“ႏိုင္ငံတကာ သတင္း လြတ္လပ္ခြင့္” ဆု ဧရာ၀တီ အယ္ဒီတာခ်ဳပ္ ဦးေအာင္ေဇာ္ ခ်ီးျမွင့္ခံရ

လင္းသန္႔

အေမရိကန္ႏုိင္ငံ နယူးေယာက္ၿမိဳ႕ အေျခစိုက္ သတင္းသမားမ်ား အကာအကြယ္ေပးေရး ေကာ္မတီ (CPJ)က ဧရာဝတီ သတင္းဌာန တည္ေထာင္သူ အယ္ဒီတာခ်ဳပ္ ဦးေအာင္ေဇာ္အား ယခုႏွစ္အတြက္ ႏုိင္ငံတကာ သတင္းလြတ္ လပ္ခြင့္ဆုကုိ ေပးအပ္ေၾကာင္း ယမန္ေန႔က ေၾကညာခ်က္ထုတ္ျပန္သည္။

ေၾကညာခ်က္တြင္ ကမာၻတ၀န္း သတင္းလြတ္လပ္မႈအတြက္ အကာအကြယ္ေပး ေရးလုပ္ငန္းမ်ားကို လုပ္ကုိင္ေန သည့္ လြတ္လပ္၍ ေငြေၾကးအက်ိဳးအျမတ္ အတြက္ ဖြဲ႔စည္းထားျခင္း မဟုတ္ေသာ CPJ က ႏုိင္ငံတကာ သတင္းလြတ္ လပ္ခြင့္ ဆုကို ႏွစ္စဥ္ ခ်ီးျမင့္လာရာ ၂၄ ႀကိမ္ေျမာက္ ၿပီျဖစ္ၿပီး၊ ယခုႏွစ္ ၂၀၁၄ ခုႏွစ္အတြက္ သတင္း လြတ္လပ္ခြင့္ဆု မ်ား“ 2014 International Press Freedom Award” ဆုမ်ားကို ဧရာ၀တီ အယ္ဒီတာခ်ဳပ္ ဦးေအာင္ေဇာ္ အပါအ၀င္ သတင္းသမား ၄ ဦးအား ခ်ီးျမွင့္မည္ျဖစ္ေၾကာင္း ေဖာ္ျပထားသည္။

ဆုရရွိသူမ်ားမွာ ဧရာ၀တီ အယ္ဒီတာခ်ဳပ္ ဦးေအာင္ေဇာ္၊ အီရန္ႏုိင္ငံမွ အလြတ္ သတင္းေထာက္ ( ယခင္ အီရန္ အစၥလမ္မစ္ သတင္း ေအဂ်င္စီ IRNA အယ္ဒီတာေဟာင္း) ဆီယမ္မတ္ခ္ ဂါဒီရီ ( Siamak Ghaderi)၊ ေတာင္အာဖရိကႏုိင္ငံက စီးတီး ပရက္စ္ အယ္ဒီတာခ်ဳပ္ မစၥတာ ဖာရီယယ္ ဟာဖာဂ်ီး(Ferial Haffajee) ႏွင့္ ႐ုရွား ႏိုင္ငံက Russian independent TV channel Dozhd အယ္ဒီတာခ်ဳုပ္ မီေခးလ္ ဇုိင္ဂါ ( Mikhail Zygar ) တုိ႔ျဖစ္သည္။

ႏုိင္ငံတကာသတင္းလြတ္လပ္ခြင့္ ဆုရရွိျခင္းႏွင့္ပတ္သက္၍ ဧရာ၀တီ အယ္ဒီတာခ်ဳပ္ ဦးေအာင္ေဇာ္က “ဒီဆုက က်ေနာ့္အတြက္ မဟုတ္ပါဘူး။ တကယ္ေတာ့ ဒီဆုဟာ သတင္းလြတ္လပ္ခြင့္ကို ကာကြယ္ဖုိ႔ ယံုၾကည္ၾကတဲ့ သတင္းသမားေတြနဲ႔ သတင္းလြတ္လပ္ခြင့္ကုိ ကာကြယ္ေနသူေတြအတြက္ ျဖစ္တယ္လုိ႔ ခံယူတယ္” ဟု ဆုိသည္။

ဦးေအာင္ေဇာ္သည္ ၂၀၁၀ ျပည့္ႏွစ္တြင္ သတင္းလြတ္လပ္ခြင့္ႏွင့္ ဒီမိုကေရစီေရးအတြက္ တက္ႂကြစြာ ေဆာင္ရြက္ လႈပ္ရွားသူအျဖစ္ နယ္သာလန္အေျခစိုက္ Prince Claus Fund ၏ Prince Claus Award ကို ခ်ီးျမွင့္ခံရၿပီး၊၂၀၁၃ ခုႏွစ္ကလည္း Stanford University ၏ Walter H. Shorenstein Asia-Pacific Research Center (Shorenstein APARC) မွ ခ်ီးျမွင့္သည့္ Shorenstein Journalism Award ဆုကုိ ရရွိခဲ့ေသးသည္။

