးလုိက္တာ။ ေအာက္ေျခမွာ တကယ္ အသက္မ၀င္ဘူး။

ဥပမာအားျဖင့္ ၂၀၁၂ လယ္ယာေျမ ဥပေဒဆိုရင္ ေအာက္ေျခမွာ လိုက္နာက်င့္သံုးမႈ အားနည္းတယ္။ လယ္ယာေျမမႈခင္းနဲ႔ ပတ္သက္တဲ့ နည္းဥပေဒေတြ ညြန္ၾကားခ်က္ေတြဆိုလည္း ဒီအတိုင္းပဲ။ လိုက္နာက်င့္သံုးမႈ မရွိဘူး။ မ်ားေသာအားျဖင့္ ေျမစာရင္းဌာနနဲ႔ အုပ္ခ်ဳပ္ေရးပိုင္းနဲ႔ပဲ လက္၀ါးခ်င္း႐ိုက္ၿပီး လုပ္သြားေတာ့ လယ္သမားေတြမွာ နစ္နာမႈေတြ တအားျဖစ္ေနတယ္။ ဒါေတြကို ေျပာင္းလဲဖို႔ ႀကိဳးစားပါမယ္။

ေမး။ ။ လက္ရွိ ၀န္ႀကီးခ်ဳပ္ဦးသိန္းေအာင္ ဦးေဆာင္တဲ့ ဧရာ၀တီတိုင္း အစိုးရအေပၚ ဘယ္လိုျမင္ပါလဲ။

ေျဖ။ ။ လက္ရွိ ဧရာ၀တီတိုင္း အစိုးရမွာ က်ေနာ္ မႀကိဳက္ဆံုး အခ်က္က စီမံကိန္းေတြကို ျပည္သူကို လံုး၀ခ်မျပတဲ့ အခ်က္ပဲ။ ဧရာ၀တီတိုင္းမွာဆိုရင္ ေဒသႏၲရဆိပ္ကမ္း စီမံကိန္း ရွိတယ္။ ကမ္းနားက ေရေပၚေစ်း စီမံကိန္းဆိုရင္လည္း လႊတ္ေတာ္ကို မတင္ျပခဲ့ဘူး။ ပုသိမ္မွာဆိုရင္ ျမကၽြန္းသာ အိမ္ရာစီမံကိန္း၊ ပုသိမ္ၿမိဳ႕သစ္ စီမံကိန္း၊ တန္ဖိုးနည္းအိမ္ရာ စီမံကိန္း၊ ပလက္တီနမ္အိမ္ရာ စီမံကိန္း၊ ကမ္းနားလမ္းမွာဆိုရင္ အထပ္ျမင့္ တိုက္ခန္းေတြနဲ႔ ဆိပ္ကမ္းစီမံကိန္း စသျဖင့္ အမ်ားႀကီးပဲ။

ဒါေပမယ့္ ျပည္သူေတြ ဘာမွမသိရဘူး။ သူတို႔ စက္ယႏၲရားေတြနဲ႔ တူးေဖာ္ၿပီး ေဖာင္ေဒးရွင္းခ်ၿပီး ေဆာက္ၿပီဆိုေတာ့မွ ဒါက စီမံကိန္း တခုခုလုပ္မွာပါလား ဆိုတာေလာက္ပဲ ျပည္သူက သိရတယ္။ က်ေနာ္ လႊတ္ေတာ္ထဲ ေရာက္ခဲ့မယ္ ဆိုရင္ေတာ့ အစိုးရ အေနနဲ႔ ပြင့္လင္းျမင္သာမႈရွိဖို႔၊ ျပည္သူကို စီမံကိန္းေတြ ခ်ျပရွင္းလင္းဖို႔ လႊတ္ေတာ္လမ္းေၾကာင္းကေန ေဆာင္ရြက္ဖို႔ လုပ္ေဆာင္သြားမွာပါ။

ေမး။ ။ ဆရာ၀န္ တေယာက္အေနနဲ႔ ဧရာ၀တီတိုင္းရဲ႕က်န္းမာေရး က႑ဘက္မွာ ျပဳျပင္ေျပာင္းလဲေရး လုပ္ေဆာင္သြားဖို႔ စိတ္ကူးထားတာမ်ား ရွိပါလား။

ေျဖ။ ။ က်ေနာ္တို႔ ဧရာ၀တီတိုင္းအတြက္ အရမ္းကို ျဖစ္ေစခ်င္တဲ့ အရာတခု ရွိပါတယ္။ အဲဒါကေတာ့ တိုင္းေဆးရံုႀကီးျဖစ္တဲ့ ပုသိမ္မွာ ဦးေႏွာက္နဲ႔ အာ႐ံုေၾကာ ကုသေရးဌာန မရွိဘူး။ အဲဒီေတာ့ ပုသိမ္မွာ ေသြးတိုးျဖစ္လို႔ ေလျဖတ္တယ္ပဲထားဦး။ ရန္ကုန္ပို႔ရတယ္။ လမ္းမွာတင္ ေသဆံုးတယ္။ ေနာက္တခါက်ေတာ့ ဆုိင္ကယ္ မေတာ္တဆမႈေတြ ျဖစ္တယ္၊ ေခါင္းကို ထိတယ္။ ဘာမွလုပ္လို႔ မရဘူး။ ရန္ကုန္ပို႔ေတာ့ လမ္းမွာတင္ ဆံုးကုန္တယ္။ ဘယ္လုိပဲျဖစ္ျဖစ္ ျမန္မာႏိုင္ငံမွာ ဒုတိယေျမာက္ လူဦးေရ အမ်ားဆံုးရွိတဲ့ လူေပါင္း ၆ သန္းေက်ာ္ ေနထုိင္တဲ့ ဧရာ၀တီတိုင္းအတြက္ ဦးေႏွာက္နဲ႔ အာ႐ံုေၾကာဌာနတခု မျဖစ္မေနကို ရွိသင့္ပါတယ္။ က်ေနာ္သာ ကိုယ္စားလွယ္ ျဖစ္ခဲ့ရင္ေတာ့ ဒီဌာန ပုသိမ္ကို ခ်ထားေပးဖို႔ လႊတ္ေတာ္လမ္းေၾကာင္းကေန ေတာင္းခံသြားမွာပါ။

ေနာက္ထပ္ စိတ္ကူးထားတာ တခုက အခုေရေဘးလိုမ်ဳိး သဘာ၀ေဘး အႏၲရာယ္ ႀကံဳတဲ့အခါမွာ အစိုးရအေနနဲ႔ ရိကၡာ ေပးတာေလာက္ကိုပဲ ကယ္ဆယ္ေရး လုပ္တယ္လို႔ သေဘာထားေနတာ ေတြ႔ရတယ္။ ေရေဘးျဖစ္တဲ့အခါမွာ ေရေဘးသင့္ ျပည္သူေတြမွာ ၀မ္းပ်က္၀မ္းေလ်ာေရာဂါ၊ တုပ္ေကြးနဲ႔ အသည္းေရာင္ အသား၀ါ ေရာဂါေတြ ျဖစ္တတ္တယ္။ အဘိုးႀကီး၊ အဘြားႀကီးေတြဆိုရင္ အစာအာဟာရခ်ဳိ႕တဲ့တာေတြ ျဖစ္တတ္တယ္။

ဒါေတြကို စနစ္တက် ကုသေပးမယ့္ Medical Team (ေဆးကုသေရးအဖဲြ႔) လႊတ္ေပးတာေတြ အစိုးရ အေနနဲ႔ လုပ္ေဆာင္တာ မေတြ႔ရဘူး။ သူတို႔ (အစိုးရ) ရဲ႕ ကယ္ဆယ္ေရး စီမံခ်က္မွာေတာ့ ေဆးကုသေရး ပါလိမ့္မယ္။ ဒါေပမယ့္ လက္ေတြ႔မွာေတာ့ ေဆးအဖဲြ႔ မပါဘူး။ ထုိင္းက လႊတ္လုိက္တဲ့ ကယ္ဆယ္ေရး အဖဲြ႔မွာဆိုရင္ ေဆးအဖဲြ႔က တပါတည္း ပါလာၿပီးသား။ အဲဒီေတာ့ က်ေနာ္တို႔ လက္ထက္မွာ ျပည္သူေတြအတြက္ အခုလို လစ္ဟာမႈမ်ဳိးေတြ မျဖစ္ေအာင္ ႀကိဳးစားသြားမယ္။

ေက်ာင္းက်န္းမာေရးနဲ႔ ပတ္သက္လို႔လည္း ၾကပ္မတ္လုပ္ေဆာင္ဖို႔ စိတ္ကူးထားတာ ရွိပါတယ္။ အခုလက္ရွိ ေက်ာင္းက်န္းမာေရး အဖဲြ႔ေတြ ရွိပါတယ္။ ဒါေပမယ့္ မိုးက်လို႔ ျခင္ေပါတဲ့အခ်ိန္ ေက်ာင္းေတြမွာ ျခင္ေဆး လုိက္ျဖန္းေပးရဲ႕လား။ ေက်ာင္းေရွ႕မွာေတာ့ ေအးဒိစ္ျခင္က်ား ကင္းစင္ေက်ာင္းဆိုၿပီး ဆိုင္းဘုတ္ေတာ့ ေထာင္ထားတယ္။ ေက်ာင္းထဲမွာေတာ့ ျခင္ေတြတ၀ီ၀ီနဲ႔။ အဲဒီေတာ့ ဒီႏွစ္ဆိုရင္ ဧရာ၀တီတိုင္းထဲမွာ ေသြးလြန္တုပ္ေကြး ျဖစ္ၾကတာ အေရအတြက္ မနည္းဘူး။ ဒါေတြက မျဖစ္သင့္တဲ့ ကိစၥေတြပါ။ အဲဒီေတာ့ က်န္းမာေရးက႑နဲ႔ ပတ္သက္လို႔ေတာ့ လုပ္ေဆာင္သြားရမယ့္ ကိစၥေတြ အမ်ားႀကီး ရွိေနပါတယ္။

ေမး။ ။ ပုသိမ္ၿမိဳ႕နယ္ တိုင္းလႊတ္ေတာ္ အမွတ္ (၁) မဲဆႏၵနယ္မွာ ၀င္ၿပိဳင္ရမွာဆိုေတာ့ ၿပိဳင္ဘက္ေတြအေပၚ စိုးရိမ္မႈ ရွိပါလား။

