အင္အားႀကီး ႏိုင္ငံမ်ားရဲ႕ အက်ိဳးစီးပြားနဲ႔ ကိုယ့္အား ကိုယ္ကိုးရမယ့္ ျမန္မာ့အေရး

ေအာင္ေဇာ္

အေမရိကန္သမၼတ မစၥတာအိုဘားမားရဲ႕ အာရွခရီးစဥ္ထဲမွာ ျမန္မာႏိုင္ငံကိုလာတဲ့ ခရီးစဥ္ဟာ သတင္းေတြထဲမွာ စိတ္အဝင္စားဆံုုး သတင္းတပုဒ္ ျဖစ္ေနပါတယ္။ အခုခရီးစဥ္ဟာ ၂၀၁၂ ခရီးစဥ္နဲ႔ မတူတာကေတာ့ အမွန္ပါပဲ။

သမၼတ အိုဘားမားရဲ႕ ျမန္မာျပည္ခရီးစဥ္ မစခင္မွာ အေမရိကန္ေပၚလစီကို ေဝဖန္သံမ်ဳိးစံုနဲ႔ ႀကိဳဆိုလိုက္တာ ေတြ႔ရပါတယ္။

အဓိက ႏိုင္ငံေရးေခါင္းေဆာင္ေတြ ေတြ႔ဆံုပြဲလို႔ ေခၚၾကတဲ့ ေတြ႔ဆံုပြဲၿပီးေနာက္ပိုင္း ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ရဲ႕ ႏိုဝင္ဘာလ ၅ ရက္ေန႔ သတင္းစာရွင္းလင္းပြဲမွာ အေနာက္ႏိုင္ငံေတြဟာ ျမန္မာ့ႏိုင္ငံေရးအေပၚ အရမ္း အေကာင္းျမင္ေနတယ္လို႔ ေဝဖန္ေထာက္ျပခဲ့ပါတယ္။ ဝါရွင္တန္မွာေတာ့ သမၼတအိုဘားမားကို အေမရိကန္ လႊတ္ေတာ္အမတ္ေတြက ျမန္မာ့အေရးနဲ႔ ပတ္သက္ၿပီး ဖိအားေပးေနတာ ေတြ႔ရပါတယ္ (ၿပီးခဲ့တဲ့ေရြးေကာက္ပြဲမွာ ၂၀၀၇ ခုႏွစ္ေနာက္ပိုင္း ပထမဆံုးအႀကိမ္အျဖစ္ ရီပတ္ဘလီကန္ပါတီက လႊတ္ေတာ္ ၂ ရပ္စလံုးကို အႏိုင္ရရွိ ထိန္းခ်ဳပ္ထားပါတယ္)။ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ကလည္း ျမန္မာ့အေျပာင္းအလဲဟာ တန္႔ၿပီး တဝဲလည္လည္ (Stalled) ျဖစ္ေနပါတယ္ဆိုၿပီး ေျပာၾကားခဲ့ပါတယ္။

ႏုိဝင္ဘာ ၁၂ ရက္ကေန ၁၄ ရက္အထိၾကာတဲ့ သမၼတ အိုဘားမားရဲ႕ခရီးစဥ္မွာ အဲဒီကြန္ဂရက္အမတ္ေတြက အေမရိကန္အစိုးရအေနနဲ႔ ၂၀၁၅ ေရြးေကာက္ပြဲကိုု လြတ္လပ္ၿပီး တရားမွ်တဖို႔၊ အေျခခံဥပေဒကို ျပင္ဆင္ခြင့္ မေပးဘဲ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ သမၼတျဖစ္ခြင့္ကို ပိတ္ပင္ထားတဲ့ကိစၥေတြကို ဖိအားေပးတိုက္တြန္းေျပာဆိုဖို႔ ေျပာၾကားၾကပါတယ္။

