တ႐ုတ္ စီမံကိန္းေတြနဲ႔ ရခိုင္ေဒသ ရလဒ္

ခင္ဦးသာ

ရခိုင္ျပည္နယ္ ေက်ာက္ျဖဴေဒသမွာ တ႐ုတ္ႏိုင္ငံက တည္ေဆာက္ဆဲ စီမံကိန္းေတြ၊ တည္ေဆာက္မယ့္ စီမံကိန္းေတြနဲ႔ပတ္သက္ၿပီး ေဒသခံေတြရဲ႕ အက်ိဳးစီးပြား ပ်က္စီးဆုံး႐ွႈံးမႈေတြ၊ လူမႈဘ၀ နစ္နာ ဆုံး႐ွႈံးမႈေတြ ရွိေနပါတယ္။

အဲဒီ ဆုံး႐ႈံး နစ္နာမႈေတြကို သက္ဆုိင္ရာ တာ၀န္ရွိသူေတြက တိတိက်က် ေျဖရွင္းေပးႏုိင္ျခင္း မရွိတဲ့အတြက္ ရခိုင္ေဒသတြင္း စီမံကိန္းေတြ ေစာင့္ၾကည့္ေရး အဖြဲ႔ေတြက စစ္တမ္းေကာက္ယူမႈေတြ လုပ္ဖို႔ ျပင္ဆင္ေနၾကပါတယ္။

ဒီ့အျပင္ စီမံကိန္းေတြနဲ႔ ပတ္သက္ၿပီး စာခ်ဳပ္ပါ အခ်က္အလက္ေတြကုိ ျပည္သူေတြဆီ ပြင့္လင္းျမင္သာမႈ ရွိရွိ တရား၀င္ ခ်ျပေပးဖို႔ ေတာင္းဆိုၾကမယ္လို႔လည္း သိရပါတယ္။

စစ္တမ္းေကာက္မယ့္ တ႐ုတ္စီမံကိန္းေတြထဲမွာ ေရႊသဘာ၀ ဓာတ္ေငြ႔ ပိုက္လိုင္း စီမံကိန္းနဲ႔အတူ ေရနံပိုက္လိုင္း၊ ရထားလမ္း စီမံ ကိန္းနဲ႔ တည္ေဆာက္ဖို႔ စီစဥ္ေနတဲ့ ေက်ာက္ျဖဴ အထူးစီးပြားေရးဇုန္ စီမံကိန္းေတြ ပါ၀င္မွာ ျဖစ္ပါတယ္။

“ဂက္စ္ပိုက္လိုင္းနဲ႔ပတ္သက္ၿပီး ခ်ဳပ္ဆိုထားတဲ့ စာခ်ဳပ္ပါ အခ်က္အလက္ေတြကုိ ျပည္သူေတြ အခုခ်ိန္အထိ သိခြင့္မရေသး သလို ေက်ာက္ျဖဴ-ကူမင္း ေဖာက္လုပ္မယ့္ ရထားလမ္းနဲ႔ပတ္သက္ၿပီးလည္း ေျပာဆိုခ်ျပတာ ဘာတခုမွ မရွိေသးပါဘူး၊ ဒါေတြကုိ ပြင့္ လင္း ျမင္သာေအာင္ ခ်ျပဖို႔ က်ေနာ္တို႔ ေတာင္းဆိုသြားမွာပါ”လို႔ ရခိုင္တိုင္းရင္းသားမ်ား တိုးတက္ေရးပါတီ(RNDP) ဥကၠ႒ ေဒါက္တာ ေအးေမာင္ က ဧရာ၀တီ ကို ေျပာပါတယ္။

ေက်ာက္ျဖဴ-ကူမင္း ရထားလမ္း စီမံကိန္းကုိ အေကာင္အထည္ေဖာ္ဖို႔ ျမန္မာအစိုးရနဲ႔ တ႐ုတ္ အစိုးရတို႔ ၂၀၁၁ ခုႏွစ္မွာ လက္မွတ္ ထုိးခဲ့ၾကပါတယ္။ ဒီစီမံကိန္းကုိ တ႐ုတ္ႏိုင္ငံက ရာႏုန္းျပည့္နီးပါး ရင္းႏွီးျမႇဳပ္ႏွံမယ္လို႔ မီးရထား ၀န္ႀကီးဌာနက အရာရွိတဦးကုိ ကိုး ကား ၿပီး Eleven မီဒီယာမွာလည္း ေဖာ္ျပထားပါတယ္။ ခန္႔မွန္းေျခ အေမရိကန္ေဒၚလာ ဘီလီယံ ၂၀ ၀န္းက်င္ ကုန္က်မယ္လို႔လည္း ဆိုပါတယ္။

