ရန္ကုန္မွာ ပန္းၿခံနဲ႔ ကစားကြင္းေတြ ဆံုး႐ံႈးလာတာ စည္ပင္ေၾကာင့္လား

ထက္ႏိုင္ေဇာ္

ရန္ကုန္ၿမိဳ႕၊ ေျမာက္ဒဂံုၿမိဳ႕နယ္ ဆင္ေျခဖံုး ရပ္ကြက္တခုက ကားလမ္းမေပၚမွာ ေရႊ႕လို႔ေျပာင္းလို႔ရတဲ့ ဂိုးတိုင္ေလးေတြေထာင္ၿပီး လူငယ္ေတြဟာ ႐ံုးပိတ္ရက္ တရက္မွာ ေဘာလံုးကစားေနၾကပါတယ္။

လမ္းမေပၚမွာ ေဆာ့ကစားရတာျဖစ္လို႔ ကားအသြားအလာ ရွိတာေၾကာင့္ အႏၲရာယ္မ်ားေပမယ့္ သူတို႔မွာ ေရြးခ်ယ္စရာ ေဘာလံုးကန္ဖို႔ကြင္းက နီးနီးနားနားမွာ မရွိေတာ့ပါဘူး။ ဒီလိုျမင္ကြင္းမ်ိဳးအတိုင္း ရန္ကုန္ၿမိဳ႕ ၿမိဳ႕လယ္ေခါင္မွာ ႐ံုးပိတ္ရက္ ညေန ၆ နာရီေလာက္ဆိုရင္ ကေလးေတြ လမ္းေတြပိတ္ၿပီး ေဘာလံုးကန္ၾကတာ ေတြ႕ၾကမွာပါ။

ရန္ကုန္ၿမိဳ႕ဘားလမ္း၊ လမ္း၅၀နဲ႔ ဗိုလ္တေထာင္ ဘုရားနားမွာဆိုရင္ မၾကာခဏ ျမင္ေနရတဲ့ ျမင္ကြင္းမ်ိဳးပါ။

“ကစားဖို႔ ကြင္းမွမရွိတာ။ ဒီမွာပဲ ကန္လို႔ရတာေလ။ က်ေနာ္တို႔ အစ္ကိုေတြကေတာ့ ပိုက္ဆံေပးရတဲ့ ကြင္းေတြမွာ သြားကန္ၾကတယ္” လို႔ ေျမာက္ဒဂံုမွာေနတဲ့ အသက္ ၁၃ ႏွစ္အရြယ္ ကေလးငယ္တဦးက ေျပာပါတယ္။

ေျမာက္ဒဂံုၿမိဳနယ္မွာဆိုရင္ အရင္က အိုးအိမ္ဦးစီးဌာနနဲ႔ ဝန္ႀကီးဌာနတခ်ိဳ႕ ပူးေပါင္းၿပီး အိမ္ရာေတြ ေဖာ္ထုတ္တဲ့ အခါတုန္းက ကေလးကစားကြင္း၊ ပန္းၿခံ၊ လူမႈေရးအေဆာက္အဦေတြ ေဆာက္လုပ္ဖို႔ ရပ္ကြက္တိုင္းမွာ Open Space လို႔ေခၚတဲ့ ေျမေနရာေလးေတြ ေပးထားခဲ့ပါတယ္။

ဒါေပမယ့္ ၁၉၉၆ ခုႏွစ္မွာ ေျမယာစီမံ ခန္႔ခြဲပိုင္ခြင့္ေတြဟာ ရန္ကုန္ၿမိဳ႕ေတာ္ စည္ပင္သာယာေရး ေကာ္မတီလို႔ ေခၚတဲ့ (YCDC) ရဲ႕လက္ေအာက္ကို ေရာက္သြားတဲ့အခါမွာေတာ့ ေျမကြက္လပ္ အလြတ္ဆိုတာ မရွိေတာ့ဘဲ တခ်ိဳ႕ေျမေနရာေတြဆို စည္ပင္ရဲ႕ ခ်ဲ႕ထြင္မယ့္ အႏၲရာယ္ကိုေၾကာက္လို႔ “ပိုင္ရွင္ရွိသည္” ဆိုတဲ့ ဆိုင္းဘုတ္ေတြေတာင္ တပ္ထားရေၾကာင္း၊ အဲဒီေျမကြက္ေတြဟာ အမ်ားအတြက္ မဟုတ္ေတာ့ဘဲ လူပုဂၢိဳလ္ တဦးတေယာက္အတြက္ ျဖစ္ကုန္ေၾကာင္း စံုစမ္းသိရပါတယ္။

