Thursday, December 4, 2014

အစိုးရ စာရင္းအင္းစနစ္ ဘာလဲ ဘယ္လဲ

ဦးျမင့္

သမၼတၾကီး ဦးသိန္းစိန္ အစိုးရအဖြဲ႕သည္ ဆယ္စုႏွစ္ အတန္ၾကာ တည္ရွိေနခဲ့ေသာ အမ်ိဳးသား စီးပြားေရး ဦးတည္ခ်က္ ေလးရပ္ကို ေျပာင္းလဲ ျပဳျပင္လိုက္ျပီး ျဖစ္သည္။ ယင္းသို႕ ျပဳျပင္ေျပာင္းလဲလိုက္ေသာ ဦးတည္ခ်က္မ်ားထဲမွ ဦးတည္ခ်က္တစ္ရပ္တြင္ ”စာရင္းအင္းအခ်က္အလက္မ်ားႏွင့္ စာရင္းအင္း စနစ္တို႕၏ အရည္အေသြးကို ျမွင့္တင္ရန္” ဟု ေဖာ္ျပႏိႈးေဆာ္ထားသည္။ တိုင္းျပည္၏ စာရင္းအင္း စနစ္ ပိုမို တုိးတက္ ေကာင္းမြန္ေစေရး အတြက္ ဦးစားေပး အာရုံစိုက္ရန္ ရည္ရြယ္အေလးထားျခင္းမွာ ယခုေခတ္ကာလ အတြက္ အလြန္သင့္ေလ်ာ္ေသာ စိတ္ကူးအၾကံအစည္ ျဖစ္ပါသည္။

စာရင္းအင္းစနစ္သည္ တိုင္းျပည္ အုပ္ခ်ဳပ္ေရး အတြက္ အဓိက က်လွေသာ လက္နက္ကိရိယာ ျဖစ္ေနျခင္းေၾကာင့္ သင့္ျမတ္ဆီေလ်ာ္လွသည္ဟု ဆိုရျခင္း ျဖစ္ပါသည္။ တိုင္းျပည္ ဖြံ႕ျဖိဳးတိုးတက္ေရး မဟာဗ်ဴဟာမ်ားႏွင့္ မူ၀ါဒေပၚလစီမ်ား ခ်မွတ္စီမံျခင္း၊ အေကာင္အထည္ေဖၚျခင္းႏွင့္ ေစာင့္ၾကည့္အကဲျဖတ္ျခင္းမ်ား ရာႏႈန္းျပည့္ ထိေရာက္မႈ ရွိေစရန္အတြက္ စာရင္းအင္းစနစ္မွာ အလြန္ အခရာက်လွေသာ လက္နက္ကိရိယာ ျဖစ္ပါသည္။

ဦးသိန္းစိန္ အစိုးရအဖြဲ႕ စတင္ဖြဲ႕စည္းစဥ္ ကတည္းက ပင္မ ရည္မွန္းခ်က္မွာ ျမန္မာႏိုင္ငံအား ေခတ္မီ ဖြံ႕ျဖိဳး တိုးတက္ေသာ ဒီမိုကေရစီ ႏိုင္ငံတစ္ႏိုင္ငံ အျဖစ္ ျပဳျပင္ေျပာင္းလဲေရးအတြက္ မဟာဗ်ဴဟာမ်ားႏွင့္ မူ၀ါဒ ေပၚလစီမ်ား ခ်မွတ္ အေကာင္အထည္ေဖာ္ရန္ဟု ျဖစ္ပါသည္။ ထိုရည္မွန္းခ်က္ ျပည့္ေျမာက္ေအာင္ျမင္ေရး အတြက္ ကိန္းဂဏန္း အခ်က္အလက္မ်ား မွန္မွန္ကန္ကန္ ရရွိေရးမွာ အဓိက လိုအပ္ခ်က္ ျဖစ္ပါသည္။

၁၉၆၀ ျပည့္လြန္ႏွစ္မ်ားမွ ၂၀၁၀ ျပည့္ႏွစ္စြန္းစြန္းအထိ ႏွစ္ေပါင္း ၅၀ ခန္႕အတြင္း ျမန္မာႏိုင္ငံ၏ စာရင္းအင္း စနစ္မွာ ႏိုင္ငံေရးလိုအပ္ခ်က္မ်ားကို တည္မွီျပီး ေဖာ္ေဆာင္ခဲ့ၾကျခင္း ျဖစ္ပါသည္။ ထိုစဥ္က စာရင္းအင္း စနစ္၏ ပင္မ တာ၀န္မွာ တည္ဆဲ အစိိုးရ တစ္ရပ္ရပ္၏ လုပ္ေဆာင္ခ်က္မ်ား “ေအာင္ျမင္ ထေျမာက္“ ေၾကာင္း အေကာင္းျမင္ေစႏိုင္ေလာက္သည့္ ကိန္းဂဏန္း အခ်က္အလက္မ်ား ထုတ္ေပးရန္သာ ျဖစ္ခဲ့ရပါသည္။ ဗဟိုခ်ဳပ္ကိုင္ စီးပြားေရး စနစ္ က်င့္သုံးခဲ့ၾကေသာ ႏိုင္ငံမ်ားတြင္ မဆန္းလွေသာ က်င့္စဥ္ တစ္ရပ္ ျဖစ္ပါသည္။

ထိုသို႕ေသာ “ဘုန္းေတာ္ဘြဲ႕” စာရင္းအင္းစနစ္သည္ ျမန္မာႏိုင္ငံအတြက္မူ ဆိုး၀ါးေသာ အက်ိဳးဆက္မ်ား ျဖစ္ေပၚေစခဲ့ပါေတာ့သည္။ အစိုးရ စာရင္းအင္း ကိန္းဂဏန္းမ်ားအေပၚ ျပည္သူတို႕က အယုံအၾကည္ ကင္းမဲ့သြား ခဲ့ၾကသည္။ လူတန္းစား အားလုံးႏွင့္ အထူးသျဖင့္ ဆင္းရဲေသာ ျပည္သူမ်ားက အစိုးရအေပၚ အယုံအၾကည္ ကင္းမဲ့သြားခဲ့ၾကသည္။ တိုင္းျပည္ ေအာက္ေျခတြင္ အမွန္တကယ္ ျဖစ္ပ်က္ေနမႈမ်ားႏွင့္ အစိုးရ၏ အရွိန္ အဟုန္ျဖင့္ ဖြံ႕ျဖိဳးတိုးတက္ေနပါသည္ဆိုေသာ အစီရင္ခံစာမ်ား၊ ေၾကညာခ်က္မ်ားမွာ အဆက္အစပ္မရွိ ျပဒါးတစ္လမ္း သံတစ္လမ္း ျဖစ္ေနခဲ့ပါေတာ့သည္။ စာရင္းအင္း စနစ္အေပၚ ယံုၾကည္ အားကိုးမႈမ်ား က်ဆင္းပ်က္ျပယ္ခဲ့ေတာ့သည္။ ထို ယုံၾကည္ အားထားမႈကို ယခုအခ်ိန္အထိ အျပည့္အ၀ ျပန္လည္ တည္ေဆာက္ႏိုင္ျခင္း မရွိေသးေပ။

