အိမ္ျပန္ခ်ိန္ မတန္ေသးတဲ့ နယ္စပ္ေရာက္ ဒုကၡသည္မ်ား

ခင္ဦးသာ

မန္မာႏိုင္ငံအတြင္း တည္ၿငိမ္ေအးခ်မ္းမႈ မရေသးပါက ထိုင္း – ျမန္မာနယ္စပ္ရွိ ဒုကၡသည္ စခန္းမ်ားမွ ဒုကၡသည္မ်ားကို ၎တို႔၏ မူလေနရပ္မ်ားသို႔ အတင္းအက်ပ္ ျပန္လည္မပို႔ေဆာင္ရန္ လူမႈအဖြဲ႔အစည္း တခ်ဳိ႕က ဇြန္လ ၂၀ ရက္ေန႔တြင္ က်ေရာက္သည့္ အျပည္ျပည္ဆိုင္ရာ ဒုကၡသည္မ်ားေန႔၌ ေတာင္းဆိုခဲ့ၾကသည္။

“တိုက္ပြဲေတြ မရပ္စဲႏိုင္ေသးတဲ့အျပင္ လူ႔အခြင့္အေရး ခ်ဳိးေဖာက္မႈေတြ ဆက္တိုက္ျဖစ္ေနတုန္းပဲ၊ အပစ္အခတ္ ရပ္စဲေရး ဆိုတာကလည္း မေသခ်ာ မေရရာေသးေတာ့ ျပန္ဖို႔ အဆင္သင့္ မျဖစ္ၾကေသးဘူး” ဟု ကရင္အမ်ဳိးသမီး အစည္းအ႐ုံး ( KWO ) ဥကၠဌ နန္းဒါးအ့ဲကလယ္က ဧရာ၀တီကုိ ေျပာသည္။

နယ္စပ္ရွိ ဒုကၡသည္ စခန္းမ်ားမွ ဒုကၡသည္မ်ားကို မူလေနရပ္သို႔ ျပန္ပို႔မည္ဟု သတင္းမ်ား ထြက္ေပၚေနသည့္အတြက္ ဒုကၡသည္မ်ားအၾကား စိုးရိမ္မႈတခ်ဳိ႕ ရွိေနၾကေၾကာင္း၊ သို႔ေသာ္ ျမန္မာအစိုးရထံမွ တရား၀င္ ေျပာဆိုမႈမ်ား မရွိေသးေၾကာင္း ဒုကၡသည္စခန္း၏ တာ၀န္ရွိသူမ်ားက ဧရာ၀တီကုိ ေျပာသည္။

ဒုကၡသည္မ်ားအား ၎တို႔၏ ဆႏၵမပါဘဲ ေနရပ္ျပန္ရန္ အတင္းအက်ပ္ မလုပ္ေဆာင္သင့္ေၾကာင္း၊ အကယ္၍ ေရြးခ်ယ္စရာလမ္းေၾကာင္း မရွိေတာ့သည့္ ဒုကၡသည္မ်ားအေနျဖင့္ လိုအပ္သည့္ အခ်က္အလက္ ျပည့္စုံပါက အေမရိကန္ႏိုင္ငံက ေခၚယူရန္ လမ္းဖြင့္ေပးထားသည္ဟု ဘန္ေကာက္ၿမိဳ႕ရွိ ထိုင္းႏိုင္ငံဆိုင္ရာ အေမရိကန္ သံ႐ုံးတာ၀န္ခံ W Patrick Murphy က ေျပာဆိုေၾကာင္း ဘီဘီစီ ျမန္မာပိုင္း သတင္းတြင္ ေဖာ္ျပထားသည္။

အေမရိကန္ သံ႐ုံးတာ၀န္ခံ W Patrick Murphy သည္ ဇြန္လ ၂၃ ရက္က မယ္လဒုကၡသည္ စခန္းသို႔ လာေရာက္ လည္ပတ္ခဲ့ေသာ္လည္း ဒုကၡသည္ အေရးႏွင့္ပတ္သက္၍ ထူးျခားသည့္ ေဆြးေႏြးမႈ မရွိခဲ့ေၾကာင္း မယ္လဒုကၡသည္ စခန္း ဥကၠဌ Saw Honest က ဧရာ၀တီကုိ ေျပာသည္။