ရထားလမ္း စီမံကိန္းစာခ်ဳပ္မွာ ခ်ဳပ္ဆိုထားတဲ့အခ်က္ေတြဟာ ႏိုင္ငံတကာ စီမံကိန္း စံေတြနဲ႔ကိုက္ညီမႈ ရွိမရွိ၊ ဘယ္ေနရာက ဘယ္ လိုေဖာက္မယ္ ဆိုတာေတြကုိ ျပည္သူေတြ သိဖို႔လိုအပ္တဲ့အျပင္ ဂက္စ္ပိုက္လိုင္း စီမံကိန္း စာခ်ဳပ္ကုိလည္း ျပန္သုံးသပ္ဖို႔လိုအပ္ေန တဲ့အတြက္ လႊတ္ေတာ္မွာ ေမးျမန္းသြားဖို႔ ရွိတယ္လို႔ ေဒါက္တာ ေအးေမာင္ က ေျပာတယ္။

ဂက္စ္ပိုက္လိုင္း စီမံကိန္း ဦးေဆာင္တည္ေဆာက္ေနတဲ့ တ႐ုတ္ အမ်ဳိးသားပိုင္ ေရနံေကာ္ပိုေရးရွင္း(CNPC) ကေတာ့ ေရႊ သဘာ၀ ဓာတ္ေငြ႔ပိုက္လိုင္း စီမံကိန္း ၉၀ ရာခိုင္ႏႈန္းေက်ာ္ၿပီးစီးေနၿပီး သဘာ၀ ဓာတ္ေငြ႔ေတြကို ဇူလိုင္လ အတြင္းမွာ ပို႔လႊတ္ႏိုင္ဖို႔ အဆင္ သင့္ ျဖစ္ေနၿပီလို႔ အခုလဆန္းမွာ ထုတ္ျပန္ခဲ့တယ္။

ရခိုင္ကမ္းလြန္ ေရနံလုပ္ကြက္ A-1 နဲ႔ A-3 က ထြက္တဲ့ သဘာ၀ဓာတ္ေငြ႕ကို တ႐ုတ္ကုိ ႏွစ္ေပါင္း ၃၀ ေရာင္းခ်မွာျဖစ္ၿပီး တႏွစ္မွာ သဘာ၀ဓာတ္ေငြ႔ တန္ခ်ိန္ ကုဗမီတာ ၁၂ ဘီလီယံနဲ႔ ေရနံစိမ္းစည္ ၄ သိန္းေလာက္ တင္ပို႔ႏိုင္မွာ ျဖစ္တယ္လို႔ သိရပါတယ္။ အဲဒီ ဂက္စ္ပိုက္လိုင္း စီမံကိန္းမွာ CNPC က ၅၀.၉ ရာခိုင္ႏႈန္း နဲ႔ စြမ္းအင္ ၀န္ႀကီးဌာန ျမန္မာ့ ေရနံနဲ႔ သဘာ၀ ဓာတ္ေငြ႕ လုပ္ငန္း(MOGE) က ၄၉.၁ ရာခိုင္ႏႈန္း ပါ၀င္တယ္။

တ႐ုတ္ႏိုင္ငံက ေလာင္စာ စြမ္းအင္လိုအပ္ခ်က္ရဲ႕ ၈၀ ရာခိုင္ႏွႈန္းကို အာဖရိကနဲ႔ အေရွ႕အလယ္ ပိုင္းေဒသေတြက ေရနံစိမ္းေတြကို မလကၠာ ေရလက္ၾကားကို အဓိက အသုံးျပဳ တင္သြင္းေနရတာျဖစ္ပါတယ္။ အဲဒီအတြက္ ကုန္က် စရိတ္ႀကီး ျမင့္တာ၊ အခ်ိန္ၾကာ တာ၊ မလကၠာေရ လက္ၾကားက ပင္လယ္ဓားျပေတြရဲ႕ ရန္ကို ေၾကာက္ရတာ စတဲ့ အခက္အခဲေတြက တ႐ုတ္ႏိုင္ငံအတြက္ ေခါင္း ကိုက္စရာ ျဖစ္ေနတယ္။

ေက်ာက္ျဖဴ ေရနက္ဆိပ္ကမ္း ၿပီးစီးသြားရင္ေတာ့ အေရွ႕အလယ္ပိုင္းက ေရနံေတြကုိ မလကၠာ ေရလက္ၾကား ျဖတ္စရာ မလိုေတာ့ ဘဲ ေက်ာက္ျဖဴက တဆင့္ တ႐ုတ္ျပည္ထဲကုိ ေငြကုန္ေၾကးက် သက္သာစြာနဲ႔ အခ်ိန္တိုအတြင္း တင္ပို႔ႏိုင္ေတာ့မွာမို႔ ေက်ာက္ျဖဴ ေဒသက စီမံကိန္းေတြဟာ တ႐ုတ္အတြက္ အက်ဳိးေက်းဇူး မ်ားလွပါတယ္။

