ၿမိဳ႕သာစက္မႈဥယ်ာဥ္ၿမိဳ႕ေတာ္စီမံကိန္းအတြင္း လူ႕အခြင့္အေရး ခ်ိဳးေဖာက္မႈမ်ားကို သုေတသန ျပဳလုပ္ၿပီး ႏိုင္ငံတကာ ခ်ျပမည္

ေအာင္ကိုဦး

မႏၱေလးတိုင္း အတြင္းရွိ ၿမိဳ႕သာစက္မႈဥယ်ာဥ္ ၿမိဳ႕ေတာ္ စီမံကိန္းတြင္ ပါ၀င္ေသာ ေက်းရြာမ်ား၌ လူ႔အခြင့္ေရးခ်ိဳးေဖာက္ခံေနရမႈမ်ားကို သုေတသနျပဳလုပ္၍ အစီရင္ခံစာေရးကာ ႏုိင္ငံတကာသို႕ ခ်ျပသြားရန္ေဆာင္ရြက္ေန သည္ဟု ႏုိင္ငံတကာ လူ႕အခြင့္ေရးကာကြယ္ ေစာင့္ေရွာက္သူမ်ား အဖြဲ႔ခ်ဳပ္ (International Federation For Human Right (FIDH)) မွ အလုပ္သမားသမဂၢမ်ား ပူးေပါင္းေဆာင္ရြက္ေရးေကာ္မတီ ႏုိင္ငံျခားေရးရာ တာ၀န္ခံ ကိုဇာနည္က ေျပာသည္။

ကိုဇာနည္ က “အခုလုပ္ေနတဲ႔စီမံကိန္းက ႏုိင္ငံတကာအဆင့္မီ စီမံကိန္းႀကီးပါ။ ဒါေပမယ့္ ေဒသခံ ေတြကို ပြင့္လင္းျမင္သာခ်ျပ ခဲ႔တာမရွိဘူး။ ကြၽန္ေတာ္တို႔ကိုယ္တိုင္ကြင္းဆင္းျပီး စစ္တမ္းေတြ ေကာက္ေနတယ္။ သုေတသနလုပ္တယ္ေပါ့ဗ်ာ။ ခ်ိဳးေဖာက္ မႈေတြရွိမရွိက သုေတသနလုပ္ၿပီးတာနဲ႔ သိရမွာပါ။

အမွန္အကန္ဆုံးျဖစ္ေအာင္လုပ္ေဆာင္ေနတယ္။အခက္အခဲတစ္ခ်ိဳ႕ေတာ႔ရွိတယ္။ “ဟု ေျပာသည္။

ထိုသို႔သုေတသနျပဳစစ္တမ္းေကာက္ယူေနျခင္းမ်ားအား ၂၀၁၄ ခုႏွစ္၊ ေအာက္တိုဘာလ မွစတင္ ေဆာင္ရြက္ခဲ႔ျပီး ၂၀၁၅ခုႏွစ္၊ ဇူလိုင္လကုန္တြင္ ႏုိင္ငံတကာဥပေဒပညာရွင္မ်ား၊ ႏုိင္ငံတကာ လူ႕အခြင့္ ေရး ပညာရွင္မ်ားႏွင့္ပူးေပါင္း၍ အစီရင္ခံစာ အၿပီး သတ္ေရးဆြဲ၍ ႏုိင္ငံတကာ သိရွိေအာင္ ခ်ျပသြား မည္ျဖစ္သည္။

အဆိုပါစီမံကိန္းအား လုပ္ကိုင္ခြင့္ရေသာကုမၸဏီႏွင့္ တိုင္းေဒသႀကီးအစိုးရအဖြဲ႔အေနျဖင့္ စီမံကိန္း မေဆာင္ရြက္မီ စီမံကိန္းႏွင့္ ပတ္သက္ေသာ ေကာင္က်ိဳးဆိုးက်္ိဳးမ်ား ကိုရွင္းလင္းေျပာၾကားျခင္း မရွိ သည့္အျပင္ ေဒသခံမ်ား၏ စိတ္ပိုင္းဆိုင္ရာ၊ ရုပ္ပိုင္းဆိုင္ရာ လုံၿခံဳမႈရွိေအာင္ ေဆာင္ရြက္မေပးျခင္းႏွင့္ ေျမယာမ်ားသိမ္းဆည္းခဲ႔ရာတြင္လည္း စနစ္က်သည့္စီမံခန္႔ခြဲမႈမ်ား ျပဳလုပ္ခဲ႔ျခင္း မရွိဟု လည္း ကိုဇာနည္ က ဆိုသည္။