“၂၀၁၅ အတြင္းမွာ ဘာေတြ ေျပာင္းလဲသြားၿပီလဲ ေမးတယ္။ အေမရိကန္ အစိုးရ အေနနဲ႔ေတာ့ သူတို႔ရဲ႕ မူ၀ါဒ အတိုင္းပဲ ဆက္လက္ ကူညီသြားမယ္ ဆိုတာပဲ ေျပာဆိုသြားတယ္။ ထူးျခား ေျပာဆိုတာမ်ဳိးေတာ့ မရွိဘူး” ဟု Saw Honest ဆိုသည္။

တိုင္းရင္းသား ေဒသအမ်ားစုတြင္ စစ္ပြဲမ်ား မရပ္စဲႏိုင္ေသးျခင္း၊ ေနရပ္ျပန္ၾကမည့္ ဒုကၡသည္မ်ားအတြက္ အေျခခံ လိုအပ္ခ်က္မ်ားျဖစ္သည့္ ေနအိမ္မ်ား စနစ္တက် တည္ေဆာက္မႈ မရွိေသးျခင္း၊ အလုပ္အကိုင္ အခြင့္အလမ္းမ်ား ရရွိေရးအတြက္ စီးပြားေရး စီမံကိန္းမ်ား တည္ေဆာက္ျခင္း စသည္တို႔အတြက္ အစိုးရက ႀကိဳတင္ျပင္ဆင္မႈမ်ား မရွိေသးေၾကာင္း လူမႈအဖြဲ႔အစည္းမ်ားက ေျပာဆိုသည္။

ထို႔အျပင္ ဒုကၡသည္မ်ား ေနရပ္ျပန္ေရးတြင္ ေျမျမွဳပ္မိုင္း ရွင္းလင္းေရး က႑သည္လည္း အေရးတႀကီး ေဆာင္ရြက္ရမည့္ကိစၥ တခုျဖစ္ေၾကာင္း ဒုကၡသည္အေရး ေဆာင္ရြက္ေနသူမ်ားက ေျပာသည္။

တိုင္းရင္းသား လက္နက္ကိုင္ အဖြဲ႔မ်ားႏွင့္ အစိုးရအၾကား အပစ္အခတ္ ရပ္စဲေရးစာခ်ဳပ္ ခ်ဳပ္ဆိုႏိုင္ရန္ ႏွစ္ဘက္ ေခါင္းေဆာင္မ်ား ေတြ႔ဆုံေဆြးေႏြးမႈကုိ ၂၀၁၁ ခုႏွစ္မွ စတင္ေဆာင္ရြက္ခဲ့ၿပီးေနာက္ ဒုကၡသည္မ်ားအား ျပန္လည္ ေခၚယူမည္ဟု ျမန္မာအစိုးရက ေျပာဆိုခဲ့သည္။

ဒုကၡသည္မ်ား ေနထိုင္လုပ္ကိုင္ စားေသာက္ရန္အတြက္ စက္မႈဇုံမ်ား တည္ေဆာက္ေပးသြားမည္ဟု အစိုးရ၏ ၿငိမ္းခ်မ္းေရး ေဖာ္ေဆာင္မႈအဖြဲ႔ေခါင္းေဆာင္ သမၼတ႐ုံး၀န္ႀကီး ဦးေအာင္မင္းက ေျပာဆိုထားေသာ္လည္း ယေန႔အထိ လက္ေတြ႔ အေကာင္အထည္ ေဖာ္ႏိုင္ျခင္း မရွိေသးဟု ဒုကၡသည္မ်ားကို ကူညီေထာက္ပံေပးေနသည့္ လူမႈအဖြဲ႔အစည္းမ်ားက ဆိုသည္။

