ရွမ္းျပည္နယ္ေတာင္ပိုင္းရွိ အထက္ေပါင္းေလာင္း ေရကာတာ တည္ေဆာက္ၿပီးဆံုးခ်ိန္ ၂၀၁၃ ခုႏွစ္မွစ၍ ေရႊ႕ေျပာင္းျခင္းခံရသည့္ ေဒသခံမ်ား၏ က်န္းမာေရး၊ လူမႈဘ၀ႏွင့္ အသက္ေမြး၀မ္းေက်ာင္း လုပ္ငန္းမ်ား ထိခုိက္ပ်က္စီးၿပီး ပိုမုိဆင္းရဲနိမ့္က်မႈမ်ားကို ရင္ဆိုင္ ေနရသည္ဟု လူ႔အခြင့္အေရး ဆုိင္ရာ ဆရာ၀န္မ်ားအဖြဲ႔ (PHR) က အစီရင္ခံစာ ထုတ္ျပန္လုိက္သည္။
PHR အဖြဲ႔က ထိုစီရင္ခံစာကို ၂၀၁၅ ခုႏွစ္ ႏွစ္ဆန္းပိုင္းမွ စတင္ၿပီး ေရႊ႕ေျပာင္းခံရသည့္ ရြာေပါင္း ၂၃ ရြာမွ အိမ္ေထာင္စု ၈၀ ေက်ာ္ကို အခ်ိန္ ၉ လေက်ာ္ၾကာ ေကာက္ယူခဲ့ၿပီးေနာက္ စက္တင္ဘာလတြင္ ထုတ္ျပန္ခဲ့ျခင္း ျဖစ္သည္။ ထိုအစီရင္ခံစာ မိတ္ဆက္ပြဲကို ေအာက္တုိဘာ ၅ ရက္က ရန္ကုန္ၿမိဳ႕ House of Memories ၌ ျပဳလုပ္ခဲ့ျခင္း ျဖစ္သည္။
ေပါင္းေလာင္းေရကာတာ တည္ေဆာက္ျခင္းေၾကာင့္ ေရႊ႕ေျပာင္းခံရသည့္ ရြာေပါင္း ၂၃ ရြာမွ လူေပါင္း ၈၀၀၀ ေက်ာ္သည္ အလုပ္ အကုိင္ႏွင့္ ၀င္ေငြဆံုး႐ႈံးျခင္း၊ အစားအေသာက္ မလံုေလာက္ျခင္း၊ ဆင္းရဲႏြမ္းပါးျခင္းႏွင့္ သန္႔ရွင္းသည့္ေရ ရရွိရန္ ခက္ခဲျခင္းတုိ႔ကို ႀကံဳေတြ႔ေနရသည္ဟုလည္း ထိုအစီရင္ခံစာတြင္ ေဖာ္ျပထားသည္။
“ျမန္မာအစိုးရက မိသားစုေတြကို ေျပာင္းေရႊ႕တဲ့အခါ ႏိုင္ငံတကာ စံခ်ိန္စံညြန္းကို လိုက္နာလိုစိတ္ မရိွဘူး ဆိုတာကို ျပသလိုက္တာျဖစ္ၿပီး ဒီလိုျပဳလုပ္ျခင္းအားျဖင့္ ေရႊ႕ေျပာင္းခံရသူမ်ားကို ဆင္းရဲတြင္းထဲကို ပိုၿပီးေတာ့ တြန္းပို႔ေစတာပါ”ဟု PHR ၏ အစီအစဥ္ ဒါ႐ုိက္ တာ ျဖစ္သူ Widney Brown က ေျပာသည္။
ေရႊ႕ေျပာင္းခံရသူမ်ားထဲမွ ၆၄ ရာခုိင္ႏႈန္းသည္ ၿခိမ္းေျခာက္မည္စုိးရိမ္၍(သို႔) ေျပာင္းေရႊ႕ရန္ျငင္းဆန္ပါက ေနာင္ျဖစ္လာမည့္ အက်ိဳး ဆက္ကို ေၾကာက္ရြံ႕ေသာေၾကာင့္ ေရႊ႕ေျပာင္းရန္ သေဘာတူခဲ့ျခင္းျဖစ္ေၾကာင္း၊ ေရႊ႕ေျပာင္းၿပီးေနာက္ပိုင္း အိမ္ေထာင္စုမ်ား၏ ၈၄ ရာခုိင္ႏႈန္းသည္ ျမန္မာႏုိင္ငံ၏ အနိမ့္ဆံုး ၀င္ေငြေအာက္သို႔ က်ဆင္းသြားေၾကာင္း PHR ၏ အစီရင္ခံစာတြင္ ေဖာ္ျပပါရွိသည္။
အိမ္ေထာင္စု ၄၅ ရာခုိင္ႏႈန္းသည္ ၎တုိ႔မိသားစုအတြက္ လံုေလာက္သည့္ ေသာက္သုံးေရ မရွိသည္ကို တင္ျပခဲ့ၾကေၾကာင္းႏွင့္ အစီ ရင္ခံစာ၏ စစ္တမ္းေမးခြန္းကို ေျဖဆုိသူ ၈၁ ရာခုိင္ႏႈန္းသည္ စိတ္ဓာတ္က်ဆင္းေနၾကၿပီး စိတ္ပိုင္းဆိုင္ရာ ေဆြးေႏြးလမ္းညႊန္မႈမ်ား လုပ္ေဆာင္ရန္ လုိအပ္လ်က္ရွိေနေၾကာင္းလည္း အစီရင္ခံစာတြင္ ေဖာ္ျပထားသည္။
