ေပ်ာ္စရာႏွင့္ ေခါင္းကိုက္စရာမ်ားပါ ယူေဆာင္လာတဲ့ စမတ္ဖုန္းမ်ား

ေလာရန္လယ္သာဘီ

ျမန္မာႏိုင္ငံမွ မိုဘိုင္းဖုန္းသံုးစြဲသူ အေရအတြက္သည္ ၅ ႏွစ္ ကာလအတြင္း ၅၀ဝ၀ဝ၀ မွ ၂၂ သန္း အထိ လ်င္ျမန္စြာ တိုးလာျခင္းႏွင့္ အတူ နည္းပညာအသစ္မ်ားက ယူေဆာင္လာမည့္ အက်ိဳးေက်းဇူးမ်ားႏွင့္ စိန္ေခၚမႈမ်ားပါ ရင္ဆိုင္လာ ရသည္။

လွ်ပ္စစ္ဓာတ္အား သံုးစြဲႏိုင္မႈ နည္းပါးျခင္း၊ လွ်ပ္စစ္ဓာတ္အား မၾကာခဏ ျပတ္ေတာက္ျခင္းႏွင့္ အင္တာနက္လိုင္း ေႏွးေကြးျခင္းတို႔ ရွိေနသည့္ လူဦးေရ ၅၃ သန္းရွိ ျမန္မာႏိုင္ငံတြင္ စမတ္ဖုန္းမ်ားမွ တဆင့္ အင္တာနက္သံုးစြဲမႈ ပိုမိုမ်ားျပား လာေစခဲ့သည္။

“ၿပီးခဲ့တဲ့ႏွစ္ ဒီလိုအခ်ိန္တုန္းကဆို စမတ္ဖုန္း တလံုးရွိတာက လူေနမႈ အဆင့္အတန္းျမင့္တာကို ျပေနခဲ့တယ္” ဟု ျမန္မာႏိုင္ငံမွ ေက်းလက္ေန မိသားစုမ်ား ဝင္ေငြတိုးျမင့္ေရး အတြက္ ထုတ္ကုန္မ်ား ဝန္ေဆာင္မႈမ်ား ပိုမိုေကာင္းမြန္ လာေအာင္ အႀကံေပးကူညီေနေသာ လူမႈအက်ိဳးျပဳ အဖြဲ႔အစည္း တခုျဖစ္သည့္ Proximity Designs မွ Knowledge and social inpact မန္ေနဂ်ာ မျဖဴႏွင္းၿငိမ္းက ေျပာသည္။

“စမတ္ဖုန္းတလံုး ပိုင္ဆိုင္ထားတဲ့သူ တေယာက္က ဖုန္းကို လူျမင္ေအာင္ အၿမဲတမ္း ကိုင္ထားလိမ့္မယ္။ အခုဆိုရင္ ေတာ့ မိသားစုတစုမွာ အနည္းဆံုး ဖုန္းတလံုးေတာ့ အသံုးျပဳႏိုင္ၾကၿပီ။ အခ်ိဳ႕မိသားစုေတြဆိုရင္ တလံုးမက အသံုးျပဳ ႏိုင္ၾကတယ္” ဟု သူက ဆိုသည္။