ျမန္မာ အစိုးရအေနနဲ႔လည္းပဲ တႏွစ္မွာ အေမရိကန္ေဒၚလာ ၁ ဒသမ ၂ ဘီလီယံကို ႏွစ္ေပါင္း ၃၀ အထိ ရရွိမွာ ျဖစ္တယ္။

ရခိုင္ေဒသ စီမံကိန္းေတြနဲ႔ဆက္စပ္ၿပီး တ႐ုတ္ႏိုင္ငံရဲ႕ စြမ္းအင္လိုအပ္ခ်က္ကုိ အေထာက္အကူျဖစ္ေပမယ့္ ရခိုင္ေဒသမွာေတာ့ လွ်ပ္စစ္မီး တေန႔ ၃ နာရီေလာက္သာ ရရွိတဲ့အျပင္ မီတာ တယူနစ္ကုိ က်ပ္ ၄၅၀ ကေန ၈၀၀ အထိေပးေဆာင္ေနရတယ္။ ရခိုင္ျပည္ နယ္ဟာလည္း ခ်င္းျပည္နယ္ ၿပီးရင္ ျမန္မာႏိုင္ငံရဲ႕ ဒုတိယ အဆင္းရဲဆုံး ျပည္နယ္တခု ျဖစ္ေနတယ္။

CNPC ကေတာ့ ေဒသ ဖြံ႔ၿဖိဳးေရးအတြက္ အေမရိကန္ ေဒၚလာ ၁၀ သန္း ေပးလွဴထားၿပီးျဖစ္တယ္လို႔ ဆိုတယ္။ ဒါ့အျပင္ စီမံကိန္း လည္ပတ္မႈေတြေၾကာင့္ ထိခိုက္မယ့္ အရာေတြ အတြက္ ေဒၚလာ ၂ သန္းကုိ ႏွစ္စဥ္ အသုံးျပဳသြားဖို႔ ရွိတယ္လို႔လည္း ေျပာပါတယ္။

အဲဒီ ေဒၚလာ ၁၀ သန္းကုိ ၿပီးခဲ့ႏွစ္ေတြကတည္းက ေပးထားေပမယ့္ လက္ေတြ႔မွာေတာ့ ေဒၚလာ ၁ သန္း ကုန္က်မယ့္ လုပ္ေဆာင္ ေပးမႈေတာင္ မရွိေသးဘူးလို႔ ေဒသခံလူမႈအဖြဲ႔ေတြက ေျပာတယ္။ ေဒၚလာ ၁၀ သန္းကို ျမန္မာ အာဏာပိုင္ေတြက တဆင့္လွဴဒါန္း ထားတာ ျဖစ္တယ္လို႔ CNPC တာ၀န္ခံေတြက မီဒီယာေတြကုိ ေျပာဆိုထားပါတယ္။

ေရႊဂက္စ္ပိုက္လိုင္း စီမံကိန္းနဲ႔ဆက္စပ္ စီမံကိန္းေတြ တည္ရွိရာ မေဒးကြ်န္းေပၚက ေဒသခံျပည္သူေတြမွာေတာ့ လယ္ေျမ အဓမၼသိမ္းယူခံရတာ၊ ဥယ်ာဥ္ၿခံေတြ ဖ်က္ဆီးခံရတာ၊ သဘာ၀ပတ္၀န္းက်င္ ပ်က္စီး ဆုံး႐ွႈံးသြားတာ၊ လူ႔အခြင့္အေရး ခ်ဳိးေဖာက္ခံ ေနရ တာ စတဲ့ျပႆနာေတြနဲ႔ ရင္ဆိုင္ေနရဆဲပါပဲ။

မေဒးကြ်န္းေဒသ တ၀ိုက္ ပင္လယ္ျပင္ရွိ သဘာ၀ သႏာၱေက်ာက္တန္းေတြကုိ တ႐ုတ္ေတြက မိုင္းခြဲဖ်က္ဆီး လိုက္တဲ့အတြက္ ငါးေတြမ်ဳိးျပဳန္းတီးသြားသလို၊ တ႐ုတ္ကုန္တင္ သေဘာၤႀကီးေတြ ေန႔စဥ္၀င္ထြက္ သြားလာေနၾကလို႔ တႏိုင္တပိုင္ ငါးဖမ္းလုပ္ကိုင္ စား ေသာက္ေနၾကတဲ့ ေဒသခံေတြမွာလည္း လြတ္လပ္စြာ ငါးဖမ္းပိုင္ခြင့္ မရွိၾကေတာ့ပါဘူး။