ေျဖ။ ။ ပုသိမ္မွာ ၀င္ၿပိဳင္မွာက က်ေနာ္အပါအ၀င္ ပါတီ ၁၀ ခုက ကိုယ္စားလွယ္ေလာင္း ၁၀ ဦး ရွိတယ္။ ၿပိဳင္ဘက္ေတြနဲ႔ ပတ္သက္လို႔ေတာ့ စိုးရိမ္မႈ မရွိပါဘူး။ တဦးခ်င္း အရည္အေသြးနဲ႔ ပတ္သက္ၿပီး မွတ္ေက်ာက္တင္ ခံရဲပါတယ္။ သို႔ေသာ္ တုိင္းျပည္ေကာင္းဖို႔အတြက္ က်ေနာ့္ထက္သာတဲ့လူရွိရင္ အဲဒီလူကို မဲေပးလုိက္ပါ။ ျပည္သူက က်ေနာ့္ကို ေရြးခ်ယ္မယ္ဆိုရင္ေတာ့ ျပည္သူ႔အတြက္ ႏြားတေကာင္လိုပဲ နဖားႀကိဳး အထိုးခံဖို႔ အဆင္သင့္ပါပဲလို႔ ေျပာခ်င္ပါတယ္။

ေမး။ ။အကယ္၍ ေရြးေကာက္ပဲြ အႏိုင္ရခဲ့လို႔ ဧရာ၀တီတိုင္း လႊတ္ေတာ္ထဲ ေရာက္ခဲ့ရင္ ပထမဆံုး လုပ္ေဆာင္မယ့္ အရာက ဘယ္လိုကိစၥမ်ား ျဖစ္မလဲ။

ေျဖ။ ။ အဓိကကေတာ့ ျပည္သူအတြက္ ဆိုးက်ဳိးျဖစ္ေစမယ့္ ေက်ာက္မီးေသြး လွ်ပ္စစ္ဓာတ္အားေပးစက္႐ံု စီမံကိန္းလို ဟာမ်ဳိးကို မျဖစ္ေျမာက္ေအာင္ တားဆီးကန္႔ကြက္ သြားမွာပါ။ ဒီလို စီမံကိန္းေတြက သဘာ၀ ပတ္၀န္းက်င္လည္း ထိခုိက္မယ္။ ျပည္သူေတြလည္း အမ်ားႀကီး ဒုကၡေရာက္ၿပီး ထိခိုက္ပ်က္စီးႏိုင္တယ္။ တကယ္သာ ေက်ာက္မီးေသြးစက္႐ံု တည္ျဖစ္ရင္ ထိခိုက္မွာက ငပုေတာၿမိဳ႕နယ္ တခုတည္း မဟုတ္ဘူး။ သာေပါင္း၊ ပုသိမ္၊ ကန္ႀကီးေထာင့္ၿမိဳ႕နယ္အထိ လူေတြထိခိုက္ ပ်က္စီးသြားႏိုင္တယ္။

အဲဒီအတြက္ ဘယ္မွာလဲ ျပည္သူေတြအတြက္ က်န္းမာေရး ေစာင့္ေရွာက္မႈ။ ဂ်ပန္လို၊ အေမရိကန္လို က်န္းမာေရး ေစာင့္ေရွာက္မႈ အျပည့္အ၀ရွိတဲ့ ႏိုင္ငံေတြမွာေတာင္ ဖ်က္သိမ္းေနတဲ့ဟာကို ေက်ာက္မီးေသြး စီမံကိန္း လုပ္ခ်င္တာနဲ႔ပဲ ဟိုဘက္က လွည့္ေျပာလိုက္၊ ဒီဘက္က လွည့္ေျပာလုိက္နဲ႔ အမ်ဳိးမ်ိဳး လုပ္ေနတာေတြကို က်ေနာ္ လက္မခံႏိုင္ဘူး။ ဒါမ်ဳိးက လုပ္ကိုမလုပ္သင့္တဲ့ကိစၥ ျဖစ္ပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္ က်ေနာ့္အေနနဲ႔ ကန္႔ကြက္သြားမွာပါ။

ေမး။ ။ ေရြးေကာက္ပဲြနဲ႔ ပတ္သက္လို႔ ျပည္သူလူထုကို ဘာကတိစကားမ်ား ေပးႏိုင္ပါလဲ။

ေျဖ။ ။ က်ေနာ့္အေနနဲ႔ ျပည္သူလူထုကို အလုပ္အေကၽြးျပဳဖို႔အတြက္ ေရြးေကာက္ပဲြ ၀င္တာပါ။ ေရြးေကာက္ပဲြ ႏိုင္ခဲ့မယ္ ဆိုရင္ေတာင္ ဒါဟာ က်ေနာ္အာဏာ ရတယ္လို႔ မသတ္မွတ္ပါဘူး။ ျပည္သူ႔ကၽြန္ ျဖစ္တယ္လို႔ပဲ သေဘာထားပါတယ္။ လယ္သမား၊ အလုပ္သမား၊ ေက်ာင္းသားနဲ႔ အဖိႏွိပ္ခံ လူတန္းစားဘက္က ရပ္တည္ၿပီး ႀကိဳးစားေဆာင္ရြက္သြားပါ့မယ္။ ပုသိမ္ျပည္သူလူထုအသံက က်ေနာ့္အသံ ျဖစ္ေစရမယ္လို႔ ကတိေပးပါတယ္။။

ေမး။ ။ ေရြးေကာက္ပဲြမွာ မႏိုင္ခဲ့ရင္ေရာ ဘာဆက္လုပ္ဖို႔ အစီအစဥ္ရွိပါလဲ။

ေျဖ။ ။ မႏိုင္ခဲ့ရင္လည္း ျပည္သူအတြက္ အက်ဳိးရွိမယ့္ ကိစၥေတြကို က်ေနာ္တို႔ ပါတီဆိုဒ္ကေန အစိုးရေရာ၊ လႊတ္ေတာ္ကိုပါ ေစာင့္ၾကည့္ၿပီး အႀကံျပဳတာေတြ၊ ေထာက္ျပေ၀ဖန္တာေတြ လုပ္ေဆာင္သြားမွာပါ။

ေမး။ ။ ဘာေတြမ်ား ျဖည့္စြက္ေျပာခ်င္တာ ရွိပါေသးလဲ။

ေျဖ။ ။ အခုခ်ိန္ကေတာ့ ျပည္သူလူထု အေနနဲ႔ အေရြးမမွားဖို႔ လိုတယ္လို႔ ထင္ပါတယ္။ ျပည္သူလူထုအတြက္ အမွန္တကယ္ အလုပ္လုပ္ေပးမယ့္သူကို ေရြးခ်ယ္ပါလို႔ပဲ ေျပာခ်င္ပါတယ္။ ဒါပါပဲ။

“အုတ္တခ်ပ္ သဲတပြင့္ အေနနဲ႔ ပါဝင္တာပါ”

ဧရာ၀တီ

၂၀၁၅ ခုႏွစ္ ႏို၀င္ဘာ ၈ ရက္တြင္ က်င္းပမည့္ ေရြးေကာက္ပဲြ အတြက္ နယ္ပယ္ေပါင္းစုံမွ အမ်ိဳးသမီး ကိုယ္စားလွယ္ေလာင္းမ်ားသည္လည္း ၀င္ေရာက္ယွဥ္ၿပိဳင္လာၾကသည္။

ထိုအမ်ိဳးသမီး ကိုယ္စားလွယ္ေလာင္းမ်ားထဲတြင္ စီးပြားေရးလုပ္ငန္းမ်ားစြာ၌ ေအာင္ျမင္မႈမ်ား ရရွိေနသည့္ ေရႊနန္းေတာ္ ရာတနာ ေရာင္း၀ယ္ေရး လုပ္ငန္းရွင္ ေဒါက္တာ ေဒၚသက္သက္ခုိင္ သည္လည္း အမ်ိဳးသား ဒီမိုကေရစီ အဖဲြ႔ခ်ဳပ္ (NLD)၏ ရန္ကုန္တိုင္း ဒဂုံၿမိဳ႕နယ္ ျပည္သူ႔လြတ္ေတာ္ ကုိယ္စားလွယ္ေလာင္းအျဖစ္ ဝင္ေရာက္ ယွဥ္ၿပိဳင္မည္ ျဖစ္သည္။

ဒဂံုၿမိဳ႕နယ္တြင္ ျပည္ေထာင္စု ႀက့ံခိုင္ေရးႏွင့္ ဖြံ႕ၿဖိဳးေရးပါတီ(USDP) ပါတီဝင္ တဦးျဖစ္သည့္ ျပည္ေထာင္စု လႊတ္ေတာ္ နာယက ဦးနႏၵေက်ာ္စြာလည္း ဝင္ေရာက္ယွဥ္ၿပိဳင္မည္ျဖစ္ရာ NLD ပါတီ ကိုယ္စားျပဳ ပါ၀င္ယွဥ္ၿပိဳင္မည့္ ေဒါက္တာ ေဒၚသက္သက္ခုိင္အား မဲဆြယ္ စည္း႐ုံးမႈ အေျခအေန၊ မဲစာရင္းအေျခအေနမ်ားႏွင့္ ပတ္သက္ၿပီး ဧရာဝတီ သတင္းဌာန အႀကီးတန္း သတင္းေထာက္ ေမစစ္ပိုင္ က ေတြ႔ဆုံ ေမးျမန္းထားပါသည္။

ေမး။ ။ ေဒၚသက္သက္ခိုင္ အေနနဲ႔ ဘယ္ပါတီကေန ဘယ္လို ဝင္ေရာက္ယွဥ္ၿပိဳင္ ျဖစ္တာပါလဲ။

ေျဖ။ ။ က်မ ဒဂုံၿမိဳ႕နယ္ကေန ျပည္သူ႔လႊတ္ေတာ္ ကုိယ္စားလွယ္ေလာင္းအျဖစ္ NLD ပါတီကေန ယွဥ္ၿပိဳင္မွာပါ။ ၁၉၈၈ ကာလ တုန္းက အသက္ ၂၁ ႏွစ္အရြယ္ ေက်ာင္းသူဘဝ မႏၲေလးေဆးတကၠသိုလ္မွာ တက္ခဲ့တုန္းက မိုးကုတ္ NLD ပါတီဝင္ ျဖစ္ခဲ့ပါတယ္။