ေျမာက္ဒဂံုၿမိဳ႕နယ္မွာ စုစုေပါင္း ရပ္ကြက္ ၂၇ ခုရွိတာ အဲဒီမွာ လူမႈေရးလုပ္ငန္းေတြ သံုးဖို႔ထားတဲ့ ေျမေနရာေတြျဖစ္တဲ့ ေန႔ကေလးထိန္းေက်ာင္း၊ စာၾကည့္တိုက္၊ ဓမၼာ႐ံုနဲ႔ အားကစားကြင္းလို ေျမေနရာေတြဟာ YCDC ရဲ႕ေကာင္းမႈေၾကာင့္ လူေနအိမ္ေတြ အျဖစ္ကိုေျပာင္းကုန္ၿပီး ရပ္ကြက္သူ ရက္ကြက္သား မ်ားအတြက္ လူမႈေရးလုပ္ငန္းမ်ား ေဆာင္ရြက္ဖို႔ေတာင္ ေျမေနရာမရွိေတာ့ဘူးလို႔ ေျမာက္ဒဂံုမွာ ေနထိုင္တဲ့သူေတြက ဧရာဝတီကိုေျပာပါတယ္။

ေျမာက္ဒဂံုၿမိဳ႕နယ္ ၂၉ ႏွင့္ ၄၅ ရပ္ကြက္ေတြမွာရွိတဲ့ အားကစားကြင္းေတြကို စည္ပင္က ေပ ၄၀ x ၆၀၊ ေပ ၆၀ x ၈၀ အကြက္ေတြ႐ိုက္ၿပီးေတာ့ လူေနအိမ္ေတြအျဖစ္ ေျပာင္းဖို႔ ႀကိဳးစားပါတယ္။ အဲဒီမွာ ရပ္ကြက္ေနျပည္သူေတြက ကန္႔ကြက္လို႔ ၂၉ ရပ္ကြက္ မွာေတာ့ တန္းဖိုးနည္းအိမ္ရာ လုပ္ေပးမယ္ဆိုၿပီး စည္ပင္က ေလသံေျပာင္းသြားပါတယ္။

ေနာက္ၿပီး ေျမာက္ဒဂံုၿမိဳ႕နယ္ ဗိုလ္မွဴးဗထူးလမ္းေပၚက အေျခခံပညာ အထက (၄) ေက်ာင္းေျမေနရာနဲ႔ တဆက္တစပ္တည္း ျဖစ္ေနတဲ့ ၁ ဧကခြဲေလာက္က်ယ္တဲ့ ေနရာတခုကို YCDC က ပုဂၢလိကတဦးကို ေျမဂရန္ ထုတ္ေပးလိုက္တဲ့အတြက္ ရပ္ကြက္ေန ျပည္သူေတြနဲ႔ ပညာေရးဌာနက လူေတြက မေက်နပ္လို႔ သမၼတ ဦးသိန္းစိန္အထိ တိုင္ဖို႔ျပင္ဆင္ေနၿပီလို႔ သိရပါတယ္။

“အခု က်ေနာ့္ရပ္ကြက္ထဲမွာရွိတဲ့ လူငယ္အားကစားကြင္းလို႔ သတ္မွတ္ထားတဲ့ေနရာကို စည္ပင္က အကြက္႐ိုက္ၿပီး ပုဂၢလိက လႊဲေတာ့မယ္လို႔ၾကားလို႔ ျပန္ေတာင္းတာ ေျမေနရာအျပည့္ ျပန္မရေတာ့ဘူး။ ဒီကြက္လပ္က ၂၂၃ x ၂၁၀ ေပရွိတာ။ အခု ၁၅၀ x ၁၂၅ ေပပဲ ျပန္ခ်ေပးတယ္” လို႔ ေျမာက္ဒဂံု ၄၅ ရပ္ကြက္မွာေနတဲ့ ဦးျမင့္သိန္းက ဧရာဝတီကို ေျပာပါတယ္။

