မဲထည့္ပုံစံလႈပ္ရွားမႈတြင္ စာမတတ္သူမ်ား လက္မွတ္မထိုးတတ္သည့္ အခက္အခဲမ်ားဆုံးေတြ႕ရ

မူအက္စတာ

ေရြးေကာက္ပြဲတြင္ မဲထည့္ရန္အတြက္ ေက်းရြာအတြင္း အသိပညာမ်ားလိုက္ေပးရာတြင္ ရြာသူရြာသားမ်ားက စာမတတ္သူမ်ား မ်ားျပားေနသည့္အတြက္ လက္မွတ္မထိုးတတ္ၾကသည့္ အခက္အခဲအမ်ားဆုံးျဖစ္ေနသည္ဟု ေမာ့ဒူကလားေမး လူမႈအသင္းအဖြဲ႕မွ ကိုေစးရယ္က ေျပာသည္။

၎က “အဓိက ကေပါ့ေနာ သူတို႔ကို လက္မွတ္ထိုးခိုင္းတဲ့အခ်ိန္မွာ သူတို႔ မထိုးတတ္ၾကဘူး. လက္ေဗြႏိွမ့္ဖို႔ေတာင္မွ မႏွိမ့္တတ္ဘူးေပါ့ေနာ” ဟု ေျပာသည္။

၎တို႔က လိုက္လံကြင္းဆင္း ပညာေပးၿပီးခဲ့သည့္ ေက်းရြာမ်ားအေပၚ ေဒသခံမ်ား အျပည့္အဝနားလည္သြားလိမ့္မည္ဟု မေမွ်ာ္လင့္ေၾကာင္း ၊ အေၾကာင္းမွာ ေဒသခံမ်ားထဲတြင္ စာမတတ္သူအမ်ားစု ရွိေနေသာေၾကာင့္ ျဖစ္သည္ဟု ၎ကေျပာသည္။

၎ႏွင့္ပတ္သက္၍ ျပည္သူမ်ား အသိပညာတိုးေစရန္ ေမာ့ဒူကလားေမး လူမႈအသင္းအဖြဲ႕မွ ေအာက္တိုဘာလ ၁၀ရက္ေန႕တြင္ ဒီးေမာ့ဆိုၿမိဳ႕ ၊ ၿမိဳ႕မေစ်း၌ ေရြးေကာက္ပြဲဆုိင္ရာအသိပညာေပး လႈပ္ရွားမႈတရပ္ကို က်င္းပျပဳလုပ္သြားခဲ့သည္။

ယခုလို ေရြးေကာက္ပြဲတြင္ တိုင္းရင္းသားေဒသခံမ်ားက မိမိတို႕ထည့္ရမည့္ လႊတ္ေတာ္သုံးရပ္ကို မသိရွိၾကရျခင္းသည္ ေရြးေကာက္ပြဲအေပၚစိတ္ဝင္စားမႈအားနည္းေနျခင္းျဖစ္သည္ဟု ေမာ့ဒူကလားေမး လူမႈအသင္းအဖြဲ႕မွ ဒု ဒါရိုက္တာ ကိုျမာရယ္က ေျပာသည္။

“လူထုအေျခအေနက ဒီေရြးေကာက္ပြဲနဲ႕ပတ္သက္ရင္ စိတ္ဝင္စားမႈအားနည္းတယ္။ ရြာထဲမွာေကာ ၿမိဳ႕ထဲမွာေကာ ၿပီးခဲ့တဲ့မဲဆႏၵရွင္စာရင္းသြားၾကည့္ၾကပါဆိုတာကိုလည္း ၅၀ ရာခိုင္ႏႈန္းေတာင္ သြားၾကည့္တဲ့သူက မရွိဘူး။ ဒါေတာင္ၿမိဳ႕ထဲမွာပဲေျပာတာ။” ဟု ကိုျမာရယ္က ေျပာသည္။

