ေမစိုးစံ
ယခုဘ႑ာႏွစ္ ၂၀၁၅-၂၀၁၆ မွ စတင္ၿပီး အစိုးရဝန္ထမ္းမ်ားအား လစာတိုးျမႇင့္ခံစားခြင့္ ျပဳလိုက္ၿပီးခ်ိန္ သႀကၤန္ ကာလမွ တရိပ္ရိပ္ တက္လာသည့္ ကုန္ေစ်းႏႈန္းသည္ ၿပီးခဲ့သည့္ လအတြင္း ေဒၚလာလဲလွယ္ႏႈန္း ျမင့္တက္လာျခင္း ဂယက္ႏွင့္ ေပါင္းစပ္ၿပီး အေျခခံ စားကုန္မ်ား တေျပးညီ တဟုန္ထိုးျမင့္တက္လာသည့္ ဒဏ္ကို ႀကီးမားစြာ ခံစားေနရ ေၾကာင္း အိမ္ေထာင္ဦးစီးမ်ားႏွင့္ အိမ္ေထာင္ရွင္မ အမ်ားစုက ညည္းညဴ ေျပာဆိုၾကသည္။
အေျခခံစားကုန္မ်ား ေစ်းျမင့္လာျခင္းကို အေျခခံ လူတန္းစားမ်ားသာမက ဝင္ေငြ အလယ္အလတ္ ရရွိၾကသူမ်ားပါ သိသာစြာ ခံစားေနရၿပီး ထိုေစ်းႏႈန္းမ်ားသည္ ဝန္ထုပ္ဝန္ပိုး သဖြယ္ ျဖစ္လာေနသည္ဟု ပုဂၢလိက ကုမၸဏီဝန္ထမ္းမ်ား ကလည္း ဆိုသည္။
ေစ်းမ်ားျမင့္တက္လာမႈ အေပၚ ဒဂံုၿမိဳ႕သစ္တြင္ ေနထိုင္သည့္ ဘဏ္ဝန္ထမ္း မယဥ္ေသာ္က “မိသားစု ၅ ေယာက္ရွိ တယ္။ လင္မယားႏွစ္ေယာက္ ဝင္ေငြ ေပါင္းရင္ ၆ သိန္း ေလာက္ရတယ္။ ကေလး ၂ ေယာက္မွာ တေယာက္က ေက်ာင္းသား၊ တေယာက္က ၃ ႏွစ္၊ အေမက ထိန္းေပးေနလို႔။ အိမ္ငွားခ၊ ကိုယ္ေတြ ေန႔စဥ္ လမ္းစရိတ္၊ ေန႔စဥ္ ေစ်းသံုးဝယ္တာက ၃ ေထာင္၊ ကေလးမုန္႔ဖိုး၊ ေက်ာင္းစရိတ္၊ က်ဴရွင္စရိတ္၊ အေမအတြက္ ေဆးခန္းက တလတခါ ျပေပး ရတယ္။ ေဆးကုသ စရိတ္လည္း တက္လာတယ္။ သႀကၤန္မတိုင္ခင္က လစဥ္ေငြပိုေလး က်န္ေနေသးတယ္။ အခုေတာ့ အဘက္ဘက္က ေစ်း မတက္တာရယ္လို႔ မရွိေတာ့ ႏွစ္ေယာက္ေပါင္း ဝင္ေငြက မေလာက္ေတာ့ဘူး။ ေန႔စဥ္ ေစ်းဝယ္ရတဲ့ အေမကလည္း ၃ ေထာင္နဲ႔ ဝယ္လို႔ မေလာက္ေတာ့ဘူး ညည္း ေနတာ ေန႔တိုင္းၾကားေနရတယ္” ဟု ေျပာသည္။
ထိုသို႔ အေျခခံစားကုန္မ်ား ေစ်းျမင့္လာရျခင္းမွာ ပစၥည္းျပတ္လပ္ျခင္း ဝယ္လိုအား တက္လာျခင္းေၾကာင့္ မဟုတ္ဘဲ အစိုးရဝန္ထမ္း လစာတိုးႏွင့္ ေဒၚလာလဲလွယ္ႏႈန္း ျမင့္တက္လာျခင္းကို အေၾကာင္းျပ၍ ေငြေၾကးေဖာင္းပြလာရျခင္း ျဖစ္သည္ဟု စားသံုးကုန္ ေရာင္းဝယ္ လုပ္ကိုင္သူမ်ားက ဆိုသည္။
