EITI တင္းျပည့္အဖဲြ႕ဝင္ျဖစ္ေရး ဒုတိယအႀကိမ္ အစီရင္ခံစာ ၌ ေက်ာက္မ်က္ႏွင့္ ေက်ာက္စိမ္းက႑ကုိ ဦးစားေပးမည္

ဇူးဇူး

ျမန္မာႏုိင္ငံ က တြင္းထြက္ သယံဇာတ တူးေဖာ္ ထုတ္လုပ္သည့္ လုပ္ငန္းမ်ား ပြင့္လင္းျမင္သာမႈ ေဖာ္ေဆာင္ေရး (EITI) ၏ တင္းျပည့္ အဖြဲ႔ဝင္ျဖစ္ေရးအတြက္ ဒုတိယအႀကိမ္ တင္သြင္းရမည့္ အစီရင္ခံစာတြင္ ေက်ာက္မ်က္ႏွင့္ ေက်ာက္စိမ္း က႑ကို ပိုမုိ ဦးစားေပးသြားမည္ ျဖစ္ေၾကာင္း သိရသည္။

EITI ၏ တင္းျပည့္ အဖြဲ႔ဝင္ျဖစ္ေရးအတြက္ ဒုတိယအႀကိမ္ တင္သြင္းရမည့္ အစီရင္ခံစာကုိ EITI အဖဲြ႔ႀကီးသို႔ ၂၀၁၇ ခုႏွစ္ ဇန္နဝါရီလ ေနာက္ဆုံးထားကာ တင္သြင္းရမည္ျဖစ္သည္။

“ဘယ္ႏွစ္ရာခုိင္ႏႈန္းလုိ႔ေတာ့ ေျပာလုိ႔မရေသးဘူး။ အခု ပါတာက ၁၀ ဘီလီယံ အထက္ေတြ ပါၿပီဆုိေတာ့ ေနာက္က်န္ တာေတြ ဆက္လုပ္သြားမွာေပါ့။ ေက်ာက္မ်က္ကို ပုိၿပီး ဦးစားေပးဖုိ႔ မ်ားတယ္”ဟု ျမန္မာႏုိင္ငံ တြင္းထြက္ သယံဇာတ တူးေဖာ္ထုတ္လုပ္သည့္ လုပ္ငန္းမ်ား ပြင့္လင္းျမင္သာမႈ ေဖာ္ေဆာင္ေရး (MEITI) သံုးပြင့္ဆုိင္ညြန္႔ေပါင္းအဖြဲ႔ (MSG) ၏ ဥကၠ႒ ေဒါက္တာ ေမာင္ေမာင္သိမ္းက မီဒီယာမ်ားသို႔ ေျပာၾကားသည္။

သံုးပြင့္ဆုိင္ညြန္႔ေပါင္းအဖြဲ႔ MSG သည္ အစိုးရ၊ အရပ္ဘက္အဖဲြ႔အစည္းမ်ားႏွင့္ ကုမၸဏီမ်ား ပူးေပါင္းဖဲြ႔စည္းထားသည့္ အဖဲြ႕တခု ျဖစ္သည္။

ယေန႔ ( မတ္လ ၁၈ ရက္ ) ရန္ကုန္ၿမိဳ႕ ဆူးေလ ရွန္ဂရီလာဟိုတယ္ တြင္ ျပဳလုပ္သည့္ MEITI ၏ ပထမအႀကိမ္ အစီရင္ခံစာ တင္ျပျခင္း အခမ္းအနားတြင္ အဖဲြ႕ က ထုတ္ျပန္လုိက္သည့္ အစီရင္ခံစာသည္ ေက်ာက္မ်က္ႏွွင့္ ေက်ာက္စိမ္း က႑သည္ က်ယ္ျပန္႔ႀကီးမားသည့္ အတြက္ ျမန္မာေငြ က်ပ္သန္းေပါင္း ၁၀ ဘီလီယံ ျပည့္မီေသာ ကုမၸဏီမ်ားကိုသာ တုိက္ဆုိင္ စစ္ေဆးျခင္း လုပ္ငန္းစဥ္တြင္ ထည့္သြင္းခဲ့သည္ဟု MSG အဖဲြ႔ ဥကၠ႒ ေဒါက္တာေမာင္ေမာင္သိမ္း က ရွင္းျပသည္။

MEITI အဖဲြ႔ က ထုတ္ျပန္လိုက္သည့္ အစီရင္ခံစာ တြင္ ေဖာ္ျပထားသည့္ ေက်ာက္မ်က္ႏွင့္ ေက်ာက္စိမ္းဆုိင္ရာ ကိန္းဂဏန္း အခ်က္အလက္မ်ားသည္ ေက်ာက္မ်က္ျပပြဲတြင္ တင္ျပေရာင္းခ်ေသာ အခ်က္အလက္မ်ားကို အေျခခံထားေသာ ျမန္မာ့ ေက်ာက္မ်က္ ရတနာ ေရာင္းဝယ္ေရး လုပ္ငန္းမွ အစီရင္ခံထားေသာ အေလးခ်ိန္ ပမာဏ ႏွင့္ တန္ဖုိးမ်ားသာ ျဖစ္ေၾကာင္း သိရသည္။