၂၀၁၃ ခုႏွစ္မွာ မိုးကုတ္ၿမိဳ႕ ၿမိဳ႕မိၿမိဳ႕ဖေတြက ပါဝင္ေပးဖို႔ ကမ္းလွမ္းလာပါတယ္။ က်မက ရည္ရြယ္ခ်က္ရွိေပမယ့္ Ph.D အတြက္ စာေတြကမ်ားေတာ့ ေက်ာင္းစာကိုပဲ အာရုံစိုက္ၿပီး လုပ္ခ်င္ေသးတယ္။ တကယ္လို႔ စမယ္ဆုိရင္လည္း ၂၀၁၄ ေလာက္မွ စခ်င္တယ္ လို႔ ေျပာလိုက္ပါတယ္။ မုိးကုတ္မွာက က်မအတြက္လည္း လက္ေတြ႔မက်ဘူး။ မိုးကုတ္သူဆိုေပမယ့္ ေနတာက ရန္ကုန္မွာျဖစ္ တယ္။ ဒီမွာေနတာ ၂၁ ႏွစ္လည္းရွိၿပီ။ အဲဒီအခ်ိန္မွာ ဒဂုံၿမိဳ႕နယ္က NLD က ေခၚတာနဲ႔၂၀၁၄ မွာပါတီ ျပန္ဝင္လုိက္တယ္။

ေမး။ ။ မဲဆြယ္စည္း႐ုံးကာလ ေရာက္ေနၿပီိဆိုေတာ့ ဝင္ၿပိဳင္မယ့္ ဒဂုံၿမိဳ႕နယ္မွာ ဘာေတြလုပ္ေဆာင္ေနပါၿပီလဲ။

ေျဖ။ ။ မဲဆြယ္စည္း႐ုံးမႈေတြက စတာေတာ့စေနၿပီ။ မဲဆြယ္ကာလ မတုိင္ခင္ေတာ့ ဗီႏိုင္းတို႔ ဒီဇိုင္းတို႔ ႀကိဳတင္ ျပင္ဆင္ထားတယ္။ စာရြက္ေတြေဝဖို႔ ဘာစာေတြထည့္ေရးမွာလဲဆုိတာ လုပ္ထားတယ္။ ၿမိဳ႕နယ္အဆင့္မွာ ေရြးေကာက္ပြဲ ေအာင္ႏုိင္ေရးအဖဲြ႔နဲ႔ က်မတို႔ကုိယ္စားလွယ္ေလာင္းေတြ အစည္းအေဝးလုပ္ၿပီး ေငြေၾကးစီမံတာက အစေပါ့။ ေနာက္ၿပီး မဲရုံေစာင့္တာ၊ မဲရုံအကူနဲ႔ မဲစာရင္း စိစစ္ တာ လုပ္တယ္။ ၿမိဳ႕နယ္အဆင့္ သင္တန္းေတြ လုပ္တယ္။ ပါဝင္လုပ္ေဆာင္သူေတြအားလုံး ကြ်မ္းကြ်မ္းက်င္က်င္ ျဖစ္ေအာင္ ေပါ့။

Door to Door လည္းသြားပါတယ္။ ပထမအႀကိမ္ အေျခခံမဲစာရင္းကုိ တအိမ္တက္ဆင္း စစ္ေဆးေပးတဲ့ ဝန္ေဆာင္မႈလုပ္တယ္။ အဲဒီေတြ႔ရွိခ်က္ေတြ က်မတို႔မွာ ရွိထားတယ္။ မဲဆႏၵရွင္ေတြလည္း မဲစာရင္းမွားတာ သိကုန္ေတာ့ ျပင္ဖို႔ ေလွ်ာက္လႊာေတြကုိ ရပ္/ေက်းေကာ္မရွင္ကုိ တင္တယ္။ အခုခ်ိန္မွာ ဒုတိယအႀကိမ္ မဲစာရင္း ထြက္လာတယ္။ အမွားေတြ မျပင္တဲ့အျပင္ ထပ္အမွားေတြ ပါလာ တယ္။ က်မတို႔ ၿမိဳ႕နယ္အေပၚ ေတြ႔ရွိခ်က္ေပါ့။ မီဒီယာေတြမွာ နားေထာင္ေတာ့လည္း တျခားၿမိဳ႕နယ္ေတြမွာလည္း ဒီလိုပဲျဖစ္ေနတာ ကို ေတြ႔ရတယ္။ အခုခိ်န္မွာ ဒုတိယအႀကိမ္ မဲစာရင္းလည္း စစ္မယ္။ စည္း႐ုံးမဲဆြယ္တာလည္း လုပ္မယ္။

Mobile Team ေလး လုပ္မယ္။ စားပဲြ ကုလားထုိင္ခ်ၿပီး မဲစာရင္း တုိက္ဆုိင္စစ္ေဆးခ်င္ရင္လာဖို႔ ဝန္ေဆာင္မႈ အိမ္တိုင္ရာေရာက္ ေပးမယ္။ မဲစာရင္း ျပင္ခ်င္သူေတြ အတြက္လည္း ေရြးေကာက္ပဲြ ေကာ္မရွင္က ထုတ္ထားတဲ့ ျပင္ဆင္လႊာကို သူတို႔ကို ထုတ္ေပးမယ္။ မိတၱဴကူးစက္လည္း တခါတည္းယူၿပီး မွတ္ပုံတင္၊ သန္းေခါင္စာရင္းကအစ မိတၱဴကူးေပးတာမ်ိဳး၊ One Stop Service လုပ္ဖို႔ရွိပါတယ္။ အခုေတာ့ ေယာမင္းႀကီး ရပ္ကြက္မွာ လာျပင္ေနတာေတြ ရွိတယ္။ မီဒီယာေတြမွာလည္း ခ်ျပေတာ့ မွားေနတာ လူထပ္တာ ေတြ အမွားမ်ားေတာ့ လာျပင္ၾကတယ္။ ေယာမင္းႀကီး ရပ္ကြက္မွာေတာ့ လူတဖဲြဖဲြနဲ႔ လာျပင္ေနၾကတယ္။ တျခားရပ္ကြက္ေတြေတာ့ က်မတို႔ ဒီေန႔(စက္တင္ဘာ ၁၈ ရက္) စဆင္းမယ္။

ေမး။ ။ မဲစာရင္းမွားယြင္းမႈေတြ ရွိေနတယ္။ ေရြးေကာက္ပဲြ ကာလကလည္း နီးေနၿပီဆိုေတာ့ လႊတ္ေတာ္ ကုိယ္စားလွယ္ေလာင္း တေယာက္အေနနဲ႔ အဲဒီအေပၚ စိုးရိမ္ပူပန္မႈေတြ ရွိေနလား။

ေျဖ။ ။ ျပည္ေထာင္စု ေရြးေကာက္ပဲြ ေကာ္မရွင္ဆိုတာ ေရြးေကာက္ပဲြကို ဦးစီးက်င္းပေပးရတဲ့ အဖဲြ႔ျဖစ္တယ္။ ေရြးေကာက္ပဲြ က်င္း ပ ဖုိ႔ အာဏာအလုံးစုံ ရထားတယ္။ ဥပေဒျပဳခြင့္ေတြ ရွိတယ္။ အင္အားစုေတြလို႔ေျပာရင္ ျပည္ေထာင္စု ေကာ္မရွင္ကေန တုိင္း၊ ခရိုင္၊ ၿမိဳ႕နယ္ အဆင့္ဆင့္ရွိတယ္။ တတုိင္းျပည္လုံးေပါ့။ အခိ်န္အားျဖင့္လည္း ၅ ႏွစ္ ရခဲ့တယ္။ ႏိုင္ငံတကာကေန နည္းပညာ အေထာက္အပ့ံ၊ ေငြေၾကးအေထာက္အပံ့ေတြလည္း ေပးခဲ့တာေတြ ရွိတယ္။ ႏုိင္ငံေတာ္ကလည္း သင့္ေလ်ာ္တဲ့ ဘတ္ဂ်က္ခ်ထား ေပး မွာပဲ။

တႏုိင္ငံလုံးက ေကာ္မရွင္ အဆင့္ဆင့္မွာလည္း လူေတြလည္း ရွိရဲ႕သားနဲ႔ ဘာလို႔မွန္ကန္ေအာင္ မလုပ္ခဲ့သလဲဆုိရင္ ျပည္ေထာင္စု ေရြးေကာက္ပဲြ ေကာ္မရွင္ရဲ႕ ညံ့ဖ်င္းမႈလို႔ပဲ ေျပာခ်င္ပါတယ္။ ညံ့ဖ်င္းတာလား ဒါမွမဟုတ္ မရိုးသားတဲ့စိတ္နဲ႔ တမင္သက္သက္ မဲ စာရင္းမမွန္ေအာင္ လုပ္တာလားေပါ့။ က်မတို႔အ ေျခခံမဲစာရင္း ထြက္ၿပီးတုန္းကတည္းက မဲစာရင္းေတြ မွားေနတာ သိသြားၿပီေပါ့ေနာ္။ ဒါေၾကာင့္ မဲဆႏၵရွင္ ပညာေပးမႈေတြလုပ္ၿပီး မဲတျပားက တုိင္းျပည္အတြက္ ျပည္သူလူထုအတြက္ အေရးႀကီးတယ္ဆိုတာ က်မ တို႔ ေျပာခဲ့တဲ့အတြက္ ျပည္သူေတြလည္း ေတာ္ေတာ္ေလး ႏုိးႏုိးၾကားၾကား ရွိေနတယ္။

ေရြးေကာက္ပဲြ သိပ္ၿပီးနီးကပ္လာခ်ိန္ ဒုတိယမဲစာရင္းက အရင္ ၈၀ ရာခိုင္ႏႈန္း မွားရာကေန ၅၀ ရာခိုင္ႏႈန္းေလာက္ပဲ မွားတယ္ဆိုရင္ လူေတြက စိတ္ေက်နပ္ၾကမွာပါ။ ဒါေပမယ့္ အရင္တုန္းကထက္ ပိုမွားတာေတြ ေတြ႔ရတယ္။ ပထမအရစ္ စစ္တုန္းက ေတြ႔ရွိခ်က္ေတြထက္ ပိုၿပီးမွားလာေတာ့ သမားရိုးက် ညံ့ဖ်င္းမႈထက္ သာလြန္ၿပီး မရိုးသားမႈေတြ ပါလာတာ ေတြ႔ရေတာ့ အဲဒီအတြက္ကုိ က်မတို႔ေတာ္ေတာ္ေလး စိုးရိမ္ပါတယ္။ စိုးရိမ္ေပမယ့္ ေကာင္းတဲ့တခ်က္က ျပည္သူေတြက မဲေပးခြင့္ မဆုံးရႈံးေအာင္ ရပ္ေက်းေကာ္မရွင္ေတြမွာ လာျပင္ၾကတယ္ဆုိေတာ့ ဘယ္ေလာက္ မွန္မွန္ကန္ကန္ ျပင္ေပးႏုိင္မလဲ ၾကည့္ရမွာေပါ့။ မွားတာကေတာ့ အေျခခံ ဥပေဒက စမွားတာ။

