ရေနာင္းလူသတ္မႈ စြပ္စြဲခံ ျမန္မာမ်ားဘက္မွ ေနာက္ဆုံးၾကားနာ

လဝီဝမ္

ထုိင္းႏုိင္ငံ ရေနာင္းၿမိဳ႕တြင္ ထုိင္းအထက္တန္းေက်ာင္းသူ တေယာက္အား သတ္ခဲဲ့သည္ဟု စြပ္စြဲခံခဲ့ရေသာ ျမန္မာ ေရႊ႕ေျပာင္းလုပ္သား ၄ ေယာက္ အမႈကုိ စက္တင္ဘာလ ၂၈ ရက္ေန႔က ထုိင္းတရားရုံးတြင္ ၁၂ ႀကိမ္ေျမာက္ၾကားနာခဲ့သည္။

ထုိင္းႏုိင္ငံေတာင္ပုိင္း ေရြ႕ေျပာင္းလုပ္သားမ်ား အခြင့္အေရးကုိ အကူအညီေပးေသာ ေဖာင္ေဒးရွင္းတခု၏ အစီရင္ခံစာအရ အသက္ ၁၇ ႏွစ္အရြယ္ ေက်ာင္းသူ Orawee Sampaotong အား လူမဆန္စြာ ဓားျဖင့္ ထုိး၍ သတ္ခဲ့သည့္ အမႈအတြက္ တရားရုံးက ေနာက္ဆုံးအႀကိမ္ ၾကားနာျခင္း ျဖစ္ေၾကာင္း သိရသည္။ ေနာက္တႀကိမ္အမႈၾကားနာျခင္းကုိ ေအာက္တုိဘာလ ၅ ရက္ေန႔ သတ္မွတ္ခဲ့ၿပီး တရားလုိမ်ားက ၎တုိ႔၏ မ်က္ျမင္သက္ေသမ်ားကုိ တင္ျပသြားမည္ ျဖစ္သည္။ တရားရုံးတြင္ သက္ေသတင္ျပသူမ်ား၌ ထုိင္းလုုပ္ငန္းရွင္မ်ားလည္း ပါ၀င္သည္။

မုိးဇင္ေအာင္၊ ေဇာ္ေလး၊ ေမာင္စိန္းႏွင့္ ေက်ာ္စုိး၀င္း တုိ႔သည္ လူသတ္မႈ့ျဖစ္ပြားခ်ိန္က ဆိပ္ကမ္းမွ မုိင္ ၆၀ အကြာအေ၀းတြင္ အလုပ္လုပ္ေနၾကျခင္းျဖစ္သည္။ သုိ႔ေသာ္ လူသတ္မႈ ျဖစ္ပြားၿပီးေနာက္ တလနီးပါး ၾကာျမင့္မွ အဖမ္းခံခဲ့ရသည္။ ၎တုိ႔ကုိ ရဲမ်ားက ရက္ေပါင္းမ်ားစြာ ႏွိပ္စက္ခဲ့ေၾကာင္း ေျပာသည္။

တရားခံဟု စြပ္စဲြခံထားရေသာ ျမန္မာေရြ႕ေျပာင္း လုပ္သားမ်ား၏ အသက္မွာ မွတ္တမ္းမ်ားတြင္ ၁၈ ႏွစ္မွ ၁၅ ႏွစ္အထိ စာရင္းသြင္းေသာ္လည္း ၄ ေယာက္အနက္ ၂ ေယာက္မွာ ၁၅ ႏွစ္ ႏွင့္ ၁၆ ႏွစ္ ျဖစ္ေၾကာင္း ၎တုိ႔၏ မိဘမ်ားက ေျပာသည္။ ထုိင္းႏုိင္ငံတြင္ အလုပ္လုပ္ရန္ ခြင့္ျပဳခ်က္ရရွိရန္ ၎တုိ႔၏ အသက္ကုိ လိမ္လည္ခဲ့ျခင္း ျဖစ္သည္။

မွတ္တမ္းမ်ား၊ သက္ေသခံ အေထာက္အထားမ်ားမ်ားႏွင့္ မ်က္ျမင္သက္ေသမ်ားကုိ ျပင္ဆင္ခဲ့ေၾကာင္း Foundation for Education Development (FED) တည္ေထာင္သူ အမႈေဆာင္ ဒါရုိက္တာ ဦးထူးခ်စ္ကေျပာသည္။

“တရားရုံး အမႈၾကားနာတာက အခုထိေတာ့ မွ်တေနေသးတယ္လုိ႔ က်ေနာ္တုိ႔ ေျပာႏုိင္ပါတယ္။ စြပ္စြဲခံရသူေတြဘက္က လုိက္ေပးတဲ့ က်ေနာ္တုိ႔ ေရွ႕ေနေတြကလည္း ေကာင္းေကာင္း ျပင္ဆင္ထားပါတယ္”ဟု စက္တင္ဘာလ ၃၀ရက္ေန႕က ဧရာ၀တီသုိ႔ ေျပာသည္။ အဆုိပါ စြပ္စြဲခံမ်ား ဘက္မွ မ်က္ျမင္သက္ေသမ်ား စာရင္းတြင္ စြပ္စြဲခံရသူမ်ား၏ ေဆြမ်ိဳးသားခ်င္းမ်ား၊ ထုိင္းအလုပ္သမားမ်ား၊ ေရြ႕ေျပာင္းအလုပ္အသား ေခါင္းေဆာင္မ်ား၊ ထုိင္းအထူးရဲတပ္ဖြဲ႕ႏွင့္ ထိုင္းအမ်ိဳးသားလူ႕အခြင့္အေရး ေကာ္မရွင္ အဖြဲ႕၀င္မ်ား စသည္ျဖင့္ အင္အားေတာင့္တင္းစြာ ပါ၀င္ပါသည္။

