အထီးက်န္ဆန္ေနေပမယ့္ ေဖာ္ေရြမႈေတြ မေျပာင္းလဲပါ…

ေႏွာင္းလႈိင္

မိုးအကုန္ ေဆာင္းအ၀င္ ဆုိေသာ္လည္း ရာသီ ဥတု ေဖာက္ျပန္ၿပီး မိုးရြာ တဲ့အတြက္ လူသြား လမ္းေတြမွာ ရြံ႔ပြက္ေတြ ေရအုိင္ ငယ္ေတြဟာ ဟုိတကြက္ ဒီတကြက္နဲ႔ ျပည့္ႏွက္လုိ႔ေနတယ္။ တခ်ိဳ႔ ေနရာမွာ ဆိုရင္ နင္းခ် လုိက္တာနဲ႔ ရြံ႕ေတြက ေျခမ်က္စိ အထိ နစ္ျမဳပ္ သြားပါတယ္။ ထိုင္းႏိုင္ငံ မယ္ေဟာင္ ေဆာင္ခရိုင္ အတြင္းက ကရင္နီ အမွတ္၂ ဒုကၡသည္ စခန္းမွာပါ။

ကရင္နီ ဒုကၡသည္ စခန္း အမွတ္ ၂ ဟာ မယ္ေဟာင္ေဆာင္ ခရိုင္က တျခား ေက်းရြာ ေတြြနဲ႔ ေ၀းလံ ေခါင္းပါးၿပီး ဧည့္သည္ေတြ အေရာက္ အေပါက္ နည္းတဲ့ ေနရာလုိ႔ ေျပာရင္ မမွားပါဘူး။ ကရင္နီ အမွတ္ ၁ ဒုကၡသည္ စခန္းနဲ႔ ႏိႈင္းရင္ အထီး က်န္ဆန္ လြန္းလွ ပါတယ္။

သဘာ၀ ေဘးဒဏ္ေၾကာင့္ ေရေတြ ဖ်က္ဆီး ထားတဲ့ အတြက္ မယ္ေဟာင ္ေဆာင္ၿမိဳ႕ကေန စီးလာ တဲ့က်မတို႔ ကားဟာ စခန္း ထဲထိ မ၀င္ႏိုင္ ေတာ့ပါဘူး။ စခန္းထဲ ေရာက္ဖို႔ ၁ နာရီေက်ာ္ၾကာ ေျခလ်င္ျဖင့္ ထပ္ေလွ်ာက္ ရပါတယ္။

စခန္း ၂ သို႔ အလည္အပတ္ေရာက္လာတဲ့ က်မတို႔အုပ္စုထဲက ဖူးေမာ္ကေတာ့ တုတ္ရွည္ေလးကို အားကိုးၿပီး ျဖည္းေလးစြာ ေလွ်ာက္လွမ္းရင္း အခုလုိ ေျပာပါတယ္။

“အခုသူတုိ႔ထားတဲ့ ဂုိေဒါင္နဲ႔ စခန္းနဲ႔ဆုိရင္ က်မဘာမွမထမ္းပဲ သြားတာေတာင္ တအားေမာတယ္။ စခန္းထဲကလူေတြ ဆန္သြားထုတ္ရင္ေတာ့ သူတုိ႔အတြက္ အရမ္းအခက္အခဲျဖစ္မွာပဲ”

ခင္မင္စရာေကာင္းၿပီး ဧည့္သည္ေတြကို လုိေလေသးမရွိေအာင္ ကူညီတတ္တဲ့ ရြာထဲက ပ်ိဳေမတုိ႔ရဲ့ ျပဳစုယုယမႈေၾကာင့္ ဖူးေမာ္တုိ႔ ပင္ပန္း လာသမွ် အေမာေတြဟာ ေျပေစပါတယ္။

ယခင္တုန္းက TBBC နဲ႔ UNHCR က ထုတ္ေပးတဲ့ စားနပ္ရိကၡာ ဆန္ေတြကို ရပ္ကြက္အတြင္းမွာပဲ ထုတ္ယူႏုိင္ေပမယ့္ ယခုအခ်ိန္မွာေတာ့ ေျခလ်င္ျဖင့္ တနာရီေက်ာ္ၾကာ လမ္းေလွ်ာက္သြားၿပီး ထုတ္ယူရမွာ ျဖစ္ပါတယ္။

ေရျဖတ္လုိက္၊ ေတာင္တက္လုိက္၊ ရႊံ႕ပြက္မ်ားထဲ လမ္းေလွ်ာက္လုိက္၊ က်ဥ္းေျမာင္းတဲ့ ၀ါးတံတားေပၚကူးလုိက္နဲ႔ စားနပ္ရိကၡာ ဆန္ေတြ ကို ဒီလုိခက္ခက္ခဲခဲျဖင့္ သြားေရာက္ သယ္ယူၾကရပါတယ္။

ေရတုိက္စားမႈေၾကာင့္ စခန္း ၂ နဲ႔ ျပင္ပဆက္သြယ္ေရးမွာ တႏွစ္ထက္တႏွစ္ ခက္ခဲသည္ထက္ ပိုမုိခက္ခဲလာပါေတာ့တယ္။ ယခင္တြင္ စခန္းအတြင္းသို႔ NGO ကားမ်ား လာေရာက္ႏုိင္ေသာ္လည္း ယခုႏွစ္မွာေတာ့ ကားမ်ား စခန္းထဲ မ၀င္လာႏုိင္ေတာ့တဲ့အတြက္ စခန္းသူ၊သားမ်ားက စားနပ္ရိကၡာ၊ဆန္မ်ား ထုတ္ယူႏုိင္ရန္ စခန္းအျပင္သို႔ ထားေပးပါတယ္။

“လကုန္ေတာ့မယ္ ဆန္ကို အေ၀းႀကီးသြားထုတ္ရမယ္ အဖြားအေနနဲ႔ ဘယ္လုိ သြားထုတ္ရမလဲ စဥ္းစားလုိ႔မရဘူး။ အဲမွာ သြားထုတ္ဖုိ႔ စိတ္ေမာလုိက္တာ” လုိ႔ စခန္း ၂ ရပ္ကြက္ ၃ မွာ ေနထုိင္တဲ့ အသက္ ၆၀ အရြယ္အဖိုးက ေလပူတခ်က္ ျဖည္းေလးစြာ မႈတ္ထုတ္ရင္း ေျပာပါတယ္။

လမ္းအခက္အခဲေၾကာင့္ စခန္းထဲမွာ အခုဆုိရင္ ကားဘီးယာေလးေတာင္ ျမင္ေတြ႔ခြင့္မရွိေတာ့ပါဘူး။ သဘာ၀ေဘးဒဏ္ေၾကာင့္ စခန္း ၂ ဟာ အရင္က စခန္း ၂ နဲ႔ မတူေတာ့ပါ။ ယခင္က စနစ္တက် စီးဆင္းေနတဲ့ စမ္းေခ်ာင္းေရဟာ အိမ္ေတြကိုၿဖိဳၿပီး လူေနအိမ္လမ္းေၾကာင္းကို ေနရာယူလိုက္ပါၿပီ။

ၿပီးခဲ့တဲ့ ၾသဂုတ္လမွစ၍ မုိးရြာသြန္းၿပီး ေရႀကီးမႈေၾကာင့္ အသက ္၅၂ အရြယ္ အမ်ိဳးသားတဦး ေရထဲေမ်ာပါေသဆံုးသြားခဲ့ပါတယ္။ စက္တင္ဘာလ ၃ ရက္ေန႔မွာလည္း ေရႀကီးတဲ့အတြက္ ေခ်ာင္းနံေဘးက အိမ္ ၈ လံုး ပ်က္စီးသြားၿပီး ေနာက္ပိုင္းတြင္လည္း ေရတုိက္စားမႈေၾကာင့္ ေခ်ာက္ကမ္းပါးၿပိဳက်ၿပီး အိမ္ေတာ္ေတာ္မ်ားမ်ား ပ်က္စီးသြားပါတယ္။ ယခင္ကသာယာလွတဲ့ စမ္းေခ်ာင္းေလးေတြနဲ႔ ရြာကို ၀ုိင္းရံထားတဲ့ စိမ္းလန္းစိုေျပတဲ့ ေတာင္တန္းေလးေတြဟာလည္း အလွမဲ့လုိ႔ေပါ့။

ကရင္နီအမွတ္ ၂ ဒုကၡသည္ စခန္း (ေခၚ) မယ့္စူးရင္းေက်းရြာ စတင္ျဖစ္ေပၚလာခ်ိန္တြင္ ၁၉၉၅ ခုႏွစ္မွာ ကားမ်ား ဆုိင္ကယ္မ်ားက ရြာထဲသုိ႔ ပံုမွန္လာေရာက္ေလ့ရွိပါတယ္။ စခန္း၂ ဟာ ရပ္ကြက္ ၄ ခုျဖစ္ တည္ေဆာက္ထားၿပီး ၀ါးပင္၊ ဖက္မုိးေတြနဲ႔ တည္ေဆာက္ထားတဲ့ တဲအိမ္ေလးေတြနဲ႔ ေဆာက္လုပ္ထားတဲ့ စခန္း၂ ဟာ လူဦးေရ ၃၆၇၈ ဦး ေနထိုင္ၾကပါတယ္။

ယခင္ ၁၉၉၆ - ၉၇ ခုႏွစ္တုန္းက စခန္းထဲမွ ေစ်းဆုိင္ေရာင္းသူမ်ားလည္း မနက္ ၅ နာရီအခ်ိန္တြင္ လုိင္းကားျဖင့္ မယ္ေဟာင္ေဆာင္ၿမိဳ႔ထဲသို႔ ထြက္သြားၿပီး ညေနေစာင္းအခ်ိန္တြင္ ေရာင္းရန္ ပစၥည္းမ်ားနဲ႔ ျပန္ေရာက္လာေလ့ရွိတယ္။

သုိ႔ေသာ္ NGO ကားမ်ားမွ လြဲ၍ စခန္းထဲသို႔ ဆုိင္ကယ္မ်ား၊ ကားမ်ား ယူ၀င္ခြင့္ကို ေဒသခံအာဏာပိုင္က အကန္႔အသတ္ သတ္မွတ္ထားသည့္အတြက္ ေနာက္ပိုင္းတြင္ အျပင္မွကား၊ ဆုိင္ကယ္မ်ား ၀င္လာျခင္းမရွိေတာ့ပါ။ အခုဆုိရင္ လမ္းပ်က္စီးသြားတဲ့အတြက္ ကားမ်ား စခန္းထဲသို႔ ၀င္လုိ႔မရေတာ့ပါ။ ကားဘီးယာမ်ားလည္း ေပ်ာက္ကြယ္ေနပါၿပီ။ ျပင္ပႏွင့္ အလွမ္းေ၀းေနရင္းက ပိုမိုအလွမ္းေ၀းသြားျပန္ပါၿပီ။

စခန္း ၂ မွ ေက်ာင္းသူ၊သားမ်ားဟာလည္း ျပည္ပတြင္ ပညာသင္ၾကားခြင့္လည္း တျဖည္းျဖည္း အားနည္းလာပါတယ္။ သူတုိ႔ဟာ ပညာအရည္အခ်င္းမရွိလုိ႔ေတာ့ မဟုတ္ပါ။ အရည္အခ်င္းရွိရက္နဲ႔ လမ္းပန္းဆက္သြယ္ေရး အခက္အခဲေၾကာင့္ ျပင္ပသို႔ ပညာသင္ၾကားသည့္ အခြင့္အေရး အလုိလုိ ဆံုးရႈံးရပါတယ္။

“ကမ့္မွာရွိတဲ့ ေက်ာင္းသူ၊သားေတြက ျပည္ပကို ပညာထြက္ရွာဖုိ႔ အခြင့္အေရးနည္းေနတယ္။ ဘာျဖစ္လု႔ိလည္းဆုိေတာ့ communication အားနည္းခ်က္ေၾကာင့္ပါ”လုိ႔ ဆယ္တန္းလြန္ေက်ာင္းဆရာမ တဦးက သူ႔မရဲ႔ အျမင္ကို ေျပာပါတယ္။

ေက်ာင္းၿပီးေသာ သူမ်ားဟာ စခန္းထဲမွ ေက်ာင္းဆရာ ဆရာမ အလုပ္၊ ေဆးခန္းသို႔ ၀င္လုပ္ျခင္း၊ VT( အသက္ေမြး၀မ္းေက်ာင္း)၊ COFEE၊ အုပ္ခ်ဳပ္ေရး၊ စတဲ့ အလုပ္မ်ားသာ လုပ္ကိုင္စားေသာက္ေနၾကတယ္။

စခန္း ၂ အတြင္းတြင္ မေတာ္တဆ တခုခု ျဖစ္ပ်က္ပါက အဆက္အသြယ္ ခက္ခဲသည့္အတြက္ အျပင္သို႔ ခ်က္ခ်င္းသတင္းမေပးႏုိင္သလုိ ျပည္ပမွ ျဖစ္ပ်က္မႈကိုလည္း စခန္းထဲတြင္ ခ်က္ခ်င္း မသိႏိုင္ပါ။

မိသားစုမ်ား စားေသာက္ရန္ ေခ်ာင္းနံေဘးတြင္ စိုက္ပ်ိဳးေလ့ရွိတဲ့ ဟင္းသီးဟင္းရြက္ သီးႏွံပင္ေတြလည္း ေရႀကီးလုိ႔ ေရထဲ ေမ်ာပါသြားကုန္ပါၿပီ။ သီးႏွံကိုယ္စား အာလူးေလာက္ရွိတဲ့ ေက်ာက္ခဲေတြပဲ ေနရာယူေနတယ္။

ေရႀကီးၿပီးေနာက္ပိုင္းမွာ ကုန္ေစ်းႏႈန္းလည္း ျမင့္လာတဲ့အတြက္ စခန္းသူ၊သားမ်ား စားေသာက္ေရးအတြက္ အခက္အခဲနဲ႔ ေတြ႔ႀကံဳေနၾကရတယ္လုိ႔ စခန္း အုပ္ခ်ဳပ္ေရးက ေျပာပါတယ္။

“ကုန္ေစ်းႏႈန္းျမင့္တက္လာတာ အလုပ္မရွိတဲ့သူေတြ အခက္အခဲရွိမွာဘဲ။ သူတုိ႔ ၀ယ္စားႏုိင္ၾကမွာ မဟုတ္ဘူး” လုိ႔ စခန္းအုပ္ခ်ဳပ္ေရးမွ တာ၀န္ရွိသူတဦးက ေျပာပါတယ္။

ဘယ္လုိပဲျဖစ္ျဖစ္ ကရင္နီ အမွတ္ ၂ ဒုကၡသည္ စခန္းဟာ သဘာ၀ေဘးဒဏ္ေၾကာင့္ လမ္းပန္းဆက္သြယ္ေရးေတြ ပ်က္စီးေနေပမယ့္လည္း စခန္းေကာ္မီတီ၏ အုပ္ခ်ဳပ္ပံုမွာ စည္းစနစ္က်ၿပီး ပံုမွန္လည္ပတ္ေလ့ရွိေနၿမဲပါ။

ဒီထက္ဂုဏ္ယူစရာ ေက်နပ္မဆံုးျဖစ္မိတာကေတာ့ စခန္း ၂ ဟာ ဘယ္ေလာက္ပဲ အထီးက်န္ဆန္ေနပါေစ စခန္းတြင္းက စခန္းသူစခန္းသားေတြ၊ လူငယ္ေမာင္မယ္တို႔ရဲ့ ေဖၚေရႊမႈေတြက မေျပာင္းမလဲခိုင္မာေနလို႔ပါဘဲ။

ဖူးေမာ္တုိ႔ အိမ္ျပန္ခ်ိန္မွာ စခန္း ၂ က တလတႀကိမ္ထုတ္ေပးတဲ့ ဂုိေဒါင္အထိ ေျချခင္ျဖင့္ တနာရီေက်ာ္ေလာက္ လမ္းေလွ်ာက္သြားရပါတယ္။ က်မတို႔ကို ကားနားအထိ လုိက္ပို႔ေပးတဲ့ စခန္းထဲမွ ပ်ိဳမယ္ေမာင္မယ္တုိ႔ဟာ ကားထြက္ခ်ိန္မွာေတာ့ ဖူးေမာ္တုိ႔ ေနာက္ေက်ာကို ေမွ်ာ္ၾကည့္ၿပီး လက္ျပႏႈတ္ဆက္ရင္း ကားရဲ႔ေရြ႕လ်ားမႈေၾကာင့္ သူတုိ႔နဲ႔ ေ၀းသည္ထက္ ပိုမုိေ၀းသြားပါေတာ့တယ္။

ဖူးေမာ္တုိ႔က ကားစီးၿပီး အိမ္ျပန္ခ်ိန္မွာေတာ့ သူတုိ႔ခမ်ာ စခန္းထဲျပန္ေရာက္ဖု႔ိ တနာရီေက်ာ္ၾကာ လမ္းေလွ်ာက္ျပန္ရအံုးမွာကို ေတြးမိရင္း..။