ေဒါင္းလူ၊ တင္ေရႊ
မေကြးတိုင္း၊ သရက္ခ႐ိုင္၊ မင္းလွၿမိဳ႕နယ္၌ နယ္ခ်ဲ႕အဂၤလိပ္ကိုေတာ္လွန္ခဲ့ရာတြင္ အထူးထင္႐ွားခဲ႔ေသာ သမိုင္းဝင္ မင္းလွခံတပ္ႀကီး၏ ႏွစ္စဥ္ျမစ္ေရတိုက္စားမႈဒဏ္ကို ႀကံ႕ႀကံ႕ခံအကာအကြယ္ေပးခဲ့သည့္ သက္တမ္းရင့္ လက္ပံပင္ႀကီးသည္ ေဖေဖာ္ဝါရီလအတြင္းက စနစ္တက် မီး႐ိႈ႕သင္းသတ္ျခင္းခံခဲ့ရၿပီး၊ ယခုအခါ သင္းသတ္ထားသည့္ ဒဏ္ရာကို ႐ႊံ႕ေစးမ်ားျဖင့္ဖို႔၍ ထုံးျဖဴသုတ္ထားေၾကာင္း သရက္ခ႐ိုင္၊မင္းလွၿမိဳ႕ေဒသခံမ်ား၏ ေျပာျပခ်က္အရ သိရသည္။
ဧရာဝတီျမစ္ကမ္းထိပ္တြင္ တည္႐ွိေသာ မင္းလွခံတပ္ႀကီးသည္ ႏွစ္စဥ္ျမစ္ေရတိုက္စားမႈကို ခံစားေနရၿပီး၊ ေရတိုက္စားမႈကို အကာအကြယ္ေပးခဲ႔ေသာ ခံတပ္၏ အေ႐ွ႕ဘက္မ်က္ႏွာစာမွ လက္ပံပင္ႀကီး၏ ေအာက္ေျခပတ္လည္ကို ခုတ္ထစ္ကာ မီးၿမိဳက္ခဲ့သည္ကို ယခုလအတြင္း ေတြ႔ခဲ႔ရသည္ဟု မင္းလွၿမိဳ႕ေဒသခံ ေဒါက္တာ ရဲထြန္းေဇာ္က မဇၩိမသို႔ ေျပာၾကားသည္။
"မင္းလွခံတပ္ႀကီးအတြက္ အဖိုးမျဖတ္ႏိုင္တဲ႔ ဆုံး႐ႈံးမႈတစ္ရပ္ျဖစ္ပါတယ္။ မေကြးတိုင္းအတြင္း ေရႀကီးစဥ္တုန္းကလည္း ဒီအပင္ႀကီး႐ွိေနလို႔ အေတာ္သက္သာခဲ့တယ္။ လာမယ့္ မိုးရာသီမွာ ျမစ္ကမ္းပါးေရတိုက္စားတဲ႔အခါ ကုပ္တြယ္ေပးထားမယ့္ အပင္ႀကီးမ႐ွိေတာ့တဲ႔အတြက္ မင္းလွခံတပ္ႀကီးရဲ႕ အေ႐ွ႕ဘက္နဲ႔ေျမာက္ဘက္ အစိပ္အပိုင္း တစ္ခ်ဳိ႕ ျမစ္ထဲကို ၿပိဳက်သြားမွာ စိုးရိမ္ရတယ္။" ဟု ၎က ေျပာသည္။
"ေဖေဖာ္ဝါရီ(၂၅)ရက္ေန႔မွာ မေကြးတိုင္းဝန္ႀကီးခ်ဳပ္လာမယ္ၾကားေတာ့ သင္းသတ္ထားတဲ့ လက္ပံပင္ႀကီးကို ႐ႊံ႕ေစးေတြ ဖို႔ၿပီး၊လူတစ္ရပ္ေလာက္ ထုံးျဖဴေတြသုတ္ထားတယ္။ အေဝးကၾကည့္ရင္ ဘာမွမသိသာဘူးေပါ့။ သင္းသတ္ခံထားရတဲ႔အပင္ႀကီးကေတာ့ တျဖည္းျဖည္းေသဖို႔ပဲ ရွိတယ္။ ျပန္မ႐ွင္ႏိုင္ေတာ့ဘူး။ သင္းသတ္ၿပီးမွ လူမရိပ္မိေအာင္ စနစ္တက်ပုံဖ်က္ခဲ့တဲ့သူေတြကို အျမန္ဆုံးေဖာ္ထုတ္အေရးယူသင့္တယ္။" ဟု ေဒါက္တာရဲထြန္းေဇာ္က ဆိုသည္။