ထို ကာလမ်ားအတြင္း ႏိုင္ငံတကာ အသိုင္းအ၀ိုင္းႏွင့္ အျပည္ျပည္ဆိုင္ရာ အဖြဲ႕အစည္းမ်ားကလည္း ျမန္မာႏိုင္ငံ၏ စာရင္းအင္း အခ်က္အလက္မ်ား အေပၚ ယံုၾကည္အားထားႏိုင္ျခင္း အျပည့္အ၀ မရွိခဲ့ၾကေပ။ အျခား ႏိုင္ငံအသီးသီး၏ စာရင္းအင္း အခ်က္အလက္မ်ားႏွင့္ ျမန္မာႏိုင္ငံ၏ စာရင္းအင္း အခ်က္အလက္မ်ား ႏိႈင္းယွဥ္ သုံးသပ္ရန္ သင့္မသင့္ပင္ သံသယ ၀င္ခဲ့ၾကသည္။ ထို႕ေၾကာင့္ပင္ ျမန္မာႏိုင္ငံ၏ အစိုးရ စာရင္းအင္း အခ်က္အလက္ဆိုင္ရာ အဓိက အညႊန္းကိန္းမ်ားမွာ မ်က္ကြယ္ျပဳ လစ္လ်ဴရႈ ခံခဲ့ရသည္။

အျပည္ျပည္ဆိုင္ရာ ေငြေၾကးရံပုံေငြ အဖြဲ႕ အိုင္အမ္အက္ဖ္၏ ႏိုင္ငံတကာ ေငြေၾကး စာရင္းအင္အခ်က္အလက္မ်ား အစီရင္ခံစာ (IMF’s International Financial Statistics) ၊ ကမၻာ့ဘဏ္၏ ကမၻာ့ ဖြံ႕ျဖိဳးတိုးတက္မႈ အညႊန္းကိန္းမ်ား အစီရင္ခံစာ (World Bank’s World’s Development Indicators)၊ အာရွဖံံြံ႕ျဖိဳးေရးဘဏ္၏ အာရွ ပစိဖိတ္ေဒသ ပင္မ အညႊန္းကိန္းမ်ား (Asia Development Bank’s Key Indicators for Asia and the Pacific) စသည့္ ႏိုင္ငံတကာ စာရင္းအင္း အခ်က္အလက္ စာေစာင္မ်ားတြင္ ျမန္မာႏိုင္ငံဆိုင္ရာ စာရင္းအင္း အခ်က္အလက္မ်ား ပါ၀င္ျခင္း မရွိေတာ့ေပ။

အလားတူပင္ ကမၻာ့ဘဏ္၏ တိုင္းျပည္ အသားတင္ ၀င္ေငြ အခ်က္အလက္ စုေဆာင္း ေဖၚျပမႈ (World Bank’s Gross National Income GNI Database) တြင္လည္း ျမန္မာႏိုင္ငံ၏ အခ်က္အလက္မ်ား မပါရွိခဲ့ေတာ့ေပ။ အာဖဂန္နစၥတန္လို ႏိုင္ငံမ်ိဳးအတြက္ပင္ ၂၀၀၄ ခုႏွစ္မွ ၂၀၁၃ ခုႏွစ္အထိ GNI အခ်က္အလက္မ်ား ေဖၚျပပါရွိခဲ့သည္။ ျမန္မာႏိုင္ငံအတြက္မူ GNI အခ်က္အလက္ နတၱိ ျဖစ္ခဲ့သည္။ ၁၉၆၂ ခုႏွစ္ ကတည္းက စတင္ ထူေထာင္ထားေသာ GNI database တြင္ ယေန႕အထိ ျမန္မာႏိုင္ငံ ဆိုင္ရာ အခ်က္အလက္မ်ား ပါ၀င္ျခင္း မရွိေသးေပ။

ထို ခ်ိဳ႕ယြင္း အားနည္းခ်က္မ်ားကို မွန္ကန္တည့္မတ္ေအာင္ အေလးထား ျပဳျပင္ေဆာင္ရြက္ရန္ လိုအပ္ေနျပီ ျဖစ္ပါသည္။ ႏိုင္ငံတကာ အလွဴရွင္မ်ား၊ စီးပြားေရး အသိုင္းအ၀ိုင္းမ်ားႏွင့္ ျပန္လည္ ပူးေပါင္း ေဆာင္ရြက္ျခင္းသည္ အဆိုပါ ျပဳျပင္တည့္မတ္ေရး လုပ္ငန္း ေအာင္ျမင္ရန္အတြက္ အလားအလာေကာင္းမ်ား ဖန္တီးေပးႏိုင္ပါသည္။