တိုင္းရင္းသား လက္နက္ကိုင္ အဖြဲ႔မ်ားႏွင့္ အစိုးရအၾကား ေဆြးေႏြးညိွႏိႈင္းေနၾကသည့္ တႏိုင္ငံလုံး အပစ္အခတ္ ရပ္စဲေရးစာခ်ဳပ္ ( NCA ) ကုိ ဇြန္လ သို႔မဟုတ္ ဇူလိုင္လတြင္ လက္မွတ္ ေရးထိုးႏိုင္မည္ဟု ႏွစ္ဘက္စလုံးက ေျပာဆိုခဲ့ၾကေသာ္လည္း ညွိႏႈိင္းမရေသးသည့္ အခ်က္တခ်ဳိ႕ေၾကာင့္ ၾကန္႔ၾကာမႈ ျဖစ္ေပၚေနေၾကာင္း တိုင္းရင္းသား လက္နက္ကိုင္ အဖြဲ႔အခ်ဳိ႕က ေျပာသည္။

တိုင္းရင္းသား လက္နက္ကိုင္ အဖြဲ႔မ်ားႏွင့္ အစိုးရအၾကား ေတြ႔ဆုံမႈမ်ား ျပဳလုပ္ခဲ့ၾကၿပီးေနာက္ ဒုကၡသည္မ်ား အိမ္ျပန္ေရးကုိ ႏိုင္ငံတကာ အဖြဲ႔မ်ားကပါ တိုက္တြန္းမႈ ရွိလာၿပီး၊ ထိုင္းအစိုးရ အာဏာပိုင္မ်ားကလည္း သြယ္၀ိုက္ေသာ နည္းလမ္းျဖင့္ ဖိအားေပးမႈမ်ား ရွိေနေၾကာင္း ဒုကၡသည္အေရး ေဆာင္ရြက္သူမ်ားက ေျပာသည္။

ထို႔အျပင္ ဒုကၡသည္မ်ားကုိ ကူညီေထာက္ပံ့ေပးေနသည့္ ႏိုင္ငံတကာ ကူညီေထာင္ပံ့ေရး အဖြဲ႔မ်ားသည္ စားနပ္ရိကၡာမ်ားအား တျဖည္းျဖည္း ေလ်ာ့ခ်လာေနသည္ဟု ဒုကၡသည္အေရး ေဆာင္ရြက္သူမ်ားက ဆိုသည္။

လက္ရွိတြင္ စားနပ္ရိကၡာအတြက္ အခက္အခဲ မရွိေသးေသာ္လည္း လာမည့္ၾသဂုတ္လတြင္ အကူအညီမ်ား ထပ္မံ ျဖတ္ေတာက္မည့္ အစီအစဥ္ ရွိေနသျဖင့္ အခက္အခဲမ်ား ရွိလာႏိုင္ေၾကာင္း မယ္လစခန္း ဥကၠဌ Saw Honest က ေျပာသည္။

“စခန္းထဲမွာ လူ ၄ ေသာင္းေက်ာ္မွာ ၃ ေသာင္းေက်ာ္က ရိကၡာယူတဲ့ သူေတြပါ၊ ၾသဂုတ္လမွာ ရိကၡာျဖတ္မယ္လို႔ ေျပာထားေတာ့ အခက္အခဲေတြ ျဖစ္လာႏိုင္တယ္။ အျပင္ထြက္ၿပီး အလုပ္လုပ္ရရင္ေတာ့ အဆင္ေျပႏိုင္မယ္” ဟု ၎က ဆိုသည္။