စစ္အစိုးရ အုပ္ခ်ဳပ္ခဲ့စဥ္ ၂၀ဝ၉ ခုႏွစ္က ျမန္မာႏိုင္ငံတြင္ မိုဘိုင္းဖုန္း ဆင္းကတ္တကတ္၏ တန္ဖိုးမွာ က်ပ္သိန္း၂၀ ခန္႔ (အေမရိကန္ ေဒၚလာ ၂၀ဝ၀ ဝန္းက်င္) အထိ ျဖစ္ခဲ့သည္။ ထိုအခ်ိန္က ျမန္မာႏိုင္ငံ လူဦးေရ၏ ၁ ရာခိုင္ႏႈန္းသာ မိုဘိုင္းဖုန္း ကိုင္ႏိုင္ၾကၿပီး တကမၻာလံုးတြင္ ဆဲလ္ဖုန္း အသံုး ျပဳႏိုင္မႈမွာ (ေျမာက္ကိုရီးယားမွ လြဲ၍) အနည္းဆံုး ျဖစ္ေၾကာင္း ကမၻာ့ဘဏ္၏ ဖြံ႔ၿဖိဳးတိုးတက္ေရး ဆိုင္ရာ ၫႊန္းကိန္းမ်ား အရ သိရသည္။ ၂၀၁၃ ခုႏွစ္ေရာက္သည္ အထိ ဆင္းကတ္ တကတ္တန္ဖိုးက ျမန္မာက်ပ္ေငြ ၂ သိန္းခြဲခန္႔ အထိရွိေနေသး၍ လူမ်ားစုက မတတ္ႏိုင္ၾကေသးပါ။ ျမန္မာ ႏိုင္ငံသားမ်ား၏ ပ်မ္းမွ်ဝင္ေငြမွာ တလလွ်င္ က်ပ္ ၂ သိန္းထက္ နည္းပါသည္။

လြန္ခဲ့သည့္ တႏွစ္က ႏိုင္ငံျခားကုမၸဏီ ၂ ခု ဝင္ေရာက္လာကာ အင္တာနက္ အသံုးျပဳႏိုင္ေသာ ဆင္းကတ္ တကတ္ လွ်င္ ၁၅၀ဝ က်ပ္ျဖင့္ စတင္ ေရာင္းခ်ခဲ့ၿပီး ဝယ္လိုအားလည္း ႀကီးမားခဲ့သည္။

ထိုအခ်ိန္မွ စ၍ တ႐ုတ္ႏိုင္ငံမွ ထုတ္လုပ္သည့္္ Android စနစ္သံုး စမတ္ဖုန္းမ်ားကို ေစ်းႏႈန္း သက္သာေသာေၾကာင့္ ႏိုင္ငံတဝန္း သံုးစြဲသူ မ်ားျပားလာခဲ့သည္။ ဧရာဝတီ ျမစ္ဝကြ်န္းေပၚ ေက်းလက္ေဒသမ်ားမွ အစိမ္းေရာင္ စပါးခင္းမ်ား ၾကားတြင္ ဆက္သြယ္ေရး တာဝါတိုင္မ်ား တည္ေဆာက္ေနသည့္ ျမင္ကြင္းမ်ားကို ျမင္ေတြ႔လာရသည္။ မတ္လ ၃၁ ရက္ေန႔တြင္ ၿပီးဆံုးမည့္ ယခုႏွစ္ ဘ႑ာေရးႏွစ္ အကုန္တြင္ ႏိုင္ငံ၏ လူဦးေရ ၈၀ ရာခိုင္ႏႈန္း မိုဘိုင္းဖုန္း သံုးစြဲႏိုင္လာလိမ့္မည္ဟု အစိုးရက ခန္႔မွန္းထားသည္။

မိုဘိုင္းဖုန္း ကြန္ရက္မ်ား က်ယ္ျပန္႔လာျခင္းက ကိုယ္ေရးကိုယ္တာ သံုးစြဲႏိုင္ျခင္းထက္ ပို၍ အက်ိဳး ျဖစ္ထြန္းခဲ့ပါသည္။ စိုက္ပ်ိဳးေမြးျမဴေရး၊ က်န္းမာေရး ေစာင့္ေရွာက္မႈႏွင့္ သဘာဝေဘးအႏၲရာယ္ စသည့္ အေၾကာင္းအရာမ်ားကို ေဝမွ်ေပးႏိုင္ခဲ့သည္။

