“အမ်ဳိးသမီးမ်ား စြမ္းရည္ျမွင့္တင္ျခင္းမွ စစ္မွန္ေသာ အေျပာင္းအလဲဆီသို႔ ဦးတည္သည္” ဟူေသာ ေခါင္းစဥ္ျဖင့္ မ်က္ႏွာစံုညီ အစည္းအေ၀းကို အမ်ဳိးသမီးမ်ား ကြန္ရက္ (WON) ႏွင့္ က်ား/မ ေရးရာ တန္းတူေရးကြန္ရက္ (GEN) တို႔က ပူးေပါင္းေဆာင္ရြက္ခဲ့ၿပီး တက္ေရာက္သူ ၃၀၀ ခန္႔ ရွိခဲ့သည္။
ႏိုင္ငံေရးဦးေဆာင္မႈတြင္ အမ်ဳိးသမီးမ်ား ပိုမို ဦးေဆာင္လာႏိုင္ေရးအတြက္ ႏိုင္ငံေရးပါတီမ်ား အေနျဖင့္လည္း ပါတီတြင္း ကုိတာ စနစ္ က်င့္သံုးျခင္းအျပင္ ႏိုင္ငံေရးတြင္ ကိုတာ (ခြဲတမ္း) စနစ္ ျပဌာန္းက်င့္သံုး၍ ရႏိုင္ေၾကာင္း အမ်ဳိးသမီးေရး လႈပ္ရွားသူမ်ားက ဆိုသည္။
“က်မတို႔ အလုပ္ရံုေဆြးေႏြးပြဲက က်ားမဆိုင္ရာ ကိုတာစနစ္ (Gender quota) အတြက္ သီးသန္႔ေဆြးေႏြးၾကတာ။ ဒီအတြက္က ဥပေဒေတြ မူ၀ါဒေတြ လိုပါတယ္။ ဥပေဒျပဳခြင့္ရတဲ့ ဒီလႊတ္ေတာ္ကိုယ္စားကိုယ္ေတြကို အားကိုးတယ္။ ဒီအတြက္ Gender quota ေကာင္းက်ဳိး ဆိုးက်ဳိးေလ့လာထားတဲ့ သုေတသနအစီရင္ခံစာေတြ၊ လက္ရွိ အေျခအေနေတြကို ဆန္းစစ္ထားတဲ့ သုေတသနျပဳခ်က္ေတြကို တင္ျပတယ္။ အဓိကကေတာ့ အစိုးရသစ္နဲ႔ လႊတ္ေတာ္သစ္မွာပါတဲ့ ေခါင္းေဆာင္ေတြနဲ႔ မိတ္ဆက္တဲ့ သေဘာပါပဲ” ဟု က်ားမတန္းတူေရးကြန္ယက္ (GEN) မွ ပဲ့ကိုင္ေကာ္မတီ၀င္ ေဒၚနန္းျဖဴျဖဴလင္း က ဆိုသည္။
ျမန္မာႏိုင္ငံတြင္ ႏိုင္ငံေရး ဦးေဆာင္မႈ၊ လူမႈေရးလုပ္ငန္းမ်ား ႏွင့္ စီးပြားေရးက႑ အသီးသီးတြင္ ထင္ရွား စံျပဳအပ္ေသာ အမ်ဳိးသမီးမ်ား ရွိေသာ္လည္း ၎တို႔၏ ကိုယ္စားျပဳမႈသည္ ဥပေဒျပဳေရးႏွင့္ အုပ္ခ်ဳပ္ေရး က႑တြင္ ၃၀ ရာခိုင္ႏႈန္း ျပည့္မီျခင္း မရွိေသးေပ။
