တိုင္းရင္းသားေရးရာ ၀န္ႀကီးသစ္ လုပ္ပိုင္ခြင့္ အျပည့္အဝရရွိေရး ေမွ်ာ္လင့္

ခင္ဦးသာ

အမ်ဳိးသား ဒီမိုကေရစီအဖြဲ႔ခ်ဳပ္ (NLD) ပါတီမွ ဦးေဆာင္ဖြဲ႔စည္းမည့္ အစိုးရအဖြဲ႔ ၀န္ႀကီးဌာနမ်ား၏ စာရင္းကို ယေန႔က်င္းပသည့္ ျပည္ေထာင္စု လႊတ္ေတာ္ အစည္းအေ၀း၌ တင္ျပရာတြင္ တိုင္းရင္းသား ေရးရာ၀န္ႀကီးဌာနသစ္ကုိပါ ထည့္သြင္း ထားသည္။

ယင္းတိုင္းရင္းသားေရးရာ ၀န္ႀကီးဌာနသစ္သည္ ယခင္ လႊတ္ေတာ္ေဟာင္း၌ ျပဌာန္းခဲ့သည့္ ဥပေဒပါ အတိုင္း ဖြဲ႔စည္းျခင္းသာ ျဖစ္ ေၾကာင္း၊ သို႔ေသာ္ နည္းဥပေဒမ်ား စနစ္တက် ျပဌာန္းထားမႈ မရွိေသးျခင္း၊ ဘတ္ဂ်က္ သီးသန္႔ေရးဆြဲထားမႈ မရွိေသးျခင္း စသည္တို႔ေၾကာင့္ ထူးျခားသည့္ လုပ္ပိုင္ခြင့္မ်ား ရရွိေသးမည္ မဟုတ္ေၾကာင္း တိုင္းရင္းသား ေခါင္းေဆာင္မ်ားက ဧရာ၀တီ ကုိ ေျပာသည္။

ျပည္ေထာင္စုအဆင့္ တိုင္းရင္းသား ေရးရာ၀န္ႀကီးဌာန တခု ဖြဲ႔စည္းႏိုင္ေရး ရည္ရြယ္ခ်က္ျဖင့္ တိုင္းရင္းသား အခြင့္အေရးမ်ား ကာကြယ္ ေစာင့္ေရွာက္ေရး ဥပေဒ တရပ္ကုိ ျပည္ေထာင္စု လႊတ္ေတာ္၌ ၂၀၁၅ ခုႏွစ္ ေဖေဖာ္၀ါရီလတြင္ အတည္ျပဳခဲ့ၿပီး ဦးသိန္းစိန္ အစိုးရ လက္ထက္တြင္ ဖြဲ႔စည္းႏိုင္ခဲ့ျခင္း မရွိခဲ့ေပ။

ထိုဥပေဒ၌ ျပဌာန္းထားခ်က္မ်ားအရ တိုင္းရင္းသားေရးရာ ၀န္ႀကီးသည္ တိုင္းရင္းသားလူမ်ဳိးမ်ား၏ ဘာသာစကား၊ စာေပ၊ ယာဥ္ေက်း မႈ၊ ႐ုိးရာဓေလ့၊ ကုိးကြယ္ ယုံၾကည္မႈ စသည္တို႔အား ကူညီကာကြယ္ေပးရန္ဟုသာ ျပဌာန္းထားေၾကာင္း၊ ထို႔ေၾကာင့္ တိုင္းရင္းသားေရးရာ ၀န္ႀကီး၏ လုပ္ပိုင္ခြင့္သည္ မည္ကာမတၱ အဆင့္သာရွိေၾကာင္း ရွမ္းတိုင္းရင္းသားမ်ား ဒီမိုကေရစီ အဖြဲ႔ခ်ဳပ္ (SNLD) ပါတီမွ ေျပာခြင့္ရသူ ဦးစိုင္းလိတ္ က ဧရာ၀တီ ကုိ ေျပာသည္။

၎က “၂၀၀၈ ဖြဲ႔စည္းပုံမွာလည္းပဲ ႏိုင္ငံသားတိုင္းဟာ ဖြဲ႔စည္းပုံ အေျခခံဥပေဒက ေပးထားတဲ့ ရပိုင္ခြင့္ေတြကုိ တန္းတူညီမွ် ခံစား ပိုင္ခြင့္ရွိတယ္ဆိုတာကုိ အတိအလင္းျပဌာန္းၿပီးသားပါ၊ အဲဒီေတာ့ တိုင္းရင္းသားေရးရာ ၀န္ႀကီးအတြက္လည္းပဲ အေရးပါတဲ့ လုပ္ပိုင္ ခြင့္ေတြ ေပးမထားတဲ့အတြက္ တိုင္းရင္းသားေရးရာအတြက္ ၀န္ႀကီးဌာတခု သီးသန္႔ မလိုေတာ့ဘူးလို႔ ယူဆပါတယ္”ဟုလည္း ဆို သည္။

ထို႔အတူ ၿငိမ္းခ်မ္းေရး လုပ္ငန္းစဥ္မ်ားႏွင့္ပတ္သက္၍လည္း လုပ္ပိုင္ခြင့္မ်ားကုိ ျပဌာန္းထားျခင္းမရွိေၾကာင္း၊ အကယ္၍ ျပည္တြင္း ၿငိမ္းခ်မ္းေရး၊ တိုင္းရင္းသား အေရးကိစၥမ်ားကုိ က်ယ္က်ယ္ျပန္႔ျပန္႔ လုပ္ပိုင္ခြင့္ေပးမည္ဆိုပါက နည္းဥပေဒမ်ား ျပဌာန္းရန္ လိုေသးေၾကာင္း၊ သို႔ျဖစ္၍ အျပည့္အ၀လုပ္ပုိင္ခြင့္ရရန္ ေဆြးေႏြးညွိႏႈိင္းမႈ အမ်ားအျပား လုပ္ေဆာင္ရဦးမည္ ျဖစ္ေၾကာင္း ဦးစိုင္းလိတ္က ဆက္ ေျပာသည္။

ဦးစိုင္းလိတ္က “တိုင္းရင္းသား ေရးရာ၀န္ႀကီးေနရာ အတြက္လည္းပဲ က်ေနာ္တို႔ပါတီကုိ ကမ္းလွမ္းထားတာ မရွိေသးပါဘူး၊ ျပည္ေထာင္စု နဲ႔ ျပည္နယ္ အစိုးရအဖြဲ႔ေတြမွာ ပါ၀င္ဖို႔ေတာ့ ေျပာထားတာရွိပါတယ္”ဟုလည္း ေျပာဆိုသည္။

ျပည္ေထာင္စု အဆင့္၀န္ႀကီးဌာနမ်ား၌ တိုင္းရင္းသား ေရးရာ၀န္ႀကီးဌာ တခုထည့္သြင္းျခင္းသည္ ေကာင္းမြန္သည့္အရာ ျဖစ္ေၾကာင္း၊ တိုင္းရင္းသား အေရး၊ ျပည္တြင္း ၿငိမ္းခ်မ္းေရး အပါအ၀င္ တိုင္းရင္းသား အေရးကိစၥမ်ားကုိ ပိုမိုအေလးထား လုပ္ေဆာင္ေပးႏိုင္ရန္အတြက္ ထို၀န္ႀကီးဌာန ေပၚေပါက္ေရးကုိ ယခင္လႊတ္ေတာ္၌ ဥပေဒတရပ္ ျပဌာန္းႏိုင္ရန္ တိုင္းရင္းသားအားလုံးက ႀကိဳးပမ္းခဲ့ၾကေၾကာင္း ရခိုင္အမ်ဳိးသား ပါတီ (ANP) ဥကၠ႒ ႏွင့္အမ်ဳိးသား လႊတ္ေတာ္ ကုိယ္စားလွယ္ေဟာင္း ေဒါက္တာ ေအးေမာင္ က ဧရာ၀တီ ကုိ ေျပာသည္။

ထိုဥပေဒ၌ တိုင္းရင္းသားေရးရာ ၀န္ႀကီးသည္ ျပည္နယ္၊ တိုင္းေဒသမ်ားမွ တိုင္းရင္းသားေရးရာ ၀န္ႀကီးမ်ား၊ တျခား ျပည္ေထာင္စု ၀န္ႀကီးမ်ားႏွင့္ပူးေပါင္း ေဆာင္ရြက္ရမည့္ အရာမ်ား ပါ၀င္ေၾကာင္း၊ တိုင္းရင္းသားေဒသမ်ားရွိ ျပည္သူမ်ား၏ လူမႈဘ၀ ဖြံ႔ၿဖိဳးတိုးတက္ ေရး လုပ္ငန္းမ်ား၊ တိုင္းရင္းသားမ်ား၏ စာေပ၊ သမိုင္းႏွင့္ယဥ္ေက်းမႈ စသည္တို႔ကုိလည္း သက္ဆိုင္ရာ ၀န္ႀကီးဌာနမ်ားႏွင့္ခ်ိတ္ဆက္ ၍ လုပ္ေဆာင္ခြင့္ရမည္ဟု ယူဆေၾကာင္း ေဒါက္တာ ေအးေမာင္ က ေျပာဆိုသည္။

၎က“တခ်ဳိ႕ေသာ လုပ္ပိုင္ခြင့္ေတြ ရွိတယ္လို႔ ထင္ရေပမယ့္ ဘတ္ဂ်က္ ေရးဆြဲထားတဲ့အထဲမွာ တိုင္းရင္းသားေရးရာ ၀န္ႀကီးဌာန အတြက္မပါဘူး၊ ဒီေတာ့ ဌာနလည္ပတ္မယ္ ဆိုရင္ ဘတ္ဂ်က္ အသစ္ေတြ ေရးဆြဲတာ၊ ၀န္ထမ္းေတြ ခန္႔တာေတြကုိ အစကေန လုပ္ ရဦးမယ္ဆိုေတာ့ ဌာန လည္ပတ္ႏိုင္ဖို႔ အျမန္ဆုံး ေဆာင္ရြက္ႏိုင္မွပဲ ရမွာပါ”ဟုလည္း ေျပာသည္။

ျပည္ေထာင္စုအဆင့္ တိုင္းရင္းသားေရးရာ ၀န္ႀကီးဌာနအတြက္ လုပ္ပိုင္ခြင့္အျပည့္ရရွိရန္ နည္းဥပေဒမ်ား၊ ဘတ္ဂ်က္မ်ား၊ စီမံကိန္းမ်ား ေရးဆြဲထားမႈ မရွိေသးေသာ္လည္း အျမန္ဆုံး အေကာင္အထည္ေဖာ္၍ တိုင္းရင္းသားေရးရာမ်ားကုိ ေဆာင္ရြက္ႏိုင္မည္ဟု ေမွ်ာ္လင့္ေၾကာင္း တိုင္းရင္းသား ေခါင္းေဆာင္မ်ား က ေျပာသည္။