အစိုးရ၏ အသုံးအႏႈန္းသစ္ ရခိုင္ျပည္နယ္ရွိ ၂ ဘက္အသိုင္းအဝိုင္း ေဝဖန္

မိုးျမင့္

ဆြစ္ဇာလန္ႏုိင္ငံ ဂ်ီနီဗာၿမိဳ႕တြင္ က်င္းပေသာ ကုလသမဂၢ လူ႕အခြင့္အေရးေကာင္စီ၏ ၃၂ႀကိမ္ေျမာက္ ပံုမွန္အစည္း အ ေ၀းတြင္ ရုိဟင္ဂ်ာမ်ားကုိ “ရခုိင္ျပည္နယ္က မြတ္ဆလင္ အသုိင္းအ၀ုိင္း”ဟု သုံးစြဲရန္ ျမန္မာႏုိင္ငံကုိယ္စားလွယ္က ေျပာၾကား ခဲ့ျခင္းကုိ ရခုိင္ ဗုဒၶဘာသာ၀င္မ်ားႏွင့္ ရုိဟင္ဂ်ာ မြတ္ဆလင္မ်ားက ကန္႔ကြက္ခဲ့ၾကသည္။

ဇြန္လ ၁၇ ရက္ေန႔က ျမန္မာကုိယ္စားလွယ္ ေဒၚသက္သဥၨာထြန္းက အျငင္းပြားဖြယ္ရာ ျဖစ္ေသာေသာ “ရုိဟင္ဂ်ာ” ဆိုသည့္ စကားလံုး အစား “ရခုိင္ျပည္နယ္က မြတ္ဆလင္ အသုိင္းအ၀ုိင္း”ဟု အသံုံးျပဳျခင္းက ရခုိင္ျပည္နယ္ရွိ ဗုဒၶဘာသာႏွင့္ မြတ္ ဆလင္ အသုိင္းအ၀ုိင္းအၾကား အျပန္အလွန္ ယုံၾကည္မႈနွင့္ ဟန္ခ်က္ညီမွ်မႈ ရရွိႏိုင္ရန္ အေထာက္အကူ ျဖစ္ေစလိမ့္မည္ဟု ေျပာၾကားခဲ့သည္။

ရခိုင္ျပည္နယ္တြင္ မြတ္ဆလင္ ဆန္႔က်င္ေရး ပဋိပကၡမ်ားျဖစ္ပြားခဲ့ေသာ ၂၀၁၂ ခုႏွစ္ ႏွင့္ ၂၀၁၃ ခုႏွစ္ ကတည္းက ခြဲျခားမႈမ်ား အၾကီးအက်ယ္ က်န္ရွိေနပါေသးသည္။ ထုိပဋိပကၡေၾကာင့္ ေနရပ္ကို စြန္႔ခြာခဲ့ရသူ ၁၄၀၀၀၀ ဦးေရအနက္ အမ်ားစုမွာ မြတ္စလင္ ဘာသာ၀င္မ်ားျဖစ္ၾကသည္။

ကုလသမဂၢ အထူးကိုယ္စားလွယ္ Maina Kiai က ႐ုိဟင္ဂ်ာ ဆိုသည့္ အသံုးအႏႈံးကို အသံုးျပဳ၍ ဘာသာေရးကို အေျခခံ သည့္ ခြဲျခားကန္႔သတ္မႈမ်ား ရွိေနေၾကာင္း မွတ္ခ်က္ေပးခဲ့သည့္ အေပၚ ေဒၚသက္သဥၨာထြန္းက တုန္႔ျပန္ ေျပာဆိုခဲ့ျခင္း ျဖစ္ သည္။ ႐ိုဟင္ဂ်ာဆိုသည့္ စကားလံုးကို အသံုးျပဳျခင္းက အေျခအေနမ်ားကို ပိုဆိုးသြားေစ႐ံုသာ ျဖစ္ၿပီး ျပႆနာကို မီးေလာင္ရာ ေလပင့္ ျဖစ္ေစလိမ့္မည္ဟု လည္း ေဒၚသက္သဥၨာထြန္းက ေျပာသည္။