၂၀၁၅ ခုႏွစ္ အေထြေထြ ေရြးေကာက္ပြဲအၿပီး ျပည္သူက ေရြးခ်ယ္တင္ေျမွာက္လိုက္ေသာ ဥပေဒျပဳ အမတ္မ်ားတြင္လည္း အမ်ဳိးသမီး လႊတ္ေတာ္ကိုယ္စားလွယ္မ်ားမွ ၁၃ ရာခိုင္ႏႈန္းသာ ကိုယ္စားျပဳၿပီး တပ္မေတာ္သား ကိုယ္စားလွယ္မ်ား ထည့္ေပါင္းပါက အမ်ဳိးသမီးကိုယ္စားလွယ္ ၁၀ ရာခိုုင္ႏႈန္းေလာက္သာ ရွိေတာ့ေၾကာင္း ေလ့လာမႈမ်ားက ဆိုသည္။ အစိုးရသစ္လက္ထက္ အုပ္ခ်ဳပ္ေရးက႑ ထိပ္ပိုင္း ေခါင္းေဆာင္မႈတြင္လည္း ႏိုင္ငံေတာ္ အတိုင္ပင္ခံပုဂိၢဳလ္၊ ႏိုင္ငံျခားေရး ႏွင့္ သမၼတရံုး၀န္ႀကီးအျဖစ္ တာ၀န္ယူထားေသာ အမ်ဳိးသားဒီမိုကေရစီ အဖြဲ႔ခ်ဳပ္ ဥကၠ႒ ေဒၚေအာာင္ဆန္းစုၾကည္ တဦးသာ ပါ၀င္သည္။
ခြဲတမ္းစနစ္သည္ မတရားေသာစနစ္ (injustice system) ကို ျပန္လည္ တည့္မတ္ေပးႏိုင္ေသာ ခ်က္ခ်င္းလက္ငင္း ေဆာင္ရြက္ခ်က္ ျဖစ္သျဖင္ အမ်ဳိးသမီးမ်ား၏ ႏိုင္ငံေရးဦးေဆာင္မႈ အခန္းက႑ကို ျမွင့္တင္ရာတြင္ အေရးပါသည္ဟု ေဒၚနန္းျဖဴျဖဴလင္းက ေျပာသည္။
“ဒီ ကိုတာစနစ္ဟာ ယာယီစနစ္ျဖစ္လို႔ ေနာင္ဆို ျပန္ျဖဳတ္ခ်လို႔လည္း ရတယ္။ အရည္အခ်င္း မရွိတဲ့လူေတြ ပါလာရင္ ဘယ္လို လုပ္မလဲဆိုတာကို က်မတို႔ လက္မခံဘူး။ လူဆိုတာ ဘယ္သူကမွ ေမြးကတည္းက တတ္လာတာ မဟုတ္ဘူးေလ” ဟုလည္း ဆိုသည္။
မ်က္ႏွာစံုညီ ေဆြးေႏြးပြဲအၿပီး က်ား/မ တန္းတူေရးဆိုင္ရာ ကိစၥရပ္မ်ား ေျပာဆိုေဆြးေႏြးမႈမ်ားတြင္ ယခင္ကထက္ ရင္းႏွီးမႈ ပိုမုိရရွိလာသည္ဟု သူက ဆိုသည္။
ႏိုင္ငံေရးဦးေဆာင္မႈတြင္ အမ်ဳိးသမီးမ်ား ကိုယ္စားျပဳမႈ အနည္းဆံုး ၃၀ ရာခိုင္ႏႈန္း ရရွိေရးကို ယခင္ ဆယ္စုႏွစ္မ်ား ကတည္းက အမ်ဳိးသမီးမ်ား အဖြဲ႔ခ်ဳပ္ (ျမန္မာႏိုင္ငံ) ကဲ့သို႔ ျပည္ပ အေျခစိုက္ လႈပ္ရွားသူ အဖြဲ႔မ်ားက ေတာင္းဆိုခဲ့ၾကၿပီး ဒီမုိကေရစီႏိုင္ငံအျဖစ္ စတင္ေျပာင္းလဲသည့္ ယခင္အစိုးရသက္တမ္းမွ စကာ ျပည္တြင္းတြင္ က်ယ္က်ယ္ျပန္႔ျပန္႔ ေျပာဆို ေဆြးေႏြးလာၾကသည္။
No comments:
Post a Comment