ေရြးေကာက္ပဲြ ေကာ္မရွင္ကုိ ျပည္သူလူထုက မဟုတ္ဘဲ လက္ရွိသမၼတက ဖဲြ႔စည္းေပးရတာဆိုေတာ့ လက္ရွိအာဏာရပါတီ အာဏာ ရ အစိုးရရဲ႕ စိတ္ဆႏၵအတုိင္း ေဖာ္ေဆာင္ေနရသလို ျဖစ္ေနၿပီး တကယ္ကုိ သမာသမတ္က်က်နဲ႔ ေရြးေကာက္ပဲြ က်င္းပေပးေနတာ မဟုတ္ဘဲ အာဏာရပါတီ အလိုက် လုပ္ေပးရတ့ဲ သေဘာမ်ိဳး ျဖစ္ေနတယ္။ ဒါသည္ အေျခခံဥပေဒ အရေပါ့။ အေျခခံဥပေဒကုိက မွားယြင္းေနတယ္။ ျဖစ္သင့္တာက လြတ္လပ္တဲ့၊ အာဏာရပါတီရဲ႕ ၾသဇာလႊမ္းမိုးမႈ မရွိတဲ့၊ ျပည္သူေတြရဲ႕ ႏုိင္ငံေရးအခြင့္အေရးကုိ အျပည့္အဝ အကာအကြယ္ေပးႏုိင္တ့ဲ အရည္အခ်င္း ျပည့္ဝတဲ့ ေကာ္မရွင္ပဲ ျဖစ္သင့္တာကို အစိုးရရဲ႕ လက္ကုိင္တုတ္ ျဖစ္ေနတယ္။

ေမး။ ။ ဒဂုံၿမိဳ႕နယ္မွာ တျခားဘယ္ပါတီေတြက ဝင္ေရာက္ယွဥ္ၿပိဳင္မယ္လို႔ သိထားပါလဲ။

ေျဖ။ ။ က်မသိထားတာေတာ့ ျပည္ေထာင္စု ႀကံ့ခို္င္ေရးႏွင့္ ဖြံ႔ၿဖိဳးေရးပါတီ၊ တုိင္းရင္းသား စည္းလုံးညီညြတ္ေရးပါတီ၊ အမ်ိဳးသား ႀကီးပြား တုိးတက္ေရး ပါတီနဲ႔ အမ်ိဳးသား ဒီမုိကေရစီ အင္အားစုပါတီ လို႔ေတာ့ အၾကမ္းဖ်င္း သိထားတယ္။

ေမး။ ။ ယွဥ္ၿပိဳင္ရမယ့္ ပါတီေတြကလည္း နာမည္ရပါတီေတြ ျဖစ္ေနေတာ့ ေဒၚသက္သက္ခိုင္ အေနနဲ႔ လူထုဆီက ေထာက္ခံမႈေတြရေအာင္ ဘယ္လိုမ်ိဳး ေဆာင္ရြက္ဖို႔ ရွိပါလဲ။

ေျဖ။ ။ ေဆြးေႏြးပဲြ၊ ေတြ႔ဆုံပဲြေလးေတြလုပ္ၿပီး ၿမိဳ႕မိၿမိဳ႕ဖေတြနဲ႔ ေတြ႔ဆံုစကားေျပာဖို႔ စီစဥ္ထားတယ္။ ဒါေပမယ့္ က်မတို႔က စက္တင္ဘာ ၈ ရက္မွ စည္း႐ုံးခြင့္ရတာဆိုေတာ့ အဲဒီရက္ကေန ၁၅ ရက္အတြင္း ၿမိဳ႕နယ္ေကာ္မရွင္၊ ခရိုင္ေကာ္မရွင္ကုိ တင္ၿပီးမွပဲ လုပ္မယ္။ လတ္တေလာေတာ့ ကုိယ္စားလွယ္ေလာင္းေတြနဲ႔ ရပ္ကြက္ထဲကေန နာမည္နဲ႔ မိတ္ဆက္တယ္။ ကားေပၚမွာ ဗီႏိုင္းခ်ိတ္ၿပီးေတာ့ ဒီပါတီက ဒီလူကေတာ့ ဒီၿမိဳ႕နယ္မွာ ၿပိဳင္မယ္ဆုိတဲ့ မိတ္ဆက္သေဘာ လုပ္တယ္။ Billboard ေတြလဲ ေထာင္တယ္။

ေမး။ ။ ေဒၚသက္သက္ခိုင္က စီးပြားေရးလုပ္ငန္းရွင္ တဦးလည္းျဖစ္ေတာ့ ႏုိင္ငံေရးအေနနဲ႔ လုပ္ေဆာင္ဖို႔မွာ အလုပ္ ၂ ခုလုံး မလစ္ဟင္းေအာင္ ဘယ္လိုလုပ္ေဆာင္မယ္လို႔ စဥ္းစားထားပါလဲ။

ေျဖ။ ။ စီးပြားေရးက က်မရဲ႕ အမ်ိဳးသားက ဦးေဆာင္ၿပီး လုပ္ေနတာေပါ့။ မိသားစုလုပ္ငန္းလို႔ ေျပာလို႔ရမယ္။ က်မက ေနာက္က ေန စနစ္လိုက္ခ်ေပးတာပါ။ က်မတို႔ စီးပြားေရးမွာ စနစ္ေကာင္းျခင္းအားျဖင့္ က်မရွိေနစရာ မလိုေတာ့ပါဘူး။ အခုခ်ိန္မွာေလ။ က်မ အမ်ိဳးသားနဲ႔ ဒါရိုက္တာအဖဲြ႔ ရွိပါတယ္။ ဝန္ထမ္းေတြကလည္း အလုပ္ဝင္ၿပီဆိုရင္ မထြက္ၾကဘူး။ ၿမဲၾကတယ္။ က်မတို႔ဘက္က လည္း ဝန္ထမ္းေတြအေပၚကို ေကာင္းဖို႔ႀကိဳးစားတယ္။ ဝန္ထမ္းေတြကလည္း ျပန္ၿပီးေကာင္းၾကတဲ့ မိသားစုပံုစံ ဆက္ဆံေရးဆိုေတာ့ လုပ္ငန္းမွာ လူဦးေရ ၆၀၀ ေက်ာ္ ရွိတယ္။ အကုန္လုံးက မိသားစုေတြလုိပဲ ျဖစ္ၾကတယ္။ စနစ္ကလည္း ရွိၿပီ။ ဦးေဆာင္သူကလည္း ရွိ ဝန္ထမ္းကလည္းေကာင္းေတာ့ စီးပြားေရးဘက္ကို က်မထားခဲ့လို႔ရၿပီ။ က်မအမ်ိဳးသားက ဆက္ၿပီးဦးေဆာင္မွာေပါ့။

ေမး။ ။ ဒါဆိုရင္ ႏုိင္ငံေရးဘက္ကုိ စိတ္ႏွစ္ၿပီး လုပ္ေတာ့မယ္လို႔ စဥ္းစားလိုက္ၿပီေပါ့။

ေျဖ။ ။ မွန္ပါတယ္ က်မက ေတာက္ေလွ်ာက္အလုပ္ကိုလည္း ႀကိဳးစားလုပ္ခဲ့တယ္။ ဦးေဆာင္ႏိုင္မႈ စြမ္းရည္ရွိေအာင္လည္း ကိုယ့္ ဘာသာကုိယ္ လုပ္ခဲ့တယ္။ တခ်ိန္တည္းမွာပဲ ပညာေတြ သင္ခဲ့တယ္။ မဟာဘဲြ႔ ၂ ခု ယူတယ္။ ပါရဂူဘဲြ႔ ယူေနတာ အခုဆိုရင္ စာ ေတြ အကုန္ၿပီးလို႔ စာတမ္းျပဳစုတဲ့ အခ်ိန္ေရာက္ၿပီ။ က်မက ေက်ာင္းကုိ ေတာင္းဆိုထားတာက ဒီ ၃ လေတာ့ ခဏနားၿပီးမွ စာတမ္း ဆက္ေရးမယ္ ဆိုၿပီးေတာ့ပါ။ Ph.D (ABD) All But Dissertation အဆင္႔ ေရာက္ေနပါၿပီ။

အလုပ္နဲ႔စာန႔ဲတဲြၿပီး ပညာရွင္ တေယာက္လုိျဖစ္ေအာင္ လုပ္ခဲ့တယ္။ ေနာက္တခုကလည္း ျမန္မာအမ်ိဳးသမီး စီးပြားေရး စြမ္းေဆာင္ရွင္မ်ားအသင္း၊ ျမန္မာႏုိင္ငံ ေရႊလုပ္ငန္းရွင္မ်ား အသင္းနဲ႔ ျမန္မာႏိုင္ငံ ကုန္သည္မ်ားႏွင္႔ စက္မႈလက္မႈ လုပ္ငန္းရွင္မ်ား အသင္းခ်ဳပ္ (UMFCCI)တို႔မွာလည္း ပါခဲ့တာ ၾကာၿပီ။ အမ်ိဳးသမီး ဖြံ႔ၿဖိဳးေရးေတြလုပ္ဖို႔ အမ်ိဳးသမီး လုပ္ငန္းရွင္ေတြ၊ ရာထူးျမင့္တဲ့အ မ်ိဳးသမီးေတြ၊ ပညာရွင္ေတြ ပူးေပါင္းထားတဲ့ အဖဲြ႔ျဖစ္ေတာ့ ဒါေတြလည္း က်မလုပ္ျဖစ္တယ္။