စည္ပင္က ေျမေနရာခ်ထားေပးတဲ့ ေျမေတြကုန္လာတဲ့အခါ အရင္က မဟာဓာတ္အားလိုင္းရွိလို႔ ေပ ၃၀ဝ အတြင္းမွာ လူေနအိမ္ေျခေျမကြက္ ခ်မေပးတဲ့ ေနရာေတြကိုေတာင္ လူေနအိမ္ ေဆာက္လုပ္ခြင့္ေတြေပးလို႔ အခုဆိုရင္ လူေတြနဲ႔ စည္စည္ကား ကားျဖစ္ေနၿပီလို႔ သိရပါတယ္။

“မဟာဓာတ္အားလိုင္းေအာက္မွာ အႏၲရာယ္ရွိတာကို အိမ္ေျမကြက္ေတြ ေဖာ္ထုတ္ၿပီးေတာ့ အစိုးရနဲ႔ အက်ိဳးတူလုပ္ေနတဲ့ ကုမၸဏီေတြက ေျမေတြကို အကြက္႐ိုက္လိုက္တယ္။ မဟာဓါတ္အားလိုင္းမွာ လွ်စ္စစ္စက္ကြင္းေတြရွိတယ္။ ဒီမွာ လူေနအိမ္ကြက္ မခ်ပါနဲ႔ဆိုတာကို ခ်ထားတဲ့အတြက္ လွ်ပ္စစ္အႏၲရာယ္ တခုခုျဖစ္ရင္ ဘယ္သူတာဝန္ယူမွာလဲ” လို႔ ေျမာက္ ဒဂံုမွာေနတဲ့ ဦးေက်ာ္ဘက ေမးခြန္းထုတ္ပါတယ္။

အရင္က ေျမာက္ဒဂံုနဲ႔ ေတာင္ဒဂံုကို ဆက္သြယ္ထားတဲ့ ျပည္ေထာင္စုလမ္းမႀကီး ေဘးဝဲယာမွာရွိတဲ့ မဟာဓာတ္အားလိုင္းႏွင့္ နီးတဲ့ေျမကြက္ေတြကို လုပ္ငန္းခြင္မ်ားမွ ယခင္က ေပ ၃၀ဝ အတြင္း လူေနအိမ္ေျခ ေျမကြက္မခ်ရဘူးဆိုၿပီး သတ္မွတ္ခဲ့တာပါ။

“ေျမကြက္ခ်ထားတဲ့ ကိစၥေတြကေတာ့ နည္းလမ္းမမွန္ဘူး။ သူနဲ႔ပတ္သက္တဲ့ လက္သင့္ရာ စားေတာ္ေခၚၿပီး ခ်ထားေပးသြားတာ” လို႔ ဦးေက်ာ္ဘ ကေျပာပါတယ္။

ေခတ္အဆက္ဆက္ အစိုးရေတြက ရန္ကုန္ၿမိဳ႕မွာ ျပည္သူေတြ အပန္းေျဖဖို႔နဲ႔ ကေလးငယ္ေတြ အပ်င္းေျပ ကစားႏိုင္ဖို႔ ရည္ရြယ္ေဆာက္လုပ္ေပးထားတဲ့ ေျမကြက္ လပ္ပန္းၿခံေတြဟာ အခုဒီမိုကေရစီ အစိုးရ လက္ထက္မွာ အေဆာက္အအံုေတြအျဖစ္ YCDC က ဖန္တီးလိုက္တဲ့အတြက္ ရန္ကုန္ၿမိဳ႕က ျပည္သူေတြ စိတ္မခ်မ္းမသာ ျဖစ္ၾကရပါတယ္။