သို႔ရာတြင္ ႏိုင္ငံတကာႏွင့္ ျပန္လည္ ပူးေပါင္းေဆာင္ရြက္မႈမ်ားသည္ “အလွဴရွင္” က ေစ့ေဆာ္ေမာင္းႏွင္ျခင္းမ်ိဳး မျဖစ္ေစဘဲ မိမိတိုင္းျပည္၏ “လိုအပ္ခ်က္”က ေစ့ေဆာ္ဦးေဆာင္ျခင္းမ်ိဳးသာ ျဖစ္ေစရန္ ၾကီးစြာ သတိထားရမည္ ျဖစ္ပါသည္။ ယင္းသို႕ တိုင္းျပည့္ လိုအင္ႏွင့္ အညီ ျဖစ္ျပီး ျမန္မာႏိုင္ငံမွ ပိုမိုေကာင္းမြန္ အရည္အေသြးျပည့္မီေသာ စာရင္းအင္း အခ်က္အလက္မ်ား ေပၚထြက္လာေစေရး လိုအပ္ခ်က္ႏွင့္ ပတ္သက္ျပီး ျမန္မာႏိုင္ငံကပင္ ခိုင္လုံျပည့္စုံေသာ အဆိုျပဳခ်က္ (concrete proposal) တင္ျပႏိုင္ရမည္ ျဖစ္ပါသည္။ ယင္းသို႕ေသာ ႏိုင္ငံတကာ ပူးေပါင္းေဆာင္ရြက္မႈမ်ားသည္ ျမန္မာႏိုင္ငံတြင္ တိုးတက္ ျဖစ္ေပၚေနေသာ ျပဳျပင္ေျပာင္းလဲေရးႏွင့္ ျပန္လည္တည္ေဆာက္ေရး ျဖစ္စဥ္အတြက္ မည္သို႕ အေထာက္အကူျပဳေၾကာင္း ခိုင္ခိုင္လုံလုံ ေဆြးေႏြးတင္ျပႏိုင္မွသာလွ်င္ အလွဴရွင္မ်ားကလည္း လိုလားစြာ ေထာက္ပံ့ ကူညီခ်င္လာၾကမည္ ျဖစ္ပါသည္။

ထို႕အျပင္ ႏိုင္ငံတကာ အသိုင္း အ၀ိုင္းႏွင့္ ျပန္လည္ ပူးေပါင္းေဆာင္ရြက္ရာတြင္ ျမန္မာႏိုင္ငံအတြင္း လြတ္လပ္ေရး ရျပီးစ ကာလေနာက္ပိုင္း ျဖစ္ပ်က္ ယိုယြင္းမႈမ်ားသည္ ႏိုင္ငံတြင္ သဘာ၀ႏွင့္ လူ႕အရင္းအျမစ္ မ်ား ရွားပါးခ်ိဳ႕တဲ့ျခင္းေၾကာင့္ မဟုတ္ဘဲ၊ လြဲမွားေသာ စိတ္ကူးအၾကံအစည္မ်ားႏွင့္ မွားယြင္းအားနည္းေသာ ေပၚလစီမူ၀ါဒမ်ားေၾကာင့္သာ ျဖစ္သည္ဆိုျခင္းကိုလည္း အသိအမွတ္ျပဳေပးၾကရမည္ ျဖစ္သည္။ ေငြေၾကးက အေရးၾကီးလွသည္မွာ မွန္ေသာ္လည္း တိုင္းျပည္ ျပဳျပင္ေျပာင္းလဲေရး ျဖစ္စဥ္ ကနဦး ကာလတြင္ ႏိုင္ငံ၏ စာရင္းအင္းစနစ္ အားေကာင္း တိုးတက္လာေစရန္ မိမိႏိုင္ငံႏွင့္လည္း ဆီေလ်ာ္ျပီး ပိုမိုထိေရာက္ေကာင္းမြန္ေသာ စိတ္ကူးအၾကံညဏ္မ်ား၊ အေတြ႕အၾကဳံ ဗဟုသုတမ်ားကို အလွဴရွင္ ႏိုင္ငံမ်ားထံမွ ရယူေရးကိုသာ စိတ္၀င္စားေပသည္။ ထိုသို႕ရယူရာတြင္ အၾကံညဏ္မ်ား မွ်သာ မဟုတ္ဘဲ ထို စိတ္ကူး အၾကံညဏ္မ်ားကို ပီပီျပင္ျပင္ လုပ္ေဆာင္အေကာင္အထည္ေဖၚႏိုင္ေရးအတြက္ အေထာက္အပံ့မ်ား ကိုပါ ရယူလိုေပသည္။

အထက္ပါ အခ်က္အလက္မ်ားကို သုံးသပ္လွ်င္ ျမန္မာႏိုင္ငံ ဗဟို စာရင္းအင္း အဖြဲ႕ (Central Statistical Organization – CSO) အေနျဖင့္ မိမိ၏ လုပ္ပိုင္ခြင့္မ်ားကို ပီျပင္စြာ ေဆာင္ရြက္ခြင့္ရရန္ လိုအပ္ေၾကာင္း သိသာလွ ပါသည္။ ပထမဆုံး ေျခလွမ္းအေနျဖင့္ ၁၉၅၂ ခုႏွစ္ ဗဟို စာရင္းအင္း အာဏာပိုင္ အက္ဥပေဒ (1952 Central Statistical Authority Act) က အပ္ႏွင္းထားေသာ တာ၀န္မ်ားႏွင့္ အညီ လုပ္ကိုင္ေဆာင္ရြက္ရမည္ ျဖစ္ပါသည္။ CSO ၏ ဗဟိုအခ်က္အခ်ာက်ေသာ က႑အား ျပန္လည္ တည္ေဆာက္ရန္အတြက္ ညိွႏိႈင္းေဆာင္ရြက္ရသည္႔ တာ၀န္၊ အမွီအခိုကင္းေသာ လြတ္လပ္မႈ၊ အတတ္ပညာပိုင္းဆိုင္ရာ ကၽြမ္းက်င္မႈ၊ ျဖန္႕က်က္ ေဆာင္ရြက္ႏိုင္မႈ၊ စြမ္းေဆာင္ရည္၊ အထက္ပါ လုပ္ငန္းမ်ား ေဆာင္ရြက္ႏိုင္ေရး လူ႕စြမ္းအား အရင္းအျမစ္ႏွင့္ ဘ႑ာေရး အရင္းအျမစ္ ရရွိႏိုင္မႈ စသည္တို႕မွာ အထူးသတိျပဳ ဆင္ျခင္သုံးသပ္ အေလးထား ေဆာင္ရြက္ရမည့္ က႑မ်ား ျဖစ္ေနပါသည္။

ကမၻာႏွင့္ အ၀ွမ္းတြင္ ၁၉၅၀ ျပည္လြန္စႏွစ္မ်ားမွ စျပီး ႏိုင္ငံေရး၊ စီးပြားေရး၊ လူမႈေရး အေနအထားမ်ား အၾကီးအက်ယ္ ေျပာင္းလဲခဲ့ျပီး ျဖစ္ပါသည္။ ႏိုင္ငံေရး၊ စီးပြားေရး လူမႈေရးအျမင္မ်ား၊ ေတြးျမင္ယူဆခ်က္မ်ား လည္း မ်ားစြာ ေျပာင္းလဲခဲ့ျပီ ျဖစ္ပါသည္။ ယင္းသို႕ ေျပာင္းလဲခဲ့ေသာ အေျခအေနမ်ားႏွင့္ ေလ်ာ္ညီစြာ ကမၻာ့ စာရင္းအင္း အခ်က္အလက္စုေဆာင္းထားရွိမႈႏွင့္ စာရင္းအင္း စနစ္မ်ားလည္း ေျပာင္းလဲေနခဲ့ျပီ ျဖစ္ပါသည္။