အဲဒီလို အသင္းအဖဲြ႔ေတြနဲ႔ လုပ္လာတာ ၁၀ ႏွစ္ ေက်ာ္ၿပီ။ ႏုိင္ငံတကာ အစည္းအေဝး၊ အာဆီယံ အစည္းအေဝးေတြ ညီလာခံေတြ သင္တန္းေတြလည္း တက္ခဲ့တယ္။ ျပည္တြင္းမွာလည္း ႏိုင္ငံတကာကလာတဲ့ အဖဲြ႔ေတြနဲ႔ အလုပ္လုပ္ခြင့္ရတယ္။ ဒါေတြက က်မ အတြက္ ေတာက္ေလွ်ာက္ လုပ္လာတယ္။ က်မက ႏုိင္ငံေရးကို အခုမွ စလုပ္တာ မဟုတ္ဘဲ ပညာရပ္ပိုင္းဆုိင္ရာကအစ ေတာက္ ေလွ်ာက္ ျပင္ဆင္လာတာပါ။

ေမး။ ။ ႏိုင္ငံေရးအတြက္ အခ်ိန္အေတာ္ယူၿပီး ျပင္ဆင္လာတယ္ဆိုေတာ့ ျပဳျပင္ေျပာင္းလဲေရးမွာ ျပည္သူေတြအတြက္ ဘယ္လိုမ်ိဳးေတြ လုပ္ေဆာင္ဖုိ႔ ဆႏၵရွိပါလဲ။

ေျဖ။ ။ တုိင္းျပည္ကို လမ္းေၾကာင္းအမွန္ေပၚ ေရာက္သြားေအာင္ လုပ္ခ်င္တယ္။ အဓိက ကေတာ့ စနစ္ေပါ့။ ေကာင္းတဲ႔စနစ္သာ ထားခဲ့လို႔ရွိရင္ ဥပမာအားျဖင့္ ဘုရားရွင္က သူပရိနိဗၺာန္စံသြားရင္ တရားကို ကိုးကြယ္ဖို႔ ေျပာခဲ့တာကုိး။ ဒီလိုစနစ္နဲ႔ ခ်န္ခဲ့တာသည္ ႏွစ္ေပါင္း ၂၆၀၀ ေက်ာ္ၿပီေလ။ ဆိုလုိခ်င္တာက စနစ္ကို တည္ေထာင္ခဲ့ခ်င္တာပါ။ ေျပာမယ္ဆုိရင္ NLD ဆိုရင္ အေမေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ ရွိတယ္။ သူသည္ အသက္အားျဖင့္ ၇၀ ဝန္းက်င္၊ ေနေကာင္းက်န္းမာၿပီး အလုပ္ေတြလည္း လုပ္ႏုိင္ေသးတယ္။ ဒါေပမယ့္ ဘယ္သူပဲျဖစ္ျဖစ္ ဘယ္သူမွ အၿမဲတမ္း မရွိႏုိင္ပါဘူး။

ဒါေၾကာင့္ စနစ္တခု ေကာင္းေအာင္ အုတ္ျမစ္ခ်ၿပီး အရွိန္ရေအာင္ လမ္းေၾကာင္းေပၚ ခ်ေပးခဲ့ရမွာေပါ့။ ႏုိင္ငံေရးစနစ္နဲ႔ စီးပြားေရး စနစ္ ရွိတယ္ေပါ့။ အစိုးရတရပ္ရဲ႕ တာဝန္က ႏိုင္ငံေရးစနစ္နဲ႔ စီးပြားေရးစနစ္ ေကာင္းေအာင္ သဟဇာတျဖစ္ေအာင္ လုပ္ရမယ္။ လမ္းေၾကာင္းမွန္ ေရာက္ေအာင္ေပါ့။ ဒီစနစ္ကို ျပည္သူလူထုၾကားထဲမွာ အစိုးရအဖဲြ႔ၾကားထဲမွာ လႊတ္ေတာ္လိုမ်ိဳးမွာ ျပည္ေထာင္စု တရားလႊတ္ေတာ္ခ်ဳပ္ စသည္ျဖင့္ ဒါမ်ိဳးထားခဲ့ႏုိင္ရင္ေတာ့ ေရွရွည္ေကာင္းဖို႔အတြက္ ျဖစ္လာမယ္။ က်မ ပါဝင္ရျခင္းက စနစ္ကို တည္ေထာင္ၿပီး လမ္းေၾကာင္းအမွန္ေပၚ ေရာက္ေစခ်င္လို႔ အုတ္တခ်ပ္ သဲတပြင့္ အေနနဲ႔ ပါဝင္တာပါ။

ေမး။ ။ ႏုိင္ငံေရးနယ္ပယ္မွာ အမ်ိဳးသမီး ကုိယ္စားလွယ္ေလာင္းေတြ အမ်ားအျပား ပါ၀င္လာတဲ့အေပၚ ဘယ္လိုျမင္ပါလဲ။

ေျဖ။ ။ က်မ အားရေက်နပ္မိတယ္။ တျခားပါတီေတာ့ မသိဘူး။ က်မတို႔ပါတီမွာေတာ့ အရည္အခ်င္းတူရင္ အသက္ငယ္သူ၊ အမ်ိဳးသမီး၊ တုိင္းရင္းသား စသည္ျဖင့္ေပါ့ ဦးစားေပးတာ ရွိတယ္။ ဒီလိုေလးေတြရွိေတာ့ NLD အမတ္ေတြဆိုတာ လူႀကီးလူငယ္လူလတ္ အရြယ္စုံပါတယ္။ နယ္ပယ္ေဒသ အသီးသီးက လာၾကတယ္။ မိသားစု ေနာက္ခံ၊ ပညာေရး၊ လုပ္ငန္းအေတြ႔အႀကံဳ စသည္ျဖင့္ေပါ့ အမ်ိဳးမ်ိဳး ပါ၀င္တယ္။

ဥပမာ-ဆရာဝန္ေတြ၊ ပညာရွင္ေတြ ပါေမာကၡခ်ဳပ္ေတြ၊ အင္ဂ်င္နီယာေတြ၊ ဥပေဒ ပညာရွင္၊ စီးပြားေရးဘြဲ႔ရေတြ၊ စီးပြားေရး လုပ္ငန္းရွင္ ေတြ စသည္ျဖင့္ လူမ်ိဳးစုံပါတယ္။ အဲဒီလို မတူကြဲျပားတဲ႔သူေတြ ပါတာဟာ NLD ရဲ႕ အားသာခ်က္ေပါ့။ လူႀကီးလူငယ္ အမ်ိဳးသား၊ အမ်ိဳးသမီးေတြ မွ်ၿပီး ပါလာတာက အားသားခ်က္ပဲ။ မတူညီတဲ့သူေတြ အဖဲြ႔အစည္း အတြင္းမွာ ရွိျခင္းအားျဖင့္ ရႈေထာင့္အမ်ိဳးမ်ိဳးက စဥ္းစားၿပီး လူတုိင္းအက်ိဳးရွိေအာင္ မူဝါဒေတြ ခ်မွတ္နုိင္တာေပါ့။

မူဝါဒခ်မွတ္ရာမွာ အမ်ိဳးသမီးေတြ မပါဘူးဆိုရင္ အမ်ိဳးသားေတြက အမ်ိဳးသမီးကိစၥေတြကို အမ်ိဳးသမီးေတြေလာက္ မသိႏုိင္ဘူး။ ကိုယ္တုိင္ပါ၀င္ၾကမယ္ဆုိရင္ အမ်ိဳးသမီးေတြနဲ႔ သက္ဆုိင္တဲ့ သီးသန္႔လုိအပ္တာေတြ ထည့္သြင္း စဥ္းစားႏုိင္တာေပါ့။ အမ်ိဳးသမီး ေတြ မပါဘဲ အမ်ိဳးသားေတြကပဲ မူဝါဒ ခ်မွတ္မယ္ဆုိရင္ အမ်ိဳးသမီးေတြအတြက္ လုံေလာက္မႈ ရွိခ်င္မွရွိမယ္။ အဲဒီလို သေဘာမ်ိဳးပဲ။ လူႀကီးေတြပဲပါရင္ လူငယ္လူလတ္ပိုင္းေတြရဲ႕အျမင္က ဘယ္လိုလဲဆုိတာ မသိႏိုင္ဘူး။ အရင္တုန္းကဆုိရင္ အမ်ိဳးသမီးဆိုတာ ႏုိင္ငံ ေရးနဲ႔ မဆုိင္သလိုလို အမ်ိဳးသားေတြပဲ ဆုိင္သလိုလို ယူဆၾကေတာ့ ေရွးရိုးစဲြ အယူအဆေတြကို ေဖာက္ထြက္ၿပီး ႏုိင္ငံေရးျဖစ္စဥ္ထဲ ကို အမ်ိဳးသမီးေတြ ၀င္လာတာက ေကာင္းတဲ့လကၡဏာပဲ ျဖစ္ပါတယ္။

ေမး။ ။ ထပ္ၿပီးျဖည့္စြက္ ေျပာခ်င္တာမ်ား ရွိေနပါေသးလား။

ေျဖ။ ။ အဓိက ကေတာ့ စနစ္ပါပဲ။ တုိင္းျပည္ရဲ႕ စနစ္က မွားယြင္းလာတယ္။ ေျပာရရင္ေတာ့ ပ်က္အစဥ္ ျပင္ခဏေပါ႔။ ေကာင္းေစ ခ်င္တဲ့စိတ္နဲ႔ ပ်က္စီးေနတာေတြကို ျပင္လုိက္ရင္ တကယ္အေျမာ္အျမင္ရွိတဲ့ လုပ္ရပ္ ျဖစ္ပါတယ္။ အခုက အေျခခံ ဥပေဒကိုယ္တုိင္ က လူတအုပ္စုကုိပဲ ကာကြယ္ထားတဲ့ သေဘာျဖစ္ေနတယ္။ အာဏာရွင္ တအုပ္စုအတြက္ပဲ ေရးဆဲြထားခဲ့တာဆိုေတာ့ အေျမာ္အျမင္ မရွိရာ ေရာက္တယ္။

