Friday, July 22, 2016

“စစ္ရာဇဝတ္မႈ”ကို ျမန္မာ့တပ္မေတာ္ စတင္စစ္ေဆး

အင္ဒ႐ူးမာရွယ္/Reuters


ျမန္မာနိုင္ငံ ရွမ္းျပည္နယ္ ေျမာက္ပိုင္းအတြင္း ခပ္တိမ္တိမ္ ျမႇဳပ္ထားေသာ က်င္းမ်ားမွ တူးေဖာ္မႈတြင္ ပထမနွင့္ ဒုတိယ အေလာင္း ၂ ခုမွာ အိုက္ခ်င္း၏ ေပ်ာက္ဆုံးေနေသာ သားနွင့့္မသက္ဆိုင္။ အျပင္းအထန္ ရိုက္နွက္ထားေသာေၾကာင့္ မမွတ္မိနိုင္ေအာင္ ျဖစ္ေနေသာ တတိယ အေလာင္းသည္လည္း သူ၏ သားမျဖစ္ပါေစနွင့္ဟု အိုက္ခ်င္း ဆုေတာင္းေနရသည္။

သို႔ေသာ္ အိုက္ခ်င္းသည္ ထိုအေလာင္း၏ လက္ေခ်ာင္း ေျခေခ်ာင္းထိပ္မ်ားကို စစ္ေဆးသည္။ သူ၏ ၁၇ နွစ္အ႐ြြယ္သားသည္ ငယ္စဥ္္ မေတာ္တဆမႈတခုတြင္ ေျခေခ်ာင္းတေခ်ာင္း ဆုံးရႈံးခ့ဲရၿပီးေနာက္ သူ၏ေျခေထာက္ကို စတင္ႀကိဳးသိုင္းလာခဲ့ရသည္။

“သူဟာ က်ေနာ္႔သားပဲဆိုတာ သိလာရေတာ့ က်ေနာ္ သတိေမ့ လဲက်သြားတယ္။ အဲဒီေနာက္ က်ေနာ္ ဘာမွ မမွတ္မိေတာ့ဘူး” ဟု သူက ေျပာသည္။

စစ္သားမ်ားသည္ ဇြန္လ ၂၅ ရက္ေန႔တြင္ မိုင္းေယာ္႐ြာတြင္းသို႔ဝင္လာၿပီး ဒါဇင္ေပါင္းမ်ားစြာေသာသူမ်ားကို သိမ္းႀကံဳးဖမ္းသည္ဟု မ်က္ျမင္သက္ေသမ်ားက ရိုက္တာသတင္းဌာနသို႔ ေျပာသည္။ အိုက္ခ်င္း၏ သားႏွင့္ အျခားေလးဦးမွာ ေခၚေဆာင္သြားျခင္းခံရၿပီး ၎တို႕က္ို အသက္ရွင္လ်က္ ထပ္မံ မေတြ႕ရေတာ့ေပ။ ညီအက္ိုနွစ္ဦးျဖစ္ေသာ အျခားနွစ္ဦးမွာ ဆိုင္ကယ္စီး ထြက္ေျပးရန္ ႀကိဳးစားစဥ္ ပစ္သတ္ခံရၿပီး ၎တို႔၏ အေလာင္းမ်ားကို ေရေျမာင္းတခုတြင္ ေတြ႕ရသည္ဟု ႐ြာခံမ်ားက ေျပာသည္။

ျမန္မာ့တပ္မေတာ္သည္္ လူမ်ိဳးစု လက္နက္ကိုင္မ်ားႏွင့္ ပဋိပကၡျဖစ္ရာ နယ္စပ္ေဒသမ်ားတြင္ မၾကာခဏဆိုသလို တရားလက္မဲ့ ျပဳက်င့္ၾကေၾကာင္း လူ႕အခြင့္အေရးအဖြဲ႕မ်ားနွင့္ အေနာက္တိုင္းအစိုးရမ်ားက စြပ္စြဲခဲ့ၾကသည္။ ယခုအမႈတြင္ ထူးျခားခ်က္မွာ အထက္တန္း စစ္အရာရွိမ်ားက စြပ္စြဲခ်က္ကို အေလးအနက္ ထားၾကျခင္းျဖစ္သည္။

စစ္သားမည္မ်ွ တရားခြင္ေရာက္ေနသည္ႏွင့္ မည္သည့္စြဲခ်က္မ်ား ရင္ဆိုင္ေနရသည္ကို အတည္မျပဳေသာ္လည္း အေရွ႕ေျမာက္တိုင္းစစ္ဌာနခ်ဳပ္မွ ဗိုလ္မွဴးသိန္းေဇာ္က စစ္ခုံရံုးတခု စတင္စစ္ေဆးေနေၾကာင္းေျပာၿပီး ေဒသအစိုးရအရာရွိမ်ားက စစ္သားအမ်ားအျပားကို ဖမ္းဆီးထားသည္ဟု ေျပာသည္။