ဒါ့အျပင္ တိုင္းရင္းသားေဒသေတြမွာ ဆက္လက္ ျဖစ္ပြားေနတဲ့ တိုက္ပြဲေတြ၊ ႏိုင္ငံေရးအက်ဥ္းသားေတြ ဆက္ရွိေနၿပီး ထပ္မံဖမ္းဆီးမႈေတြလည္းရွိေနတဲ့ ကိစၥေတြ၊ သတင္းမီဒီယာေတြကို ကန္႔သန္ထိန္းခ်ဳပ္ေနတာေတြ၊ ရခိုင္ျပည္နယ္က ပဋိပကၡေတြလည္း ဆက္ၿပီးရွိႏိုင္ေသးတယ္ ဆိုတာေတြကိုေထာက္ၿပီး ျမန္မာ့ဒီမိုကေရစီ အေျပာင္းအလဲဟာ ရပ္ဆိုင္းေနၿပီလို႔ အေမရိကန္ ကြန္ဂရက္လႊတ္ေတာ္ အမတ္ေတြက တရားဝင္ေပးစာတေစာင္ ေပးပို႔ခဲ့ၾကပါတယ္။

ပိုၿပီးထူးျခားတာက ဟားဗတ္တကၠသိုလ္ ဥပေဒေက်ာင္း International Human Rights Clinic (IHRC) က အစီရင္ခံစာတေစာင္ ထုတ္ျပန္လိုက္ၿပီး ျပည္ထဲေရးဝန္ႀကီး ဒု ဗိုလ္ခ်ဳပ္ႀကီးကိုကို၊ အထူးစစ္ဆင္ေရးအဖြဲ႔မႉး (ကစထ) ဒု ဗိုလ္ခ်ဳပ္ႀကီး ခင္ေဇာ္ဦး၊ ေနျပည္ေတာ္တိုင္းစစ္ဌာနခ်ဳပ္ တိုင္းမႉး ဗိုလ္ခ်ဳပ္ ေမာင္ေမာင္ေအး တို႔ကို အရင္ စစ္အစိုးရ လက္ထက္အတြင္း တုိင္းရင္းသားနယ္ေျမေတြမွာ စစ္ရာဇဝတ္မႈေတြ က်ဴးလြန္ခဲ့တယ္ဆိုၿပီးသူတို႔ စုေဆာင္းထားတဲ့ အခ်က္အလက္ အေထာက္အထားေတြနဲ႔ တင္ျပလိုက္ပါတယ္။ အဲဒီဗိုလ္ခ်ဳပ္ေတြရဲ႕ က်ဴးလြန္မႈဟာ ႏိုင္ငံတကာ ရာဇဝတ္မႈ တရား႐ံုးကိုတင္ၿပီး တရားစြဲဆိုႏိုင္တယ္လို႔ စာမ်က္ႏွာ ၇၈ မ်က္ႏွာပါ အစီရင္ခံစာနဲ႔ ထုတ္ေဖာ္ထားပါတယ္။ ျမန္မာအစိုးရဘက္ကေတာ့ အဲဒီစြပ္စြဲခ်က္ အစီရင္ခံစာကို ပယ္ခ်ခဲ့ပါတယ္။

ထိုင္း-ျမန္မာ နယ္စပ္ အကူအညီ ေပးေရးအဖြဲ႔ (TBC) ရဲ႕ ထုတ္ျပန္ခ်က္မွာလည္း ျပည္တြင္းစစ္ေဘးဒဏ္ေၾကာင့္ ထိုင္း-ျမန္မာနယ္စပ္ သို႔မဟုတ္ ထိုင္းႏုိင္ငံဘက္က ဒုကၡသည္စခန္းေတြမွာ ခိုလံႈေနရတဲ့ ဒုကၡသည္ေတြအျပင္၊ ျမန္မာျပည္တြင္းမွာ စစ္ေဘးေၾကာင့္ ထြက္ေျပးေနရတဲ့ စစ္ေဘးေရွာင္ ဒုကၡသည္ေတြရဲ႕ အေျခအေနဟာ အပစ္အခတ္ရပ္စဲေရးနဲ႔ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးေတြ႔ဆံုပြဲေတြ အႀကိမ္ႀကိမ္ လုပ္ေနသည့္တိုင္ေအာင္ ပိုၿပီး တိုးတက္ ေကာင္းမြန္လာျခင္း မရွိဘူးလို႔ ေထာက္ျပလိုက္ပါတယ္။

သူတို႔ရဲ႕ မူလေဒသေတြမွာ လံုၿခံဳမႈ မရွိျခင္းနဲ႔ အစိုးရတပ္ရဲ႕ တိုးခ်ဲ႕ေနရာခ်မႈေတြေၾကာင့္ ဒီဒုကၡသည္ေတြကို ျပန္ပို႔ၿပီး ျပန္လည္ အေျခခ် ထူေထာင္ေပးဖို႔ ခက္ေနတယ္လို႔လည္း ဆိုပါတယ္။

သမၼတ အိုးဘားမားရဲ႕ ခရီးစဥ္မတိုင္ခင္မွာ တိုင္းရင္းသားလက္နက္ကိုင္ အဖြဲ႔ေတြနဲ႔ ျမန္မာအစိုးရအၾကား အပစ္အခတ္ ရပ္စဲေရး ခိုင္ခိုင္မာမာ ျဖစ္မလားဆိုတဲ့ ေမွ်ာ္လင့္ခ်က္ အနည္းငယ္ ရွိခဲ့ေပမယ့္ ျဖစ္မလာခဲ့ပါဘူး။ သမၼတ ဦးသိန္းစိန္ အစိုးရနဲ႔ သမၼတအိုဘားမားတို႔ အသိအမွတ္ျပဳခံရႏုိင္ေပမယ့္ စစ္မွန္တဲ့ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးရဖို႔ အလွမ္းေဝးတဲ့ စာခ်ဳပ္မ်ိဳးကို ဘယ္တိုင္းရင္းသားအဖြဲ႔ကမွ မ်က္စိစံုမွိတ္ၿပီး လက္မွတ္ မထိုးၾကေသးပါဘူး။

ေနျပည္ေတာ္ ထိပ္သီးေဆြးေႏြးပြဲ ဆိုတာလည္း ဟန္ျပလုပ္ပြဲသက္သက္ ျဖစ္ေနတယ္ဆိုတာကို ျပည္တြင္းျပည္ပက လက္ခံသြားၾကၿပီ ျဖစ္ပါတယ္။

သမၼတ အိုဘားမား ျမန္မာျပည္ကိုမလာခင္ ေနာက္ထပ္ ဖိအားေပးေနတဲ့ သတင္းတခုကေတာ့ ရခိုင္ျပည္နယ္ထဲက ဘဂၤါလီဒုကၡသည္ေတြအေရး ျဖစ္ပါတယ္။ ျမန္မာအစိုးရရဲ႕ မူဝါဒေၾကာင့္ ထိုင္းနဲ႔ မေလးရွားေတြကိုေလွနဲ႔ ထြက္ေျပးခိုလံႈေနၾကတဲ့ သတင္းေတြပါ။ ဒီကိစၥဟာ ျမန္မာကဥကၠ႒ တာဝန္ယူၿပီး အာဆီယံထိပ္သီးညီလာခံကို အၿပီးသတ္ ေအာင္ပြဲခံက်င္းပမယ့္ အခ်ိန္မွာတိုက္ဆိုင္စြာ ျဖစ္ေပၚေနတာ ျဖစ္ပါတယ္။

ျမန္မာႏိုင္ငံဟာ သူ႔အတြက္ ႏိုင္ငံျခားေရးမူဝါဒအရ ေအာင္ျမင္မႈလို႔ ေႂကြးေၾကာ္ခ်င္ေနတဲ့ သမၼတ အိုဘားမားဟာ လြန္ခဲ့တဲ့ ၂ ပတ္က သမၼတဦးသိန္းစိန္ကို အိမ္ျဖဴေတာ္ကေန သီးသန္႔ဖုန္းေခၚ ဆက္သြယ္ၿပီး ရခိုင္ျပည္နယ္မွာ ျဖစ္ေပၚေနတဲ့ စိုးရိမ္စရာအေျခအေနေတြ၊ ျမန္မာအစိုးရအေနနဲ႔ ၂၀၁၅ ေရြးေကာက္ပြဲဟာ အားလံုးပါဝင္တဲ့ လုပ္ငန္းစဥ္ျဖစ္ၿပီး ယံုၾကည္လက္ခံမႈ ရွိရမယ္ဆိုတာကို ေျပာၾကားခဲ့ၿပီး အေမရိကန္ အစိုးရရဲ႕ ဆက္လက္ ေထာက္ခံမႈကိုပါ ထည့္သြင္းေျပာဆိုခဲ့တာ ေတြ႔ရပါတယ္။

သမၼတ အုိဘားမားဟာ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ကိုလည္း သီးသန္႔ ဖုန္းေခၚဆိုပါေသးတယ္။ ၂၀၁၂ တုန္းက သမၼတ ဦးသိန္းစိန္က သမၼတ အိုဘားမားကို ေပးခဲ့တဲ့ ကတိကဝတ္ ၁၁ ခ်က္ဟာလည္း အေတာ္မ်ားမ်ားကို ျမန္မာဘက္က ျဖည့္ဆည္းေပးႏိုင္ျခင္း မရွိတာ ေတြ႔ရပါတယ္။

သမၼတ အိုဘားမားရဲ႕ ျမန္မာျပည္ ဒုတိယအေက်ာ့ ခရီးစဥ္ဟာစိန္ေခၚမႈေတြနဲ႔ အားစမ္းမႈေတြ ရွိေနၿပီး အေနာက္ႏိုင္ငံက စူပါပါဝါေခါင္းေဆာင္ရဲ႕ အရည္အေသြးကိုလည္း သတိပိုကဲၿပီး ဆန္းစစ္ေဝဖန္ၾကမွာ မလြဲမေသြ ျဖစ္ပါတယ္။

အေမရိကန္ အစိုးရအဆက္ဆက္က ၁၉၈၈ ခုႏွစ္ကစၿပီး ျမန္မာ့ဒီမိုကေရစီ လႈပ္ရွားမႈကို အစဥ္တစိုက္ အားေပးခဲ့ၾကပါတယ္။ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ရဲ႕ ေခါင္းေဆာင္မႈကိုလည္း ပြင့္ပြင့္လင္းလင္း တရားဝင္ ေထာက္ခံခဲ့ပါတယ္။

ဒါေပမယ့္ သမၼတ အိုဘားမားလက္ထက္ ျမန္မာ့ေပၚလစီမွာေတာ့ ပြင့္ပြင့္လင္းလင္းေျပာရရင္ ၂၀၁၅ ျမန္မာ့ ေရြးေကာက္ပြဲမွာ အေမရိကန္ ေပၚလစီဟာပိုၿပီး ၾကားေန (Neutral) ျဖစ္လာမလားဆိုတဲ့ အသံေတြလည္း ထြက္ေနခ်ိန္ ျဖစ္ပါတယ္။

သေဘာကေတာ့ ေလာေလာဆယ္ အာဏာရွင္ လက္ဆင့္ကမ္းအသြင္ေျပာင္းအစိုးရျဖစ္တဲ့ သမၼတဦးသိန္းစိန္ အစိုးရဟာ လက္ရွိအာဏာကို ဘယ္လက္ကေန ညာလက္ကို လႊဲေျပာင္းဖို႔ အစီအစဥ္ရွိၿပီး အတိုက္အခံေတြ ဘက္ကလည္း အႀကီးအက်ယ္ အျပတ္အသတ္ ႏိုင္မယ္လို႔ မယူဆသလို ဖြဲ႔စည္းပံုအေျခခံဥပေဒ ျပင္ဆင္ေရးလည္း ျဖစ္လာမယ္လို႔ ထင္ထားပံု မရပါဘူး။ ဒါ့အျပင္ အေမရိကန္ရဲ႕ ကိုုယ္က်ဳိးစီးပြားနဲ႔ တ႐ုတ္ႏိုုင္ငံကို မဟာဗ်ဴဟာက်က် ျပန္လည္ ခ်ိန္ခြင္လႊာ ျပန္တည့္ရမွာ ျဖစ္တဲ့အတြက္ သူရဲ႕ တိုုင္းျပည္မွာ မ်က္ႏွာမရတဲ့ အိုုဘားမားဟာ ျမန္မာ့အေရးမွာလည္း မ်က္ႏွာရဖိုု႔ကေတာ့ အခြင့္အလမ္း နည္းေနေၾကာင္း သံုုးသပ္ မိပါတယ္။

ဒီေနရာမွာ ျမန္မာ့အိမ္နီးခ်င္း တ႐ုတ္ရဲ႕ အခန္းက႑နဲ႔ အေမရိကန္ရဲ႕ အာရွ ဗဟိုျပဳ မူဝါဒ Pivot to Asia Policy ကို ေမ့ထားလို႔ မရပါ။ အသြင္ေျပာင္းၿပီး ျပဳျပင္ ေျပာင္းလဲေရး လုပ္မယ္ဆိုတဲ့ အာဏာရွင္ေဟာင္းေတြက တိုင္းျပည္မွာ အာဏာေရာ စီးပြားေရးေရာ အားလံုး ထိန္းခ်ဳပ္ထားဆဲျဖစ္ၿပီး အေၾကာက္တရားနဲ႔ ဆက္အုပ္ခ်ဳပ္ေနဆဲဆိုတာ အေမရိကန္ ထိပ္ပိုင္းအရာရွိေတြက သံုးသပ္ထားၿပီး ျဖစ္ပါတယ္။ အာဏာကို လြယ္လြယ္နဲ႔ စြန္႔မွာမဟုတ္ဘူးဆိုတာ တြက္ဆၿပီးသားပါ။

အခ်ဳပ္အားျဖင့္ အေမရိကန္အစိုးရေရာ တ႐ုတ္အစိုးရပါသူတို႔ ကိုယ္က်ိဳးစီးပြားေတြကို ေရွ႕တန္းတင္ၿပီး ႏိုင္ငံျခားေရးေပၚလစီေတြ ခ်မွတ္က်င့္သုံးၾကတာ မဆန္းဘူးလို႔ ဆိုရပါမယ္။ ျမန္မာႏိုင္ငံအေနနဲ႔ ဒီလို အင္အားႀကီးႏိုင္ငံႀကီးေတြဟာ ျမန္မာ့ျပည္တြင္းေရး အေျပာင္းအလဲျဖစ္ေအာင္ ဘာဆက္ လုပ္ေပးႏိုင္မလဲဆိုၿပီး ေမွ်ာ္လင့္ခ်က္ေတြ ထပ္မံ ပံုေအာထားလို႔ မရႏိုင္ပါဘူး။ သူတို႔အေနနဲ႔ကေတာ့ အာဆီယံ ထိပ္သီးေဆြးေႏြးပြဲလို အခမ္းအနားေတြကို လာေရာက္ၿပီး ျမန္မာ့ႏုိင္ငံေရးေခါင္းေဆာင္ေတြကို သူတို႔ဘက္က ျမင္တဲ့ သတင္းစကား ေပးၾကမွာ ျဖစ္ေပမယ့္ ေရရွည္အတြက္ အက်ိဳးသက္ေရာက္မႈေတြကေတာ့ ျမန္မာျပည္နဲ႔ ျပည္သူေတြ အေပၚမွာပဲမူတည္ပါတယ္။ ျမန္မာ့အေရးကို ပါဝင္ပတ္သက္ေနတဲ့ အင္အားႀကီးႏိုင္ငံေတြရဲ႕ မူဝါဒေတြအေပၚ သံုးသပ္တြက္ခ်က္ၿပီး အေျပာင္းအလဲအတြက္ ကိုယ္တိုင္လမ္းေဖာက္မွ ေမွ်ာ္လင့္တဲ့ ပန္းတိုင္ဆီ သြားႏုိင္လိမ့္မယ္လို႔ ထင္ျမင္မိပါတယ္။