မင္းလွၿမိဳ႕နယ္၊ သစ္ေတာဦးစီး႒ာနမွ ၿမိဳ႕နယ္ဦးစီးမွဴး ဦးေဇာ္လိႈင္ေဆြက "ေရွးေဟာင္းသုေတသနက ထိန္းသိမ္းထားတဲ့ေနရာဆိုေတာ့ ကြ်န္ေတာ္တို႔မွာ စီမံခန္႔ခြဲပိုင္ခြင့္မရွိဘူး။ ကြ်န္ေတာ္တို႔႒ာနကို လက္ပံပင္သင္းသတ္တဲ့ကိစၥကို အသိေပးအေၾကာင္းၾကားခဲ့တာ လုံးဝ မရွိဘူး။ ေဒါက္တာရဲထြန္းေဇာ္ ေျပာမွ သိရတာ။ သင္းသတ္ခံရတဲ႔ လက္ပံပင္ႀကီး ျပန္ရွင္ႏိုင္သလားဆိုတာ ဝန္ထမ္းေတြကို ကြင္းဆင္းစစ္ေဆးခိုင္းထားပါတယ္။ သူတို႔ ဘာေၾကာင့္ ဒီလိုလုပ္သလဲဆိုတာေတာ့ မသိပါဘူး။ ရပ္ကြက္ေနထိုင္သူေတြကေတာ့ ခုတ္ရဲမယ္မထင္ဘူး။ ၿမိဳ႕ရဲ႕အလွအပကို ဖ်က္ဆီးခဲ႔တဲ႔အတြက္ သက္ဆိုင္ရာ႒ာနေတြနဲ႔ ညိႇႏိႈင္းတင္ျပၿပီး တရားခံေဖာ္ထုတ္ တရားစြဲဆိုသြားမယ္။" ဟု ေျပာျပသည္။
ယင္းကိစၥႏွင့္ပတ္သက္၍ မေကြးတိုင္းေ႐ွးေဟာင္းသုေတသန႒ာနသို႔ မဇၩိမက ဆက္သြယ္ေမးျမန္းရာ "သစ္ပင္ႀကီး သင္းသတ္ခဲ႔တဲ႔ကိစၥကို ကြ်န္ေတာ္တို႔ ညႊန္ၾကားခဲ႔တာ မဟုတ္ပါဘူး။ သစ္ပင္ေတြ မခုတ္ဖို႔ေတာင္ ကြ်န္ေတာ္က သတိေပးခဲ့ပါေသးတယ္။ အဲဒါက ခံတပ္က တာဝန္ခံဒုဦးစီးမွဴးက မသိလို႔ လုပ္ခဲ့တာ။ သူ႔ကို သတိေပးအေရးယူ ေဆာင္႐ြက္ထားပါတယ္။ ႐ႊံ႕ေစးေတြ၊ ထုံးေတြ လုပ္တယ္ဆိုတာ အပင္သင္းသတ္ထားတာကို အပင္မေသႏိုင္ေအာင္ ျပန္လုပ္တဲ႔သေဘာနဲ႔တူပါတယ္။ " ဟု တိုင္းလက္ေထာက္ညႊန္ၾကားေရးမွဴး ဦးေစာလြင္က ေျပာၾကားသည္။
၁၈၈၅)ခုႏွစ္ ႏိုဝင္ဘာလ(၁၇)ရက္ေန႔တြင္ အဂၤလိပ္စစ္တပ္က ဗိုလ္မႉးႀကီး ဆန္ဖို႔ဒ္ ဦးေဆာင္သည့္အဖြဲ႔က မိုင္းခြဲ ဖ်က္ဆီးခဲ့သည့္အတြက္ မင္းလွခံတပ္ႀကီး၏ အေရွ႕ဘက္က နံရံ ပ်က္စီးခဲ့သည္။ ထို႔ေၾကာင့္ ေရတိုက္စားမႈေလ်ာ့နည္း ေစရန္ ထုထည္ႀကီးမားသည့္ ေရထိန္းကာတာႀကီးမ်ားႏွင့္ သဘာဝအကာအကြယ္ျဖစ္သည့္ သစ္ပင္ႀကီးမ်ားလည္း ရွိရန္လိုအပ္ေၾကာင္း ေဒသခံမ်ားကေျပာသည္။
ခရစ္ႏွစ္ (၁၈၆၀)ခုႏွစ္တြင္ စတင္တည္ေဆာက္လုပ္ခဲ႔ေသာ မင္းလွခံတပ္သည္ သက္တမ္းအားျဖင့္ ႏွစ္ေပါင္း (၁၅၆) ႏွစ္ရွိေနၿပီျဖစ္ၿပီး၊ မေကြးတိုင္းအတြင္း ႏိုင္ငံျခားသားႏွင့္ ျပည္တြင္းခရီးသြားမ်ား အမ်ားဆုံးဝင္ေရာက္ ေလ့လာသည့္ ေနရာမ်ားအနက္ တစ္ခုအပါအဝင္ျဖစ္သည္။
No comments:
Post a Comment