အမွန္ဆိုလွ်င္ ကၽြႏု္ပ္တို႕သည္ သတင္းနည္းပညာေခတ္ (Information Age) ထဲသို႕ ေရာက္ေနၾကျပီ ျဖစ္ပါသည္။ ျမန္မာႏိုင္ငံ၏ ၁၉၅၂ ဗဟိုစာရင္းအင္း အာဏာပိုင္ အက္ဥပေဒႏွင့္ စာရင္းအင္း စနစ္တို႕ကို ေျပာင္းလဲ ျပဳျပင္ရန္ လုိအပ္သည့္ အေၾကာင္းရင္း ႏွစ္ရပ္ ရွိပါသည္။ ပထမ အေၾကာင္းရင္းမွာ ျမန္မာစာရင္းအင္းစနစ္ကို ႏိုင္ငံတကာက လက္ခံထားေသာ စံႏႈန္းမ်ား လုပ္ငန္းက်င့္စဥ္မ်ားႏွင့္ လိုက္ေလ်ာညီေထြရွိေစရန္ ျဖစ္ပါသည္။ ဒုတိယ အေၾကာင္းရင္းမွာ ျမန္မာႏိုင္ငံႏွင့္ အာရွတလႊားတြင္ ျဖစ္ေပၚေနေသာ အေျပာင္းအလဲမ်ားကို ထည့္သြင္း စဥ္းစားရန္ လိုအပ္လာျခင္း ျဖစ္ပါသည္။

ႏိုင္ငံတကာ စံႏႈန္းမ်ားႏွင့္ ပတ္သက္ျပီး ကုသမဂ၏ အစိုးရ စာရင္းအင္းမ်ား ဆိုင္ရာ အေျခခံ စည္းမ်ဥ္းမ်ား (United Nations Fundamental Principles of Official Statistics) တြင္ အဓိကအခ်က္မ်ားအား ၁၉၉၄ ခုႏွစ္ကပင္ ျပဌာန္းထားျပီး ျဖစ္ပါသည္။ ေနာက္ထပ္ ရည္ညႊန္းစရာစံ တစ္ခုမွာ OECD က သတ္မွတ္ထားေသာ စာရင္းအင္း အခ်က္အလက္တို႕၏ အရည္အေသြး စံႏႈန္း ခုနစ္ခ်က္ ျဖစ္ပါသည္။ အဆိုပါ စံႏႈန္းမ်ားႏွင့္ ပတ္သက္ျပီး အထက္တြင္ တင္ျပ ေဆြးေႏြးထားျပီး ျဖစ္ပါသည္။ ျမန္မာႏိုင္ငံ၏ စာရင္းအင္း အခ်က္အလက္ မ်ား အရည္အေသြး တိုးျမွင့္ရန္ ရည္ရြယ္ေဆာင္ရြက္ရာတြင္ မည္သည့္ အခ်င္းအရာမ်ားလိုအပ္သည္ကို အဆိုပါ ေလ့လာခ်က္မ်ားက ေဖၚျပေနပါသည္။

စာရင္းအင္း အခ်က္အလက္မ်ားႏွင့္ သတင္းအခ်က္အလက္မ်ား အရည္အေသြးျမင့္မားလာေရးအတြက္ IMF, World Bank Group, OECD, ADB, UNDP, ESCAP စသည့္ ႏိုင္ငံတကာ အဖြဲ႕အစည္းမ်ားႏွင့္ ကုလသမဂ လက္ေအာက္ခံ ေအဂ်င္စီမ်ား အဖြဲ႕အစည္းမ်ားက အခ်ိန္အတန္ၾကာကပင္ အေရးပါေသာ အားထုတ္မႈမ်ား ျပဳေနၾကပါသည္။ အဆိုပါအဖြဲ႕အစည္းမ်ားက မိမိတို႕ႏွင့္ အဓိက သက္ဆိုင္ေသာ ပညာေရး၊ က်န္းမာေရး၊ စိုက္ပ်ိဳးေရး၊ စက္မႈလုပ္ငန္း၊ ဘ႑ာေရး၊ အလုပ္သမားအေရး၊ ပတ္၀န္းက်င္ ထိန္းသိမ္းေရး စသည့္ နယ္ပယ္ အသီးသီးအတြက္ စာရင္းအင္းဆိုင္ရာ လုိအပ္ခ်က္မ်ားကို ကိုင္တြယ္ေျဖရွင္းေနၾကသည္။

တိုင္းျပည္တစ္ျပည္၏ စာရင္းအင္းမ်ား စနစ္တက် တည္ေဆာက္ေရးဆြဲရာတြင္ ကုလသမဂ အမ်ိဳးသား စာရင္းဇယား စနစ္ (UN System of National Accounts) ႏွင့္အညီ ျဖစ္ေစေရးအတြက္ နည္းပညာပိုင္းဆိုင္ရာ ႏွင့္ ကၽြမ္းက်င္မႈ အကူအညီေပးရန္ အထက္ေဖၚျပပါ ႏိုင္ငံတကာအဖြဲ႕အစည္းမ်ားတြင္ အေတြ႕အၾကဳံမ်ားစြာ ရွိၾကပါသည္။ ထိုအဖြဲ႕အစည္းမ်ားႏွင့္ တက္ၾကြစြာ နီးကပ္စြာ ပူးေပါင္းေဆာင္ရြက္ျခင္းျဖင့္ ျမန္မာႏိုင္ငံ၏ စာရင္းအင္းစနစ္ ပိုမို ေခတ္မီေကာင္းမြန္လာေစရန္ မ်ားစြာ အေထာက္အကူျပဳ ႏိုင္ပါသည္။