အရင္ လြတ္လပ္ေရးမရမီ၊ လြတ္လပ္ေရးရၿပီး ဖဆပလ ေခတ္၊ လမ္းစဥ္ပါတီ ေခတ္ေတြတုန္းက ရန္ကုန္ၿမိဳ႕ေတာ္ ေနရာအႏွံအျပားမွာ ကေလးကစားကြင္း၊ ဥယ်ာဥ္ပန္းၿခံေတြ တည္ေဆာက္ခဲ့ပါတယ္။ ရန္ကုန္ၿမိဳ႕လယ္မွာဆိုရင္ မဟာဗႏၶဳလပန္းၿခံ၊ သခင္ျမပန္းၿခံ၊ ကန္ေတာ္မဂၤလာပန္းၿခံလို ပန္းၿခံေတြ အထင္အရွားရွိၿပီး ရန္ကင္းလို ၿမိဳ႕နယ္မွာေတာင္ SONTRA Park လို ဥယ်ာဥ္ပန္းၿခံေတာင္ ေဆာက္လုပ္ခဲ့ပါေသးတယ္။

ဒါေပမယ့္ အခုဆိုရင္ အဲဒီလို ဂရန္ရွိတာေရာ၊ ဂရန္ထုတ္ေပးမထားတဲ့ ပန္းၿခံ၊ ကစားကြင္းေတြေရာ အပန္းေျဖေနရာေတြ အျဖစ္ကေန လူေနတိုက္တာ အေဆာက္အဦေတြအျဖစ္ကို ေရာက္သြားပါၿပီ။ ဒီလို အသြင္ေျပာင္းသြားတဲ့ အေဆာက္အဦေတြဟာ ႏိုင္ငံအတြက္ အက်ိဳးရွိမယ့္ ျပည္တြင္းျပည္ပ ရင္းႏွီးျမႇဳပ္ႏွံ မႈေတြနဲ႔လည္း တိုက္႐ိုက္သက္ဆိုင္ျခင္း မရွိပါဘူး။ စီးပြားေရးအရ အလုပ္အကိုင္ အခြင့္အလမ္းေပၚ လာတဲ့ ရန္ကုန္ၿမိဳ႕ကို ေရၾကည္ရာျမက္ႏုရာဆိုသလို ေရာက္လာတဲ့လူေတြေၾကာင့္ ေနစရာအိမ္ေတြဟာ တန္ဖိုးအရမ္းတက္လာေနပါတယ္။

အဲဒါေၾကာင့္ ေခတ္အဆက္ဆက္က ဂရန္ခ်ထားေပးျခင္းမရွိတဲ့ ေျမကြက္ေတြကို စည္ပင္သာယာက ဂရန္ခ်ထားေပးၿပီး အေဆာက္အဦ ေဆာက္လုပ္ ခြင့္ျပဳေနတာနဲ႔ ပန္းၿခံေတြကို ဖ်က္သိမ္းၿပီး ပုဂၢလိက အေဆာက္အဦေတြ ေဆာက္လုပ္ခြင့္ျပဳျခင္းေနတာဟာ ဥပေဒႏွင့္ ညီရဲ႕လားဆိုၿပီး အမ်ိဳးသား ဒီမိုကေရစီ အဖြဲ႕ခ်ဳပ္က ျပည္သူ႔လႊတ္ေတာ္ ကိုယ္စားလွယ္ ဦးခင္ေမာင္ဝင္းက ျပည္သူ႔လႊတ္ေတာ္မွာ ေမးတဲ့အခါ သမၼတ႐ံုး ဒုဝန္ႀကီး ဦးေအာင္သိမ္းက အဲဒါမ်ိဳး လံုးဝမရွိပါဘူးဆိုၿပီး ျငင္းဆိုခဲ့ပါတယ္။

