HIV ပိုးရွိ၍ လုပ္ငန္းခြင္အတြင္း ခြဲျခားခံရပါက လူ႔အခြင့္အေရး ေကာ္မရွင္က တစ္လအတြင္း ေျဖရွင္းေပးမည္

ခင္ျမတ္ျမတ္ေဝ

ျမန္မာႏုိင္ငံတြင္ HIV ကူးစက္ခံရသူမ်ားကို လုပ္ငန္းခြင္အတြင္း အလုပ္ရွင္မ်ားက ေရာဂါပိုးရွိသည္ကို အေၾကာင္းျပ၍ အလုပ္ထုတ္ျခင္း၊ အလုပ္ေလွ်ာက္စဥ္ အတြင္း HIV ပိုးစစ္ေဆးၿပီးမွ လက္မခံျခင္းကဲ့သုိ႔ လူ႔အခြင့္အေရး ခ်ဳိးေဖာက္မႈမ်ားကို ျမန္မာႏိုင္ငံ လူ႔အခြင့္အေရး ေကာ္မရွင္သို႔တိုင္းၾကားပါက ေျဖရွင္းေပးမည္ဟု ယင္းေကာ္မတီမွ အဖြဲ႔ဝင္ ေဒါက္တာ ဉာဏ္ေဇာ္က မဇၥၽိမကို ေျပာသည္။

“ဒါဟာ လူ႔အခြင့္အေရး လူတိုင္းမွာတန္းတူးအခြင့္ အေရးရသင့္တယ္။ ဒီလိုခြဲျခားဆက္ဆံမႈကို ကြ်န္ေတာ္တို႔ေကာ္မတီ အေနနဲ႔ေျဖရွင္းေပးမယ္။သူတို႔ကို ဥပေဒအရေတာ့မဟုတ္ဘဲ ခြဲျခားဆက္ဆံမယ္ဆိုရင္ တိုင္းၾကားႏိုင္တယ္” ဟု ၎ကဆိုသည္။

ယင္းေကာ္မတီမွ လူ႔အခြင့္အေရးခ်ဳိးေဖာက္ခံရသည့္ အလုပ္သမားမ်ား၏ တိုင္စာအေျခအေနေပၚမႈတည္၍ သက္ဆိုင္ရာ ဌာနမ်ားသုိ႔ ေကာ္မရွင္မွ ေျဖရွင္းေပးရန္ အေၾကာင္းစာမ်ား ပို႔ေဆာင္မည္ဟု ၎ကေျပာသည္။

ယင္းေကာ္မတီ၏ အေၾကာင္းၾကားစာအေပၚ သက္ဆိုင္ရာဌာနမ်ားက ရက္ေပါင္း ၃၀အတြင္း ျပန္လည္ ေျဖရွင္းေပးရမည္ ဟု ၎ကဆိုသည္။

HIV ပိုးရွိ၍ အလုပ္ထုတ္ခံခဲ့ရသူ တစ္ဦးက “ကြ်န္မလုပ္တဲ့ ေရႊဆုိင္က ကြ်န္မအမ်ဳိးသားက ဒီေရာဂါနဲ႔ ဆုံးသြားေတာ့ ကြ်န္မကုိေသြးစစ္ခိုင္းတယ္။ ကြ်န္မမွာေရာဂါရွိတာကို လိမ္ခဲ႔တယ္။ သူတို႔က ရိပ္မိလို႔အတင္းစစ္ခိုင္းေတာ့ ေရာဂါေပၚသြားတယ္။ ၂လစာေပးၿပီး အလုပ္ထုတ္လိုက္တယ္။ တျခားေရႊဆိုင္ေတြသြားေလ်ာက္လည္း ငါတို႔ကလိုက္ေျပာမယ္လို႔ ခ်ိန္းေျခာက္တယ္”ဟု ၎ကဆုိသည္။