ေဒသတြင္း အေနအထားမ်ားကို ၾကည့္လွ်င္ အာရွ ေဒသသည္ ကမၻာ့ စီးပြားေရးတစ္ရပ္လုံး၏ တုိးတက္ဖြံ႕ျဖိဳးမႈ ေမာင္းႏွင္အား (growth engine) ျဖစ္လာရျခင္းမွာ ကမၻာ့ တန္ဖိုး ခ်ိတ္ဆက္မႈ ကြင္းဆက္မ်ား (Global Value Chains GVCs) ေပၚထြန္းလာျခင္းေၾကာင့္ ျဖစ္ေၾကာင္း ေတြ႕ျမင္ႏိုင္ပါသည္။ လက္ငင္းအေန အထားတြင္ ျမန္မာႏိုင္ငံသည္ ယင္းျဖစ္စဥ္တြင္ ပါ၀င္ႏိုင္ျခင္း မရွိေသးေသာ ႏိုင္ငံမ်ား အုပ္စုတြင္ ေရာက္ရွိ ေနပါသည္။ ကမၻာ့ တန္ဖိုး ခ်ိတ္ဆက္မႈ ကြင္းဆက္မ်ား GVCs တြင္ ပါ၀င္လာႏိုင္ျခင္းအားျဖင့္ အက်ိဳးထူးမည့္ကိစၥမ်ားကို ထင္ရွားစြာ သိျမင္ႏိုင္ပါသည္။ GVCs တြင္ ပါ၀င္ျခင္း အႏွစ္သာရမွာ အျပီးသတ္ထုတ္ကုန္ ထုတ္လုပ္ေရးတြင္သာ အာရုံမစိုက္ဘဲ မိမိတို႕ အားသာသည့္ ထုတ္လုပ္မႈ ျဖစ္စဥ္ အဆင့္အခ်ိဳ႕တြင္သာ အထူးျပဳပါ၀င္ျခင္း ျဖင့္ အက်ိဳးအျမတ္မ်ားမ်ား ရရွိေရး ျဖစ္ပါသည္။ ထို GVCs ရႈေထာင့္မွ ၾကည့္လွ်င္ တန္ဖိုးခ်ိတ္ဆက္မႈ ကြင္းဆက္မ်ားအနက္ ျမန္မာႏိုင္ငံ အားသာခ်က္ ေကာင္းစြာရွိေသာ ထုတ္လုပ္မႈ အဆင့္မ်ား ေသခ်ာေပါက္ ရွိေနသည္ကို ေတြ႕ျမင္ႏိုင္ပါလိမ့္မည္။

တရုတ္ ႏွင့္ အိႏိယႏိုင္ငံတို႕အၾကားတြင္ ရွိေနေသာ ျမန္မာႏိုင္ငံ၏ ပထ၀ီ၀င္အေနအထား အားသာမႈ၊ အာဆီယံႏိုင္ငံမ်ား၊ အျခားအိမ္နီးခ်င္းႏိုင္ငံမ်ားႏွင့္ စီးပြားေရး စၾကၤန္မ်ားဖြင့္ႏိုင္မႈတို႕သည္ ျမန္မာႏိုင္ငံ GVCs တန္ဖိုး ခ်ိတ္ဆက္မႈ ကြင္းဆက္မ်ားအတြင္း ပါ၀င္လိုက္လွ်င္ အက်ိဳးထူးမည့္ အေထာက္အပံ့မ်ား ျဖစ္ေနသည္။ ႏိုင္ငံတကာ လုပ္ငန္းၾကီးမ်ား တဖြဲဖြဲေရာက္ရွိလာေနၾကသျဖင့္ ထုိလုပ္ငန္းၾကီးမ်ားက ျမန္မာႏိုင္ငံတြင္ တန္ဖိုး ခ်ိတ္ဆက္မႈ ကြင္းဆက္တို႕ ဖန္တီးရန္ ထုတ္လုပ္မႈ အဆင့္မ်ား လာေရာက္လုပ္ကိုင္လာႏိုင္ၾကမည္ ျဖစ္သည္။ မၾကာေသးမီ ကမွ လုပ္ငန္းလုပ္ကိုင္ခြင့္ လိုင္စင္ ရရွိသြားၾကေသာ ႏိုင္ငံတကာ ICT သတင္းႏွင့္ ဆက္သြယ္ေရး နည္းပညာ လုပ္ငန္းၾကီးမ်ားက ျမန္မာႏိုင္ငံအတြင္း လုပ္ငန္းမ်ားထူေထာင္လာျခင္းကလည္း ကမၻာ့ သတင္းအခ်က္အလက္ အဖြဲ႕အစည္းအတြင္ ျမန္မာ ၀င္ဆန္႕လာေအာင္ အေထာက္အပ့ံ ျဖစ္ေစႏိုင္ပါသည္။ ယင္းအခ်က္ကလည္း ျမန္မာႏိုင္ငံ ေဒသတြင္း GVCs တန္ဖိုးခ်ိတ္ဆက္မႈ ကြင္းဆက္တြင္ ပါ၀င္လာႏိုင္ေရးအတြက္ အဓိက လုိအပ္ခ်က္ ျဖစ္ေနပါသည္။

အဆိုပါ GVCs တန္ဖိုးခ်ိတ္ဆက္မႈ ကြင္းဆက္မ်ားတြင္ ျမန္မာ ပါ၀င္လာႏိုင္ေသာ အခြင့္အလမ္းမ်ားကို အက်ိဳးရွိစြာ အသုံးခ်ႏိုင္ေရးအတြက္ ျမန္မာႏိုင္ငံ ဗဟိုစာရင္းအင္း အဖြဲ႕ (Central Statistical Organization) CSO ႏွင့္ ယင္း၏ လုပ္ပိုင္ခြင့္မ်ားအား ျပန္လည္သုံးသပ္ျခင္း အကဲျဖတ္ျခင္းျပဳလုပ္ရန္ လိုအပ္လာပါသည္။ ထင္ရွားေသာ ဥပမာတစ္ရပ္ကို ျပရလွ်င္ CSO သည္ ျမန္မာႏိုင္ငံ စာရင္းအင္းအခ်က္အလက္မ်ား ႏွစ္ခ်ဳပ္စာအုပ္ (Statistical Yearbook) ႏွင့္ လပတ္ လက္ေရြးစဥ္ စီးပြားေရးအညႊန္းကိန္းမ်ား စာအုပ္ (Selected Monthly Economic Indicators) တို႕ကို ထုတ္ေ၀လွ်က္ရွိပါသည္။ ထိုစာအုပ္မ်ားက ျမန္မာႏိုင္ငံ၏ အဓိက ပို႕ကုန္မ်ားဆိုင္ရာ အခ်က္အလက္မ်ားအပါအ၀င္ အျခား စာရင္းအင္း အခ်က္အလက္မ်ားကို ဆယ္စုႏွစ္ မ်ားစြာ ထုတ္ျပန္ေၾကညာလွ်က္ ရွိပါသည္။ အဆိုပါ စာရင္းဇယားမ်ားမွာ ျပီးခဲ့ေသာ ဆယ္စုႏွစ္မ်ားအတြင္း အသြင္သ႑ာန္ေရာ အႏွစ္သာရပါ အေျပာင္းအလဲ မရွိခဲ့ပါေခ်။ အခ်က္အလက္ ကိန္းဂဏန္း အမ်ားစုကို အေကာက္ခြန္ဦးစီးဌာန မွ ရယူထားသည္။