အဆုိပါ ရွည္လ်ားေသာ အသုံးအႏႈန္းအသစ္သည္ ႐ိုဟင္ဂ်ာဆိုသည့္ စကားလံုးကို လက္မခံႏိုင္ၾကသည့္ ျမန္မာ အမ်ိဳးသားေရး စိတ္ဓာတ္ျပင္းထန္သူမ်ားအၾကားတြင္ ၾကားေန ေ၀ါဟာရတခုကို သတ္မွတ္ရန္ အမ်ိဳးသားဒီမုိကေရစီ အဖြဲ႔ခ်ဳပ္ NLD ပါတီ ဦးေဆာင္ေသာ အစုိးရ၏ ႀကိဳးစားမႈတခုကို ေဖာ္ျပေနျခင္း ျဖစ္ႏိုင္ပါသည္။ အမ်ိဳးသားေရးစိတ္ဓာတ္ ျပင္းထန္သူမ်ားက “ရုိဟင္ဂ်ာ”ဟု မသုံးပဲ (ဘဂၤလားေဒရွ္႕မွ တရားမ၀င္ ေရြ႕ေျပာင္းလာသူမ်ားဟု အဓိပၸါယ္ရသည့္) ဘဂၤါလီ ဟု သုံးရန္ ေတာင္းဆုိခဲ့ၿပီး ထုိရုိဟင္ဂ်ာမ်ား၏ အခြင့္အေရးကုိ အသိအမွတ္ျပဳရန္ ေတာင္းဆုိေနေသာ ႏုိင္ငံျခား အစုိးရမ်ားႏွင့္ လူ႕အခြင့္အေရး အဖြဲ႔အစည္းမ်ားကုိလည္း ျပစ္တင္ေ၀ဖန္ခဲ့ၾကသည္။

စစ္တပ္ေက်ာေထာက္ရွိသည့္ သမၼတ ဦးသိန္းစိန္ ၏ ယခင္အစုိးရက ဘဂၤလီ ဟုသတ္မွတ္ျခင္းဘက္မွ တသတ္မွတ္တည္း ရပ္တည္ခဲ့သည္။ NLD အစုိးရကမူ မေရရာသည့္ အေနအထားကို ထိန္းသိမ္းထားခဲ့ ၿပီး NLDေခါင္းေဆာင္ ေဒၚေအာင္ဆန္း စုၾကည္က တင္းမာမႈမ်ားသာ ျဖစ္ေစႏိုင္မည့္ ရုိဟင္ဂ်ာကဲ့သုိ႔ေသာ အျငင္းပြားဖြယ္ရာ စကားလုံးမ်ား အသုံးျပဳျခင္းကုိ ေရွာင္ရန္ လူသိရွင္ၾကား သတိေပးခဲ့သည္။

လူမ်ားစုျဖစ္ေသာ ရခုိင္ ဗုဒၶဘာသာ၀င္မ်ား၏ အက်ိဳးစီးပြားကို ကိုယ္စားျပဳသည့္ ရခိုင္အမ်ိဳးသားပါတီ (ANP) မွ ျပည္သူ႔ လႊတ္ေတာ္ကိုယ္စားလွယ္တဦး ျဖစ္သည့္ ဦးေဖသန္းက လက္ရွိ အစိုးရအေနျဖင့္ ဘဂၤလီ ကဲ့သို႔ေသာ အလားတူ အသံုးကိုသာ ဆက္လက္ကိုင္စြဲထားသင့္သည္ဟု ဧရာ၀တီသို႔ေျပာသည္။

ရခုိင္ျပည္နယ္၏ လက္ရွိအေျခအေနမွာ ေရြးေကာက္ပြဲတြင္ မဲႏုိင္ရန္ ရုိဟင္ဂ်ာ အသုံးအႏႈန္းကုိ အသုံးျပဳခဲ့ေသာ ျမန္မာႏုိင္ငံ ၏ ပထမဆုံး ၀န္ႀကီးခ်ဳပ္ ဦးႏု၏ သမုိင္း၀င္အမွားမွ အက်ိဳးဆက္တခုျဖစ္ေၾကာင္း သူကေျပာသည္။