“မေဒးကြ်န္းေပၚက ရဲစခန္းသြားတိုင္ရင္လည္းပဲ ဘာမွ တာ၀န္ယူေဆာင္ရြက္ေပးတာ မရွိဘူး၊ အဲဒီ ရဲစခန္းက တ႐ုတ္ေတြကုိ ကာ ကြယ္ ေပးဖို႔တခုတည္း အတြက္နဲ႔ ေဆာက္ထားတာပါ၊ တ႐ုတ္ေတြ အလိုက်ပဲ ေဆာင္ရြက္ေပးတယ္၊ ေဒသခံေတြ အတြက္ လုပ္ ေပး တာကေတာ့ ဆႏၵျပရင္ ဖမ္းတာပါပဲ”လို႔ ေဒသခံေတြ နစ္နာမႈ အတြက္ ဦးေဆာင္ ဆႏၵျပလို႔ ဖမ္းဆီး တရားစြဲဆိုျခင္း ခံထားရသူ ဦးထြန္းၾကည္ က ေျပာတယ္။

ဒါ့အျပင္ ဂက္စ္ေတြ ပို႔ေတာ့မယ္လို႔ CNPC က ဆိုေနေပမယ့္ ဂက္စ္ေတြ သန္႔စင္တဲ့ စက္႐ုံက စြန္႔ပစ္မယ့္ အညစ္အေၾကးေတြနဲ႔ေဘးထြက္ ပစၥည္းေတြကုိ ဘယ္ေနရမွာ ဘယ္လိုစြန္႔ပစ္မယ္ ဆိုတာကုိ CNPC က ေရာ၊ အစိုးရ အာဏာပိုင္ေတြကပါ ရွင္းလင္း ေျပာ ဆိုမႈေတြ မရွိေသးတဲ့အေပၚမွာ ေဒသခံေတြက စိုးရိမ္ေနၾကတယ္လို႔ ေက်ာက္ျဖဴေဒသခံ ျပည္သူ႔လႊတ္ေတာ္ ကိုယ္စားလွယ္ ဦးဘရွိန္ ကလည္း ေျပာပါတယ္။

သဘာ၀ ပတ္၀န္းက်င္ပ်က္စီးမႈေတြနဲ႔ ပတ္သက္ၿပီး သဘာဝပတ္ဝန္းက်င္ ထိခိုက္မႈ စစ္တမ္း(EIA)၊ လူမႈဝန္းက်င္ ထိခုိက္မႈ စစ္တမ္း(SIA) ေတြ ကုိလည္း စနစ္တက် လုပ္ေဆာင္မႈေတြ မရွိေသးပါဘူး။

ဂက္စ္ပိုက္လိုင္း ျပႆနာေတြကုိ ေျဖရွင္းေပးႏိုင္မႈ မရွိေသးဘဲ ေက်ာက္ျဖဴ-ကူမင္း ရထားလမ္း စီမံကိန္းကုိ ျပည္သူေတြကုိပြင့္လင္း ျမင္သာစြာ ခ်မျပဘဲ ထပ္မံလုပ္ေဆာင္မယ္ဆိုရင္ ေဒသတြင္း ဆႏၵျပကန္႔ကြက္မႈေတြ ႀကီးထြားလာႏိုင္ေျခရွိပါတယ္။ မီးရထားလမ္း တေလွ်ာက္မွာ လယ္ယာေျမေတြ သိမ္းယူမႈ၊ ေက်းရြာေတြ ေနရာေျပာင္းေရႊ႕ေပးရမႈ၊ စိုက္ခင္းေတြ သိမ္းယူမႈ စတဲ့ျပႆနာေတြ လည္း အမ်ားအျပား ရွိလာႏုိင္ပါတယ္။

တ႐ုတ္လူမ်ဳိးေတြဟာ လုပ္ငန္းခြင္အတြင္း အလုပ္လုပ္ကိုင္ေနၾကတဲ့ ေဒသခံေတြကုိ ခြဲျခားဆက္ဆံတာ၊ ႏိုင့္ထက္ စီးနင္း ျပဳမူတာ ေတြ၊ ျမန္မာ့ယဥ္ေက်းမႈနဲ႔ မညီတဲ့ ျပဳမူမႈေတြ စတဲ့ ႐ိုင္းတဲ့ အျပဳအမူေတြ အေပၚမွာလည္းပဲ ကန္႔ကြက္မႈေတြ ရွိခဲ့တယ္လို႔ ေဒသခံ ေတြက ဆိုပါတယ္။

“အလုပ္တခုခု ခိုင္းရင္ ေျခေထာက္နဲ႔ညႊန္ျပတာမ်ဳိး၊ အမ်ဳိးသမီးေတြ ေရွ႕မွာ အ၀တ္မဲ့ ေရခ်ဳိးတာမ်ဳိးေတြ မၾကခဏ ျဖစ္ေနတယ္လို႔ ဘုန္းႀကီးကုိ တိုင္ၾကတယ္၊ ဒါေၾကာင့္ တာ၀န္ရွိသူေတြကုိ ေခၚၿပီးေတာ့ ရခိုင္ယဥ္ေက်းမႈအရ အဲဒီလို အျပဳအမူေတြဟာ ႐ိုင္းတယ္၊ သတိထား ဆင္ျခင္ၾကဖို႔လိုတယ္၊ မဟုတ္ရင္ ျပႆနာေတြ တက္လာႏိုင္တယ္ရွင္းျပေတာ့မွ ဆင္ျခင္သြား ၾကတယ္”လိ႔ု မေဒးကြ်န္း ေပၚရွိ ၿပိန္ေက်ာင္း ဆရာေတာ္ ဦးဓမၼသာရ က မိန္႔ပါတယ္။