အဆိုပါ ၿမိဳ႕သာ စက္မႈဥယ်ာၿမိဳ႕ေတာ္စီမံကိန္းအား ၂၀၁၂ခုႏွစ္တြင္ တိုင္းေဒသႀကီးအစိုးရအဖြဲ႔၏ လမ္းညႊန္ခ်က္ျဖင့္ မႏၱေလးၿမိဳ႕ သာ စက္မႈဖြံ႔ျဖိဳးတိုးတက္ေရးအမ်ားပိုင္ကုမၸဏီလီမီတက္(MMID)က လယ္ယာေျမ တစ္ေသာင္းေက်ာ္သိမ္းယူ၍ အေကာင္ အထည္ေဖၚတည္ေဆာက္ေနျပီး စီမံကိန္း နယ္နိမိတ္တြင္ ေက်းရြာေပါင္း ၁၆ ရြာ ပါ၀င္လ်ွက္ရွိသည္။

ထိုေက်းရြာမ်ားရွိ ေဒသမ်ားအားေျမယာေလ်ွာ္ေၾကးမ်ားေပးရာတြင္လည္း မညီမ်ွေသာေၾကာင့္ အျငင္းပြားမႈမ်ားရွိေနၿပီး ေက်းရြာ တစ္ခိ်ဳ႕မွာ ေျမယာေလ်ွာ္ေၾကးမ်ားလုံး၀မယူေသးဘဲ စိုက္ပ်ိဳးေျမ မ်ားျပန္လည္ေပးအပ္ရန္ႏွင့္ေလ်ွာ္ေၾကးမ်ားအားလည္း ကာလေပါက္ေစ်းျဖင့္ ေပးေလ်ွာ္ရန္ လည္း ေတာင္းဆိုမႈမ်ားျပဳလုပ္ထားၾကသည္ဟု ေဒသခံမ်ားက ဆိုသည္။

စီမံကိန္းမွသိမ္းဆည္းထားေသာ လယ္ယာေျမမ်ားအား ေဒသခံမ်ားမွျပန္လည္ ၀င္ေရာက္စိုက္ပ်ိဳးရာ တြင္လည္း ၀င္ေဆာင္၍ ၀င္ေရာက္စိုက္ပ်ိဳးေသာ ဦးေဆာင္သူ ၁၀ ဦးကို ပုဒ္မ ၁၄၇၊ ၁၄၃၊၄၄၇၊၄၂၇ ႏွင့္ ပုဒ္မ ၅၀၅(ခ)တို႔ျဖင့္ တရားစြဲဆိုခံထားရသည္ဟု တရားစြဲဆိုခံထားရသူမ်ားထဲမွတစ္ဦးျဖစ္သူ သံဗိုေက်းရြာမွ ကိုသန္းစိုး က ေျပာသည္။

ကိုသန္းစိုး က “ကြၽန္ေတာ္တို႔က ကိုယ္ေျမေပၚထြန္ယက္စိုက္ပ်ိဳးတာပါ။ သူတို႔ဆီက ေလ်ွာ္ေၾကး ယူထားတာမရွိဘူး။ အမႈကို လည္းရင္ဆိုင္ေနတယ္။ စိုက္ပ်ိဳးမႈလည္းဆက္လုပ္သြားမယ္။ ကြၽန္ေတာ္တို႔ အေနနဲ႔တန္ရာတန္ေၾကး ရမွ ေျမယာေလ်ွာ္ေၾကး ယူမွာပါ။” ဟု ေျပာသည္။

ကုမၸဏီမွေျမယာေလ်ွာ္ေၾကးအား လယ္ေျမတစ္ဧက သိန္း ၂၀ က်ပ္ႏွင့္ ယာေျမတစ္ဧက ၅ သိန္းႏႈန္းျဖင့္ ေလ်ွာ္ေပးေနေသာ္လည္း ေက်းရြာအမ်ားစုမွာရယူထားျခင္းမရွိေသးဟုလည္း ေဒသခံ အမ်ားစုကဆိုသည္။

