ရခိုင္သယံဇာတ အသံုးခြင့္မရၾကသည့္ ေဒသခံျပည္သူမ်ားမွာ ဟင္းေမႊသည့္ေယာက္မ တူေနေၾကာင္း ဆရာေတာ္ၾကီးတစ္ပါးက သယံဇာတအလုပ္ရံုေဆြးေႏြးပြဲတြင္ ေျပာၾကား

စံေမာင္သန္း

ရခိုင္ျပည္သူမ်ားအေနျဖင့္ ကိုယ့္ေျမကထြက္သည့္ သဘာ၀သယံဇာတ ပစၥည္းမ်ားကို ကိုယ္တိုင္ခံစားပိုင္ခြင့္ မရရွိသျဖင့္ ရခိုင္ျပည္သူမ်ားဘ၀မွာ ဟင္းေမႊသည့္ေယာက္မႏွင့္ အလားသ႑ာန္တူေနေၾကာင္း စစ္ေတြတြင္ ျပဳလုပ္ေနေသာ “ ရခိုင့္ သယံဇာတႏွင့္ သဘာ၀ပတ္၀န္းက်င္ ရခိုင္ျပည္လံုးဆိုင္ရာ အလုပ္ရံုေဆြးေႏြးပြဲ” တြင္ ၿမိဳ႕မေက်ာင္း ေက်ာင္းဆရာေတာ္က ေျပာၾကားသည္။

ဒီဇင္ဘာလ ၉ ရက္ေန႔က ျပဳလုပ္ေသာ ယင္းအလုပ္ရံုေဆြးေႏြးပြဲတြင္ ဆရာေတာ္ၾကီးက ၾသ၀ါဒ မိန္းခြန္း ေျပာၾကားရာတြင္ ထိုသို႕ မိန္႕ၾကားသြားခဲ့ျခင္း ျဖစ္သည္။

“ရခိုင္ျပည္ဟာ ေရွးယခင္က လွ်ပ္စစ္မီးမရွိ အေမွာင္က်ေနခဲ့ပါတယ္။ လူမႈေရး စီးပြားေရးအပိုင္းေတြမွာ တိုးတက္ သင့္သေလာက္ မတိုးတက္ခဲ့ဘူး။ ယခုလာမည့္ ဒီဇင္ဘာလ ၁၅ ရက္ေန႔ေရာက္ရင္ မီးလင္းေတာ့မယ္ဆိုေတာ့ ရခိုင္ေတြ အိပ္ေနလို႔မျဖစ္ေတာ့ဘူး။ စက္မႈဇံုေတြမွာ လုပ္ငန္းေတြ ထူေထာင္ၿပီး ရခိုင္ျပည္နယ္ ဖြံ႕ၿဖိဳးတက္တက္ေအာင္ လုပ္ေဆာင္ဖို႔ လိုအပ္ပါတယ္”ဟု ဆရာေတာ္က ဆက္လက္မိန္႔မွာ သြားခဲ့သည္။

ရခိုင္ျပည္နယ္ စစ္ေတြျမိဳ႕တြင္ ဒီဇင္ဘာလ ၉ ရက္ေန႔မွ ၁၁ ရက္ေန႔ထိ ျပည္သူ႕ သဘာ၀ သယံဇာတ “ Natural Resource for the People” ေခါင္းစဥ္ျဖင့္ အလုပ္ရံုေဆြးေႏြးပြဲ တစ္ခုကို ျပဳလုပ္ေနသည္။ ယင္း အလုပ္ရံု ေဆြးေႏြးပြဲသို႕ ရခိုင္တစ္ျပည္နယ္လံုးကို ကိုယ္စားျပဳသည့္ လူမႈအဖြဲ႕စည္းမ်ား၊ အမ်ိဳးသမီး အဖြဲ႕အစည္းမ်ား၊ ႏိုင္ငံေရးပါတီမ်ား၊ သဘာ၀ သယံဇာတအပိုင္းႏွင့္ ပတ္သက္၍ ကၽြမ္းက်င္သူမ်ား တက္ေရာက္ ေနၾကသည္။

