ရခိုင္ေျမာက္ပိုင္း လူ႕အခြင့္အေရး စြပ္စြဲခ်က္မ်ား စုံစမ္းရန္ ကုလသမဂၢ ေတာင္းဆို

ဆိုင္မြန္လူးဝစ္

မြတ္စလင္ အမ်ားစု ေနထိုင္ရာ ေဒသတြင္ နယ္ျခားေစာင့္ ရဲတပ္ဖြဲ႕ စခန္းမ်ား တိုက္ခိုက္ခံရၿပီးေနာက္ တိုက္ခိုက္သူမ်ားအား ဖမ္းဆီးႏွိမ္နင္းမ်ား ျပဳလုပ္ခဲ့ရာတြင္ လုံၿခဳံေရးတပ္ဖြဲ႕မ်ားက လက္နက္မဲ့ ျပည္သူမ်ားကို သတ္ျဖတ္ျခင္း၊ ႐ြာမ်ားကို မီးရွို႔ျခင္းႏွင့္ တရားမဲ့ ဖမ္းဆီးျခင္း စသည့္ စြပ္စြဲမႈမ်ား ထြက္ေပၚခဲ့ျခင္းႏွင့္ ပတ္သတ္၍ စုံစမ္းစစ္ေဆးမႈမ်ား ျပဳလုပ္ရန္ ျမန္မာနိုင္ငံကို ကုလသမဂၢ လူ႕အခြင့္အေရး ကြၽမ္းက်င္သူမ်ားက ေတာင္းဆိုခဲ့ၾကသည္။

ကုလသမဂၢ၏ ျမန္မာနိုင္ငံဆိုင္ရာ လူ႕အခြင့္အေရး အထူးကိုယ္စားလွယ္ မစၥ ယန္ဟီးလီးက “တိုက္ခိုက္သူေတြလို႔ စြပ္စြဲထားတဲ့လူေတြကို ရွာေဖြဖို႔ အာဏာပိုင္ေတြက စစ္ဆင္ေရးေတြ ျပဳလုပ္တဲ့ ေနရာမွာ ထင္တိုင္းႀကဲ ဖမ္းဆီးမႈေတြ တရားလက္လြတ္ သတ္ျဖတ္မႈေတြ ျဖစ္ပြားေနတယ္လို႔ ေျပာဆိုစြပ္စြဲတာေတြ ၾကားရပါတယ္”ဟု ေျပာသည္။

“က်မတို႔ရဲ႕ အႀကီးမားဆုံး ျပႆနာက လက္ရွိအခ်ိန္မွာ ျဖစ္ေနတဲ့ အေျခအေနမွန္ကို ေသေသခ်ာခ်ာ ခ်င့္ခ်ိန္ အကဲျဖတ္ခြင့္ နည္းပါးေနတာပါပဲ။ အားလုံးကို ထိန္းခ်ဳပ္ထားတဲ့ လုံၿခဳံေရး ေဆာင္႐ြက္မႈေတြေၾကာင့္ ေဒသခံေတြရဲ႕ စားနပ္ရိကၡာ လုံေလာက္မႈနဲ႕ အသက္ေမြးဝမ္းေၾကာင္းမႈေတြ အတြက္ စိုးရိမ္ေနတဲ့ လူသားခ်င္း စာနာေထာက္ထားမႈ အဖြဲ႕အစည္းေတြကို အဟန႔္အတား ျဖစ္ေစပါတယ္” ဟု ေအာက္တိုဘာလ ၂၄ ရက္ေန႕က ဂ်နီဗာတြင္ ထုတ္ျပန္ေသာ ထုတ္ျပန္ခ်က္တခု တြင္ မစၥ ယန္ဟီးလီးက ေျပာသည္။

ေအာက္တိုဘာလ ၉ ရက္ေန႕က ျမန္မာ-ဘဂၤလားေဒ့ရွ္ နယ္စပ္အနီး ရဲဌာနစခန္း သုံးခုအား လက္နက္ကိုင္ အမ်ိဳးသားမ်ားက ဝင္ေရာက္တိုက္ခိုက္မႈ ျဖစ္ပြားကတည္းက မြတ္စလင္အမ်ားဆုံးဟု ယူဆရေသာ လူဦးေရ ၁ ေသာင္းခြဲခန႔္ ေနရပ္ကို စြန႔္ခြာၾကရေၾကာင္း အကူအညီေပးေရး အဖြဲ႕အစည္းမ်ားက ေျပာသည္။

ၿငိမ္းခ်မ္းေရး နိုဘယ္ဆုရွင္ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ ဦးေဆာင္ေသာ အစိုးရက လုံၿခဳံေရးတပ္ဖြဲ႕မ်ားသည္ ရခိုင္ျပည္နယ္ ေျမာက္ပိုင္း ေမာင္ေတာၿမိဳ႕တြင္ တိုက္ခိုက္သူမ်ားအား ရွာေဖြမႈကို ဦးတည္၍ စနစ္တက် ေဆာင္႐ြက္ေၾကာင္း ေျပာဆို ထားသည္။

နယ္စပ္ရဲဌာနမွ ဒါဇင္ေပါင္းမ်ားစြာေသာ လက္နက္မ်ားကို ယူေဆာင္သြားသည့္ စစ္ေသြးႂကြဟု သံသယရွိသူ အေယာက္ ၄၀၀ ကို ရွာေဖြရာတြင္ လုံၿခဳံေရးတပ္ဖြဲ႕မ်ားက တိုက္ခိုက္သူ အေယာက္ ၃၀ အား သတ္ခဲ့ၿပီး သံသယရွိသူ ၅၃ ဦးကို ထိန္းသိမ္းခဲ့ေၾကာင္း တာဝန္ရွိသူမ်ားက ေျပာသည္။

လူ႕အခြင့္အေရး အဖြဲ႕အစည္းမ်ားႏွင့္ နိုင္ငံမဲ့ ရိုဟင္ဂ်ာ အဖြဲ႕မ်ားမွ သတင္းအရင္းအျမစ္မ်ားက ေဒသခံမ်ားမွာ စစ္တပ္ ဦးေဆာင္ေသာ စစ္ဆင္ေရး၏ ဖိအားမ်ားကို ခံစားေနၾကရေၾကာင္း Reuters သတင္းဌာနသို႔ ေျပာသည္။ အဆိုပါ ပဋိပကၡ အတြင္း ေသဆုံးမႈအေရအတြက္မွာ သတင္းထုတ္ျပန္ေသာ အေရအတြက္ထက္ ပိုမ်ားေၾကာင္း သူတို႔က ေျပာသည္။

ေသဒဏ္စီရင္ျခင္း၊ ညွဥ္းပန္းႏွိပ္စက္ျခင္း၊ ျပည္တြင္း ေျပာင္းေ႐ႊ႕ဒုကၡသည္မ်ားဆိုင္ရာ ကုလသမဂၢ၏ အထူးကိုယ္စားလွယ္ မ်ားကလည္း စြပ္စြဲမႈမ်ားႏွင့္ ပတ္သက္၍ တိက် ေသခ်ာစြာ စုံစမ္းစစ္ေဆးမႈ ျပဳလုပ္ရန္ မစၥ ယန္ဟီးလီးႏွင့္အတူ ေတာင္းဆို ခဲ့ၾကသည္။

ေအာက္တိုဘာလ ၂၃ ရက္ေန႕တြင္ စစ္သားမ်ားက လူေပါင္း ၂၀၀ ခန႔္အား ၎တို႔ ေနအိမ္မွ စြန႔္ခြာရန္ အမိန႔္ထုတ္ခဲ့သည့္ အတြက္ ရာေပါင္းမ်ားစြာေသာ လူမ်ားမွာ ၎တို႔႐ြာအနီးရွိ စပါးခင္းမ်ားတြင္ ပုန္းခိုေနရေၾကာင္း မြတ္ဆလင္ အသိုင္းအဝိုင္းမွ ေခါင္းေဆာင္မ်ားႏွင့္ ေဒသခံမ်ားက ေအာက္တိုဘာလ ၂၄ရက္ေန႕တြင္ Reuters သတင္းဌာနသို႔ ေျပာသည္။

အကူအညီေထာက္ပံ့ေသာ အဖြဲ႕အစည္းမ်ားမွာ ရခိုင္ျပည္နယ္တြင္ ျဖစ္ပြားခဲ့ေသာ ပဋိပကၡမ်ားေၾကာင့္ မိမိတို႔၏ ႐ြာမွ ေျပာင္းေ႐ႊ႕ေနထိုင္ရသူမ်ားအား ယခုထိ ကူညီခြင့္မရေသးေၾကာင္း ရန္ကုန္ရွိ ကုလသမဂၢ လူသားခ်င္း စာနာေထာက္ထားမႈဆိုင္ရာ ညွိႏွိုင္းေရး႐ုံး (UNOCHA) ၏ အဆိုအရ သိရသည္။ ထိုေနရပ္စြန႔္ခဲ့သူ လူဦးေရမွာ ၁ ေသာင္းမွ ၁ ေသာင္းခြဲၾကား အထိ ရွိသည္ ဟုဆိုသည္။

ရခိုင္တိုင္းရင္းသား ဗုဒၶဘာသာဝင္ အသိုင္းဝိုင္းမွ လူဦးေရ ၃ေထာင္ခန႔္ မွာလည္း ဘုန္ႀကီးေက်ာင္းမ်ား၊ စာသင္ ေက်ာင္း မ်ား ႏွင့္ ယာယီစခန္းမ်ားတြင္ ခိုလႈံေနၾကရေၾကာင္း ထိုအကူအညီေပးေသာ အဖြဲ႕အစည္းမ်ားက ေအာက္တိုဘာ လ ၂၄ ရက္ေန႕တြင္ ေျပာသည္။

အစားအစာ လိုအပ္ေနေသာ လူေပါင္း ၅ ေသာင္း ႏွင့္ ကမာၻ႔စားနပ္ရိကၡာ အစီအစဥ္ (World Food Programme) မွ အကူအညီမ်ား ပုံမွန္လက္ခံရရွိေနေသာ ေမာင္ေတာၿမိဳ႕ရွိ ေက်ာင္းသား ၆ေသာင္းခြဲ ထံသို႔ စားနပ္ရိကၡာမ်ား မေရာက္ရွိ နိုင္ေသးေၾကာင္း UNOCHA ကေျပာသည္။