ယခုလက္ရွိ ျမန္မာႏုိင္ငံတြင္ HIVေရာဂါပိုးကူးစက္ခံရသူမ်ား၏ အလုပ္အကုိင္ ခြဲျခားဆက္ဆံခံရမႈ၊ အလုပ္အကုိင္ရရွိမႈက အဓိက ရင္ဆုိင္ေနရသည္ ျပႆနတစ္ရပ္ျဖစ္ေနသည္ဟု ရတနာေမတာၱ အဖြဲ႕အစည္း(HIV၊AIDS က်ဆင္းေရးအတြက္ ကာကြယ္ေရး၊ ကုသေရးပိုင္းကို ေဆာင္ရြက္ေနသည္ အဖြဲ႔အစည္း) ဥကၠ႒ ဦးျမင့္ေဆြက မဇၥၽိမသို႔ ေျပာသည္။

“ခုစက္႐ုံေတြ အလုပ္ရုံေတြမွာက ကံယကာရွင္ေတြရဲ႕ သေဘာတူညီခ်က္ မယူဘဲ ေသြးစစ္တယ္။ ပိုးေတြ႔တယ္ဆို အလုပ္မခန္႔ဘူး။ ဒီလိုလုပ္ရပ္ေတြက ခြဲျခား ဆက္ဆံမႈပါပဲ” ဟု ၎ ကဆိုသည္။

ယင္းအဖြဲ႔အစည္းအေနျဖင့္ HIVကူးစက္ခံရသူမ်ား အတြက္ အလုပ္အကုိင္ရရွိရန္ HIVႏွင့္ ပတ္သက္၍ စင္တာမ်ားတြင္ ဘဝတူအခ်င္းခ်င္း ပညာေပး ႏွစ္သိမ့္မႈမ်ားႏွင့္ အဖြဲ႕အစည္းအတြင္း အလုပ္ခန္႔ျခင္းျဖင့္ ကူညီေပးေနသည္ဟု သိရည္။

ျမန္မာႏုိင္ငံတြင္ HIV ကူးစက္ခံရသူမ်ား အတြက္ လုပ္ငန္းခြင္းအတြင္း ခြဲျခားဆက္ဆံခံရမႈ အတြက္ ဥပေဒမရွိေသးဟုလည္း ရတနာေမတာၱအဖြဲ႔အစည္း မ ွေဒါက္တာစိုးတင္ (HIV PROJECT MANGER) က မဇၥ်ိမသို႔ ေျပာသည္။

“ဥပေဒခ်မွတ္လိုက္ရင္ေတာ့ လုပ္ငန္းခြင္အတြင္း အလုပ္ထုတ္တာတုိ႔၊ HIV ရွိလို႔ အလုပ္ထုတ္တာေတြ မျဖစ္ေတာ့ဘူးေပါ့ ဥပေဒအတုိင္းေပါ့" ဟု သုံးသပ္ေျပာဆိုသည္။

၂၀၁၃ ခုႏွစ္အထိ ျမန္မာႏိုင္ငံတြင္ HIV ျဖင့္ေနထိုင္သူ ပွ်မ္းမွ် ၁သိန္းရွစ္ေထာင့္ငါးရာခန္႔ ရွိေနၿပီး ART ကုထံုးျဖင့္ ကုသရန္လိုအပ္သူ ၁ သိန္းႏွစ္ေသာင္းေက်ာ္ ရွိကာ ၎တို႔အထဲမွ ၅၄ ရာခိုင္ႏႈန္းကိုသာ ART ကုထံုးျဖင့္ ေဆးဝါးေထာက္ပံ့ေပးႏုိင္ေသးသည္ဟု အမ်ဳိးသား ခုခံအားက်ဆင္းမႈ ကူးစက္ေရာဂါ တိုက္ဖ်က္ေရး (NAP 2013) အစီရင္ခံစာအား ကိုးကား၍ UNAIDS အစီရင္ခံစာတြင္ ေဖာ္ျပထားသည္။