ေဒသခံ တဦးျဖစ္သူ ကိုမင္းမင္းေဌးက“ႏႈတ္ကတိေတြ ေပးခဲ့ေပမယ့္ တကယ္တမ္း လက္ေတြ႔မွာ အမ်ားႀကီး ဆုိးရြားတယ္။ စားေသာက္မႈ ဆင္းရဲတယ္။ အလုပ္အကုိင္ ရွားပါးတယ္။ ေသာက္သံုးေရ အခက္အခဲ ရွိတယ္။ တခ်ိဳ႕ဆုိ လယ္ယာေျမေတြ ဆံုး႐ႈံးရ လုိ႔ စိတ္က်ေရာဂါစြဲၿပီး အဆိပ္ေသာက္ေသတဲ့ အဆင့္ထိေတာင္ ျဖစ္ေနတယ္”ဟု ေျပာျပသည္။
ရွမ္းျပည္နယ္ေတာင္ပိုင္းရွိ အထက္ေပါင္းေလာင္း ေရကာတာ စီမံကိန္းသည္ ျမန္မာႏုိင္ငံ၏ ၿမိဳ႕ေတာ္ျဖစ္သည့္ ေနျပည္ေတာ္ကို လွ်ပ္စစ္ဓာတ္အား အဓိက ထုတ္လႊတ္ေပးျခင္း ျဖစ္သည္။
ထိုေရကာတာကို တ႐ုတ္၊ ဆြစ္ဇာလန္ႏွင့္ ၿဗိတိန္ ႏုိင္ငံမ်ားမွ ကုမၸဏီမ်ားက ၂၀၁၃ ခုႏွစ္တြင္ တည္ေဆာက္ၿပီးစီးခဲ့ျခင္း ျဖစ္သည္။
“က်ေနာ္တုိ႔ ေရႊ႕ေျပာင္းခံရသူေတြဟာ ဒီကေန႔ အခ်ိန္အထိ အလုပ္အကုိင္ အခြင့္အလမ္း မရွိပါဘူး။ လယ္ယာေျမ သိမ္းဆည္းမႈေၾကာင့္ စား၀တ္ေနေရး အခက္အခဲေတြ ျဖစ္ရတယ္။ တခ်ိဳဳ႕ကေလးေတြဆုိ ေက်ာင္းေတြပါ ထြက္လုိက္ရတယ္။ က်ေနာ္တုိ႔ ကေလး ငယ္ေတြရဲ႕အနာဂတ္ဘ၀ဟာ အင္မတန္မွ ရင္ေလးစရာ ျဖစ္ေနပါတယ္”ဟု ေဒသခံတဦးျဖစ္သူ ဦးညြန္႔၀င္းကလည္း ေျပာသည္။
အထက္ေပါင္းေလာင္း ေရကာတာေၾကာင့္ ေျပာင္းေရႊ႕ခံရသူမ်ားအတြက္ ေက်းရြာသစ္မ်ား ေဖာ္ထုတ္ေပးခဲ့ၿပီး လူေနအိမ္မ်ား၊ ေက်း ရြာအတြင္း လမ္းပန္းဆက္သြယ္ေရး၊ ေသာက္သံုးေရ ရရွိေရး၊ လယ္ယာစုိက္ပ်ိဳးေရး အတြက္ ႏုိင္ငံေတာ္မွ ေပးအပ္သည့္ ေလ်ာ္ေၾကး၊ နစ္နာေၾကးမ်ားကို အမွန္တကယ္ နစ္နာသူမ်ား ရရွိရန္ စနစ္တက် ေဆာင္ရြက္ေပးခဲ့ၿပီးျဖစ္ေၾကာင္း လွ်ပ္စစ္စြမ္းအား ၀န္ႀကီး ဌာန ဒု ၀န္ႀကီး ဦးေအာင္သန္းဦးက ျပည္သူ႔လႊတ္ေတာ္တြင္ ေျဖၾကားခဲ့သည္။
ထိုအစီရင္ခံစာ ထြက္ေပၚလာေရးအတြက္ ဒို႔ေျမကြန္ရက္ (LIOH)၊ ကယန္းမ်ိဳးဆက္သစ္ လူငယ္အဖြဲ႔ (KNGY)ႏွင့္ တျခားေဒသတြင္း ရွိ အဖြဲ႔အစည္း ၆ ဖြဲ႔က ပါ၀င္ကူညီခဲ့ေၾကာင္း သိရသည္။
PHR သည္ အေမရိကန္ႏုိင္ငံ နယူးေယာ့ခ္အေျခစုိက္ ႏုိင္ငံတကာ Advocacy အဖြဲ႔အစည္းတခုျဖစ္ၿပီး ေဆးႏွင့္သိပၸံပညာကို အသံုးျပဳကာ ဆုိးရြားသည့္ လူ႔အခြင့္အေရး ခ်ိဳးေဖာက္မႈႏွင့္ သတ္ျဖတ္မႈမ်ား ရပ္တန္႔ေစရန္ လုပ္ေဆာင္လ်က္ရွိသည့္အဖြဲ႔ျဖစ္ၿပီး ႏိုင္ငံေပါင္း ၆၀ ေက်ာ္တြင္ ေဆာင္ရြက္လ်က္ရွိသည္။
No comments:
Post a Comment