“ကိုယ့္ျပည္တြင္းက ထြက္ကုန္ေတြ၊ နယ္ေတြက တင္သြင္းလာတဲ့ ပဲ၊ ၾကက္သြန္၊ င႐ုတ္၊ ဟင္းသီး ဟင္းရြက္ေတြက သႀကၤန္ မတိုင္ခင္ေရာ သႀကၤန္အၿပီးေရာ ေစ်းသိသိသာသာႀကီး မျမင့္လာပါဘူး။ ရာသီခ်ိန္ကုန္လို႔ ေစ်းနည္းနည္း တက္တာတို႔၊ မိုးတြင္းမို႔ အထြက္နည္းတဲ့ကုန္ အခ်ိဳ႕ ရွိလို႔ ေစ်းတက္တာတို႔က ႏွစ္တိုင္းပါပဲ။ သယ္ယူစရိတ္ေတြ ကလည္း အရင္လို ပါပဲ။ ဒါေပမယ့္ အခုခ်ိန္မွာ စားကုန္ေတြ တရိပ္ရိပ္ ေစ်းတက္လာတာကေတာ့ ဘာေၾကာင့္ ဆိုတဲ့အေျဖကို ရွာမရတာမ်ိဳး ျဖစ္ေနတယ္” လို႔ သီရိမဂၤလာေစ်းတြင္ ခရမ္းခ်ဥ္သီး အေရာင္းအဝယ္ဒိုင္ လုပ္ကိုင္ေန သည့္ ဦးတိုးက ေျပာသည္။
သို႔ေသာ္ အိမ္နီးခ်င္းႏိုင္ငံမ်ားႏွင့္ ျပည္ပႏိုင္ငံမ်ားမွ တင္သြင္းရသည့္ စားကုန္အခ်ိဳ႕ႏွင့္ လူသံုးကုန္ ပစၥည္းအခ်ိဳ႕မွာ ေဒၚလာျဖင့္ လဲလွယ္ဝယ္ယူရသျဖင့္ ေဒၚလာလဲလွယ္ႏႈန္း ျမင့္တက္လာျခင္းႏွင့္ အတူ သြင္းကုန္ေစ်းႏႈန္းမ်ားပါ ျမင့္တက္လာျခင္း ျဖစ္သည္ဟု ေညာင္ပင္ေလးေစ်း အတြင္းရွိ ထိုင္းႏိုင္ငံမွ တင္သြင္းသည့္ အေျခခံစားကုန္၊ လူသံုးကုန္ပစၥည္းမ်ား ျဖန္႔ျဖဴးေရာင္းခ်ေနသည့္ ဦးထြန္းရွိန္က ေျပာသည္။
“ယိုးဒယားဘက္က တင္သြင္းတဲ့ အခ်ိဳမႈန္႔ဆို ေစ်းတက္သြားတာက ယိုးဒယားဘက္က အဝင္မရွိလို႔ မဟုတ္ဘူး။ ေငြေစ်း တက္တာေၾကာင့္ပါ။ ေငြေစ်း တက္ရင္ ယိုးဒယားပစၥည္းေတြ လိုက္တက္တာပဲ” ဟု ၎က ဆိုသည္။
ၿပီးခဲ့သည့္ လမ်ားက စတင္ၿပီး အေမရိကန္ ေဒၚလာအား က်ပ္ေငြျဖင့္ လဲလွယ္ႏႈန္း ျမင့္တက္လာျခင္းေၾကာင့္ ေငြေၾကး ေဖာင္းပြမႈ ျဖစ္ေပၚခဲ့ၿပီး ထိုအေျခအေနကို သက္ဆိုင္ရာ အုပ္ခ်ဳပ္သူမ်ားက ေကာင္းစြာ မထိန္းခ်ဳပ္ႏိုင္ျခင္းေၾကာင့္ စားဝတ္ ေနေရးတြင္ အခရာက်သည့္ အေထြေထြ ကုန္စည္ေစ်းႏႈန္းမ်ား ျမင့္တက္လာၿပီး ေနာက္ဆံုးတြင္ လက္လီ စားသံုးၾကသည့္ အေျခခံလူတန္းစားမ်ားသာ အခက္အခဲ ျဖစ္လာရေၾကာင္း စီးပြားေရးပညာရွင္မ်ားက သံုးသပ္ေျပာဆို ၾကသည္။