အစီရင္ခံစာသည္ ျမန္မာႏိုင္ငံ၏ ေရနံ၊ သဘာဝဓာတ္ေငြ႔ႏွင့္ ဓာတ္သတၱဳ က႑မ်ား၏ ေငြေၾကး စီးဆင္းပံု အေၾကာင္းႏွင့္ ပတ္သက္၍ EITI စံႏႈန္း ႏွင့္အညီ ထုတ္ျပန္ခဲ့ေၾကာင္း၊ အဆိုပါကိစၥမ်ားကုိ၂၀၁၃ ခုႏွစ္ ဧၿပီ ၁ ရက္ မွ၂၀၁၄ ခုနွစ္ မတ္ ၃၁ ရက္ အထိ တြက္ခ်က္ကာ တိုိက္ဆုိင္ စစ္ေဆးမႈမ်ား ကိုလည္း ေဖာ္ျပထားသည္။

“ကုမၸဏီေတြကို အမွန္တကယ္ ဘယ္သူပိုင္ဆုိင္တယ္။ ကုမၸဏီရဲ႕ သေဘာတူ စာခ်ဳပ္မွာ ဘယ္လုိအခ်က္အလက္ေတြ ပါဝင္တယ္ဆုိတာ EITI အစီရင္ခံစာက အနည္းငယ္ပဲေဖာ္ျပႏုိင္တယ္။ EITI ရဲ႕ ေနာက္ထပ္ လုပ္ငန္းစဥ္ေတြကို သြားမယ္ ဆုိရင္ အဲဒီအခ်က္ ၂ ခ်က္က အေရးပါတယ္” ဟု လန္ဒန္အေျခစိုက္ NGO အဖဲြ႕အစည္းျဖစ္သည့္ Global Witness က MEITI ၏ ပထမအႀကိမ္ အစီရင္ခံစာ ကုိ ေထာက္ျပေျပာဆိုထားသည္။

ထို႔ျပင္ MEITI အစီရင္ခံစာတြင္ အက်ိဳးအျမတ္မ်ားေသာ ေက်ာက္စိမ္းလုပ္ငန္း အေၾကာင္းကို ပုိမုိ၍ ေသခ်ာစြာ ေရးသား ေဖာ္ျပသင့္သည္ဟုလည္း Global Witness က ဆုိသည္။

ဒုတိယအႀကိမ္ေျမာက္ တင္သြင္းမည့္ MEITI အစီရင္ခံစာတြင္ ယခုထက္ ပိုမုိ နယ္ပယ္ခ်ဲ႕ထြင္ၿပီး ေက်ာက္မ်က္ႏွင့္ ေက်ာက္စိမ္းက႑မွ ရရွိေသာ အခြန္ဘ႑ာေငြ အရပ္ရပ္ကို ထည့္သြင္းသင့္ေၾကာင္း အရပ္ဘက္အဖဲြ႕အစည္းမ်ားက လည္း အႀကံျပဳတုိက္တြန္းထားသည္ ဟု သိရသည္။

ျမန္မာႏုိင္ငံ အေနျဖင့္ ၂၀၁၂ ခုႏွစ္ ႏွစ္ကုန္ပုိင္းတြင္ ႏုိင္ငံေတာ္ သမၼတ လမ္းညြန္မႈျဖင့္ EITI အဖြဲ႔ဝင္ႏုိင္ငံျဖစ္ရန္ စတင္ လုပ္ေဆာင္ခဲ့ၿပီး ၂၀၁၄ ခုႏွစ္ ေမလတြင္ EITI အဖြဲ႔ဝင္ေလာင္းႏုိင္ငံျဖစ္လာရန္ EITI ဘုတ္အဖြဲ႔သို႔ ေလွ်ာက္လႊာတင္ခဲ့သည္ဟု သိရသည္။

ထို႔ေနာက္ EITI ဘုတ္အဖြဲ႔၏ ၂၇ ႀကိမ္ေျမာက္ အစည္းအေဝးတြင္ ျမန္မာႏိုင္ငံ က အဖြဲ႔ဝင္ေလာင္း အျဖစ္ ေလွ်ာက္ထားမႈကို လက္ခံ အတည္ျပဳခဲ့ၿပီးရာ ပထမဆံုးအႀကိမ္ ျမန္မာႏုိင္ငံ EITI အစီရင္ခံစာကို ၂၀၁၆ ခုႏွစ္ ဇန္နဝါရီလတြင္ EITI အဖြဲ႔ခ်ဳပ္ ထံသို႔ တင္သြင္းႏုိင္ခဲ့ျခင္းျဖစ္သည္။

ကမာၻေပၚတြင္ EITI အဖြဲ႔ဝင္ ႏုိင္ငံေပါင္း ၅၁ ႏုိင္ငံ ရွိရာ ၃၁ ႏုိင္ငံ သည္ တင္းျပည့္အဖြဲ႔ဝင္မ်ားျဖစ္ၿပီး ျမန္မာ ႏုိင္ငံ အပါအဝင္ က်န္သည့္ ႏုိင္ငံ ၂၀ သည္ အဖြဲ႔ဝင္ေလာင္း ႏုိင္ငံမ်ား ျဖစ္သည့္အတြက္ တင္းျပည္ ့အဖြဲ႔ဝင္မ်ားျဖစ္ရန္ ႀကိဳးပမ္းေနဆဲျဖစ္သည္ဟု သိရသည္။