ျမေစတီ ေက်ာက္စာႏွင့္ အေလာင္းမင္းၾတား ေရႊေပလႊာ ကမၻာ့ အေမြအႏွစ္ မွတ္တမ္း စာရင္းသြင္းခံရၿပီ

ရန္ပိုင္

ပုဂံေခတ္ ျမေစတီ ေက်ာက္စာႏွင့္ အေလာင္းမင္းတရားႀကီး၏ ေရႊေပလႊာတုိ႔ကုိ ကုလသမဂၢ ပညာေရး၊ သိပၸံႏွင့္ ယဥ္ေက်းမႈအဖြဲ႔ (UNESCO)က ကမၻာ့ အေမြအႏွစ္ မွတ္တမ္း စာရင္း (Memory of The World Register)၌ ထည့္သြင္း အသိအမွတ္ျပဳလုိက္ၿပီျဖစ္သည္။

ကမၻာ့အေမြအႏွစ္ မွတ္တမ္းစာရင္း၀င္ရန္ ယဥ္ေက်းမႈ၀န္ႀကီးဌာနက ၂၀၁၃ ခုႏွစ္ ႏွစ္ဆန္းပုိင္းက တင္သြင္းရာ UAE ႏုိင္ငံ ဒူဘုိင္းၿမိဳ႕တြင္ ျပဳလုပ္သည့္ ယူနက္စကုိ၏ ၁၂ႀကိမ္ေျမာက္ ႏုိင္ငံတကာအႀကံေပးေကာ္မတီ အစည္းအေ၀းကဆုံးျဖတ္ျခင္းျဖစ္သည္။

“ထီးနန္းစည္းစိမ္ကုိ မရရွိခဲ့ေသာ္လည္း မိဘဂုဏ္ ေက်းဇူးကုိ ရည္စူးသည့္ သားေကာင္း ရတနာျဖစ္ေၾကာင္း” ေရးထုိးသည့္ ျမေစတီ ေက်ာက္စာကုိ ရာဇကုမာရ္ မင္းသားက ခမည္းေတာ္ က်န္စစ္သားမင္း နတ္ရြာစံၿပီး တႏွစ္ခန္႔အၾကာ သကၠရာဇ္ ၄၇၅ ခုႏွစ္တြင္ ေရးထုိးသည္ဟု ယူဆသည္။

ပါဠိ၊ မြန္၊ ျမန္မာ၊ ပ်ဴ ဘာသာေလးမ်ိဳးျဖင့္ ေရးထုိးခဲ့သည့္ ဤေက်ာက္စာသည္ ျမန္မာ့ သမိုင္း၊ ယဥ္ေက်းမႈ၊ ဘာသာစာေပမ်ားႏွင့္ ပတ္သက္ၿပီး အထူးအေရးပါသည့္ အေထာက္အထားတခု ျဖစ္သည္။

ပုဂံၿမိဳ႕ေတာင္ဘက္ ျမင္းကပါရြာရွိ ျမေစတီ ဘုရားအနီး ေတြ႔ရွိခဲ့ျခင္းကုိ အေၾကာင္းျပဳ၍ ျမေစတီ ေက်ာက္စာဟု ေခၚဆုိၿပီး၊ ဂူေျပာက္ႀကီး ေက်ာက္စာ ဟုလည္း ေခၚဆိုၾကသည္။

ျမေစတီ ေက်ာက္စာကုိ လန္ဒန္တကၠသုိလ္မွ ေဒါက္တာ ဘလက္ဒင္က အဂၤလိပ္ဘာသာ ျပန္ဆုိခဲ့ၿပီး ရန္ကုန္ တကၠသုိလ္ ပါေမာကၡ ဆရာႀကီး ဦးေဖေမာင္တင္က မြန္ဘာသာမွ ျမန္မာဘာသာသုိ႔ ျပန္ဆုိခဲ့သည္။

ပုဂံေခတ္ႏွင့္ပတ္သက္လွ်င္ ျမေစတီေက်ာက္စာကုိ အေစာဆုံးဟု ယူဆၾကေသာ္လည္း ျမစ္သားၿမိဳ႕နယ္၌ ေစာလူး မင္း ေက်ာက္စာဟု ယူဆသည့္ ေက်ာက္စာတခ်ပ္ ထပ္မံေတြ႕ရွိရသည့္အတြက္ အိႏၵိယႏုိင္ငံရွိ ေရွးေဟာင္း သုေတသန ဌာန (Archaeological Survey of India)၏ အကူအညီျဖင့္ စစ္ေဆးလ်က္ ရွိသည္။

အလားတူ ၁၇၅၆ခုႏွစ္က အေလာင္းမင္းၾတားႀကီး ၿဗိတိသွ် ဒုတိယေျမာက္ ေဂ်ာ့ဘုရင္ထံ ကုန္သြယ္မႈျပဳလုပ္ရန္ ေပးပုိ႔သည္ ေရႊေပလႊာသည္လည္း ကမၻာ့ အေမြအႏွစ္ မွတ္တမ္း စာရင္း (Memory of The World Register)၌ ထည့္သြင္း အသိအမွတ္ျပဳခံခဲ့ရသည္။