“ေဒၚလာနဲ႔ အေရာင္းအဝယ္ လုပ္တယ္ ဆိုတာက စားဝတ္ေနေရး အတြက္ လုပ္ေနၾကတာ။ ေနာက္ဆံုး ျပန္ၾကည့္ရင္ စားဖို႔ေသာက္ဖို႔ ေနဖို႔ပဲ။ လုပ္ေဆာင္ခ်က္ မပီျပင္ဘူး ဆိုရင္ ေနထိုင္ စားေသာက္ စရိတ္ေတြ တက္လာမွာပဲ၊ အေျခခံ စားကုန္ေစ်းေတြ တက္လာမယ္။ ေနာက္ၿပီး ေခတ္ကလည္း မတူေတာ့ဘူး။ ႏိုင္ငံတကာနဲ႔ ဆက္စပ္ေနရတဲ့ အတြက္ ေဒၚလာထိ ဆက္ႏႊယ္တာေတြ ထိမယ္။ ဒါေၾကာင့္ ပိုဆိုး မလား၊ ေကာင္းမလားကေတာ့ ေဒၚလာရဲ႕ ဂယက္ေပၚမွာပဲ မူတည္တယ္” ဟု စီးပြားေရးပညာရွင္ ေဒါက္တာေမာင္ေမာင္စိုးက ေျပာသည္။
လက္ရွိ အခ်ိန္အထိ စားသံုးသူ ေစ်းကြက္တြင္ အေျခခံက်သည့္ ဆန္၊ ဆီ၊ ၾကက္သြန္၊ အခ်ိဳမႈန္႔၊ ဆပ္ျပာမႈန္႔၊ ေကာ္ဖီမစ္၊ အသားငါး၊ ဟင္းသီးဟင္း ရြက္မ်ားသာမက လူသံုးကုန္ပစၥည္းမ်ား၊ ေဆးဝါး၊ အဝတ္အထည္မ်ား၊ အီလက္ထေရာနစ္ ပစၥည္းမ်ား၊ အိုင္တီပစၥည္းမ်ား၏ ေစ်းႏႈန္းမ်ားသည္ ျမင့္တက္ေနဆဲ ျဖစ္သည္။
စားသံုးကုန္၊ လူသံုးကုန္မ်ား ေစ်းျမင့္လာျခင္း အေပၚ ရန္ကုန္ၿမိဳ႕ ေညာင္ပင္ေလးေစ်းရွိ ေရႊနဂါး ကုန္စံုဆိုင္ပိုင္ရွင္က “အခု စားေသာက္ကုန္ေတြ အကုန္ေစ်းတက္တယ္။ ဒါေတြက အခြန္အခေတြလည္း ပါတယ္။ စည္ပင္ခြန္၊ ကုန္သြယ္ခြန္၊ လွ်ပ္စစ္မီးဖိုး မီတာခေတြလည္း တက္တယ္။ တခ်ိဳ႕ပစၥည္းေတြက ေဒၚလာနဲ႔ ဝယ္ရတာ၊ ေဒၚလာေစ်း တက္ေတာ့ လိုက္တက္ ေရာင္းတဲ့သူက တက္ရင္ တက္ေစ်းနဲ႔ လိုက္ေရာင္းေတာ့ ဝယ္တဲ့သူကလည္း စားကုန္ဆိုေတာ့ မျဖစ္မေန တက္ေစ်းနဲ႔ ဝယ္စားရေတာ့တာပဲ ေပါ့” ဟု ေျပာသည္။
စီးပြားေရးႏွင့္ ကူးသန္းေရာင္းဝယ္ေရး ဝန္ႀကီးဌာနက ကုန္ေစ်းႏႈန္းမ်ား တည္ၿငိမ္ေရး အတြက္ ထိန္းခ်ဳပ္ေဆာင္ရြက္ရန္ တာဝန္ေပးထားသည့္ ကုန္ေစ်းႏႈန္း ႀကီးၾကပ္ေရးအဖြဲ႔က ကုန္ေစ်းႏႈန္း ႀကီးျမင့္လာမႈ အေပၚတြင္ ေကာင္းစြာ ထိန္းသိမ္းႏိုင္သည္ကို ယေန႔ခ်ိန္အထိ မေတြ႔ရွိရေသးေပ။