ယခုႏွစ္ ဩဂုတ္လက ျမန္မာႏိုင္ငံတြင္ ေရလႊမ္းမိုးမႈ ျပင္းထန္စြာ ျဖစ္ပြားခဲ့ၿပီး အနည္းဆံုးလူ ၁၀ဝ ခန္႔ ေသဆံုးခဲ့၍ လူဦးေရ ၁ ဒႆမ ၃ သန္းေက်ာ္တို႔ ေရေဘးသင့္ခဲ့သည္။ မိုဘိုင္းဖုန္း သံုးစြဲသူ မ်ားျပားလာသည္ႏွင့္ အမွ် ကယ္ဆယ္ေရး လုပ္သားမ်ားသည္ ၂၀ဝ၈ ခုႏွစ္တြင္ နာဂစ္ဆိုင္ကလံုး မုန္တိုင္းေၾကာင့္ လူေပါင္း ၁၃၀ဝ၀ဝ ေက်ာ္ ေသဆံုးခဲ့ရသည့္ ျဖစ္ရပ္ထက္ ေရေဘးသင့္ျပည္သူမ်ား တည္ရွိသည့္ေနရာကို အလြယ္တကူ သိရွိႏိုင္ခဲ့သည္။

“စမတ္ဖုန္းေတြေၾကာင့္ ကယ္ဆယ္ေရးေတြ အမ်ားႀကီးလုပ္ႏိုင္တာ က်မ ေတြ႔ခဲ့ရပါတယ္” ဟု မျဖဴႏွင္းၿငိမ္းက ေျပာသည္။

ေတာင္သူလယ္သမားမ်ား စမတ္ဖုန္း သံုးစြဲမႈ ျမင့္တက္လာေသာေၾကာင့္ ျမန္မာႏိုင္ငံ၏ စိုက္ပ်ိဳးေရး အခန္းက႑ တိုးတက္ႏိုင္ေရး အတြက္လည္း အေထာက္အကူ ျဖစ္ခဲ့ပါသည္။

Proximity Designs ကို ပူးတြဲတည္ေထာင္သူ Jim Taylor က သူတို႔ အဖြဲ႔က ေျမယာအနည္းငယ္သာ ပိုင္ဆိုင္သည့္ လယ္သမားမ်ား အတြက္ ေျမယာႏွင့္ သီးႏွံမ်ားကို စမ္းသပ္ေလ့လာႏိုင္သည့္ Application တခုကို စမ္းသပ္ၾကည့္ေနၿပီး လမ္းၫႊန္မႈမ်ား ေတာင္းခံႏိုင္ရန္လည္း ပါဝင္ေၾကာင္း ေျပာသည္။ ထို႔ျပင္ ေျမဆီလႊာ၏ စိုထိုင္းဆႏွင့္ ေျမဧရိယာကို အတိအက် တိုင္းတာေပးမည့္ Application မ်ား ေရးဆြဲေနသည္ဟု သိရသည္။

“အေမရိက၊ ဥေရာပနဲ႔ ဩစေၾတးလ်က လယ္ကြင္းေတြမွာ စစ္ေဆးတိုင္းတာၿပီး စိုက္ပ်ိဳးတဲ့ နည္းပညာကို အသံုးျပဳ လာၾကပါၿပီ။ ျမန္မာႏိုင္ငံက ေျမယာ အနည္းငယ္ပိုင္ဆိုင္တဲ့ လယ္သမားေတြလည္း ဒီလို အသံုးျပဳတာကို ျမင္ေတြ႔ခ်င္ ပါတယ္” ဟု Jim Taylor က ေျပာသည္။

၂၀ဝ၀ ခုႏွစ္တြင္ ျမန္မာႏိုင္ငံ၏ က်န္းမာေရး ေစာင့္ေရွာက္မႈ ဖြံ႔ၿဖိဳးမႈက ေအာက္ဆံုး အဆင့္တြင္ ရွိေနခဲ့ေသာ္လည္း ဖုန္းနည္းပညာသစ္က အေျပာင္းအလဲျဖစ္ေစရန္ အားေပးေနသည္။ ေအာင္ျမင္ေသာ မိုဘိုင္း Application တခုမွာ ေမေမ အမည္ရွိ ကိုယ္ဝန္ေဆာင္မ်ားကို လအလိုက္ အႀကံဉာဏ္မ်ား ေပးျခင္းႏွင့္ ဆရာဝန္ဆီသို႔ လမ္းၫႊန္ေပးျခင္းမ်ား ျပဳလုပ္ေပးသည့္ Application ျဖစ္ပါသည္။

သို႔ေသာ္ ျမန္မာႏိုင္ငံသားမ်ား အေနျဖင့္ စမတ္ဖုန္းမ်ား လ်င္လ်င္ျမန္ျမန္ ေခတ္စားလာမႈႏွင့္ လူမႈမီဒီယာမ်ားေၾကာင့္ အခက္အခဲမ်ားႏွင့္လည္း ရင္ဆိုင္ခဲ့ရသည္။

မိုဘိုင္းဖုန္း သံုးစြဲသူမ်ားက အင္တာနက္ေပၚရွိ အေၾကာင္းအရာမ်ာကို ေဝမွ်ေနၾကၿပီး အက်ိဳးဆက္ကို အျပည့္အဝ နားမလည္ၾကေၾကာင္း ျမန္မာ အေမရိကန္ စာေရးဆရာ ဘေလာ့ဂါတဦး ျဖစ္သည့္ Kenneth Wong က ေျပာသည္။

“အင္တာနက္ေပၚမွာ အစစ္အမွန္ မဟုတ္တဲ့ အေၾကာင္းအရာေတြ အမ်ားႀကီး ရွိတယ္။ ဖိုတိုေရွာ့နဲ႔ ျပဳျပင္ထားတဲ့ ပံုေတြကို ေဝမွ်ေနၾကတာေတြကို က်ေနာ္ ေတြ႔ေနရတယ္။ အဲဒီလို အေၾကာင္းအရာေတြကို အေတြ႔အႀကံဳမ်ားတဲ့ အင္တာနက္ အသံုးျပဳသူေတြကေတာ့ နည္းလမ္းတက် မဟုတ္ဘူး လို႔ ယူဆၾကပါလိမ့္မယ္” ဟု သူက ေျပာသည္။

ယမန္ႏွစ္က မြတ္စလင္ဘာသာ ဆန္႔က်င္ေရး အဓိက႐ုဏ္းမ်ား ျဖစ္ပြားခဲ့ရသည့္ အေၾကာင္းအရင္းသည္ အရွင္ဝီရသူ ေဖ့ဘုတ္ေၾကာင့္ ျဖစ္သည္ဟု အမ်ားက ယူဆေနၾကေၾကာင္း ေကာလာဟလမ်ား ထြက္ေပၚခဲ့သည္။

“မႏၱေလးၿမိဳ႕မွာ လက္ဖက္ရည္ဆိုင္ပိုင္ရွင္ မြတ္စလင္ဘာသာဝင္ ညီအစ္ကို ၂ ေယာက္ဗုဒၶဘာသာ အမ်ိဳးသမီး ၁ ေယာက္ကို အဓမၼ ျပဳက်င့္ခဲ့တယ္ ဆိုၿပီးေတာ့ ေကာလာဟလေတြ ထြက္ေပၚခဲ့ပါတယ္။ အဲဒါကို သံသယျဖစ္စရာ သတင္းရင္းျမစ္ တခုက စတင္ျဖန္႔ေဝခဲ့ၿပီးေတာ့ လူေတြက အဲဒါကို အြန္လိုင္းေပၚမွာ စၿပီး ရွယ္ၾကပါတယ္” ဟု Kenneth Wong က ေျပာသည္။

အရွင္ဝီရသူမွ အဆိုပါ ျဖစ္ရပ္အေပၚ ေရးသားျဖန္႔ေဝခဲ့ရာတြင္ “အင္တာနက္ေပၚမွာ ျပန္႔သြားၿပီးေတာ့ အဲဒီညမွာပဲ လူအုပ္ႀကီးက လက္ဖက္ရည္ဆိုင္ကို ဝိုင္းၿပီး ဖ်က္ဆီးခဲ့ၾကတယ္” ဟု သူက ဆိုသည္။

ထိုပဋိပကၡေၾကာင့္ ဗုဒၶဘာသာဝင္ အမ်ိဳးသားတေယာက္ႏွင့္ မြတ္စလင္ဘာသာဝင္ အမ်ိဳးသား တေယာက္တို႔ ေသဆံုးခဲ့ရသည္။

“က်ေနာ္ စိတ္ကသိကေအာက္ ျဖစ္ခဲ့ရတယ္။ ျမန္မာျပည္သူေတြက ေဖာ္ေရြၿပီး သည္းခံတဲ့ လူမ်ိဳး ေတြလို႔ က်ေနာ္ ထင္ခဲ့တဲ့ ႏိုင္ငံမွာ က်ေနာ္ ႀကီးျပင္းခဲ့တာပါ။ ဒါက က်ေနာ္ျမင္ခဲ့တဲ့ ျမန္မာေတြနဲ႔ ကြဲျပားေနပါတယ္” ဟု Kenneth Wong က ေျပာသည္။

ျမန္မာႏိုင္ငံမွ လူသိမ်ားေသာ ပုဂၢိဳလ္မ်ားက လူမႈကြန္ရက္ မီဒီယာ၏ ေကာင္းက်ိဳး ဆိုးက်ိဳးမ်ားကို သံုးစြဲသူမ်ားအား ပညာေပးရန္ ႀကိဳးစား ျပင္ဆင္ခဲ့ၾကသည္။ ႏိုင္ငံေရး အက်ဥ္းသားေဟာင္း ဘေလာ့ဂ္ဂါ တဦးျဖစ္သူ ကိုေနဘုန္းလတ္က “ပန္းစကား” လႈပ္ရွားမႈကို စတင္ခဲ့ၿပီး ျမန္မာႏိုင္ငံရွိ အင္တာနက္ အသံုးျပဳသူမ်ားအား အြန္လိုင္းေပၚတြင္ ေတြ႔ရသည့္ အေၾကာင္းအရာ၊ စကားလံုးမ်ား၏ အက်ိဳးဆက္မ်ားကို ခ်င့္ခ်ိန္စဥ္းစားၾကရန္ လံႈ႔ေဆာ္မႈမ်ား ေဆာင္ရြက္ခဲ့သည္။

ပါးစပ္တြင္ ပန္းတပြင့္ကိုက္ထားသည့္ ဆယ္ဖီပံု ႐ိုက္ျခင္းျဖင့္ လႈပ္ရွားမႈကို ေဆာင္ရြက္ခဲ့သည္။ Facebook ကလည္း ပန္းစကား စတစ္ကာမ်ားကို ျဖန္႔ေဝခဲ့သည္။ သီတင္းပတ္တိုင္းတြင္ သန္းႏွင့္ ခ်ီေသာ ပန္းစကား စတစ္ကာမ်ားကို ျမန္မာႏိုင္ငံမွ အသံုးျပဳသူမ်ားက ေဝမွ်ခဲ့ၾကသည္ဟု ကုမၸဏီ၏ ေျပာျပခ်က္အရ သိရသည္။ “စတစ္ကာမ်ားမွ တဆင့္ လူမႈမီဒီယာကို ေျပာင္းလဲရန္ အားထုတ္ျခင္း ျဖစ္သည္” ဟု Facebookု က ဆိုသည္။ သံုးစြဲသူမ်ား အတြက္ အေႏွာင့္အယွက္ ျဖစ္ေစမည့္ ျမန္မာႏိုင္ငံႏွင့္ ပတ္သက္ေသာ အေၾကာင္းအရာမ်ားကို Facebook သို႔ တိုင္ၾကား သတင္းပို႔ ႏိုင္ရန္လည္း ျပဳလုပ္ ေပးခဲ့သည္။

ဧၿပီလတြင္ တက္ၾကြလႈပ္ရွားသူ မြတ္စလင္ အမ်ိဳးသမီး မေဝေဝႏုက #MyFriend လႈပ္ရွားမႈကို Facebook တြင္ စတင္ လုပ္ေဆာင္ခဲ့သည္။ #MyFriend လႈပ္ရွားမႈ ဆိုသည္မွာ ဘာသာမတူေသာ သို႔မဟုတ္ လူမ်ိဳးစု မတူေသာ မိတ္ေဆြ၊ သူငယ္ခ်င္းမ်ားႏွင့္ အတူတြဲ႐ိုက္ထားသည့္ဓာတ္ပံုကို (#) သေကၤတႏွင့္ တြဲဖက္၍ Facebook စာမ်က္ႏွာတြင္ ေဖာ္ျပျခင္း ျဖစ္သည္။

သည္းခံႏိုင္ျခင္းကို ျမႇင့္တင္ေပးသည့္ အျပင္ ၂၀၁၀ ခုႏွစ္မွစ၍ စစ္အုပ္ခ်ဳပ္ေရးမွ အသြင္ကူးေျပာင္းလာခဲ့ၿပီး ဒီမိုကေရစီ ေပၚထြန္းလာခါစသာ ရွိေသးသည့္ ျမန္မာႏိုင္ငံတြင္ အစိုးရ၏ ပြင့္လင္းျမင္သာမႈမ်ား အေၾကာင္းကလည္း လူမႈမီဒီယာမ်ား သို႔ေရာက္ရွိလာသည္။ Facebook တြင္ ျမန္မာ ျပည္သူမ်ားက ႏိုင္ငံေရး အေၾကာင္းအရာမ်ားကို ေဆြးေႏြးၾကၿပီး ၎တို႔ ျမင္ေတြ႔ခဲ့ရသည့္ မတရားမႈမ်ားကို တင္ျပၾကသည္။

စစ္အုပ္ခ်ဳပ္ေရး ေအာက္တြင္ ႏွစ္ ၅၀ ေက်ာ္ ၾကာၿပီးေနာက္ ၂၅ ႏွစ္အတြင္း ျမန္မာႏိုင္ငံ၏ ပထမဦးဆံုး အေထြေထြ ေရြးေကာက္ပြဲကို ႏိုဝင္ဘာ လ ၈ ရက္ေန႔တြင္ ေအာင္ျမင္စြာ က်င္းပခဲ့ၿပီး ျဖစ္သည္။

“ျပည္သူေတြ ကိုယ္တိုင္က သတင္းေပးပို႔ႏိုင္တဲ့ အေျခအေနကို အရင္က ေတြးလို႔ေတာင္ မရခဲ့ေပမယ့္ အခုဆိုရင္ လုပ္ႏိုင္လာပါၿပီ။ လူေတြက အခု ဆိုရင္ ျမန္မာ အစိုးရအာဏာပိုင္ေတြရဲ႕ ဖိႏွိပ္မႈေတြကို သက္ေသျပတဲ့ ဗီဒီယိုေတြကို အင္တာနက္ေပၚကို တင္ေနၾကပါၿပီ။ က်ေနာ္ ငယ္ငယ္တုန္းက ဆိုရင္ ဒါေတြ ျဖစ္လာလိမ့္မယ္။ လူေတြက ဒီလိုလုပ္ရဲ ၾကလိမ့္မယ္လို႔ ဘယ္တုန္းကမွ မထင္ခဲ့ပါဘူး” ဟု Kenneth Wong က ေျပာသည္။