“ရခုိင္ျပည္နယ္က လူေတြက ဗုဒၶဘာသာေတြျဖစ္ၾကတယ္။ ဘာေၾကာင့္ အစုိးရက သူတုိ႔ကုိ ရခုိင္ျပည္နယ္က မြတ္ဆလင္ အသုိင္းအ၀ိုင္းလုိ႔ ဘာလုိ႔ေခၚခဲ့တာလဲ။ ၿပီးေတာ့ ဘာလာမွာလဲ။ ျမန္မာ မြတ္ဆလင္လား”ဟု ဦးေဖသန္းက ထိုသို႔ အသံုးျပဳမႈကို လက္မခံႏုိင္ေၾကာင္း ေျပာသည္။

“ရခုိင္ျပည္နယ္မွ မြတ္ဆလင္ အသုိင္းအ၀ုိင္း”ဟူေသာ အသုံးအႏႈန္းကုိ ရခုိင္လူမ်ိဳး ဗုဒၶလာသာ၀င္မ်ားသာမက “ဘဂၤါလီ” အသုိင္းအ၀ုိင္းကပါ ကန္႔ကြက္လိမ့္မည္ျဖစ္ေၾကာင္း ဦးေဖသန္းက ေျပာေသာ္လည္း အဘယ္ေၾကာင့္ဆုိေသာ္ ယင္းအသုံး အႏႈန္းမွာ လူမ်ဳိးအမည္ကုိ ကုိယ္စားမျပဳေသာေၾကာင့္ျဖစ္သည္။ NLD အစုိးရက ယာယီအေျဖတခု ရွာေဖြရန္ ႀကိဳးစား ေနျခင္း ျဖစ္ေၾကာင္း အဘယ္ေၾကာင့္ဆိုေသာ္ ရခုိင္ျပည္နယ္မွ ျပႆနာမ်ားသည္ ရက္တရာ စီမံကိန္းတြင္ ပါ၀င္ေန သည့္အတြက္ ေျဖရွင္းရလိမ့္မည္ ဟု ေျပာထားခဲ့၍ ျဖစ္ေၾကာင္း ဦးေဖသန္းက ေျပာဆုိသည္။

“သူတို႔က ေဆးျမီးတုိနဲ႕ကုဖုိ႕ ႀကိဳးစားေနတာ” ဟုလည္း သူကေျပာသည္။

႐ိုဟင္ဂ်ာမ်ားကို မြတ္ဆလင္ဟု သတ္မွတ္ျခင္းအား ပုဂၢိဳလ္ေရးအရ သူလက္ခံ ေသာ္လည္း ရခိုင္ဆိုသည့္ နာမည္ ႏွင့္ တြဲဖက္သံုးစြဲျခင္းေၾကာင့္ ကန္႔ကြက္ျခင္း ျဖစ္သည္ဟု သူက ဆိုသည္။ ရခိုင္ဆိုသည့္နာမည္သည္ ပထ၀ီေဒသ တခု အျဖစ္ က်ယ္က်ယ္ျပန္႔ျပန္႔ သံုးစြဲမႈရွိေသာ္လည္း ဗုဒၶဘာသာ၀င္မ်ားအတြက္ သာျဖစ္သည္ဟု အေၾကာင္းျပသည္။

သူ၏ ANP ပါတီက အစိုးရ၏ အသံုးအႏႈန္းသစ္ႏွင့္ ပတ္သက္၍ ေၾကညာခ်က္ တေစာင္ မထုတ္ျပန္မီ ရခိုင္ျပည္နယ္မွ မြတ္ဆလင္ဆိုသည့္ စကားလံုးအတြင္ အေရးေပၚ အစည္းအေ၀းတခု ေခၚယူေဆြးေႏြးသြားမည္ ျဖစ္ေၾကာင္းလည္း သိရသည္။