ကုန္ေစ်းႏႈန္းမ်ား တရိပ္ရိပ္ ျမင့္တက္လာျခင္း အေပၚ စီးပြားေရးႏွင့္ ကူးသန္းေရာင္းဝယ္ေရး ဝန္ႀကီးဌာန၏ စီးပြားေရး အႀကံေပး ေဒါက္တာေမာင္ေအာင္က “ေငြကိုင္ထားႏိုင္တဲ့ သူေတြက အလုပ္ မလုပ္ဘဲ ေငြကို ကစားေနတဲ့ အတြက္ေၾကာင့္ ျဖစ္ေနရတာ။ ထုတ္လုပ္မႈေတြ လုပ္ေနမယ္ ဆိုရင္ ဒီလိုမ်ိဳး မျဖစ္ဘူး။ ေငြကို အိမ္ၿခံေျမတို႔ ေရႊတို႔ ေဒၚလာတို႔မွာ ကစားေန ၾကတာ မွားေနတယ္။ ဒါကိုလည္း ႏိုင္ငံေတာ္ပိုင္းက လိုက္လုပ္ေနတယ္။ အခု အမ်ားစုကို ၾကည့္ရင္ တသီးပုဂၢလ လုပ္ေနတဲ့ ပို႔ကုန္ေတြမွာ တက္ေနတာ။ ဆန္၊ ေရာ္ဘာ၊ ႏွမ္း တက္တယ္။ ထုတ္လုပ္မႈနဲ႔ ခ်ိန္ရမယ္” ဟု ဆိုသည္။
အေျခခံ စားကုန္မ်ား ေစ်းျမင့္လာျခင္း အေပၚ အုပ္ခ်ဳပ္သူ အစိုးရက ထိန္းခ်ဳပ္ႏိုင္ျခင္း မရွိေသာ္လည္း မိမိတို႔ အသက္ရွင္ေနထိုင္ ႏိုင္ရန္ အတြက္ မိမိတို႔ဘာသာ ေျပလည္ေအာင္ ရွာေဖြႀကံစည္ လုပ္ကိုင္ေနရသည္ဟု အေျခခံ လူတန္းစား တဦးျဖစ္သည့္ ရန္ကုန္ၿမိဳ႕ေတာ္ခန္းမ ေဘး၌ သရက္သီးစိပ္မ်ား ေရာင္းခ်ေနရသည့္ ေဒၚတင္က အခုလိုေျပာဆို သည္။
“က်မတို႔မွာ မိသားစု ေျခာက္ေယာက္ ရွိတယ္။ ေက်ာင္းတက္ေနတဲ့ ကေလး တေယာက္ရွိတယ္။ အရင္က တေန႔ ေစ်းဖိုး ေငြငါးေထာင္ရရင္ အဆင္ ေျပတယ္။ ဆန္ေရာဆီေရာ ဟင္းဖိုးေရာ ေလာက္င တယ္။ အခုေတာ့ တေန႔ကို တေသာင္းေလာက္မွ မရွိရင္ အဆင္မေျပဘူး။ ဒီေတာ့ သားမိသံုးေယာက္လံုး လူစည္ကားတဲ့ ေနရာေတြမွာ ခြဲၿပီး ေစ်းေရာင္းမွ တေသာင္း အႏိုင္ႏိုင္ရတာ။ မရတဲ့ ေန႔လည္း ရွိတာေပါ့။ ကေလးေတြလည္း ပညာ မသင္ႏိုင္ေတာ့ဘူး။ ကုန္ေစ်းႏႈန္း တက္ေတာ့ ဒီလိုပဲ ရွာႀကံစားေနရတယ္” ဟု ညည္းညဴ ေျပာဆိုသည္။ ။

No comments:
Post a Comment