အခင္းျဖစ္ပြားရာတြင္ Orawee Sampaotong ကုိ သတ္သူဟု ယူဆရေသာ မ်ိဳးရုိးဗီဇ DNA ရယူခဲ့ရာ အဆုိပါ စြပ္စြဲခံထားရေသာ ျမန္မာလုပ္သားမ်ားႏွင့္ တဦးမွ် ကုိက္ညီျခင္းမရွိပါ။

ၾသဂုတ္လ ၃၁ရက္တြင္ ေက်ာင္းသူ Orawee Sampaotong ေသဆုံးမႈကုိ စုံစမ္းစစ္ေဆးခဲ့ေသာ ရေနာင္း ေဆးရုံအုပ္ႀကီး Kittin Mewutsom ကလည္း ယင္းလူသတ္မႈတြင္ ျမန္မာလုပ္သား ေလးဦးပါ၀င္သည္ဟု မယုံၾကည္ေပ။

ယခုႏွစ္ ႏုိ၀င္ဘာလတြင္ အမႈၾကားနာမႈမ်ား ဆက္လက္ေဆာင္ရြက္သြားမည္ျဖစ္ၿပီး ၂၀၁၇ ခုႏွစ္ အေစာပုိင္းတြင္ အမိန္႔ခ်မွတ္သြားမည္ဟု ေမွ်ာ္လင့္ထားေၾကာင္း သိရသည္။ တခ်ိန္တည္းတြင္ ဦးထူးခ်စ္ႏွင့္ FED က ထုိင္းႏုိင္ငံတြင္ အမႈရင္ဆုိင္ေနရေသာ ျမန္မာႏုိင္ငံသား ေလးဦးအတြက္ တရားမွ်တမႈ ရွိေနရန္ ျမန္မာအစုိးရ၏ ေနာက္ထပ္ အကူအညီေထာက္ပ့ံမႈမ်ားကုိ ေတာင္းခံသြားမည္ျဖစ္ေၾကာင္း သိရသည္။ ထုိင္းႏုိင္ငံတြင္ိ ေရြ႕ေျပာင္းလုပ္သားမ်ားမွာ ရာဇ၀တ္မႈမ်ားအတြက္ မၾကာခန ၾကား၀င္ခံေပးေနရသည့္ အခ်က္ကုိ ဦးထူးခ်စ္က ေထာက္ျပခဲ့သည္။

“ျမန္မာအစုိးရ ၀င္ေရာက္ေျဖရွင္းေပးဖုိ႔ လုိအပ္ပါတယ္။ အစုိးရနဲ႔ ပတ္သတ္တဲ့ အဖြဲ႕အစည္းေတြက NGOေတြ CBO ေတြနဲ႔ ဒီအမႈကုိ လုိက္ပါေဆာင္ရြက္ေပးေနတဲ့ ေရြ႕ေျပာင္းလုပ္သား အသုိင္းအ၀ုိင္းနဲ႔ ပူးေပါင္းေဆာင္ရြက္ရပါမယ္။ ထုိင္းႏုိင္ငံမွာ ရွိတဲ့ ျမန္မာေရြ႕ေျပာင္း အလုပ္သမားတြကုိ တရား၀င္ အကူအညီေပးဖုိ႔ ကာကြယ္ဖုိ႔ ျမန္မာအစုိးရမွာ တာ၀န္ရွိပါတယ္” ဟု ဦးထူးခ်စ္ကေျပာသည္။

ယခု ရေနာင္းလူသတ္မႈကုိ ခုိေတာင္ကြ်န္း လူသတ္မႈႏွင့္ ႏႈိင္းယွဥ္ခဲ့ပါသည္။ ၂၀၁၄ ခုႏွစ္ စက္တင္ဘာလက ထုိင္းႏုိင္ငံ ခုိေတာင္ကြ်န္းတြင္ ၿဗိတိန္ႏုိင္ငံသား ၂ ဦး အသတ္ခံရျခင္းတြင္ ျမန္မာေရြ႕ေျပာင္းလုပ္သား ၂ ဦးအား ဖမ္းဆီး၍ တရားစြဲခဲ့သည္မွာ ၃ လၾကာျမင့္ခဲ့ပါသည္။ သက္ေသခံမ်ားကုိ ထိန္းခ်ဳပ္ျခင္း၊ စုံစမ္းစစ္ေဆးမႈ ကာလအတြင္း စြပ္စြဲခံေသာ ျမန္မာလုပ္သား ၂ဦးကုိ ညွင္းပန္းႏွိပ္စက္ျခင္းတုိ႕ေၾကာင့္ လူ႕အခြင့္အေရး အဖြဲ႔မ်ားက ထုိင္းရဲတပ္ဖြဲ႕ကုိ ကန္႔ကြက္ခဲ့ေသာ္လည္း ထုိစြပ္စြဲခံရေသာ ျမန္မာ၂ဦးကုိ ေသဒဏ္ခ်မွတ္ခဲ့ပါသည္။ ၎တုိ႔ ၂ ဦးမွာ ေသဒဏ္ခ်မွတ္မႈကုိ အယူခံ၀င္ခဲ့ၿပီး လက္ရွိတြင္ ေထာင္ထဲ၌ ထိန္းသိမ္းခံရဆဲ ျဖစ္သည္။

ရေနာင္းလူသတ္မႈႏွင့္ ပတ္သက္ၿပီး ကုုန္က်စရိတ္ကုုိ ဦးေဇာ္ေဇာ္၏ ဧရာဝတီေဖာင္းေဒးရွင္း က လွဴဒါန္းေထာက္ပ့ံထားေၾကာင္း သိရသည္။