ဥပမာ မဲစာရင္းေတြ မွားတယ္။ မွားတဲ့ၾကားထဲက ေရြးေကာက္ပဲြ လုပ္လုိက္လို႔ ျပည္သူက တကယ္ေထာက္ခံတဲ့ပါတီ အာဏာရသြားရင္ အာဏာရပါတီက ေနာက္ေရြးေကာက္ပဲြ ေကာ္မရွင္တခုကုိ ထပ္ၿပီးေတာ့ ေနာက္ ၂၀၂၀ အတြက္ ေကာ္မရွင္အသစ္ လုပ္လုိက္ ရင္ အာဏာရပါတီကုိပဲ ကာကြယ္သလိုျဖစ္ေနရင္ အမွားဟာ ေတာက္ေလွ်ာက္ ပါသြားႏိုင္ပါတယ္။ အဲဒါက အေျမာ္အျမင္ မရွိရာ ေရာက္တယ္။ အခုက အေျခခံဥပေဒကုိ ဆဲြခဲ့တဲ့သူက သူ႔အက်ိဳး ရွိမယ္ထင္လို႔ ဆဲြခဲ့ေပမယ့္လည္း ေရရွည္မွာ အၿမဲတမ္း အက်ိဳးရွိႏုိင္ တာ မဟုတ္ပါဘူး။ ။

“သပိတ္ေမွာက္ျခင္း ဆႏၵျပျခင္းေပၚမွာ အတည္မျပဳႏိုင္ပါဘူး”

ဧရာ၀တီ

စက္တင္ဘာလဆန္းပိုင္းတြင္ အသစ္ထုတ္ျပန္လိုက္သည့္ ေမာ္ေတာ္ယာဥ္ဥပေဒ ထြက္ေပၚလာသည့္ ေနာက္ပိုင္း ရန္ကုန္ၿမိဳ႕တြင္းေျပးဆြဲသည့္ ခရီးသည္တင္ယာဥ္လိုင္းမ်ား ဆႏၵျပျခင္းမ်ားျဖစ္ေပၚခဲ့ၿပီး ပံုမွန္ေျပးဆြဲမႈမ်ား က်ဆင္းလာခဲ့ ေသာေၾကာင့္ စာေမးပြဲေျဖဆိုမည့္ တကၠသိုလ္ေက်ာင္းသားမ်ားႏွင့္ ေန႔စဥ္သြားလာေနသည့္ ခရီးသြားမ်ား အခက္အခဲမ်ား ျဖစ္ေပၚခဲ့သည္။ ယင္းသို႔ ရန္ကုန္ၿမိဳ႕တြင္း ေျပးဆြဲေနေသာ လုိင္းကားမ်ား၏ ဆႏၵျပမႈမ်ားႏွင့္ပတ္သက္၍ ရန္ကုန္တိုင္း ေဒသႀကီး ေမာ္ေတာ္ယာဥ္လုပ္ငန္းေပါင္းစုံ ထိန္းသိမ္းေရးႀကီးၾကပ္မႈဗဟိုေကာ္မတီ(မထသ) ဥကၠ႒ ဦးလွေအာင္ကို ဧရာ၀တီ သတင္းေထာက္ ေမစုိးစံက ေတြ႕ဆုံေမးျမန္းထားသည္။

ေမး။ ။ေမာ္ေတာ္ယာဥ္ဥပေဒအသစ္ထုတ္ျပန္လိုက္ၿပီးေနာက္ပိုင္းမွာ လိုင္းကားေတြ ဆႏၵျပမႈ ျဖစ္စဥ္နဲ႔ ပတ္သက္ၿပီး မထသဥကၠ႒တဦးအေနနဲ႔ ဘယ္လိုမွတ္ခ်က္ျပဳမလဲ။

ေျဖ။ ။ အခုျဖစ္စဥ္ကို ေျပာရရင္ ၂၀၁၅ခုႏွစ္ ေမာ္ေတာ္ယာဥ္ဥပေဒကို စက္တင္ဘာ ၇ ရက္ေန႔မွာ ႏိုင္ငံေတာ္ သမၼတ ႀကီး လက္မွတ္ေရးထိုးၿပီးေတာ့ စက္တင္ဘာလ ၈ ရက္ေန႔မွာ ျပည္သူလႊတတ္ရံုးကေန ထုတ္ျပန္ခဲ့တယ္လို႔ သိရ ပါတယ္။ စက္တင္ဘာ ၁၀ ရက္နဲ႔ ၁၁ ရက္ေန႔မွာ ထြက္တဲ့ သတင္းစာေတြမွာ ၂၀၁၅ ခုႏွစ္ေမာ္ေတာ္ယာဥ္ဥပေဒနဲ႔ ပတ္သက္ ၿပီးေတာ့ ျပည္သူကို ခ်ျပၿပီးျဖစ္တယ္။

ဥပေဒထုတ္လိုက္တဲ့အတြက္ ဥပေဒပါျပ႒ာန္းခ်က္ေတြနဲ႔ ကိုက္ညီဖို႔ ေမာ္ေတာ္ယာဥ္ေတြ ျပင္ဆင္ေနတယ္။ နံပါတ္ျပားေတြ ၊မီးမျပည့္စံုတာေတြ၊ ဘရိတ္မေကာင္းတာေတြ ဒါေတြကို အရင္ကတည္းကလည္း ထုတ္ျပန္ထားတယ္။ သို႔ေသာ္ ဒီဥပေဒ ထုတ္ျပန္ၿပီးတဲ့ေနာက္မွာ ယာဥ္ပိုင္ရွင္ေတြကလည္း ပိုျပဳျပင္လာတာကို ေတြ႔ရတယ္။ ေနာက္တခုက ယာဥ္ေတြမွာ အမႈ က်ဴးလြန္လို႔ ဖမ္းဆီးခံရတဲ့ ယာဥ္လုပ္သားမ်ားကိစၥ။ လိုင္စင္ေတြကို သက္ဆိုင္ရာ ယာဥ္ထိန္းရဲတပ္ဖြဲ႔ကတဆင့္ လုိင္စင္ ေရြးတဲ့လုပ္ငန္း လုပ္ေဆာင္ခ်ိန္ကာလအတြင္းမွာ ယာဥ္အထြက္အားက နည္းနည္းက်လာပါတယ္။

ဒီလိုက်လာခ်ိန္မွာ မေန႔က (စက္တင္ဘာ ၁ရ ရက္ေန႔) ရန္ကုန္ေတာင္ပိုင္းခ႐ိုင္နဲ႔ အေရွ႕ပိုင္းခ႐ိုင္မွာရွိတဲ့ တကၠသိုလ္ေတြမွာ ခရီးသြားလာတဲ့ေက်ာင္းသူေက်ာင္းသားေတြ အခက္အခဲ ျဖစ္ေပၚခဲ့တဲ့သတင္းၾကားရတယ္။ ေတာင္ပိုင္းခ႐ိုင္မွာရွိတဲ့ ယာဥ္ေတြက ပံုမွန္ထြက္ရွိၾကပါတယ္။ သို႔ေသာ္လည္း လမ္းတ၀က္မွာ ဘယ္သူမွန္း မသိတဲ့ အဖြဲ႕ေတြက ထြက္လာတဲ့ကား ေတြကို ၿခိမ္းေျခာက္မႈေတြခံရတယ္လို႔ သတင္းရတဲ့ခါ ဒီျဖစ္စဥ္ကို ရန္ကုန္တိုင္း ေဒသႀကီး လမ္းပန္းဆက္သြယ္ေရး၀န္ႀကီးနဲ႔ လံုၿခံဳေရး၀န္ႀကီးထံကို သတင္းပို႔ၿပီး ရဲတပ္ဖြဲ႔အကူအညီ ေတာင္းခံ ၿပီးေတာ့ သတင္း ျဖစ္ေပၚတဲ့ေနရာေတြကို ရွင္းလင္းေပးပါ တယ္။

သတင္းေတြမွာ ယာဥ္လိုင္းေတြ သပိတ္ေမွာက္တယ္ ဆႏၵျပတယ္လို႔ ေရးပါတယ္။ ဒါေပမယ့္ ဌာနကို စာတေစာင္မွ မတက္လာတဲ့အတြက္ သပိတ္ေမွာက္ျခင္း ဆႏၵျပျခင္းေပၚမွာ အတည္မျပဳႏိုင္ပါဘူး။ ဘာေၾကာင့္လဲဆိုေတာ့ မထြက္ဘူး ေျပာခ်ိန္ မွာေတာင္ ယာဥ္အစီးေရက ပံုမွန္နီးပါး တခ်ိဳ႕က ထြက္ေနတာေတြ႔ရတယ္။ သို႕ေသာ္ ယာဥ္ေတြက ျပင္ဆင္ေန ဆဲျဖစ္တယ္။ တခ်ိဳ႕ကားေတြက လိုင္စင္ေရြးတဲ့ေနရာမွာ ပံုေနတယ္။ ယာဥ္ပိုင္ရွင္ေတြလည္း ထြက္ခ်င္ ေသာ္ လည္း အခက္အခဲေၾကာင့္ရယ္ ေမာင္းခ်င္ေသာ္လည္း လိုင္စင္မရွိတဲ့ကားေတြက မထြက္နိုင္ၾကဘူး။

တခ်ဳိ႕ ယာဥ္လုပ္သားေတြရဲ႕ အယူအဆက တေန႔လုပ္အားခက တေသာင္းရတယ္။ အမႈျဖစ္လို႔ သံုးေသာင္းဆိုရင္ အခက္အခဲ ျဖစ္ပါတယ္ဆိုတာေတြ ေပၚလာပါတယ္။ ပုဒ္မ ၆၅ မွာ ျပ႒ာန္းထားပါတယ္။ သာမန္ျပစ္မႈေတြမွာ သံုးေသာင္း ထက္ မပိုေသာ၊ ႀကီးမားတဲ့ ျပစ္မႈေတြမွာ က်ဴးလြန္တဲ့ ပုဒ္မနဲ႔ ျပစ္ဒဏ္ကို သီးျခားထုတ္ျပန္ထားပါတယ္။ ဒါေပမယ့္ အဖြဲ႔လို႔ မေျပာလိုေသာ္လည္း ယာဥ္လုပ္သား အမည္ခံတဲ့ လူတခ်ိဳ႕ကို ေတြ႔ရတယ္။ သူတို႔က ယာဥ္လိုင္းေတြမွာ လိုင္စင္လည္း မရွိဘူး။ လိုက္ခြင့္လည္းမရွိဘူး အဲဒီလို လူမ်ိဳးေတြက ဂိတ္တိုင္းနီးပါး ပတ္၀န္းက်င္မွာ ေနၾကတယ္။ တခ်ိန္တုန္းက ဒီလူေတြ လည္း ယာဥ္ေမာင္းေတြ အေၾကာင္းအမ်ိဳးမ်ိဳးနဲ႔ ယာဥ္ပိုင္ရွင္ေတြက မသံုးတဲ့သူေတြပါ။ ဒါေပမယ့္ သူတို႔က သူတို႔လည္း ယာဥ္လုပ္သားဆိုၿပီး သပိတ္ေမွာက္တယ္ ဆႏၵျပတယ္ဆိုၿပီး ျဖစ္ေနၾကတာပါပဲ။