မေဒးကြ်န္းေပၚမွာ တ႐ုတ္ႏိုင္ငံသားဦးေရးဟာ ၂၀၀၀ နဲ႔ ၃၀၀၀ ၀န္းက်င္ရွိေနတတ္ၿပီး တခါတေလမွာ အဲဒီထက္မ်ားျပားတယ္လို႔ေဒသခံေတြက ေျပာတယ္။ အာဏာပိုင္ေတြကလည္းပဲ တ႐ုတ္ေတြ ရဲ႕ လမ္းညႊန္မႈေတြကုိသာ ဦးစားေပးလုပ္ေဆာင္ ေနၾကတဲ့ အတြက္ အဲဒီေဒသမွာ တ႐ုတ္တို႔ ၾသဇာ အာဏာႀကီးထြားလာမွာကုိလည္း ေဒသခံေတြက စိုးရိမ္မႈေတြ ရွိေနပါတယ္။

ဦးဓမၼသာရက“တ႐ုတ္ေတြကုိ ႏွစ္ ၃၀ ထက္ပိုၿပီး ရင္းႏွီးျမႇဳပ္ႏွံခြင့္ မေပးသင့္ဘူး၊ ဒီကြ်န္းေပၚမွာ တ႐ုတ္ဘုံေက်ာင္းေတြ ေဆာက္ လုပ္ လာမယ္ဆိုရင္ေတာ့ ခြင့္မျပဳႏိုင္ဘူး၊ ဘာသာေရး အေဆာက္အအုံေတြ ရွိလာရင္ တ႐ုတ္ေတြကို အၿမဲတမ္းေနထိုင္ဖို႔ အခြင့္ အေရး ေပးသလိုျဖစ္သြားလိမ့္မယ္”လို႔ မိန္႔ပါတယ္။

တ႐ုတ္ေတြဟာ ကုိယ္က်ဳိး စီးပြားကုိသာ အဓိက ၾကည့္ေလ့ရွိတယ္လို႔လည္း ရခိုင္ေဒသခံေတြက ယူဆေနၾကပါတယ္။ဒါေၾကာင့္ လည္းပဲ ေက်ာက္ျဖဴ အထူးစီးပြားေရးဇုန္ စီမံကိန္းေတြမွာ တ႐ုတ္ႏိုင္ငံ ပါ၀င္မႈက႑ ေလွ်ာ့ခ်ဖို႔ ေဒသခံေတြ က လိုလားေနၾက တယ္။

ေဒသခံေတြ အေရး ေဆာင္ရြက္ေနတဲ့ ဦးလွမ်ဳိးေက်ာ္က “အထူးစီးပြားေရးဇုန္မွာ တ႐ုတ္ႏိုင္ငံပါ၀င္မႈ နည္းပါးမယ္လို႔ ယူဆရပါတယ္၊ တ႐ုတ္ေတြ ဦးေဆာင္မယ့္ စီမံကိန္းေတြကုိျပည္သူေတြက မလိုလားျဖစ္ေနၾကတယ္၊ တ႐ုတ္တို႔ကလည္းပဲ သူတို႔ အက်ဳိးစီးပြားကုိပဲ ဦးစားေပးတဲ့ အေပၚ ေဒသခံေတြက သေဘာမက်ၾကဘူး”လို႔ ေျပာတယ္။

ဒါေပမယ့္ စတုရန္းကီလိုမီတာ ၁၂၀ က်ယ္၀န္းမယ့္ ေက်ာက္ျဖဴ အထူးစီးပြားေရးဇုန္ကို တ႐ုတ္ႏိုင္ငံပိုင္ CITIC Group ကုမၸဏီက အဓိက တာ၀န္ယူတည္ေဆာက္ဖို႔ လ်ာထားၿပီး ဂ်ပန္ အင္ဂ်င္နီယာ ကုမၸဏီ Nippon Koei Co.,Ltd ကလည္းပဲ ပါ၀င္မယ္လို႔ ဇုန္ျဖစ္ေျမာက္ေရး ေကာ္မတီ ဥကၠ႒ အလုပ္သမား ဒု ၀န္ႀကီး ဦးျမင့္သိန္း က ေျပာဆိုထားတယ္။