လက္ရွိအေျခအေနတြင္ ယခုကဲ့သို႕ ျပည္သူမ်ား မဲထည့္နည္းစနစ္ကို သိရွိရန္ ေရြးေကာက္ပြဲနည္းဥေပေဒ အတုိင္းေဆာင္ရြက္ေနသည့္ ေကာ္မရွင္အဖြဲ႕မွလည္း တာဝန္ရွိသည္ဟု ဒီးေမာ့ဆိုၿမိဳ႕နယ္ ျပည္နယ္လႊတ္ေတာ္ကိုယ္စားလွယ္ေလာင္း ဦးမီရယ္ရဲေအာင္က ေျပာသည္။

၎က“မဲေပးတဲ့စနစ္ကလူထုနားလည္မႈအရမ္းအားနည္းေနတာကိုေတြ႕ရတယ္။ ႏိုင္ငံေတာ္ ေကာ္မရွင္ကလည္း လူထုၾကားထဲကို က်ယ္က်ယ္ျပန္႕ျပန္႕မဲေပးတဲ့စနစ္ ဥပေဒေတြဟာ လုံးဝ မလုပ္ႏိုင္ေသးဘူး။” ဟု ေျပာသည္။

ထိုအသိပညာေပး လွဳပ္ရွားမွဳတြင္ လာေရာက္ၾကည့္ရႈေသာ ဖဲလ်ားရြာမွ မဘိုးျမာက “ကြ်န္မတို႔ မဲဘယ္လိုေပးရမလဲဆိုတာ မသိဘူး၊ အခုေတာ့လည္း နည္းနည္းသိလာၿပီ ” ဟု ေျပာခဲ့သည္။

၎တို႔ေက်းရြာတြင္ ရွိေနသည့္ ေဒသခံေတာ္ေတာ္မ်ားမ်ားသည္ ေရြးေကာက္ပြဲတြင္ မဲထည့္ရန္အတြက္ အသိပညာသိရွိမွဳနည္းပါးေနေသးေၾကာင္း၊ ထို႔ေၾကာင့္ မဲအသိပညာမ်ား ထပ္မံလိုအပ္ေနေသးေၾကာင္း မဘိုးျမာက ဆက္ေျပာသည္။

ေရြးေကာက္ပြဲဆိုင္ရာ အသိပညာေပလွဳပ္ရွားမွဳတြင္ လာေရာက္သူ ေဒါကေလာ္ဒူမွ ဦးဂ်ိဳးဇက္သည္ ယခုလိုေရြးေကာက္ပြဲဆိုင္ရာ အသိပညာမ်ိဳး မရရွိခဲ့ဖူးပဲ ေမာဒူကလားေမးလွဳမွဳအဖြဲ႔အစည္း လုပ္သြားခဲ့ေသာ ဤလွဳပ္ရွားမွဳတြင္ အားရေက်နပ္ေၾကာင္း ေျပာသည္။

ေမာဒူကလားေမး လူမႈအဖြဲ႔အစည္း၏ ေရြးေကာက္ပြဲဆိုင္ရာ မဲေပးျခင္း အသိပညာေပးလွဳပ္ရွားမွဳအတြက္ အေထာက္အပံ့ေပးေသာ အဖြဲ႔အစည္းမွာ Australian AID ၊ Swiss AID ၊ UK aid တို႕မွအဖြဲ႔အစည္းျဖစ္ေၾကာင္း သိရသည္။ ဒီးေမာ့ဆိုၿမိဳ႕မေဈးအျပင္ နန္းမယ္ခံု ၿမိဳ႕မေဈးႏွင့္ ဖရူဆိုၿမိဳ႕မေစ်းတို႔တြင္ ဆက္လက္လုပ္ေဆာင္သြားမည္ ျဖစ္ေၾကာင္း သိရသည္။

ကယားျပည္နယ္အတြင္းတြင္ အသိပညာေပးေနသည့္ ေဒသခံလူမႈအသင္းအဖြဲ႕မ်ား Local Development Network (LDN)၊ ေမာ့ဒူကလားေမး လူမႈအသင္းအဖြဲ႕ ၊ ကရင္နီျပည္လူငယ္မ်ားသမဂၢ ၊ Law Home တို႕ ရွိသည္ဟု သိရသည္။