မႏၱေလးတိုင္းေဒသႀကီးအစိုးရအဖြဲ႔မွ ၀န္ႀကီးခ်ဳပ္ ဦးရဲျမင့္ က တိုင္းေဒသႀကီး အစိုးရအဖြဲ႔ အေနျဖင့္ ငါန္းဇြန္ ၿမိဳ႕နယ္ရွိ ၿမိဳ႕သာ စက္မႈဥယ်ာဥ္ တည္ေဆာက္ေရး လုပ္ငန္းအား MMID ႏွင့္ အက်ိဳးတူ ပူးေပါင္းေဆာင္ရြက္ေနျခင္းျဖစ္ၿပီး ေဒသခံမ်ားအေနျဖင့္ တညီတညႊတ္တည္း အားေပးကူညီမွသာ အလုပ္အကိုင္ အခြင့္ အလမ္းမ်ား ရရွိမည္ျဖစ္ၿပီး လူမႈစီးပြားဘ၀ အျမန္ဆုံးျမင့္တက္ လာမည္ျဖစ္သည္ဟုဆိုသည္။

တိုင္းေဒသႀကီးအစိုးရအဖြဲ႔အေနျဖင့္ စီမံကိန္းႏွင့္ပတ္သက္၍ ေဒသခံမ်ားႏွင့္ေတြ႕ဆုံေဆြးေႏြးမႈမ်ား ျပဳလုပ္ခဲ႔သည္ဟုလည္း ၀န္ႀကီးခ်ဳပ္ကဆိုသည္။

မႏၱေလး၊ ၿမိဳ႕သာစက္မႈ ဖြ႔ံၿဖိဳးတိုးတက္ေရးအမ်ားပိုင္ ကုမၸဏီလီမီတက္ (MMID)ဥကၠဌ ဦးေအာင္၀င္းခိုင္ မွလည္း “ဘာအခြင့္အေရး မွခ်ိဳးေဖာက္ခဲ႔တာမရွိဘူး။လမ္းညႊန္ခ်က္ႏွင့္အညီ ေဆာင္ရြက္ ေနတယ္။ ေျမယာေလ်ွာ္ေၾကးလည္း ၈၆ ရာခိုင္ႏႈန္းအထိ ေလ်ွာ္ေပး ၿပီးေနပါၿပီ၊ က်န္တဲ႔မယူရ ေသးတဲ႔ သူေတြကိုလည္း ညိႈႏႈိင္းေဆြးေႏြးမႈေတြေခၚယူလုပ္ေနပါတယ္”ဟုေျပာသည္။

သို႔ေသာ္လည္း ကိုဇာနည္၏ ေျပာဆိုခ်က္ အရမူ လက္ရွိ အေနအထားရ ေဒသခံမ်ားအေနျဖင့္ စိုက္ပ်ိဳးေျမႏွင့္ စားက်က္ေျမ မ်ား ေပ်ာက္ဆုံးေန ေသာေၾကာင့္ အလုပ္လက္မဲ႔မ်ားျဖစ္ကာ တစ္ခ်ိဳ႕မွာ ေနရပ္စြန္႔ခြာ၍ သြားေရာက္လုပ္ကိုင္ေနၾကၿပီး တရားစြဲ ဆုိဖမ္းဆီးေနျခင္းမ်ား ျပဳလုပ္ေနျခင္း သည္လည္း လူ႕အခြင့္အေရးကို ခိ်ဳးေဖာက္ျခင္းတစ္ရပ္ျဖစ္သည္ဟုဆိုသည္။

ေဒသခံေတာင္သူမ်ားအေနျဖင့္ ကာလေပါက္ေစ်းျဖင့္ ေျမယာေလ်ွာ္ေၾကးေပးရန္ႏွင့္ တရားစြဲဆို ခံထားရေသာ ေတာင္မ်ားအား အမႈရုပ္သိမ္းေပးရန္အတြက္ ဇူလိုင္လ ၁၀ ရက္တြင္ မႏၱေလး ၿမိဳ႕ေပၚသို႕ သြားေရာက္၍ ဆႏၵေဖာ္ထုတ္ေတာင္းဆို သြားမည္ ဟု ေဒသခံမ်ားကဆိုသည္။

ႏုိင္ငံတကာလူ႕အခြင့္ေရးကာကြယ္ေစာင့္ေရွာက္သူမ်ားအဖြဲ႔ခ်ဳပ္(FIDH)သည္ ႏုိင္ငံေပါင္း ၁၀၀ ေက်ာ္မွ အဖြဲ႔၀င္ ၁၇၀ ေက်ာ္ျဖင့္ ဖြဲ႔စည္းထားေသာ အဖြဲ႔အစည္းျဖစ္သည္။