CITIC ရဲ႕ ႀကိဳတင္ေလ့လာခ်က္အရ ေက်ာက္ျဖဴ စီးပြားေရးဇုန္မွာ ကနဦး ရင္းႏွီးျမႇဳပ္ႏွံမႈေငြ ပမာဏဟာ အေမရိကန္ ေဒၚလာ ၈ ဒသမ ၃ ဘီလီယံ လိုအပ္မွာ ျဖစ္ၿပီး ႏွစ္ေပါင္း ၃၅ ႏွစ္အတြက္ စုစုေပါင္း ရင္းႏွီးျွမႇဳပ္ႏွံမႈ ပမာဏမွာ ေဒၚလာ ၈၉ ဒသမ ၂ ဘီလီယံ ရွိေၾကာင္း ၂၀၁၂ ခုႏွစ္မွာထုတ္ျပန္ခဲ့တဲ့ ရခိုင့္ ေရနံေစာင့္ၾကည့္ေရး အဖြဲ႔အစီရင္ခံစာမွာ ေဖာ္ျပထားပါတယ္။ ေဒသထြက္ကုန္ပစၥည္း ေတြ ကုန္ေခ်ာထုတ္လုပ္မယ့္ စက္မႈဇုန္ေတြ၊ အထူးဇုန္ေတြ၊ ဆိပ္ကမ္းေတြ၊ ဟိုတယ္ဇုန္ေတြ ပါ၀င္မယ္လို႔ အၾကမ္းအားျဖင့္ လ်ာ ထား တယ္။

တ႐ုတ္အစိုးရ အေနနဲ႔ ဒီေဒသက ထြက္ကုန္ေတြကုိ ေက်ာက္ျဖဴ-ကူမင္း အျမန္ရထားလမ္းကေန တ႐ုတ္ႏိုင္ငံ ယူနန္ျပည္နယ္ ကုိ ပို႔ေဆာင္မွာ ျဖစ္ၿပီး ယူနန္က တဆင့္ ကမၻာ အရပ္ရပ္ဆီ တင္ပို႔ဖို႔ စီစဥ္ထားပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္ ေက်ာက္ျဖဴ အထူးစီးပြားေရးဇုန္နဲ႔ မီးရထားလမ္းဟာ တ႐ုတ္ႏိုင္ငံအတြက္ အေရးပါတဲ့ စီးပြားေရး စီမံကိန္းတခုမွာ ပါ၀င္ေနၿပီး ျမန္မာအစိုးရ အတြက္လည္း အက်ဳိးစီးပြား ႀကီးမားပါတယ္။ မီးရထားလမ္းရဲ႕ အရွည္ကေတာ့ ကီလိုမီတာ ၁၂၀၀ ၀န္းက်င္ရွိတယ္လို႔ သိရတယ္။

ေက်ာက္ျဖဴေဒသက စီမံကိန္းေတြကုိ ေစာင့္ၾကည့္ဖို႔ အစိုးရကလည္း ေစာင့္ၾကည့္ေရးေကာ္မတီတခု ဖြဲ႔စည္း ေပးထားပါတယ္။ ေကာ္မတီရဲ႕ ဥကၠ႒ အျဖစ္ အင္ဂ်င္နီယာခ်ဳပ္ အၿငိမ္းစား ဦးဘေရႊ က ဦးေဆာင္မွာျဖစ္ၿပီး ရခိုင္ေဒသခံ ရပ္မိရပ္ဖ ေတြပါ၀င္ၾကတယ္။

ေက်ာက္ျဖဴ အထူးစီးပြားေရးဇုန္ အေကာင္အထည္ေဖာ္ေရး လုပ္္ငန္းေကာ္မတီ ဥကၠ႒ အလုပ္သမား ဒု ၀န္ႀကီး ဦးျမင့္သိန္း က လည္း ေဒသခံေတြ မနစ္နာရေအာင္ ေဆာင္ရြက္ေပးမယ္လို႔ ေျပာဆိုထားေၾကာင္း ေစာင့္ၾကည့္ေရး ေကာ္မတီ အဖြဲ႔ အတြင္းေရးမႉး ဦးေအးဇံ က ဧရာ၀တီ ကုိ ေျပာပါတယ္။

“ေဒသခံေတြရဲ႕ ခံစားခ်က္ေတြ၊ သဘာ၀ ပတ္၀န္းက်င္ပ်က္စီးမႈေတြ၊ လူမႈစီးပြား ဆုံး႐ွႈံးမႈေတြကုိ အစီရင္ခံစာပါတဲ့ စာတမ္း တခု အေနနဲ႔ တင္ျပမယ္ဆိုရင္ ျပႆနာေတြ ေျဖရွင္းေပးရတာ ပိုမိုထိေရာက္မယ္၊ ဆႏၵျပမႈေတြ၊ ပဋိပကၡေတြ ေလ်ာ့နည္း သြားေအာင္ ဆိုၿပီး ေစာင့္ၾကည့္ေရး ေကာ္မတီ တခု ဖြဲ႔ရတာပါ”လ႔ို ဦးေအးဇံ က ဆိုတယ္။