“ကၽြန္ေတာ္တို႔ ရခိုင္ျပည္နယ္မွာ ေက်ာက္ျဖဴ အထူးစက္မႈဇံု၊ ပုဏၰားကၽြန္းစက္မႈဇံုနဲ႔ ေရႊသဘာ၀ဓါတ္ေငြ႕ စီမံကိန္းအပါအ၀င္ လက္ရွိအထည္ေဖၚေဆာင္ေနတဲ့ စီမံကိန္းေတြအမ်ားႀကီရွိပါတယ္။ ေနာက္ထပ္ ေဖၚေဆာင္လာမည့္ စီမံကိန္းေတြလည္းရွိပါေသးတယ္။ ဒီလိုစီမံကိန္းေတြကို အေကာင္အထည္ေဖၚေဆာင္တဲ့ေနရာမွာ ျပည္သူေတြအေနနဲ႔ ဘယ္အခန္းက႑က ပါ၀င္ခြင့္ရွိသလဲ၊ ဘယ္လိုခံစားပိုင္ခြင့္ရွိသလဲဆိုတာကို သိေအာင္လုပ္ဖို႔ရယ္၊ အစိုးရစီမံကိန္းေတြ ေဖၚေဆာင္လို႔ ျပည္သူေတြ ထိခိုက္နစ္နာမႈ မရွိရေအာင္ ဘယ္လိုပူးေပါင္းလုပ္ေဆာင္ၾကမလဲဆိုတာကို အေျဖရွာဖို႔ လုပ္ေဆာင္ရျခင္းျဖစ္ပါတယ္” ဟု အလုပ္ရံု ေဆြးေႏြးပြဲ လုပ္ရသည့္ ရည္ရြယ္ခ်က္ႏွင့္ ပတ္သက္၍ Training Coordinator ကိုထြန္းထြန္းက ေျပာၾကားသည္။

သူက ဆက္လက္၍ ယခု Work Shop ရလာဒ္ကို အေျခခံ၍ွ ျပည္သူ႔အသံ ျပည္သူ႔ခံစားခ်က္ကို ထင္ဟပ္ေအာင္ မူ၀ါဒ စာတမ္း တစ္ေစာင္ကိုလည္း ျပဳစုသြားမည္ျဖစ္ၿပီး ျပည္နယ္ဖြဲ႔စည္းပံုမွာျဖစ္ျဖစ္ ျပည္ေထာင္စုဖြဲ႕စည္းပံုမွာျဖစ္ျဖစ္ ထည့္သြင္းစဥ္းစားႏိုင္ေအာင္ လႈပ္ရွားေဆာင္ရြက္သြားမည္ဟု ဆိုသည္။

ျပည္သူ႔သယံဇာတမွ တာ၀န္ခံတစ္ဦးလည္းျဖစ္ သင္တန္းဆရာတစ္ဦးလည္းျဖစ္သူ ကိုေက်ာ္ခိုင္ကလည္း သဘာ၀ သယံဇာတ ပိုင္ဆိုင္ဆံုးျဖတ္မႈအပိုင္းတြင္ တစ္ႏိုင္ငံႏွင့္ တစ္ႏိုင္ငံတြင္ မူ၀ါဒအပိုင္း၌ ကြာျခားေၾကာင္း၊ ကေနဒါႏွင့္ UAE ႏိုင္ငံတို႔တြင္ ျပည္နယ္မွ ထြက္သည့္ သဘာ၀သယံဇာတကို ထြက္ရွိသည့္ျပည္နယ္က အျပည့္အ၀ ပိုင္ဆိုင္ ဆံုးျဖတ္ပိုင္ခြင့္ရွိေၾကာင္း ရွင္းလင္းေျပာၾကားသြားသည္။

