မည္ကာမတၱ စေတာ့အိပ္ခ်ိန္း ျဖစ္လာႏိုင္သည္

ဧရာ၀တီ

ယခုႏွစ္အတြင္း အၿပီးသတ္ အေကာင္အထည္ ေဖာ္မည့္ စေတာ့အိပ္ခ်ိန္းအတြက္ ယမန္ႏွစ္ ဒီဇင္ဘာလက သေဘာတူ လက္မွတ္ေရးထိုးခဲ့ၿပီး ျမန္မာ့စီးပြားေရး ဘဏ္က ၅၁ ရာခိုင္ႏႈန္း၊ တိုက်ိဳ စေတာ့ အိပ္ခ်ိန္းက ၁၈ ရာခိုင္ႏႈန္း ေက်ာ္ႏွင့္ ဂ်ပန္ဒိုင္ဝါ သုေတသနက ၃၀ ရာခိုင္ႏႈန္းေက်ာ္ ထည့္ဝင္မည္ဟု သိရသည္။

စေတာ့ေဈးကြက္ကို ႀကီးၾကပ္မည့္ Stock Exchange Commission (SEC) ကို ဖြဲ႕စည္းၿပီးေသာ္လည္း စေတာ့အိပ္ခ်ိန္း တြင္ စာရင္းဝင္ကာ အစုရွယ္ယာမ်ား ေရာင္းခ်မည့္ Listed ကုမၸဏီ မ်ားအတြက္ စံႏႈန္းသတ္မွတ္ခ်က္မ်ား အတည္ျပဳ မထုတ္ျပန္ရေသး ျခင္း စသည့္ကိစၥမ်ား က်န္ရွိေသးသည္။

စေတာ့အိပ္ခ်ိန္း ထူေထာင္မႈႏွင့္ ပတ္သက္၍ သိရွိလိုၾကသည္ မွာ စေတာ့အိပ္ခ်ိန္းေဈးကြက္ ျမန္မာႏိုင္ငံတြင္ တကယ္အလုပ္ျဖစ္ မျဖစ္ႏွင့္ စေတာ့ေဈးကြက္ အေလ့အထ၊ ပြင့္လင္းျမင္သာမႈ အေလ့အက်င့္မရွိခဲ့ေသာ ျမန္မာႏိုင္ငံတြင္ စေတာ့ေဈးကြက္အတြင္း ပါဝင္ေဆာင္ရြက္မည့္ ကုမၸဏီမ်ား၏ ယံုၾကည္စိတ္ခ်ရမည့္ အေနအထားတို႔ ျဖစ္သည္။

ပထမအခ်က္အေနျဖင့္ စေတာ့အိပ္ခ်ိန္း အလုပ္ျဖစ္ရန္ ျမန္မာျပည္တြင္ ေျခခင္းလက္ခင္းသာသည့္ အေျခအေန ရွိ၊ မရွိေပၚတြင္ မူတည္သည္။ ႏိုင္ငံေရးအရ လူမ်ိဳးေရး ဘာသာေရး အေျခခံ ျပည္တြင္း ပဋိပကၡမ်ား၊ ျပည္တြင္း ၿငိမ္းခ်မ္းေရး မတည္ေဆာက္ႏိုင္မႈ၊ ဆက္တိုက္ျဖစ္ေပၚေနေသာ လူ႔အခြင့္အေရး ခ်ိဳးေဖာက္မႈမ်ားက အတားအဆီးျဖစ္ေနသည္။ စီးပြားေရးအရ လက္ရွိျမန္မာ့စီးပြားေရးကို ခ်ဳပ္ကိုင္ထားေသာ စစ္တပ္ႏွင့္ ခ႐ိုနီမ်ား၏ ကိုယ္က်ိဳးစီးပြားကို ကာကြယ္လိုမႈ မ်ားေနျပီး ပြင့္လင္းျမင္သာမႈႏွင့္ တာဝန္ယူမႈ အားနည္းလြန္းေနေသာ အေနအထားကလည္း စေတာ့အိပ္ခ်ိန္းအတြက္ စိန္ေခၚမႈၾကီးျဖစ္သည္။

ဒုတိယတခ်က္မွာ စေတာ့ ေဈးကြက္တြင္ စာရင္းတင္မည့္ ကုမၸဏီမ်ား၊ ဝန္ေဆာင္မႈလုပ္ငန္းမ်ား၏ အခန္းက႑ျဖစ္သည္။ စေတာ့ အိပ္ခ်ိန္းသို႔ဝင္ရန္ အလားအလာရွိသည့္ ကုမၸဏီ ၁၀ ခုခန္႔ ရွိသည္ ဆိုေသာ္လည္း စေတာ့အိပ္ခ်ိန္း တကယ္စတင္ေသာအခါ ကုမၸဏီ၂ ခု၊ ၃ ခုခန္႔ႏွင့္ စတင္ႏိုင္သည္ဟု ဘ႑ာေရးဝန္ႀကီးဌာနက ေျပာဆိုထားသည္။

ကုမၸဏီမ်ားကို SEC က ႀကီးၾကပ္မည္ဆိုေသာ္လည္း အမွီအခိုကင္းမႈႏွင့္ ပတ္သက္ျပီး သံသယရွိေနၾကသည္။ စေတာ့အိပ္ခ်ိန္းဖြင့္ရန္ ရည္ရြယ္ထားေသာ ျမဝတီဘဏ္သည္ တပ္မေတာ္ပိုင္ျဖစ္ေနျပီး အေမရိကန္၏ စီးပြားေရးဒဏ္ခတ္မႈ ခံထားရေသာ စစ္တပ္ႏွင့္ ခ႐ိုနီပိုင္ ကုမၸဏီမ်ား စေတာ့အိပ္ခ်ိန္းတြင္ စာရင္းတင္ခံမည္လား ေမးခြန္းထုတ္စရာျဖစ္သည္။

စေတာ့အိပ္ခ်ိန္းသို႔ စာရင္းဝင္ရန္ စံႏႈန္းမမီသည့္ ကုမၸဏီမ်ား၏ ရွယ္ယာမ်ားေရာင္းဝယ္ေရးအတြက္ ေကာင္တာေဈးကြက္တည္ေထာင္ခြင့္ကို SEC က ခြင့္ျပဳခ်က္ေပးမည္ဟု ဆိုရာ ထိုေကာင္တာ ေဈးကြက္က စေတာ့ေဈးကြက္ထက္ က်ယ္ျပန္႔သြားမည္လားဟုလည္း သံသယရွိသည္။ ေငြခဝါခ်မႈ တရားဝင္ျဖစ္သြားေစႏိုင္သည္။

စေတာ့အိပ္ခ်ိန္း၏ အႏွစ္သာရမွာ အရင္းအႏွီးေစ်းကြက္ဖြင့္ျခင္းျဖစ္ျပီး ႏိုင္ငံတကာေငြေၾကးစနစ္ႏွင့္ ျပန္လည္ခ်ိတ္ဆက္ျခင္းျဖစ္ရာ စည္းကမ္းႏွင့္ လုပ္ထုံးလုပ္နည္းမ်ား ရွင္းလင္းခိုင္မာမႈ မရွိလွ်င္ ေသာ္၎၊ စာရင္းတင္ထားေသာ ကုမၸဏီမ်ား၏ စီမံခန္႕ခြဲလုပ္ကိုင္မႈ အားမေကာင္းလွ်င္ေသာ္၎ ရင္းႏွီးျမႇဳပ္ႏွံ သူမရွိ၊ အစုရွယ္ယာ အေရာင္းအဝယ္မရွိဘဲ ျဖစ္ေနႏိုင္ၿပီး လာအို၊ ကေမၻာဒီးယားတို႔ကဲ့သို႔ မည္ကာမတၲ ေဈးကြက္သာ ျဖစ္ေန ေပလိမ့္မည္။