သြင္းကုန္ထုတ္ကုန္ စာရင္းဇယားမ်ားတြင္ ေအာက္ပါတို႕ ပါရွိသည္။ ကုန္စည္တစ္ရပ္ တင္ပို႕သည္ ႏွစ္၊ လ။ တင္ပို႕မႈ ပမာဏ၊ တင္ပို႕သည့္ (သေဘၤာေပၚအေရာက္ FOB) တန္ဖိုး၊ မည္သည့္ႏိုင္ငံသို႕ တင္ပို႕သည္ စသည့္ အခ်က္အလက္မ်ား ပါ၀င္သည္။ အမွန္ပင္ တန္ဖိုးရွိေသာ သတင္းအခ်က္အလက္မ်ား ျဖစ္ပါသည္။ သို႕ရာတြင္ တန္ဖိုးခ်ိတ္ဆက္မႈ ကြင္းဆက္မ်ား GVCs တြင္ ျမန္မာႏိုင္ငံ ပါ၀င္လာႏိုင္သည့္အခါ၊ TiVA (Trade in Value Added) database ထပ္ေဆာင္း တန္ဖိုး ကုန္သြယ္မႈ အခ်က္အလက္ စုေဆာင္းျခင္းတြင္ ျမန္မာ ပါ၀င္လာသည့္အခါ ျဖစ္ေပၚလာႏိုင္သည့္ အက်ိဳးဆက္မ်ားကို စဥ္းစားၾကည့္ေစခ်င္ပါသည္။ ထိုသို႕ ႏိုင္ငံတကာ ကုန္စည္ထုတ္လုပ္မႈ ကုန္သြယ္မႈ ျဖစ္စဥ္ (GVCs and TiVA) တုိ႕တြင္ ထဲထဲ၀င္၀င္ ပါ၀င္လာရသည့္အခါတြင္ပို႕ကုန္ ကုန္စည္တစ္ရပ္၏ ပုံသ႑ာန္၊ ေနရာယူမႈ၊ အခ်ိန္ စေသာ သတင္း အခ်က္အလက္မ်ား အဆင့္ဆင့္ ေျပာင္းလဲေနပုံကို ထုတ္ျပန္ ေၾကညာႏိုင္ရေတာ့မည္ ျဖစ္သည္။

ဆန္စပါးကို နမူနာယူၾကည့္ႏိုင္ပါသည္။ ပုံသ႑ာန္ က႑ႏွင့္ ပတ္သက္ျပီး ျဖစ္စဥ္မွာ လယ္သမား ထံမွ စပါး၀ယ္သည့္ လယ္ကြင္းအစပ္တြင္ စတင္သည္။ ၀ယ္ျပီးစပါးကို ၾကိတ္ခြဲသည္၊ စစ္ေဆးသည္၊ အတန္းအစားခြဲျခား သတ္မွတ္သည္၊ အိတ္မ်ာထဲသို႕ ထည့္သြင္းသည္။ အခ်ိန္ က႑ႏွင့္ ပတ္သက္လွ်င္ သိုေလွာင္ျခင္းမွာ အမ်ားဆုံး အပိုင္းျဖစ္ေနေသာ္လည္း တန္ဖိုးခ်ိတ္ဆက္မႈ ကြင္းဆက္မ်ားတြင္ ပို႕ကုန္ ပါမစ္တစ္ခု ရရန္ ေစာင့္ဆိုင္းရခ်ိန္၊ သေဘၤာတင္ခြင့္ရရန္ ေစာင့္ဆိုင္းရခ်ိန္မ်ားကိုလည္း ထည့္သြင္းတြက္ ခ်က္ရေတာ့မည္ ျဖစ္သည္။ ေနရာယူမႈ က႑တြင္ စပါးကို လယ္ကြင္းစပ္မွ စတင္သယ္ယူျပီး ၾကိတ္ခြဲမႈ စသည့္ အဆင့္မ်ား၊ သေဘၤာဆိပ္ကမ္းအထိ သယ္္ယူရသည္မ်ားအပါအ၀င္ ပင္လယ္ကူးသေဘၤာ ၀မ္းအတြင္းတြင္ ထည့္သြင္းျပီးသည္အထိ ဆက္စပ္တြက္ခ်က္ရမည္ ျဖစ္သည္။

ျမန္မာႏိုင္ငံ ဗဟိုစာရင္းအင္းအဖြဲ႕ CSO သည္ တိုင္းျပည္အတြက္ အေရးပါလွေသာ တန္ဖိုးခ်ိတ္ဆက္မႈ ကြင္းဆက္မ်ားဆိုင္ရာ ကိန္းဂဏန္း အခ်က္အလက္တုိ႕ကို စုေဆာင္းေဖၚထုတ္ေပးေရးဆိုေသာ စိန္ေခၚမႈအား ကိုင္တြယ္ေျဖရွင္းရန္ အသင့္ေလ်ာ္ဆုံး အဖြဲ႕အစည္း ျဖစ္ပါသည္။