သူက ဆက္လက္၍ “အင္ဒိုနီးရွားမွာေတာင္ ျပည္နယ္တစ္ခုနဲ႔ တစ္ခု သဘာ၀သယံဇာတ ခဲြေ၀သံုးစြဲပိုင္ခြင့္မွာ ကြာဟမႈေတြ ရွိပါတယ္။ အာရွီးျပည္နယ္ဟာ ေနာက္ျပည္နယ္ေတြနဲ႔စာရင္ ခြဲေ၀သံုးစြဲပိုင္ခြင့္ အမ်ားဆံုးရရွိထားပါတယ္။ ဒီလိုမ်ိဳးရရွိဖို႔အတြက္လည္း လူထုတိုက္ပြဲ၊ လက္နက္ကိုင္တိုက္ပြဲေတြနဲ႔ လုပ္ေဆာင္လာခဲ့တာကို ေတြ႕ရပါတယ္။ ရခိုင္ လူမ်ိဳးေတြအေနနဲ႔လည္း နည္းလမ္းစနစ္တက် ေတာင္းဆိုတိုက္ပြဲ၀င္ၾကမယ္ဆိုရင္ ခြဲေ၀သံုးစြဲမႈအပိုင္းမွာ အျခားျပည္နယ္ေတြထက္သာတဲ့ အထူးအခြင့္အေရးကို ရရွိႏိုင္ပါတယ္” ဟု သူက ဆိုသည္။ သင္တန္းဆရာ အဲလက္စ္ကလည္း “ျမန္မာအစိုးရအေနနဲ႔ EITI မွာ အဖြဲ႕၀င္ႏိုင္ငံျဖစ္ႏိုင္ေအာင္ ႀကိဳးစားေနပါတယ္။ EITI မွာ အဖြဲ႕၀င္ျဖစ္ဖို႔အတြက္ဆိုရင္ အစိုးရရယ္၊ CBO ေတြရယ္၊ ကုမၸဏီရယ္ ညြန္႔ေပါင္းဖြဲ႕ၿပီး လုပ္ငန္း စီစဥ္ ေဆာင္ရြက္ မႈေတြကို စနစ္တက် စစ္တမ္းေကာက္ယူၿပီး ပြင့္လင္းျမင္သာမႈရွိေၾကာင္း တင္ျပရပါတယ္။ ယခုလက္ရွိမွာ အစိုးရ အေနနဲ႔ပဲျဖစ္ျဖစ္၊ CBO အေနနဲ႔ပဲ ျဖစ္ျဖစ္ စနစ္တက် နားလည္မႈ မရွိေသးတဲ့အတြက္ EITI မွာ အဖြဲ႕၀င္ျဖစ္ဖို႔ အဆင္သင့္ မျဖစ္ေသးဘူး” ဟု အစိုးရ၏ လုပ္ေဆာင္ေနမႈကို ေထာက္ျပေ၀ဖန္ခဲ့သည္။

သူကဆက္လက္၍ ျမန္မာအစိုးရ၏ EITI အဖြဲ႕၀င္ျဖစ္လိုခ်င္ေသာ ဆႏၵမွာ ျပည္သူမ်ား အက်ိဳးအျမတ္ရရွိဖို႔ထက္ ႏိုင္ငံတကာက ရင္းႏွီးျမွဳပ္ႏွံမႈကို ရေစခ်င္၍ ျဖစ္ေၾကာင္း ေထာက္ျပေ၀ဖန္ခဲ့သည္။ “ဒီသင္တန္းက ရရွိလာတဲ့ အခ်က္အလက္အေတြ႕အႀကံဳေတြကို ေျမပံုၿမိဳ႕ရွိ လူမႈအဖြဲ႕အစည္းအားလံုးကို ရွင္းျပၿပီး အျခားအဖြဲ႕အစည္းေတြနဲ႔ ညွိႏိႈင္းေဆာင္ရြက္သြားပါမယ္”ဟု ေျမပံုၿမိဳ႕နယ္ကို ကိုယ္စားျပဳ တက္ေရာက္လာသည့္ Green Light သဘာ၀ပတ္၀န္းက်င္ထိန္းသိမ္းေရးအဖြဲ႕မွ မေကေကေအာင္ကေျပာသည္။