ေမလ၂၇ ရက္မွ ၂၉ ရက္ေန႔အထိ က်င္းပခဲ့တဲ့ RNDP ဗဟိုေကာ္မတီ အစည္းအေ၀းအၿပီး ထုတ္ျပန္ခ်က္မွာလည္း မေဒး ကြ်န္းေပၚက ေဒသခံေတြဘက္က အျပည့္အ၀ ရပ္တည္ ကာကြယ္ေပးသြားမယ္ဆိုတဲ့ အခ်က္ကုိ ထည့္သြင္းေရး ဆြဲထားေပမယ့္ ဘယ္လို ကာကြယ္ ေပးသြားမယ္ဆိုတာေတာ့ ရွင္းျပမထားပါဘူး။

ေစာင့္ၾကည့္ေရး အဖြဲ႔ေတြ ဖြဲ႔ထားေပမယ့္ ေက်ာက္ျဖဴေဒသ စီမံကိန္းေတြနဲ႔ပတ္သက္ၿပီး ေဒသခံေတြရဲ႕အက်ိဳးစီးပြား ပ်က္စီးမႈ၊ ေဒ သခံ ေတြ နစ္နာမႈေတြကုိ ဘယ္အဖြဲ႔အစည္းေတြကမွ ယေန႔အထိ စစ္တမ္းေကာက္တာ၊ ကြင္းဆင္း ေဆာင္ရြက္ေပးေနတာ မရွိ ေသးဘူးလို႔ မေဒးကြ်န္းေဒသခံ ေတြက ေျပာၾကတယ္။

ေဒသခံတဦးျဖစ္တဲ့ ဦးထြန္းၾကည္ က “အာဏာပိုင္ေတြကေရာ အဖြဲ႔ အစည္းေတြပါ ထိထိေရာက္ေရာက္ ပါ၀င္ကူညီေပးတာ မရွိလို႔ပဲ ဆႏၵျပ ေတာင္းဆိုမႈေတြ ခဏခဏျဖစ္ေနရတာပါ၊ က်ေနာ္တို႔ ေဒသခံေတြ နစ္နာ ဆုံး႐ွႈံးမႈေတြ၊ ေတာင္းဆိုမႈေတြ မရမခ်င္းေတာ့ ဆႏၵျပေနၾကဦးမွာပဲ”လို႔ ဆိုတယ္။

တ႐ုတ္ ကုမၸဏီေတြ၊ တ႐ုတ္ စီးပြားေရး လုပ္ငန္းရွင္ေတြဟာ ေက်ာက္ျဖဴေဒသ အျပင္ ရေသ့ေတာင္၊ ေမာင္ေတာ ေဒသေတြက ပင္လယ္ကမ္းေျခေတြမွာပါ စီးပြားေရး လုပ္ငန္းေတြ တိုးခ်ဲ႕ဖို႔ ႀကိဳးပမ္းေနၾကပါတယ္။ အဲဒီေဒသ ပင္လယ္ကမ္းေျခက သဲေတြမွာေတြမွာ တိုက္ေတနီယမ္ သတၱဳေတြ ရွာေဖြေတြ႔ ရွိထားတဲ့ အတြက္ တ႐ုတ္ကုမၸဏီေတြ က ရင္းႏွီးျွမႇဳပ္ႏွံမႈ ေတြ လုပ္ဖို႔ ရခိုင္ျပည္နယ္ အစိုးရနဲ႔ ေဆြးေႏြးထားတယ္လို႔လည္း ၾကားရပါတယ္။

တိုက္ေတနီယမ္ သတၱဳ ရွာေဖြ ထုတ္လုပ္ဖို႔ တ႐ုတ္ေတြ အျပင္ ဂ်ပန္ ကုမၸဏီ တခ်ဳိ႕နဲ႔ ေဒသတြင္း စီးပြားေရး လုပ္ငန္းရွင္ေတြ က လည္းပဲ စိတ္၀င္စားမႈေတြ ရွိေနတဲ့အတြက္ ၿပိဳင္ဆိုင္မႈေတြ ျဖစ္လာႏိုင္တယ္လို႔ ရေသ့ေတာင္ ေဒသခံ ဦးေမာင္ေမာင္ က ေျပာ တယ္။

ရခိုင္ျပည္နယ္ အစိုးရအဖြဲ႔၀င္ သတၱဳတြင္း၀န္ႀကီး ဦးေအာင္သန္းတင္ ကေတာ့ တိုက္ေတနီယမ္ရွာေဖြေရး လုပ္ငန္းေတြ ေဆာင္ရြက္ ဖို႔အတြက္ တ႐ုတ္ကုမၸဏီ တခုကပဲ အစိုးရနဲ႔ ေဆြးေႏြးတာ ရွိေသးတယ္လို႔ ဆိုတယ္။