ကြင္းဆက္ၾကိဳးၾကီး တေခ်ာင္းလုံး ခိုင္ခံ့မႈမွာ ကြင္းဆက္တစ္ဆက္ခ်င္း၏ ခိုင္ခံ့မႈအေပၚတြင္ မူတည္ပါသည္။ ျပဳျပင္ေျပာင္းလဲမႈ ျဖစ္စဥ္ႏွင့္ ႏိုင္ငံ၏ စီးပြားေရး ေရွ႕ဆက္ရန္အတြက္ ျမန္မာႏိုင္ငံရွိ အားနည္းေနေသာ တန္ဖိုးခ်ိတ္ဆက္မႈ ကြင္းဆက္တို႕ကို ရွာေဖြေဖၚထုတ္ရန္ ဗဟိုစာရင္းအင္းအဖြဲ႕ CSO အား လုပ္ပိုင္ခြင့္၊ လုပ္ႏိုင္သည့္ စြမ္းရည္ႏွင့္ လိုအပ္သည့္ အရင္းအျမစ္မ်ား ေပးအပ္သင့္ပါသည္။ ထို႕အတြက္ ၁၉၅၂ ခုႏွစ္ ဗဟိုစာရင္းအင္း အာဏာပိုင္ အက္ဥပေဒ (၁၉၅၂ ခုႏွစ္ အက္ဥပေဒအမွတ္ ၃၄) ကို သင့္ေလ်ာ္သလို ျပင္ဆင္ကာ ဥပေဒသစ္တစ္ရပ္ ျပဌာန္းသင့္ပါသည္။ ထို ဥပေဒအရသာ ျမန္မာႏိုင္ငံ ဗဟိုစာရင္းအင္းအဖြဲ႕ CSO က ယေန႕ေခတ္ တိုင္းျပည္ႏွင့္ ဆီေလ်ာ္ေသာ ကိန္းဂဏန္း စာရင္းအင္းႏွင့္ သတင္းအခ်က္အလက္မ်ားကို ေဖၚထုတ္တင္ျပႏိုင္မည္ ျဖစ္ပါသည္။

ေနာက္ဆုံးအေနျဖင့္ ျပန္လည္ သုံးသပ္ျပင္ဆင္ရန္ လိုအပ္ေနေသာ အခ်က္အလက္ႏွင့္ အညႊန္းကိန္း တစ္စုံမွာ ဆင္းရဲႏြမ္းပါးျခင္း ႏွင့္ ပတ္သက္ေနပါသည္။ ပထမဆုံးအၾကိမ္ အိမ္ေထာင္စု ေနထိုင္ရွင္သန္မႈ အေျခအေန ေပါင္းစပ္ တိုင္းတာ သုံးသပ္ခ်က္ ( First Integrated Household Living Conditions Assessment) IHLCA-1 ကို ၂၀၀၄-၂၀၀၅ ခုႏွစ္တြင္ တစ္ႏိုင္ငံလုံးအတိုင္းအတာျဖင့္ ကြင္းဆင္း ေဆာင္ရြက္ခဲ့ပါသည္။ ဆင္းရဲႏြမ္းပါးျခင္း Poverty Incidence ဆိုသည္ကို “အစားအစာႏွင့္ အစားအစာ မဟုတ္ေသာ လိုအပ္ခ်က္မ်ား သုံးစြဲရန္ ကုန္က်စရိတ္ အလုံအေလာက္မရွိေသာ မိသားစုမ်ား၏ ႏိုင္ငံလူဦးေရ အခ်ိဳးအစား အစိတ္အပိုင္း”ဟု အနက္ဖြင့္ခဲ့ၾကပါသည္။ IHLCA-1 အရ ထိုစဥ္က ဆင္းရဲႏြမ္းပါမႈသည္ ျပည္ေထာင္စုအဆင့္တြင္ ၃၂.၁ % ဟု ခန္႕မွန္းတြက္ခ်က္ခဲ့ၾကပါသည္။ IHLCA-2 ကို ၂၀၀၉-၂၀၁၀ တြင္ ေဆာင္ရြက္ခဲ့ၾကျပီး ဆင္းရဲႏြမ္းပါမႈသည္ ျပည္ေထာင္စုအဆင့္တြင္ ၂၅.၆ % သို႕ က်ဆင္းသြားသျဖင့္ တိုးတက္မႈ ၆.၅ ရာခိုင္ႏႈန္းရွိသည္ဟု အခ်က္အလက္ထြက္ေပၚလာခဲ့ပါသည္။

ကုလသမဂၢ၏ “ေထာင္စုႏွစ္ ဖြံ႕ျဖိဳးမႈ ပန္းတိုင္ ၁ (က) UN Millenium Development Goal 1A တြင္ ပါရွိေသာ ဆင္းရဲႏြမ္းပါးမႈႏွင့္ ငတ္မြတ္ေခါင္းပါးမႈ တိုက္ဖ်က္ေရးရည္မွန္းခ်က္အရ “တစ္ရက္၀င္ေငြ ၁.၂၅ ေဒၚလာထက္ နည္းပါးေသာ လူဦးေရအား ၁၉၉၀ မွ ၂၀၁၅ ခုႏွစ္အတြင္း ထက္၀က္ေလွ်ာ့ခ်ရန္” ဆိုသည့္ ရည္မွန္းခ်က္ႏွင့္အညီ ျမန္မာႏိုင္ငံတြင္လည္း ၂၀၀၅ ခုႏွစ္က ရွိခဲ့ေသာ ဆင္းရဲႏြမ္းပါးမႈ ၃၂.၁% အား ၂၀၁၅ ခုႏွစ္တြင္ ၁၆ % သို႕ ေလွ်ာ့ခ်ေရး ရည္မွန္းခ်က္ ပန္းတိုင္တစ္ခု ခ်မွတ္ခဲ့သည္။ ထိုရည္မွန္းခ်က္အရ ၂၀၁၀ ျပည့္ႏွစ္တြင္ ၂၅.၆% ရွိခဲ့ေသာ ျမန္မာႏိုင္ငံ၏ ဆင္းရဲႏြမ္းပါမႈ အေနအထားကို ၂၀၁၅ ခုႏွစ္တြင္ ၁၆% သို႕ ေလွ်ာ့ခ်ရန္ ဆင္းရဲႏြမ္းပါမႈ ၉.၆% ေလွ်ာ့ခ်ရန္ လိုအပ္ေနခဲ့ပါသည္။

သို႕ရာတြင္ ျပီးခဲ့သည့္ ႏွစ္အနည္းငယ္အတြင္း ျမန္မာႏိုင္ငံတြင္ေရာ အာရွ ပစိဖိတ္ေဒအတြင္းတြင္ပါ လ်င္ျမန္ေသာ အေျပာင္းအလဲမ်ား ျဖစ္ေပၚေနပါသည္။ ဥပမာအားျဖင့္ ၂၀၀၉ ခုႏွစ္ေလာက္တြင္ ျမန္မာႏိုင္ငံမွ အေတာ္ဆုံးဆိုေသာ ေ၀ဒပညာရွင္သည္ ၂၀၁၄ တြင္ ဘာျဖစ္မည္ဆိုသည္ကို ေဟာကိန္းမထုတ္ႏိုင္ခဲ့ၾကပါ။ ေဟာကိန္းလည္း မထုတ္ခဲ့ၾကပါ။ စင္စစ္ ၂၀၁၁ မတ္လတြင္ သမၼတၾကီး ဦးသိန္းစိန္ အစိုးရ ဦးေဆာင္ အစပ်ိဳးခဲ့ ေသာ အေျပာင္းအလဲမ်ားသည္ အားလုံးအတြက္ လုံး၀ေမွ်ာ္လင့္မထားေသာ အံ့အားသင့္ဖြယ္ တစ္ရပ္ ျဖစ္ခဲ့ရပါ သည္။