မယ္လ ဒုကၡသည္ စခန္းတြင္ ဒုကၡသည္ စုစုေပါင္း ၄ ေသာင္းေက်ာ္ ရွိၿပီး၊ ဒုကၡသည္ တခ်ဳိ႕သည္ အျပင္ထြက္၍ အလုပ္ လုပ္ကိုင္ၾကသည့္အတြက္ ဒုကၡသည္ ၃ ေသာင္း ၉ ေထာင္ေက်ာ္သာ ရိကၡာယူၾကေၾကာင္း၊ သို႔ေသာ္ စခန္း ျပင္ပသို႔ လြတ္လပ္စြာ ၀င္ထြက္သြားလာခြင့္ မရွိ၍ အျပင္ထြက္ၿပီး အလုပ္လုပ္ကိုင္ရန္ အခက္အခဲမ်ားရွိေနေၾကာင္း ဒုကၡသည္အခ်ဳိ႕က ေျပာသည္။

မယ္လ စခန္းသည္ ဒုကၡသည္ စခန္းမ်ားအနက္ အႀကီးဆုံးလည္း ျဖစ္သည္။ ထိုင္းႏိုင္ငံတြင္ စစ္တပ္က အာဏာသိမ္းယူခဲ့ၿပီး ေနာက္ပိုင္းတြင္ စခန္းမ်ား၌ အ၀င္အထြက္ တင္းက်ပ္ထားေၾကာင္း မယ္လစခန္း ဥကၠဌက ေျပာသည္။ ထိုင္း – ျမန္မာ နယ္စပ္တေလွ်ာက္၌ ဒုကၡသည္ စခန္း ၉ ခု ရွိၿပီး၊ ဒုကၡသည္ စုစုေပါင္း တသိန္း ၃ ေသာင္းေက်ာ္ ရွိသည္။

“က်ေနာ္တို႔ေတြလည္း ဒုကၡသည္ စခန္းထဲမွာ ေနလာရတာ ႏွစ္ေပါင္း ၂၀ ေက်ာ္လို႔ ၃၀ ျပည့္ေတာ့မယ္ဆိုေတာ့ ကုိယ့္အိမ္ကိုယ္ ျပန္ခ်င္ၾကတာေပါ့၊ ျပန္ဖို႔လည္း စဥ္းစားသင့္တယ္” ဟု မယ္လစခန္း ဥကၠဌ Saw Honest က ဆိုသည္။

ယခင္က ဒုကၡသည္ တဦးအတြက္ တလလွ်င္ ဆန္ ၁၂ ကီလို ေပးခဲ့ၿပီး၊ ယခုအခါ ၈ ကီလိုသာ ေပးေၾကာင္း၊ ထို႔အတူ တျခားလိုအပ္သည့္ စားေသာက္ဖြယ္ရာမ်ားကိုပါ ေလ်ာ့ခ်သည့္အျပင္ အိမ္ေဆာက္ပစၥည္းမ်ားကုိလည္း အလုံအေလာက္ မေပးေတာ့ေၾကာင္း KWO အဖြဲ႔က ေျပာသည္။

“ေက်ာင္းေတြမွာ ဆိုရင္လည္း ဆရာ၊ ဆရာမေတြကုိ ေက်ာင္းသားဦးေရ အခ်ဳိးအစားနဲ႔ပဲ ထားေတာ့တယ္၊ က်န္းမာေရးအတြက္ ဖြင့္ထားတဲ့ ေနရာတခ်ဳိ႕လည္း ဖ်က္သိမ္းမယ္လို႔ ၾကားေနရတယ္။ အဲဒီလို လုပ္တဲ့အရာေတြဟာ စခန္းထဲက လူေတြကုိ အျပင္ေရာက္သြားေအာင္ လုပ္တယ္လို႔ပဲ ခံစားရတယ္” ဟု KWO ဥကၠဌ နန္းဒါးအဲ့ကလယ္ က ဆိုသည္။

ဒုကၡသည္ အမ်ားစုသည္ မိမိတို႔ မူလေနရပ္သို႔ ျပန္ၾကလိုေသာ္လည္း တခ်ဳိ႕မွာ စခန္းထဲ၌ပင္ ဆက္လက္ ေနထိုင္လိုၾကၿပီး၊ တခ်ဳိ႕မွာ တတိယႏိုင္ငံ တခုခုသို႔ သြားေရာက္၍ ေနထိုင္လိုၾကေၾကာင္း သိရသည္။

မယ္လစခန္းတြင္ ေနထိုင္ေနသည့္ ဒုကၡသည္ျဖစ္သူ မမိုးေအးက ၎တို႔ မိသားစုအေနျဖင့္ ဒုကၡသည္ စခန္းတြင္ ဆက္လက္ ေနထိုင္လိုၾကေၾကာင္း၊ ၎တြင္ ေက်ာင္းတက္ေနသည့္ သားတဦးရွိၿပီး ကေလးငယ္၏ ပညာေရးအတြက္ ဒုကၡသည္ စခန္း၌ ပိုမိုအဆင္ေျပမည္ဟု ယူဆေၾကာင္း၊ မိမိ၏ မူလေဒသသို႔ ျပန္လိုေသာ္လည္း စား၀တ္ေနေရးအတြက္ အခက္အခဲ ျဖစ္လာမည္ကုိ စိုးရိမ္ေၾကာင္း ဧရာ၀တီကုိ ေျပာသည္။

“တတိယ ႏိုင္ငံကုိေတာ့ သြားခ်င္တဲ့ဆႏၵ မရွိပါဘူး၊ ကုိယ့္ေဒသမွာလည္း ဘာမွအဆင္သင့္ မျဖစ္ေသးေတာ့ မျပန္ခ်င္ေသးပါဘူး၊ အထူးသျဖင့္ က်မကေလးရဲ႕ ပညာေရးက ဒုကၡသည္ စခန္းမွာ ပိုၿပီးေတာ့ အဆင္ေျပမယ္ ထင္ပါတယ္” ဟု ၎က ဆိုသည္။

ဒုကၡသည္မ်ား အိမ္ျပန္သင့္သည့္ အခ်ိန္သည္ တိုင္းရင္းသား ေဒသအားလုံး၌ တိုက္ပြဲမ်ား လုံး၀ရပ္ဆိုင္းသြားၿပီး၊ လူ႔အခြင့္အေရး ခ်ဳိးေဖာက္မႈမ်ား ခ်ဳပ္ၿငိမ္းရန္လိုၾကာင္း၊ ထိုအရာမ်ား မခ်ဳပ္ၿငိမ္းေသးပါက ၿခိမ္းေျခာက္မႈမ်ားကို ခံစားရမည္ျဖစ္သည္ဟု KWO ဥကၠဌ နန္းဒါးအဲ့ကလယ္က ေျပာသည္။

ဒုကၡသည္မ်ားအား ျပန္လည္ေခၚယူမည္ ဆိုပါက စစ္ပြဲမ်ား လုံး၀ရပ္စဲရန္ လိုအပ္သည့္အျပင္ ဒုကၡသည္မ်ား ေရရွည္ အေျခခ် ေနထိုင္ႏိုင္မည့္ စီးပြားေရး စီမံကိန္းမ်ား၊ လူေနအိမ္မ်ားကုိ တည္ေဆာက္ေပးရမည္ ျဖစ္ေၾကာင္း ကရင္အမ်ဳိးသား အစည္းအ႐ုံး ( KNU ) ၏ ဗဟိုအဖြဲ႔၀င္ တဦးက ဧရာ၀တီကုိ ေျပာသည္။

KNU ေခါင္းေဆာင္မ်ား အေနျဖင့္ ဒုကၡသည္မ်ားအား ျပန္လည္ေခၚယူရန္ အစီအစဥ္ ရွိေသာ္လည္း အခ်ိန္အတိအက်ကုိ ေျပာဆိုရန္ ခက္ခဲေၾကာင္း၊ ဒုကၡသည္မ်ားအား ျပန္လည္ ေခၚယူႏိုင္ေရးအတြက္ ႀကိဳတင္ ျပင္ဆင္မႈမ်ားကုိ စနစ္တက် ေဆာင္ရြက္သြားမည္ဟု ကရင္အမ်ဳိးသား အစည္းအ႐ုံး ( KNU ) ၏ ဗဟိုအဖြဲ႔၀င္ တဦးက ဆိုသည္