ေမး။ ။ လက္ေတြ႔အေျခအေနမွာေတာ့ ကားအစီးေရနည္းပါးတဲ့အတြက္ ခရီးသြားေရာ ေက်ာင္းသားေတြပါ အခက္ႀကံဳေနရတာဆုိေတာ့…။

ေျဖ။ ။ ယာဥ္ထြက္ရွိမႈစာရင္းကို တင္ျပရရင္ စက္တင္ဘာ ၁၈ ရက္ေန႔မွာေတာင္ ၃၉၀၀ေက်ာ္ ေျပးဆြဲေပးေနပါတယ္။ ဒီအျပင္ စာေမးပြဲေျဖမယ့္ ေက်ာင္းသူ ေက်ာင္းသားေတြအတြက္ မထသရယ္ သက္ဆိုင္ရာေက်ာင္းရယ္ ေက်ာင္းသားေတြ ရယ္ ညွိႏႈိင္းၿပီးေတာ့ ဌားထားတဲ့ စီးတီးဘတ္စ္ယာဥ္ႀကီးေတြကလည္း တကၠသိုလ္အသီးသီးမွာ ရွိပါတယ္။ ဒဂံုတကၠသိုလ္ ကိုဆိုရင္ ေျမာက္ဥကၠလာ အ၀ိုင္းကေန တကၠသိုလ္ကို ေျပးဆြဲေပးမယ့္ယာဥ္ေတြ ၁၀ စီး ခ်ထားေပးတာ ရွိပါတယ္။ ဒါေတြကို ျပန္ၾကည့္ရင္ ယာဥ္လိုင္းေတြက ယာဥ္ေတြမထြက္ဘူး ရပ္ဆိုင္းသြားၿပီဆိုတာ မွန္မမွန္ စဥ္းစားဖို႔ လိုပါတယ္။

ယာဥ္ထြက္အင္အား က်ဆင္းသြားတာေတာ့ မွန္ပါတယ္။ ဘာေၾကာင့္လဲဆိုရင္ ယာဥ္ေတြကို ျပင္ေနပါတယ္။ လိုင္စင္ေတြ ျပန္ေရြးေနပါတယ္။ အရင္က စည္းကမ္းနဲ႔ မညီညႊတ္တဲ့သူေတြဟာ လိုင္စင္ညီညႊတ္ေအာင္ ေဆာင္ရြက္ေန ၾကပါတယ္။ ဥပမာ- ဟိုတုန္းက လိုင္စင္အသိမ္းခံရရင္ ခ်လံနဲ႔ေမာင္းတယ္။ ခ်လံနဲ႔ေမာင္းႏွင္ခြင့္ မရေတာ့ အခု ယာဥ္လုပ္သားေတြက သြားေရြးတဲ့အတြက္ ယာဥ္လုပ္သားေတြက ေလွ်ာ့ေနတယ္။ေနာက္ လစ္ရင္လစ္သလို တက္ေမာင္းတဲ့ လုပ္ငန္းလိုင္စင္ မရွိတဲ့သူေတြက အခုခ်ိန္မွာ ေမာင္းလို႔ မရေတာ့ဘူး။ ျပည္သူလူထုရဲ႕ အႏၱရာယ္ လည္း ျဖစ္တယ္။ ယာဥ္ထြက္ ေလ်ာ့က် သြားလို႔ ခရီးသည္ေတြ ဒီလို ျဖစ္ေနရတယ္ဆိုတာကို မမွန္ဘူးလို႔ မေျပာပါဘူး။

က်ေနာ္တို႔ လည္း ေတြ႔ေနတဲ့ အတြက္ က်ေနာ္တို႔ရဲ႕ ကားေတြနဲ႔ ဆြဲေနသလို ျပင္ပအေ၀းေျပးလိုင္း တခ်ိဳ႕ကေတာင္မွ ကူညီ ဆြဲေပးမယ္ ဆိုတဲ့ ကမ္းလွမ္းမႈေတြ ရွိပါတယ္။ အရင္တုန္းက ယာဥ္အစီးေရ ၇၀၀၀ေက်ာ္ မွတ္ပံုတင္ထားတယ္။ တေန႔ကို ပ်မ္းမွ် ၄၃၀၀ ေလာက္ ထြက္ခ်ိန္မွာ ဒီေန႔လိုအခ်ိန္မွာ အနိမ့္ဆံုးသည္ ၃၉၀၀ ျဖစ္ေနပါတယ္။အခု အခက္အခဲ ျဖစ္ေနတာက တရား၀င္သတ္မွတ္ ေပးမထားဘဲနဲ႔ မည္သူမွမသံုးေသာ လိုင္စင္မရွိေသာ ေမာင္းႏွင္ခြင့္ မရွိေသာ သူေတြက ယာဥ္လုပ္သားလို႔ ေျပာၾကားတဲ့သူေတြကေတာ့ ယာဥ္လိုင္းေတြရဲ႕ အေၾကာင္းကို အခုလိုမ်ိဳး ထုတ္ျပန္ ေနကို ၾကားသိရပါတယ္။

ေမး။ ။ တိုးျမင့္လိုက္တဲ့ဒဏ္ေၾကးေငြကို ျပန္လည္ျပင္ဆင္သြားဖို႔ရွိလား။ ဒီအတိုင္းပဲဆက္သြားမလား။

ေျဖ။ ။ ဒဏ္ေၾကးေငြက ယခင္တုန္းကတည္းက ဒဏ္ေၾကးေငြရွိၿပီးသား။ ေျပာင္းလဲလာတဲ့အခ်ိန္နဲ႔ ၁၉၆၄ ခုႏွစ္မွာ ေမာ္ေတာ္ယာဥ္ဥပေဒထုတ္တယ္။ အဲေနာက္မွာ ျပင္ဆင္ၿပီးေတာ့ ဒဏ္ေၾကးေငြေတြ ထည့္လာပါတယ္။ သို႕ေသာ္ ဒီေန႔အခ်ိန္မွာ ျပည္သူလူထုရဲ႕ အသက္အိုးအိမ္စည္းစိမ္ကို ကာကြယ္ရန္အလို႔ဌာ ဥပေဒျပ႒ာန္းတာ။ ျပ႒ာန္းတဲ့ ပုုဂၢိဳလ္ေတြကလည္း ျပည္ေထာင္စုလြတ္ေတာ္က ျပည္သူတင္ေျမာက္ထားတဲ့ ကိုယ္စားလွယ္မ်ား ျဖစ္ပါတယ္။ ထိုပုဂၢိဳလ္မ်ားက ေဆြးေႏြးၿပီး ညီညႊတ္မွ်တတယ္လို႔ လြတ္ေတာ္အသီးသီးက အတည္ျပဳမႈကို အစိုးရအဖြဲ႔ရဲ႕ ဦးေဆာင္ျဖစ္တဲ့ ႏိုင္ငံေတာ္သမၼတႀကီးကလည္း လက္မွတ္ထိုးၿပီးတာျဖစ္တဲ့အတြက္ ႏိုင္ငံသူနိုင္ငံသား လိုက္နာရန္ တာ၀န္ရွိတယ္လို႔ ယူဆပါတယ္။

ဒါေပမယ့္ ဒီဥပေဒမွာ ျပ႒ာန္းထားပါတယ္။ ဒဏ္ေၾကးေငြနဲ႔ပတ္သက္ၿပီးေတာ့ ၂၀၁၅ ဥပေဒမွာ ပုဒ္မ ၄၂ အရ ၀န္ႀကီးဌာနသည္ အဆိုပါ ဥပေဒအရေကာက္ခံသည့္ ဒဏ္ေၾကးေငြႏွင့္အခေၾကးေငြမ်ားကို ျပည္ေထာင္စုအစိုးရအဖြဲ႔၏ သေဘာတူညီခ်က္ျဖင့္ ျပင္ဆင္ျခင္း ေျပာင္းလဲျခင္း ျပဳႏိုင္သည္လို႔ ဒီဥပေဒမွာ ေဖာ္ျပထားတယ္။ ဒါေၾကာင့္မို႔ ယင္းေငြအေပၚမွာ ျပည္သူလူထုရဲ႕ အသက္အိုးအိမ္အေပၚမွာ ကာကြယ္မႈအတြက္ တားျမစ္ထားတဲ့ ဒဏ္ေၾကးေငြ ျဖစ္တဲ့အတြက္ က်ေနာ္အပိုင္းက တင္ျပရန္ မရွိပါဘူး။ သို႔ေသာ္ ဒီဥပေဒဟာ မွ်တစြာ ေဆာင္ရြက္ထားပါတယ္။ တာ၀န္ေပးခံရတဲ့ ၀န္ႀကီးဌာနသည္ ဒီဥပေဒပါ ျပဌာန္းခ်က္အတိုင္း စဥ္းစားေဆာင္ရြက္ႏိုင္တဲ့ အခြင့္အလမ္း ရွိပါတယ္။သို႔ေသာ္ ဒီအေပၚမွာ ေဆာင္ရြက္ျခင္း ျပဳမည္ မျပဳမည္ကိုေတာ့ သက္ဆိုင္ရာဌာနကို ေမးတာက ပိုျပည့္စံု ပါလိမ့္မယ္။

ေမး။ ။ အခုလို ဒဏ္ေၾကးတိုးျမွင့္လိုက္ျခင္းက စည္းကမ္းလိုက္နာမႈအေပၚ သက္ေရာက္မႈ တကယ္ ျဖစ္လာ ႏိုင္ပါ သလား။

