စေနလင္း
ျမန္မာႏိုင္ငံတြင္ လြတ္လပ္မႈမ်ား ျဖစ္ေပၚတိုးတက္လာေသာ္လည္း ဥပေဒပညာရွင္ ေရွ႕ေနမ်ားသည္ ကန္႔သတ္ခ်ဳပ္ခ်ယ္မႈမ်ားစြာႏွင့္ရင္ဆိုင္ေနရဆဲျဖစ္ေၾကာင္း ဆြစ္ဇာလန္ႏုိင္ငံ အေျခစိုက္ အျပည္ျပည္ဆိုင္ရာ ဥပေဒပညာရွင္မ်ား ေကာ္မရွင္ (International Commission of Jurists-ICJ) က ထုတ္ျပန္ ေျပာဆုိလိုက္သည္။
အထူးသျဖင့္ ႏိုင္ငံေရးႏွင့္ ဆက္ႏြယ္သည့္ အမႈမ်ားကို လိုက္ပါေဆာင္ရြက္ၾကရေသာ ေရွ႕ေနမ်ားသည္ အာဏာပိုင္မ်ား၏ ကန္႔ သတ္မႈ၊ ခ်ဳပ္ခ်ယ္မႈမ်ား ရွိေနသည့္အတြက္ ၎တို႔၏ အမႈသည္မ်ားႏွင့္ လြတ္လပ္စြာ ေဆြးေႏြးခြင့္ မရွိေသးေၾကာင္း၊ တရား စီရင္ ေရးတြင္လည္း လာဘ္ေပး လာဘ္ယူမႈမ်ား ေနရာတိုင္းကဲ့သို႔ ေတြ႕ေနရ၍ တရားဥပေဒ စိုးမိုးေရးကို မ်ားစြာထိခိုက္ေစေၾကာင္း ယေန႔ ရက္စြဲျဖင့္ ထုတ္ျပန္သည့္ ICJ ၏ အစီရင္ခံစာတြင္ ပါရွိသည္။
ထို႔အျပင္ ျမန္မာႏိုင္ငံတြင္ ေရွ႕ေနမ်ားအတြက္ လြတ္လပ္စြာဖြဲ႕စည္းထားေသာ ဘားေကာင္စီ မရွိျခင္းေၾကာင့္ ေရွ႕ေနမ်ား၏ အက်ိဳးကို ကာကြယ္ မေပးႏိုင္ေသးေၾကာင္း၊ တရားစီရင္ေရးတြင္လည္း ေရွ႕ေနမ်ား၏ က႑ကို ျမႇင့္တင္မေပးႏိုင္ေသးေၾကာင္း ရန္ကုန္ၿမိဳ႕ Chatrium ဟိုတယ္တြင္ က်င္းပသည့္ ICJ အစီရင္ခံစာႏွင့္ ပတ္သက္ေသာ သတင္းစာ ရွင္းလင္းပြဲတြင္ ICJ အဖြဲ႕၏ အာရွ-ပစိဖိတ္ ေဒသ ဆိုင္ရာ ၫႊန္ၾကားေရးမႉး မစၥတာ Sam Zarifi က ေျပာၾကားသည္။
“သမၼတကိုယ္တိုင္ကေရာ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ပါ အခုဆိုရင္ ဥပေဒစိုးမိုးေရးဆိုတဲ့ စကားေတြ ထပ္တလဲလဲ ေျပာေနတာ သိပ္ ကို မ်ားေနပါၿပီ။ အေျပာေတြသိပ္မမ်ားဘဲ တကယ္လက္ေတြ႕အေကာင္အထည္ ေပၚလာတာကိုပဲ ျမင္ခ်င္ပါတယ္။ အဲဒါကို အေကာင္အထည္ေဖာ္ေပးဖို႔ အစိုးရမွာ တာ၀န္ရွိပါတယ္။ အထူးသျဖင့္ တိုင္းရင္းသားေဒသေတြမွာ ဥပေဒစိုးမိုးမႈက အမ်ားႀကီး လိုအပ္ေနပါတယ္။ တရားဥပေဒစနစ္ေတြကို ေသေသခ်ာခ်ာ ျပဳျပင္ရပါ့မယ္။ လာဘ္ေပးလာဘ္ယူ ကိစၥေတြ၊ လယ္ယာေျမ အျငင္း ပြားမႈေတြ အမ်ားႀကီး ရွိေနတယ္”ဟု ၎က ဆိုသည္။
အက်ဥ္းေထာင္ထဲမွ အမႈသည္မ်ားကို ေတြ႕ဆံုရန္၊ တရား႐ံုးခ်ိန္းမ်ားႏွင့္ အမႈစီရင္ရာတြင္ ေလွ်ာ့ေပါ့ေပးရန္မ်ားအတြက္ လာဘ္ေပး လာဘ္ယူမႈမ်ား ရွိေနေၾကာင္း၊ ထိုလုပ္ရပ္မ်ားသည္ ႏိုင္ငံစီးပြားေရးကိုပါ ထိခိုက္လာႏိုင္ၿပီး ႏိုင္ငံျခားရင္းႏွီးျမႇဳပ္ႏွံမႈမ်ားကို တြန္႔ဆုတ္ သြားေစ ႏိုင္ေၾကာင္း၊ အစိုးရက ဦးစားေပးအဆင့္အေနျဖင့္ အေရးယူေဆာင္ရြက္ရမွာ ျဖစ္ေၾကာင္းလည္း ၎က ဆက္ေျပာသည္။
ICJ အဖြဲ႕ႏွင့္ ပူးေပါင္းလုပ္ေဆာင္ေနေသာ အထက္တန္းေရွ႕ေန ေဒၚသန္းသန္းေအး ကလည္း တရားစီရင္ေရး စနစ္တခုလံုး ပ်က္ စီး ယိုယြင္းေနသည့္အတြက္ ျမန္မာႏိုင္ငံ၏ လာဘ္ေပးလာဘ္ယူမႈ ရာခိုင္ႏႈန္းကို ေျပာဆိုရန္ပင္ ခက္ခဲသည္ဟု သတင္းစာရွင္းလင္း ပြဲတြင္ ေျပာသည္။
“လာဘ္ေပးလာဘ္ယူမႈေတြ ပေပ်ာက္ဖို႔ဆိုၿပီး တရားသူႀကီးေတြရဲ႕ လစာ၊ ပင္စင္၊ ခံစားခြင့္ေတြကို တိုးေပးလိုက္႐ံုနဲ႔ ေျဖရွင္းဖို႔ဆို တာလည္း သိပ္ေတာ့ မေသခ်ာပါဘူး။ အေထာက္အကူေတာ့ ျဖစ္ပါတယ္။ လာဘ္ေပးလာဘ္ယူေတြကို ထိန္းေက်ာင္း ပဲ့ျပင္တဲ့ စနစ္တခု လိုအပ္တယ္”ဟုလည္း ၎က ဆိုသည္။
ထို႔အျပင္ ျမန္မာႏိုင္ငံ၏ ဥပေဒပညာေရးသည္ အားနည္းခ်က္ မ်ားစြာရွိသည့္အတြက္ ေကာင္းမြန္ ျပည့္စံုေသာ ပညာေရးစနစ္ ကို က်င့္သုံး သင့္ေၾကာင္းလည္း ၎က ဆက္ေျပာသည္။
အျပည္ျပည္ဆိုုင္ရာ စံခ်ိန္စံညႊန္းမ်ားႏွင့္ ကိုက္ညီေစရန္၊ ျမန္မာႏိုင္ငံတြင္ လွ်င္ျမန္စြာ ေျပာင္းလဲေနျခင္းမ်ားႏွင့္ ဆက္စပ္ၿပီး ေရွ႕ေန မ်ား၏ ကိုယ္ပိုင္အက်ိဳးေဆာင္ လုပ္ငန္းမ်ားကို လြတ္လပ္စြာ ေဆာင္ရြက္ႏိုင္ရန္အတြက္ ျပည္ေထာင္စုေရွ႕ေနခ်ဳပ္ႏွင့္ ျပည္သူ႔လႊတ္ ေတာ္တို႔မွ ဘားေကာင္စီ ကို သိသာစြာေျပာင္းလဲရမည္ ျဖစ္ေၾကာင္း၊ ထိုသုိ႔ လြတ္လပ္စြာ ေဆာင္ရြက္ႏိုင္ရန္ အတြက္လည္း အာမခံ ေပးရန္ ICJ အစီရင္ခံစာတြင္ အႀကံျပဳထားသည္။
ထို႔အျပင္ အဂတိလိုက္စားမႈမ်ားကို ထိေရာက္စြာ စံုစမ္းစစ္ေဆးျခင္းျပဳလုပ္ရန္ ျပည္ေထာင္စုေရွ႕ေနခ်ဳပ္ႏွင့္ ျပည္သူ႔လႊတ္ေတာ္ တို႔မွ အထူးလြတ္လပ္ေသာ လုပ္ထံုးလုပ္နည္းတရပ္ကို ျပဌာန္းေပးရန္၊ ပညာေရး၀န္ႀကီးဌာနႏွင့္ ဥပေဒဆိုင္ရာ အဖြဲ႕အစည္းမ်ား ပူးေပါင္းၿပီး ဥပေဒ သင္တန္းေက်ာင္းမ်ားတြင္ သတ္မွတ္ထားသည့္ စံလိုအပ္ခ်က္မ်ား၊ သင္႐ိုးညႊန္းတမ္းမ်ား၊ သင္ၾကားမႈ ဆိုင္ရာမ်ားကို ပံ့ပိုးကူညီၿပီး ဥပေဒပညာေရး တိုးတက္ျမင့္မားလာေစေရး အတြက္ ေဆာင္ရြက္ေပးရန္လည္း အစီရင္ခံစာ၌ ေဖာ္ျပထားသည္။
ICJ အဖြဲ႕၏ ယခု အစီရင္ခံစာကို ျမန္မာႏိုုင္ငံအႏွံ႔တြင္ ေရွ႕ေနအျဖစ္ ေဆာင္ရြက္ေနၾကေသာ ေရွ႕ေန ၆၀ ကိုေတြ႕ဆံုေမးျမန္း ၿပီးထုတ္ျပန္ ထားျခင္း ျဖစ္ေၾကာင္း သိရသည္။
ICJ အဖြဲ႕သည္ ၁၉၅၂ ခုႏွစ္တြင္ စတင္ဖြဲ႕စည္းခဲ့ၿပီး ကမၻာတ၀န္း၌ လူ႔အခြင့္အေရး၊ တရားဥပေဒ စိုးမိုးေရးမ်ား တိုးတက္ျမင့္မား လာေစေရးတို႔ အတြက္ ေဆာင္ရြက္ေနေသာ အဖြဲ႕အစည္းျဖစ္သည္။

No comments:
Post a Comment