အဆိုပါ အေျခအေနမ်ားအရ ေစာေစာပိုင္းက ထုတ္ျပန္ခဲ့ေသာ စာရင္းအင္း အခ်က္အလက္ အညႊန္းကိန္း မ်ား၊ အထူးသျဖင့္ ဆင္းရဲႏြမ္းပါးမႈ အညႊန္းကိန္းမ်ားကို အေျပာင္းအလဲမ်ားႏွင့္ အညီအညြတ္ျဖစ္ေစရန္ ျပန္လည္ သုံးသပ္ျခင္း၊ ျပင္ဆင္ျခင္းမ်ား ျပဳလုပ္ရန္ လုိအပ္လာပါသည္။ ေဖၚျပပါ ဇယား အမွတ္ (၃) တြင္ ျပထားသည့္ အာရွဖြံ႕ျဖိဳးေရးဘဏ္ ADB ၏ Inclusive Growth Indicators ဘက္စုံ ဖြံ႕ျဖိဳးမႈ အညႊန္းကိန္းမ်ားက အဆိုိပါ လုိအပ္ခ်က္ကို မီးေမာင္းထိုးျပေနပါသည္။ ထို႕ေၾကာင့္ ယခုလုပ္ေဆာင္ရန္ စဥ္းစားေနေသာ မိသားစု ေနထိုင္ရွင္သန္မႈ စစ္တမ္းမ်ားမွ ရလဒ္မ်ားသည္ IHCLA-2 စစ္တမ္းက ခန္႕မွန္း တြက္ခ်က္ ထားသည့္ ၂၀၁၀ ျပည့္ႏွစ္တြင္ ဆင္းရဲႏြမ္းပါးမႈ ႏႈန္း ၂၅.၆%ရွိသည္ဆိုေသာ ကိန္းဂဏန္း အခ်က္အလက္ႏွင့္ ကြဲလြဲေန ႏိုင္ ပါသည္။ ပိုမိုေနႏိုင္ပါသည္။ သို႕ျဖစ္ရာ ၂၀၁၅ ခုႏွစ္အေရာက္တြင္ ဆင္းရဲႏြမ္းပါမႈကို ၉.၆ ရာခုိင္ႏႈန္းေလွ်ာ့ခ်ရန္ လုိသည္ဆိုေသာ ခန္႕မွန္းခ်က္မွာလည္း မေသခ်ာ မေရရာေတာ့ပါ။

ယင္းသို႕ေသာ ရလဒ္မ်ား ထြက္ေပၚလာမည္ကို အစိုးရအဖြဲ႕ ထိပ္ပိုင္းတာ၀န္ရွိသူ အခ်ိဳ႕က မလိုလားေသာ သေဘာရွိပါသည္။ ယင္းသို႕ မျဖစ္သင့္ပါ။ အဘယ္ေၾကာင့္ဆ ိုေသာ ္ ဦးသိန္းစိန္ အစိုးရ၏ ပိုမို ပြင့္လင္း ျမင္သာမႈႏွင့္ ႏိုင္ငံတကာ အလွဴရွင္မ်ားႏွင့္ ပိုမို ထိေတြ႕ပတ္သက္ဆက္ဆံမႈေၾကာင့္သာ မိသားစု ရွင္သန္ေနထိုင္မႈ စစ္တမ္းမ်ား ေကာက္ယူေရးအတြက္ ပိုမို ေကာင္းမြန္ေသာ နည္းလမ္းမ်ား၊ ကၽြမ္းက်င္မႈမ်ား၊ အရင္းအျမစ္မ်ား ျမန္မာႏိုင္ငံသို႕ေရာက္ရွိလာခဲ့ျခင္းေၾကာင့္ ျဖစ္ပါသည္။ ထိုနည္းလမ္းေကာင္းမ်ားေၾကာင့္ပင္ ယခင္ စစ္တမ္းမ်ားက ခ်န္လွပ္ထားခဲ့ေသာ က်န္ရစ္ခဲ့ေသာ ဆင္းရဲသည့္ ျပည္သူမ်ား စစ္တမ္းသစ္တြင္ ပါ၀င္လာႏိုင္ျခင္း ျဖစ္ပါသည္။

ထို႕ေၾကာင့္ ယခင္က ခန္႕မွန္းခဲ့ေသာ အေရအတြက္ ပမာဏထက္ပိုေသာ ဆင္းရဲသည့္ ျပည္သူမ်ား ေပၚထြက္လာျခင္း ျဖစ္ ႏိုင္ ပါသည္။ ယင္းအခ်က္ကို လက္ခံရန္ တြန္႕ဆုတ္ မေနသင့္ပါ။ ဆင္းရဲသည့္ ျပည္သူမ်ား အေရအတြက္ ပိုေနလွ်င္ ပိုေနေသာ ဆင္းရဲသားမ်ား ဆင္းရဲႏြမ္းပါးမႈ ပေပ်ာက္ေရး အစီအမံတို႕၏ အက်ိဳးေက်းဇူးမ်ားကို ခံစားၾကရပါလိမ့္မည္။ ယင္းမွာ ေကာင္းေသာ အခ်က္ ျဖစ္ပါသည္။ ပိုမို အေရးၾကီးသည့္ အခ်က္မွာ ဆင္းရဲႏြမ္းပါမႈ ပေပ်ာက္ေရး အစီအမံမ်ားကို မွန္မွန္ကန္ကန္ အေကာင္အထည္ ေဖၚျပီး စီမံခ်က္၏ ေကာင္းက်ိဳးမ်ားကို ဆင္းရဲသည့္ ျပည္သူမ်ားထံ ထိိထိေရာက္ေရာက္ ပို႕ေဆာင္ႏိုင္ေရးပင္ ျဖစ္ပါသည္။

No comments: