အသိဥာဏ္ပစၥည္းဆိုင္ရာ မူပိုင္ခြင့္ ဥပေဒက ျမန္မာျပည္အတြက္ ဘယ္ေလာက္အေရးပါ သလဲ

မဇိၥ်မ

ျမန္မာႏုိင္ငံက ကုန္ပစၥည္းအမွတ္တံဆိပ္၊ ၿပီးေတာ့ ကုိယ္ပိုင္စိတ္ကူးနဲ႔ထုတ္လုပ္ထားတဲ့ တီထြင္မႈလုပ္ငန္း က႑ေတြကုိ ၾကည့္ရင္ အသိဥာဏမူပုိင္ခြင့္ကုိ အားထားလုပ္ကိုင္ေနရတဲ့ အေျခအေနေတာ့ မရွိေသးပါဘူး။ ဒီမူပုိင္ခြင့္ ဥပေဒ ထြက္ရွိလာဖုိ႔ အရင္အစုိးရသက္တမ္းအတြင္း လႊတ္ေတာ္ကုိတင္ျပခဲ့တာရွိေပမယ့္ အခုအခ်ိန္အထိေတာ့ အတည္ ျပဳျပဌာန္းနုိင္ဖုိ႔ ေစာင္းဆုိင္းေနရတဲ့ အေျခအေန လည္းျဖစ္ပါတယ္။ အခုဒါနဲ႔ ပတ္သတ္တဲ့ သတင္းတစ္ပုဒ္ရွိပါတယ္။

တီထြင္ဖန္တီးမႈနဲ႔ ကုန္ပစၥည္းအမွတ္တံဆိပ္ေတြကုိ တစ္ဦးတည္း ဒါမွမဟုတ္ ကုမၸဏီပုိင္တစ္ခုတည္းက ပုိင္ဆုိင္ ပါ တယ္ ဆုိတာကုိ အမ်ားျပည္သူကုိသိေစဖုိ႔က ဥပေဒကအာမခံေပးႏုိင္မွ တရား၀င္မွာျဖစ္ ပါတယ္။ ဒီလုိမ်ဳိး အသိဥာ ဏပစၥည္း ပုိင္ဆုိင္တာနဲ႔ ပတ္သတ္တဲ့ မူပုိင္ခြင့္ဥပေဒကုိ ၂၀၁၅ ခုႏွစ္ ဇူလိုင္လကလႊတ္ေတာ္မွာတင္ျပေဆြးေႏြးခဲ့ၿပီး ျဖစ္ေပမယ့္ အခုထိေတာ့ အတည္ျပဳဥပေဒထြက္ေပၚလာျခင္း မရွိေသးတဲ့အေျခအေနပါ။

ဒါက ျပည္တြင္းစီးပြားေရးအတြက္ ဘယ္ေလာက္အထိအေရးပါေနၿပီလဲ။

"Intellectual property (IP law)ေပါ့ေနာ္ အသိဥာဏ္ပစၥည္းဆိုင္ရာ မူပိုင္ခြင့္ေပါ့ေနာ္။ အဲဒါကလည္း က်ေတာ္တို႔အတြက္ အရမ္းအေရးႀကီးပါ တယ္။ တခ်ဳိ႕ဆိုရင္ က်ေတာ္တို႔ဆီမွာရွိတဲ့လုပ္ငန္းရွင္ေတြ မရွိမဲ့ရွိမဲ့နဲ႔ ရွိသမွ်ေရာင္းခ်ေပါင္းႏွံၿပီးေတာ့ ကိုယ့္ရဲ႕ စိတ္ ထဲမွာရွိေနတဲ့ အိုင္ဒီယာေတြကို တီထြင္တယ္၊ထုတ္လုပ္တယ္၊ ဒါေပမယ့္ ေနာက္တေန႔မွာ အဲဒါေတြကို ေကာ္ပီကူးခံ လိုက္ရတယ္။" လို႔ Nara Green (လက္ဖက္လုပ္ငန္း)ရဲ႕ အုပ္ခ်ဳပ္မႈဒါ႐ိုက္တာ ဦးေက်ာ္သီဟက ေျပာပါတယ္။

ဥပေဒပညာရွင္ ဦးရွိန္အေနနဲ႔ မူပုိင္ခြင့္ဥပေဒသာအတည္ျပဳထြက္ေပၚလာမယ္ဆုိရင္ အလုပ္အကိုင္အခြင့္အလမ္း ေတာ္ေတာ္မ်ားမ်ားျဖစ္လာမယ္လုိ႔ သုံးသပ္ထားပါတယ္။

အမ်ားႀကီးရလာႏိုင္တယ္။ဘာျဖစ္လို႔လဲဆိုေတာ့ ဒီဟာႀကီးကဥပေဒေပၚလာရင္ ဒီဥပေဒနဲ႔ ဆက္ႏြယ္ေနတဲ့ အခုဗမာျပည္မွာဆိုရင္ ေတာ္ေတာ္မ်ားမ်ား လူတစုကပဲလုပ္စားေနၾကတာေလ။ မွတ္ပံုေလးတင္ လိုက္မယ္ ဒီေလာက္ ပဲရွိတယ္ေလ၊ တကယ္တမ္းဒီဟာႀကီးျဖစ္လာမယ္ဆိုရင္ ဒီဘြဲ႔ရၿပီးတဲ့ လူတေယာက္အေနနဲ႔ ႏုိင္ငံတ ကာမွာ ကာစတန္ေအးဂ်င့္ပံုစံမ်ိဳး IP ေအးဂ်င့္ေပၚလာလိမ့္မယ္။ အဲလိုစနစ္ေတြ ေပၚလာရင္ လုပ္ငန္းအခြင့္ လမ္း က အေျမာက္အျမားထြက္လာႏိုင္ပါတယ္"လို႔ ဥပေဒပညာရွင္ ဦးရိွန္က ေျပာပါတယ္။

လက္ရွိျမန္မာ့စီးပြားေရးကုိ အေကာင္းရႈျမင္မႈေတြရွိေနေပမယ့္ ဆင္းရဲခ်မ္းသာကြဟမႈျပႆနာနဲ႔ အလုပ္အကိုင္ အခြင့္အလမ္း ဖန္းတီးေပးႏုိင္မႈျပႆနာကလည္းရင္ဆုိင္ေနရတဲ့အေျခအေနပါ။ ျပည္တြင္း စီးပြားေရးလုပ္ငန္း ေတြကုိ ၾကည့္မယ္ဆုိရင္လည္း ငါးပြက္ရာငါးစာခ် စီးပြားေရးေတြက အျမစ္တြယ္ေနတုန္းျဖစ္ပါတယ္။

ႏုိင္ငံျခားရင္းႏွီးျမွဳပ္ႏွံမႈေတြဆုိရင္လည္းသံယံဇာတပစၥည္းအေပၚမွာလုပ္ကိုင္ၾက တာကမ်ားေနၿပီး ကုန္ထုတ္ လုပ္ငန္းဆုိတာမ်ဳိးက သိပ္မ်ားမ်ားစားစားေတာ့ ရွိတာမဟုတ္ပါဘူး။

ဒါနဲ႔ ပတ္သက္ၿပီးေတာ့ အသိဥာဏ္ပစၥည္းဆိုင္ရာလုပ္ငန္းရွင္မ်ားအသင္း ဒုဥကၠ႒ (၂) ေဒၚတင္ဥမၼာထြန္းက " က်မအျမင္ေျပာရရင္ေတာ့ ဒီဟာႀကီးပြင့္သြားတယ္ဆိုရင္ေတာ့ ႏိုင္ငံတကာမွာေက်ာ္ၾကားေနတဲ့ အမွတ္ တံဆိပ္ေတြ အမ်ားႀကီးလာမွာပဲ။ အရင္တုန္းကေတာ့ မလာဘူးေပ့ါေနာ္။အခုၾကေတာ့ အ မ်ားႀကီးလာမွာေပါ့။ ႏိုင္ငံတကာက လာတယ္ဆို စီးပြားေရးအေနနဲ႔ ရင္းႏွီးျမွပ္ႏွံတဲ့သူေတြ ေပၚလာမယ္။ စက္႐ုံေတြ ေဆာက္လာမယ္ ဒီမွာတင္ လိုင္စင္ေတြေပးမယ္။ ကုန္ သြယ္ေရးပိုင္းက ၾကည့္ရင္ ၅၀ ရာခိုင္ႏႈန္းေလာက္ပိုတိုးတက္လာမယ္လို႔ ထင္တယ္" လို႔ ဆိုပါတယ္။

အခုအခ်ိန္ကုိေတာ့ ျမန္မာႏုိင္ငံရဲ႕ အစလုိ႔ေတာ့ အမ်ားကေျပာဆုိသုံးသပ္ၾကပါ တယ္။ ႏွစ္ေပါင္းအေတာ္ၾကာ အထီးက်န္ခဲ့တာေၾကာင့္ ျမန္မာ့ဖြံ႕ၿဖိဳးမႈအတြက္ ဥပေဒျပဳေရး အခန္းက႑ကလည္း အမ်ားႀကီး ေနာက္က် က်န္ခဲ့တဲ့ အေျခအေနလုိ႔ လည္းသုံးသပ္မႈေတြရွိေနပါတယ္။