အဆုိပါ ေရႊေပလႊာကုိ ျမန္မာ၊ အဂၤလန္၊ ဂ်ာမနီႏုိင္ငံ သုံးႏုိင္ငံပူးေပါင္းတင္သြင္းခဲ့သည့္ ကမၻာ့ အေမြအႏွစ္ မွတ္တမ္း စာရင္း (Memory of The World Register) တင္သြင္းခဲ့ျခင္းျဖစ္သည္။

အေလာင္းမင္းၾတားႀကီး၏ ေရႊေပလႊာမွာ ယခုအခါ ဂ်ာမနီႏုိင္ငံ ဟန္ႏုိဗာၿမိဳ႕ရွိ Gottfried Wilhelm Leibniz စာၾကည္တုိက္တြင္ ေရာက္ရွိေနၿပီး၊ ေျမေအာက္ခန္းတြင္ သိမ္းဆည္းထားသည္မွာ ႏွစ္ေပါင္း ၂၅၀ ေက်ာ္ၾကာၿပီျဖစ္ရာ ၿပီးခဲ့သည္ႏွစ္က သမၼတဦးသိန္းစိန္၏ ဂ်ာမနီခရီးစဥ္တြင္ ၾကည့္ရႈ႕ခြင့္ရခဲ့သည္။

ေရႊေပလႊာမွာ ေထာင့္မွန္္စတုဂံပုံျဖစ္ၿပီး အလ်ား ၂၁.၆၅ လက္မ၊ အနံ ၄. ၇၂ လက္မရွိၿပီး အေလာင္းမင္းၾတား ၁၇၅၄ ခုႏွစ္က အင္း၀ကုိ သိမ္းယူၿပီး ေနာက္ ျမန္မာျပည္ေတာင္ပုိင္းကုိ ဆက္လက္သိမ္းယူရန္ လက္နက္လုိ အပ္သျဖင့္ ၀ယ္ယူရန္ အေရွ႕အိႏၵိယကုမၸဏီမွတဆင့္ ဒုတိယေျမာက္ ေဂ်ာ့ဘုရင္ထံ မိတ္ေဆြဖြဲ႔ ေပးပုိ႔ လုိက္ျခင္းျဖစ္သည္။

သို႔ေသာ္ ထုိေရႊေပလႊာသည္ ေနာက္ ၄ႏွစ္အၾကာ ၁၇၅၈ ခုႏွစ္မွသာ လန္ဒန္သို႔ ေရာက္ရွိလာခဲ့၏။

အဆုိပါ ေရႊေပလႊာကုိ ဂ်ာမနီျပတုိက္က သမၼတ ဦးသိန္းစိန္၏ ခရီးစဥ္တြင္ ဒစ္ဂ်စ္တယ္ မိတၱဴ ေပးခဲ့ၿပီးျဖစ္သည္။

ယခုအခါ အဆုိပါ ေရႊေပလႊာကုိ ျမန္မာ၊ အဂၤလန္၊ ဂ်ာမနီႏုိင္ငံ သုံးႏုိင္ငံပူးေပါင္းတင္သြင္းခဲ့သည့္ ကမၻာ့ အေမြအႏွစ္ မွတ္တမ္း စာရင္း (Memory of The World Register) တင္သြင္းခဲ့ျခင္းျဖစ္သည္။

၂၀၁၃ခုႏွစ္ကလည္း မႏၲေလးၿမိဳ႕ စႏၵာမုနိဘုရားအတြင္းရွိ “ကမၻာ့ အႀကီးဆုံး စာအုပ္” ဟု တင္စားေခၚေ၀ၚသည့္ ၁၅၃ ႏွစ္ သက္တမ္းရွိ ကုသုိလ္ေတာ္ ပိဋကတ္ ေက်ာက္စာမ်ားကုိ ျမန္မာႏုိင္ငံ၏ ကမၻာ့ အေမြအႏွစ္ မွတ္တမ္း စာရင္း၀င္ အျဖစ္ UNESCO က ပထမဆုံး အႀကိမ္ အသိအမွတ္ျပဳခဲ့ၿပီး ျဖစ္သည္။

UNESCO Memory of the world အစီအစဥ္ကို ၁၉၉၂ ခုႏွစ္တြင္စတင္ဖြဲ႕စည္းခဲ့ၿပီး မွတ္တမ္းအေမြ အႏွစ္ မ်ားျဖစ္ေသာ စာၾကည့္တိုက္ ၊ ျပတိုက္ႏွင့္ေမာ္ကြန္းတိုက္ဆိုင္ရာ စုေဆာင္းပစၥည္းမ်ာ ျဖစ္သည့္ ေက်ာက္စာ၊ လက္ေရးစာမ်ား၊ တန္ဖိုးမျဖတ္ႏိုင္ေသာ စာအုပ္မ်ား၊ သတင္းစာမ်ား၊ ဓာတ္ပံုႏွင့္ ပန္းခ်ီကားမ်ား၊ ဖလင္မ်ား၊ audio and video tapes, CD , sound recording, documents papers မ်ားကို MoW International Register တင္သြင္းျခင္းျဖစ္သည္။