“တိုက္ေတနီယမ္ေတြ ရွာေဖြထုတ္လုပ္ေတာ့မယ္ဆိုရင္ တ႐ုတ္ကုမၸဏီ အေနနဲ႔ ေဒသခံ ျပည္သူေတြနဲ႔ သဟဇာတ ျဖစ္ေအာင္ ေန ထိုင္ဖို႔၊ ေဒသခံေတြရဲ႕ အက်ဳိးစီးပြား မထိခိုက္ေအာင္ ေဆာင္ရြက္ရမယ္ ဆိုတာ ေဆြးေႏြးေတာ့ သူတို႔ကလည္း သေဘာတူပါတယ္၊ ဒါေပမယ့္ လုပ္ငန္းေတြ မစရေသးပါဘူး”လို႔ ဦးေအာင္သန္းတင္ က ဧရာ၀တီ ကုိ ေျပာတယ္။

RNPD ေခါင္းေဆာင္ေတြကေတာ့ ေက်ာက္ျဖဴေဒသ စီမံကိန္းေတြအျပင္ ရခိုင္တျပည္လုံးက စီမံကိန္းေတြကုိ ေစာင့္ၾကည့္ၿပီး ေဒသ ခံေတြ နစ္နာမႈ မရွိေအာင္ သက္ဆိုင္ရာ အစိုးရ အဖြဲ႔အစည္းေတြနဲ႔ ေဆြးေႏြးေဆာင္ရြက္ေပးသြားမယ္လို႔ ေျပာဆိုတယ္။

ေတာင္ကုတ္ၿမိဳ႕နယ္က ေနပူေတာင္ ေက်ာက္ထုတ္ လုပ္ေရး စီမံကိန္းကုိလည္းပဲ ျပည္သူေတြထံ ခ်ျပဖို႔၊ ျပည္သူေတြ သေဘာတူမွ ဆက္လုပ္ဖို႔၊ အဲဒလို မဟုတ္ဆိုရင္ လက္ပံေတာင္းေတာင္ ေၾကးနီစံမံကိန္းလိုမ်ဳိး ျပႆနာေတြ ႀကီးထြားလာႏိုင္တဲ့ အတြက္ စီမံ ကိန္းကို ေခတၱဆိုင္းင့ံထားဖို႔ ျပည္နယ္လႊတ္ေတာ္မွာ RNDP ပါတီက တင္ျပထားၿပီး ျဖစ္တယ္လို႔ ေဒါက္တာ ေအးေမာင္ က ေျပာတယ္။

အဲဒီစီမံကိန္းေတြ အျပင္ ေက်ာက္ျဖဴၿမိဳ႕ရဲ႕ တဖက္တခ်က္ ကမ္း႐ိုးတန္းေဒသတ၀ိုက္မွာ ထုတ္လုပ္ျခင္း မျပဳရေသးတဲ့ ေရနံနဲ႔ သဘာ၀ ဓာတ္ေငြ႔ သိုက္ လုပ္ကြက္ေပါင္း ၂၀ ၀န္းက်င္ရွိေနၿပီး အဲဒီ လုပ္ကြက္ေတြကုိလည္း မၾကာမီ ေလလံတင္ ေရာင္းခ်သြားမယ္လို႔ သိရတယ္။

ဒီလုပ္ကြက္ေတြကိုပါ ရင္းႏွီးျမႇဳပ္ႏွံဖို႔ တ႐ုတ္ႏိုင္ငံက စိတ္၀င္စားေနတယ္လို႔ သိရတယ္။ ရခိုင္ေဒသမွာ ဂက္စ္ အပါအ၀င္ တျခား စီးပြားေရးလုပ္ငန္းေတြမွာပါ ရင္းႏွီးျမႇဳပ္ႏွံမႈေတြ ျပဳလုပ္ၾကဖို႔ တ႐ုတ္အျပင္ ျပည္တြင္း ျပည္ပ စီးပြားေရး လုပ္ငန္းရွင္ေတြကလည္းပဲ စိတ္၀င္စားမႈ ရွိေနၾကတယ္လို႔ ရခိုင္ေဒသတြင္း စီမံကိန္းမ်ားေစာင့္ၾကည့္ ေလ့လာေရး အဖြဲ႔ေတြက ေျပာတယ္။

အဲဒီလို ရခိုင္ေဒသက သဘာ၀သယံဇာတေတြကုိ ထုတ္ယူသုံးစြဲဖို႔ စီးပြားေရး ကုမၸဏီေတြက စိတ္၀င္စားၾကၿပီး ရင္းႏွီးျမႇဳပ္ႏွံမႈေတြ လုပ္ေဆာင္ လာတာနဲ႔အတူ ရခိုင္ျပည္သူေတြရဲ႕ လူမႈဘ၀အေျခအေနေတြ တိုးတက္ေျပာင္းလဲမႈ ရွိမရွိ ဆိုတာကိုေတာ့ ေစာင့္ၾကည့္ ၾကရ ဦးမွာပါ။ ။