YCDC အေနနဲ႔ ဥပေဒနဲ႔အညီ ေျမငွားစာခ်ဳပ္ ဂရမ္ေတြ ထုတ္ေပးလ်က္ရွိၿပီးေတာ့ အမ်ားျပည္သူ အပန္းေျဖဖို႔ ေခတ္အဆက္ဆက္က ခြင့္ျပဳထားတဲ့ ပန္းၿခံေတြကိုဖ်က္သိမ္းၿပီး ပုဂၢလိက အေဆာက္အဦေတြ ေဆာက္လုပ္ခြင့္ျပဳတာ လံုးဝမရွိေၾကာင္း သမၼတ႐ံုး ဒုဝန္ႀကီး ဦးေအာင္သိမ္းက ေျပာပါတယ္။

ဒုဝန္ႀကီး ဦးေအာင္သိမ္းက ျငင္းေပမယ့္ တာေမြၿမိဳ႕နယ္က ျပည္သူပိုင္ ကြင္းေတြျဖစ္တဲ့ ရာျပည့္အား ကစားကြင္း၊ Public Space ျဖစ္တဲ့ သိမ္ျဖဴအားက စားကြင္းေတြကေတာ့ အခုၿမိဳ႕ေတာ္ဝန္ ဦးလွျမင့္ လက္ထက္မွာတင္ အိမ္ရာစီမံကိန္းေတြ ျဖစ္ကုန္ၿပီလို႔ ရန္ကုန္တိုင္းေဒသႀကီးက ဗဟန္းၿမိဳ႕နယ္ လႊတ္ေတာ္ ကိုယ္စားလွယ္ ေဒၚညိဳညိဳသင္းက ေျပာပါတယ္။

“အန္တီက ေရာက္လာတဲ့ တိုင္စာအေပၚမွာ မူတည္ၿပီးမွေျပာတာ။ သက္ေသအေထာက္အထား မရွိဘဲနဲ႔ ေျပာလို႔မရဘူး။ အဲဒီကိစၥေတြကို ရန္ကုန္တိုင္း လႊတ္ေတာ္မွာ တင္ျပခဲ့ေပမယ့္ မေအာင္ျမင္ခဲ့ဘူး” လို႔ သူကဆိုပါတယ္။

ေနာက္တခုက ေတာင္ဥကၠလာပၿမိဳ႕နယ္ အမွတ္ (၉) ရပ္ကြက္၊ ေဝဇယႏၲာလမ္းနဲ႔ သစၥာလမ္းေထာင့္မွာရွိတဲ့ အမ်ားျပည္သူပိုင္ ကေလးအားကစားကြင္း ေနရာဟာ ရန္ကုန္ၿမိဳ႕ေတာ္ဝန္ေဟာင္း ဦးကိုေလး လက္ထက္မွာ ျပည္ေထာင္စု ႀကံ့ခိုင္ေရးနဲ႔ ဖြံ႕ၿဖိဳးေရး အသင္းလက္ထဲ ေရာက္သြားၿပီး ေနာက္ၿမိဳ႕ေတာ္ဝန္ ဦးေအာင္သိန္းလင္း လက္ထက္မွာေတာ့ ႀကံ့ခိုင္ေရးပါတီက ရန္ႏိုင္ေဆာက္လုပ္ေရး ကုမၸဏီနဲ႔ပူးေပါင္းၿပီး အခန္းေပး အခန္းယူစနစ္နဲ႔ ကြန္ဒိုေဆာက္ဖို႔လုပ္တာ ရပ္ကြက္ကလူေတြ ကန္႔ကြက္လို႔ အခုေတာ့ရပ္သြားေပမယ့္ ဘာဆက္ျဖစ္မလဲဆိုတာ မရွင္းလင္းေသးပါဘူး။

YCDC ကေတာ့ ရန္ကုန္ၿမိဳ႕မွာ အရင္ကပန္းၿခံ ၅၈ ခုပဲရွိတာ အခုဆိုရင္ ၆၃ ခုေတာင္ရွိလာတဲ့အတြက္ ျပည္သူေတြ အပန္းေျဖဖို႔ ပန္းၿခံ ၆ ခုေတာင္ တိုးလာေၾကာင္း၊ ရန္ကုန္ၿမိဳ႕လယ္က မဟာဗႏၶဳလပန္းၿခံ၊ ျပည္သူ႔ရင္ျပင္၊ ကန္ေတာ္မဂၤလာပန္းၿခံနဲ႔ အာဇာနည္ဗိမာန္ ပန္းၿခံ အပါအဝင္ တခ်ိဳ႕ပန္းၿခံေတြကို အဆင့္ျမႇင့္လိုက္တာမ်ိဳးေတြ လုပ္ေပးခဲ့ေၾကာင္း လႊတ္ေတာ္ကို တင္ျပခဲ့ပါတယ္။