ေျဖ။ ။ သက္ေရာက္မႈျဖစ္တယ္ဗ်။ ဘာလို႔လဲဆိုရင္ တကယ္ ၃၉၀၀ေက်ာ္ ေမာင္းေသာ ယာဥ္လုပ္သားေတြဟာ သူစည္းသူကမ္းနဲ႔ ေမာင္းတဲ့အတြက္ ရဲရဲတင္းတင္း လုပ္ႏိုင္တယ္။ ၄၃၀၀ေလာက္ ယာဥ္စီးေရက ပံုမွန္ထြက္တယ္။ အခု သံုးေထာင္ကိုးရာေလာက္ထြက္တယ္။ အခုထုတ္ျပန္လိုက္တဲ့ ေမာ္ေတာ္ယာဥ္ဥပေဒဟာ ဘတ္စ္ကားသမားခ်ည္းပဲ မဟုတ္ဘူး။ တကၠစီကားေမာင္းသူေရာ ကိုယ္ပိုင္ကားေမာင္းတဲ့သူေရာဆိုင္ပါတယ္။ တားျမစ္ခ်က္ေပၚမွာ ေၾကာက္တဲ့သူ ရွိမယ္ မေၾကာက္တဲ့သူ ရွိမယ္။ ဟိုယခင္တုန္းကေတာ့ ၁၅၀၀က်ပ္မွာ ေျပာင္းျပန္ေမာင္းတာေတြ မဆင္မျခင္ ေမာင္းတာေတြ စည္းကမ္းကို မလိုက္နာေတြျဖစ္ခဲ့တယ္။ အခု ၃၀၀၀၀ ဆိုေသာေငြေၾကးသည္ အဆအားျဖင့္ ျမင့္လာတဲ့အတြက္ အနည္းအမ်ား အာ႐ံုစူးစိုက္မႈ ရွိမယ္လို႔ယူဆပါတယ္။ ဒီဒဏ္ေၾကးေငြ တိုးျမွင့္မႈသည္ စည္းကမ္းခ်ိဳးေဖာက္မဲ့လူေတြအတြက္ ထည့္သြင္းစဥ္းစားစရာ အခ်က္တခုအေနနဲ႔ ျဖစ္ေပၚလာပါတယ္။

ေမး။ ။ ျပဳျပင္မႈေၾကာင့္ ကားေလွ်ာ့က်ေနရတယ္ဆိုရင္ ခရီးသည္ေတြကလည္း ကားဂိတ္ေတြမွာ ပံုေနတဲ့အတြက္ ကားေတြပံုမွန္တိုင္း ျပန္လည္ေျပးဆြဲလာေအာင္ ဘယ္လုိ ေဆာင္ရြက္သြားမွာလဲ။

ေျဖ။ ။ မထသအဖြဲ႔အစည္းက ဥပေဒနဲ႔အညီ ေျပးဆြဲခြင့္ရထားေသာ ေမာ္ေတာ္ယာဥ္မ်ား၊ လိုင္စင္ရရွိထားသူမ်ားကို ေပါင္းစပ္ေပးရတဲ့အဖြဲ႔ျဖစ္ပါတယ္။သူတို႔ကိုပဲ ကိုင္တြယ္ေပးႏိုင္တယ္။ ဒါေပမယ့္ ဒီလိုျဖစ္သြားတယ္ ဒီလိုက်ေနတဲ့အခ်ိန္မွာ က်ေနာ္တို႔ မေနပါဘူး။ မီဒီယာေတြနဲ႔လည္းေတြ႔ပါတယ္။ က်ေနာ္ေျပာတဲ့စကား အားလံုးကို မယံုပါနဲ႔ အခ်က္အလက္ ေပးျခင္းသာ ျဖစ္ပါတယ္။

အခုအခက္အခဲျဖစ္ေနခ်ိန္မွာ မထသရဲ႕ လုပ္ကိုင္ေဆာင္ရြက္ေပးႏိုင္မႈအတြင္းက က်ေနာ္တို႔ ျပည္သူလူထု သြားလာႏိုင္မႈ အေထာက္အပံ့ျဖစ္ေအာင္ ေဆာင္ရြက္မယ္။ သယ္ယူပို႔ေဆာင္မႈတခုလံုးကို မထသသည္ ဥပေဒတရပ္ ကိုင္ဆြဲၿပီးေတာ့ မလုပ္ႏိုင္ဘူး။ တည္ဆဲဥပေဒကိုင္ထားတဲ့ဌာနေတြရဲ႕ ခြင့္ျပဳခ်က္တိုင္းရတဲ့ဟာေတြကို ေပါင္းစပ္ညွိႏႈိုင္းေပးရတာ ျဖစ္ပါတယ္။

ဥပမာ-မေန႔က ေတာင္ပိုင္းခရုိင္ အေရွ႔ပိုင္းတကၠသိုလ္မွာ ေက်ာင္းသားေလးေတြ အခက္အခဲကို လုပ္ေပးေနတယ္။ သြားတဲ့ယာဥ္ေတြကို လမ္းမွာ အႏၱရာယ္ေပးတဲ့အေနနဲ႔ ရိုက္မယ္ ႏွက္မယ္ ျဖစ္တဲ့အတြက္ေၾကာင့္ ထြက္ၿပီးသားယာဥ္ ေတာင္ ျပန္ဆုတ္ၾကတယ္။ ဒီတြက္ က်ေနာ္ဘာသာ ကားေတြကို ယာဥ္လိုင္းတလိုင္းမွာ တစီးပဲ။ သြားေနတဲ့ကားေတြကေန ထုတ္ရလို႔ တစီးပဲ က်ေနာ္တို႔ပိုင္ကား မရွိဘူး။ ဒါေၾကာင့္မို႔ အဲဒီကားေတြကို က်ေနာ္ဘာသာ ျပင္ဆင္တယ္။ ပုဂၢလိကပိုင္ ယာဥ္ေတြပဲရွိတယ္။ ယူသံုးတဲ့ယာဥ္အတြက္ ကားဌားခ ေပးရတယ္။ မထသရဲ႕ဘ႑ာေရး စည္းမ်ဥ္းထဲက က်ခံၿပီး ေျပးရမယ့္ဟာ အားလံုးကို ေျပးမယ္။ တာ၀န္ယူထားလမ္းပိုင္းမွာ ျပည္သူေတြအဆင္ေျပေအာင္လုပ္သြားမယ္။

ပံုမွန္အေျခအေနက ေျပးဆြဲျခင္းယာဥ္မ်ား ပံုမွန္တိုင္းျဖစ္ေအာင္လို႔ အျမန္ဆံုးႀကိဳးစားပါမယ္။ ဒါေပမယ့္ ျပင္ဆင္မႈၾကာတဲ့ ကားေတြ ရွိေနရင္ေတာ့ ဒါကိုေတာ့ မတတ္ႏိုင္ပါဘူး။ ထိုအတူ လုပ္သားေတြကိုလည္း အတင္းတိုက္တြန္းလို႔ မရပါဘူး။ မနိုင္တာရွိရင္ တိုင္းေဒသႀကီးကို တင္ျပသြားပါမယ္။

ေမး။ ။ ေမာ္ေတာ္ယာဥ္ ဥပေဒအသစ္နဲ႔ အေဟာင္းမွာ အဓိက ကြာျခားခ်က္က ဘာေတြလဲ။

ေျဖ။ ။ ဥပေဒနဲ႔ေျပာရင္ ၁၉၆၄ ေမာ္ေတာ္ယာဥ္ဥပေဒမွာ သိၿပီးသား ျပစ္မႈေတြပါတယ္။ ဒါေပမယ့္ ထူးျခားတာက ပုဒ္မ ၅၄ ( င )မွာ သတ္မွတ္ထားသည့္ ေမာ္ေတာ္ယာဥ္ကို ေမာင္းႏွင္စဥ္ ယာဥ္ေမာင္းႏွင့္လိုက္ပါ စီးႏွင္းသူမ်ားသည္ ထိုင္ခံုကားပါတ္ကို တပ္ဆင္အသံုးျပဳျခင္း မရွိျခင္းပါလာတယ္။ ျပည့္စံုေအာင္ ထပ္ျဖည့္ထားတာပဲ ရွိပါတယ္ အားလံုးကေတာ့ ၆၄ ဥပေဒအတိုင္းပါပဲ။ ဒဏ္ေၾကးမွာ ယခင္က ၁၅၀၀၊ ၅၀၀ ခြဲေဖာ္ျပတယ္။ အခု ပုဒ္မ ၆၅မွာ မည္သူမဆို အဆိုပါ ဥပေဒအရ ထုတ္ျပန္ေသာ နည္းဥပေဒပါ ျပဌာန္းခ်က္ တရပ္ရပ္ကို ေဖာက္ဖ်က္က်ဳးလြန္ေၾကာင္း ျပစ္မႈထင္ရွား စီရင္ျခင္းခံရလွ်င္ ထိုသူကို က်ပ္ သံုးေသာင္းထက္ မပိုေသာ ေငြဒဏ္ခ်မွတ္ရမည္ လို႔ပါတယ္။ ပုဒ္မေတြအလိုက္ သီးျခားက်ဴးလြန္ရင္ သူပုဒ္မနဲ႔ သူဒဏ္ေၾကးရွိတယ္။ ဥပမာ- ကားထုတ္လုပ္တဲ့သူဆိုရင္ ဒဏ္ေၾကး သိန္း ၅၀ အထိ ပါရွိပါတယ္။

က်ေနာ္တို႔လည္း မထသအဖြဲ႔အစည္းေတြနဲ႔ ပတ္သက္ၿပီး ဥပေဒနဲ႔ ညီညႊတ္ေအာင္ ျပန္လည္ဖြဲ႔စည္းေတာ့မွာပါ။ ဒီအခ်ိန္မွာ မေမွ်ာ္လင့္ေသာ ဒီလိုျဖစ္ရပ္ေတြ ျဖစ္ေပၚလာပါတယ္။က်ေနာ္တို႔ရဲ႕ ေဆာင္ရြက္မႈအားနည္းလို႔ ျပည္သူလူထုရဲ႕ အခက္ အခဲေပၚမွာ အားလံုးကို ေတာင္းပန္ပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္ က်ေနာ္တို႔မွာ လုပ္ပိုင္ခြင့္ရွိသေလာက္ အေျခအေနအရ ပံုမွန္ကို အျမန္ဆံုးေရာက္ရွိေအာင္သြားပါမယ္။ အကယ္၍ အေၾကာင္းအမ်ိဳးမ်ိဳးေၾကာင့္ လုပ္သားျပႆနာေတြ မရွင္းႏိုင္ ယာဥ္ျပႆနာေတြ က်ေနာ္ မရွင္းနိုင္ရင္ က်ေနာ္တို႔ကို စီမံကြပ္ကဲေနတဲ့ တာ၀န္ရွိသူေတြကို တင္ျပၿပီးေတာ့ သြားလာမႈ ပိုေကာင္းေအာင္ ေဆာင္ရြက္သြားပါမယ္။