ရခိုင္အမ်ိဳးသားပါတီ CEC တစ္ဦးျဖစ္သည့္ ေျမာက္ဦးၿမိဳ႕က ဦးေအာင္သန္းကလည္း ယခုရခိုင္ျပည္နယ္တြင္ ရရွိမည့္လွ်ပ္စစ္မီးသည္ မဟာဓါတ္အားလႈိင္းမွျဖန္႔ေ၀ေပးမည့္ မီးျဖစ္ေသာေၾကာင့္ စိတ္ခ်ယံုၾကည္မႈမရွိေၾကာင္း၊ ရခိုင္ျပည္နယ္မွ ထြက္ရွိသည့္ ဂတ္(စ္)ကို အသံုးျပဳၿပီး တာဘိုင္မ်ားျဖင့္ လွ်ပ္စစ္ဓါတ္အား ေပးေ၀ေပးမႈအပါအ၀င္ ရခိုင္ျပည္ကမိုးေရကို အသံုးခ်ၿပီး ဆည္ေျမာင္းမ်ားတည္ေဆာက္ကာ ႏွစ္ရာခ်ီတည္တံ့မည့္ လွ်ပ္စစ္စြမ္းအား ထုတ္လုပ္မႈမ်ားကိုပါ ေဆာင္ရြက္ေပးေစလိုေၾကာင့္ သို႔မွသာ ရခိုင္ျပည္နယ္ဖြံ႔ၿဖိဳးတိုးတက္ေရးအတြက္ ေရရွည္လုပ္ေဆာင္ သြားႏိုင္မွာ ျဖစ္ေၾကာင္း သူ႔အျမင္သေဘာထားကို နိရဥၥရာ သတင္းဌာနသို႔ ေျပာၾကားသည္။

ယင္း အလုပ္ရံုေဆြးေႏြးပြဲျဖစ္ေျမာက္ေရးအတြက္ ခြင့္ျပဳခ်က္ရယူျခင္းႏွင့္ သင္တန္းျဖစ္ေျမာက္ေအာင္ ရခိုင္ လူမႈကြန္ယက္ အဖြဲ႔က ျပည္သူသယံဇာတအဖြဲ႔ႏွင့္ ပူးေပါင္းလုပ္ေဆာင္ခဲ့ျခင္းျဖစ္ေၾကာင္း ရခိုင္အမ်ိဳးသမီး ကြန္ယက္အဖြဲ႔မွ ဥကၠဌ ေဒၚညိုေအးကေျပာသည္။

ယင္းသင္တန္းသို႔ ရဟန္းသံဃာမ်ားအပါအ၀င္ ရခိုင္ျပည္နယ္ ၁၇ ၿမိဳ႕နယ္စလံုးမွ လူမႈအဖြဲ႕အစည္းမ်ားမွ အဖြဲ႕၀င္မ်ား ပါတီေခါင္းေဆာင္မ်ားအပါအ၀င္ သင္တန္းသား ၁၀၀ ခန္႔တက္ေရာက္ခဲ့ေၾကာင္း သိရသည္။

ယခု အလုပ္ရံုေဆြးေႏြးပြဲမွ ရခိုင္တစ္မ်ိဳးသားလံုး အက်ိဳးစီးပြားကို ထင္ဟပ္သည့္ ရလာဒ္ေကာင္းမ်ားထြက္ေပၚလာမည္ဟု ေမွ်ာ္လင့္ထားေၾကာင္း သင္တန္းသားမ်ားထံမွ သိရွိရသည္။