လႊတ္ေတာ္မွာ တင္ျပခ်က္ေတြအရ YCDC က ၁၉၉၀ ျပည့္ႏွစ္က ထုတ္ျပန္ထားတဲ့ စည္ပင္သာယာေရးဥပေဒ အပါအဝင္ တည္ဆဲဥပေဒေတြနဲ႔အညီ လႊဲေျပာင္းရယူထားတဲ့ ေျမေတြ၊ ပုဂၢလိကပိုင္ေျမေတြနဲ႔ ေျမငွားစာခ်ဳပ္နဲ႔ျဖစ္ေစ၊ လိုင္စင္၊ ပါမစ္နဲ႔ျဖစ္ေစ၊ ပုဂၢလိကကို ေနထိုင္အသံုးျပဳခြင့္ေပးထားတဲ့ ေျမေတြကို ၿမိဳ႕ျပစီမံကိန္းနဲ႔အညီ စီမံခန္႔ခြဲပိုင္ခြင့္ ရွိၿပီးေတာ့ ဥပေဒနဲ႔အညီ ေျမငွားစာခ်ဳပ္ (ဂရန္) ပါထုတ္ေပးခြင့္ ရွိတယ္လို႔ အေၾကာင္းျပပါတယ္။

အဲဒီ လုပ္ပိုင္ခြင့္ေၾကာင့္ပဲ ရပ္ကြက္တိုင္းမွာ နည္းလမ္းအမ်ိဳးမ်ိဳးနဲ႔ ေျမေတြကို အုပ္ခ်ဳပ္ေရးနဲ႔ နီးစပ္တဲ့သူေတြက အုပ္ခ်ဳပ္ေရး အာဏာပိုင္ေတြနဲ႔ ေပါင္းၿပီးေတာ့ လုပ္စားေနၾကတာ၊ ေရႊျပည္သာၿမိဳ႕နယ္လို ေနရာမ်ိဳးေတြမွာ ႏိုင္ငံေရးပါတီႀကီးတခု ျဖစ္သြားတဲ့ အသင္းႀကီးတခုက ေျမေတြယူထားတာ အမ်ားႀကီးပဲလို႔ ေဒၚညိဳညိဳသင္း ကေျပာပါတယ္။

“အမွန္က သူတို႔ (စည္ပင္) မွာ လုပ္ပိုင္ခြင့္မရွိဘူး။ တကယ္ တရားဥပေဒ စိုးမိုးတယ္ဆိုရင္ ျပည္သူပိုင္ပစၥည္း အလြဲသံုးစားမႈပဲ။ ဒီေနရာေတြက ျပည္သူပိုင္ေနရာေတြေလ။ ျပည္သူပိုင္ပစၥည္း အလြဲသံုးစားလုပ္တာ အရင္က အပက ၃ လို႔ေခၚတယ္။ ျပည္သူပိုင္ပစၥည္းကို အလြဲသံုးစားလုပ္ရင္ အုပ္ခ်ဳပ္သူပဲျဖစ္ျဖစ္၊ လူပုဂၢိဳလ္ တဦး တေယာက္ပဲျဖစ္ျဖစ္ အေရးယူခံရမွာပဲ။ အန္တီတို႔ႏိုင္ငံမွာက အာဏာရွိတဲ့သူကို အေရးယူလို႔မရတဲ့ တရားဥပေဒ မစိုးမိုးတဲ့ ေခတ္တခု ရွိခဲ့တဲ့အတြက္ အဲဒီအက်ိဳးဆက္ေတြကို အခုခံစားေနရတာ” လို႔ ေျပာပါတယ္။