႐ြာသားမ်ားကလည္း အထက္တန္းစစ္အရာရွိမ်ားက အျပည့္အစံု စစ္ေဆးေပးမည္ဟု ကတိျပဳထားသည္ဟု ဆိုသည္။

ဇူလိုင္လ ၂၀ ရက္ေန႕ ေနျပည္ေတာ္တြင္ ျပဳလုပ္ေသာ သတင္းစာရွင္းလင္းပြဲတြင္လည္း ဒုုတိယဗိုုလ္ခ်ဳပ္ႀကီး ျမထြန္းဦးက တပ္မေတာ္တြင္ လုုိက္နာရမည့္ သုုံ႔ပန္း မ်ား စစ္ေဆးမႈဆုုိင္ရာ လုုပ္ထုုံးလုုပ္နညး္မ်ားရွိၿပီး ယင္းလုုပ္ထုုံးလုုပ္နည္းမ်ားကိုု မလုုိက္နာသည့္ တပ္မေတာ္အရာရွိ၊ စစ္သည္မ်ားကုုိ စစ္ဥပေဒအရ အေရးယူမည္ျဖစ္ေၾကာင္း ေျပာဆိုခဲ့သည္။

ျမဴဆိုင္းေသာေတာင္ကုန္းတို႔ ဝန္းရံထားေသာ မိုင္းေယာ္သည္ စစ္နွင့္ ဆင္းရဲႏြမ္းပါးမႈ ႏွိပ္စက္ခံရေသာ ရွမ္းျပည္ေျမာက္ပိုင္း၏ အေဝးကြာဆုံးေနရာတြင္ တည္ရွိသည္။ ေထာင္ေပါင္းမ်ားစြာေသာ ျပည္သူမ်ားသည္ ျမန္မာ့တပ္မေတာ္ႏွင့္ လူမ်ိဳးစု ပုန္ကန္သူမ်ားၾကား ဆယ္စုနွစ္မ်ားစြာၾကာ တိုက္ပြဲမ်ားေၾကာင့္ မိခင္ေဒသကို စြန္႔လႊတ္ေနၾကရသည္။

ျပီးခဲ့ေသာ ႏွစ္ကမူ ျမန္မာ့တပ္မေတာ္သည္ တရုတ္နယ္စပ္ရွိ သူပုန္မ်ား သိမ္းထားေသာေဒသမ်ားကို ျပန္သိမ္းရန္ ၾကိဳးစားရင္း လူရာခ်ီ ဆုံးရႈံးခဲ့သည္။ ဤပဋိပကၡကို မီးထိုးေပးေနသည္မွာ ဥပေဒမဲ့ ရွမ္းျပည္နယ္က္ို ဗဟိုျပဳေသာ အက်ိဳးအျမတ္မ်ားသည့္ မူးယစ္ေဆးဝါးကုန္သြယ္မႈ ျဖစ္သည္။

အထိမခံေသာ ပံုရိပ္

စြပ္စြဲခံရေသာ တရားမဲ့လက္လြန္မႈမ်ားအတြက္ တပ္မေတာ္သားမ်ားကို တာဝန္ရွိေၾကာင္း ယူဆသည္ သို႔မဟုတ္ ပြင့္လင္းစြာ စုံစမ္းစစ္ေဆးသည္မွာ ျမန္မာနိုင္ငံတြင္ အလြန္ရွားပါးသည္ ဟု အျပည္ျပည္ဆိုင္ရာ လူ႔အခြင့္အေရးအဖြဲ႕ကဲ့သို႔ေသာ လူ႔အခြင့္အေရးေစာင့္ၾကည့္အဖြဲ႕မ်ားက ေျပာသည္။

စစ္ဘက္၏ ယခုအႀကိမ္ တုန္႔ျပန္မႈမွာ ျမန္မာ့ဒီမိုကေရစီ အကူးအေျပာင္းတြင္ တာဝန္သိေသာ လုပ္ေဖာ္ကိုင္ဘက္အျဖစ္သာမက အေနာက္ႏိုင္ငံမ်ား၏ စစ္တပ္မ်ားႏွင့္ နီးကပ္စြာ ဆက္ဆံရန္ ၾကိဳးစားေနစဥ္ ျမန္မာ့တပ္မေတာ္၏ ဂုဏ္သိကၡာႏွင့္ ပတ္သက္၍ အလြန္ ဂရုထားျခင္းကို ၫႊန္ျပေနသည္။

ျမန္မာႏိုင္ငံသည္ ၂၀၁၁ ခုႏွစ္တြင္ ဗိုလ္ခ်ဳပ္ေဟာင္းမ်ား၏ အရပ္သားတပိုင္း အစိုးရ တက္လာသည့္အခ်ိန္ထိ ရာစုနွစ္ဝက္နီးပါး အာဏာရွင္စနစ္ျဖစ္ခဲ့သည္။ ေနာက္ပိုင္းတြင္ နိုင္ငံေရး၊ စီးပြားေရးျပဳျပင္ေျပာင္းလဲမႈမ်ား ဆက္တိုက္လုပ္လာသည္။

နိုဘယ္ဆုရွင္ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္သည္ လြန္ခဲ့ေသာႏွစ္ ေ႐ြးေကာက္ပြဲတြင္ အျပတ္အသတ္ နိုင္ျပီး ဧၿပီလက အာဏာရလာသည္။ သို႔ေသာ္ စစ္တပ္က အာဏာကို အႀကီးအက်ယ္ခ်ဳပ္ကိုင္ထားဆဲ ျဖစ္သည္။

ရဲနွင့္ေဒသခံ အုပ္ခ်ဳပ္ေရးအရာရွိမ်ားက မိုင္းေယာ္ေဒသခံမ်ားအား ဇြန္လေနွာင္းပိုင္း သတ္ျဖတ္မႈတြင္ စစ္ဘက္က စုံစမ္းစစ္ေဆးေနသျဖင့္ ၎တို႔ စုံစမ္းစစ္ေဆးျခင္း မျပဳနိုင္ဟုေျပာသည္။

ထို႔ေနာက္ ဇူလိုင္ ၃ ရက္တြင္ ဒု-တိုင္းမွဴး ဗိုလ္မႉးခ်ဳပ္ေက်ာ္ေက်ာ္စိုးက မိုင္းေယာ္သုိ႔သြားကာ အျပည့္အဝ စုံစမ္းစစ္ေဆးမည္ဟု ကတိေပးျပီး က်န္ရစ္သူ မိသားစုတစုစီကို က်ပ္ေငြ ၃ သိန္းစီ ဂရုဏာေၾကး ေပးခဲ့သည္ဟု ေဒသခံမ်ားက ေျပာသည္။

စစ္သားအခ်ိဳ႕ကို ဖမ္းထားေၾကာင္း ဗိုလ္မွဴးခ်ဳပ္ေက်ာ္ေက်ာ္စိုးက ေျပာေသာ္လည္း အေသးစိတ္ကို မေျပာေပ။

ဤသည္မွာ တရားလက္မဲ့ ယဥ္ေက်းမႈၾကား ဆယ္စုနွစ္မ်ားစြာ စည္းကမ္းမလိုက္နာေသာ တပ္ဖြဲ႕မ်ားေၾကာင့္ ျဖစ္ပြားရေသာ အလားတူကိစၥမ်ားကို မွတ္တမ္းတင္ရန္ ၾကိဳးစားေနေသာ ေဒသခံလူ႔အခြင့္အေရးလႈပ္ရွားသူမ်ားကို အံ့ဩသြားေစသည္။

“စစ္တပ္က ဒါမ်ိဳး တခါမွ မလုပ္ဖူးဘူး” ဟု လားရွိုးအေျခစိုက္ တိုင္းလူငယ္အဖြဲ႕မွ ရွမ္းလူမ်ိဳးစုေခါင္းေဆာင္တဦးျဖစ္သူ စိုင္းဟန္က ေျပာသည္။ မိုင္းေယာ္တြင္ျဖစ္ခဲ့သည္မွာ စစ္သားမ်ားက အရပ္သားမ်ားအေပၚ က်ဴးလြန္ေသာ”စစ္ရာဇဝတ္မႈ”ဟု သူက ေျပာသည္။

ယင္းသတ္ျဖတ္မႈသတင္းမွာ ျမန္မာႏုိင္ငံတြင္ မၾကာေသးမီကမွ ေနရာအနွ႔ံရလာသည့္ ဆဲလ္ဖုန္းမ်ားႏွင့္ ျပဳျပင္ေျပာင္းလဲေရးေခတ္တြင္ ရဲတင္းလာေသာ သက္ေသခံသူမ်ား၏ အကူအညီျဖင့္ လ်ွင္ျမန္စြာ ပ်႕ံနွံ႔ခဲ့သည္ ဟု စိုင္းဟန္က ေျပာသည္။ စစ္တပ္အေနျဖင့္ စြပ္စြဲခ်က္မ်ားကို မဖယ္ရွားနိုင္ေအာင္ အမႈအား လူသိမ်ားေစရန္ လုပ္ခဲ့ၾကပံုရသည္။

“မူးျပီး ေဒါသထြက္ေနတယ္”

စစ္သားမ်ား ေရာက္လာခ်ိန္တြင္ အသက္ ၂၂ နွစ္အ႐ြယ္ စုိင္းမုန္တန္သည္ ၁၇ နွစ္အ႐ြယ္ညီ စိုင္းေ႐ႊလူနွင့္ ေျပာင္းခင္းကို ေပါင္းသင္ေနသည္။ “သူတို႔ မူးေနပုံရတယ္၊ သူတို႔ဆီက အရက္နံ႕ ရတယ္၊ ေဒါသလည္း ေနၾကတယ္” ဟု စိုင္းမုန္တန္က ေျပာသည္။

စစ္ဘက္က ေနာက္ပိုင္းတြင္ ၎တို႔သည္ ထိုေဒသမွ သူပုန္မ်ား၏ တိုက္ခိုက္ခံရသည္ဟု ဆိုေသာ္လည္း စိုင္းဟန္နွင့္ ေဒသတြင္းမွ အျခားေသာ လူ႔အခြင့္အေရးလႈပ္ရွားသူမ်ားက မည္သည့္ သူပုန္လႈပ္ရွားမႈမွ် မရွိဟု ဆိုသည္။

လူ ၁၀၀ ေက်ာ္ကို စစ္သားမ်ားက ထိန္းသိမ္းထားေသာ အနီးရွိလမ္းသို႕ ညီအကို ၂ ဦးအား ေခၚလာခဲ့ျပီး လက္ကို ေခါင္းေနာက္ေပၚတင္ကာ ေဆာင့္ေၾကာင့္ထိုင္ရန္ အတင္းအက်ပ္ခိုင္းသည္ဟု ဆိုသည္။ စစ္သားမ်ားက သူပုန္မ်ားကို ေတြ႕မေတြ႕ ထိုသူမ်ားကို ရိုက္နွက္ စစ္ေၾကာၾကသည္ဟု စိုင္းမုန္တန္က ေျပာသည္။

သူ၏ ညီငယ္နွင့္ အျခားသူ ၄ ဦးကို စစ္သားမ်ားက ၾကိဳးတုတ္ေခၚသြားသည္ကို ေတြ႕ရသည္ဟုလည္း သူက ေျပာသည္။

အျခား႐ြာသားမ်ား၊ ေဒသခံ အရာရွိမ်ားနွင့္ တက္ႂကြလႈပ္ရွားသူမ်ား၏ ေျပာဆိုခ်က္နွင့္ ကိုက္ညီေသာ္လည္း ထိုအခ်က္ကို ရိုက္တာသတင္းဌာနအေနျဖင့္ သီးျခား အတည္မျပဳနိုင္ပါ။

စိုင္းမုန္တန္က သူ၏ ညီသည္ ျမန္မာစကား မေျပာတတ္၊ စစ္သားမ်ား၏ ေမးခြန္းမ်ားကို မေျဖနိုင္ေသာေၾကာင့္ ေခၚထုတ္ျခင္းခံရသည္ဟု ယူဆသည္။

မိုင္းေယာ္မွ လူအမ်ားစုသည္ ရွမ္း သို႔မဟုတ္ ပေလာင္လူမ်ိဳးမ်ား ျဖစ္ၾကသည္။ စစ္သားအမ်ားစုမွာမူ ျမန္မာလူမ်ိဳး အမ်ားစုျဖစ္ၿပီး မၾကာခဏဆိုသလို ႐ြြာသားမ်ားသည္ သူပုန္မ်ားကို ခိုလႈံခြင့္ေပးသည္ဟု စြပ္စြဲၾကသည္။

အသက္ ၂၃ နွစ္အ႐ြယ္ အိုက္စိုင္းသည္လည္း စစ္သားမ်ားေခၚေဆာင္သြားသူ ၅ ဦးအနက္မွ တဦးျဖစ္သည္။ အသက္ ၁၈ နွစ္အ႐ြယ္ သူ႔ဇနီး ေအးလူမွာ ညဘက္ေရာက္ေသာအခါ အိမ္တြင္ ေမြးကင္းစ ကေလးနွင့္အတူ ပုန္းေအာင္းေနခဲ့ရသည္။

“စစ္သားေတြ က်မတို႔႐ြာကိုလာတယ္။ အိမ္ထဲက မထြက္နဲ႔လို႔ ေျပာတယ္။ က်မ အျပင္မထြက္ရဲဘူး” ဟု သူမက ေျပာသည္။

စစ္သားမ်ား ထြက္သြားၿပီး ၃ ရက္ၾကာေသာအခါမွ ႐ြာသားမ်ားသည္ ေပ်ာက္ေနသူမ်ားကို ရွာနိုင္ၾကေတာ့သည္။ ေျပာင္းခင္းထဲမွ ေသြးမ်ားစြန္းေနေသာ ေျမကြက္တကြက္က မၾကာေသးမီကမွ တူးဆြထားေသာေနရာျဖစ္ေၾကာင္း လူေပ်ာက္ရွာသူမ်ားကို ျပသလိုက္ေတာ့သည္။

No comments: