ထား၀ယ္ ေဒသဖြံ႕ၿဖိဳးေရး ထိုင္းပညာရွင္မ်ား လာေရာက္ေဆြးေႏြး

ဖိုးသခ်ၤာ

ေရနက္ ဆိပ္ကမ္း စီမံကိန္းေၾကာင့္ ထား၀ယ္ေဒသ နစ္နာမွဳမ်ား အေရးကို ျပန္လည္ ေျဖရွင္းရန္မွာ စည္းလံုး ညီညြတ္စြာ ႏွင့္ အၾကမ္းမဖက္သည့္ နည္းျဖင့္သာ ေျဖရွင္းပါမွ ထိေရာက္မည္ ျဖစ္သည္ဟု ထိုင္းလူ႔အခြင့္အေရး ပညာရွင္ ဆူလတ္ဆီ၀ါရတ္က ယမာန္ေန႔၌ ထား၀ယ္ ၿမိဳ႔နယ္ ကလံုးထာ ေက်းရြာသို႔ ေရာက္ရွိစဥ္ ေက်းရြာ လူထုမ်ားအား ေျပာဆိုခဲ့သည္ ဟု ေဒသခံ ရြာသား တစ္ဦးက ဆိုပါသည္။

“ အခု ေတြ႔ေနရတဲ့ လူ႔အခြင့္အေရး ခံစားမွဳေတြက ယခင္ကဆိုရင္ ထိုင္းမွာလည္း ခံစားခဲ့ရဘူးပါတယ္။ အခုထား၀ယ္မွာ ျဖစ္ေနတဲ့ ကိစၥေတြကို စုစည္းၿပီးေတာ့ လိုအပ္ရင္ အာဆီယံ လူ႔အခြင့္အေရး အထိ တင္ျပသြားမယ္။ ဒါေပမဲ့ က်ေနာ္တို႔ ညီညြတ္ဘို႔ လိုမယ္၊ ၿပီးေတာ့ အၾကမ္းမဖက္ဖို႔ လိုလိမ့္မယ္။ ဒါမွ အျပဳသေဘာ ေျဖရွင္းရတာ လြယ္ကူလိမ့္မယ္။” ဟု ဆိုသြားေၾကာင္း ဆိုပါသည္။

ကလံုးထာ ေက်းရြာတြင္ ကားလမ္းေၾကာင့္ ေက်းရြာ ေရနစ္ေနရသည့္ အေျခအေနႏွင့္ စီမံကိန္းေၾကာင့္ လယ္ယာၿခံေျမ ပ်က္စီးေနသည့္ ကိစၥမ်ားကို တင္ျပ ခဲ့ပါသည္။ ထိုင္းပညာရွင္မ်ားသည္ ဤကဲ့သို႔ လက္ေတြ႔ ကြင္းဆင္းၿပီး၊ ယခု နစ္နာမွဳ မ်ားႏွင့္ အျခားေသာ နစ္နာမွဳမ်ားကို မွတ္တမ္းတင္ ခဲ့ပါသည္။

ဤနစ္နာမွဳသည္ ထား၀ယ္ ေဒသအတြက္ အစိတ္အပိုင္း တစ္ခုသာ ျဖစ္ၿပီး၊ တျခား နစ္နာမွဳမ်ားစြာ ရွိေနခဲ့ပါသည္။ ဤသို႔ေၾကာင့္ ထား၀ယ္ေဒသ၌ ျဖစ္ပြားေနေသာ လူ႔အခြင့္အေရး ခ်ိဳးေဖါက္ေနမွဳ အေျခအေနမ်ားကို အေျခခံၿပီး ထိုင္းလူ႔အခြင့္အေရး အဖြဲ႔သည္ ျမန္မာ့ လူ႔အခြင့္အေရး အဖြဲ႔မ်ားႏွင့္ ပူးေပါင္းၿပီး ထား၀ယ္ေဒသ ေရရွည္တည္တံ့ေသာ ဖြံ႔ၿဖိဳး တိုးတက္မွဳ ဆိုင္ရာ ျပည္သူ႔ ေဆြးေႏြးပြဲ (Public Forum on Sustainable Development) ကို ယေန႔ ထား၀ယ္ၿမိဳ႔တြင္ ေဆြးေႏြးခဲ့ပါသည္။

“ အစည္းအေ၀းကိုေတာ့ ထား၀ယ္ၿမိဳ႕၊ ဆိပ္ကမ္းသာ (၂) ခန္းမမွာ ဒီေန႔ (တနလၤာေန႔) မနက္ (၈) နာရီ ကေန ေန႔လည္ (၁၂) နာရီ အခ်ိန္အထိ က်င္းပမွာ ျဖစ္တယ္။ အခုေတြ႔ေနရတာက ကလံုးထာ ေက်းရြာ တုန္းကေတာ့ အရပ္သား ေတြရဲ့ နစ္နာမွဳေတြ အေတာ္မ်ားမ်ား တင္ျပခဲ့တယ္။ ဒါက တစ္နယ္လံုး မဟုတ္ေသးဘူးဗ်၊ နဲနဲေလးပါ။ အခု ဒီဖိုရမ္မွာ တစ္နယ္လံုး အေရးနဲ႔ ေရွ႔အနာဂတ္အတြက္ လံုၿခဳံတဲ့ အာမခံေတြ ပြင့္လင္းဖို႔အတြက္ ဘယ္လို လက္တဲြ ေဆာင္ရြက္ၾကမလဲ ဆိုတာ ေဆြးေႏြးၾကမွာပါ။” ဟုေဒသခံ တစ္ဦးက ဆိုပါသည္။

ႏိုင္ငံတကာမွ ယခုကဲ့သို႔ အေရးယူ ေဆာင္ရြက္လာသည့္ အတြက္ ၿပီးခဲ့သည့္ ရက္ပိုင္းတြင္ ထား၀ယ္ အထူး စီးပြားေရးဇုန္ အတြင္း ပါ၀င္ေနေသာ ေက်းရြာ (၇) ရြာမွ ဧက (၁၀၀၀၀) နီးပါး ရွိသည့္ ေျမယာမ်ား ကင္းလြတ္ခြင့္ ရလာခဲ့ပါသည္။ ထိုေျမကြက္မ်ားသည္၂၀၀၈ ခုႏွစ္ထား၀ယ္ အထူး စီးပြားေရးဇုန္ ဧရိယာ အတြင္း ပါ၀င္ေနေသာ သစ္တိုေထာင့္ ၊မင္းဒပ္၊ ေက်ာက္၀ွက္ကုန္း၊ ရလိုင္၊ ပိန္းေရွာင္၊ ပုေဂါဇြန္း ၊မယင္းႀကီး စသည့္ ေက်းရြာမ်ား ျဖစ္ပါသည္။

ဤကဲ့သို႔ တိုးတက္မွဳ ရွိလာေနသျဖင့္ ယေန႔ က်င္းပသည့္ (Public Forum on Sustainable Development) ေဆြးေႏြးပြဲမ်ဳိး မ်ားမ်ား က်င္းပရန္ သင့္ပါသည္။ ဤေဆြးေႏြးပြဲကို ဦးေဆာင္ေနသည့္ ထိုင္းလူ႔အခြင့္အေရး ပညာရွင္ ျဖစ္သည့္ ဆရာႀကီး ဆူလတ္ဆီ၀ါရတ္သည္ ၁၉၃၃ ခုႏွစ္တြင္ ေမြးဖြားၿပီး ထုိင္းႏိုင္ငံတြင္း သာမက ေဒသတြင္း ႏိုင္ငံမ်ားရွိ အစုိးရ မဟုတ္ေသာ အဖြဲ႔အစည္းမ်ားၾကားတြင္ ၾသဇာ ႀကီးမားေသာ လူမႈေရး လႈပ္ရွားသူ ျဖစ္သည္။

၁၉၉၅ ခုႏွစ္တြင္ ႏိုဘယ္ဆုႏွင့္ အလားတူေသာ The Right Livelihood Award ကို ရရွိခဲ့ၿပီး တိဘက္ ဘုန္းေတာ္ႀကီး ဒလုိင္းလားမား၊ ဗီယက္နမ္ ဘုန္းေတာ္ႀကီးနွင့္ ၿငိမ္းခ်မ္းေရး လႈပ္ရွားသူ Thich Nhat Hanh စေသာ နာမည္ေက်ာ္ ဗုဒၶဘာသာ ထိပ္သီး ေခါင္းေဆာင္မ်ားႏွင့္ ပူးတြဲ တည္ေထာင္ ခဲ့ေသာ ႏိုင္ငံတကာ ဗုဒၶ ဘာသာ၀င္မ်ား ဆက္သြယ္ေရး ကြန္ရက္ International Network of Engaged Buddhists (INEB) ၏ ဖခင္အျဖစ္ အေမရိကန္ ျပည္ေထာင္စု ႏွင့္ ဥေရာပ ႏိုင္ငံမ်ား အသုိင္းအ၀ုိင္းတြင္ လူသိမ်ားသည္။

ဆူလတ္သည္ ႏိုင္ငံေရး၊ သဘာ၀ ပတ္၀န္းက်င္ႏွင့္ ေရရွည္ စီးပြားေရး ဖြံ႔ၿဖိဳးမႈ ဆုိင္ရာ စသည့္ စာအုပ္ရာေပါင္း မ်ားစြာကုိ ထုိင္းႏွင့္ အဂၤလိပ္ ဘာသာတုိ႔ျဖင့္ ေရးသားခဲ့သည္။ သူသည္ ျမန္မာႏိုင္ငံ ထား၀ယ္ေဒသ စီးပြားေရး ဇုန္တြင္ ေရရွည္ ဖြ႔ံၿဖိဳးေရးကို ရည္ရြယ္ၿပီး ပူးေပါင္း ေဆာင္ရြက္ရန္ ဆႏၵရွိေၾကာင္း ဆိုပါသည္။