စစ္အစုိးရလက္ထက္က ႏုိင္ငံေတာ္ရန္သူအျဖစ္သတ္မွတ္ခံခဲ့ရသည့္ ဧရာ၀တီသတင္းဌာနသည္ အစုိးရသစ္ လက္ထက္မွာလည္း ဖိအား ေပးမႈမ်ား ခံေနရဆဲျဖစ္ၿပီး၊ သတင္းလြတ္လပ္ခြင့္ ကိစၥတြင္ အေရးပါသည့္ သတင္းဌာန တခု အျဖစ္ CPJ ေၾကညာခ်က္က ေျပာဆုိထားသည္။

ဧရာဝတီသတင္းဌာန၏ ေဝဖန္ေရးသား တင္ျပမႈမ်ားေၾကာင့္ ဧရာ၀တီ အင္တာနက္ ၀က္ဆုိက္စာမ်က္ႏွာမ်ားသည္ ပစ္ မွတ္ တခု အျဖစ္လည္း ဆုိက္ဘာ တုိက္ခိုက္မႈမ်ား မၾကာ ခဏခံခဲ့ရသည္။

ဦးေအာင္ေဇာ္အား ယခုကဲ့သို႔ CPJ ရဲ႕ ႏုိင္ငံတကာ သတင္းလြတ္လပ္ခြင့္ ဆုရွင္အျဖစ္ ေရြးခ်ယ္ရျခင္းသည္ စစ္ အစုိးရ လက္ထက္ကတည္းက ဧရာဝတီသတင္းဌာနက ႏွစ္ေပါင္းမ်ားစြာ သတင္းမီဒီယာတာ၀န္ေက်ပြန္စြာ ေဝဖန္ ေျပာဆုိ ေရး သားေနခဲ့၍ ျဖစ္ေၾကာင္း CPJ တာဝန္ရွိသူ တဦးက ေျပာထားသည္။

CPJ အမႈေဆာင္ ဒါ႐ုိင္တာ Joel Simon က စုိးရိမ္ဖြယ္ မွတ္တမ္းမ်ားရွိသည့္ အၾကမ္းဖက္မႈမ်ားႏွင့္ ဖိႏွိပ္မႈမ်ားအေပၚ သတင္းသမားမ်ားသည့္ ႀကံ့ႀကံ့ခံရင္ဆုိင္ေနရၾကရေၾကာင္း ဆုိသည္။

“အခက္အခဲ၊ အႏၱရာယ္ေတြကို မမႈပဲ ႀကံ့ႀက့ံခံၿပီး မေလွ်ာ့ေသာ ဇြဲလံု႔လျဖင့္ က်ေနာ္တု႔ိဆီ သတင္းေတြသယ္ေဆာင္ေပး ဖုိ႔ စြန္႔လႊတ္စြန္႔စားၾကတဲ့ သတင္းသမားေတြကုိ CPJ ႏုိင္ငံတကာ သတင္းလြတ္လပ္ခြင့္ ဆုျဖင့္ ဂုဏ္ျပဳသြား မွာ ျဖစ္တယ္” ဟု CPJ အမႈေဆာင္ ဒါ႐ုိက္တာ ဂ်ဳိးဆုိင္မြန္ က ေၾကညာခ်က္တြင္ ေျပာဆုိထားသည္။

ယခုႏွစ္အတြက္ 2014 CPJ International Press Freedom Award ဆုရၾကသူမ်ားအား ဂုဏ္ျပဳမည့္ အခမ္းအနားကို လာမည့္ ႏုိဝင္ဘာလ ၂၅ ရက္ ေန႔တြင္ နယူးေယာက္ၿမိဳ႕ The Grand Ballroom ခန္းမ၌ ညစာစားပြဲႏွင့္ အတူ က်င္းပ မည္ ျဖစ္ေၾကာင္း သိရသည္။

CPJ သတင္းသမားမ်ား ကာကြယ္ေရးအဖြဲ႔ကို ၁၉၈၁ ခုႏွစ္က အေမရိကန္အေျခစိုက္ သတင္းေထာက္မ်ား အဖြဲ႔တခု စတင္တည္ေထာင္ခဲ့သည္။ ထုိ႔ေနာက္ ဖိႏွိပ္ခံ၊ အႏၱရာယ္မ်ားေအာက္တြင္ အလုပ္လုပ္ကိုင္ေနၾကေသာ ကမာၻတလႊားမွ သတင္းေထာက္မ်ားအား အကာအကြယ္ေပးေရးအတြက္ ၁၉၈၂ ခုႏွစ္တြင္ ပထမဆံုး မစ္ရွင္တခုကုိ စတင္ခဲ့သည္။

လြတ္လပ္သည့္ လူ႔အဖြဲ႔အစည္းျဖစ္ေပၚေစေရး ရည္ရြယ္ခ်က္ျဖင့္ ေနာက္ပိုင္းတြင္ သတင္းလြတ္လပ္ခြင့္အတြက္ ႀကိဳး စားလုပ္ေဆာင္ၾကသည့္ သတင္းသမားမ်ားအား ႏွစ္စဥ္ သတင္းလြတ္လပ္ခြင့္ဆုကို ခ်ီးျမွင့္လွ်က္ ရွိသည္။