ကုလသမဂၢ၏ ျမန္မာႏိုင္ငံဆိုင္ရာ လူ႔အခြင့္အေရး အထူးကိုယ္စားလွယ္ ယန္ဟီးလီ ျမန္မာႏိုင္ငံသို႔ ဇြန္လ ၁၉ ရက္ေန႔ က ေရာက္ရွိလာခဲ့သည္။ အစိုးရသတင္း မီဒီယာမ်ား၏ အဆိုအရ သူက ကခ်င္ျပည္နယ္၊ ရခိုင္ျပည္နယ္၊ ရွမ္းျပည္နယ္ ေျမာက္ပိုင္းႏွင့္ ေနျပည္ေတာ္သို႔ သြားေရာက္မည္ဟု သိရသည္။ ယန္ဟီးလီသည္ စက္တင္ဘာလတြင္ က်င္းပမည့္ ၇၁ ႀကိမ္ေျမာက္ ကုလသမဂၢ အေထြေထြညီလာခံသုိ႔ အစီရင္ခံစာ တင္သြင္းသြားမည္ ျဖစ္သည္။

ရခိုင္ျပည္နယ္ အစိုးရ သတင္းရင္းျမစ္တခု၏ အဆိုအရ ယန္ဟီးလီသည္ ရခိုင္ျပည္နယ္၏ ၿမိဳ႕ေတာ္ စစ္ေတြသို႔ ဇြန္လ ၂၂ ရက္ေန႔တြင္ လာေရာက္ၿပီး ျပည္နယ္ အစိုးရအဖြဲ႕ႏွင့္ ေတြ႔ဆံုမည္ျဖစ္သလို စစ္ေတြ အက်ဥ္းေထာင္သို႔လည္း သြားေရာက္မည္ဟု သိရသည္။

စစ္ေတြ ၿမိဳ႕ခံတဦး ျဖစ္သည့္ ဦးသန္းထြန္းက “သူ (ယန္ဟီးလီ) က ဘဂၤါလီေတြနဲ႔ ေတြ႔ၿပီး တဖက္သတ္ ဆံုးျဖတ္ခ်က္ခ် ဖို႔လာတာပါ” ဟု ကုလသမဂၢက ႐ိုဟင္ဂ်ာမ်ားကိုသာ ဘက္လိုက္ အေရးေပးသည္ဟု ယူဆထား သည့္ သူ႔အျမင္ကို ဧရာ၀တီသို႔ ေျပာသည္။

စစ္ေတြၿမိဳ႕ေပၚရွိ ေအာင္မဂၤလာရပ္ကြက္မွ ႐ိုဟင္ဂ်ာ တဦးျဖစ္သည့္ ဦးေဇာ္ေဇာ္က ယန္ဟီးလီ၏ ခရီးစဥ္ အတြင္းတြင္ အစိုးရ၏ “ရခိုင္ျပည္နယ္မွ မြတ္ဆလင္အသိုင္းအ၀ိုင္း” ဆိုသည့္ အသံုးအႏႈန္းသစ္ကို သူတို႔ မေက်နပ္ေၾကာင္း ေရးသားေဖာ္ျပသည့္ ဆိုင္းဘုတ္မ်ားကိုင္ေဆာင္၍ ဆႏၵျပၾကမည္ဟု ၾကားသိရေၾကာင္း ေျပာသည္။ ေအာင္မဂၤလာရပ္ကြက္သည္ မြတ္ဆလင္မ်ားကို စစ္ေတြၿမိဳ႕ေပၚရွိ ဗုဒၶဘာသာ အသိုင္းအ၀ိုင္းႏွင့္ ခြဲျခားကန္႔သတ္ထားသည့္ စခန္းတခု ျဖစ္ၿပီး ၎တို႔၏ အ၀င္အထြက္ႏွင့္ လႈပ္ရွားမႈမ်ားကို တင္းက်ပ္စြာ ထိန္းခ်ဳပ္ထားသည္။

ယန္ဟီးလီ၏ ခရီးစဥ္အတြင္းတြင္ ႐ိုဟင္ဂ်ာ အေျခစိုက္စခန္းမ်ားတြင္ ဆႏၵျပမႈမ်ားျပဳလုပ္ရန္ စီစဥ္ေနသည္ဟုလည္း လူမႈကြန္ရက္မ်ားတြင္ ေကာလာဟလမ်ား ပ်ံ႕ႏွံ႔ေနသည္။ ႐ိုဟင္ဂ်ာမ်ား က “I am Rohingya / Native Land Arakan (Burma)” ဟု ေရးသားထားသည့္ ဆိုင္းဘုတ္မ်ား၊ တီရွပ္မ်ားႏွင့္ ဇာတ္တိုက္ေလ့က်င့္ေနသည္ ဆိုေသာ ဓာတ္ပံုမ်ားကို Facebook တြင္ ျဖန္႔ေ၀ေနသည္ကို ေတြရသည္။

“အေခၚအေ၀ၚသစ္နဲ႔ ပတ္သက္လို႔ ရခိုင္ေတြကေရာ ႐ိုဟင္ဂ်ာေတြကပါ ေက်နပ္မွာ မဟုတ္ဘူး။ က်ေနာ္တို႔က ႐ိုဟင္ဂ်ာ ဆိုတာက လြဲလို႔ ဘာအသံုးအႏႈန္းကိုမွ လက္ခံမွာ မဟုတ္ပါဘူး” ဟု ဦးေဇာ္ေဇာ္က ေျပာသည္။

သို႕ေသာ္လည္း အစိုးရက အမည္သစ္ကို ယာယီသေဘာသာ သံုးစြဲျခင္း ျဖစ္မည္ဟု သူက ထင္သည္။ အကယ္၍ အစိုးရ က ႐ိုဟင္ဂ်ာဟု ရည္ညႊန္းျခင္းအစား “ရခုိင္ျပည္နယ္မွ မြတ္ဆလင္ အသုိင္းအ၀ုိင္း” ဟုဆက္လက္ သံုးစြဲသြားမည္ဆိုလွ်င္ ေအာင္ျမင္မည္ မဟုတ္ဟု သူကေျပာသည္။

ၿပီးခဲ့သည့္ သီတင္းပတ္မ်ားအတြင္းတြင္ အစိုးရက ရခိုင္ျပည္နယ္ ၿမိဳ႕နယ္အမ်ားအျပားရွိ ႏိုင္ငံမဲ့ မြတ္ဆလင္မ်ားကို ႏိုင္ငံသားစိစစ္ခံရမည္သူမ်ား အတြက္ ျဖစ္သည့္ သက္ေသခံကတ္ျပား (NVC) မ်ား ထုတ္ေပးခဲ့သည္။ အဆိုပါ ကတ္ျပား မ်ားမွာ ယာယီအတြက္ ျဖစ္ၿပီး ေနာက္ပိုင္းတြင္ ႏိုင္ငံသား ျဖစ္ခြင့္ကို ၁၉၈၂ ခုႏွစ္ ႏိုင္ငံသား ဥပေဒ အရ စိစစ္သြားမည္ ျဖစ္ သည္။ ၁၉၈၂ ခုႏွစ္ ႏိုင္ငံသား ဥပေဒက ႐ိုဟင္ဂ်ာမ်ားကို တိုင္းရင္းသား လူမ်ိဳးစုတခုအျဖစ္ အသိအမွတ္ျပဳျခင္း မရွိပါ။

အဆိုပါ အစီအစဥ္ကို ေက်ာက္ျဖဴႏွင့္ ရမ္းၿဗဲၿမိဳ႕နယ္မ်ားမွ မြတ္ဆလင္မ်ားက ပူးေပါင္းေဆာင္ရြက္ခဲ့ၾကေၾကာင္း သိရသည္။ သို႔ေသာ္လည္း စစ္ေတြ၊ ပုဏၰားကၽြန္း၊ ဘူးသီးေတာင္ႏွင့္ ေမာင္ေတာ ၿမိဳ႕နယ္မ်ားမွ ေက်းရြာအခ်ိဳ႕က ျငင္းဆန္ခဲ့ ေၾကာင္း သိရသည္။ အဘယ္ေၾကာင့္ဆိုေသာ္ NVC ကတ္ျပားသစ္မ်ားတြင္ လူမ်ိဳးႏွင့္ ကိုးကြယ္သည့္ ဘာသာကို ထည့္သြင္းေဖာ္ျပ ထားျခင္း မရွိသည့္ အတြက္ျဖစ္သည္။ မြတ္ဆလင္မ်ားထဲတြင္ အမ်ားဆံုးပါ၀င္ေနသည့္ ႐ိုဟင္ဂ်ာမ်ားက အစိုးရသည္ ေနာက္ပိုင္းတြင္ လူမ်ိဳးႏွင့္ဘာသာကို ၎တို႔ဖာသာ (ဥပမာ ႐ိုဟင္ဂ်ာမ်ားက ျငင္းဆန္ေနသည့္ ဘဂၤါလီ/မူဆလင္ အစရွိ သျဖင့္) ထည့္သြင္းလိုက္မည္ကို သံသယရွိေနၾက၍ ျဖစ္သည္။

ဧရာ၀တီက ရခိုင္ျပည္နယ္ လူ၀င္မႈႀကီးၾကပ္ေရး ဌာနမွဴး ဦး၀င္းလြင္ ႏွင့္ ျပည္နယ္အစိုးရ ေျပာေရးဆိုခြင့္ရွိသူ ဦးမင္းေအာင္ တုိ႔အား ယန္ဟီးလီ၏ ခရီးစဥ္ အေသးစိတ္ႏွင့္ ႏို္င္ငံသား စိစစ္မႈမ်ားအေၾကာင္းေမးျမန္းရန္ ဆက္သြယ္ခဲ့ေသာ္လည္း ေျဖၾကားမႈ မရရွိခဲ့ပါ။

ၿပီးခဲ့သည့္ လအတြင္းတြင္ အစိုးရက ရခိုင္ျပည္နယ္ ၿငိမ္းခ်မ္းေရး၊ တည္ၿငိမ္ေရးႏွင့္ ဖြံ႔ၿဖိဳးေရး ေကာ္မတီကို ဖြဲ႔စည္းခဲ့သည္။ ႏို္င္ငံေတာ္ အတိုင္ပင္ခံ ပုဂၢိဳလ္ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္က ေကာ္မတီ ဥကၠဌအျဖစ္ေဆာင္ရြက္၍ NLD ပါတီက ခန္႔အပ္ထား သည့္ ျပည္နယ္၀န္ႀကီးခ်ဳပ္ ဦးညီပု ႏွင့္ စစ္တပ္က ခန္႔အပ္သည့္ နယ္စပ္ေရးရာ ၀န္ႀကီး ဒုတိယဗိုလ္ခ်ဳပ္ႀကီး ရဲေအာင္ တို႔ က ဒုတိယ ဥကၠဌမ်ား ျဖစ္ၾကသည္။ ANP ပါတီမွ ကိုယ္စားလွယ္မ်ား လံုး၀ မပါ၀င္ခဲ့ပါ။ ေကာ္မတီ၏ တာ၀န္မ်ားထဲတြင္ အိုးမဲ့အိမ္မဲ့ ျဖစ္ေနသည့္ အသိုင္းအ၀ိုင္းမ်ားကို ျပန္လည္ေနရာခ်ထားေရး၊ လူမႈဖြံ႔ၿဖိဳးတိုးတက္ေရး ႏွင့္ ကုလသမဂၢ ေအဂ်င္ စီမ်ား၊ ႏိုင္ငံတကာ အဖြဲ႔အစည္းမ်ားႏွင့္ ပူးေပါင္းေဆာင္ရြက္ေရးမ်ား ပါ၀င္သည္။